RRS3 - De Stalen Rat Redt de Wereld
Date: 2009-11-21 03:00:00+00:00
Keywords: Science Fiction

De Stalen Rat Redt de Wereld.html

Harry Harrison

Oorspronkelijke titel : The stainless steel rat saves the world

Inhoud

- Hoofdstuk Een
- Hoofdstuk Twee
- Hoofdstuk Drie
- Hoofdstuk Vier
- Hoofdstuk Vijf
- Hoofdstuk Zes
- Hoofdstuk Zeven
- Hoofdstuk Acht
- Hoofdstuk Negen
- Hoofdstuk Tien
- Hoofdstuk Elf
- Hoofdstuk Twaalf
- Hoofdstuk Dertien
- Hoofdstuk Veertien
- Hoofdstuk Vijftien
- Hoofdstuk Zestien
- Hoofdstuk Zeventien
- Hoofdstuk Achttien
- Hoofdstuk Negentien
- Hoofdstuk Twintig
- Hoofdstuk Eenentwintig
- Hoofdstuk Tweeentwintig

Een

'Jij bent een schurk, James Bolivar diGriz,' zei Inskipp. Hij gromde diep in zijn keel als een dier en schudde de stapel papieren heftig in mijn richting. Ik leunde tegen een kast in zijn kantoor, een toonbeeld van geschokte ernst.

'Ik ben onschuldig,' snikte ik. 'Het slachtoffer van een kille, berekende leugencampagne.' Ik had zijn tabakskist achter mijn rug en op de tast alleen-- ik ben werkelijk erg goed in dat soort dingen--voelde ik naar het slot.

'Verduistering, oplichterij en erger--de rapporten stromen nog steeds binnen. Je hebt je eigen organisatie opgelicht, onze Speciale Brigade, je eigen kameraden--'

'Nooit!' riep ik, terwijl mijn vingers druk bezig waren met de loper.

'Ze noemen je niet voor niets Gladde Jim!'

'Een vergissing, een kinderachtige bijnaam. Toen ik nog een zuigeling was vond mijn moeder me glad toen ze me inzeepte om me te wassen.' De tabakskist sprong open en mijn neusvleugels bewogen bij de geur van aromatisch blad.

'Weet je wel hoeveel je hebt gestolen?' Zijn gezicht was nu vuurrood en zijn ogen begonnen uit te puilen hetgeen een uiterst onaantrekkelijk gezicht was.

'Ik? Stelen? Ik zou liever sterven!' riep ik op ontroerende toon uit terwijl ik een handvol van de ongelooflijk dure sigaren pikte die bestemd waren voor hoge pieten die op bezoek kwamen. Ik kon ze een veel belangrijker bestemming geven door ze zelf op te roken. Ik moet toegeven dat ik mijn aandacht meer bij de gegapte rookwaar had dan bij Inskipps saaie geklaag en aanvankelijk merkte ik dus de verandering in zijn stem niet op. Toen besefte ik ineens dat ik zijn woorden amper kon horen--niet dat ik dat nu perse wilde. Het kwam niet doordat hij fluisterde; het was meer alsof hij een potmeter in zijn keel had die plotseling bijna was dichtgedraaid.

'Doe je mond open, Inskipp,' zei ik streng. 'Of word je plotseling geplaagd door wroeging over deze valse aantijgingen?'

Ik liep bij de kast vandaan en draaide me onderwijl een halve slag, om het feit dat ik een hoeveelheid exotische tabak ter waarde van ongeveer honderd kredits in mijn zak liet verdwijnen te verbergen. Hij reutelde zwakjes verder, zonder op me te letten en wapperde nu geluidloos met de papieren.

'Voel je je niet goed?'

Ik vroeg het met een zekere mate van oprechte bezorgdheid want hij begon nu echt ver weg te klinken. Hij draaide zijn hoofd niet in mijn richting als ik me verplaatste maar bleef staren naar de plek waar ik daarnet had gestaan en kakelde maar door met een onhoorbare stem. En hij zag erg bleek. Ik knipperde met mijn ogen en keek nog eens.

Niet bleek, doorschijnend.

De rugleuning van zijn stoel werd duidelijk zichtbaar door zijn hoofd heen.

'Hou daarmee op!' schreeuwde ik, maar hij scheen het niet te horen. 'Wat voor spel is dit? Is dit een soort 3-D projectie om mij voor de gek te houden? Waarom zou je die moeite nemen? Gladde Jim laat zich toch niet beetnemen, haha!'

Ik liep snel de kamer door, stak mijn hand uit en prikte mijn wijsvinger in zijn voorhoofd. Die verdween erin -- met maar zeer geringe weerstand -- en hij leek het helemaal niet erg te vinden. Maar toen ik mijn vinger er weer uittrok klonk er een ploppend geluid en verdween hij helemaal terwijl de stapel papieren die nu niet meer werd vastgehouden op het bureau viel.

'Whagh!' gromde ik, of iets even onbegrijpelijks. Ik bukte me om naar verborgen apparatuur onder de stoel te zoeken toen met een akelig krakend geluid de deur van het kantoor werd ingetrapt.

Maar dit was iets dat ik kon begrijpen. Ik draaide me vliegensvlug om, nog steeds in gebukte houding en was klaar om de eerste persoon die door de deur kwam warm te onthalen. De zijkant van mijn hand trof hem hard in de keel, precies onder zijn gasmasker en hij gorgelde en viel. Maar er kwamen er nog flink wat achter hem aan, allemaal met maskers en witte jassen en kleine zwarte dozen op hun rug; met blote vuisten of geimproviseerde knuppels. Het was allemaal heel ongewoon. Hun overmacht dwong me achteruit, maar ik raakte er een onder zijn kin met mijn voet terwijl ik een ander uitschakelde met een harde dreun in de solar plexus. Toen stond ik met mijn schouders tegen de muur en ze begonnen op te dringen. Ik gaf een van hen een klap in zijn nek en hij viel. En zakte half weg in de vloer.

Dit was uiterst belangwekkend. Het aantal mensen in de kamer begon nu snel te veranderen aangezien een aantal van de mensen die ik had geraakt zomaar uit het gezicht verdween. Dat was een voortreffelijke zaak die de kansen wat gelijker maakte ook al bleven er anderen even hard uit het niets opduiken. Ik probeerde me naar de deur te worstelen, het lukte me niet en toen trof een knuppel me op de zijkant van mijn hoofd waardoor mijn hersens aardig door elkaar werden geschud.

Daarna leek het wel of ik een vertraagd afgedraaid gevecht onder water speelde. Ik raakte er nog een paar, maar ik was er niet helemaal meer bij. Ze hadden mijn armen en benen te pakken en begonnen me uit de kamer te slepen. Ik kronkelde wat en vervloekte ze vloeiend in een zestal talen, maar zoals te verwachten had dat allemaal geen enkel effect. Ze sleepten me vlug de kamer uit en door de gang naar de wachtende lift. Een van hen had een spuitbus in zijn hand en ik probeerde mijn hoofd nog af te draaien maar de gaswolk trof me midden in mijn gezicht.

Het gas had geen uitwerking die ik kon voelen, maar ik werd wel steeds bozer. Ik schopte en knarste met mijn tanden en schreeuwde allerlei beledigingen. De gemaskerde mannen mompelden iets terug; mogelijkerwijs gergerd gemummel, maar daardoor werd ik alleen nog maar kwaaier. Tegen de tijd dat we onze bestemming bereikten kon ik wel iemand vermoorden, wat ik gewoonlijk niet zo makkelijk doe, en ik had het ook zeker gedaan als ik niet was vastgesnoerd op een soort elektrieke stoel met allerlei instrumentjes eraan en elektrodes aan mijn polsen en enkels.

'Vertel ze dat Jim diGriz als een kerel stierf, smerige honden!' schreeuwde ik niet zonder kwijlen en schuim op de mond. Ze lieten een metalen helm over mijn hoofd zakken en net voor mijn gezicht bedekt werd slaagde ik er in te roepen: 'Leve de Speciale Brigade! En leve jullie-'

De duisternis daalde neer en ik besefte dat de dood, elektrocutie, hersenvernietiging of nog erger nabij was.

Er gebeurde niets en de helm werd weer opgehesen en een van de aanvallers gaf me nog een spriets gas uit een spuitbus, en toen voelde ik de overweldigende woede even snel wegzakken als hij was opgekomen. Ik knipperde met mijn ogen van verbazing en ik zag dat ze mijn armen en benen losmaakten. Ook zag ik dat de meesten nu hun maskers afhadden en ik herkende hen als technici en geleerden van de Brigade die gewoonlijk in dit laboratorium

[ontbrekende tekst of pagina??]

'Er is zeker niet iemand die mij wil vertellen wat er hier verdomme aan de knikker is, niet?'

'Eerst even dit in orde brengen,' zei een van hen, een grijze man met uitstekende tanden die als oude vergeelde grafstenen tussen zijn lippen zaten. Hij hing een van de zwarte dozen aan mijn schouders en trok er een stuk draad uit met een metalen knoop aan het uiteinde. Hij drukte de knoop achter in mijn nek en die bleef daar plakken.

'U bent professor Coypu, niet waar?'

'Inderdaad.' De tanden gingen op en neer als piano-hamertjes.

'Zou u het erg onbeleefd van me vinden als ik om een verklaring vroeg?'

'In het geheel niet. Heel normaal onder de omstandigheden. Spijt me verschrikkelijk dat we u zo hard moesten aanpakken. Enige manier. Moesten u uit uw evenwicht brengen, kwaad houden. De kwade geest bestaat slechts voor zichzelf en kan het in zijn eentje overleven. Als we hadden geprobeerd een redelijk gesprek te voeren, om u de moeilijkheid uit te leggen, zouden we ons doel voorbij geschoten zijn. En dus vielen we u aan. We gaven u het woedegas en ademden het zelf ook in. Enige wat erop zit. O verdomme, daar gaat Magistero. Het wordt hier binnen ook al sterker.'

Een van de mannen in de witte jassen vervaagde, werd doorschijnend en verdween toen.

'Zo verdween Inskipp ook,' zei ik.

'Uiteraard. Hij was de eerste die eraan moest, weet je.'

'Waarom?' vroeg ik terwijl ik hem hartelijk toelachte en onderwijl bedacht dat dit het meest krankzinnige gesprek was dat ik ooit had gevoerd.

'Ze zitten achter de Brigade aan. Schakelen eerst de topmensen uit.'

'Wie?'

'Weten we niet.'

Ik hoorde mijn tanden knarsen, maar ik wist me te beheersen. 'Zou u het me misschien allemaal wat nauwkeuriger kunnen uitleggen of anders iemand halen die deze hele zaak wat zinvoller kan verklaren dan u tot nu toe hebt gedaan?'

'Neem me niet kwalijk. Mijn fout.' Hij bette de zweetdruppels van zijn voorhoofd en liet een rode lap van een tong langs zijn tanden glijden. 'Het is allemaal zo vlug gegaan, weet u. Noodmaatregelen, alles. Tijdoorlog, zou je het eigenlijk wel kunnen noemen. Ergens zit iemand op een bepaald ogenblik met de tijd te knoeien. En natuurlijk pikten ze de Speciale Brigade als eerste doelwit uit, wat hun uiteindelijke bedoeling ook is. Aangezien de Brigade in de geschiedenis van de melkweg de meest doelmatige, meest verbreide supranationale en supraplanetale organisatie voor handhaving van de wet is, zijn wij automatisch de grootste hindernis op hun pad. Bij hun ambitieuze tijdveranderingsplan zullen ze vroeg of laat op tegenstand van de Brigade stuiten. Daarom hebben ze verkozen dat eerst maar op te lossen. Als ze Inskipp en de andere topmensen uitschakelen, zal de waarschijnlijkheid van het bestaan van de Brigade verminderen en dan vervagen we allemaal tot niets, net als die arme Magistero zopas.'

Ik knipperde vlug met mijn ogen. 'Zouden we misschien een borrel kunnen krijgen om mijn gedachten wat te smeren?'

'Uitstekend idee, doe met u mee.'

Uit de automaat kwam een ziekelijk soort groene vloeistof die hij lekker vond, maar ik bestelde een groot glas Siriaans Panterzweet waarvan ik het grootste deel al in de eerste slok naar binnen goot. Dit angstaanjagende brouwsel--dat vanwege zijn afschuwelijke nawerking op de meeste beschaafde werelden niet verkocht mag worden--deed me op dit ogenblik niets dan goed. Ik dronk het glas leeg en ineens schoot er uit de verwarde knoop van mijn onderbewustzijn een herinnering omhoog.

'Als ik het mis heb, moet u het maar zeggen, maar heb ik u niet eens een lezing horen houden over de onmogelijkheid van tijdreizen?'

'Natuurlijk. Dat is mijn specialisme. Rookgordijn, die lezing, zo zou je het wel kunnen noemen. We hebben hier al jaren de mogelijkheid tot tijdreizen. Maar we durven het niet te gebruiken. Te zou tijdsporen kunnen veranderen en al dat soort ellende. Precies wat er nu gebeurt. Maar we hebben voortdurend onderzoekingen gedaan naar de aard van de tijd. En daarom wisten we ook wat er aan de hand was toen alles begon te gebeuren. De alarmschellen rinkelden en we hadden geen tijd om iemand te waarschuwen -- niet dat waarschuwingen zouden helpen. We waren ons bewust van onze plicht. En bovendien waren wij de enigen die iets konden doen. We hebben vlug een tijdbekrachtiger om dit laboratorium geimproviseerd en toen hebben we de kleinere draagbare modellen gemaakt zoals u nu ook draagt.'

'Hoe werkt dat apparaat?' vroeg ik terwijl ik vol ontzag de metalen knoop in mijn nek aanraakte.

'Het heeft een opname van uw geheugen die het elke drie milliseconden weer in uw brein invoert. Vertelt u dat u uzelf bent, ziet u en herstelt alle persoonlijkheidsveranderingen die veranderingen van tijdlijnen in het verleden veroorzaakt kunnen hebben.' Uit mijn ooghoek zag ik nog een persoon in het niets verdwijnen en de stem van de professor klonk verbeten toen hij zei: 'We moeten aanvallen als we de Brigade willen redden.'

'Aanvallen? Hoe?'

'We moeten iemand terugsturen in de tijd om de machten die deze tijdoorlog voeren op te sporen en hen te vernietigen voor ze ons vernietigen. We hebben een machine.'

'Ik geef me op als vrijwilliger. Lijkt geknipt voor mij, die taak.'

'Er is geen terugkeer mogelijk. Eenrichtingsverkeer.'

'Ik trek die laatste opmerking in. Het bevalt me hier prima.' Een plotselinge herinnering--ongetwijfeld drie milliseconden geleden opnieuw ingevoerd--kreeg me in zijn greep en een vlaag van angst pompte allerlei interessante chemicalin in mijn bloed.

'Angelina, mijn Angelina! Ik moet haar spreken...'

'Zij is niet de enige!'

'Voor mij wel, professor. En nu achteruit, anders ga ik door u heen.'

Hij deed met een lelijk gezicht een stap achteruit en tikte mopperend met zijn nagels tegen zijn voortanden terwijl ik snel de knoppen van de telefoon indrukte. Het scherm gaf twee piepjes en de luttele seconden kropen voorbij als loden slakken voor ze de oproep beantwoordde.

'Je bent er nog!' hijgde ik.

'Waar dacht je anders dat ik zou zijn?' Een frons trok over haar volmaakte gezicht en ze snoof alsof ze aan het scherm een dranklucht probeerde te ruiken. 'Je hebt gedronken, en nog wel zo vroeg op de morgen.'

'Een druppeltje maar, maar daarom belde ik niet. Hoe voel je je? Je ziet er goed uit, prima, helemaal niet doorschijnend.'

'Een druppeltje? Klinkt meer als een hele fles.' Haar stem verkilde en er verscheen meer dan een spoor van de oude, niet-hervormde Angelina, de meest meedogenloze en levensgevaarlijke schurk in de melkweg, voordat de dokters van de Brigade de knopen uit haar hersens haalden. 'Ik stel voor dat je ophangt. Neem een rijpil en bel me terug zodra je weer nuchter bent.' Ze stak haar hand uit naar de knop die de verbinding zou verbreken.

'Niet doen! Ik ben broodnuchter en ik wou maar dat ik dat niet was. Dit is een noodtoestand van de allereerste orde. Kom hier absoluut zo snel mogelijk heen en neem de tweeling mee.'

'Natuurlijk.' Ze stond al klaar om te vertrekken. 'Waar ben je?'

'De lokatie van dit lab, vlug!' zei ik terwijl ik me naar professor Goypu draaide.

'Verdieping honderdtwaalf, kamer dertig.'

'Heb je dat?' vroeg ik terwijl ik me weer terugdraaide naar het scherm.

Dat was grijs.

'Angelina...'

Ik drukte de verbreekknop in, en koos opnieuw haar nummer. Het scherm lichtte op. Met de boodschap: 'Dit nummer bestaat niet.' Toen rende ik naar de deur. Iemand greep me bij mijn schouder, maar ik duwde hem opzij, greep de deurknop en smeet de deur open.

Buiten was niets. Een vormeloos, kleurloos niets dat vreemde dingen met mijn hersens deed toen ik ernaar keek. Toen werd de deur uit mijn hand getrokken en met een klap dichtgesmeten. Coypu stond er hard hijgend met zijn rug tegenaan, zijn gezicht vertrokken door dezelfde onnoembare gevoelens die ik had ervaren.

'Verdwenen,' zei hij schor. 'De gang, het hele station, alle gebouwen, alles. Verdwenen. Alleen dit laboratorium is over omdat het hier verankerd is met de tijdbekrachtiger. De Speciale Brigade bestaat niet langer; niemand in de hele melkweg herinnert zich ons zelfs. Als de tijdbekrachtiger verdwijnt, verdwijnen wij ook.'

'Angelina, waar is zij, waar zijn ze allemaal?' 'Ze zijn nooit geboren, ze hebben nooit bestaan.' 'Maar ik herinner me haar, allemaal herinner ik ze me.' 'Daar rekenen we op. Zolang er een persoon in leven is met herinneringen aan ons, aan de Brigade hebben we nog een microscopisch kleine kans om het op den duur te overleven. Iemand moet een eind maken aan die tijdaanval. De geschiedenis wordt herschreven. Maar niet voor eeuwig, als wij een tegenaanval kunnen doen.'

Een enkele reis terug naar een leven op een vreemde wereld in een vreemde tijd. Wie er ook ging, hij zou de eenzaamste mens ter wereld zijn omdat hij duizenden jaren zou leven voor zijn volk, zijn vrienden, zelfs maar geboren werden.

'Maak alles klaar,' zei ik. 'Ik ga.'

Twee

'Eerst moeten we uitvissen waar je naar toegaat. En naar welke tijd.' Professor Coypu wankelde het laboratorium door en ik volgde hem in bijna even slechte vorm. Hij stond mompelend de harmonicavellen van de computerafdruk te bekijken die kletterend uit de machine stroomde en een grote stapel op de grond vormde.

'Moet nauwkeurig zijn, zeer nauwkeurig,' zei hij. 'We hebben een tijdsonde achterwaarts laten lopen. Die moest de sporen van deze verstoringen volgen. We hebben de planeet in kwestie gevonden. Nu moeten we de tijd nog nauwgezet bepalen. Als je te laat aankomt, zijn ze misschien al klaar met hun werk. Kom je te vroeg, dan ben je misschien van ouderdom gestorven voordat de schurken zelfs maar geboren zijn.'

'Klinkt aantrekkelijk. Welke planeet is het?' 'Vreemde naam. Of liever gezegd namen. Hij heet Grond of Aarde of zo iets. Schijnt de legendarische oorsprong van de hele mensheid te zijn.'

'Weer een? Nooit van gehoord.'

'Daar is ook geen reden voor. Is al eeuwen geleden opgeblazen in een atoomexplosie. Hier heb ik het. Je moet tweendertigduizendvi j f honderdachtennegentig jaar achteruit gezet worden. We kunnen je op die afstand niet beter garanderen dan plus of min drie maanden.'

'Ik denk niet dat ik het verschil zal merken. Wat voor jaar wordt dat dan?'

'Een heel eind voor het begin van onze huidige jaartelling. Ik geloof dat het volgens de primitieve archieven van de inboorlingen uit die tijd dan AD 1975 is.'

'Toch niet zo erg inboorlingsig als ze met tijdreizen knoeien.'

'Dat doen ze waarschijnlijk helemaal niet zelf. Vermoedelijk werken de mensen die je moet hebben toevallig in die periode.'

'Hoe moet ik ze vinden?'

'Hiermee.' Een van de assistenten overhandigde me een kleine zwarte doos met draai- en drukknoppen erop en ook een doorschijnende bol waarin een vrij zwevende naald hing. De naald trilde als een jachthond en bleef voortdurend in dezelfde richting wijzen, hoe ik de doos ook draaide.

'Een verklikker van tijdenergiegeneratoren,' zei Coypu. 'Een minder gevoelige en draagbare uitvoering van onze grote machines. Op dit moment wijst de naald naar onze tijdhelix. Als je op die planeet Grond aankomt, moet je hiermee de booswichten opsporen. Deze andere knop regelt de veldsterkte en geeft je een benadering van de afstand tot de energiebron.'

Ik keek naar de doos en voelde het eerste idee omhoog borrelen. 'Als ik dit kan meenemen, kan ik ook andere spullen meenemen, klopt dat?'

'Dat klopt. Kleine voorwerpen die dicht op je lichaam bevestigd kunnen worden. Het tijdveld wekt een oppervlaktelading op die erg op statische elektriciteit lijkt.'

'Dan neem ik alles mee wat jullie hier aan wapens in het lab hebben.'

'Er is hier niet veel, alleen maar kleine stukken.'

'Dan maak ik ze zelf wel. Werken er hier ook wapentechnici?'

Hij keek om zich heen en dacht na. 'Oude Jarl daar werkte vroeger op de wapenafdeling. Maar we hebben geen tijd om nog iets te maken.'

'Dat was ik ook niet van plan. Haal hern.'

Oude Jarl had kortelings zijn verjongingsbehandeling ondergaan zodat hij eruit zag als een wereldwijze negentienjarige--met een oude en achterdochtige blik in zijn ogen toen hij dichterbij kwam.

'Ik wil die doos hebben,' zei ik terwijl ik naar de geheugeneenheid op zijn rug wees. Hij hinnikte als een aangeschoten pony en snelde weg terwijl hij de doos stevig vasthield.

'Die is van mij, hoor je, van mij! Die krijg je niet. Het is niet eerlijk om dat te vragen. Als ik die niet heb, verdwijn ik gewoon!' Tranen van seniel zelfmedelijden sprongen in zijn jeugdige ogen.

'Beheers je, Jarl! Ik wil jou helemaal niet laten verdwijnen; ik wil gewoon een duplicaat van je doos. Ga meteen aan de slag.'

Hij liep mompelend weg en de technici kwamen om me heen staan.

'Ik begrijp het niet,' zei Goypu.

'Heel eenvoudig. Als ik achter een grote organisatie aanzit, kan ik best een zwaar wapen nodig hebben. Zo ja, dan verbind ik oude Jarl met mijn brein en gebruik zijn geheugen om zo'n wapen te bouwen.'

'Maar--dan zal hij jou worden en je lichaam overnemen; dit is nooit eerder gedaan.'

'Het wordt nu wel gedaan. Wanhopige tijden eisen wanhopige maatregelen. En dat brengt me op een ander belangrijk punt. Jij zei dat dit een enkele reis door de tijd zou worden en dat ik niet kon terugkeren.'

'Ja. De tijdhelix zwiept je naar het verleden. Maar daar is geen helix om je terug te zwiepen.'

'Maar als er daar een gebouwd kon worden, zou ik wel kunnen terugkeren?'

'In theorie wel. Maar het is nooit geprobeerd. Het grootste deel van de uitrusting en de materialen zou bij die primitieve inboorlingen niet te krijgen zijn.'

'Maar als het materiaal beschikbaar was, zou er een tijdhelix gebouwd kunnen worden. Kent u iemand die er een kan bouwen?'

'Alleen ik zelf. De helix is door mij ontworpen en gebouwd.'

'Prima. Dan wil ik uw geheugendoos ook. Zorg ervoor dat uw jongens de namen op de buitenkant schilderen zodat ik niet inhaak op de verkeerde specialist.'

De technici grepen de professor vast.

'De tijdbekrachtiger wordt zwakker!' riep een van de werktuigkundigen met een stem die tamelijk hysterisch klonk. 'Als het veld wegvalt, sterven wij. Dan hebben we nooit bestaan. Dat kan niet...' Die laatste woorden krijste hij, maar toen zakte hij ineen omdat een van zijn kameraden hem een wolk slaapgas in zijn gezicht spoot.

'Schiet op!' riep Coypu. 'Breng diGriz naar de tijd-helix en maak alles klaar.'

Ze grepen me beet en renden met me naar de aangrenzende kamer terwijl ze elkaar allerlei instructies toeriepen. Ze lieten me bijna vallen toen twee technici tegelijk verdwenen. De meeste stemmen klonken een beetje hysterisch-- wat geen wonder was nu de wereld ten onder ging. Een paar van de verste wanden werden al mistig en vaag. Alleen oefening en ervaring hadden mij voor paniek behoed. Ten slotte moest ik ze wegduwen bij het overleef-ruimtepak vandaan waarin ze me probeerden te proppen om zelf de sluitingen vast te maken. Professor Coypu was de enige andere persoon die kalm bleef.

'Zet de helm op maar laat het vizier tot het laatste ogenblik open. Prima. Hier heb je de geheugendozen, ik denk dat de zak op je dijbeen daarvoor de veiligste plaats is. Het zwaartescherm op je rug. Ik neem aan dat je daarmee kunt omgaan. Deze wapenkokers op je borst. De tijdverklikker hier...'

Er volgde meer van zulks tot ik het bijna niet meer volhield. Ik klaagde niet. Als ik het niet meenam, had ik het ook niet. Kan nog meer bij.

'Een taaleenheid!' schreeuwde ik. 'Hoe kan ik met de inboorlingen spreken als ik hun taal niet ken?'

'We hebben er hier geen een,' zei Coypu terwijl hij een stel gaspatronen onder mijn arm stopte. 'Maar hier heb je een mnemogram-'

'Daar krijg ik hoofdpijn van.'

'-dat je kunt gebruiken om de plaatselijke taal te leren. In deze zak.'

'Wat moet ik eigenlijk doen, dat heb je nog niet verteld. Hoe kom ik aan?'

'Heel hoog. Dat wil zeggen, in de stratosfeer. Daar heb

je minder kans op botsingen. Daar brengen wij je heen. En daarna--moet je het alleen opknappen.'

'De voorkamer is verdwenen!' schreeuwde iemand en hij verdween zelf bijna tegelijk.

'Naar de tijdhelix!' riep Coypu schor en ze sleepten me door de deur.

Het ging steeds langzamer omdat de geleerden en de technici als lek geprikte ballonnen verdwenen. Tot er nog maar vier over waren en ik zwaar beladen als een invalide voortwaggelde.

'De tijdhelix,' zei Coypu buiten adem. 'Het is een staaf, een kolom van zuivere energie die tot een helix gekromd is en onder spanning gezet.'

Hij was groen en hij glansde en hij vulde bijna de hele ruimte, een spiraalvorm van sprankelend licht zo dik als mijn arm. Hij deed me ergens aan denken.

'Het lijkt wel een grote veer die opgewonden is.

'Ja, misschien wel. Wij noemen het liever een tijdhelix.

'Hij is opgewonden... onder spanning gebracht en de kracht is zorgvuldig berekend. Jij wordt op het uiteinde gezet en dan trekken we de pal weg die hem in bedwang houdt. Terwijl jij dan naar het verleden wordt gezwiept, springt de helix zelf naar de toekomst waar de energie langzamerhand oplost. Je moet gaan.'

We waren nog maar met zijn drien.

'Denk aan me,' riep de korte donkere technicus. 'Denk aan Charli Nate! Zolang jij aan me denkt, zal ik nooit...'

Coypu en ik waren alleen, de wanden losten op en de lucht werd donkerder.

'Het uiteinde! Raak het aan!' riep hij. Klonk zijn stem zwakker?

Ik struikelde en viel met mijn handen uitgestrekt half naar het gloeiende uiteinde van de helix toe. Ik voelde niets maar toen ik het eind aanraakte, was ik onmiddellijk ook omringd met dezelfde groene gloed waar ik nauwelijks doorheen kon kijken. De professor stond achter een regelpaneel en strekte zijn hand uit naar een hele grote hefboom.

Hij trok hem omlaag...

Drie

Alles stond stil.

Professor Coypu stond als bevroren achter het paneel met zijn hand aan de overgehaalde hefboom. Ik keek toevallig in zijn richting, anders zou ik dit niet gezien hebben want mijn ogen staarden strak vooruit. Mijn lichaam ook--en mijn hersens maakten een sprongetje van paniek en probeerden in hun benen pan rond te hopsen toen ik besefte dat ik ook niet meer ademde. Voor zover ik wist klopte mijn hart ook niet meer. Er was iets misgegaan, daar was ik van overtuigd, want de tijdhelix was nog steeds strak opgewonden. Meer geluidloze paniek toen Coypu doorzichtig werd en de muren achter zijn rug heel erg wazig werden. Het verdween allemaal, het loste op voor mijn eigen ogen. Zou ik de volgende zijn? Daar kon ik niet achter komen.

Een primitief deel van mijn geest, erfgenaam van de aapmens, jammerde en jankte en rende rond in kleine kringetjes. Toch voelde ik tegelijk een kille objectiviteit en belangstelling. Niet iedereen krijgt het voorrecht getuige te zijn van de verdwijning van zijn wereld terwijl hij zelf in een helixvormig krachtveld hangt dat hem misschien naar het verre verleden zal terugzwiepen. Het was een voorrecht dat ik graag aan eventuele vrijwilligers wilde afstaan. Mar er kwam zich niemand melden dus ik hing daar maar, met starende ogen en stijf als een standbeeld terwijl het laboratorium om me heen vervaagde en toen zweefde ik in de interstellaire ruimte. Kennelijk had in dit nieuwe heelal zelfs de planetoide waarop de basis van de Speciale Brigade was gebouwd geen realiteit.

Er bewoog iets. Ik werd een kant opgetrokken op een manier die niet te beschrijven is en ik verplaatste me in een richting waarvan ik nooit had geweten dat hij bestond. De tijdhelix begon zich af te winden. Of misschien was hij al die tijd al bezig geweest zich af te winden en had de verandering in de tijd verhinderd dat ik het waarnam. In ieder geval leek het wel of een aantal sterren bewoog, steeds sneller en sneller tot het alleen nog vage strepen waren. Het was geen geruststellend gezicht en ik probeerde mijn ogen dicht te doen, maar ik was nog steeds in de greep van de verlamming. Er schoot een ster voorbij, zo vlak langs me dat ik de schijf kon zien die een nabeeld inbrandde op mijn netvlies. Alles versnelde naarmate mijn tijdsnelheid toenam en op den duur werd de ruimte een grijs waas omdat zelfs het sterrengebeuren zich zo snel afspeelde dat ik het niet meer kon zien. Dit waas had een hypnotisch effect, of misschien had mijn brein last van de tijdbeweging, want mijn gedachten werden behoorlijk warrig toen ik wegzonk in een toestand die ergens tussen slaap en bewusteloosheid zweefde en die heel erg lang aanhield. Misschien was er een klein hoekje van mijn hersens dat zich bewust bleef van het trage verloop van al die jaren, maar zo ja, dan denk ik daar liever niet over na. Overleven is voor mij altijd tamelijk belangrijk geweest en als rat van roestvrij staal in de betonnen tunnels van de maatschappij reken ik alleen op mezelf. Er zijn veel meer manieren om te mislukken dan om te slagen, meer om gek te worden dan om normaal te blijven, en ik had al mijn geestelijke energie nodig om de juiste koers te vinden. Ik bestond dus en bleef betrekkelijk normaal tijdens de krankzinnige tijdreis en ik wachtte tot er iets zou gaan gebeuren. Na een onmeetbaar tijdsverloop gebeurde er iets.

Ik kwam aan. Het eind was nog dramatischer dan het begin van de reis omdat alles allemaal tegelijk gebeurde.

Ik kon me weer bewegen. Ik kon weer kijken -- aanvankelijk verblindde het licht me -- en ik voelde weer alle lichaamservaringen die zo lang opgeschort waren geweest.

Bovendien was ik aan het vallen. Mijn langdurig verlamde maag schoot in mijn keel en de adrenaline en gelijksoortige stoffen die mijn brein gedurende de afgelopen 32.598 jaar -- plus of min drie maanden -- in mijn bloedstroom had willen pompen stroomden erin en mijn hart begon te bonken op een gezonde, opgewonden manier. Terwijl ik viel, draaide ik me om en met de zon niet meer in mijn ogen keek ik uit op een zwarte hemel en onder me donzig witte wolken. Was dit de planeet? Grond, het geheimzinnige vaderland van de mensheid? Met zekerheid viel dat niet vast te stellen, maar toch was het uiterst aangenaam om ergens en in een bepaalde tijd te zijn zonder dat alles om me heen oploste. Al mijn uitrusting was kennelijk nog aanwezig en toen ik de regelaar op mijn pols aanraakte voelde ik aan het trekken dat het zwaartescherm me in zijn greep nam. Uitstekend, Ik schakelde het weer uit en liet me vrij omlaag vallen tot ik de eerste sporen van een dunne atmosfeer aan het pak voelde trekken. Tegen de tijd dat ik bij de wolken arriveerde viel ik zo zachtjes als een blad en ik dook met mijn voeten naar voren hun natte omhelzing in. Ik vertraagde de valsnelheid nog meer terwijl ik als een blinde door de wolken zakte en het condens van mijn vizier veegde. Toen was ik door de wolken heen en ik zette het zwaartescherm op zweven om eens op mijn gemak te kunnen rondkijken naar deze nieuwe wereld die misschien de thuiswereld was van het menselijk ras en in ieder geval mijn toekomstige thuiswereld.

Boven me hingen de wolken als een zacht, vochtig plafond. Ongeveer 3.000 meter onder me zag ik bomen en landerijen maar met mijn beslagen vizier kon ik het allemaal niet nauwkeurig onderscheiden. Ik moest hier vroeg of laat de atmosfeer proberen in de hoop dat mijn verre voorouders geen methaan ademden. Ik klapte het vizier op en nam vlug een snuifje lucht.

Niet slecht. Koud en een beetje ijl op deze hoogte, maar lekker en fris. En ik ging er niet dood aan. Ik zette het vizier helemaal open, ademde diep in en keek omlaag naar de wereld onder me. Van deze hoogte zag het er allemaal heel prettig uit. Golvende groene heuvels bedekt met bomen, blauwe meren, wegen die dalen doorsneden, een soort stad aan de horizon die wolken vervuilde troep uitstootte. Voorlopig zou ik daar zo ver mogelijk vandaan blijven. Ik moest eerst wat inburgeren, zorgen dat...

Het geluid zweefde al een poos op de rand van mijn bewustzijn, een zacht gezoem als van een insekt. Maar op deze hoogte konden er helemaal geen insekten zijn. Daar zou ik ook eerder aan gedacht hebben als mijn aandacht niet in beslag was genomen door het landschap onder me. Ongeveer op het moment dat ik dit ging beseffen groeide het zoemen aan tot een gebrul en ik draaide me om en keek over mijn schouder. Mijn mond viel open van verbazing. Over het bolvormige vliegende toestel dat gedragen werd door een archaische draaiende luchtschoep, met achter de doorzichtige zijwanden een man die mij op zijn beurt met open mond aanstaarde. Ik zette meteen de regelaar op stijgen en schoot terug de beschermende wolkenlaag in.

Niet zo'n best begin. De piloot had mij heel goed kunnen bekijken, hoewel er natuurlijk altijd een kans was dat hij niet zou geloven wat hij zag. Dat was niet het geval. De communicatieapparatuur in dit tijdperk was kennelijk behoorlijk goed ontwikkeld, net als de militaire paraatheid of paranoia, want een paar minuten later hoorde ik het gebrul van krachtige straalmotoren onder me. Ze vlogen enige tijd daverend en grommend rond en een ervan schoot zelfs omhoog door de wolken. Ik zag heel even een zilveren pijlpunt en toen was hij alweer verdwenen en de wolken stampten en slingerden in zijn kielzog. Het was tijd om hier te vertrekken. De zijdelingse verplaatsing van een zwaartescherm is niet al te best, maar ik slingerde door de wolken heen om zoveel mogelijk ruimte tussen mijzelf en die machines te krijgen. Toen ik ze al een hele tijd niet had gehoord, durfde ik me net onder het wolkendek te laten zakken. Niets te zien. In geen enkele richting. Ik klapte mijn vizier dicht en schakelde alle energie uit.

De vrije val naar omlaag kan nooit erg lang geduurd hebben, maar het leek wel een eeuwigheid. Ik kreeg ongezonde visioenen van verklikkers die begonnen te ratelen, computers die hun informatie verwerkten en mechanische aanwijzingen gaven en geweldige oorlogsmachines die fluitend en brullend op mij afkwamen. Onder het vallen draaide ik me om en om en spande mijn ogen tot het uiterste in om de eerste glimp van glanzend metaal op te vangen.

Er gebeurde helemaal niets. Een paar grote witte vogels klapwiekten traag voort en schoten met scherpe kreten opzij toen ik langsstormde. Onder me zag ik de blauwe spiegel van een meer en ik schakelde even de energie in zodat ik in die richting kwam te vallen. Als er toch nog achtervolgers opdaagden kon ik me onder het wateroppervlak laten zakken en zo ontkomen aan hun opsporingsapparatuur. Toen ik me al onder de toppen van de omringende heuvels bevond en het water onprettig snel dichterbij kwam, schakelde ik de energie volledig in. Ik huiverde en kreunde en voelde de banden diep in mijn vlees snijden. Het valscherm op mijn rug werd onplezierig heet, hoewel ik ook al om een andere reden begon te zweten. Het was nog steeds een heel eind vallen en het water was van deze hoogte af zo hard als staal.

Toen ik eindelijk stilhing, staken mijn voeten in het water. Helemaal geen slechte landing. Er was nog steeds niets te bekennen van eventuele achtervolgers toen ik me een eindje boven het water verhief en wegzweefde naar de grijze klip die aan de overkant het meer begrensde. De lucht rook goed toen ik mijn vizier weer openzette en alles was stil. Geen stemmen, geen lawaai van machines. En ook geen tekenen van menselijke bewoning. Toen ik dichter bij de oever kwam hoorde ik wind in de bladeren, maar dat was alles. Geweldig. Ik had een plek nodig waar ik me kon schuilhouden tot ik me georinteerd had en dit hier was prima. De grijze klip bleek een wand van massief gesteente, ontoegankelijk en hoog. Ik zweefde verder langs de steile wand tot ik een richel vond die breed genoeg was om op te zitten, en dus ging ik zitten. Dat voelde prima.

'Lang geleden dat ik gezeten heb,' zei ik hardop en het was een genoegen mijn eigen stem te horen. Ja, snauwde mijn slechte onderbewustzijn terug, zo'n drieendertigduizend jaar geleden. Ik voelde me meteen weer erg terneergeslagen en wilde maar dat ik een borrel had. Maar dat was nu net de enige noodzakelijke voorziening die ik niet had meegebracht, een vergissing die ik snel zou moeten rechtzetten. Nu de energie was uitgeschakeld begon het ruimtepak in de zon aardig warm te worden en ik trok het uit en legde alle uitrustingstukken tegen de rotswand zover mogelijk bij de rand vandaan.

Wat nu? Ik voelde iets knarsen in mijn zijzak en haalde er een handvol afschuwelijk kostbare en gebroken sigaren uit. Wat een ramp. Door een wonder was er een heel gebleven en dus brak ik het puntje eraf waardoor hij aanging en ik nam een forse haal. Geweldig! Ik rookte wat terwijl ik met mijn benen over de rand van de richel bungelde tot mijn moreel zijn normale uiterst doelmatige niveau weer had bereikt. Een vis sprong uit het water van het meer omhoog en plonsde weer terug; in de bomen kwetterden een paar kleine vogeltjes en ik dacht na over mijn volgende zet. Ik had een schuilplaats nodig, maar hoe meer ik me verplaatste om die te vinden, hoe meer kans ik liep om ontdekt te worden. Waarom kon ik hier niet blijven?

Tussen alle verschillende spullen die me op het laatste moment nog waren omgehangen zat ook een laboratoriumwerktuig dat masser heette. Ik had er destijds nog over willen klagen, maar hij hing al om mijn middel voor ik een woord had uitgebracht. Nu dacht ik erover na. De handgreep die ook de energiebron bevatte bolde uit tot een rond lichaam dat weer uitliep in een dunne, puntige sonde. Aan het uiteinde werd een veld opgewekt dat het interessante vermogen bezat de meeste vormen van materie te verdichten door de bindingsenergie van de moleculen te vergroten. Daardoor werden ze in een kleinere ruimte samengepakt, hoewel ze natuurlijk nog steeds dezelfde massa hadden. Sommige dingen, afhankelijk van het materiaal en de hoeveelheid energie die werd toegepast, konden tot de helft van hun oorspronkelijke afmetingen worden teruggebracht.

Aan de andere kant werd de richel steeds smaller tot hij ophield en ik liep zover mogelijk door als ik nog veilig kon. Ik strekte mijn arm, hield de sonde tegen het oppervlak van de grijze steen en drukte de knop in. Er klonk luid gekraak en een verdichte plak steen zo groot als mijn hand viel van de rotswand en gleed omlaag naar de richel. De plak voelde zwaar, het leek eerder lood dan steen. Ik smeet het stuk steen in het meer, stelde het apparaat hoger af en ging aan het werk.

Toen ik het kunstje eenmaal doorhad, was het karwei snel geklaard. Ik merkte dat ik een vrijwel bolvormig veld kon opwekken dat een massieve bal van verdichte steen ter grootte van mijn hoofd losmaakte. Nadat ik met veel moeite een paar van die zwaargewichten over de rand had geduwd -- waarbij ik zelf zowat meeging -- maakte ik eerst van onderen een schuinte waarna ik daarboven ballen steen loswerkte. De ballen kwamen krakend vrij, knalden op de schuinte en rolden met een mooi boogje over de rand waarna ze luidruchtig in het water plonsden. Regelmatig staakte ik het werk om te luisteren en te kijken. Ik was nog steeds alleen. De zon stond al vlak boven de horizon toen ik eindelijk een mooie kleine grot in de rotswand had uitgegraven waar ik met al mijn spullen precies in paste. Een dierenhol waarin ik graag zou wegkruipen. En dat deed ik dan ook, na vlug even te zijn afgedaald naar het meer om wat water te halen. Het geconcentreerde voedsel dat ik meehad was smakeloos maar voedzaam zodat mijn maag wist dat ik had gegeten, hoewel niet al te lekker. Toen de eerste sterren aan de hemel verschenen bereidde ik de volgende stap voor in mijn verovering van Grond of Aarde, of hoe deze planeet ook heette.

Kennelijk was mijn tijdreis vermoeiender geweest dan ik dacht want het volgende dat ik merkte was dat de hemel zwart was en dat er een grote oranje volle maan op de bergen zat. Mijn achterwerk was koud door het contact met de koude steen en ik was stijf van het slapen in een verkrampte zithouding.

'Kom, machtig ingrijper in de geschiedenis,' zei ik en ik kreunde toen mijn spieren piepten en mijn gewrichten kraakten. 'Sta op en ga aan het werk.'

Dat was precies wat ik moest gaan doen. Actie zou reactie uitlokken. Zolang ik hier in dit hol bleef zitten zouden alle plannen die ik maakte waardeloos zijn aangezien ik geen feiten had om van uit te gaan. Ik wist op dit moment niet eens of dit wel de juiste wereld was, of de juiste tijd of wat dan ook. Ik moest eruit en aan de slag. Maar er was toch iets dat ik kon doen--dat ik meteen had moeten doen toen ik hier aankwam. Terwijl ik binnensmonds mijn stommiteit vervloekte, groef ik uit de hoop rommel die ik had meegebracht de zwarte doos van de tijdenergieverklikker op. Ik bescheen hem met een kleine lamp en zag dat de naald slap rondzweefde. Op deze wereld werd nergens tijd vervormd.

'Haha debiel!' riep ik hardop zodat ik wat opvrolijkte bij het horen van de stem die mij het liefst is. 'Dit ding zou heel wat beter werken als je eerst de energie inschakelde.' Kleine vergissing. Ik zoog een diepe teug lucht in en haalde de schakelaar over.

Nog steeds niets. De naald zweefde daar even slap rond als mijn ingezakte hoop. Maar er was een grote kans dat de tijdknoeiers hier wel waren maar dat ze op dit moment hun machine net uit hadden staan. Dat hoopte ik maar.

Aan het werk. Ik verstopte een aantal handige apparaatjes op mijn lichaam en maakte het valscherm los van het ruimtepak. De batterij was nog half vol en daarmee kon ik wel een paar maal op en neer langs de rotswand. Ik stak mijn armen door de schouderbanden, stapte van de richel af en stelde het scherm zo in dat mijn vrije val overging in een boogbaan in de richting van de meest nabije weg die ik tijdens mijn reis omlaag had gezien.

Terwijl ik laag over de bomen scheerde, lette ik voortdurend op bijzonderheden en richting in mijn omgeving. Het buitensporig grote en rijk van wijzers voorziene horloge dat ik altijd om mijn linkerpols draag doet heel wat meer dan alleen vertellen hoe laat het is. Een druk op de juiste knop deed de naald van het radiokompas oplichten dat was ingesteld op mijn thuisbasis. Ik zweefde geluidloos verder.

Het maanlicht weerkaatste van de gladde weg die een scherpe voor door het bos trok. Ik zweefde tussen de bomen naar de grond. De takken lieten genoeg licht door en ik had dus mijn lantaarn niet nodig om tot bij de weg te komen. De laatste paar meter ging ik heel voorzichtig te werk. De weg was naar beide kanten leeg en de nacht doodstil. Ik bukte me en bekeek het wegoppervlak. Dat bestond uit een enkele plak van een harde, witte substantie die geen metaal of plastic was en schijnbaar kleine zandkorrels bevatte. Uiterst oninteressant. Ik bleef dicht bij de rand en begon te lopen in de richting van de stad die ik uit de verte had gezien. Dat ging traag, maar het spaarde de energiebron van het zwaartescherm.

Wat er vervolgens gebeurde kan ik alleen maar toeschrijven aan zorgeloosheid, in combinatie met vermoeidheid en mijn onbekendheid met deze wereld. Mijn gedachten dwaalden af naar Angelina en de kinderen en mijn vrienden in de Brigade, die nu allemaal slechts in mijn gedachten bestonden. Ze hadden niet meer werkelijkheid dan mijn herinneringen aan mensen waarover ik in een boek had gelezen. Dat was een drukkende gedachte en in plaats van die van me af te zetten, liep ik erover door te denken en ik werd dus volledig verrast door het plotselinge geloei van motoren. Ik liep op dat ogenblik net in een bocht in de weg die kennelijk was uitgegraven in een kleine heuvel want aan beide kanten van de weg liep de berm steil omhoog. Ik had van tevoren moeten bedenken wat ik zou moeten doen als ik in deze holle weg in het nauw werd gebracht en ik had een manier moeten bedenken om dat te voorkomen. Terwijl ik nu overwoog of ik tegen de steile berm op zou klimmen, zou opstijgen met het zwaartescherm of op een andere manier zou proberen te ontkomen, verschenen er voor me om de bocht felle lichten en het geloei werd luider. Ten slotte liet ik me alleen maar aan de kant van de weg in de ondiepe greppel vallen die daar liep. Ik drukte me plat tegen de grond en probeerde me heel klein te denken terwijl ik mijn gezicht in mijn armen verstopte.

Mijn kleren hadden een neutrale donkergrijze kleur en zouden misschien wegvallen tegen de grond.

Toen stortte het hortende gebrul zich over me uit, was vlak naast me en felle lichten beschenen me en verdwenen weer. Zodra ze voorbij waren ging ik rechtop zitten en keek de vier vreemde voertuigen na die langs me heen waren gereden. Details kon ik niet onderscheiden, aangezien ik ze alleen zag als silhouet tegen het schijnsel van hun eigen koplampen, maar ze leken heel smal, net als monowielen en ze hadden elk een klein rood licht achterop. Het lawaai nam af en was nu vermengd met een soort getrompetter als van een dier en een schril gekrijs. Ze vertraagden. Ze hadden me vast gezien.

Knallende, blaffende geluiden weerkaatsten in de holle weg toen de lichten een volle slag omdraaiden en terugkwamen in mijn richting.

Vier

Als je niet zeker van je zaak bent moet je de ander de eerste vergissing laten begaan, is een van mijn oudere lijfspreuken. Ik kon klimmend of zwevend proberen te ontkomen, maar deze mensen, wie ze dan ook waren, konden wel wapens hebben en ik zou een pracht van een doelwit zijn. En zelfs als ik ontkwam, zou ik alleen de aandacht maar vestigen op deze streek. Kon beter eerst kijken wie en wat zij waren. Ik ging met mijn rug naar hun lampen staan zodat ik niet verblind werd en wachtte geduldig tot de apparaten grommend arriveerden en in een kring om me heen gingen staan, met kuchende motoren en de lichten op mij gericht. Ik kneep mijn ogen dicht tot kleine spleetjes om ze tegen het felle schijnsel te beschutten en luisterde naar de vreemde geluiden die de berijders maakten terwijl ze tegen elkaar praatten; ik kon er geen woord van verstaan. Het was waarschijnlijk dat mijn kleren hun wat buitenissig zouden voorkomen. Ze waren het blijkbaar eens geworden want de motor van een van de onzichtbare vervoermiddelen kwam kletterend tot zwijgen en de berijder stapte naar voren in de lichtkring.

We bekeken elkaar met veel belangstelling. Hij was iets kleiner dan ik, maar zag er groter uit door de pispotvormige helm die hij droeg. Die was beslagen met nagels en had bovenop een lange punt, uiterst onaantrekkelijk, net als de rest van zijn uitmonstering. Helemaal van zwart plastic met glimmende knopjes en gespen, en tot het toppunt van vulgariteit doorgevoerd met een gestileerde doodskop met gekruiste beenderen eronder op de borst die met onechte edelstenen was omlijnd.

'Kryzl prtzblkf' zei hij op een zeer beledigende manier terwijl hij tegelijk zijn kin naar voren liet komen. Ik lachte om te laten zien dat ik een vriendelijke, zachtaardige kerel was en antwoordde op allerhartelijkste toon: 'Dood zul je er nog lelijker uitzien dan levend, knul, en dat komt er nog van als je zo tegen me blijft praten.'

Daarover keek hij heel verbaasd en weer werd er onverstaanbaar onderling overleg gepleegd. De eerste berijder kreeg gezelschap van een van de andere die even vreemd was uitgedost en die opgewonden naar mijn arm wees. Ze keken allemaal naar de tijdmeter aan mijn pols en er klonken schrille kreten van belangstelling die overgingen in boosheid toen ik mijn hand achter mijn rug stopte.

'Prubl!' zei de eerste boef en hij stapte met zijn hand uitgestoken naar voren. Er klonk een scherpe klik en in zijn andere vuist verscheen een glanzend lemmet.

Dat was taal die ik verstond, en toen ik het zag moest ik bijna lachen. Dit was geen eerzaam volkje, tenzij de wet van dit land voorschreef dat je vreemdelingen met wapens moest bedreigen en hen moest proberen te beroven. Nu ik de spelregels kende, kon ik me eraan houden.

'Prubl, prtibl?' riep ik terwijl ik achteruit deinsde en mijn handen wanhopig ophief.

'Prubl drubl!' schreeuwde de gemeen grijnzende schurk terwijl hij op me af sprong.

'Wat denk je van deze prubl?' vroeg ik terwijl ik hem een flinke schop tegen zijn pols gaf. Het mes zeilde de duisternis in en hij gilde van de pijn. Die gil werd gesmoord in een wegstervend gegorgel toen ik hem met gestrekte vingers in de keel prikte.

Inmiddels keken ze natuurlijk allemaal naar me en dus liet ik uit mijn mouwhouder een minilichtgranaat in mijn hand vallen die ik voor me op de grond wierp, er wel voor zorgend dat ik vlak voor hij explodeerde mijn ogen sloot. De gloed brandde op mijn oogleden en toen ik weer keek zag ik kleine zwevende lichtvlekken. Maar dat was heel wat beter dan de toestand van mijn aanvallers, die allemaal tijdelijk blind waren als ik tenminste op hun gekreun en gejammer kon vertrouwen. Geen van allen hielden ze me tegen toen ik achter hen langsliep en ze een voor een een flinke schop gaf op de plaats waar zo iets het best aankomt. Ze jankten allemaal van pijn en renden in kringetjes rond tot er twee in botsing kwamen en elkaar ongenadig begonnen af te tuigen. Terwijl zij zich op deze manier vermaakten, bekeek ik hun vervoermiddelen. Vreemde dingen met twee wielen en nergens een gyro om ze tijdens de rit te stabiliseren. Elk had een zitje waarop de berijder plaatsnam met aan elke kant een been om het ding op gang te krijgen. Ze zagen er erg gevaarlijk uit en ik zou niet graag leren hoe je zo'n ding moest bedienen.

Wat moest ik met deze schepsels aanvangen? Van mensen doodmaken had ik nooit erg gehouden en op die manier kon ik ze dus het zwijgen niet opleggen. Als ze de misdadigers waren waarvoor ik ze aanzag, was er een gerede kans dat ze het voorval niet aan het gezag zouden doorgeven. Misdadigers! Natuurlijk precies het soort informatiebron dat ik nodig had. Een zou genoeg zijn, bij voorkeur de eerste aangezien ik me in geen enkel opzicht geremd voelde om hem streng aan te pakken. Hij was bezig kreunend bij bewustzijn te komen, maar een wolkje slaapgas deed hem in diepe rust verzinken. Om zijn middel droeg hij een brede met metaal beslagen riem die er tamelijk sterk uitzag. Ik maakte die aan een van mijn gordelhaken vast en hield hem vriendschappelijk omvat onder de armen. Toen drukte ik de knop van het zwaartescherm in.

Stil en soepel stegen we op, zweefden steeds verder bij het lawaaierige groepje vandaan en suisden terug naar mijn schuilplaats bij het meer. De verdwijntruc van hun kameraad zou ze bijzonder geheimzinnig voorkomen en zelfs als ze hiervan aangifte deden bij het gezag, zouden ze er niets mee bereiken. Ik was van plan me een paar dagen schuil te houden met mijn gezelschap om de taal van dit land te leren. Ik zou natuurlijk een vreselijk accent krijgen, maar dat kon ik later wel rechtzetten. Mijn schuilplaats sperde zijn mond verwelkomend open en ik suisde naar binnen waarbij ik mijn slappe last zonder omhaal op het gesteente liet ploffen.

Tegen de tijd dat hij kreunend zijn bewustzijn herkreeg, was ik volledig voorbereid en had ik alles klaarliggen. Ik pafte met genoegen een sigaar uit mijn zakkoker en zei niets terwijl hij een hele reeks pijnlijke aanpassingen onderging. Hij smakte flink met de lippen voor hij eindelijk zijn ogen ^opendeed en ging zitten--om onmiddellijk kreunend naar zijn hoofd te grijpen. Mijn slaapgas heeft inderdaad een wat pijnlijke nawerking. Maar de herinnering aan het mes dat hij op mij had gericht slaagde erin me aardig te harden voor zijn lijden. Toen kwam het wilde rondkijken, het met uitpuilende ogen naar mij en mijn uitrusting staren, de sluwe blik in de richting van het zwarte gat van de ingang en de schijnbaar toevallige manier waarop zijn benen onder zijn lichaam terechtkwamen. Om vervolgens door de ingang naar buiten te springen. En plat op zijn gezicht te vallen toen de kabel die zijn enkel aan het gesteente verankerde hem liet struikelen.

'Nu zijn de spelletjes achter de rug en kunnen we aan het werk,' zei ik niet onvriendelijk tegen hem terwijl ik hem met zijn rug tegen de muur zette en het apparaat om zijn pols wat strakker maakte. Dat had ik in elkaar geflanst terwijl hij sliep en het was eenvoudig maar zeer doeltreffend. Het bevatte een bloeddruk- en huidweerstand-metertje met wijzerplaten op de regeldoos die ik voor me had. Een soort eenvoudige leugendetector. Ook had het apparaat een afleerkring. Normaal zou ik deze techniek niet op mensen gebruiken--hij was bedoeld voor laboratoriumdieren--maar het onderhavige stuk mens was een uitzondering. We speelden het spel volgens zijn regels en deze kortere weg zou me heel wat tijd besparen. Toen hij zo te horen grove beledigingen begon te schreeuwen en aan de doos begon te rukken, drukte ik de afleerknop in. Hij gilde en sloeg geestdriftig met armen en benen om zich heen toen de elektrische schok hem trof. Zo erg was het nu ook weer niet; ik had het op mezelf geprobeerd en het zo ingesteld op een schok die je makkelijk kunt verdragen, maar liever niet krijgt.

'Nu gaan we beginnen,' zei ik, 'maar ik zal me eerst even klaarmaken.'

Hij keek met uitpuilende ogen toe terwijl ik de metalen plaatjes van het mnemogram op mijn slapen bevestigde en het apparaat inschakelde.

'Het sleutelwoord is'--ik keek naar mijn gezelschap--'lelijk. Nu gaan we beginnen.'

Naast me lag een hele stapel eenvoudige voorwerpen en ik pakte het eerste dat me voor de hand kwam en hield dat voor me zodat hij het kon zien. Toen hij ernaar keek, zei ik luid 'steen' en toen zweeg ik. Hij zweeg ook en na een tijdje drukte ik de afleerknop in, en hij sprong op van de plotselinge pijnscheut en keek wild om zich heen.

'Steen,' herhaalde ik op rustige, geduldige toon.

Het duurde een tijdje voor hij het door had, maar hij leerde het toch. Elke keer als hij vloekte of dingen zei die geen verband hielden met de zaak kreeg hij een schok en als hij over een bepaald woord probeerde te liegen kreeg hij er twee. Mijn leugendetector hield me daarvan op de hoogte. Hij kreeg daar al heel gauw genoeg van en vond het makkelijker om het woord te geven dat ik wilde hebben. We waren snel door mijn stapel spulletjes heen en gingen over op tekeningen en uitgebeelde bewegingen. Ik accepteerde de zinsnede 'ik weet het niet', zolang die maar niet al te vaak werd gebruikt, en mijn woordenschat nam toe. Onder de druk van de microstroompjes van het mnemogram werden de nieuwe woorden in mijn cortex gestampt, maar niet zonder een aantal pijnlijke bijverschijnselen. Toen mijn hoofd al te erg begon te kloppen, nam ik een pijnstiller en ging verder met de woordspelletjes. Het duurde niet lang of ik had genoeg woorden opgeslagen om over te gaan op het tweede deel van het leerproces, grammatica en zinsbouw. 'Hoe is je naam?' dacht ik bij mezelf en ik voegde er het sleutelwoord 'lelijk' aan toe.

'Hoe... naam?' kwam er hardop uit. Een uiterst onaantrekkelijke taal.

'Slasher.'

'Mij... naam... Jim.'

'Lame los, ik heb je niks gedaan.'

'Eerst leren... later vertrekken. Zeg nu, wat jaar?'

'Wat jaar wat?'

'Wat jaar nu, stommerd?'

Ik herhaalde de vraag op een aantal verschillende manieren tot de strekking eindelijk tot zijn botte hersens doordrong. Ik kreeg het er heet van.

'O, het jaar. Het is 1975. Negentien juni 1975.'

Midden in de roos! De tijdhelix had me heel nauwkeurig over al die eeuwen en millennia heengezwiept. Ik sprak in gedachten mijn dank uit aan professor Coypu en de andere verdwenen geleerden en aangezien zij alleen in mijn geheugen leefden, was dat waarschijnlijk de enige manier om de boodschap over te brengen. Behoorlijk opgekikkerd door deze informatie zette ik de taalles voort.

Het mnemogram greep alles wat hij zei, ordende het en ramde het diep in mijn gekneusde centrale zenuwstelsel. Ik onderdrukte een kreet van pijn en nam nog een pijnstiller. Tegen zonsopgang had ik het gevoel dat ik de taal voldoende beheerste om mijn kennis verder op eigen houtje uit te breiden en ik schakelde de machine uit. Mijn gezelschap viel als een blok in slaap en klapte met zijn hoofd op de stenen zonder wakker te worden. Ik liet hem slapen en maakte ons alle twee los van de elektronische apparatuur. Na de nachtelijke zitting was ik zelf ook moe, maar dat loste ik op met een peppil. Mijn buik knorde pijnlijk van de honger en ik haalde dus wat noodrantsoenen te voorschijn. Vlak daarna werd Slasher wakker en ik deelde mijn ontbijt met hem, maar hij wilde pas een van de repen opeten toen hij mij een stuk had zien afbreken en opeten. Ik boerde voldaan en hij deed me na. Hij bekeek mij en mijn spullen enige tijd voordat hij een stellige opmerking maakte.

'Ik weet wie jij bent.'

'Vertel op.'

'Jij komt van Mars, zo zit dat.'

'Wat is Mars?'

'De planeet, weet je wel.'

'Ja, misschien heb je gelijk. Geef niks. Ga je doen wat ik zei, mij helpen poen te krijgen?'

'Ik heb je toch gezegd, ik ben op erewoord vrij. Als ze me pakken, gooien ze de sleutel weg.'

'Maak je toch niet te sappel, man. Als je bij mij blijft, kan niemand je wat maken. Je gaat zwemmen in de ballen. Heb jij een van die ballen? Ik wil wel 's zien hoe ze eruit zien.'

'Nee!' zei hij en zijn hand schoot naar een bult achter een stuk stof dat aan zijn onderste kledingstuk was bevestigd. Inmiddels kon ik zijn eenvoudige leugens wel zonder mijn apparatuur ontdekken.

Slaapgas kalmeerde hem en ik wroette een soort leren enveloppe uit zijn kleren die dunne vodjes groen papier bevatte, ongetwijfeld de ballen die hij had beweerd niet te hebben. Toen ik ze zag barstte ik in lachen uit! De goedkoopste kopieermachine zou hiervan vaten vol kopien kunnen leveren--tenzij er natuurlijk verborgen manieren waren om de echtheid te toetsen. Ik onderzocht ze met mijn allerfijnste uitrustingstukken maar vond geen spoor van een chemische, fysische of radioactieve identificatiemethode. Verbazingwekkend. Het papier bevatte schijnbaar allerlei korte draadjes van een bepaald soort substantie, maar een namaker zou die heel goed op het papieroppervlak kunnen drukken en dat zou uitstekend voldoen. Had ik maar een namaker. Had ik misschien soms een namaker? Op het laatst hingen ze zoveel spullen aan m'n lijf. Ik wroette de stapel door en jawel hoor, een klein bureaumodel namaker. Hij was geladen met een blok buitengewoon dichte materie die op een of andere manier in de machine werd omgezet in een vel glad wit plastic waarop de kopien werden vervaardigd. Na een aantal malen bijstellen wist ik de kwaliteit van het plastic zo te laten teruglopen dat het even ruw en kreukelig was als de ballen. Toen ik vervolgens de kopieerknop indrukte, maakte de machine een bal die een dubbelganger van de oorspronkelijke leek. De grootste coupure die Slasher had was een briefje van tien ballen, en daarvan maakte ik een aantal kopien. Ze hadden natuurlijk allemaal hetzelfde serienummer, maar ik had ervaren dat mensen nooit erg nauwkeurig kijken naar het geld dat ze aannemen.

Het was tijd om over te stappen op de volgende fase van mijn penetratie van de gemeenschap van deze primitieve planeet Aarde. (Ik had ontdekt dat Grond niet juist was en iets heel anders betekende.) Ik hing de spullen die ik nodig zou kunnen hebben om mijn lijf en liet de rest achter in het hol met het ruimtepak. Als ik het nodig had zou ik het hier altijd kunnen vinden. Slasher mummelde en snurkte toen ik met hem over het meer en vlak boven de bomen terugzweefde naar de weg. Overdag was er nu meer verkeer; ik kon de voertuigen horen razen en dus liet ik me weer in het bos omlaag zakken. Voor ik Slasher wakker maakte, begroef ik het zwaartescherm met een zendverklikker die me in geval van nood altijd naar de goede plaats zou leiden.

'Wat, wat?' zei Slasher die zodra het tegengif begon te werken overeind kwam. Hij keek niet begrijpend om zich heen naar het bos.

'Op je hoeven,' zei ik. 'We peren hem.'

Hij krabbelde achter me aan, nog half slapend hoewel hij razendsnel wakker werd toen ik de stapel bankbiljetten onder zijn neus heen en weer zwaaide.

'Wat vind jij van deze ballen?'

'Picobello--maar ik dacht dat je geen kruimel had?'

'Eten heb ik genoeg, maar geld niet. En dus heb ik deze nagemaakt. Zijn ze in orde?'

'Prima in orde, ik heb nooit betere gezien.' Hij bladerde het stapeltje door met een waarderende kennersblik. 'Je kan het alleen zien doordat de nummers allemaal gelijk zijn. Dit benne eersteklas joetjes.'

Hij kon er slechts met tegenzin afstand van doen. Een man met weinig verbeeldingskracht en geen geweten; precies wat ik nodig had. Het zien van de ballen scheen al zijn angst voor mij verdreven te hebben en hij deed actief mee met plannen maken om nog meer geld in handen te krijgen terwijl we over de weg sjokten.

'Dat kloffie dat je aanhebt, dat is van een afstand zoals nou wel goed; de mensen in de auto's zien niks. Maar je moet wat anders an je lijf. Onderaan deze heuvel is een soort warenhuis. Jij wacht een eindje van de weg af tot ik binnen heb gekocht wat jij moet hebben. He, en misschien kunnen we ook nog wel een pedaalemmer versieren; m'n poten vallen der zowat af. Der is daar een soort klein fabriekie met een parkeerplek. Es zien wat ze daar te koop hebben.'

De fabriek bleek een vierkant, laag gebouw met een aantal schoorstenen die rook en vuile gassen uitstootten. Een verscheidenheid aan veelkleurige voertuigen stond aan een kant van het gebouw opgesteld en Slashers voorbeeld volgend, bukte ik me diep toen we vlug naar de meest nabije in de buitenste rij slopen. Toen hij er zeker van was dat niemand naar ons keek, draaide mijn kameraad een kruk open van een gezwollen paars ding met aan een eind iets dat op een rij metalen tanden leek, en tilde een enorm deksel op. Ik keek eronder en hijgde van schrik toen ik de buitensporig ingewikkelde en primitieve aandrijf motor zag. Ik was toch echt wel in het verleden. In antwoord op mijn vragen beschreef Slasher de motor terwijl hij een paar draden kortsloot die de ontsteking leken te regelen.

'Wij noemen het een verbrandingsmotor. Bijna nieuw, moet driehonderd paardekrachten hebben. Stap in, dan smeren we hem voordat iemand ons in de smiezen krijgt.'

Ik nam me voor hem later nog naar de theorie achter deze verbrandingsmotor te vragen. Uit voorgaande gesprekken had ik opgemaakt dat paarden een tamelijk groot soort viervoeter waren en er was dus misschien een dierverkleiningsproces in het spel als ze zo'n groot aantal in de machine stopten. Ondanks het primitieve uiterlijk van het apparaat verplaatste het zich vlug genoeg. Slasher bediende de regelinstrumenten en draaide aan het grote wiel. We schoten de weg op en gingen er vandoor--kennelijk zonder dat iemand het had gemerkt. Ik had er geen enkel bezwaar tegen Slasher te laten rijden terwijl ik deze wereld eens bekeek.

'Waar wordt al het geld bewaard? De plaats waar ze het opsluiten, of zo, weet je wel?'

'Je zal de banken wel bedoelen. Gebouwen met dikke muren, grote kluizen en gewapende bewakers. Ze hebben er in elke stad minstens een.'

'En hoe groter de stad, hoe groter de bank?'

'Je begint het door te krijgen.'

'Rij dan naar de meest nabije stad en zoek de grootste bank. Ik heb hopen kruimels nodig. Vanavond halen we die bank leeg.'

Slasher gaapte me vol ontzag aan. 'Dat meen je niet! Ze hebben allerlei soorten alarmsystemen en meer van zulk spul.'

'Ik lach me rot om hun foefjes uit het stenen tijdperk. Zoek jij de stad en die bank nu maar en dan wat eten en drinken. Vanavond zal ik je rijk maken.'

Vijf

Eerlijk gezegd heb ik nog nooit zo makkelijk een bank beroofd of een eenvoudiger karweitje geklaard. Het gebouw dat ik uitkoos stond in het centrum van een stad met de onwaarschijnlijk klinkende naam Hartford. Het was een streng bouwsel van grijze stenen en alle openingen waren bedekt met dikke metalen staven--maar deze beschermende maatregelen werden teniet gedaan door het feit dat er aan beide kanten andere gebouwen aan de bank grensden. Een rat komt zelden door de voordeur. Het was vroeg in de avond toen we op pad gingen en Slasher was bang en zenuwachtig ondanks de grote hoeveelheid slechte alcoholische drank die hij naar binnen had gewerkt.

'We moesten eigenlijk wachten tot het later is,' klaagde hij. 'Er zijn nog zoveel mensen op straat.'

'Net wat ik nodig heb. Dan letten ze niet op een of twee extra. Zet dit wrak volgens plan om de hoek en neem de koffers mee.'

Ik had mijn gereedschap in een kleine tas en Slasher kwam achter me aan met de twee grote koffers die we hadden gekocht. Het gebouw voor ons, links van de bank, was donker en de buitendeur was vast op slot. Geen nood. Ik had eerder op de dag het slot bekeken en was tot de conclusie gekomen dat het geen moeilijkheden zou opleveren. Het apparaatje in mijn linkerhand schakelde de alarminstallatie uit terwijl ik de loper met mijn rechterhand in het slot stak. Het ging zo makkelijk open dat Slasher niet eens stil hoefde te staan maar mij gewoon voorbij kon lopen met de koffers. Geen levende ziel in de hele straat lette op ons. Een gang leidde naar nog een aantal gesloten deuren die ik met hetzelfde gemak openmaakte tot we achterin in een kantoor belandden.

'Deze kamer moet een wand delen met de bank. Dat zal ik nu 's even controleren,' zei ik.

Ik floot zachtjes tussen mijn tanden terwijl ik aan het werk toog. Dit was geenszins mijn eerste bankroof en het zou ook zeker mijn laatste niet worden. Van alle verschillende soorten misdaad schenkt een bankroof de meeste voldoening, zowel voor het individu als voor de gemeenschap. Het individu krijgt natuurlijk een hele hoop geld, dat spreekt vanzelf, en hij laat de gemeenschap profiteren door grote hoeveelheden bankgeld in omloop te brengen. Dat stimuleert de economie, kleine zelfstandigen varen er wel bij, mensen lezen met veel belangstelling over de misdaad en de politie heeft de kans zijn verschillende vaardigheden uit te proberen. Voor iedereen goed. Hoewel ik domme mensen wel eens heb horen klagen dat de bank ervan te lijden heeft. Dat is klinkklare nonsens. Alle banken zijn verzekerd en verliezen dus niets, terwijl de betrokken bedragen op de hele omzet van de verzekeringsmaatschappij onbetekenend zijn, zodat het ergste wat kan gebeuren is dat er aan het eind van het jaar een microscopisch kleine vermindering van dividend plaatsvindt. En dat is een lage prijs voor al het goede dat eruit voortkwam. Het was als weldoener van de mensheid en niet als dief dat ik de echopeiler over de muur haalde. Een grote opening aan de andere kant; vast en zeker de bank.

Er zat een aantal kabels en pijpen in de wand, energie en water nam ik aan en ook nog een paar die overduidelijk alarmdraden waren. Ik gaf hun positie aan op de muur tot het patroon me duidelijk was. Er was een stuk wand dat geen enkele hindernis bevatte en dat omlijnde ik.

'Hierdoor gaan we naar binnen,' zei ik.

'Hoe breken we de muur open?' Slasher werd heen en weer geslingerd tussen uitgelatenheid en angst; hij wilde het geld maar hij was bang dat hij betrapt zou worden. Hij was duidelijk een kleine jongen en dit was het grootste karwei waaraan hij ooit had meegewerkt.

'We breken niets open, domkop,' zei ik niet onvriendelijk terwijl ik de masser omhoog hield. 'We overtuigen de muur er gewoon van dat hij zich voor ons moet openen.'

Hij had er natuurlijk geen idee van waarover ik praatte, maar de aanblik van het glanzende instrument scheen hem gerust te stellen. Ik had de werking van het apparaat omgekeerd, en nu verhoogde het dus niet de bindingsenergie van de moleculen, maar bracht de binding terug tot bijna niets. Langzaam en nauwkeurig haalde ik de punt van het apparaat over het uitverkoren stuk wand. Toen schakelde ik het uit en stopte het weg.

'Der gebeurt helemaal niks,' klaagde Slasher.

'Dat komt nog.' Ik duwde tegen de muur en het hele behandelde stuk viel met een zucht omlaag alsof het niets dan stof was. Wat het inmiddels ook was. We keken door de opening naar het helder verlichte interieur van de bank.

Vanaf de straat waren we niet te zien toen we door het gat klommen en achter de balie kropen waar de kassiers gewoonlijk zaten. De architect had heel attent de kluis helemaal onderin het gebouw geplaatst waar hij vanaf de straat niet te zien was. Als we dus eenmaal de trap af waren konden we overeind komen en het karwei op ons gemak uitvoeren. Vlug liep ik door een stel gesloten deuren en een hek van dikke stalen tralies. Hun sloten en alarmsystemen waren zo simpel dat ik er niet over wil praten. De deur van de kluis zelf zag er wat ontzagwekkender uit, maar die bleek nog het eenvoudigst van alles.

'Moet je nou es kijken,' riep ik opgetogen uit. 'Er zit hier een tijdslot op dat morgenochtend op een bepaald tijdstip automatisch openspringt.'

'Ik wist het wel,' jammerde Slasher. 'Laten we hem smeren voor de sirenes gaan loeien...'

Toen hij naar de trap rende liet ik hem struikelen, zette mijn voet op zijn borst en legde het uit.

'Dat zouden ze wel willen, domkop. Het enige wat we moeten doen om dit ding open te krijgen is de tijdklok vooruit zetten zodat hij denkt dat het al ochtend is.'

'Onmogelijk! Die zit achter een decimeter staal!'

Hij kon natuurlijk niet weten dat een hele gewone manipulator voor onderhoudsmonteurs speciaal is ontworpen om door allerlei soorten omhulsels heen te werken. Toen ik voelde dat het veld de radertjes beet had, draaide ik het en de wijzers begonnen rond te draaien en zijn ogen puilden uit--het mechanisme gaf een bevredigende klik en de deur sprong open.

'Kom op met de koffers,' droeg ik hem op, terwijl ik de kluis binnen liep.

Vrolijk fluitend en neurind pakten we de koffers stampvol met keurige stapeltjes knisperend bankpapier. Slasher sloot als eerste de zijne af en mopperde toen ongeduldig over mijn traagheid.

'Waarom zo'n haast?' vroeg ik hem terwijl ik de koffer sloot en mijn gereedschap bijeen zocht. 'Je moet altijd de tijd nemen om de dingen goed te doen.'

Terwijl ik mijn laatste gereedschap wegborg zag ik een naald uitslaan en vervolgens stilstaan. Interessant. Ik regelde de veldsterkte bij en keek toen met het apparaat in mijn hand om me heen. Slasher stond aan de andere kant van de kluis en rommelde aan een paar lange metalen dozen.

'En wat doe jij daar?' vroeg ik op mijn hartelijkste toon.

'Ik kijk of er misschien nog dure kiezels in die safedozen zitten.'

'O, doe je dat. Dat had je aan mij moeten vragen.'

'Ik kan het zelf wel.' Gemelijk en verwaand.

'Ja, maar ik kan het zonder het stille alarm in het politiebureau af te laten gaan.' Kil en boos. 'Wat jij nu net hebt gedaan!'

Het bloed trok prachtig weg uit zijn gezicht; zijn handen trilden zo dat hij de safedoos liet vallen; toen draaide hij zich om en bukte om de enveloppe met geld die eruit was gevallen op te rapen.

'Domkop, augurk,' snauwde ik en ik gaf een flinke schop tegen het mij voorgehouden doelwit. 'Pak die koffer en zorg dat je hier wegkomt en start de wagen. Ik kom zo achter je aan.'

Slasher struikelde en krabbelde de trap op en ik volgde hem wat rustiger, waarbij ik even de tijd nam om alle hekken en deuren achter me te sluiten om het de politie zo moeilijk mogelijk te maken. Ze zouden weten dat iemand de bank was binnengedrongen maar ze zouden pas weten dat er ook geroofd was als ze een of andere bankbediende uit zijn bed hadden gehaald die de kluis kon openen. En tegen die tijd zouden wij al lang verdwenen zijn.

Maar toen ik de trap op kwam hoorde ik banden piepen en zag ik door de ruiten in de gevel een politiewagen voor de deur stoppen.

Ze waren behoorlijk snel, bijna ongelooflijk snel voor zo'n antieke en primitieve gemeenschap. Maar dat was misschien juist de reden wel; misdaad en het opsporen van de daders zou vast wel een groot deel van ieders energie opslokken. Ik verdeed geen tijd met filosoferen over hun aankomst maar duwde de koffers voor me uit en kroop achter de balie !~ngs. Toen ik door het gat in het andere gebouw stapte, hoorde ik sleutels rinkelen in de sloten van de buitendeur. Prachtig. Als zij binnenstapten, zou ik naar buiten stappen--en dat bleek ook het geval. Toen ik de straat in keek, zag ik dat alle inzittenden van de politiewagen de bank binnen waren gegaan terwijl zich inmiddels een kleine, nieuwsgierige menigte had verzameld. Met hun rug naar mij toe. Ik liep langzaam naar buiten en wandelde naar de hoek.

Die antieke juten waren behoorlijk snel. Dat kwam vast doordat ze altijd zelf hun wild te pakken moesten nemen. Ik was nog niet eens bij de hoek toen ze achter me uit de deur holden en pijnlijk hard op schrille fluitjes bliezen. Ze waren de bank binnengelopen, hadden het gat in de muur gezien en hadden mijn pad gevolgd. Ik keek vlug even naar ze, een en al blikkerende tanden, blauwe uniformen, koperen knopen en wapens en ik begon zelf ook te rennen.

De hoek om, de auto in.

Behalve dat de straat leeg was en de auto verdwenen.

Slasher had waarschijnlijk besloten dat hij voor een avond genoeg had verdiend en was weggereden om mij aan de juten over te laten.

Zes

Ik wil niet beweren dat ik uit steviger hout ben gesneden dan de meeste andere mensen. Maar toch heb ik het gevoel dat de meeste mensen die zo'n toestand voorgeschoteld zouden krijgen--32.000 jaar terug in de tijd, een baal gestolen geld en de juten op de hielen--toch wel last zouden hebben van meer dan een heel klein beetje paniek. Louter door mijn goede conditie en het feit dat ik in mijn leven al veel te vaak in deze toestand had verkeerd, bleef ik gewoon doorrennen terwijl ik overwoog wat me nu te doen stond. Over enkele ogenblikken zou een aantal gerechtsdienaren om de hoek komen stampen, terwijl naar mijn vaste overtuiging met een radio-alarmsein versterkingen zouden worden opgeroepen die mij de weg moesten afsnijden. Denk snel na, Jim.

Dat deed ik. Voor ik vijf stappen verder was, was mijn hele ontsnappingsplan opgezet, uitgewerkt, gezet, gedrukt en gebonden in een klein boekje dat nu opengeslagen bij de eerste bladzij voor mijn geestesoog lag.

Eerst--van de straat af. Ik sprong het eerstvolgende portiek binnen, liet het geld vallen en schudde een minigranaat uit mijn mouwhouder in mijn hand. Die paste keurig in de ronde opening van het sleutelgat en met een indrukwekkende knal blies hij het slot op en een deel van het kozijn. Mijn achtervolgers waren nog niet in zicht en ik aarzelde dus even tot ze verschenen voor ik de kapotte deur openduwde. Schorre kreten en nog meer gefluit wezen erop dat ze mij hadden gezien. De deur kwam uit op een lange gang en ik stond helemaal achterin met mijn handen omhoog om me over te geven, toen de met wapens behangen juten voorzichtig om de hoek van de deuropening keken.

'Niet schieten, agenten,' riep ik. 'Ik geef me over, een zielige jongen tot misdaad verleid door slechte vrienden.'

'Verroer je niet, anders krijg je een blauwe boon,' gromden ze opgetogen terwijl ze behoedzaam naar binnen stapten en met hun sterke lantaarns in mijn ogen schenen. Ik bleef maar staan met mijn vingers rondtastend in het luchtledig, tot de lantaarns uit hun handen gleden en de dubbele klap van vallende lichamen hoorbaar werd. En dat mocht ook wel want er zat meer slaapgas dan lucht in die gang.

Terwijl ik zorgvuldig ademde door de filterproppen in mijn neus, trok ik de snurkende gestalte die mij in afmetingen het meest benaderde zijn uniform uit waarbij ik de primitieve verzameling sluitingen vervloekte en trok dat aan over mijn eigen kleren. Toen nam ik het handvuurwapen dat hij bij zich had, stopte het in het holster, pakte mijn koffers weer en stapte het huis uit waarna ik in de richting van de bank terugliep. Bange burgers keken uit portieken toe als dieren uit hun holen en op de hoek kwam ik een tweede politiewagen tegen. Zoals ik al vermoedde had er zich een groot aantal verzameld.

'Ik heb de poen,' riep ik tegen de massieve gestalte achter het stuur. 'Ik breng het terug naar de bank. We hebben ze in het nauw, de ratten, een hele bende. Achter die deur. Pak ze!'

Deze laatste aansporing was niet nodig, want het voertuig was al weg. De eerste politiewagen stond nog steeds waar ik hem het laatst had gezien en onder de koeieblikken van de toeschouwers gooide ik de koffers op de voorbank en stapte in.

'Vooruit, smeer 'm. De voorstelling is afgelopen,' riep ik terwijl ik naar de onbekende instrumenten tastte. Er waren er een heleboel, genoeg om een ruimteschip mee te bedienen, laat staan deze smerige grondkar. Er gebeurde niets. De mensen drongen achteruit en kwamen vervolgens weer opdringen. Ik begon te zweten. Pas toen zag ik dat het kleine sleutelgat leeg was en herinnerde me--tamelijk laat--iets dat Slasher had gezegd over sleutels om dit soort voertuigen mee te starten. Aan alle kanten loeiden sirenes steeds harder terwijl ik zocht in de rare verzameling zakken en portefeuilles van het uniform dat ik droeg.

Sleutels! Een hele ring vol. Kirrend duwde ik ze een voor een in het sleutelgat, tot ik besefte dat ze allemaal veel te groot waren. Buiten drong de massa gefascineerd op en bekeek bewonderend mijn voorstelling.

'Achteruit, achteruit,' schreeuwde ik en ik wist het wapen uit het holster te krijgen om mijn woorden wat kracht bij te zetten.

Kennelijk stond het op scherp en was het klaar om te worden afgeschoten en raakte ik per ongeluk het verkeerde palletje aan. Er volgde een verschrikkelijke knal met een rookwolk en het sprong uit mijn hand. Een of ander projectiel knalde door het metalen dak van de auto en mijn duim deed behoorlijk zeer.

Maar de toeschouwers verdwenen tenminste. Overhaast. Toen zij naar alle kanten wegrenden, zag ik dat een van de politiewagens achter mij stopte en ik had zo'n gevoel dat het allemaal niet zo goed liep als het zou kunnen. Er moesten nog andere sleutels zijn. Ik voelde weer in de zakken en gooide alle spulletjes die ik ontdekte op de stoel naast me tot de zakken leeg waren. De andere auto stopte naast de mijne en de deuren vlogen open.

Was dat een stukje glimmend metaal in dat kleine leren tasje? Inderdaad. Een stel sleutels. Een daarvan gleed net zonder moeite in het juiste sleutelgat toen de twee handhavers van recht en orde ieder aan een kant van mijn auto kwamen staan.

'Wat is hier aan de hand?' vroeg de juut die het dichtst bij stond toen ik de sleutel omdraaide en de motor een gekreun liet horen en allerlei metalen delen op elkaar kletterden.

'Toestanden!' zei ik terwijl ik met de metalen hefbomen worstelde.

'Kom eruit jij!' zei hij terwijl hij zijn wapen greep.

'Kwestie van leven of dood!' schreeuwde ik opgefokt terwijl ik op een van de pedalen stampte zoals ik Slasher had zien doen. De wagen brulde van energie; de wielen piepten; hij kwam met een sprong tot leven.

De verkeerde kant op, achteruit.

Er klonk een ontzettend gekraak en gekletter van glas en metaal en de agenten verdwenen. Ik deed weer een greep naar de instrumenten. Een van de juten ging voor me staan en zwaaide met zijn wapen maar hij moest opzij springen om zijn vege lijf te redden toen ik de juiste combinatie vond en de wagen brullend op hem afschoot. De weg was vrij en ik was op pad.

Met de politie op mijn hielen. Voor ik de hoek bereikte liep de andere wagen al en sprong naar voren. En bovenop begonnen de gekleurde lampen te draaien en daarachter jankte de sirene. Ik reed met een hand en rommelde aan mijn eigen instrumenten -- ik sproeide vloeistof op de voorruit die vervolgens werd weggeveegd door bewegende armen, ik hoorde harde muziek, verwarmde mijn voeten met een stoot hete lucht -- tot ik ook een gillende sirene had en misschien ook een zwaailicht. Zo scheurden we over de brede weg en ik vond dat dit toch niet de manier was om te ontkomen. De politie kende de stad en de voertuigen en ze konden via de radio de weg laten afzetten. Zodra ik dat besefte, rukte ik aan het wiel en draaide de eerste zijstraat in. Aangezien ik nogal wat te hard reed, gilden de banden en de auto reed bonkend het trottoir op en kaatste tegen een gebouw voor hij schokkend weer op de straat terechtkwam. Mijn achtervolgers raakten achter door deze manoeuvre omdat ze de bocht niet op dezelfde dramatische wijze wilden nemen, maar toen ik de volgende hoek om scheurde zaten ze nog steeds achter me aan. Met deze twee rechte hoeken was ik erin geslaagd mijn koers een halve slag te draaien en nu ging ik weer terug naar het tafereel van de misdaad.

Dat klinkt misschien wel krankzinnig maar het was echt het veiligste wat ik kon doen. Enkele ogenblikken later zat ik met gillende sirene en zwaailichten heel veilig midden in een wirwar van knipperende en gillende blauw met witte voertuigen. Het was enig. Ze draaiden en schoten achteruit en reden elkaar in de weg en ik deed wat ik kon om de verwarring te vergroten. Het was ontzettend aardig met veel gevloek en gebalde vuisten uit raampjes en ik was vast langer gebleven als mijn verstand het niet had gewonnen. Toen de opwinding op zijn hoogtepunt was, werkte ik me eruit en reed met mijn voertuig een hoek om. Ik werd niet gevolgd. Met een normaler snelheid, de sirene stil en de lichten uit, reed ik langzaam door de straat op zoek naar een schuilplek. Ik kon in de politiewagen nooit ontkomen en dat was ik ook helemaal niet van plan. Ik had een rattehol nodig om in weg te kruipen.

Een weelderig hol; ik hou er niet van om de dingen half te doen. Niet veel verder zag ik mijn bestemming, vol stralende lichten en mededelingen en schitterende versieringen, een hotel uit de luxe plucheklasse op nog geen steenworp afstand van de plaats van de misdaad. De laatste plaats waar ze mij zouden zoeken. Hoopte ik. Een zeker risico is er altijd. Voorbij de volgende hoek parkeerde ik de auto, trok het uniform uit, propte een stapel briefjes in mijn zak en wandelde toen terug naar het hotel met mijn twee koffers. Als de wagen werd gevonden zouden ze waarschijnlijk aannemen dat ik op een ander voertuig was overgestapt, een voor de hand liggende manoeuvre, en dan zou het gebied waarin gezocht werd zich uitbreiden.

'He, jij daar,' riep ik tegen de geuniformeerde beambte die trots voor de ingang stond. 'Draag deze koffers.'

Mijn toon was beledigend en mijn gedrag grof en hij had me moeten negeren ware het niet dat ik een vreemde taal sprak en hem een bankbiljet van grote waarde in de hand drukte. Een vlugge blik daarop veroorzaakte brede grijnzen en valse gedienstigheid terwijl hij mijn koffers greep en achter mij aan de vestibule binnenschuifelde.

Glanzend houten lambrizering, zachte vloerkleden, zachte verlichting, aantrekkelijke vrouwen in laag uitgesneden japonnen vergezeld van oudere mannen met hangbuiken; dit was de juiste plaats. Er werden flink wat wenkbrauwen opgetrokken over mijn slordige kleding toen ik naar de receptie beende. De persoon daar keek kil langs zijn patricirsneus en ik zag dat hij al begon te bevriezen. Ik ontdooide hem met een stapel geld op de balie voor zijn neus.

'Je hebt het genoegen een rijk maar excentriek miljonair te ontmoeten,' vertelde ik hem. 'Dit is voor jou.' De bankbiljetten verdwenen al voor ik ze nog goed en wel had overhandigd. 'Ik kom net terug uit de rimboe en ik wil de beste kamer die jullie hebben.'

'We zouden natuurlijk iets kunnen regelen, maar alleen de Keizerlijke Suite is nog vrij en die kost...'

'Zeur me niet amme kop over geld. Pak deze poen en geef een gil als je meer mot hebbe.'

'Tja, dan kunnen we misschien wel iets regelen. Als u hier alstublieft even wilt tekenen...'

'Hoe heet jij?'

'Ik? Roscoe Amberdexter.'

'Is dat niet toevallig--zo heet ik ook, maar jij mag me meneer noemen. Die naam komt hier zeker veel voor. Dan kan jij dus wel voor me tekenen want we heten toch gelijk.' Ik wenkte en hij boog zich naar me toe en ik fluisterde schor: 'Niemand mag weten dat ik hier ben. Iedereen zit achter me poen aan. Stuur de directeur maar naar me toe als hij meer wil weten.' Die zou dan natuurlijk ook geld krijgen wat volgens mij heel goed zou voldoen.

Drijvend op een zee van bankbiljetten ging alles verder vanzelf. Ik werd naar mijn kamer gebracht en ik bedeelde de dragers van mijn twee koffers vrijgevig omdat ze zo slim geweest waren ze niet te laten vallen. Ze maakten alles open en dicht en lieten me zien hoe alles werkte en ik liet een van hen de receptie bellen voor een grote hoeveelheid voedsel en drank en ze vertrokken zeer opgewekt met uitpuilende zakken. Ik zette de koffer met geld in de kast en deed de kleinere koffer open.

En bleef stokstijf staan.

De wijzer van de tijdenergie-verklikker had zich verplaatst en wees stabiel naar het raam en de wereld daarachter.

Zeven

Mijn handen wilden gaan trillen maar ik stond het niet toe en ik pakte de verklikker en zette hem voorzichtig op de grond. De veldsterkte was 117,56 en dat grifte ik snel in mijn geheugen. Toen liet ik me op de grond zakken en keek langs de naald naar de plek onder het raam waarheen hij wees. Ik ging er vlug heen en zette een flink kruis op die plek en toen holde ik terug om het te controleren.

Toen ik voor de tweede maal keek, begon de naald te zweven en zakte terug naar nul.

Maar ik had ze! Wie ze ook waren, ze gingen vanuit deze tijd te werk. Ze hadden nu een keer hun tijdapparatuur gebruikt en ze zouden die vast en zeker weer gebruiken. En ik wachtte ze op. Voor de eerste maal sinds ik was teruggezwiept naar deze ruwe barbarenwereld werd ik verwarmd door een klein sprankje hoop. Tot nu toe had ik alles automatisch gedaan; ik hield mezelf in leven en leerde me te bewegen in dit vreemde oord terwijl ik voortdurend zorgvuldig niet aan de toekomst dacht die niet zou bestaan tenzij ik die kon scheppen. En dat was precies wat ik zou doen.

Na een stevig maal en een sneeuwbui van fladderend bankpapier ging ik slapen. Maar niet voor lang. Een knockoutpil voor twee uur verschafte me de diepst mogelijke slaap met bijna ononderbroken dromen en toen ik wakker werd voelde ik me heel wat menselijker. Er stond een aantal interessante flessen in de bar in de aangrenzende kamer, een paar ervan uiterst smakelijk en ik ging met een vol glas voor een instrument met een glazen oog zitten dat TV heette. Zoals ik al had vermoed liet mijn uitspraak van de plaatselijke taal nogal wat te wensen over en ik wilde naar iemand luisteren die het beter deed.

Die was niet makkelijk te vinden. Om te beginnen kostte het me moeite te bepalen wat de educatieve kanalen waren en welke voor vermaak bedoeld waren. Ik vond iets dat leek op een historisch zinnespel waarin alle mannen breedgerande hoeden droegen en op paarden reden. Maar de totale woordenschat die daarin werd gebruikt kon nooit veel meer dan 100 woorden tellen, en het grootste deel van de personages werd doodgeschoten voor ik doorhad waar het allemaal over ging. Wapens leken in de meeste stukken die ik bekeek een grote rol te spelen, hoewel dat ook werd afgewisseld met sadisme en andere narigheid. Al dit geweld en dat gevlieg van de ene plaats naar de andere in voertuigen liet de mensen niet veel tijd voor contact tussen de seksen; een korte kus was de enige uiting van genegenheid of begeerte die ik zag. Bovendien waren de meeste stukken ook moeilijk te volgen omdat ze steeds werden onderbroken voor korte spelletjes of met beelden verluchte lezingen over het aanschaffen van verschillende consumptiegoederen. Tegen het aanbreken van de dag had ik er genoeg van en mijn uitspraak was slechts microscopisch verbeterd. Ik gaf dus als toepasselijk commentaar de glazen beeldbuis een schop en ging me wassen in een roze kamer gevuld met museumstukken uit de oertijd van de loodgieterij.

Zodra de volgende ochtend de winkels opengingen, zette ik een aantal hotelbedienden aan het werk met een flinke hoop geld en de aankopen stroomden al spoedig binnen Nieuwe kleren die bij mijn hoge status pasten, met dure koffers om ze in te pakken. Plus een aantal kaarten, een nauwgezet vervaardigd apparaatje dat een magnetisch kompas heette en een boek met de grondbeginselen van navigatie. Het was doodmakkelijk om precies de richting waarin de verklikker had gewezen te bepalen en die in te tekenen op een kaart zodat ik een redelijke schatting kon doen hoe groot de afstand naar de oorsprong van het tijdenergieveld was in de kilometer-maateenheid. Een lange zwarte lijn op de kaart gaf me mijn richting, een dwarslijn erop om de afstand te bepalen en daar had ik mijn doel. De twee lijnen kruisten elkaar in een belangrijk bevolkingscentrum, in feite zelfs het grootste op deze kaart.

Het had een eigenaardige naam, New York City. Nergens stond aangegeven waar Old York City was, maar dat was ook niet van belang. Ik wist waar ik heen moest.

Het vertrek uit het hotel had meer weg van een troonsafstand dan van een gewoon afscheid en vele malen hoorde ik hartelijk uitroepen dat ik maar spoedig moest terugkomen. Ik had ook niet anders verwacht. Een huurwagen bracht me vliegensvlug naar de luchthaven en bereidwillige handen tilden rap mijn bagage naar de juiste gang. Waar me een grote schok wachtte aangezien ik de bankroof al lang weer vergeten was. Maar anderen niet.

'Koffers openmaken,' zei een verbeten kijkende verdediger van recht en orde.

'Natuurlijk,' zei ik opgewekt. Ik zag dat alle passagiers aan dit zelfde onderzoek werden onderworpen. 'Mag ik misschien vragen wat u zoekt?'

'Geld. Bankroof,' mompelde hij terwijl hij in mijn bezittingen wroette.

'Ik ben bang dat ik nooit grote bedragen bij me heb,' zei ik terwijl ik de koffer met mijn stapels bankbiljetten stevig tegen mijn borst drukte.

'Deze zijn in orde. Nu wil ik die nog zien.'

'Niet in het openbaar alstublieft, agent. Ik ben een hoge regeringsfunctionaris en deze papieren zijn topgeheim.' Dat had ik woordelijk op de TV gehoord.

'Die kamer in,' wees hij. Het speet me bijna dat ik het ding kapot had geschopt want ik had er toch veel van geleerd.

In de kamer keek hij vreselijk geschrokken toen ik niet de koffer maar een slaapgasgranaat opentrok en hij zakte heel mooi in elkaar. Er stond een grote stalen kast tegen de wand die helemaal vol zat met de talloze formulieren waar bureaucratische geesten zo dol op zijn en door die anders te rangschikken wist ik plaats vrij te maken voor mijn snurkende gezelschap. Hoe langer het duurde voor hij ontdekt werd, hoe beter het was. Tenzij er onvoorzien oponthoud plaatsvond, zou ik in New York City zijn voor hij bijkwam -- een proces dat op natuurlijke wijze zou moeten verlopen aangezien er hier geen tegengif voor mijn gas bekend was.

Toen ik de kamer uitliep stond een van de andere bambten kwaad naar me te kijken en dus draaide ik me om en riep door de deur die nog open stond naar binnen: 'Hartelijk dank voor uw vriendelijke hulp, helemaal geen moeite, absoluut geen moeite.' Ik sloot de deur en lachte hem in het voorbijgaan vriendelijk toe. Met tegenzin tikte hij met zijn vinger tegen zijn pet en draaide zich toen om en greep de bagage van een oudere passagier. Ik liep verder met mijn kofler en constateerde zonder al te veel verbazing dat mijn voorhoofd licht bezweet was.

De vlucht was kort, oninteressant, luidruchtig en tamelijk hobbelig in een groot toestel met vaste vleugels dat kennelijk werd aangedreven door straalmotoren die op vloeibare brandstof werkten. Hoewel de geur van deze brandstof overal hing en erg vertrouwd was, kon ik toch niet geloven dat ze onvervangbare koolwaterstoffen verbrandden. Ik was nog even waakzaam op het moment dat we uitstapten. Maar er was kennelijk geen alarm geslagen. De reis naar het centrum van de stad vanaf het afgelegen vliegveld was een pijnlijke beproeving van voortsnellende voertuigen, geschreeuw en allerlei soorten lawaai en ik voelde me heel opgelucht toen ik eindelijk door de deur van een koele hotelkamer rolde. Maar toen ik door de rust en een paar glazen van de gedistilleerde ingewandsverwoester waaraan ik gehecht begon te raken mijn verstand weer terug had, verlangde ik naar de volgende stap.

Maar wat? Verkenning of aanval? Mijn gezonde verstand raadde me een zorgvuldige verkenning van de bron van de tijdenergie aan om op die manier goed te kunnen bepalen waartegen ik moest strijden, wie en wat. Ik had daar al min of meer toe besloten en gaf mezelf een lichte uitbrander dat ik zo dwaas was een aanval zelfs maar te overwegen voordat de logica ratelend zijn laatste schakel afwerkte. Ik draaide me om en wees voor de spiegel op mezelf.

'Jij bent een domkop.' Ik hief afkeurend de vinger op. 'Wat de ene taxichauffeur tegen de andere zei. Een driedubbel overgehaalde uilebal en erger.'

Ik had maar een voordeel--en dat was het verrassingselement. Met verkennen zou ik mezelf kunnen blootgeven, en dan zouden de tijdstrijders weten dat er naar ze werd gezocht en misschien zelfs een aanval werd voorbereid. Aangezien zij met de tijdoorlog waren begonnen, waren ze vast wel voorbereid op tegenmaatregelen. Maar hoe kunnen wachters weken en maanden, misschien zelfs wel jaren lang waakzaam blijven? Als ze eenmaal wisten dat ik in deze tijd en op deze plaats rondzwierf zouden ze allerlei extra voorzorgsmaatregelen nemen. Om dat te voorkomen, moest ik meteen toeslaan en hard ook--ook al had ik er geen idee van wie ik moest slaan.

'Maakt het enig verschil?' vroeg ik me af terwijl ik een granaatkistje opende. 'Het zou aardig zijn mijn nieuwsgierigheid te bevredigen en uit te vissen wie de Brigade heeft aangevallen--en waarom. Maar is het belangrijk of noodzakelijk? Het antwoord daarop is nee.' Ik staarde over een kleine kernfusiebom naar mijn spiegelbeeld dat met rode ogen terugstaarde en schudde mijn hoofd. 'Neen, neen en nog eens neen. Ze moeten vernietigd worden, punt uit. Nu. En vlug.'

Ik had geen andere keus en dus behing ik kalm en zeker mijn hele lijf met de krachtigste vernietigingswapens die ooit waren uitgevonden in tienduizenden jaren van wapenonderzoek, wat altijd al een geliefde bezigheid van de mens is geweest. Gewoonlijk ben ik geen aanhanger van de doden-of-gedood-worden denktrant; dingen zijn meestal niet zo zwart-wit. Maar nu waren ze dat wel en ik had niet de geringste gewetenswroeging over mijn besluit. Dit was een niet aangekondigde oorlog tegen de mens van de toekomst--waarom zou anders de Speciale Brigade als doelwit van de eerste aanval zijn uitverkoren? Iemand, een groep, wilde alles beheersen, waarschijnlijk het zelfzuchtigste en krankzinnigste plan dat ooit was uitgedacht, en het maakte eigenlijk niet uit wie of wat daarachter zat. Zij moesten sterven voor ze alles doodden wat waardevol was.

Toen ik het hotel uitliep was ik een wandelende bom, een eenmans-vernietigingsleger. De zwarte doos van de tijdenergie-verklikker zat in de diplomatenkoffer die ik bij me droeg en de wijzerplaten waren zichtbaar door de gaten die ik in het deksel had uitgesneden. Ergens daarbuiten bevond zich de vijand en als hij een zet deed, zou ik klaar staan.

Lang hoefde ik niet te wachten. Er werd een onzichtbare uitbarsting van tijdenergie losgelaten, heel dichtbij als ik op de beweging van de naald kon afgaan, en ik ging er achteraan. Richting en afstand, en ik werkte de vector uit terwijl ik voortsnelde, bijna zonder op de mensen en de voertuigen om me heen te letten, maar ik vertraagde toch iets en lette beter op nadat ik op een haartje na in botsing was gekomen met een voortrazende vrachtwagen.

Nu stond ik in een brede laan met een groene middenberm. Hoge gebouwen van een eenvormig, deprimerend ontwerp, grote blokken van metaal en glas torenden op tot hoog in de vervuilde lucht. Het ene leek sprekend op het andere. Welk gebouw moest ik hebben?

De naald schommelde opnieuw, beefde helemaal, zo hevig was de reactie en terwijl ik liep draaide hij verder tot de meter de hoogste stand op de afstandschaal aanwees.

Daar. In dat gebouw, dat koper met zwarte geval.

Ik stapte op alles voorbereid naar binnen.

Alles, dat wil zeggen behalve wat er vervolgens gebeurde.

Ze sloten de deuren achter mijn rug, stelden zich op in rijen en blokkeerden ze tegelijk, leder een. De bezoekers in het gebouw, de lift jongens--zelfs de man achter het sigarenloket. Rennend en dreigend kwamen ze op me af met de koude glans van haat in hun ogen.

Ik was ontdekt; ze hadden vast mijn verklikker opgespoord; ze wisten wie ik was. Zij vielen als eersten aan.

Acht

Het was een tot leven gekomen nachtmerrie. Op bepaalde momenten in ons leven krijgen we allemaal last van een beginnende achtervolgingswaan en hebben we het gevoel dat iedereen tegen ons is. Maar nu was dat voor mij werkelijkheid. Een enkel ogenblik was ik in de ban van die oerangst; toen schudde ik hem af en probeerde te winnen.

Maar die lichte aarzeling was voldoende. Wat ik had moeten doen was schieten, doden, vuren en verwoesten, zoals ik me ook had voorgenomen. Maar ik was er niet op voorbereid dat ik al deze mensen op deze manier tegenover me zou vinden en daarom kon ik niet winnen. Ik richtte natuurlijk wel enige schade aan met gas en bommen en wat geweld, maar het was niet genoeg. Steeds meer handen rukten aan mijn kleren en er kwam geen eind aan. Ook gingen ze niet zachtzinnig te werk en ze gingen me te lijf met dezelfde rauwe haat die ik voor hen voelde, keerzijden van dezelfde medaille, die beiden in de ander vernietiging zagen. Ze achtervolgden me en haalden me in en het was bijna een zegen toen ik eindelijk het bewustzijn verloor.

Niet dat deze rust me lang werd gegund. Pijn en een scherpe brandende stank in mijn neus brachten me weer terug tot de onaangename werkelijkheid. Een man, een grote, lange man stond voor me en keek me aan hoewel ik in mijn wazige toestand zijn gezicht niet kon onderscheiden. Ik had het gevoel dat ik door vele handen werd vastgehouden die me knepen en door elkaar schudden. Er werd iets vochtigs over mijn gezicht gehaald waardoor de belemmering van mijn gezichtsvermogen werd verwijderd en ik weer kon zien. Hem kon zien zoals hij ook mij zag.

Hij was tweemaal zo groot als een normaal mens en zoveel groter dan ik dat ik achterover moest leunen om zijn torenhoge gestalte te kunnen zien. Hij had een rode huid, zijn ogen waren hoekig en donker en toen hij zijn mond opendeed zag ik dat hij veel puntige tanden had.

'Waar kom jij vandaan?' vroeg hij met een stem als scherp tromgeroffel in de taal die we ook bij de Brigade gebruikten. Daar reageerde ik kennelijk op want hij lachte, niet hartelijk maar zegevierend.

'De Speciale Brigade natuurlijk. Die ene uitbarsting van energie voor het donker werd. Hoeveel van jullie zijn hierheen gekomen? Waar zijn de anderen?'

'Ze... zullen jullie wel vinden,' wist ik uit te brengen. Een heel klein succesje aan mijn kant woog op tegen de overwinningen van de andere kant. Tot dusver wisten ze nog niet dat ik alleen was en ik zou blijven leven tot ze het ontdekten. En dat zou niet erg lang duren. Ik was zeer doeltreffend ontdaan van al mijn apparatuur. Al mijn bescherming was verdwenen. Ze zouden mijn spoor terug volgen naar het hotel en er gauw genoeg achterkomen dat ze verder niets te vrezen hadden.

'Wie ben jij?' vroeg ik met het woord als mijn enige wapen. Hij gaf geen antwoord maar hief beide vuisten omhoog in een zegevierend gebaar. De woorden rolden als vanzelf over mijn lippen. 'Je bent krankzinnig.'

'Natuurlijk!' schreeuwde hij uitgelaten, en de handen die mij vasthielden trokken en zwaaiden tegelijk. 'Dat is onze toestand en al hebben ze ons er een keer voor gedood, ze zullen ons niet opnieuw doden. Ditmaal zullen wij winnen omdat wij onze vijanden zullen vernietigen voor ze zelfs geboren zijn, omdat wij degenen die het hebben gedaan tot de vergetelheid van niet-bestaan zullen verdoemen.'

Ik herinnerde me dat Goypu had verteld dat deze Aarde in het verre verleden vernietigd was. Was dat gedaan om deze monsters tegen te houden? Werd dat nu weer ongedaan gemaakt? Zijn krijsende woorden maakten een eind aan die gedachte.

'Neem hem mee. Martel hem zeer uitgebreid voor mijn plezier en om zijn wil te breken. En zuig dan alles wat hij weet uit zijn brein. We moeten alles ontdekken, alles.'

Toen de handen me uit de kamer scheurden, wist ik wat me te doen stond. Wachten. Wachten tot ik uit de nabijheid van deze man was, bij de drommen mensen vandaan, in de kundige handen van de martelbeulen waar ik de nodige afzondering zou vinden. De gelegenheid kwam toen de technici in witte laboratorium j assen insloegen op de mensen die mij vasthielden en mij bij ze wegsleepten. Ze waren tegen elkaar even ruw als tegen mij, een heerschappij van haat. Ze moesten inderdaad krankzinnig zijn zoals hij had gezegd. Welke perversie van de geschiedenis van de mensheid had deze mensen ten tonele gevoerd? Ik kon het me met geen mogelijkheid voorstellen.

Weer wachtte ik af. In het rustige besef dat ik maar een enkele kans had en dat ik die niet moest verknoeien. De deur werd gesloten. Ik werd tegen een tafel gedrukt en mijn enkels werden daaraan vastgebonden. Er waren vijf mannen bij me in de kamer. Twee stonden met hun rug naar me toe met hun aandacht op hun apparatuur; de anderen hielden mij tegen de tafel. Ik stak mijn kin naar voren en beet zo hard ik kon op mijn achterste kies.

Dat was mijn laatste wapen, een wapen dat ik nooit eerder had gebruikt. Normaal had ik het niet eens bij me, omdat ik de gewone schermutselingen op leven en dood deze prijs voor een overwinning niet waard vond. De huidige situatie was anders. Toen ik beet, barstte de kunsttand en de bittere vloeistof die erin zat druppelde mijn keel in.

Toen de pijn toesloeg werd die teniet gedaan, ja, bij het begin al ingekapseld door het zenuwdodende gifgas dat me in staat stelde de aanval van de andere grondstoffen van het spul te doorstaan. Het was een duivels-brouwsel dat de dokters van de Brigade op mijn voorstel hadden uitgewerkt en dat tevoren alleen in heel kleine hoeveelheden op proefdieren was uitgetest. Het bevatte alle stimulerende middelen die ooit waren ontdekt, met inbegrip van de nieuwe klasse van synergators, die ingewikkelde chemische stoffen die het menselijk lichaam in staat stellen de ongelooflijke hysterische kracht op te brengen die al lang bekend was maar onmogelijk kunstmatig was op te wekken.

Mijn tijd versnelde en de mannen die over me heen stonden bewogen traag. Toen ik dat had gezien wachtte ik nog enige fracties van een seconde tot de middelen hun volle werking kregen voor ik mijn handen uitstak. Hoewel allebei de zware kerels met hun volle gewicht op mijn armen hingen, maakte dat niets uit. Ik voelde geen gewicht of inspanning toen ik ze van de vloer tilde en ze met de koppen tegen elkaar sloeg voor ik ze tegen de derde man aansmeet die bij het voeteneind van de tafel stond. Ze sloegen met een klap tegen elkaar, rolden om en vielen met gezichten die vreemd vertrokken waren van angst en pijn. Terwijl zij vielen ging ik rechtop zitten, greep de massieve stalen banden die mijn enkels vasthielden en scheurde die stuk. Dat bleek ontzettend eenvoudig. Mijn vingers werden er wel een beetje door beschadigd, maar dat merkte ik slechts terloops en het was niet echt belangrijk. Er bevonden zich nog twee mannen in de kamer die nog bezig waren zich in mijn richting te draaien alsof de uitschakeling van de andere drie slechts een paar seconden in beslag had genomen. Wat ook het geval was. Toen ik die daar zo onvoorbereid zag staan, een met een wapen half getrokken, sprong ik op hen af en verdeelde mijn aandacht tussen hen beiden met een grijpende hand en een vuist. Ik sloeg ze neer en smeet ze bij de anderen op de hoop kronkelende lijven. Zij waren vijf tegen een en ik kon het me veroorloven ongenadig tegen ze op te treden, waar ik dit keer ook geen enkel bezwaar tegen had. Ik deelde klappen uit, nu met mijn voeten omdat mijn handen niet al te best meer waren, tot de hoop niet meer bewoog en pas toen kon ik kille logische gedachten door mijn withete razernij laten doordringen.

Wat nu? Ontsnappen. Mijn eigen kleren hingen in flarden en ik scheurde ze van mijn lijf. Mijn kwelgeesten waren in witte kleding gehuld en ik nam er de tijd voor om alle onbekende sluitingen open te maken en het minst bevuilde pak aan te trekken. Ik had een rafelige wond in mijn voorhoofd, die ik bedekte met een keurig verband--er zouden wel meer mensen met verbandjes rondlopen na het gevecht bij de ingang--en toen verbond ik ook mijn handen. Niemand kwam me storen, het zal niet erg lang geduurd hebben, en toen ik klaar was liep ik de kamer uit en haastte me terug naar de hal langs dezelfde weg waarlangs ik kortgeleden was meegesleept. Het hele gebouw zoemde als een onrustige bijenkorf, en iedereen die ik passeerde leek te zeer verdiept in zijn bezigheden om mij te zien, zelfs de mensen die in de hal rondliepen waar mijn wapens op een grote tafel waren uitgespreid om onderzocht te worden. Als het een tijd om te lachen was geweest, had ik gelachen.

Voorzichtig zonder iemand te storen strekte ik mijn arm en liet ik een hele tros gasbommen afgaan, terwijl ik mijn adem inhield en snel de neusfilters greep. Het is een snelwerkend gas en zelfs degenen die hadden gezien wat ik deed, kregen de tijd niet om alarm te slaan. De lucht was mistig van de grote hoeveelheid gas toen ik een gausspistool greep en de grote deur naar de aangrenzende zaal opensmeet.

'Jij!' riep hij uit en zijn dikke, rode lijf bleef overeind terwijl het gas de anderen om hem heen velde. Hij zwaaide op zijn benen en probeerde me te grijpen terwijl hij vocht tegen het gas dat hem in een fractie van een seconde buiten westen had moeten brengen, tot ik met het pistool tegen de zijkant van zijn hoofd timmerde totdat hij ophield. Toch bleven zijn ogen met hun moordlustige blik vol haat me voortdurend volgen terwijl ik hem op zijn stoel vastbond. Pas toen ik de deur achter me had gesloten, nam ik de tijd om weer naar zijn gezicht te kijken en toen zag ik dat hij nog steeds bij bewustzijn was.

'Wat voor soort mens ben jij?' De woorden bleven ongevraagd in mijn keel steken. 'Wie ben jij?'

'Ik ben Hij die eeuwig zal heersen, het brein dat nimmer sterft. Maak me los.'

Zijn woorden hadden zoveel kracht dat ik me aangetrokken voelde en tegen mijn wil op mijn benen tolde en zijn ogen boorden zich steeds ronder in de mijne. Ik was wat wazig, misschien raakten mijn middelen uitgewerkt; ik schudde dus mijn hoofd en knipperde snel een paar keer achter elkaar met mijn ogen. Maar een ander deel van me was nog steeds alert en geenszins onder de indruk van deze grote macht, dit grote kwaad.

'Een lange heerschappij, maar niet erg aangenaam.' Ik lachte. 'Tenzij je iets doet aan je door de zon geschroeide velletje.'

Ik had het niet beter kunnen zeggen. Dit monster was volledig verstoken van gevoel voor humor en kennelijk alleen gewend aan slaafse gehoorzaamheid. Hij gaf een kreet, een ongearticuleerd dierlijk geluid en toen articuleerde hij meer dan genoeg, een stroom krankzinnig gewauwel die over me heenspoelde terwijl ik me opmaakte een eind te maken aan de tijdoorlog.

Krankzinnig? Natuurlijk was hij dat, maar het was een soort geregelde waanzin die aanhield en toenam en ook de mensen in zijn omgeving aanstak. Het lichaam was kunstmatig. Nu zag ik ook de littekens en transplantaties en hij vertelde me erover. Een gemaakt lichaam, een getransplanteerd, gestolen lichaam, een monsterlijk ding met een stalen skelet dat me meer dan me lief was vertelde over het soort brein dat in zo'n omhulsel wilde leven.

Er waren anderen net als hij, hij was de beste, hij was alleen--niet alles was begrijpelijk, maar ik onthield zoveel mogelijk om het later te kunnen gebruiken. En onderwijl sloopte ik het rooster van het luchtverversingssysteem, strooide ik er verschillende poeders in en maakte allerlei voorbereidingen om een stok tussen de spaken van zijn duivelse wiel te steken.

Hij en zijn volgelingen waren in de volheid des tij ds al eens vernietigd. Dat had hij me verteld. Op een manier die mij niet bekend was hadden ze een tweede kans voorbereid om de heerschappij over het heelal in handen te nemen-- maar het zou ze niet lukken. Al eerder was er voor vele grote daden een beroep gedaan op mij, Gladde Jim diGriz en ik had het altijd geklaard. Nu was me gevraagd de wereld te redden, en als dat moest, dan moest het.

'Ze konden geen betere uitgekozen hebben," zei ik trots toen ik naar binnen tuurde in een prachtig ingericht tijdlaboratorium dat keurig besprenkeld was met bewusteloze lichamen. De grote, groene gespannen spiraal van een tijdhelix straalde me tegen en ik straalde terug.

'Een bom in de machine en jij op reis,' riep ik opgewekt terwijl ik dat alles voorbereidde. 'De machines vernietigen en de gekken hier laten voor de plaatselijke gezagsdragers, hoewel de Grote Rode eigenlijk een bijzondere behandeling verdient.'

Dat deed hij zeker en ik vroeg me af waarop ik eigenlijk wachtte. Ik denk dat ik wachtte tot ik het kon doen in het vuur van de strijd, zelfs de koelbloedigste moordenaar kon ik niet in koelen bloede neerleggen. Maar het zou dit keer toch moeten. Ik staalde mezelf met die gedachte, schakelde het gausspistool op explosieve lading en draaide me om naar de andere kamer.

De gelegenheid deed zich veel sneller voor dan ik me had voorgesteld. Een enorme rode gestalte sprong op me af, maaide in mijn richting en raakte me. Ik tolde achteruit door de klap tot ik aan de overkant van de kamer tegen de muur kaatste, maar ondertussen had ik me omgedraaid en het pistool gericht.

Hij bewoog razendsnel, haalde een schakelaar om en sprong naar het uiteinde van de tijdhelix.

Maar kogels bewegen ook snel en de mijne vloog sissend uit het gausspistool, drong zijn lichaam binnen en ontplofte daar.

En toen was hij verdwenen. De tijd in getrokken, voorwaarts of achterwaarts dat wist ik niet, want de apparatuur begon al te gloeien en te smelten terwijl ik wegrende. Zou hij dood zijn als hij op zijn bestemming arriveerde? Het moest wel. Die kogel bevatte een explosieve lading.

Een aantal van de middelen raakte uitgewerkt en pijn en vermoeidheid strekten hun prikkende vingers al uit en krabden aan de rand van mijn bewustzijn. Het was tijd om te vertrekken. Naar het hotel en dan naar het ziekenhuis. Een kleine rustkuur terwijl ze me oplapten zou me de tijd geven om te overwegen wat ik nu moest doen. Misschien was de technologie van deze tijd ver genoeg om de bouw van een tijdhelix mogelijk te maken en ik had nog steeds het geheugen van de professor in de zwarte doos. Misschien zou ik wel veel geld nodig hebben, maar er waren altijd wel manieren om daar aan te komen.

Ik liep naar buiten met een ongezond waggelende gang.

Negen

Ik had een diplomatenkoffertje met het gebruikelijke spul bij me: granaten, gasbommen, springstof, neusfilters en een paar pistolen -- het gewone vakgereedschap. Met rechte rug en vierkante schouders liep ik op krijgshaftige wijze het kantoor van de betaalmeester binnen. Al was het alleen maar om het uniform dat ik droeg eer aan te doen, een spiksplinternieuw uniform vol gouden strepen en onderscheidingen van een kapitein-luitenant van de marine van de Verenigde Staten.

'Goedemorgen,' sprak ik kwiek terwijl ik de deur achter me dichtdeed en tegelijk vlug en stil op slot draaide met het dingetje dat ik in mijn hand verborgen hield.

'Ja meneer.'

De grijze opper achter het bureau was beleefd genoeg, maar het was duidelijk dat hij eigenlijk zijn gedachten bij zijn werk had, bij de papieren die in keurige stapeltjes op zijn bureau lagen, en vreemde officieren moesten gewoon op hun beurt wachten. Zoals sergeants het leger draaien, zo draaien oppers de marine. Allerlei marinemensen waren druk bezig met de financile zaken van de marine en door de deuropening recht tegenover me keek ik precies naar de gapende vorm van een grijze regeringsbrandkast. Prima. Ik zette mijn koffertje op het bureau van de opper en knipte het open.

'Ik heb in de krant gelezen,' zei ik, 'dat militairen altijd hun cijfers naar boven afronden tot op een heel miljoen of miljard als ze toewijzingen vragen. Dat vind ik bewonderenswaardig.'

'Ja zeker, natuurlijk,' mompelde de opper terwijl zijn vingers de toetsen van de telmachine mishandelden, zonder enige belangstelling te tonen voor mijn leesvermogen of het commentaar van de pers.

'Ik dacht wel dat u dat interessant zou vinden. Maar dat bracht me op het idee. Delen in de rijkdom. Met zulke ruime bedragen moet er heel wat voor mij over zijn. Daarom ga ik je nu neerschieten, opper.'

Dat wekte zijn belangstelling. Ik wachtte tot het opensperren van de ogen en het openvallen van de mond hun hoogtepunt hadden bereikt en toen haalde ik de trekker van mijn pistool over. Het deed zwoef en bonkte tegen mijn hand en de opper kreunde en gleed uit mijn gezichtsveld onder het bureau. Dit alles had slechts een kort ogenblik in beslag genomen en de anderen in het kantoor begonnen net te beseffen dat er iets aan de hand was toen ik me omdraaide en ze een voor een neerlegde. Ik stapte over de verzameling lichamen heen, stak mijn hoofd om de hoek van het aangrenzende kantoor en riep: 'Oehoe, kapitein, kiekeboe!'

Hij draaide zijn rug naar de brandkast terwijl hij een of andere zeemansvloek mompelde en kreeg de naald in de zijkant van zijn hals. Hij zakte even vlug ineen als de anderen. Mijn gif is krachtig, snel en slaapverwekkend. Er klonk al een fors gesnurk uit de kamer achter mijn rug. Daar lagen de gages, stapels krakend bankpapier keurig verdeeld over verschillende schappen. Ik maakte mijn vouwkoffer open en stak juist mijn hand uit naar de eerste stapel groene goedertierenheid toen het glas rinkelend uit de sponning viel en het geweer kogels in mijn richting begon te spugen.

Behalve dan dat ik daar niet meer stond. Als ze door het glas hadden geschoten, zou ik grondig doorboord zijn door de loden projectielen waar de mensen van deze tijd zo dol op waren, maar dat hadden ze niet gedaan. Doordat ze eerst het glas braken kreeg ik de fractie van een seconde om in actie te komen waarop mijn altijd-achterdochtige en goed-geoefende reflexen altijd rekenden. Ik maakte een koprol achterover en de minibommen uit mijn mouwhouder lagen al in mijn hand voor ik de grond raakte. Ik had vlambommen en rookbommen. Ze ontploften en flitsten en meteen kon je niets meer zien. Ik gooide er nog een paar achteraan en het vuren hield op. Ik kronkelde over de grond als een slang en begon op de tast, met de stevige brandkast tussen mijn lijf en het raam, mijn koffer vol te stoppen met geld. Dat ik ontdekt was, ingesloten zat en in levensgevaar verkeerde, was nog geen reden om de poet achter te laten. Als ik al die moeite nam, moest ik er toch minstens iets voor terugkrijgen.

Met de beide koffers achter me aan kroop ik het voorste kantoor door en ik zou net door de deur kruipen toen buiten een megafoon klonk.

'We weten dat je daarbinnen bent. Kom naar buiten en geef je over anders schieten we je neer. Het gebouw is omsingeld--je hebt geen kans om te ontkomen.'

Bij de deur was de rook wat dunner en in het donker staand kon ik door het raam zien dat de stem de waarheid had gesproken. Er stonden vrachtwagens die waarschijnlijk volzaten met meedogenloos kijkende, goed bewapende speciale scherpschutters. Ook stonden er jeeps met machinegeweren van zwaar kaliber in hun laadbak. Een behoorlijk ontvangstcomite.

'Levend krijgen jullie me nooit, gore ratten!'schreeuwde ik terwijl ik naar alle kanten rook en flitsbommen rondstrooide en ook een iets grotere granaat met springlading die een deel van de achterwand opblies. Onder dekking van al deze opwinding kroop ik naar de slapende opper en trok hem op de tast zijn jasje uit. Deze jongen was al heel lang in dienst, hij had meer strepen dan een tijger en z'n jaarlijnen kwamen tot aan zijn ellebogen. Ik gooide mijn jasje uit en trok het zijne aan en toen wisselde ik ook met hem van pet. De mensen buiten schenen een behoorlijk ingewikkelde val te hebben opgezet en dat betekende dat ze meer over me wisten dan mij lief was. Maar deze kennis kon tegen ze gebruikt worden door een snelle rangwisseling. Ik smeet nog een paar bommen naar buiten, stopte mijn pistool in m'n zak, greep de beide koffers, maakte de voordeur los en smeet hem wijd open.

'Niet schieten!' riep ik schor terwijl ik naar buiten wankelde de frisse lucht in en in de deuropening een prachtig doelwit vormde. 'Niet schieten--hij heeft een pistool in mijn rug. Ik ben gijzelaar!' Ik probeerde doodsbang te kijken wat me weinig moeite kostte toen ik het kleine leger zag dat tegenover me stond.

Daarna strompelde ik een halve stap naar voren en keek over mijn schouder, zodat iedereen me goed kon zien. Ik probeerde het gevoel te negeren dat ik een schietschijf op mijn borst had met het middelpunt precies op mijn hart.

Niemand schoot.

Ik rekte het ogenblik nog even--toen dook ik de trap af en liet me opzij vallen.

'Schieten! Leg hem neer! Ik ben veilig!'

Het was uiterst spectaculair. Alle geweren blaften tegelijk en bliezen de deur uit zijn lijst en het glas uit de sponningen, en de voorgevel van het gebouw leek wel een vergiet.

'Hoog richten!' riep ik terwijl ik kruipend dekking zocht achter de dichtstbijzijnde jeep. 'Al onze jongens liggen op de grond.'

Ze schoten hoog en hevig en de bovenkant van het gebouw raakte langzaam los van de onderkant. Ik kroop langs de jeep en een officier kwam naar me toe maar zakte ineen toen ik een slaapcapsule onder zijn neus brak.

'De luitenant is getroffen,' riep ik terwijl ik hem met de koffers in de laadbak van de jeep schoof. 'Hij moet zo gauw mogelijk hier weg.'

De chauffeur was zeer gedienstig en deed wat hem was opgedragen, zodat ik amper tijd had om zelf ook in te stappen. Voor we vijf meter verder waren lag de schutter naast de luitenant te slapen en zodra de chauffeur de wagen in de hoogste versnelling had geschakeld doezelde hij ook weg. Het was een beetje griezelig om hem uit zijn stoel te hijsen en er zelf op te gaan zitten terwijl we met een behoorlijke vaart voortraasden, maar het lukte. Toen gaf ik plankgas.

Het duurde niet lang voor ze het doorhadden. De eerste jeep kwam eigenlijk al achter me aan terwijl ik de chauffeur nog achterin propte bij de anderen. Deze dam van lichamen was een zegening want er werd niet meer geschoten. Maar ze zaten me wel dicht op de hielen. Ik maakte een scherpe bocht om een gebouw heen en een heel peloton rekruten moest wegduiken om zich het vege lijf te redden en toen keek ik vlug even achterom naar mijn achtervolgers. Halleluja! Twintig, dertig voertuigen van allerlei soort scheurden achter me aan. Personenwagens, jeeps, vrachtwagens en zelfs een paar motorfietsen passeerden elkaar voortdurend, toeters en sirenes wijd open en ze amuseerden zich kostelijk. Jim diGriz, de weldoener der mensheid. Waar ik ook ga, vreugde volgt in mijn kielzog. Ik reed een grote hangar binnen en schoot tussen rijen geparkeerde helikopters door. Monteurs doken opzij in een wolk van rondvliegend gereedschap toen ik een krappe bocht tussen de toestellen door nam en terugreed naar de open deur van de hangar. Terwijl ik aan de ene kant naar buiten reed, snelden mijn achtervolgers aan de andere kant naar binnen. Erg opwindend.

Helikopters--waarom niet? Dit was Breamveld, volgens eigen zeggen de helikopterstad ter wereld. Als zij die dingen konden maken, kon ik erin vliegen. Inmiddels zou de hele marinebasis potdicht zitten en omsingeld zijn. Ik moest een andere uitweg zoeken. De groene glazen toren doemde op en ik reed in die richting. De startbaan lag voor me en daar stond een bolle wentelwiek met grommende motor en langzaam wentelende wieken. Ik bracht de jeep gierend tot stilstand onder het open luik. Toen ik opstond om mijn koffers naar binnen te gooien schopte er een zware laars naar mijn hoofd.

Ze waren natuurlijk via de radio gewaarschuwd -- zoals waarschijnlijk iedereen binnen een straal van honderdvijftig kilometer. Dat was vervelend. Ik moest wegduiken, de laars grijpen en met de eigenaar ervan worstelen terwijl mijn horde trouwe volgelingen brullend kwam aanstormen. De eigenaar van de laars wist veel te veel over dit soort vechten en ik moest dus vals spelen en het gevecht bekorten door hem een van mijn naalden in zijn been te schieten. Toen gooide ik het geld naar binnen, smeet er een paar gasgranaten achteraan, en ten slotte ook mezelf.

Omdat ik de piloot die achter de instrumenten lag te snurken niet wilde storen, ging ik in de stoel van de tweede piloot zitten en keek mijn ogen uit naar alle knoppen en meters. Er waren er heel wat voor zo'n primitief apparaat. Al proberende wist ik de instrumenten op te sporen die ik nodig had, maar inmiddels was ik omsingeld door een massieve ring van voertuigen en een hele troep wit gehelmde en met pistool en wapenstok bewapende scherpschutters knokte zich naar voren om als eersten de helikopter binnen te stormen. Het slaapgas velde hen, zelfs degenen die gasmaskers droegen. Ik wachtte tot ik volgeladen was en toen gaf ik vol gas.

Er zijn wel betere manieren om op te stijgen, maar, heeft een instructeur me eens verteld, alles waardoor je in de lucht komt is goed. Het toestel trilde en schokte en rolde. Beneden zag ik mensen opzij springen en ik voelde hoe de wielen krakend het dak van een vrachtwagen raakten. Toen waren we hoog genoeg en draaide ik in een trage bocht weg. Naar de oceaan in het zuiden. Het was niet louter toeval dat ik juist deze militaire vestiging had uitgekozen toen mijn geld opraakte. Breamveld ligt onderin het uiterste puntje van Californi met de Grote Oceaan aan de ene kant en Mexico aan de andere. En dat is de meest zuidelijke en westelijke plek waar je toch nog in de Verenigde Staten kunt blijven. Ik wilde niet langer in de Verenigde Staten blijven. Niet met alle helikopters van de marine grommend achter me aan. Ik weet zeker dat de gevechtsvliegtuigen onderweg waren. Maar Mexico is een zelfstandige natie, een ander land en daar konden ze me niet volgen. Hoopte ik. Het zou in ieder geval problemen opleveren.

En voor die problemen waren opgelost zou ik al lang verdwenen zijn.

Terwijl de witte stranden en het blauwe water onder me voorbij gleden, werkte ik een eenvoudig ontsnappingsplan uit. En maakte me vertrouwd met de instrumenten. Na wat proberen en een paar misselijkmakende zakkers, vond ik de automatische piloot. Een aardig apparaat dat je kon instellen op stil hangen of op het volgen van een vaste koers. Precies wat ik nodig had. Toen ik het zag kwam er onmiddellijk een vastomlijnd, helder plan bij me op. Onder me naderde de grens en toen zag ik de arena en de roze, lichtblauwe en gele huizen van de Mexicaanse badplaats. Die schoten vlug voorbij en nu begon de grimmige kustlijn van Baja California. Zwarte rotspunten in het schuim, zand en diepe kloven die uitmondden in de zee, grijze mesquite en stoffige cactussen. Hier en daar een huis of een picknickplaats. Vlak voor me rees een rotsig schiereiland steil omhoog uit de oceaan en ik stuurde het toestel er overheen en aan de andere kant omlaag. De rest van de helikopters lag maar een paar seconden op me achter.

Maar meer dan seconden had ik niet nodig. Ik zette de machine op de zweefstand en klom tussen de slapende verdedigers van recht en orde door. De oceaan lag ongeveer tien meter onder me en de grote draaiende wieken deden wolken van druppels opstuiven. Ik gooide allebei mijn koffers in het water en had me al omgedraaid om de piloot een injectie in zijn hals te geven voor ze het water raakten. Hij begon te bewegen en knipperde met zijn ogen -- het tegengif voor het slaapgas werkt bijna onmiddellijk--toen ik de automatische piloot op voorwaartse vlucht schakelde en door de open deur naar buiten dook.

Het stak allemaal erg nauw. De helicopter schoot met volgas naar voren toen ik naar buiten viel. Het was geen beste duik, maar ik slaagde erin mijn voeten onder me te krijgen zodat die het eerst het water raakten. Ik ging onder, slikte wat water in, hoestte, zwom omhoog en stootte mijn hoofd tegen een van de dobberende koffers. Het water was veel kouder dan ik had gedacht en ik bibberde en voelde in mijn linkerbeen het begin van kramp. De koffer bood me enig houvast en ik plaste schoppend en maaiend naar de andere koffer en greep die beet. Net toen ik dat deed klonk er boven mijn hoofd een enorm gebrul toen de grommende troep helikopters voorbij stormde als engelen der wrake. Ik weet bijna zeker dat ze geen van allen naar het water keken; aller ogen waren gericht op die ene helikopter die voor hen uit naar het zuiden raasde. Maar terwijl ik nog keek maakte die een bocht en kwam hij met een flauwe boog terug. Plotseling verscheen er een delta-straaljager, die er voorbij dook en omhoog en er omheen. Ik had een beetje tijd, maar niet erg veel. En op de kale rotsen van het schiereiland of het lege strand van de kust was absuluut nergens een plek om me te verstoppen.

Improviseer iets, zei ik tegen mezelf, terwijl ik puffend naar de kust peddelde. Ze noemen je niet voor niets Gladde Jim. Glip hier ook maar weer uit. De kramp sloeg in alle hevigheid toe en het enige waar ik nog zin in had was me onder water te laten wegzinken. Toen voelde ik stevig zand onder mijn voeten en strompelde ik hijgend het strand op.

Ik moest me verstoppen zonder verstopt te zijn. Camouflage, een van de kunstjes van moeder natuur. De boze helikopters snorden nog langs de horizon toen ik als een wilde met mijn blote handen in het zand begon te graven.

'Stop!' beval ik mezelf en ik kwam een beetje duizelig overeind. 'Gebruik je hersens en niet je spieren, les een.'

Natuurlijk. Ik liet een explosiegranaat in mijn hand glijden, trok de pen eruit en liet hem in de ondiepe kuil vallen en dook toen opzij. Hij gaf een bevredigende doffe klap en deed een fontein van zand opspatten. En liet een keurige krater achter die precies groot genoeg was voor de twee koffers. Ik smeet ze erin en begon me vlug uit te kleden waarna ik mijn kleren achter de koffers aangooide. Kennelijk hadden de helikopters onderling contact gehad; ze keerden en vlogen terug langs het strand.

Heel toevallig had ik die dag uit ijdelheid paars ondergoed aangetrokken dat van een afstand makkelijk kon worden aangezien voor zwemkleding. Ik trok alles uit op mijn onderbroek na en schopte daarna het gat vol zand om alles te bedekken.

Op het moment dat de eerste helikopter zoevend overvloog lag ik met mijn gezicht omlaag op het strand te zonnen, gewoon een zwemmer op het strand. Ze vlogen in een lange rij over me heen en speurden zo het terrein onder hen af. Ik ging zitten en keek naar ze, wat iedereen zou doen als dit allemaal aan de hand was. Toen waren ze voorbij, wipten over de rotsrichel heen en waren uit het gezicht en hun motoren verdwenen grommend buiten mijn gehoorgrens.

Maar niet voor lang, dat stond vast. Wat moest ik doen? Niets. Gewoon blijven zitten en onschuldige gedachten denken. Ik had mijn rol gekozen en nu moest ik die tot het bittere einde volhouden.

Ze hadden niet veel tijd nodig. De bevelhebber gaf opdracht om in een lange rij naast elkaar te vliegen en zo de oceaan, het strand en de heuvels te bestrijken. Nu vlogen ze trager en zochten elke centimeter af, zonder twijfel met sterk vergrotende kijkers. Het was weer tijd om te zwemmen. Ik huiverde toen de branding om mijn enkels spoelde en ik wist dat ik helemaal blauw werd toen het water hoger kwam. Een golf sloeg over mijn hoofd en daar zwom ik met een statige hondjesslag.

De helikopters waren weer terug en een bleef er boven me hangen zodat de waterdruppels in wolken rondstoven. Ik schudde met mijn vuist en schreeuwde realistische vloeken tegen het lawaai van de motor. Er hing iemand uit het open luik die iets tegen me riep, maar ik luisterde niet. Na een bepaalde hoeveelheid vuistgeschud dook ik onder en zwom onder water weg terwijl ik probeerde mijn ene niet verkrampte been te laten werken voor twee. De helikopter vloog met een boog achter de andere aan toen ik pijnlijk weer het strand op strompelde en languit op het zand ging liggen zodat de wind en de zon me konden drogen.

Hoe moest ik hier nu wegkomen?

Tien

Zodra de helikopters uit het oog waren groef ik als een mol mijn kleren en de koffers op, waarna ik ze snel over het strand sleepte tot boven de hoogwaterlijn. Weer een granaat en weer begraven, maar dit keer trok ik wel mijn broek en mijn schoenen aan en zorgde ik ervoor dat een deel van mijn uitrusting in mijn zakken zat. Een paar snelle halen met een mes veranderden de uniformbloes met zijn lange mouwen in een kort sporthemd. Toen deze kleren opdroogden leken ze in het geheel niet meer op uniformkleding en dat was maar goed ook. Voor ik vertrok schuifelde en schoof ik door het zand om de sporen van mijn graafpartijen uit te wissen en ik verrichtte wat nauwkeurige driehoeksmeting op een paar forse toppen in het binnenland zodat ik de plek zou kunnen terugvinden. Toen ging ik op pad naar de kustweg die een paar honderd meter verderop lag.

Ik had weer geluk. Ik was nog maar nauwelijks over de vangrail op de rijbaan naar het noorden geklauterd

toen een keverachtig open voertuig met hoge wielen op me afsnorde. Ik stak mijn duim op in het overbekende gebaar en dat werd beantwoord door piepend gerem. Ik zag nu dat er aangedreven surfplanken uit de kofferruimte staken en dat er voorin twee gebruinde jongelieden zaten wier kleren er nog veel slordiger uitzagen dan die van mij. Dat was een modeverschijnsel wist ik, misschien zouden ze me als een van de hunnen beschouwen.

'He men, zie jij der nat uit,' merkte een van hen op toen ik achterin klom.

'Men, ik was high en heb een watertrip gemaakt.'

'Moet ik ook es proberen,' antwoordde de chauffeur en het apparaat stortte zich weer op de rijbaan.

Nog geen minuut later scheurden twee plompe zwarte auto's met zwaailichten en loeiende sirenes de andere kant op. Met grote letters stond er 'POLICIA' op hun portieren geschilderd en er was maar heel weinig talenkennis voor nodig om dat te vertalen. Mijn nieuwe vrienden die mijn aanbod wat met me te drinken afsloegen, lieten me in het centrum van Tijuana uitstappen en snelden weer weg. Ik zat achter een terrastafeltje met een grote tequila, citroen en zout toen ik besefte dat ik zo juist ontsnapt was uit een zorgvuldig opgestelde val.

En een val was het zonder twijfel. Dat was duidelijk nu ik de tijd had om er eens rustig over na te denken. Al die jeeps en vrachtwagens kwamen niet uit de lucht vallen en ik betwijfel of zo'n grote vuurkracht zo vlug op de been gebracht had kunnen worden zelfs als er alarm was geslagen. Ik ging stap voor stap mijn gangen na en ik was er volkomen zeker van dat ik geen alarmsysteem had ingeschakeld.

Hoe wisten ze dan wat er zou gaan gebeuren?

Ze wisten het doordat een of andere tijdspringer de kranten van na het voorval had gelezen, en daarna achteruit door de tijd was gesprongen om ze te waarschuwen. Ik had er al half en half op gerekend dat er zo iets zou gebeuren, maar dat betekende niet dat ik het leuk vond. Ik likte het zout van mijn duim, dronk het glas tequila leeg en nam een grote hap citroen. Die combinatie smaakte verrukkelijk toen het bijtende zuur zich een pad naar mijn maag brandde.

Hij leefde nog. Ik had zijn organisatie vernietigd in dit gezegende jaar des heren 1975, maar Hij had in een andere tijd een nog grotere en kwalijker zaak opgezet. De tijdoorlog was weer in volle gang. Hij en zijn krankzinnige aanhangers wilden de hele geschiedenis en alle tijd beheersen, een idioot plan dat veel kans van slagen had aangezien ze in de toekomst de Speciale Brigade al hadden vernietigd, de enige ordelievende organisatie die ze had kunnen verslaan. Of liever gezegd, ze hadden de hele Brigade vernietigd op mij na, terwijl ik naar het verleden was gesprongen om de vernietigers te vernietigen om daarmee de Brigade weer terug te brengen op het pad van de toekomende geschiedenis. Een grote taak waarvan ik 99,9 procent had uitgevoerd. Het was die beslissende 0,1 procent die deze moeilijkheden nog veroorzaakte, het monster Hij dat op het uiteinde van een tijdhelix was ontkomen ook al had ik hem aardig ingepeperd met explosieve projectielen uit mijn wapen. Misschien had hij wel gepantserde ingewanden. De volgende keer zou ik iets sterkers moeten gebruiken. Een atoombom op zijn ontbijtblad of zo.

Aan het werk. Ik had gehoopt dat er een tijdhelix gebouwd zou kunnen worden die mij naar de toekomst zou kunnen terugzwiepen, of liever gezegd vooruit naar de toekomst; de grammatica laat heel wat te wensen over als het over tijdreizen gaat. Terug/vooruit naar de armen van mijn Angelina en de toejuichingen van mijn kameraden. Maar nu nog niet, want ze bestonden nog helemaal niet. Een tijdoorlog is een lastig iets en kan op zijn tijd erg verwarrend zijn. Voortdurend is trouwens misschien nauwkeuriger. Ik was heel blij dat ik de theoretische kennis niet hoefde te beheersen maar gewoon door anderen heen en weer gezwiept kon worden, als een tijd-pingpongbal, om de mij toegewezen taak op mijn allerbest uit te voeren.

Het was de volgende morgen vrij eenvoudig om een auto te versieren en het geld op te graven, hoewel ik een aantal rechercheurs in burger een gezonde slaap moest geven in plaats van ze hun werk te laten doen. Het geld terugsmokkelen naar de Verenigde Staten was zelfs nog eenvoudiger, en voor de middag stond ik al in het kantoor van Whizzer Elektronica N.V. in San Diego. Een groot en goed uitgerust laboratorium, een klein fopkantoortje met een niet al te snuggere receptioniste en dat was alles. Ik had de zaak zo goed mogelijk opgezet en nu moest professor Coypu het overnemen.

'Begrijp je het, prof?' zei ik tegen de kleine zwarte doos met zijn naam erop. 'Alles is klaar en voorbereid.' Ik schudde de doos. 'Je moet me toch eens vertellen hoe jouw geheugen in deze opslagapparatuur kan bestaan als je zelf niet bestaat of niet zal bestaan in dit heelal omdat Hij en zijn idioten de Brigade hebben vernietigd. Vertel het me eigenlijk liever maar niet, ik weet niet goed of ik het wel wil horen.' Ik hield de doos omhoog en liet hem de hele werkplaats zien.

'De beste uitrusting die je met gestolen geld kunt kopen. Alle moderne onderzoeksapparatuur die ik in handen kon krijgen. Voorraden onderdelen van allerlei soort. Catalogi van alle fabrieken van elektronische, chemische en natuurkundige materialen. Een hoge bankrekening waar je geld af kunt halen om alles te kopen wat je nodig hebt. Een stapel getekende blanco cheques ligt klaar. Taallessen keurig voorbereid op de band. Instructies, de geschiedenis van wat er inmiddels is voorgevallen, kortom alles. Ik schakel over op jou, prof, en doe een beetje voorzichtig met dit lijf, het is het enige dat we hebben.'

Voor ik van gedachten kon veranderen ging ik op de bank liggen, plakte het contact van de geheugendoos achter in mijn hals en haalde de schakelaar over.

'Wat gebeurt er?' vroeg Coypu toen hij mijn hersens binnengleed.

'Een heleboel. Je zit nu in mijn brein, Goypu, haal dus geen gevaarlijke toeren uit.'

'Heel interessant. Ja, verdomd het is jouw lichaam. Laat mij die arm nu eens bewegen, bemoei je er even niet mee. Waarom ga jij eigenlijk niet een tijdje weg terwijl ik uitzoek wat er aan de hand is?'

'Ik weet niet zeker of ik dat wel wil.'

'Nou, het moet toch. Ik geef je wel een zetje.'

'Nee!' schreeuwde ik, maar het hielp me weinig. Een vormeloze duisternis daalde over me neer en ik spiraalde weg uit het gezicht naar de diepere duisternis beneden, weggedrukt door Coypu's elektronisch versterkte geheugen...

tijd

verstrijkt zo

traag

De zwarte doos lag in mijn hand; de naam 'Coypu' met slordige witte letters op de voorkant; mijn vingers omsloten een schakelaar die op uit stond.

Mijn geheugen kwam terug en ik wankelde in gedachten en zocht een stoel om op te zitten. Tot ik ontdekte dat ik al zat en toen ging ik wat zwaarder zitten.

Ik was weggeweest en iemand anders had mijn lijf beheerd. Nu ik het heft weer in handen had ontdekte ik vage sporen van herinneringen aan werk, een heleboel werk, gedurende lange tijd, dagen, misschien wel weken. Op mijn vingers zaten blaren en brandplekken en op de rug van mijn rechterhand zag ik een nieuw litteken. Een bandrecorder kwam ritselend tot leven -- had waarschijnlijk een tijdschakelaar -- en professor Coypu sprak mij toe.

'Om te beginnen -- doe dit nooit meer. Laat dit opgeslagen geheugen van mij nooit meer toe in jouw lichaam. Want ik kan me alles herinneren. Ik herinner me dat ik niet langer besta. Dit brein-in-een-kistje is het enige wat er van mij misschien ooit zal zijn. Als ik de schakelaar overhaal, ben ik er niet meer. Misschien wordt die schakelaar wel nooit meer op aan gezet. Waarschijnlijk niet. Dit is zelfmoord. En zelfmoord ligt mij niet erg. Het is onvoorstelbaar moeilijk die schakelaar over te halen. Ik denk dat het nu zal lukken. Ik weet wat er op het spel staat. Iets dat heel wat belangrijker is dan het namaakleven van dit ingeblikte brein. Ik zal dus mijn best doen de schakelaar over te halen. Ik denk niet dat het me een tweede keer zou lukken. Zoals ik al zei, doe dit nooit meer. Je bent gewaarschuwd.'

'Ik ben gewaarschuwd, ik ben gewaarschuwd,' mompelde ik en ik zette het apparaat af terwijl ik naar een borrel zocht. Coypu was een prima kerel. In de bar vond ik dezelfde voorraad die ik erin had achtergelaten, en een driedubbele moutwhisky met ijs verhelderde mijn hoofd wat. Ik ging zitten en zette de bandrecorder weer aan.

'Ter zake. Toen ik eenmaal met het onderzoek begon werd het duidelijk waarom deze tijdmisdadigers in het bijzonder dit tijdvak uitkozen. Een gemeenschap die net het tijdperk van de technologie betreedt, maar waarvan de mensen nog met hun verstand in de Donkere Tijden leven. Idioot nationalisme, misdadige vervuiling, waanzinnige wereldoorlogen-'

'Genoeg gepreekt, Coypu, vort met de geit.'

'-maar het heeft geen zin over dit onderwerp te preken. Laat het voldoende zijn als ik zeg dat alle grondstoffen voor een tijdhelix hier verkrijgbaar zijn. En de maatschappelijke organisatie is zodanig dat een belangrijke ingreep in de tijd met succes geheim kan worden gehouden. Ik heb een tijdhelix gebouwd en die is opgewonden en afgesteld. Ik heb ook een tijdspeurder gebouwd en daarmee heb ik de tijdcoordinaten bepaald van het schepsel Hij. Om redenen die hij zelf het beste zal weten werkt hij nu vanuit het recente verleden van deze planeet, een honderdzeventig jaar geleden. Wat ik nu zeg is slechts een gissing, maar ik denk dat zijn huidige operatie een val is. Ongetwijfeld bestemd voor jou. Op een manier die ik niet kan bepalen heeft hij voor het jaar 1805 een tijdbarriere opgetrokken. Je kan dus niet ver genoeg terugkeren om hem te grijpen terwijl hij zijn huidige stellingen opbouwt. Wees voorzichtig, want hij werkt met een grote macht. Ik heb de apparatuur gemerkt zodat je naar believen een van de vijf jaren na 1805 waarin ze te werk gaan kunt kiezen. In een stad die London heet. Kies zelf maar. Veel succes.'

Ik schakelde de recorder uit en pakte neerslachtig nog een borrel. Terugwippen naar het voorwetenschappelijke verleden en het uitvechten met de handlangers van Hij. Zelfs als ik won--wat dan nog? Ik zou mijn hele leven vastzitten in die tijd. Een onaangenaam vooruitzicht. Maar ik moest gaan. Die keuzemogelijkheid was in wezen natuurlijk slechts schijn. Hij was me in het jaar 1975 op het spoor en de volgende keer slaagde hij er misschien wel in me uit de weg te ruimen. Ik kon veel beter de strijd naar hem toe verplaatsen. Hoera-hoera. Ik nam nog een borrel en pakte het eerste boek van de lange plank.

Coypu had niet stilgezeten. Niet alleen had hij de hele apparatuur in elkaar gezet, maar hij had ook een leuke kleine bibliotheek over de betreffende jaren aangeschaft, de eerste tien jaren van de negentiende eeuw. London was mijn bestemming en zodra ik dat besefte werd de naam van een man erg belangrijk.

Napoleoni Buonaparte. Napoleon de Eerste, Keizer van Frankrijk en het grootste deel van Europa en bijna van de wereld. Zijn grootheidswaanzin deed een belletje rinkelen, want die verschilde nauwelijks van de ambitie van Hij. Dit was geen toeval, daar moest verband tussen bestaan. Ik wist nog niet hoe dat precies lag, maar ik was er ijselijk zeker van dat ik daar vlug genoeg achter zou komen. Onderwijl las ik alle boeken over die tijd tot ik het gevoel had dat ik wist wat ik weten moest. Het enige lichtpunt in deze hele zaak was het feit dat ze in Engeland dezelfde taal spraken als in Amerika zodat ik me niet weer hoefde te onderwerpen aan die hersen-pijnigende taallessen met het mnemogram.

De kleding was er natuurlijk wel anders, maar er waren meer dan genoeg afbeeldingen uit die tijd om me duidelijk te maken wat ik nodig had. Een leverancier van filmkostuums in Hollywood voorzag me van een volledige garderobe, van kniebroek en knoop j as j es tot en met lange mantels en bevermutsen. De stijl van die tijd was erg aantrekkelijk, en ik werd er op slag verliefd op, vooral omdat ik een flink aantal van mijn apparaten kwijt kon in de ruime plooien.

Aangezien ik op de goede tijd in de tij d zou aankomen, op welke tijd ik ook uit de huidige tijd vertrok, nam ik er de tijd voor om alles voor te bereiden. Maar uiteindelijk had ik niets meer om me nog mee te verontschuldigen. Het was tijd. Mijn wapens en gereedschap waren aangepast en klaar; mijn gezondheid was volmaakt; mijn reflexen waren scherp; mijn moreel was zeer laag. Maar wat gebeuren moet, moet gebeuren. Ik liep het kantoor binnen en de receptioniste gaapte me kauwgum-kauwend aan over haar damestijdschrift.

'Juffrouw Kipper, schrijft u een cheque uit voor uzelf voor vier weken salaris; ik moet u ontslaan.'

'Bevalt mijn werk u niet?'

'Uw werk is altijd geheel naar wens geweest. Maar door wanbeheer is deze zaak failliet gegaan. Ik ga naar Europa om aan mijn schuldeisers te ontkomen.'

'Ach, wat jammer nou.'

'Dank u voor uw medeleven. Als ik nu even die cheque kan tekenen...'

We schudden elkaar de hand en ik zette haar de deur uit. De huur was een maand vooruit betaald en de huiseigenaar mocht de achtergebleven spullen hebben. Maar ik had een tijdmechanisme aan de tijdhelix-apparatuur bevestigd dat de hele boel zou vernietigen als ik weg was. Er werd zo al genoeg met de tijd geknoeid en ik had

geen enkel verlangen meer spelers in het spel te betrekken.

Het was een heel karwei mezelf met al die kleren in het ruimtepak te worstelen en uiteindelijk moest ik mijn laarzen en mijn jas uittrekken en die aan mijn lijf binden met de rest van mijn uitrusting. Zwaar beladen waggelde ik naar het regelpaneel en zette me schrap voor de uiteindelijke beslissing. Ik wist waar ik zou aankomen en op Goypu's aanwijzingen had ik de juiste coordinaten al dagen tevoren in de machine ingevoerd. Londen was onmogelijk; als ze opsporingsapparatuur hadden, zouden ze onmiddellijk mijn aankomst opmerken. Ik wilde zo ver van hun lokatie aankomen dat ze me niet zouden opmerken, maar zo dichtbij dat ik geen enorme tocht hoefde te maken in de ellendige vervoermiddelen van die tijd. Alles wat ik daarover had gelezen bezorgde me kippevel. Ik koos dus als compromis de Thamesvallei in de buurt van Oxford. De massa van de Chiltern-heuvelrug zou dan tussen mij en Londen inliggen en dat massieve gesteente zou radarstraling, zetastraling en alle andere detectiestraling volledig opslorpen. Als ik eenmaal daar was zou ik over het water naar Londen kunnen reizen, een kwestie van een honderd kilometer, in plaats van over de afschuwelijke wegen van die tijd.

Dat was de plaats waar ik zou arriveren -- maar wanneer was weer een andere kwestie. Ik staarde gespannen naar de keurig genummerde meterklokken alsof die me iets konden vertellen. Ze zwegen stom. In 1805 was er een tijdbarriere opgetrokken. Eerder kon ik niet aankomen. Het jaar 1805 zelf leek me te riskant; ze zouden dan inmiddels klaar zijn en oplettend afwachten. Ik moest dus later arriveren. Maar niet te veel later, anders zouden ze het kwaad dat ze in de zin hadden al volbracht hebben. Twee jaar dan, te kort voor ze om al te veel werk te hebben gedaan, maar lang genoeg om ze-- hoopte ik--een beetje zorgeloos te laten worden. Ik zoog een diepe teug lucht naar binnen en stelde de meters in op 1807. En drukte de schakelaar in. Over twee minuten zou de tijd met volle kracht toeslaan. Met loodzware voeten schuifelde ik naar de gloeiende groene spiraal van de tijd-helix en raakte het staafvormige uiteinde aan.

Net als de vorige keer veranderde er niets, alleen werd ik helemaal door de gloed omringd zodat de ruimte daarbuiten moeilijk te onderscheiden was. De twee minuten leken eerder twee uur, hoewel mijn horloge me vertelde dat het nog ruim vijftien seconden zou duren voor de zwiep een aanvang nam. Dit keer sloot ik mijn ogen, gedachtig de onaangename ervaring van mijn laatste tijdsprong en dus was ik gespannen, zenuwachtig en blind toen de helix lossprong en me door de tijd terugzwiepte.

Zoink! Het was niet aangenaam. Toen de helix zich ontspande, werd ik het verleden ingezwiept terwijl de energie in de toekomst verloren ging. Een interessant denkbeeld dat me niet in het minst interesseerde. Om onbekende redenen hadden mijn ingewanden van deze tocht meer te lijden dan van de vorige en ik had het heel druk met mezelf ervan te overtuigen dat overgeven in een ruimtepak helemaal niet leuk is. Toen ik dat onder de knie had, besefte ik ineens dat het vallende gevoel veroorzaakt werd door het feit dat ik inderdaad viel, en dus opende ik vlug mijn ogen om te constateren dat ik me midden in een stromende regenbui bevond. En vaag zag ik onder me doorweekte velden en scherp-uitziende bomen die razendsnel op me afvlogen.

Na een paniekerig gemorrei aan de polsregelaar van het zwaartescherm wist ik hem op volle stijgkracht te krijgen en het tuig kraakte en kreunde onder de plotselinge vaartvermindering. Ik kraakte en kreunde ook, toen de banden me de indruk gaven dat ze door mijn vlees heen tot op het bot eronder sneden--waar ze trouwens ook heel snel door zouden zijn. Ik verwachtte werkelijk mijn armen te zien vallen en mijn benen voorbij te zien vliegen toen ik omlaag klapte door de kleine twijgen van een wachtende boom, van een dikke tak afketste en met een dreun de grond raakte. Het zwaartescherm stond natuurlijk nog op volle stijgkracht en zodra de grazige helling mijn val had gebroken ging ik er weer vandoor, waarbij ik de tak voor de tweede keer meenam en te midden van een grote bende takken en bladeren weer uit de boomtop sprong. Weer morrelde ik aan de regelaar en dit keer probeerde ik het beter te doen. Ik zweefde omlaag, langs de boom ditmaal, en viel als een doorweekte veer op het gras waar ik bleef liggen.

'Een fantastische landing, Jim,' kreunde ik terwijl ik mijn lijf bevoelde of ik geen botten had gebroken. 'Je moet bij het circus gaan.'

Ik was bont en blauw maar ongedeerd, hoewel ik dat pas besefte toen een pijnstiller mijn hoofd wat had opgeklaard en mijn zenuwknopen had verdoofd. Wat laat keek ik rond door de afnemende regen maar ik zag niemand--en ook nergens enig teken van bewoning door mensen. Een paar koeien in het aangrenzende weiland graasden rustig voort, ongestoord door mijn dramatische verschijning. Ik was er.

'Aan het werk,' hield ik mezelf voor en ik begon alles af te laden onder de beschutting van de grote boom. Het eerste voorwerp was de uitklapbare opbergkist die ik heel handig had vervaardigd. Je kon hem uitklappen en er dan zo'n leren kist met koperbeslag van maken die zo typerend was voor deze tijd. Al mijn andere spullen, met inbegrip van het ruimtepak en het zwaartescherm, pasten daarin. Tegen de tijd dat ik hem had volgestouwd en afgesloten regende het niet meer en deed een waterig zonnetje erg zijn best om door de wolken heen te schijnen. Een uur of drie 's middags, oordeelde ik aan de stand van de zon. Tijd zat om voor het vallen van de nacht onderdak te vinden. Maar welke kant zou ik opgaan? Een hol pad dat dwars door de wei liep moest ergens heen leiden en dus klom ik over het muurtje van opgestapelde stenen en liep over het pad omlaag. De koeien rolden hun ogen in mijn richting maar verder letten ze niet op mij. Het waren grote dieren, die ik alleen van foto's kende, en ik probeerde me te herinneren wat ik ooit over hun vechtlust had gehoord. Kennelijk herinnerden deze dieren zich daar ook niets van want ze vielen me niet lastig toen ik met mijn kist op mijn schouder over het pad liep om de wereld te gaan trotseren.

Het pad leidde naar een hek dat uitkwam op een landweg. Prima. Ik klom over het hek en overwoog welke kant ik op zou gaan toen een rustiek voertuig zijn aanwezigheid bekend maakte door een enorm gepiep en een golf stank die door de wind werd voortgeblazen. Vlak daarna kwam het kletterend in zicht; een tweewielig houten artefact, getrokken door een enkel schonkig paard en volgeladen met iets waarvan ik naderhand begreep dat het mest was, een natuurlijke stof die zeer hoog gewaardeerd werd om zijn waarde voor gewassen en de mogelijkheid er een van de belangrijkste ingredinten voor buskruit uit te vervaardigen. De bestuurder van dit apparaat was een armoedig uitziende boer in vormeloze kleren die op een plank aan de voorkant zat. Ik stapte de weg op en stak mijn hand omhoog. Hij trok aan een reeks banden die het trekdier leidden en alles kwam kreunend tot stilstand. Hij staarde me aan vanaf zijn hoge zitplaats, kauwde heftig met zijn kale kaken als om zich zijn lang verdwenen tanden te herinneren en toen hief hij zijn hand en bracht die naar zijn voorhoofd. Ik had over dit rituele gebaar gelezen; het gaf de verhouding aan van de lagere klasse ten opzichte van de hogere klassen, en ik wist nu dat ik het juiste kostuum had uitgekozen.

'Ik ga naar Oxford, beste man,' zei ik.

'He?' antwoordde hij terwijl hij een smerige hand achter zijn oor hield.

'Oxford!'schreeuwde ik.

'Ja, Oxford,' knikte hij opgewekt. 'Dat leit die kant op.' Hij wees achteruit over zijn schouder.

'Ik moet erheen. Wil je me brengen?'

'Ik gaan die kant op.' Hij wees verder de laan in.

Ik haalde een goudstuk uit mijn portefeuille, dat ik van een handelaar in oude munten had gekocht, bij elkaar meer geld dan hij misschien in zijn hele leven ooit had gezien en ik hield het omhoog. Zijn ogen vlogen wijd open en zijn tandvlees klapte prachtig dicht.

'Ik gaan naar Oxford.'

Hoe minder ik over die tocht vertel, hoe beter. Terwijl de ongeveerde mestwagen het zitgedeelte van mijn anatomie kwelde, werd mijn neus gemolesteerd door de lading. Maar we gingen tenminste de goede kant op. Mijn koetsier zat onbegrijpelijk in zichzelf te mompelen en te kakelen, opgewonden van vreugde over zijn plotselinge gouden fortuin en hij spoorde de oude knol aan tot zijn schamele topsnelheid. Toen we onder de bomen uitreden brak de zon door en voor ons lagen de grijze torens van de universiteit, bleek tegen het donkerder loodgrijs van de wolken, waarlijk een zeer aantrekkelijk gezicht. Terwijl ik het uitzicht bewonderde, stopte de kar.

'Oxford,' zei de koetsier terwijl hij met een groezelige vinger wees. 'De Magdalenabrug.'

Ik klom van de kar af, wreef over mijn zere billen en keek naar de vloeiende boog van de brug over de smalle rivier. Naast me klonk een plof toen mijn kist op de grond bonkte. Ik wilde protesteren, maar mijn vervoer was al omgedraaid en reed weer terug. Aangezien ik net zomin op de kar de stad wilde binnenrijden als hij me daarheen wilde brengen, hield ik mijn mond maar. Maar hij had toch wel wat kunnen zeggen. Goeiendag bij voorbeeld. Eigenlijk gaf het niks. Ik zette de kist op mijn schouder en beende voorwaarts terwijl ik net deed of ik de soldaat in het blauwe uniform niet zag die bij het hokje aan het eind van de brug stond. Hij droeg een groot, lang kruitwapen dat uitliep in een soort scherp lemmet. Maar hij zag mij maar al te goed en liet het ding zakken zodat het mijn weg versperde en hij duwde zijn zwart gebaarde gezicht in het mijne.

'Keske foeliefoef' zei hij of iets dergelijks. Niet te verstaan, misschien een stadsdialect, aangezien ik geen enkele moeite had gehad de landman te verstaan die me hierheen had gebracht.

'Wilt u zo goed zijn dat te herhalen?' vroeg ik zo vriendelijk mogelijk.

'Koosjon anglei,' gromde hij en hij zwiepte het houten ondereind van zijn wapen in de richting van mijn maag.

Dat was niet erg aardig van hem en ik maakte mijn afkeuring duidelijk door opzij te stappen zodat de klap miste en ik bewees hem een wederdienst door in plaats daarvan mijn knie in zijn maag te planten. Hij boog dubbel als een knipmes en dus gaf ik hem een klap in zijn nek toen dat doelwit zich aan mij vertoonde. Aangezien hij bewusteloos was greep ik zijn wapen zodat het niet af zou gaan als het viel.

Dit was allemaal in zeer korte tijd gebeurd en ik merkte dat de passerende burgers met grote ogen stonden toe te kijken. Maar in de deuropening van het schaverottige gebouwtje stond een woest kijkende tweede soldaat die zijn eigen wapen op me richtte. Dit was bepaald niet de manier om rustig in de stad te komen maar nu ik eenmaal was begonnen moest ik het ook afmaken.

Ik voegde de daad bij de gedachte. Ik dook naar voren, wat me in staat stelde mijn kist neer te zetten en tegelijk het wapen te vermijden. Er klonk een ontploffing en een lange vlam schoot langs mijn hoofd. Toen vloog de kolf van mijn eigen wapen omhoog en trof mijn tweede tegenstander onder de kin. Hij viel achterover en ik kwam er meteen achteraan. Als er nog anderen binnen waren zou ik ze het best in die gesloten ruimte te grazen kunnen nemen.

Er waren inderdaad nog andere soldaten, een flink aantal en nadat ik de meest nabije had uitgeschakeld met wat smerige vechttrucjes, liet ik een slaapgasgranaat ontploffen om de anderen tot zwijgen te brengen. Ik moest wel-- maar het beviel me niet. Terwijl ik de deur goed in de gaten hield, maakte ik vlug hun kleren in de war en deelde wat schoppen uit tegen de ribben van de mannen die door het gas bewusteloos waren geraakt om de indruk te wekken dat ze met geweld waren geveld.

Hoe moest ik me hier nu weer uitwerken? Vlug was het beste plan aangezien de burgerij inmiddels wel alarm geslagen zou hebben. Maar toen ik bij de deur kwam, zag ik dat de toeschouwers dichterbij waren gekomen en probeerden te zien wat er was gebeurd. Toen ik naar buiten stapte lachten en juichten ze vrolijk en een van hen riep hardop: 'Driewerf hoera voor deze heer! Kijk eens wat hij met die Fransozen heeft gedaan!'

Vrolijke kreten stegen op terwijl ik daar verbijsterd stond. Er was iets helemaal mis. Toen besefte ik dat me de hele tijd al iets had dwarsgezeten vanaf het ogenblik dat ik de universiteit voor het eerst zag. De vlag, die trots van de meest nabije torens wapperde. Waar waren de gekruiste kruisen van Engeland?

Dit was de Franse driekleur.

Elf

Terwijl ik dit probeerde te verwerken, baande een man in eenvoudige bruin lederen kleding zich een weg door de juichende menigte en schreeuwde dat ze stil moesten zijn.

'Naar huis jullie, voor de kikkers komen en jullie allemaal afmaken. En niemand kikt hier een woord over, anders zal hij aan de stadspoort bungelen.'

Vlugge angstige blikken namen de plaats in van de uitgelaten sfeer en ze begonnen meteen te verdwijnen, behalve twee mannen die langs mij liepen om de wapens op te rapen die binnen op de grond lagen. Het slaapgas was opgetrokken en ik liet ze dus langs. De eerste man tikte met twee vingers tegen zijn pet en kwam bij me staan.

'Dat was prima werk, meneer, maar u moet nu vlug weg want dat schot is natuurlijk gehoord.'

'Waar moet ik heen? Ik ben nog nooit van mijn leven in Oxford geweest.'

Hij nam me vlug schattend op, op dezelfde manier waarop ik hem opnam en toen kwam hij tot een besluit.

'Gaat u met ons mee.'

Het was op het kantje af want ik hoorde zware laarzen over de brug marcheren toen wij wankelend onder de geweren een zijstraat inwipten. Maar deze mannen woonden hier en kenden alle hoeken en stegen en voor zover ik kon bekijken waren we geen moment in gevaar. We renden en liepen een uur lang zwijgend door en toen kwamen we bij een grote schuur die kennelijk ons reisdoel was. Ik liep achter de anderen aan naar binnen en zette mijn kist op de grond. Toen ik overeind kwam grepen de twee mannen die de geweren hadden gedragen me bij de armen terwijl de man in het leer een zo te zien uitermate scherp mes tegen mijn keel hield.

'Wie ben jij?' vroeg hij.

'Ik heet Brown, John Brown. Uit Amerika. En hoe heet jij?'

'Brewster.' En zonder van toon te veranderen ging hij verder: 'Kan je me een goede reden geven waarom we je niet zouden moeten doden als de spion die je bent.'

Ik lachte rustig om te laten zien hoe idioot die gedachte was. Maar van binnen was ik helemaal niet kalm. Spion, waarom niet? Wat kon ik zeggen? Denk snel, Jim, want een mes doodt net zo grondig als een atoombom. Wat wist ik van de situatie? Franse soldaten hielden Oxford bezet. En dat betekende dat de invasie van Engeland gelukt moest zijn en dat ze het helemaal of gedeeltelijk hadden bezet. En bestond verzet tegen die bezetting, daarvan waren de mensen die mij nu vasthielden het bewijs en uitgaande van dat gegeven improviseerde ik wat.

'Ik ben hier met een geheime opdracht.' Altijd goed. Het mes drukte nog steeds tegen mijn keel. 'Zoals jullie weten, staat Amerika aan jullie kant...'

'Amerika helpt de Fransozen, dat heeft jullie Benjamin Franklin zelf gezegd.'

'Ja natuurlijk. Meneer Franklin heeft een enorme verantwoordelijkheid. Frankrijk is nu zo sterk dat het niet bestreden kan worden en dus kiezen we die kant. Oppervlakkig bekeken. Maar er zijn mensen als ik die jullie komen helpen.'

'Kan je dat bewijzen?'

'Hoe zou ik dat kunnen? Papieren kunnen vervalst worden en het zou trouwens toch levensgevaarlijk zijn daarmee rond te lopen. Maar ik heb iets dat de waarheid spreekt en ik was op weg naar Londen om dat af te leveren aan bepaalde mensen daar.'

'Aan wie?' Week het mes een ietsje achteruit?

'Dat vertel ik niet. Maar er zijn door heel Engeland mensen zoals jullie die het juk van de tiran willen afwerpen. Wij hebben contact gezocht met een aantal van deze groepen en ik kom het bewijs afleveren waarover ik net sprak.'

'Wat is dat voor bewijs?'

'Goud.'

Daar werden ze stil van, en ik voelde de greep op mijn armen een beetje verslappen. Ik maakte gebruik van de gelegenheid.

'Jullie hebben me nooit eerder gezien en zullen me waarschijnlijk nooit meer terugzien. Maar ik kan jullie goud geven om wapens te kopen, soldaten om te kopen en de mensen die gevangen zitten te helpen. Waarom denken jullie eigenlijk dat ik in het openbaar die soldaten aanviel?' vroeg ik in een opwelling.

'Vertel ons dat eens,' zei Brewster.

'Om jullie te ontmoeten.' Ik keek langzaam rond langs hun verbaasde gezichten. 'Er zijn in het hele land loyale Engelsen die de bezetters haten, die vechten willen om ze van deze groene kusten te verdrijven. Maar hoe moet je met ze in contact komen en ze helpen? Ik heb jullie zo juist een manier laten zien--en ik heb jullie deze wapens verschaft. Ik zal jullie nu goud geven om de strijd voort te kunnen zetten. Aangezien ik jullie vertrouw, moeten jullie mij ook vertrouwen. Als jullie dat willen, hebben jullie hieraan genoeg om hier vandaan te vluchten en je leven verder te slijten in een plezieriger deel van de wereld. Maar ik denk niet dat jullie dat zullen doen. Jullie hebben je leven geriskeerd voor die wapens. Jullie zullen doen wat jullie goed oordelen. Ik geef je het goud en ga dan weg. We zullen elkaar nooit terugzien. We moeten elkaar vertrouwen. Ik vertrouw jullie...' Ik liet mijn stem wegsterven en liet hen de zin voor zichzelf afmaken.

'Ik vind het niet gek klinken, Brewster,' zei een van de mannen.

'Ik ook niet,' zei de andere. 'Laten we het goud aanpakken.'

'Ik pak het goud aan als er iets aangepakt wordt,' zei Brewster terwijl hij het mes liet zakken, maar nog niet overtuigd. 'Het zou een leugen kunnen zijn.'

'Het zou kunnen,' zei ik vlug, voor hij gaten sloeg in mijn flodderige verhaal. 'Maar het is niet zo--het maakt trouwens ook niets uit. Jullie zorgen ervoor dat ik vanavond weg kan en we zien elkaar nimmer terug.'

'Het goud,' zei mijn lijfwacht.

'Laat zien,' zei Brewster met tegenzin. Ik had het gewonnen met bluffen. Hierna kon hij niet meer terug.

Ik deed de kist uiterst voorzichtig open terwijl zij een geweer tegen mijn nieren drukten. Ik had het goud; dat was het enige deel van mijn verhaal dat waar was. Het was verdeeld over een aantal kleine leren zakjes en bedoeld ter bestrijding van de kosten van deze operatie. En dat deed ik nu dus. Ik pakte een zakje en overhandigde dat plechtig aan Brewster.

Hij nam wat van de glinsterende korrels in zijn hand en ze staarden er allemaal naar. Ik zette er vaart achter.

'Hoe kom ik in Londen?' vroeg ik. 'Over de rivier?'

'Schildwachten op elke sluis in de Thames,' zei Brewster terwijl hij nog steeds naar de gouden kiezels op zijn handpalm keek. 'Je zou niet eens tot Abingdon komen. Te paard is de enige manier. Via kleine wegen.'

'Ik ken geen kleine wegen. Ik heb twee paarden nodig en iemand die me de weg kan wijzen. Ik kan betalen, zoals jullie weten.'

'Luke hier brengt je wel,' zei hij toen hij eindelijk opkeek. 'Was vroeger sleper. Maar niet verder dan de muur; je moet zelf langs de Fransozen zien te komen.'

'Dat is uitstekend.' Londen was dus ook bezet. En hoe zat het met de rest van Engeland?

Brewster ging weg om voor de paarden te zorgen en Guy haalde wat grof brood en kaas te voorschijn en ook wat bier, wat mij meer beviel. We praatten, of liever gezegd, zij praatten en ik luisterde terwijl ik af en toe wel eens een woordje zei maar ik durfde geen vragen te stellen omdat die zouden kunnen verraden dat ik bijna niets wist. Maar allengs kreeg ik toch een bepaald beeld. Engeland was volledig bezet en gepacificeerd, nu al een paar jaar; hoeveel jaar precies werd niet duidelijk, maar in Schotland werd nog gevochten. Ze vertelden sombere verhalen over de invasie, een groot kanon dat vreselijke schade aanrichtte en de hele Engelse vloot in een enkele zeeslag vernietigde. Ik bespeurde de gespleten hoef van Hij achter veel van deze feiten. De geschiedenis was herschreven.

Toch was dit verleden niet het verleden van de toekomst waar ik net uit vandaan kwam. Mijn hoofd deed pijn als ik erover nadacht. Bestond deze wereld in een tijdlus, afgescheiden van de hoofdstroom van de geschiedenis? Of was het een alternatieve wereld? Professor Coypu zou het wel weten, maar ik dacht niet dat hij het leuk zou vinden om weer uit zijn kistje gehaald te worden alleen maar om mijn vragen te beantwoorden. Ik moest dit zien op te lossen zonder zijn hulp. Denk na, Jim, schakel je ouwe hersenbak in een hogere versnelling. Je lult altijd zo trots over je zogenaamde verstand, gebruik het dan voor de verandering eens een keer voor iets anders dan voor de misdaad. Er moet een bepaalde logica achter zitten. Opmerking A: in de toekomst bestond dit verleden niet. B: nu bestond het maar al te echt. Maar C zou erop kunnen duiden dat mijn aanwezigheid hier dit verleden zou vernietigen, zelfs elke herinnering aan dit verleden. Ik had er geen idee van hoe ik dat moest aanleggen, maar het was zo'n warme opwekkende gedachte dat ik hem vasthield. Jim diGriz, grote geschiedhervormer, wereldschokker. Het was een aangenaam beeld en ik koesterde het terwijl ik wat wegdoezelde in het hooi -- en niet veel later wakker werd omdat ik zo moest krabben vanwege de opdringerige insekten die mijn warme lijf begeerden.

De paarden kwamen pas toen het al donker was en we besloten dat het het beste was om bij het krieken van de dag te vertrekken. Ik slaagde erin heimelijk wat insektenverdelger uit mijn kist te halen om mijn belagers te doden zodat ik een betrekkelijk vredige nachtrust genoot voor de rit van de volgende dag.

De rit! We waren drie dagen onderweg en voor we Londen bereikten hadden zelfs mijn zitblaren weer zitblaren. Mijn primitieve gezelschap scheen erg van de tocht te genieten, hij deed net of het een plezieruitstapje was en babbelde over de landstreken waar we doorreden en werd iedere avond in de herbergen waar we overnachtten straalbezopen. Boven Henley waren we de Thames overgestoken waarna we een lange bocht naar het zuiden maakten om de grote bevolkingscentra te mijden. Toen we bij Southwark weer bij de Thames kwamen lag London Bridge voor ons met daarachter de daken en de torens van Londen. Het was een beetje moeilijk te zien vanwege de hoge muur die zich op de andere oever uitstrekte. De muur zag er vers en schoon uit, heel anders dan het beroete grijs van de rest van de stad -- en ineens kwam ik op een gedachte.

'Die muur is nieuw, zeker?' zei ik.

'Ja, twee jaar geleden klaar gekomen. Er zijn er hier heel wat omgekomen, vrouwen en kinderen, allemaal door Nappie opgejaagd als slaven voor de bouw. Loopt helemaal om de stad heen. Heeft helemaal geen nut, hij is gewoon harstikke gek.'

Hij had wel nut en hoezeer mijn ego er ook door gestreeld werd, het beviel me helemaal niet. Die muur was voor mij gebouwd, om mij buiten te houden. 'We moeten een rustige herberg zoeken,' zei ik.

'De George, hier beneden.' Hij smakte luid met zijn lippen. 'Prima bier ook, het allerbeste.'

'Geniet jij daar maar van. Ik zoek iets dat uitkijkt op de rivier en dan vooral op die brug daar.'

'Ik weet precies wat je zoekt, de Boar and Bustard op Pickle Herring Street, precies onderaan Vine Lane. Prima bier daar.'

Het smerigste vocht was voor Luke nog goed genoeg als er maar alcohol in zat. Maar de Boar and Bustard was precies wat ik zocht. Een onguur etablissement met een gebarsten uithangbord boven de deur met daarop afgebeeld een zeer onwaarschijnlijk zwijn en een zo mogelijk nog onwaarschijnlijker vogel die op elkaar los sloegen. Aan de achterkant was een gammele steiger waar dorstige varensgezellen konden aanleggen--en ook een kamer die uitkeek over de rivier en die ik kon krijgen. Zodra ik stalling voor mijn paard had geregeld en over de prijs van de kamer had onderhandeld, vergrendelde ik de deur en pakte mijn elektronische telescoop uit. Die verschafte me een helder, groot, duidelijk, deprimerend beeld van de stad aan de overkant van de rivier.

Hij was omringd door die muur, tien meter hoog, van massief baksteen en natuursteen -- ongetwijfeld aan alle kanten behangen met allerlei soorten opsporingsapparatuur. Als ik er overheen of onderdoor ging, zou ik betrapt worden. Zet die muur maar uit je hoofd. De enige ingang die ik vanuit mijn uitkijkpost kon zien was aan de overkant van London Bridge en die bestudeerde ik nauwkeurig. Het verkeer verplaatste zich heel traag over de brug want alles en iedereen werd zorgvuldig doorzocht voor hij binnen mocht. Franse soldaten doorzochten en bevoelden alles. En de mensen werden een voor een door een deur in een gebouw in de muur geleid. Voor zover ik kon constateren kwamen ze ook allemaal weer naar buiten--maar zou dat mij ook gebeuren? Wat vond er in dat gebouw plaats? Ik moest erachter komen en de gelagkamer beneden was daarvoor de aangewezen plaats.

Iedereen is gek op een rondjesgever en ik was zeer gul. De eenogige waard mompelde en snoof in zichzelf en wist nog een drinkbare rode wijn in zijn kelder te vinden die ik voor mezelf hield. De plaatselijke bevolking sloeg liever kruik na kruik bier achterover. Die kruiken waren gemaakt van leer en bedekt met pek, wat de smaak iets aparts gaf, maar dat scheen de klanten niet te hinderen. Mijn beste inlichtingenbron was een veedrijver met een borstelige baard die Quinch heette. Hij was een van de mensen die het vee uit de kraal naar de vilderij brachten en daar ook de slagers in hun bloederig handwerk bijstonden. Zoals te verwachten was hij niet overgevoelig maar de hoeveelheid drank die hij kon bevatten was overmatig en als hij dronk, praatte hij en ik hing aan zijn lippen. Hij ging iedere dag Londen in en er weer uit en beetje bij beetje schraapte ik uit de overvloed aan vloeken en gescheld bijeen wat naar ik hoopte een nauwkeurig beeld was van de toegangsprocedure.

Iedereen werd onderzocht; dat had ik ook al vanuit mijn raam gezien. Af en toe was dat onderzoek heel nauwkeurig en dan weer oppervlakkig. Maar een onderdeel van de procedure bleef altijd gelijk.

Iedereen die de stad inkwam moest zijn hand in een gat in de wand van het wachthuisje steken. Dat was alles, gewoon erin leggen. Je hoefde niets aan te raken, je stak gewoon je arm tot aan de elleboog in het gat en dan haalde je hem er weer uit.

Daar peinsde ik over terwijl ik van mijn wijn dronk en het kabaal van de mannelijke vrolijkheid om me heen negeerde. Wat konden ze daarmee opsporen? Vingerafdrukken misschien, maar ik had de gewoonte altijd valse vingerafdrukhoezen te dragen en die had ik sinds mijn laatste karwei al driemaal veranderd. Temperatuur? Alkaliteit van de huid? Polsslag of bloeddruk? Was het mogelijk dat deze burgers uit wat voor mij het verre verleden was, van mij verschilden in een lichamelijk opzicht? Het was niet onredelijk om te veronderstellen dat er in meer dan 30.000 jaar een verandering was opgetreden. Ik moest achter de huidige norm zien te komen.

Dat was makkelijk genoeg. Ik maakte een verklikker die al deze factoren registreerde en hing die onder mijn kleren. De aftaster was vermomd als een ring die ik aan mijn rechterhand droeg. De volgende avond drukte ik zoveel mogelijk mensen de hand, dronk mijn wijn op en trok me terug op mijn kamer. De geregistreerde gegevens waren tot op ongeveer 0,006 procent nauwkeurig en zeer onthullend. Mijn persoonlijke waarden bleken allemaal ruim binnen de gewone variaties te liggen.

'Je gebruikt je hoofd niet, Jim,' beschuldigde ik mezelf voor de kromme spiegel. 'Er moet een reden zijn voor dat gat in de wand. En de reden is een soort verklikkerapparaat. Maar wat verklikt het?' Ik draaide me af van de beschuldigende blik. 'Kom, kom, ontwijk de vraag niet. Als je hem niet op deze manier kan beantwoorden, moet je hem omdraaien. Wat kan je allemaal opsporen?'

Dat begon er meer op te lijken. Ik pakte een stuk papier en begon alle dingen op te schrijven die kunnen worden waargenomen en gemeten, te beginnen met de meest voorkomende. Licht, warmte, radiogolven enzovoorts en dan verder naar trilling en geluid, radarreflectie, alles en alles, zonder een poging te doen alleen de dingen die in het menselijk lichaam aantoonbaar zijn daaruit te lichten. Nog niet. Dat deed ik pas toen ik de lijst zo volledig mogelijk had gemaakt. Toen het hele papier vol stond schudde ik mezelf triomfantelijk de hand en las ik de lijst door op zaken die op de mens toepasbaar waren.

Niets. Meteen zat ik weer in de put. Ik gooide de lijst weg--en grabbelde er weer naar. Iets, wat was het ook precies, iets dat betrekking had op iets dat ik over de Aarde had gehoord. Wat? Waar? Daar! Vernietigd door atoombommen, had Goypu gezegd.

Radioactiviteit. Het atoomtijdperk lag nog in de toekomst en de enige radioactiviteit in deze wereld was de natuurlijke straling van de omgeving. Het duurde niet lang om dat na te trekken.

Ik, schepsel uit de toekomst, burger van een heelal dat vol zat met getemde straling. Mijn lichaam was tweemaal zo radioactief als de achtergrondtelling van de kamer, tweemaal zo radioactief als de verhitte lichamen van mijn vrienden in de bar toen ik naar beneden glipte om ze te controleren.

Nu ik wist waarvoor ik moest oppassen kon ik een manier zoeken om dit gevaar te omzeilen. Mijn oude hersenpan keerde zich binnenstebuiten en al spoedig had ik een plan, en lang voor de dag aanbrak was alles klaar voor de aanval. Alle apparatuur die ik op mijn lichaam droeg was van plastic, niet waarneembaar voor een metaaldetector als ze die tenminste gebruikten. De spulletjes die wel van metaal waren zaten allemaal in een plastic buis die iets minder dan een meter lang was en niet dikker dan een vinger, die ik oprolde en in een van mijn zakken wegborg. In het donkerste uur voor de dageraad glipte ik naar buiten en sloop door de vochtige straten op zoek naar mijn prooi.

En vond hem al spoedig, een Franse schildwacht die een van de ingangen naar de nabijgelegen haven bewaakte. Een vlugge worsteling, een beetje gas, een slappe gestalte, een donkere steeg. Binnen twee minuten kwam ik aan de andere kant de steeg uit in zijn uniform met zijn geweer over mijn schouder en precies op de manier zoals de Fransen dat deden. Met mijn buis met spulletjes in de loop. Dat metaal zouden ze nooit met een detector kunnen vinden. Mijn tijdsberekening was heel precies en toen bij het ochtendgloren de verspreide leden van de nachtwacht naar Londen terugkeerden, marcheerde ik in de laatste rij mee. Ik zou ongemerkt binnensluipen in de gelederen van de vijand. Een volmaakt plan. Ze zouden hun eigen soldaten niet controleren.

Weer was ik een domkop geweest. Toen we door het hek aan de overkant van de brug marcheerden zag ik iets interessants dat ik vanuit mijn raam met de telescoop niet had kunnen zien.

Elke soldaat die om de hoek van het wachthuis j e marcheerde stond een ogenblik stil, om onder de koude blik van een sergeant zijn hand in een donker gat in de muur te steken.

Twaalf

'Meierd!' zei ik toen ik over het oneffen wegdek van de brug struikelde. Ik wist niet wat het betekende, maar het was het woord dat de Franse soldaat het vaakst gebruikte en het scheen heel goed bij dit voorval te passen. Ik viel tegen de soldaat naast me aan en mijn musket bezorgde hem een pijnlijke dreun tegen de zijkant van zijn hoofd. Hij schreeuwde van de pijn en gaf me een duw opzij. Ik wankelde achteruit, kwam met mijn benen tegen de lage brugleuning-- en viel achterover in de rivier.

Heel netjes. Er stond een sterke stroming en ik liet me onder water zakken en klemde het musket stevig tussen mijn knien om het niet kwijt te raken. Daarna kwam ik nog een keer boven; ik sloeg op het water en schreeuwde woordeloos. De soldaten op de brug dromden dooreen en schreeuwden en wezen en toen ik er zeker van was dat ik de gewenste indruk had gemaakt, liet ik me door mijn natte Meren en het gewicht van het geweer onder water trekken. Het zuurstofmasker zat in een binnenzak en het kostte maar enkele seconden om het te pakken en de band over mijn hoofd te trekken. Toen blies ik het water eruit door krachtig uit te ademen en daarna ademde ik zuivere zuurstof in. Verder was het gewoon een kwestie van langzaam en rustig de rivier overzwemmen. Het was eb en de stroming zou me dus een flink eind stroomafwaarts bij de brug vandaan brengen voor ik aan land kwam. Ik was dus niet gesnapt, leefde nog en kon mijn moed weer verzamelen voor een nieuwe poging, en zat diep in de put over het mislukken van mijn poging om langs de muur te komen. Ik zwom in de modderige schemering en probeerde een ander plan te verzinnen maar dit was niet precies de beste plaats om rustig te denken. Ook was het water niet erg warm. De gedachte aan een knapperend vuur op mijn kamer en een kroes warme rum dreef mij buitengewoon lang voort, leek het. Maar eindelijk zag ik in het water voor me een donkere vorm die de romp van een klein schip bleek dat aan een steiger lag gemeerd; ik zag de palen erachter. Ik stopte onder de kiel, werkte mijn buis met spullen uit de loop van het musket en haalde ook alles uit mijn jas. Het geweer in de mouw gestoken was een flink gewicht en samen verdwenen ze vlug naar de bodem van de rivier. Na een paar diepe teugen zuurstof deed ik het masker af, stopte dat ook weg en kwam toen zo stil als ik kon naast het schip boven water.

Waar ik recht tegen de jaspanden en de verstelde broek van een Franse soldaat aankeek die boven me op de verschansing zat. Hij was zeer ijverig bezig de blauwzwarte loop van een bijzonder gevaarlijk uitziend kanon te poetsen dat naast hem naar voren stak. Het zag er veel doelmatiger uit dan alle negentiende-eeuwse wapens die ik tot nu toe had gezien en dat werd ongetwijfeld veroorzaakt door het feit dat het helemaal niet in deze periode thuishoorde. Uit meer dan gewone belangstelling had ik de wapens van het tijdperk dat ik onlangs had verlaten grondig bestudeerd en ik herkende dit als een 75 millimeter terugstootloos kanon. Een ideaal wapen om op een licht houten schip te monteren, aangezien het afgevuurd kon worden zonder dat het schip stuktrilde. Het kon ook heel nauwkeurig elk ander houten schip uit het water paffen voor het voorlaadkanon van de ander het in zijn schootsveld had. Om maar niet te spreken over het vernietigen van legers te velde. Een paar honderd van deze stukken teruggebracht door de tijd konden de loop van de geschiedenis wijzigen. En dat was ook gebeurd. De soldaat boven mijn hoofd draaide zich om en spuugde in de rivier en ik zonk weer onder het oppervlak en verdween tussen de palen van de steiger.

Verder stroomafwaarts uit het gezicht van het Franse schip was er een trap en daar kwam ik boven; niemand te zien. Druipend, koud en neerslachtig klom ik uit het water en haastte me naar de donkere monding van de laan tussen de gebouwen. Daar stond iemand en ik schuifelde vlug voorbij--maar besloot toch liever stil te staan.

Omdat hij de loop van een groot, lelijk pistool in mijn zij duwde.

'Loop voor me uit,' zei hij. 'Ik breng je naar een prettige plek waar je droge kleren kunt krijgen.'

Hij zei alleen geen kleren, het klonk meer als kliegen. De man die mij gevangen hield had heel duidelijk een Frans accent.

Het enige wat ik kon doen was zijn opdracht uitvoeren, voortgedreven door het primitieve wapen. Primitief of niet, het kon een aardig gat in mijn lijf schieten. Aan de andere kant van de laan stond een koets klaar die de hele weg versperde en de deur stond wijd open in een niet gewaardeerd welkom.

'Stap in,' zei mijn bewaker, 'ik sta vlak achter je. Ik zag die ongelukkige soldaat van de brug vallen en verdrinken en ik dacht bij mezelf, wat zou er gebeurd zijn als hij was blijven drijven? Wat zou er gebeurd zijn als hij goed kon zwemmen en de rivier kon oversteken, waar zou hij dan aan land komen als hij door de stroom werd meegevoerd? Een keurig wiskundig probleem dat ik oploste en voild! daar stapte u zomaar uit het water.'

De deur sloeg dicht, de koets begon te rijden en we waren met zijn tween. Ik liet me voorover vallen, viel, draaide me om, deed een uitval en greep naar het pistool--dat ik bij de kolf vatte omdat mijn bewaker het inmiddels bij de loop had en het me aanreikte.

'Houd u rustig het pistool vast, meneer Brown, als u dat wilt, het is nu niet langer nodig.' Hij lachte toen ik hijgde van verbazing en een lelijk gezicht trok en het pistool op hem richtte. 'Het leek de eenvoudigste manier om u over te halen met mij in de koets te stappen. Ik houd u reeds enige dagen in de gaten en ik ben ervan overtuigd dat u niet erg gesteld bent op deze Franse bezetters.'

'Maar--u bent zelf Frans?'

'Maar natuurlijk! Een volgeling van wijlen de koning en nu vluchteling uit mijn geboorteland. Ik heb geleerd dit stuk onbenul van een Corsicaan te haten terwijl de mensen hier alleen nog maar om hem lachten. Maar het lachen is ze vergaan en nu staan we achter dezelfde zaak. Maar laat ik me eerst eens voorstellen. Graaf d'Hesion, maar u kunt me Charles noemen aangezien titels nu tot het verleden behoren.'

'Prettig kennis te maken, Charley.' We schudden elkaar de hand. 'Noem mij maar John.'

Toen kwam de koets kletterend en kreunend tot stilstand voor we dit interessante gesprek konden voortzetten. We bevonden ons op de binnenplaats van een groot huis en nog steeds met het pistool in de hand volgde ik de graaf naar binnen. Ik bleef achterdochtig, maar er leek maar weinig te zijn waar ik achterdochtig over hoefde te wezen. De bedienden waren allemaal oud en schuifelden rond terwijl ze in het Frans tegen elkaar mompelden. Een bejaarde bediende met krakende knien goot een badkuip vol warm water en hielp me mijn natte spullen uittrekken zonder ook maar enige aandacht te schenken aan het feit dat ik nog steeds het pistool vasthield terwijl hij mijn rug inzeepte. Er werden warme kleren gebracht en goede laarzen en toen ik alleen was deed ik mijn arsenaal en mijn apparatuur over in mijn nieuwe kleren. Toen ik naar beneden kwam wachtte de graaf me op in de bibliotheek en dronk uit een kristallen glas gevuld met een interessante drank waarvan er een boordevolle karaf bij de hand stond. Ik overhandigde hem het pistool en hij gaf me op zijn beurt een glas van het brouwsel. Het gleed door mijn keel naar binnen als warme muziek en deed een wolk van verrukkelijke geuren in mijn neus opstijgen die ik nooit eerder opgesnoven had.

'Veertig jaar oud, van mijn eigen landgoed, dat naar men onmiddellijk merkt in de Cognac ligt.'

Ik nam nog een slokje en keek naar hem. Geen gewoon heerschap. Lang en mager met grijs haar, een breed voorhoofd en magere, bijna ascetische gelaatstrekken.

'Waarom heb je me hierheen gebracht?' vroeg ik.

'Om onze krachten te bundelen. Ik bestudeer de natuurfilosofie en ik zie veel dat niet natuurlijk is. De legers van Napoleon hebben wapens die niet in Europa zijn gemaakt. Sommigen zeggen dat ze uit China komen, maar ik denk van niet. Deze wapens worden bediend door mannen die heel slecht Frans spreken; vreemde, kwaadaardige mensen. Er gaan geruchten dat er nog vreemder en kwaadaardiger lui in de naaste omgeving van de Corsicaan rondhangen. Er gebeuren rare dingen in deze wereld. Ik heb uitgekeken naar andere rare dingen en naar vreemdelingen. Vreemdelingen die niet Engels zijn, zoals jijzelf. Vertel me eens--hoe kan een mens onder water een rivier overzwemmen?'

'Door gebruik te maken van een machine.' Zwijgen had geen zin; de graaf wist donders goed wat hij vroeg. Met die donkere kanonnen daarbuiten had het ook geen zin om de aard van de vijand geheim te houden. Zijn ogen vlogen wijd open toen ik dit vertelde en hij dronk zijn glas leeg.

'Dat dacht ik al. En ik denk dat jij meer afweet van die vreemde mensen en hun wapens. Zij zijn niet van deze wereld zoals wij die kennen, wel? Jij weet meer van ze en jij bent hier om ze te bestrijden?'

'Zij komen van een oord vol kwaad en waanzin en ze hebben hun misdaden met zich meegebracht. En ik bestrijd ze. Ik kan je niet alles over ze vertellen want ik weet zelf niet alles. Maar ik ben hier om ze te vernietigen en alles wat ze hebben aangericht.'

'Ik wist het wel! We moeten onze krachten bundelen en ik zal je helpen waar ik kan.'

'Je kunt beginnen met me Frans te leren. Ik moet Londen zien binnen te komen en het lijkt erop dat ik toch wel Frans moet spreken.'

'Maar--is daar wel tijd voor?'

'Een uur of twee is genoeg. Een ander soort machine.'

'Ik begin het te begrijpen. Maar ik weet niet of ik die machines wel prettig vind.'

'Je kan machines niet prettig of onprettig vinden; ze zijn immuun voor emotie. We kunnen ze gebruiken of misbruiken en het probleem van de machines is dus net als alle andere problemen een menselijk probleem.'

'Ik buig me voor je wijsheid; je hebt natuurlijk gelijk. Wanneer beginnen we?'

Ik keerde terug naar de Boar and Bustard om mijn spullen te halen en nam toen mijn intrek in een kamer in het huis van de graaf. Een avond vol barstende koppijn met het mnemograni -- koppijn is zacht uitgedrukt voor de bijverschijnselen van het gebruik van de snelleermachine--bracht me de Franse spreektaal bij en tot grote vreugde van de graaf spraken we nu in die taal.

'En de volgende stap?' vroeg hij. We hadden gegeten, uitstekend gegeten mag ik wel zeggen, en zaten nu weer aan de cognac.

'Ik moet een van die namaak-Fransen die de boel schijnen te runnen eens goed bekijken. Komen ze wel eens alleen aan deze kant van de rivier, of anders misschien met kleine groepjes?'

'Dat doen ze wel, maar ze volgen daarbij geen vast patroon. Ik zal naar de jongste berichten laten informeren.' Hij rinkelde met de zilveren schel die naast de karaf stond. 'Wilt u een van deze individuen bewusteloos of dood hierheen gebracht hebben?'

'Heel vriendelijk van u,' zei ik terwijl ik mijn glas ophield zodat de bediende die geluidloos was verschenen het opnieuw kon vullen. 'Dat onderdeel van de zaak handel ik zelf af. Als u hem aanwijst, neem ik het verder zelf in de hand.'

De graaf gaf een aantal opdrachten en de bediende verdween geruisloos. Ik werkte mijn cognac naar binnen.

'Het zal niet lang duren,' zei de graaf. 'En als je de gegevens hebt, heb je dan een plan waarmee je kan werken?'

'Ruwweg wel. Ik moet Londen in. Dan moet ik Hij, de hoofdduivel in dit hoekje van de hel, opsporen en hem doden, denk ik. En bepaalde apparatuur vernietigen.'

'Die parvenu van een Corsicaan--verwijder je die ook?'

'Alleen als hij me in de weg staat. Ik ben geen gewone moordenaar en doden gaat me nimmer makkelijk af. Maar mijn daden moeten de hele zaak wijzigen. De nieuwe wapens zullen niet langer verstrekt worden en ze zullen spoedig zonder munitie zitten. De indringers kunnen zelfs wel helemaal verdwijnen.'

De graaf trok een wenkbrauw op maar was zo vriendelijk hier niets op te zeggen.

'De toestand is erg ingewikkeld; ik snap het eigenlijk zelf ook niet echt. Het heeft te maken met de aard van de tijd waar ik maar heel weinig van afweet. Maar het schijnt dat dit verleden, de tijd waarin wij nu leven, in de toekomst niet bestaat. De geschiedenisboeken van de toekomst vertellen ons dat Napoleon verslagen werd, dat zijn keizerrijk van de kaart werd geveegd en dat hij nooit Engeland is binnengevallen.'

'Was het maar zo!'

'Het kan als ik Hij te pakken kan krijgen. Maar als de geschiedenis weer wordt veranderd en wordt teruggebracht tot wat het had moeten zijn, kan deze hele wereld zoals wij die nu kennen, verdwijnen.'

'Bij alle gevaarlijke ondernemingen moet men een bepaald risico nemen.' De graaf bleef koel en beheerst en maakte onder het praten een licht gebaar waarmee hij de zaak terzijde schoof. Een bewonderenswaardig mens. 'Als deze wereld verdwijnt, betekent dat dan dat er een gelukkiger wereld voor in de plaats komt?' 'Zo ongeveer.'

'Dan moeten we doorzetten. In die betere wereld zal een andere ik terugkeren op mijn landgoed, mijn familieleden zullen nog leven en in de lente zijn er bloemen en in het land heerst geluk. Dit leven hier opgeven betekent heel weinig; het is een ellendig bestaan. Maar ik geef er de voorkeur aan als de kennis van deze mogelijkheid tot deze kamer beperkt blijft. Ik ben er niet zeker van dat al onze helpers een dergelijk filosofisch standpunt zullen innemen.'

'Daar ben ik het van harte mee eens. Ik wilde dat het anders kon.'

'Maak je geen zorgen, beste vriend. We praten er niet meer over.'

Dat deden we ook niet. We spraken over kunst en wijnbouw en de risico's van het vervaardigen van gedestilleerde dranken. De tijd ging snel--net als de mensen van de graaf--en nog voor we aan onze tweede karaf toe waren, werd hij weggeroepen om een verslag aan te horen.

'Geweldig,' zei hij toen hij terugkwam terwijl hij zich van plezier in de handen wreef. 'Een klein groepje van de mannen die wij zoeken vermaken zich op dit ogenblik in een bordeel op Mermaid Court. Er lopen schildwachten rond, maar ik neem aan dat dat geen belemmering is voor uw operatie?'

'Geen enkele,' zei ik terwijl ik opstond. 'Als u zo vriendelijk wilt zijn me vervoer en een gids te verstrekken, dan beloof ik dat ik binnen het uur weer terug ben.'

Dat werd volgens mijn verzoek geregeld en ik deed ook wat ik had beloofd. Een somber personage met een kaalgeschoren hoofd en een erg gehavend gezicht bracht me erheen in de koets en wees het juiste etablissement aan. Ik betrad het gebouw ernaast, een soort kantoor dat nu gesloten was en op slot zat met een monsterlijk stuk ijzerwerk dat heel moeilijk open te krijgen was. Niet dat het slotmechanisme zo moeilijk was--ik krijg alles open--maar het was allemaal zo grof dat mijn loper de klavierplaten niet bereikte! Maar met mijn mes lukte het wel en ik liep het gebouw door naar het dak vanwaar ik overstak naar het dak van het aangrenzende bordeel, waar ik mijn webspinner bevestigde aan het exemplaar uit de collectie schoorstenen dat er het stevigst uitzag. De draden van het web waren van een fijn, bijna onzichtbaar en praktisch onbreekbaar materiaal dat was opgebouwd uit een enkele lange molecuulketen. Het wikkelde zich langzaam af van de spoel die aan een tuig om mijn borst was bevestigd en ik zakte omlaag naar de donkere ramen onder me. Donker voor anderen. Maar de dubbele bundel ultraviolet licht uit de projectors op mijn UV-gevoelige bril maakte voor mij alles zichtbaar als op klaarlichte dag, waar ik ook keek. Ik sloop stilletjes door het raam naar binnen, betrapte de man die ik hebben moest met de broek omlaag, maakte hem en zijn gezelschap met een dosis slaapgas bewusteloos en was terug op het dak met hem snurkend in mijn armen, zo vlug als de heftig snorrende webspinner-spoel ons kon ophijsen. Even later lag mijn buit te snurken op een tafel in de kelder van de graaf terwijl ik mijn apparatuur klaarzette. De graaf keek belangstellend toe.

'Wil je informatie hebben van dit varken? Ik geef gewoonlijk geen toestemming voor martelingen, maar dit lijkt me toch een gelegenheid voor hete poken en scherpe messen. De misdaden die deze monsters hebben begaan! Men zegt dat de inheemsen van de Nieuwe Wereld iemand kunnen villen zonder hem te doden.'

'Klinkt leuk, maar 't is niet nodig.' Ik zette allerlei apparatuur op een rij en schakelde alles in. 'Wederom machines. Ik hou hem bewusteloos en stamp met spijkerschoenen door zijn hoofd heen, wat in bepaalde opzichten eigenlijk nog een wreder kwelling is. Hij zal ons vertellen wat we moeten weten zonder zelfs te beseffen dat hij iets heeft verteld. Naderhand kan jij hem krijgen!'

'Nee, dank je.' De graaf hief vol afkeer de handen op. 'Als er ooit een van hen dood wordt gevonden, krijgen de burgers veel te lijden van wraakacties en moordpartijen. We geven deze een pak klappen, beroven hem van al zijn bezittingen en zijn kleren en laten hem dan in een steeg achter. Dan lijkt het een gewone roof en meer niet.'

'Uitstekend idee. Nu ga ik beginnen.'

Ronddwalen door die geest was net als zwemmen in een riool. Krankzinnigheid is een ding, en hij was zonder twijfel net zo krankzinnig als zij allemaal maar voor zuivere boosaardigheid is geen enkel excuus. Het verkrijgen van gegevens was geen enkel probleem, alleen het uitsorteren ervan. Hij wilde zijn eigen taal spreken, maar ten slotte legde hij er zich toch bij neer dat het Engels en Frans zou worden. Ik boorde en prikte en sondeerde en op het laatst wist ik alles wat ik moest weten. Jules, mijn begeleider met het kaalgeschoren hoofd, werd binnengeroepen voor de plezierige taak het slachtoffer wat ruw te behandelen en hem -- ontdaan van zijn uniform --ergens achter te laten, terwijl de graaf en ik dankbaar terugkeerden naar de onaangeroerde karaf.

'Hun hoofdkwartier hebben ze kennelijk op een plek die St. Paul's heet. Ken je dat?'

'Heiligschennis, ze staan ook voor niets! De kathedraal, het meesterwerk van de grote sir Christopher Wren, hij staat hier op de plattegrond.'

'Het wezen dat Hij heet is daar en kennelijk alle machines en instrumenten ook. Maar om daar te komen moet ik Londen in. De mogelijkheid bestaat dat ik in zijn uniform langs de muur kan komen aangezien zijn lichaam hetzelfde stralingsgetal heeft als het mijne, een test die ze doen om vreemdelingen op te sporen. Maar misschien is er een wachtwoord of zijn er andere manieren van identificatie, misschien wel hun eigen taal. Wat ik nodig heb is een afleidingsmanoeuvre. Is er onder uw volgelingen iemand die iets van geschut afweet?'

'Ja zeker. Rene Dupont, voormalig majoor der artillerie, een zeer kundig soldaat. En hij is in Londen.'

'Precies de man die ik zoek. Ik weet zeker dat hij graag een van die machtige stukken zal bedienen. We zullen voor de ochtendschemering een kanonneerboot kapen. Als de poorten bij het eerste licht opengaan begint het bombardement. Een paar granaten door de poort, op het wachthuisje en tussen de wachters moeten toch een aardige onrust veroorzaken. Dan moeten de schutters de boot verlaten en te voet zien te ontkomen. Dat is de verantwoordelijkheid van jouw mensen.'

'Het zal een prettig karwei zijn waarvan ik persoonlijk de leiding op mij zal nemen. Maar waar ben jij dan?'

'Ik marcheer met de troepen de stad binnen, zoals ik al eerder heb geprobeerd.'

'Erg gevaarlijk! Als je te vroeg bent, zullen ze je grijpen als je verschijnt of misschien kom je om in het bombardement. Als je te laat bent zal de poort hermetisch gesloten zijn.'

'Daarom moeten we alles heel goed op elkaar afstemmen.'

'Ik zal de nauwkeurigste chronometers laten komen die verkrijgbaar zijn!'

Dertien

Majoor Dupont was een man met een rood gezicht, grijs haar en een indrukwekkende ronde buik. Maar hij was zeer actief en hij wist veel van geschut en verkeerde momenteel in de greep van een hevig verlangen om het ongelooflijke wapen van de vijand te bedienen. De voormalige bemanning van de kanonneerboot, met inbegrip van de wachtposten, sliep in de ruimen een diepere slaap dan ze van plan waren geweest, terwijl ik bekeek hoe het terugstootloze stuk werkte en het aan de majoor uitlegde. Hij begreep het meteen en straalde van grote vreugde. Na zijn ervaringen met onregelmatige geschutslopen, onbetrouwbare projectielen die van voren geladen moesten worden, langzaam brandend kruit en de hele rest van de narigheid van zijn beroep, was dit een openbaring voor hem.

'Lading, slaghoedje en projectiel in hetzelfde huis, geweldig! En met deze hefboom trek ik de broek open?' vroeg hij.

'Precies. Als je schiet moet je bij deze luchtgaten vandaan blijven aangezien daar het gas van de explosie naar buiten komt om de terugslag te compenseren. Gebruik het directe vizier, de schootsafstand is zo klein. Ik denk dat je op deze afstand geen rekening hoeft te houden met afwijkingen door de wind, en het projectiel zal nauwelijks zakken. De mondingssnelheid is veel groter dan die waaraan jij gewend bent.'

'Vertel verder!' zei hij terwijl hij het gladde staal streelde.

Stap twee. De graaf zou erop toezien dat het schip voor zonsopgang stroomopwaarts gebracht werd en afmeerde aan de kade onder London Bridge. Ik zou ervoor zorgen dat ik op de afgesproken tijd op London Bridge arriveerde. Zijn zeemans-chronometer was zo groot als een kool, met de hand vervaardigd uit koper en staal en tikte zeer luid. Maar hij verzekerde nie dat hij heel nauwkeurig was en we zetten hem gelijk met mijn atoomhorloge dat zo groot was als mijn vingernagel en niet meer dan een seconde per jaar afweek. Dat was het laatste dat moest gebeuren en toen ik opstond om te vertrekken, stak hij zijn hand uit en ik schudde die.

'We zullen je altijd dankbaar blijven voor je hulp,' zei hij. 'De mannen hebben weer hoop gekregen en ik deel hun geestdrift.'

'Ik zou jou eigenlijk voor je hulp moeten bedanken. Vooral als ik het feit in overweging neem dat mijn overwinning voor jou wel eens heel slecht kan uitpakken.'

Hij wees die gedachte als onbelangrijk van de hand: een heel dapper man. 'Door te sterven winnen we, zoals je hebt uitgelegd. Een wereld zonder deze smerige zwijnen is al overwinning genoeg. Ook al mogen we het zelf niet meer meemaken. Doe je plicht.'

Dat deed ik. Ik probeerde te vergeten dat het lot van werelden, van de beschaving, van hele volkeren van mijn daden afhankelijk was. Een vergissing, een ongelukje en het was voor iedereen afgelopen. Daarom mochten er geen ongelukjes gebeuren. Zoals bergbeklimmers nooit omlaag kijken en niet denken aan de grote diepte onder hen, zo zette ik elke gedachte aan mislukken uit mijn hoofd en probeerde een mop te bedenken om mezelf wat op te vrolijken. Er schoot er me niet zo gauw een te binnen en dus dacht ik er maar aan hoe ik Hij en zijn organisatie alles betaald zou zetten en dat was inderdaad erg opwekkend. Ik keek op mijn horloge. Het was tijd om te vertrekken en ik ging dus vlug zonder om te zien. De straten waren verlaten, alle fatsoenlijke mensen lagen thuis in bed en mijn voetstappen galmden tegen de gebouwen langs de donkere straat. Achter me tintte het eerste licht van de naderende morgen de hemel grijs.

Londen zit vol met donkere steegjes die ideaal zijn om je schuil te houden en dus hield ik me heel handig schuil in de buurt van London Bridge en wachtte tot de eerste soldaten verschenen. Sommigen liepen in de pas, anderen strompelden, maar ze zagen er allemaal moe uit. Ik was zelf ook tamelijk moe en zoog daarom op een peppil terwijl ik mijn horloge in de gaten hield. De situatie zou ideaal zijn als ik op de brug liep als ze begonnen te schieten, ver genoeg van de poort om niet getroffen te worden maar toch zo dichtbij dat ik er in de opwinding na de vuurwals stiekem doorheen kon glippen. Vanuit mijn schuilplaats timede ik verschillende groepen soldaten die de brug overstaken tot ik een redelijke schatting had. De seconden rolden voorbij op mijn horloge en op het juiste ogenblik trok ik mijn schouders in een militaire plooi en stapte kwiek de weg op.

'Lortytort?' riep een stem--en ik besefte dat dat tegen mij werd geroepen. Ik had me zo druk gemaakt over de tijd dat ik had vergeten dat de toekomstvrienden van Hij ook over de brug zouden komen.

Ik zwaaide, trok een gemene grijns op mijn gezicht en beende kwiek verder. De man die had geroepen keek verbaasd en kwam toen haastig achter mij aan. Aan mijn uniform herkende hij me als een van zijn eigen ploeg, maar hij kende me niet. Hij had me misschien wel gevraagd hoe de zaken in het gekkenhuis thuis ervoor stonden. Ik wilde niet met hem praten, vooral omdat ik zijn taal niet sprak. Ik snelde voort--me pijnlijk bewust van het feit dat hij achter me aan holde. Toen bedacht ik ineens dat ik te hard liep en dat ik met mijn huidige vaart precies op tijd bij de poort zou zijn om opgeblazen te worden.

Ik had geen tijd om mijn onoplettendheid te vervloeken--ik kon nog net kiezen welke ellende ik liever had. Opgeblazen worden was me op dit ogenblik net iets te veel. Ik zag dat de kanonneerboot op zijn plaats lag en dat er gestalten aan dek stonden. Uitstekend. Ik kon de knallen al bijna horen. Met mij er midden in. Ik moest stilstaan, hier op de afgesproken plek. Ik deed het. Zware voetstappen kwamen stampend nader en een hand greep mijn schouder en draaide me om.

'Lortilypu?' riep hij. Toen veranderde de uitdrukking op zijn gezicht; zijn ogen vlogen wijd open en zijn kin zakte omlaag. 'Blivit!' riep hij. Hij herkende me, misschien van een foto.

'Wat je zegt, blivit,' zei ik en ik schoot hem een naald met een verdovende lading in zijn nek uit het wapen dat ik in mijn handpalm had verborgen. Maar er werd nog eens Blivit! geroepen en een van zijn makkers baande zich een weg tussen de soldaten door en ik moest ook hem neerschieten. Dat wekte natuurlijk belangstelling bij de mensen om me heen en er klonken wat verbaasde kreten en hier en daar werd een wapen geheven. Ik ging met mijn rug tegen de stenen brugleuning staan en vroeg me af of ik het hele Franse leger zou moeten neerschieten.

Dat hoefde niet. De eerste granaat die niet al te best gericht was door de majoor van de bereden artillerie, trof de brug op nog geen tien meter afstand van de plaats waar ik stond.

De ontploffing was aanzienlijk en de lucht was vol met rondvliegende stukken metselwerk en staal. Ik liet me vallen net als alle anderen waarvan sommigen voorgoed en ik maakte van de gelegenheid gebruik om de meest nabije soldaten die mijn recente schietpartijtje hadden meegemaakt een naald in de schouder te prikken.

Op de boot kreeg Dupont het wapen al vlug onder de knie en de volgende granaat trof de stadsmuur. Er werd veel geschreeuwd en gerend door de mannen op de brug en ik deed flink met ze mee terwijl ik met veel vreugde zag dat de volgende granaat keurig door de poort vloog en het wachthuis j e erachter opblies. Nu vond de meeste beroering plaats bij het wachthuisje vandaan, wat ook de bedoeling was en ik liet me op mijn buik vallen en wurmde me steeds dichterbij. Granaten vlogen nu voortdurend rond en door de poort en veroorzaakten een bevredigende verwoesting. Een snelle blik op mijn horloge vertelde me dat het ogenblik bijna gekomen was waarop de vuurwals zou eindigen. Het sein zou een granaat zijn die de muur ver bij de brug vandaan zou treffen. Daarna zouden louter voor het effect nog een paar schoten worden afgevuurd op zich toevallig voordoende doelwitten, maar niet meer op de poort.

De granaat trof de muur ruim honderd meter stroomafwaarts en maakte er een keurig gat in. Ik sprong overeind en rende.

Wat een prachtige kapotte bende. Overal puin en brokken steen en de lucht was vol stof en de geur van explosieven. Als er hier nog mensen het bombardement hadden overleefd waren die al lang gevlucht. Ik klauterde over het puin, gleed aan de andere kant omlaag en wipte de eerste hoek om. De enige getuigen van deze geenszins heimelijke binnenkomst waren twee echtelieden die uit hun deuropening toekeken, aan hun kleren te zien Engelsen, maar die zich omdraaiden en wegrenden zodra ze mijn uniform zagen. Ondanks mijn kleine schermutseling op de brug had het plan prima gewerkt.

Het kanon op de rivier begon weer te vuren.

Dat was geen onderdeel van het plan, helemaal niet. Er was iets mis gegaan. Na de laatste schoten zouden mijn helpers zich op de oever hebben teruggetrokken om zich in veiligheid te brengen. Toen klonken er twee knallen, bijna tegelijk. Zo snel kon het kanon niet schieten.

Er schoot nog een tweede stuk.

De straat waarin ik me bevond, Upper Thames Street, liep parallel met de muur. Ik was nu zover van de brug verwijderd dat mijn aanwezigheid niet in verband gebracht zou worden met de toestanden daar--en een ladder leidde omhoog naar een uitkijkplatform bovenop de muur. Het was leeg. Misschien zou ik voorzichtigheidshalve hebben moeten vasthouden aan mijn oorspronkelijke plan. Maar ik luister al jaren niet meer naar de stem van de voorzichtigheid en ik was niet van plan daar nu weer mee te beginnen. Een vlugge blik om me heen-- niemand te zien--en toen de ladder op. Van boven had ik een prima uitzicht op de gebeurtenissen.

De majoor stond nog steeds achter het kanon en vuurde druk in de richting van een tweede kanonneerboot die met volle zeilen stroomopwaarts voer. Hoewel de nieuwkomer gehinderd werd doordat zijn standplaats steeds verschoof was hij meer ervaren en richtte hij zijn wapen beter. Een granaat had al een groot gat in de voorsteven van het schip van mijn bondgenoten geslagen en terwijl ik toekeek werd het midscheeps weer getroffen en toen zweeg hun kanon, de loop wees naar de lucht en de schutter was weg. Een gestalte rende over de steiger en liet zich in de nu ongevaarlijke boot vallen. Ik groef mijn elektronische telescoop op en richtte die op het dek terwijl ik van tevoren eigenlijk wel wist wat ik daar zou zien.

Het was de graaf die zijn manschappen te hulp kwam.

Maar terwijl hij nog aan boord sprong, kwam de majoor met een bloedend hoofd overeind en ging weer achter het stuk staan. De loop zwaaide rond, mikte op de andere boot en maakte met het volgende schot een prachtige voltreffer.

Uitstekend gedaan, precies op de waterlijn onder het vijandelijke wapen. Het kanon was tot zwijgen gebracht en het schip zonk. Toen ik weer naar de majoor keek, zag ik dat hij zijn kanon opnieuw had gericht en nu op de brug schoot, naar de vijandelijke soldaten daar. En de graaf laadde voor hem. Ze stonden alle twee te lachen en ze hadden kennelijk veel plezier. Het vuren ging door, nu steeds sneller en ik klom weer omlaag.

Ik kon het ze geen van tween kwalijk nemen; ze wisten precies wat ze deden. Ze schoten eindelijk terug naar een vijand die ze al die jaren hadden gehaat, met een zeer goed wapen met grote vernietigingskracht. Ze zouden daar met zijn tween blijven schieten tot ze werden neergemaaid. Misschien wilden ze het zo. Als dit offer ook maar enige waarde wilde krijgen, moest ik mijn karwei afronden.

Ik had de plattegrond van de graaf goed bestudeerd. Door Duck's Foot Lane naar Cannon Street en dan links. Er liepen nu ook mensen op straat, bange burgers die voorbij snelden, soldaten die in looppas de andere kant op marcheerden. Niemand lette op mij.

En daar voor me, aan het eind van de straat, rezen de enorme muren en de koepel omhoog, onmiskenbaar de kathedraal van St. Paul.

Het eind van een andere weg was nabij. Mijn laatste ontmoeting met Hij.

Veertien

Ik was bang. Iemand die beweert dat hij nooit bang is geweest, is of een leugenaar of gek. Ik ben vaak genoeg bang geweest om de geur van de angst te herkennen, maar nooit heb ik de ijzeren vuist zo strak om mijn strot gevoeld. IJswater in mijn aderen, een bonzend hart en loodzware voeten. Met vastberaden wilskracht greep ik mijn brein bij zijn lurven en rammelde het eens flink door elkaar en dat was geen kattepis.

Zeg op, brein, commandeerde ik. Vanwaar deze plotselinge aanval van bibberatie? Waarom zo lafhartig? Wij, lichaam en brein, hebben al vaker in het nauw gezeten en nog wel veel erger dan hier. Maar we knokten ons erdoor en wisten de overkant te bereiken. Gewoonlijk als overwinnaars. Wat is er in deze situatie dan anders?

Het antwoord kwam erg snel terug. Ik was als een roestvrij knaagdier achter de plinten van de maatschappij gekropen, helemaal in mijn eentje en op eigen kracht met vallen en opstaan. Leve het avontuur. Maar nu was de inzet van de weddenschap te hoog, nu waren te veel mensenlevens afhankelijk van mijn daden. Veel te veel. Giftig gallium! het toekomstige bestaan van het hele heelal stond misschien wel op het spel. Het was bijna niet te geloven.

'Zorg dan dat je het niet gelooft,' mopperde ik terwijl ik in mijn medidoos rommelde. Als ik stil bleef staan bij wat er op het spel stond, zou ik geen risico's durven nemen, zou ik misschien wel helemaal niets durven doen. Ik heb nooit eerder mijn toevlucht genomen tot kunstmatige moreelverhogers, maar alles moet je een keer voor het eerst doen. Ik had de amokpillen altijd bij me als een soort talisman; ik wist dat ze er waren voor als ik ze ooit nodig zou hebben, en daarom had ik ze nooit nodig. Tot nu toe. Ik knipte het doosje open en veegde het stof van een onschuldig uitziende capsule.

'Ga erheen en vecht, Jim,' zei ik en toen slikte ik het ding in.

Ze zijn overal verboden, en niet voor niks. Niet alleen omdat ze in hoge mate verslavend werken, lichamelijk en psychologisch, maar om sociale redenen. Binnen het omhulsel van gelatine ligt een bijzondere vorm van waanzin, een stof die het geweten en elk moreel besef van de beschaafde mens uitschakelt. Het super-id neemt de zaak over. Geen moraal, geen geweten--en geen angst. Niets anders dan een grote klomp ego en een onwankelbaar besef van macht en recht, goddelijke toestemming om alles te doen zonder zorg of angst te voelen. Politici met een dosis amokeriet in hun lijf hebben regeringen omvergeworpen en werelden in hun macht genomen. Atleten hebben alle records gebroken, waarbij ze vaak zichzelf of hun tegenstanders kapot maakten. Niet zulk leuk spul.

Heel erg prima spul. Heel vluchtig plaagde mijn geweten me en besefte ik dat er iets veranderde toen het middel rnijn brein binnentrok, maar terwijl het begon was het al weer over.

'Ik kom met je afrekenen, Hij,' zei ik en ik lachte van echte vreugde.

Dit was onbegrensde macht, het meest opwindende gevoel dat ik ooit had meegemaakt, een reinigende wind die alle stoffige hoekjes van mijn brein schoonblies. Doe wat je wilt, Jim, waar je zin in hebt, want jij bent toch de enige macht in de wereld die echt telt. Wat was ik al die jaren toch blind geweest. Bekrompen burgerlijke moraliteit, povere genegenheid voor anderen, vernietigende, op anderen gerichte liefde. Wat was ik gehandicapt geweest. Ik hou van mezelf omdat ik god ben. Eindelijk begreep ik de betekenis van god waar de oude godsdiensten altijd over mummelden.

Ik ben Ik, de enige macht in het hele heelal. En Hij is in dat gebouw voor me en denkt in zijn sterfelijke dwaasheid dat hij mij kan overwinnen, tegenhouden, me zelfs kan doden. Nu zullen we zien wat er van zulke idiote plannen terechtkomt.

Een wandelingetje over het omringende terrein. Een behoorlijk stevig gebouw, zo te zien geen bewaking, maar het zat ongetwijfeld boordevol opsporingsapparatuur. Een voorzichtige, stiekeme nadering? Niet verstandig. Het enige voordeel dat ik had was het verrassingselement, dat en het vermogen volkomen meedogenloos te kunnen zijn. Ik was goed bewapend, een wandelende moordmachine en niemand zou mij kunnen tegenhouden. Binnenkomen was makkelijk genoeg, er liepen voortdurend anderen in en uit, allemaal in dit zelfde uniform en op het ogenblik klonk er een brommend en verstoord gezoem in deze bijenkorf. De aanval op de poort beviel ze niets. Ik moest toeslaan nu ze nog in verwarring verkeerden. Met al mijn apparatuur op scherp en binnen handbereik, voltooide ik mijn rustige wandeling om het gebouw en liep ik de wit-stenen stoep naar de voordeur op.

De kathedraal was reusachtig; hij leek nu, met alle kansels en religieuze toestanden verwijderd, nog veel groter. Ik beende het lange schip door alsof het van mij was, wat natuurlijk ook zo was. Mijn vingertoppen aan mijn wapens. Het schip was verlaten en alle activiteiten waren geconcentreerd aan de overkant in de koornis, waar het altaar hoorde te staan. Dat was verdwenen en in plaats daarvan stond er nu een gebeeldhouwde troon.

Daarop zat Hij. Zijn grote rode lijf zat, arrogant van macht, voorover gebogen om de trawanten aan zijn voeten bevelen te geven. Hier stond een lange tafel in het dwarsschip die vol lag met kaarten en papieren en omringd was door prachtig geuniformeerde officieren. Zij kregen zo te zien hun opdrachten van een man in een eenvoudige blauwe uniformjas. Hij was klein en hij had een zwarte haarlok over zijn voorhoofd. Volgens de beschrijving die ik had gehoord moest dit de tiran Napoleon zijn. Die de bevelen van Hij doorgaf, zoals ik al had verwacht. Ik wist dat ik lachte toen ik mijn vingertoppen dichter bij mijn wapens bracht.

Een vertrouwd lichtgeflikker in de tweede koornis aan de rechterkant trok mijn aandacht--en mijn lach werd breder. Daar stond de glimmende apparatuur van een tijd-helix en allerlei technici waren druk in de weer. Ze zouden spoedig dood zijn, net als alle anderen hier. En ik had tijdvervoer om me uit deze barbaarse tijd te verplaatsen. Ik zou een kleine atoomgranaat moeten achterlaten als ik vertrok. Het einde was zo ongeveer in zicht.

Niemand lette op me toen ik bij de tafel kwam staan. Ik zou eerst slaapgas moeten gebruiken omdat ze dan allemaal tegelijk zouden neergaan. Meer dan genoeg tijd om de slaven te doden als ik hun meester uit de weg had geruimd.

Een schokgranaat, twee thermietgranaten, ik trok met mijn duim de pen eruit en gooide ze, een-twee-drie, met mooie bogen precies bij Hij op schoot. Terwijl die nog door de lucht zoefden liet ik handenvol gasgranaten onder tafel rollen onder de geschrokken gezichten van de officieren. De granaten knalden en sisten nog vrolijk toen ik me snel omdraaide en met mijn naaldpistool--ik wilde de regelapparatuur niet beschadigen!--de technici om de tijdhelix neerschoot.

Het was allemaal in een paar seconden voorbij. Rust daalde neer toen het laatste lichaam bewusteloos neerviel. Voor ik me omdraaide gooide ik nog een paar granaten door het schip heen zodat iedereen die binnenkwam meteen in een gaswolk stapte. Toen keek ik naar Hij.

Prachtig. Een zuil van brullend vuur met iets in de kern dat misschien eens een mens was geweest. De troon brandde ook en een dikke pilaar van vette rook wolkte omhoog naar de grote koepel erboven.

'Je bent verslagen Hij, verslagen,' schreeuwde ik terwijl ik over de tafel ging hangen om het beter te kunnen zien. Deze aanval zou hij niet overleven.

Napoleon hief zijn hoofd van tafel en ging rechtop zitten.

'Praat geen onzin,' zei hij.

Ik verdeed geen tijd met denken maar probeerde hem te doden. Maar hij was voorbereid en vuurde met het buisvormige wapen dat hij in zijn handpalm verborgen had. Vuur spoelde over mijn gezicht; toen was het gevoelloos, mijn lichaam was gevoelloos, ik had geen enkele beheersing meer over mijn lijf. Ik viel met mijn gezicht omlaag op de tafel. Ook voelde ik Napoleons handen niet toen hij me omrolde. Hij keek naar me, lachend, brullend van triomfantelijk gelach, een lach met meer dan een weerklank van waanzin erin. En hij keek naar mijn gezicht, naar mijn ogen die ik nog wel beheerste, hij wachtte tot ze wijd open zouden vliegen als teken dat ik het eindelijk begreep.

'Dat is juist!' schreeuwde hij. 'Ik ben Hij. Jij hebt verloren. Jij hebt die prachtige androide verbrand en vernietigd die alleen diende om jou te bedriegen. Het was een val voor je; alles hier, zelfs het bestaan van deze wereld, deze tijdlus, heeft geen andere functie dan een val om jou in te vangen. Ben je dan al zo gauw vergeten dat een lichaam voor mij, de eeuwige Hij, slechts een omhulsel is? Mijn brein heeft de dood overmeesterd en leeft voort. Nu in deze imitatie van een krankzinnige keizer. Hij heeft nooit geweten wat echte waanzin was.

Jij hebt verloren--en ik heb gewonnen, voorgoed!'

Vijftien

Dit was een tijdelijke tegenslag. Ik denk dat ik me onder normale omstandigheden verslagen gevoeld zou hebben, bang en boos, dat ik geleden zou hebben onder een of andere onbruikbare emotie. Nu wachtte ik gewoon op een gelegenheid om Hij opnieuw te doden. Dit werd erg saai; na twee pogingen leefde hij nog steeds. Ik besloot dat de derde de laatste zou zijn.

Hij bukte zich en rukte aan mijn kleren, doorzocht ze met hardhandige grondigheid. Hij scheurde mijn kleren in repen, trok de apparatuur die aan mijn huid geplakt zat los, greep het mes bij mijn enkel, het pistool bij mijn pols, de kleine granaten uit mijn haar. Binnen een paar seconden was elk wapen dat ik kon bereiken verdwenen. Erg grondig. Toen het zoeken was afgelopen smeet hij mijn slappe lichaam met mijn gezicht omhoog op de tafel en liet me daar liggen.

'Ik heb alles al klaar voor dit ogenblik! Alles!' Hij blies bellen terwijl hij praatte en het spuug liep over zijn kin. Ik hoorde een ketting rammelen toen hij mijn polsen beetpakte en daar zware metalen boeien omheen klemde. Die waren verbonden door een korte, zware ketting. Toen de boeien dichtklikten, zag ik een korte lichtflits en de uiteinden lasten zich aan elkaar vast. Hoewel ik niets kon voelen zag ik hoe mijn huid ogenblikkelijk rood en vol met blaren werd onder het metaal. Niet belangrijk. Pas toen dat was gebeurd, stak hij een naald in mijn pols.

Het gevoel kwam terug, eerst in mijn handen, vreselijke pijn in mijn polsen en toen in mijn armen. De terugkeer van het gevoel scheen een pijnlijke aangelegenheid. Ik lette er niet op hoewel mijn lichaam af en toe onbeheerst schokte. Ten slotte schokte ik mezelf van de tafel en viel ik onbeheerst met een plof op de grond. Hij bukte zich en tilde me meteen op waarna hij me dwars door de grote kathedraal sleepte. Zijn kracht, zelfs in de vermomming van dit kleine lichaam, was geweldig.

In het korte moment dat ik op de grond had gelegen had ik iets vastgegrepen met mijn vingers. Ik wist niet wat het was, behalve dan dat het klein was en van metaal en ik hield het nu stevig in mijn vuist geklemd.

Op een meter of vijf van de regelapparatuur van de tijdhelix stond een massieve metalen pilaar die ongeveer tot aan mijn middel reikte en speciaal voor mij bedoeld was. Hij hield mijn polsen uit elkaar en legde de keten die ze verbond in een groef bovenop de pilaar. Weer kwam er een lichtflits en de ketting laste zich vast aan het metaal. Hij liet me los en ik zwaaide heen en weer maar ik viel niet. Gevoel en spierbeheersing keerden terug in mijn lichaam en toen hij naar de regelaar liep en een aantal afstellingen veranderde had ik mezelf weer onder controle. De enorme kathedraal was doodstil; we waren alleen met de bewusteloze lichamen.

'Ik heb gewonnen!' schreeuwde hij plotseling en hij maakte een klein danspasje zodat het spuug van zijn kin vloog. Hij wees naar de spiraalvorm van de tijdhelix en lachte hardop. 'Besef je wel dat je je nu in een tijdlus bevindt die niet bestaat, die speciaal in het leven is geroepen om jou te vangen, die zal verdwijnen zodra ik hier vertrek?'

'Dat vermoedde ik al. In onze geschiedenisboeken heeft Napoleon verloren.'

'Hier heeft hij gewonnen. Ik heb hem de wapens en de hulp verschaft waarmee hij de wereld kon veroveren. En toen mijn nieuwe lichaam klaar was, doodde ik hem. Deze tijdlus ontstond toen ik dat deed en het bestaan ervan schiep een barriere in de tijd die zal verdwijnen zodra de lus ophoudt te bestaan. Als ik vertrek, zal dat gebeuren, maar niet meteen; dat zou te makkelijk voor je zijn. Ik wil aan je kunnen denken hoe je hier helemaal alleen staat terwijl je weet dat je verloren hebt en dat je toekomst nooit zal bestaan. Er is een tijdbekrachtiger op dit gebouw gericht. Het zal hier nog staan lang nadat Londen en de hele wereld verdwenen zijn, misschien wel langer dan jij. Je zou zelf s kunnen omkomen van dorst voor de bekrachiger het begeeft. Maar misschien ook niet. Ik heb gewonnen!'

Dit laatste schreeuwde hij terwijl hij zich weer naar het regelpaneel draaide. Ik opende mijn vuist om te zien wat voor wapen ik in mijn handpalm had dat hem in dit laatste ogenblik nog kon verslaan.

Het was een kleine koperen cylinder die niet meer dan een paar gram woog. Aan de ene kant zaten kleine gaatjes en toen ik hem omdraaide viel er fijn wit zand uit. Een zandstrooier die gebruikt werd om natte inkt op documenten mee te drogen.

'Ik ga,' zei Hij en schakelde het apparaat in.

'Wat doe je met je mannen hier?' vroeg ik, omdat ik tijd nodig had om na te denken.

'Krankzinnige slaven. Zij verdwijnen met jou nu ze mijn doel hebben vervuld. Ik heb een hele wereld vol die op mijn terugkeer wachten. Spoedig zullen er vele werelden zijn; spoedig zal alles van mij zijn.'

Daar had ik weinig aan toe te voegen. Hij slenterde over de plavuizen, een monster in het lichaam van die kleine man, en raakte met zijn hand het gloeiende eind van de tijdhelix aan en werd ogenblikkelijk omhuld door het groene koudvuur.

'Alles van mij,' zei hij en in zijn ogen gloeide hetzelfde groene vuur.

'Toch niet, geloof ik.'

Ik woog de zandstrooier op mijn hand en mat de afstand tot het regelpaneel. Ik kon het makkelijk halen. De tijdschaal werd ingeschakeld met een hele batterij toetsen, die wel wat weghadden van toetsen van een muziekinstrument, en daarvan waren er nu een aantal ingedrukt. Als ik er een extra kon indrukken, zou de afstelling veranderen. Hij zou in een andere tijd en op een andere plaats aankomen, misschien kwam hij wel helemaal niet aan. Ik zwaaide mijn hand traag heen en weer, schatte de afstand en de baan die de kleine buis moest afleggen om de juiste plek te bereiken.

Hij zag kennelijk wat ik deed want hij begon waanzinnig te tieren en te brullen en hij verzette zich tegen het tijdveld dat hem keurig op zijn plaats hield bij het uiteinde van de tijdhelix. Koel berekende ik de afstand tot ik er zeker van was dat ik het goed had.

'Zo, bij voorbeeld,' zei ik en ik gooide de zandstrooier met een hoge boog in de richting van het toetsenbord.

Hij schoot omhoog, glansde even fel op in een bundel zonlicht die door een gekleurd raam viel en vervolgde toen zijn baan omlaag.

Hij trof het toetsenbord en viel ratelend op de vloer.

De woeste kreten van Hij werden gesmoord toen de tijdhelix zich ontspande en Hij uit het gezicht verdween. Op het moment dat dat gebeurde, veranderde het licht en werd alles schemerig. Buiten alle ramen was het nu grijs. Ik had dat al eerder gezien tijdens de tijdaanval op het laboratorium waarmee alles was begonnen. Londen, de buitenwereld, niets bestond er meer. Alleen de kathedraal bestond, voor korte tijd vastgehouden door de tijdbekrachtiger.

Had Hij gewonnen? Voor de eerste maal begon ik me zorgen te maken. Kennelijk raakte het gif uitgewerkt. Ik keek ingespannen maar het was bijna onmogelijk de tijdwijzers te onderscheiden in het schemerige licht. Had er een bewogen vlak voor de helix zich ontspande? Ik was er niet zeker van. En het maakte ook eigenlijk voor mij hier niets uit. Of de toekomst nu een hel of een paradijs van vrede was kon mij niet langer raken. Met de terugkeer van mijn emoties groeide het verlangen te weten of mijn wereld ooit zou bestaan. Zou er een Speciale Brigade komen en zou mijn Angelina op zekere dag geboren worden? Ik zou het nooit weten. Ik rukte krachtig aan de ketting, maar die bleef natuurlijk stevig vastzitten.

Het einde. Het einde van alles. De emoties die nu terugkeerden waren alleen de somberste en meest neerslachtige, maar dat kon ik niet helpen. Einde.

Zestien

Ooit gevangen gezeten in St. Paul's Cathedral in het jaar 1807 nC met de hele buitenwereld in het niets verdwenen, helemaal alleen en vastgelast aan een stalen pilaar, terwijl je binnen kort zelf ook zal verdwijnen? Niet veel mensen kunnen die vraag met ja beantwoorden. Ik wel--maar deze unieke distinctie schenkt me eerlijk gezegd geen voldoening.

Ik moet toegeven dat ik me tamelijk neerslachtig voelde. Ik trok een beetje aan de metalen boeien die mijn polsen omsloten maar ik was er met mijn hoofd niet echt bij. Ze zaten te strak en ze waren te stevig en ik wist dat dit soort hulpeloos geworstel Hij krankzinnig veel plezier zou doen.

Voor het eerst in mijn leven voelde ik me volledig en absoluut verslagen. Het had een verduisterend en vertragend effect op mijn gedachten--alsof ik al met een voet in het graf stond--dat elke gedachte aan verzet verjoeg en in plaats daarvan suggereerde dat het het eenvoudigst zou zijn om me gewoon gewonnen te geven en het laatste doek af te wachten. Het gevoel van verslagenheid was zo sterk dat het bijna elke opstandigheid tegen dit ontijdige lot overstemde. Ik zou moeten vechten, een uitweg moeten bedenken, maar ik wilde het gewoon niet proberen. Ik was hogelijk verbaasd dat ik me hier zomaar bij neerlegde.

Terwijl ik met dit navelstaarderige innerlijke onderzoek bezig was begon het geluid. Een ver gejank, net op de gehoorgrens, zo zwak dat ik het nooit gehoord zou hebben als mijn kathedraalvormige graf niet omringd zou zijn geweest met de absolute stilte van niet-bestaan. Het geluid zwol aan, even ergerlijk als een insekt, en ik moest het wel opmerken hoewel ik helemaal niets wilde merken behalve dan mijn overweldigende gevoel van verslagenheid. Ten slotte was het erg luid en het kwam uit de lege ruimte ergens heel hoog boven in de koepel. Ondanks mijn gebrek aan belangstelling keek ik net omhoog op het moment dat de lucht met een luide knal verdrongen werd.

Een gestalte verscheen in de schemering daar bovenin, iemand in een ruimtepak. En hij droeg een zwaartescherm want hij zweefde omlaag. Ik was verbijsterd en verwachtte zowat alles toen hij het donkere gelaatsscherm van zijn ruimtehelm oplichtte.

Ik verwachtte zowat alles behalve dan dat hij geen hij was.

'Doe die rare ketting af,' zei Angelina. 'Jij weet jezelf altijd in de nesten te werken zodra ik je alleen laat. Jij gaat nu meteen met mij mee, punt uit.'

Ik had maar heel weinig te zeggen, zelfs toen mijn verbijstering voldoende was weggetrokken om mijn spraakvermogen te laten terugkeren. Ik stond dus een beetje achterlijk te gapen en met mijn ketting te rammelen terwijl zij zo licht als een afgevallen blad omlaag zweefde naar de grond. Op het laatst werden mijn verlamde zenuwen ingeschakeld door haar onbetwistbaar lichamelijke aanwezigheid en ik deed mijn best een passend woord te spreken.

'Angelina, welk een treffende naam. Jij daalt neer uit den hoge om mij te redden.'

Ze deed het vizier van haar ruimtepak wijder open zodat ze me door het gat kon zoenen en toen pakte ze een atoomlans uit haar gordel en begon mijn ketens door te branden. 'Vertel me nu eens waar die geheimzinnige tijdreisonzin allemaal over gaat. En praat vlug want we hebben maar zeven minuten, tenminste dat zei Coypu.'

'Wat heeft hij je nog meer verteld?' vroeg ik omdat ik me afvroeg hoeveel ze precies wist.

'Nou begin jij niet ook geheimzinnig tegen me te doen, Gladde Jim diGriz! Wat dat betreft heb ik van Coypu mijn buik al vol!'

Ik deed haastig een sprong achteruit omdat zij de atoomlans berispend heen en weer zwaaide onder mijn kin, maar toen sloeg ze vlug de vlammen uit die de voorkant van mijn kleding verschroeiden. Als Angelina boos is kan ze heel gevaarlijk zijn.

'Lieve schat,' zei ik vol gevoel, en ik probeerde haar te omhelzen maar tegelijk de atoomlans in de gaten te houden, 'ik verberg helemaal niets voor je, niets! Ik weet wel beter. Alleen ligt mijn brein zowat in een gordiaanse knoop van al dit tijdreizen en ik wil weten waar jouw kennis ophoudt voor ik het verhaal afmaak.'

'Jij weet donders goed dat ik je voor het laatst over de telefoon heb gesproken. Grote haast, zei je, hoogste prioriteit, kom vlug hierheen schreeuwde je--en toen legde je neer. Ik ging dus razendsnel naar Coypu's laboratorium waar iedereen rondrende en met machines speelde en het te druk had om mij iets te vertellen. Terug in de tijd, riepen ze, en anders niet. En die vreselijke Inskipp was al geen haar beter. Hij zei dat je verdween, gewoon maar uit zijn kantoor verdween terwijl hij jou de les las. Kennelijk was hij erachter gekomen dat je af en toe wat geld opzij legt voor magere jaren. Ze lulden een heleboel over dat jij de wereld of het heelal moest redden of zo, maar ik begreep er geen woord van. En dat duurde allemaal heel erg lang, tot ze zover waren dat ze mij naar hier konden terugsturen.'

'Nou, ik heb het toch gedaan,' zei ik bescheiden. 'Jou gered, de Brigade gered, de hele bende gered.'

'Ik had toch gelijk, je hebt gezopen.'

'Ik heb al veel te lang geen druppel gehad,' mopperde ik pruilend. 'Als je de waarheid wilt weten, jullie verdwenen allemaal, poef, zomaar ineens. Coypu was de laatste die verdween dus hij kan je er alles over vertellen. De Brigade, iedereen, ze waren nooit geboren, hadden nooit bestaan, behalve in mijn geheugen...'

'Mijn geheugen zegt iets anders.'

'Dat zal wel. Aangezien door mijn inspanningen Hij's slechte plannen gedwarsboomd zijn...'

'Zijn en niet Hij's. Al dat drinken heeft je spraakvermogen aangetast.'

'Hij is een naam--en ik heb al uren geen druppel gehad. Zou je misschien kunnen luisteren zonder me in de rede te vallen? Dit verhaal is toch al ingewikkeld genoeg...'

'Ingewikkeld en waarschijnlijk ingegeven door alcoholische bedwelming.'

Ik kreunde. En toen kuste ik haar, dit keer langer en hartelijker, een afleiding waarvan we allebei genoten. Dat stemde haar wat vriendelijker en ik ging dus vlug verder voor ze zich herinnerde dat ze eigenlijk boos op me was.

'Er werd een tijdaanval gedaan op de Speciale Brigade en professor Coypu zwiepte me terug in de tijd om het snode plan te verijdelen. Ik deed het heel aardig in 1975, maar Hij ontkwam, ging terug naar waar hij vandaan kwam en stelde toen een heel ingewikkelde val hier in 1807 op om mij te vangen. Dat lukte hem. Maar zijn plannen lukten niet helemaal want ik slaagde erin de instelling van de tijdhelix te veranderen zodat hij naar een andere tijd ging dan zijn bedoeling was. Dat moet zijn plannen voor een tijdoorlog in de war geschopt hebben want opeens verscheen jij om me te redden.'

'O lieveling, wat geweldig van je. Ik wist wel dat je de wereld kon redden als je echt je best deed.'

Grillig is het woord voor de stemmingen van mijn Angelina.

Ze kuste me met iets dat ik alleen als zuivere hartstocht kan omschrijven en ik sloeg mijn armen met de rammelende stukken ketting er nog aan om haar heen om die hartstocht te beantwoorden toen ze ineens een gil gaf en me met kracht van zich afduwde, zodat ik naar lucht happend achteruit wankelde.

'De tijd!' Ze keek op haar horloge en hijgde. 'Door jou ben ik het helemaal vergeten. We hebben nog minder dan een minuut. Waar is de tijdhelix?'

'Hier!' Met mijn armen voor mijn nog steeds pijnlijke middenrif liet ik haar de machine zien.

'En de regelaar?'

'Dit hier.'

'Wat lelijk. Waar moet je de stand aflezen?'

'Op deze klokken.'

'Dit is de afstelling die we moeten gebruiken, tot op de dertiende decimaal nauwkeurig, daar drong Coypu sterk op aan.'

Ik bespeelde de toetsen als een krankzinnige pianist en zweette. De wijzers draaiden en aarzelden en tolden toen wild rond. :

'Nog dertig seconden,' zei Angelina liefjes om me moed in te spreken. Ik zweette nog erger.

'Daar!' hijgde ik toen zij vertelde dat er nog tien seconden over waren. Ik schakelde met een schop de tijdsluiter in en haalde de hoofdschakelaar om. De tijdhelix gloeide ons groen toe en wij renden naar het uitstekende eind.

'Blijf dichtbij en hou me zo stevig mogelijk vast,' zei ik. 'Het tijdveld heeft een oppervlaktewerking en we moeten dus dicht bij elkaar blijven.' Ze gaf daar met veel genoegen gehoor aan.

'Ik wilde alleen maar dat ik dit rare ruimtepak niet droeg,' fluisterde ze terwijl ze aan mijn oor knabbelde. 'Dan zou het veel leuker zijn.'

'Misschien wel, maar het zou ook een beetje vervelend zijn als we in die toestand terechtkwamen bij de Speciale Brigade.'

'Maak je daar maar geen zorgen over, we gaan nog niet terug.'

Ik voelde een steek van angst, vlak onder mijn borstbeen.

'Wat bedoel je? Waar gaan we heen?'

'Dat zou ik niet weten. Het enige dat Coypu zei was dat we ongeveer 20.000 jaar de toekomst in zouden springen naar een tijdstip vlak voor deze planeet verwoest gaat worden.'

'Hij weer met zijn krankzinnige ideen,' jammerde ik. 'Je hebt ons net naar een gekkenhuis gestuurd dat zo groot is als de hele planeet--en waar iedereen tegen ons is.'

Alles bevroor omdat de tijdhelix ontspande en ik werd de tijd ingezwiept met die gepijnigde uitdrukking op mijn gezicht.

Die uitdrukking bleef daar 20.000 jaar hangen, en dat paste precies bij hoe ik me voelde.

Zeventien

Het leek wel of we in een Turks bad waren gevallen--en vallen was het juiste woord. Wolken hete stoom schoten ons voorbij en het onzichtbare oppervlak kon net zo goed tien meter als tien kilometer onder ons zitten.

'Schakel je zwaartescherm in,' riep ik. 'Het mijne ligt nog in de nietbestaande negentiende eeuw.'

Misschien had ik niet zo moeten schreeuwen want Angelina zette het ding meteen op volle stijgkracht en glibberde uit mijn innige omhelzing als een ingevette aal. Ik greep wild naar haar en slaagde erin met beide handen een van haar voeten beet te pakken--waarop het laarsgedeelte van het eendelige ruimtepak prompt van haar voet afgleed.

'Ik wou dat je dat niet deed,' riep ze naar beneden.

'Ik ben het volledig met je eens,' gromde ik onsamenhangend door mijn opeengeklemde knarsende tanden.

Het pak rekte en rekte tot de pijp tweemaal zo lang als normaal was en ik wipte op en neer alsof ik aan een elastiek hing. Ik keek vlug omlaag, maar zag nog steeds niets dan mist onder ons. Het materiaal van ruimtepakken is sterk, maar het was er niet op gemaakt zo onder spanning gezet te worden. Er moest iets gebeuren.

'Verminder je stijging,' riep ik en Angelina reageerde onmiddellijk.

We waren weer in vrije val en zodra de spanning eraf was trok het weefsel van de pijp weer samen en rukte me omhoog naar Angelina's wachtende armen.

'Hm,' zei ik.

Ze keek omlaag en gilde en rukte weer aan de schakelaar van het zwaartescherm. Dit keer was ik er niet op voorbereid en ik gleed regelrecht omlaag uit haar armen en viel naar het massief uitziende landschap dat plotseling onder ons opdoemde.

In de kleine fractie van een seconde die ik nog had deed ik het weinige dat ik kon doen. Ik draaide me om in de lucht, spreidde mijn armen en benen uit en probeerde recht op mijn rug terecht te komen. Dat was me bijna gelukt toen ik de grond raakte.

Alles werd zwart en ik was ervan overtuigd dat ik dood was en de duisternis overweldigde ook mijn brein en mijn laatste gedachte schoot aan me voorbij. Niet alleen had ik spijt van alles wat ik ooit had gedaan, maar er waren ook een paar dingen waarvan ik wilde dat ik ze vaker had gedaan.

Ik kan niet langer dan een paar tellen bewusteloos zijn geweest. Er zat smerig smakende modder in mijn mond en ik proestte die uit en wreef een nog grotere hoeveelheid uit mijn ogen. Toen keek ik om me heen. Ik dreef in een half vloeibare zee van blubber en water waarin grote bellen opstegen die met een trage plof uiteenspatten. Ze stonken. Ziekelijk ruikende grassen en waterplanten stonden aan alle kanten.

'Ik leef!' schreeuwde ik. 'Ik leef!' Ik was plat op het stroperige oppervlak terecht gekomen zodat de klap verdeeld werd over het hele oppervlak van mijn rug. Ik voelde wel wat kneuzingen en blauwe plekken, maar er leek niets gebroken.

'Het ziet er hier heel akelig uit,' zei Angelina die een paar decimeter boven mijn hoofd zweefde.

'Het is net zo akelig als het eruit ziet en als je het dus niet erg vindt, zou ik hier graag uitkomen. Kan je misschien een beetje omlaag zakken zodat ik je enkels kan beetpakken zodat jij mij hieruit kan slepen met een nat zuigend geluid?'

Het was een enorm nat zuigend geluid omdat de verrottende blubberpoel mij liever wilde houden en me slechts met een kwijlerige zucht liet gaan. Ik hing aan de enkels van mijn geliefde terwijl we over een schijnbaar eindeloos moeras zweefden dat aan alle kanten in de mist verdween.

'Daar, naar rechts,' zei ik. 'Zie eruit als een kreek met stromend water. Ik denk dat een was- en opknapbeurt geen kwaad kan.'

'Aangezien de wind van jou naar mij toe waait, ben ik het volkomen met je eens.'

De stroom was erg traag, maar hij bewoog, te zien aan een boomstam die voorbijdreef. Midden in de trage stroom lag een goudkleurige zandbank die voor ons geschapen leek. Ik liet me vallen toen Angelina laag overvloog en al voor zij op het zand stond, had ik mijn hinderlijke kleren uit en schrobde ik de blubber van me af in het water. Toen ik proestend opdook, zag ik dat ze het bolle ruimtepak had uitgetrokken en nu haar lange haar kamde dat op dit moment blond was. Erg mooi en ik dacht net uiterst romantische gedachten toen een gloeiend vuur door mijn gluteus maximus schoot en ik jankend als een hond die met zijn staart tussen de deur zit recht omhoog uit het water schoot. Hoe aantrekkelijk en vrouwelijk ze ook was, Angelina bleef Angelina en de kam verdween om plaats te maken voor een pistool en voor ik voet aan wal zette had zij een enkel goed gemikt schot afgevuurd.

Terwijl zij de dubbele rij tandafdrukken in mijn achterste verbond, keek ik naar de vis die mij voor zijn middagmaal had aangezien. Hij lag half uit elkaar maar kronkelde nog steeds. In de gapende mond zaten meer tanden dan je bij de gebittenfabriek ziet en in zijn oog dat al spoedig brak lag onmiskenbaar een kwaadaardige blik. Om zijn klappende kaken te vermijden greep ik hem bij zijn staart en ik smeet hem ver het water in. Dat veroorzaakte een enorme beroering onder het oppervlak en aan de afmetingen van sommige dingen die boven water uitsprongen en weer neerklapten te zien, was ik door een van de kleinste exemplaren aangevallen.

'Die twintigduizend jaar heeft deze planeet geen goed gedaan,' zei ik.

'Ga jij nou maar verder met wassen, dan hou ik de wacht. Daarna zullen we wat eten.' Altijd even praktisch, die vrouw.

Terwijl ik me waste, schoot zij de roofvissen neer die mij wilden grijpen, waaronder een grote vis met dikke flanken en rudimentaire pootjes die uit het water strompelde in een poging mij als middagmaal te verorberen. In plaats daarvan verorberden wij hem; uit zijn flanken sneden we een paar heerlijke dikke plakken die zich heel goed lieten roosteren boven een hittestraler die op laag stond. Angelina was zo verstandig geweest een fles van mijn meest geliefde wijn mee te brengen zodat het een heel gedenkwaardig maal werd. Waarna ik zuchtte, flink boerde en tevreden mijn mond afveegde.

'De afgelopen twintigduizend jaar heb je meer dan eens mijn leven gered,' zei ik. 'Ik ben dus niet langer woest omdat ik naar dit stoombad gezwiept ben in plaats van terug naar de Brigade. Maar kun je me dan tenminste vertellen wat er is gebeurd en wat Coypu je heeft verteld?'

'Hij mummelt nogal, maar ik heb toch het belangrijkste wel begrepen. Hij heeft hard aan zijn tijdspeurder, of hoe dat ding ook heet, gewerkt en hij heeft jouw sprongen door de tijd gevolgd en ook die van iemand die hij de vijand noemde, degene die jij Hij noemt. De vijand deed iets met de tijd, schiep een waarschijnlijkheidslus die ongeveer vijf jaar stand hield en vervolgens verdween. Toen verliet Hij deze dichtklappende lus--en jij niet. Daarom stuurde Coypu mij terug, naar de minuten vlak voor het afliep om jou eruit te halen. Hij gaf me de instellingen voor de tijdhelix die ons in staat zouden stellen Hij naar deze tijd te volgen. Ik vroeg hem wat we hier moesten doen maar hij bleef maar mompelen: "Paradox, paradox," en hij wilde het niet zeggen. Heb jij er enig idee van wat er moet gaan gebeuren?'

'Dat is eenvoudig genoeg. Hij zoeken en hem doden. Daarmee zou de hele operatie gerechtvaardigd zijn. Ik heb twee pogingen gewaagd, eenmaal met een kogel en de tweede maal met thermietbommen en het is me niet gelukt. Misschien is het de derde keer scheepsrecht.'

'Misschien moet je mij met hem laten afrekenen,' zei Angelina liefjes.

'Een prima plan. We zullen hem samen opblazen. Ik heb mijn buik vol van deze tijdsnipper jacht.'

'Hoe vinden we hem?'

'Dat is de eenvoud zelf als je tenminste een tijdenergie-verklikker bij je hebt.' Dat had ze dank zij Coypu's voorzienigheid inderdaad en ze reikte hem aan. 'Even dit kleine knopje omdraaien en de wijzer wijst naar de man die we zoeken.'

Het knopje werd omgedraaid, maar er gebeurde niets anders dan dat er wat condenswater op mijn hand liep.

'Hij doet het zeker niet,' zei Angelina terwijl ze lief lachte.

'Hij doet het niet of ze gebruiken op dit ogenblik de tijdhelix niet.' Ik rommelde in mijn spullen. 'Ik moest mijn ruimtepak en nog wat dingen in 1807 achterlaten, maar Gladde Jim reist nooit zonder zijn snuffelaar.'

Ik was trots op het apparaatje dat ik zelf had ontworpen en het was een van de weinige dingen die Hij me niet had afgenomen. Het was stevig en kon bijna alles doorstaan behalve een bad in vloeibaar metaal. Het was heel compact, niet groter dan mijn hand. En het kon het zwakste sprankje straling over een enorm aantal frequenties waarnemen. Ik schakelde het in en liet mijn vingers over de vertrouwde regelknoppen glijden.

'Heel interessant,' zei ik en ik probeerde de radiofrequenties.

'Als je me nou niet vlug alles vertelt, red ik nooit meer je leven.'

'Dat moet je wel omdat je met nimmer aflatende hartstocht van me houdt. Ik krijg twee bronnen, een zwak en erg ver. De andere kan niet al te ver weg zijn en zendt een heel stel frequenties uit, waaronder atoomstraling en energietransmissie en ook nog een heleboel radiogolven. En iets dat dringender is. Pak de zonnebrandcreme--de ultravioletstraling van de zon zit helemaal bovenaan de schaal. Je kan erop rekenen dat ik al lekker aangebakken ben.'

We smeerden ons in en trokken ondanks de hitte voldoende kleren aan om ons tegen de onzichtbare straling te beschermen die uit de bewolkte hemel omlaag kwam.

'Er zijn vreemde dingen gebeurd met de Aarde,' zei ik. 'De straling, dit vochtige klimaat, de fauna in deze rivier. Ik vraag me af--'

'Ik niet. Als we deze zending volbracht hebben, kan je je paleologische onderzoek wel voortzetten. Laten we eerst Hij doden.'

'Daar spreekt de echte vakman. Ik hoop dat je het niet erg vindt als ik een tuig vervaardig zodat we dit keer beiden evenveel kunnen genieten van de goede diensten van het zwaartescherm?'

'Klinkt goed,' zei ze terwijl ze de banden losmaakte.

Het vliegende Siamese tweelingtoestel steeg op en bracht ons laag over de blubberzee in de richting van al die activiteit. Vervelend lang zagen we niets anders dan blubber en moeras en de banden begonnen te schuren en ik maakte me al zorgen over onze energiereserve toen het hogere land eindelijk verscheen. Eerst wat rotsen die uit het water omhoog staken en toen steile klippen. Ons omhoog hijsen langs die steile wanden kostte heel wat energie en de wijzer op de batterij zakte snel omlaag.

'We zullen binnen kort moeten lopen,' zei ik, 'maar dat is tenminste beter dan zwemmen.'

'Niet als de landdieren niet onderdoen voor die in het water.'

Ziet altijd alles van de zonnige kant, mijn Angelina. Toen ik nog een grappig en snijdend antwoord zocht zagen we in het bolwerk van rotsen recht voor ons een lichtflits die onmiddellijk werd gevolgd door een hevige pijn in mijn been.

'Ik ben aangeschoten!' riep ik, meer uit verbazing dan uit pijn en ik stak mijn hand uit naar de regelaar van het zwaartescherm om te merken dat Angelina de energie al had uitgeschakeld.

We vielen omlaag naar een vervaarlijk groepje rotsblokken en vertraagden en stopten pas op het laatste ogenblik. Ik hinkte op een been naar de beschutting van een overhangende steen en wilde net mijn medidoos te voorschijn halen toen Angelina al ontsmettingsmiddel op de wond spoot, mijn pijp openscheurde, een onmiddellijk werkende pijnstiller in mijn dijbeen spoot en het bloederige gat onderzocht. Ze was me telkens een stap voor en ik vond het helemaal niet erg.

'Een keurige penetratiewond,' verkondigde ze terwijl ze er heelschuim op spoot. 'Moet vlug genezen, zonder moeilijkheden, enige tijd niet belasten. Nu moet ik degeen die dit heeft gedaan gaan doden.'

Alle middelen die ze me had gegeven hadden mijn reactiesnelheid wat vertraagd en voor ik antwoord kon geven had ze haar wapen in de hand en was ze al zwijgend weggeglipt in het rotslandschap. Er gaat toch maar niets boven een teder liefhebbende vrouw die ook een kille, kundige moordenaar is. Misschien was ik dan degene met de broek aan -- het pistool droegen we allebei.

Niet al te lang hierna klonken er allerlei knallen en een luid gekletter hoog in de rotsen en vlak daarna schor gekrijs dat al gauw ophield. Het is een compliment voor Angelina's bekwaamheid dat ik me geen moment zorgen maakte om haar veiligheid. Ik viel zelfs in slaap door het bombardement van alle medicamenten die door mijn bloedsomloop stroomden en ik werd pas wakker toen ik iemand aan het tuig van mijn zwaartescherm voelde trekken. Ik gaapte en knipoogde tegen haar toen ze zich naast me ingespte.

'Mag ik vragen wat er is gebeurd?' zei ik. Zij fronste haar voorhoofd.

'Maar een man daarboven; anderen kon ik niet vinden. Er is een soort boerderij, wat machines, er staat gewas op het veld. Ik ben blijkbaar aan het afglijden. Ik sloeg hem bewusteloos en kon het toen niet over mijn hart verkrijgen om hem dood te schieten terwijl hij daar bewusteloos lag.'

Ik kuste haar toen we opstegen.

'Dat is je geweten, lieve schat. Sommigen van ons worden daarmee geboren; dat van jou is chirurgisch aangebracht. Maar het resultaat is gelijk.'

'Ik weet eigenlijk niet of het me wel bevalt. De dagen van weleer hadden toch een zekere vrijheid.'

'Eens moeten we allemaal beschaafd worden.' Ze zuchtte en knikte en gaf me toen vlug een zoentje op mijn wang.

'Je zal wel gelijk hebben. Maar het zou zoveel voldoening geschonken hebben om hem in kleine stukjes te schieten.'

We hadden nu de steenslaghelling achter ons en stegen omhoog tegen een kleine klip. Daar bovenop was een kleine vlakte waarop een laag bouwsel stond dat was opgetrokken uit gemetselde stenen. De deur stond open en leunend op Angelina's schouder hobbelde ik naar binnen. Binnen onthulde het vage licht dat door de kleine ramen viel een grote, volle kamer met tegen de achterwand twee slaapbanken. Op een daarvan lag een geboeide man te kronkelen, te draaien, te grommen en te mummelen achter de prop in zijn mond.

'Ga jij op het andere bed liggen,' zei Angelina, 'dan zal ik eens kijken of ik iets verstandigs uit dit vreselijke schepsel kan krijgen.'

Ik had al een paar stappen gedaan in de richting van het bed voor het tot mijn suffe brein doordrong en ik ineens stilstond.

'Bedden. Twee stuks. Dan moet er nog iemand zijn.'

Het antwoord dat op haar lippen lag werd nooit uitgesproken want in de deuropening achter ons verscheen een man die luidruchtig schreeuwde en een nog luidruchtiger wapen afvuurde.

Achttien

Hij schreeuwde voornamelijk omdat het wapen uit zijn handen werd geblazen terwijl hij nog bezig was de trekker over te halen en een ogenblik later werd hij zelf uit de deuropening geblazen. Ik zag dit allemaal gebeuren terwijl ik wegdook, omrolde en net mijn geweer pakte toen Angelina het hare wegstopte.

'Dat lijkt er meer op,' zei ze, kennelijk tegen het zwijgende paar schoenen in de deuropening. 'Beschaafd geweten of niet, ik vind schieten uit zelfverdediging nog steeds niet moeilijk. Ik zag deze in de rotsen zitten waar hij ons besloop toen we aankwamen, maar ik kon hem niet goed onder schot krijgen. Alles zal nu wel wat rustiger worden. Ik maak wat lekkere warme soep en jij gaat een lekker dutje doen...'

'Nee.' Ik denk dat er nooit een fermer 'nee' heeft geklonken. Ik stopte een paar peppillen in mijn mond en kauwde die stuk terwijl ik mijn alleenspraak op dezelfde toon vervolgde. 'Je laten verzorgen en behandelen als een debiel kind schenkt een zeker achterlijk plezier--maar ik denk dat ik daar nu wel genoeg van heb. Ik heb Hij hiervoor ook bestreden en ik heb hem uit twee van zijn holen verdreven en ik ben van plan hem nu ook aan zijn eind te brengen. Ik ken zijn gedrag. Ik heb de leiding van deze expeditie en jij moet dus volgen en niet leiden en je moet mijn bevelen gehoorzamen.'

'Ja zeker,' antwoordde ze met neergeslagen ogen en gebogen hoofd. Verborg ze daarmee een spottende lach? Het Ikon me niet schelen. Ik was de baas.

'Ik ben de baas.' Hardop uitgesproken op strenge en geen tegenspraak duldende toon klonk het nog veel beter.

'Ja baas,' zei ze en ze giechelde heel leuk terwijl de man op het bed kronkelde en kauwde en de schoenen in de deuropening zwegen.

We gingen aan de slag. Onze gevangene kwijlde luidruchtig in een onbekende taal toen ik de prop uit zijn mond haalde en hij probeerde me in mijn vingers te bijten toen ik de prop weer terugdeed. Er stond een primitief uitziende radio op een plank die alleen krakende uitzendingen in dezelfde taal voortbracht toen ik hem aanzette. Angelina's onderzoek van de omgeving leverde veel meer op dan het mijne binnen en ze verscheen voor de deur in een onmogelijk lelijk voertuig dat eruit zag als een gekraste paarse plastic badkuip die was opgehangen tussen vier stel wielen. Het borrelde en siste tegen me toen ik erheen hinkte om het te bekijken.

'Heel makkelijk te bedienen,' zei Angelina omdat ze graag met haar technische kennis geurt. 'Er is maar een schakelaar en daarmee start je hem. En twee hefbomen, een voor de rij wielen aan elke kant. Naar voren versnellen ze en naar achteren rem je ze af...'

'En in het midden staan ze in hun vrij,' zei ik om mijn technische kennis te tonen plus daarbij het feit dat ik een bevooroordeeld mannetjeszwijn was en dit mijn vertoning. 'En deze met lood beklede klont achterin moet een kerngenerator zijn. Neem een brok radioactief materiaal, verwarm er de omringende vloeistof mee, hier een warmtewisselaar, een tweede vloeistof om deze elektrische generator aan te drijven, in elk wiel een motor, lelijk en primitief maar praktisch. Waar rijden we naar toe?'

Ze wees. 'Zo te zien loopt er een weg of een pad door dat bouwland daar. En tenzij mijn geheugen me in de steek laat--en ik weet dat je me dan heel vlug zult verbeteren--is dat de richting waaruit de radioseinen kwamen die je een tijdje geleden waarnam.'

Dat was een halve punt voor de feministen en dus negeerde ik het. Vooral omdat ze nog gelijk had ook, zoals de snuffelaar al gauw bevestigde.

'Op pad dan,' zei ik, de leiding weer nemend.

'Gaan we de gevangene nog doden?' vroeg ze hoopvol.

'Dank je, nee. Maar ik trek wel zijn kleren aan aangezien de mijne niet veel meer zijn dan oude vodden. Als we de radio kapot slaan, zal het hem moeilijk vallen iemand bericht te geven van onze komst. Binnen een paar uur zal hij die doek en zijn touwen wel doorgeknaagd hebben en we kunnen dus de begrafenis van zijn kameraad aan hem overlaten. We laden onze spullen in en vertrekken.'

Mijn gezag werd enigszins aangetast door het krats krats van mijn nagels onder mijn rafelige hemd die aan mijn prachtig roodgloeiende, verbrande huid krabden. Terwijl Angelina de radio in elkaar stampte smeerde ik me nog eens in met zonnebrandcreme. Een paar minuten later hobbelden we over het uitgesleten spoor dat over de vlakte kronkelde.

Op deze hoogte was er minder mist en nevel, hoewel er weinig meer te zien was. Het ruwe landschap was doorsneden met geulen waardoor het water van de vele regenbuien wegliep en tegelijk het kleine beetje vruchtbare grond dat nog over was meespoelde. Taai uitziende planten klampten zich op beschutte plaatsen aan de beschermende rotsen vast. Af en toe passeerden we een zijpad maar de richtingzoeker hield ons op het juiste spoor. De harde kuipstoeltjes waren walgelijk ongemakkelijk en ik was erg blij met de toenemende schemering-- hoewel ik dat natuurlijk niet hardop zei--en ik sloeg af om achter een rommelige heuvel de nacht door te brengen.

's Morgens was ik stijf maar ik voelde me veel fitter. De groei- en heelstoffen hadden mijn cellen aangezet tot een krankzinnige groei die mijn wonden al half had genezen en me een enorme eetlust had bezorgd. We aten en dronken van de karige voedselvoorraad die Angelina had meegebracht--aangevuld met wat grof brood en gedroogd vlees dat we van de moordlustige boeren hadden ontvreemd. Angelina nam het stuur en ik zat op de uitkijk met het geweer; de aanblik van het brokkelige landschap stond me helemaal niet aan. Het pad kronkelde nu langs de heuvels omlaag omdat de hoogvlakte uitliep in een steile rotspiek. Toen kwamen er weer moerassen en een zeer onguur woud waar de weg in verdween. Klimplanten hingen zo laag dat ze ons raakten en de zwoele bomen verstrengelden zich boven ons hoofd.

'Dit oord bevalt me niet,' zei Angelina terwijl ze om een blubberige plek heenstuurde die dwars over het pad lag.

'Mij bevalt het nog minder,' zei ik met mijn wapen in de hand en een magazijn met explosieve patronen in de kolf. 'Als de fauna hier een beetje op die van de rivier lijkt kunnen we nog wat pret en plezier verwachten.'

Voortdurend op mijn hoede keek ik voor ons, achter ons, rechts en links en ik wilde dat ik ogen op steeltjes had. Ik zag talloze verdachte donkere gestalten tussen de bomen en af en toe klonk er heftig gekraak, maar er verscheen niets dat ons bedreigde. Voor zover ik kon zien. De enige plek waar ik natuurlijk niet keek was op de weg en daar lag nu juist het dreigende gevaar.

'Die boom is dwars over de weg gevallen,' zei Angelina. 'Ik wip er maar overheen--'

'Dat zou ik maar niet doen,' zei ik, net even te laat want onze wielen rolden al over de groene stam die dwars over het pad lag en aan beide kanten in het bos verdween.

Onze middelste wielen reden er net overheen toen de stam trilde en een grote sprong in de lucht maakte. Het voertuig sloeg over de kop en Angelina en ik werden eruit geslingerd. Maar niet ver genoeg. Ik raakte de grond, trok mijn hoofd in, rolde weg en kwam overeind met mijn wapen in de aanslag. En dat was maar goed ook. De namaak-boomstam kronkelde heftig terwijl de voorkant van het ding uit het lover aan de andere kant van het pad verscheen.

Een slang. Met een kop zo groot als een olievat, een opengesperde bek, flitsende tong en kraalogen en hij siste als een exploderende stoomketel. En precies onder die opengesperde kaken zat Angelina duizelig haar hoofd te schudden, zonder te beseffen wat er gaande was. Ik had tijd voor een schot en dat moest raak 'zijn. Ik hield met mijn linkerhand mijn pols vast om het wapen goed stil te kunnen houden en vuurde een salvo af midden in de bek van het ding. Met een doffe knal vloog zijn kop eraf in een wolk van rook.

Dat had het einde van de episode moeten zijn--ware het niet dat er een enorme kramp door dat hele gespierde lichaam trok. Voor ik uit de voeten kon komen werd ik getroffen door een krampachtig schokkende lus die me omver smeet en midden tussen de bomen deponeerde. Dit keer kon ik geen mooie koprol maken en opzij duiken, maar viel ik met een doodgewoon splinterend gekraak door de takken waarvan er een me aan het hoofd raakte waarna alles met een fraaie witte explosie van pijn eindigde.

Er verstreek een spanne tij ds zonder dat ik er iets van merkte. Het was de pijn in mijn hoofd die me met tegenzin weer bij mijn positieven bracht met daarbij nog een nieuwe, scherpere pijn in mijn been. Ik deed een omfloerst oog open en zag een klein bruin ding met een heleboel klauwen en tanden dat een gat in mijn broek scheurde en zijn maal probeerde te doen met mijn dijbeen. De eerste hongerige hap had mij gewekt en voor het zijn tweede gang naar binnen kon werken, gaf ik het met mijn laars een schop. Het gromde en krijste en liet me al zijn tanden zien maar glipte toch met tegenzin weg in het bos toen ik nog een zwakke schop in zijn richting uitdeelde.

Zwak was wel het juiste woord voor alles wat ik voelde. Het duurde enige tijd voor ik iets anders kon doen dan daar liggen hijgen terwijl ik me probeerde te herinneren wat er was gebeurd. De weg, de slang, het ongeluk...

'Angelina!' schreeuwde ik schor en ik krabbelde overeind zonder op de golven pijn te letten die me overspoelden. 'Angelina!'

Er kwam geen antwoord. Ik worstelde me door het struikgewas heen en aanschouwde een bijzonder onaangenaam tafereel. Een hele rij knagende bruine dieren, familieleden van het beest dat een hap uit mij had genomen, waren aan het werk op het karkas van de slang en hadden al grote stukken ervan weten terug te brengen tot een keurig gepolijste ribbenkast. En mijn wapen was verdwenen. Ik draaide me om en zocht op de plek waar ik was gevallen, maar daar lag het niet. Er was iets mis, heel erg zelfs, en de schrille stem van de paniek begon zich te laten horen in mijn achterhoofd.

Zolang ik niet bij ze in de buurt kwam letten de aaseters niet op mij en dus trok ik in een wijde boog om de weg heen. De wagen was verdwenen. En Angelina ook.

Dat vereiste verstandig nadenken en dat was onmogelijk met alle pijnen en pijntjes die me hinderden. En ik moest ook iets doen aan de insekten die om de wond in mijn hoofd zoemden. Mijn medidoos zat nog steeds in mijn zak en die stond boven aan de lijst. Een paar minuten later was ik gekalmeerd, was mijn pijn gestild, was ik opgepept en klaar voor de strijd. Maar waar was de strijd? Waar de wagen is, antwoordden mijn klikkende gedachten. De sporen waren duidelijk genoeg te zien op de modderige grond--en daarmee werd ook het geheim van Angelina's verdwijning duidelijk. Er liepen minstens twee stel sporen van grote, lelijke mannenvoeten om de omwoelde plek waar het voertuig overeind was gezet. En ook nog een stel voertuigsporen. Of wij waren gevolgd, of een groep toeristen was hier toevallig langs gekomen na het voorval met de slang. Modderspatten en geplet gras wezen erop dat de wagens allebei waren doorgereden in de richting die wij ook hadden gevolgd. In grondverslindende looppas ging ik zelf ook die kant op terwijl ik probeerde niet te denken aan wat Angelina overkomen zou kunnen zijn.

Dat hollen hield ik niet lang vol. De hitte en de vermoeidheid vertraagden me tot een sukkeldraf. Met een peppil loste ik het een op en het ander moest ik maar uitzweten. De sporen waren duidelijk en ik volgde ze. Minder dan een uur later had de weg zich al kronkelend uit het bos gewerkt naar de droge heuvels. Toen ik een bocht omsloeg ving ik een glimp op van een van de wagens die verderop langs de kant van het spoor stond en ik trok me vlug terug.

Ik had een plan nodig. Mijn wapen was verdwenen en ik kon dus onmogelijk de ontvoerders neerschieten. De paar apparaatjes die ik nog in mijn kleren had waren niet dodelijk, maar ik had wel een polshouder vol granaten die Angelina me had gegeven Dat was het antwoord. Een handvol slaapgasbommen om de ontvoerders plat te leggen voor ze op mij konden schieten. En misschien nog een paar explosiegranaten in mijn andere hand voor het geval er nog een vijand niet in de buurt van Angelina was die een meer drastische manier van uitschakelen vereiste.

Aldus bewapend en voorbereid kroop ik van rots naar rots verder, haalde diep adem en sprong de open plek in waar allebei de voertuigen stonden te wachten.

En kreeg de houten knuppel tegen de zijkant van mijn hoofd, die werd gehanteerd door de schildwacht die heel stil had zitten wachten of er soms iemand deze stunt zou willen uithalen.

Negentien

Ik was maar een fractie van een seconde bewusteloos, lang genoeg om mijn polsen en enkels te boeien en me alle wapens af te nemen die ze konden vinden. Voor deze ramp kon ik uitsluitend mezelf en mijn onoplettendheid de schuld geven. Vermoeidheid en pepmiddelen kunnen ook hun steentje bijgedragen hebben, maar het was de schuld van mijn eigen stommiteit. Ik vervloekte mezelf binnensmonds, wat me helemaal geen goed deed, terwijl ik over de grond werd voortgesleept en naast Angelina werd neergesmeten.

'Ben je in orde?' kwaakte ik.

'Natuurlijk. En ik ben er heel wat beter aan toe dan jij'

En dat was waar. Haar kleren waren gescheurd en hier en daar had ze een blauwe plek waar ze haar hadden gestompt. Daar zou iemand voor gaan boeten en goed ook. Ik kon mijn tanden horen knarsen. En zij was net als ik vastgebonden.

'Ze dachten dat je dood was,' zei ze. 'En ik ook.' Er lag een rijkdom aan onuitgesproken gevoelens in haar woorden en ik probeerde te lachen, wat iets schever uitviel dan de bedoeling was. 'Ik weet niet hoe lang we daar hebben gelegen; ik was ook bewusteloos. Toen ik bijkwam was ik al gebonden en zij hadden de wapens gepakt en alles en laadden het allemaal op de wagens. Toen vertrokken we. Ik kon niets doen om ze tegen te houden. Ze spreken alleen maar dat vreselijke taaltje.'

Ze zagen er net zo vreselijk uit als hun taal klonk, een en al voddige kleren en vettige leren riemen, grote bossen smerig haar en baard. Ik kon een van hen van heel dichtbij bekijken toen hij bij me kwam staan en mijn hoofd van de ene kant naar de andere draaide terwijl hij mijn gekraakte gelaat vergeleek met een goede foto van me die hij in zijn hand had. Ik beet naar zijn smerige vingers maar hij trok ze op tijd weg. Dit moesten de mannen van Hij zijn; de foto bewees dat hoewel ik er geen flauw idee van had hoe hij daaraan kwam. Ongetwijfeld genomen tijdens een van onze schermutselingen in de tijd en sindsdien zorgvuldig bewaard. Op dat punt merkte ik dat de lelijkste en meest stinkende van het stel met grote ogen naar Angelina zat te staren en ik beet in zijn enkel en werd als dank voor mijn inspanning opzij geschopt.

Je moet Angelina nageven dat ze een zeer vastberaden persoontje is. Als ze weet wat ze wil, zorgt ze ervoor dat ze het krijgt, wat er ook gebeurt. Nu zag ze de enige manier waarop we uit deze troep konden loskomen en ze gebruikte hem. Vrouwelijke verleiding. Zonder ook maar iets van afkeer te laten blijken voor de lelijke bruut die ze met haar attenties overlaadde. Ze sprak hun taal niet, maar de taal die ze gebruikte was zo oud als de mensheid zelf.

Ze draaide zich bij mij vandaan en lachte naar het harige beest terwijl ze hem wenkte met haar hoofd. Haar schouders trok ze naar achter en haar aantrekkelijke figuur kwam goed uit terwijl ze haar heupen zedig in stelling bracht.

Het werkte natuurlijk. Er volgde een levendige discussie met de twee anderen, maar Harrie de harige aap sloeg er een neer en dat was dat. Ze keken hem witheet van jaloezie na toen hij naar haar toeliep. Ze lachte zo hartelijk mogelijk en hield haar slanke gebonden polsen omhoog.

Welke man kon die woordeloze smeekbede weerstaan? Dit sloffende gevaarte in ieder geval niet. Hij sneed de banden om haar polsen door en stopte zijn mes weg terwijl hij zich bukte om haar enkels los te maken. Toen hij haar overeind trok kwam ze geestdriftig omhoog. Hij knelde haar stevig tegen zich aan en boog zijn gezicht naar het hare.

Ik had hem kunnen vertellen dat het veiliger was te proberen een sabeltandtijger te zoenen, maar ik deed het niet. Wat er nu gebeurde kon ik alleen maar zien omdat de jaloerse toeschouwers alle uitzicht werd ontnomen door zijn grote lijf. Wie zou zich kunnen voorstellen dat die fijne vingertjes zo'n harde punt konden vormen, dat de smalle pols de hand zo diep in baardmans' darmen kon stoten? Prachtig. Hij boog zich over haar heen en bleef met alleen een lichte zucht doorbuigen. Even hield ze zijn gewicht overeind--toen deed ze een stap achteruit en gilde toen hij op de grond zakte.

Een toonbeeld van vrouwelijke onschuld, haar handen tegen haar wangen, ogen wijd opengesperd en gillend om het vreemde schouwspel van een sterke man die voor haar voeten ineen zijgt. De andere twee kwamen natuurlijk aanrennen, maar er lag een begin van kille achterdocht op hun gezichten. De eerste droeg mijn wapen.

Angelina rekende met hem af. Zodra hij haar dicht genoeg genaderd was en het geweer richtte, liet zij baardmans' mes vliegen dat ze had verwijderd voor ze hem liet vallen. Ik zag niet waar het terechtkwam omdat de derde man langs mij liep en ik had mijn benen opgetrokken in de hoop dat hij dat zou doen. Hij deed het. Ik gaf een ferme schop en trof hem onder zijn knien en hij ging neer. Terwijl hij viel dook ik naar voren en voor hij weer kon opkrabbelen gaf ik hem met beide laarzen een trap tegen zijn hoofd. En nog een keer omdat ik erg uit mijn humeur was.

Dat was dat. Angelina trok het mes uit haar onbeweeglijke doelwit, veegde het schoon aan zijn kleren en kwam me bevrijden.

'Ga je de anderen die nog bewegen doodmaken?' vroeg ze bedeesd.

'Het zou eigenlijk moeten, maar koelbloedige wraak is niets voor mij. Ze zijn wat ze zijn en dat is waarschijnlijk al straf genoeg. Als we al hun spullen meenemen en hun wagen kapot maken is dat al wraak genoeg zou ik denken. Je was geweldig.'

'Natuurlijk. Daarom ben je ook met me getrouwd.' Ze gaf me vlug een zoen omdat ze zich een tel later moest omdraaien om haar hiel op het voorhoofd van baardmans te planten die begon te bewegen. Hij sliep verder. Wij laadden in en vertrokken.

Ons doel was niet ver weg. Een paar uur later voelden we een beweging in de lucht die sterker werd naarmate we vorderden op het pad door de heuvels. Een onverwachte bocht bracht ons aan de rand van een vallei met een steile afgrond en ik liet het voertuig snel ronddraaien en schoot weer terug.

'Zag je dat?' vroeg ik.

'Reken maar,' antwoordde Angelina toen we dit keer wat voorzichtiger op onze buik voortschoven en om de bocht keken.

De wind was hier krachtiger en stroomde de vallei in vanuit een onzichtbare bron ergens beneden. De lucht was ook koeler en hoewel ook hier de altijd aanwezige wolken de hemel vulden hing er in de vallei geen mist die het uitzicht belemmerde. Recht tegenover ons werd de heuvel hoger en ging hij over in een massieve steile wand van glanzend zwart gesteente die loodrecht omhoog rees. Erosie had de wand omgetoverd in een hele verzameling torens en koepeltjes en de mens had die verder uitgehouwen tot een kasteelstad die de hele bergtop besloeg.

Er waren ramen en deuropeningen, vlaggen en vaandels, trappen en kantelen. De vlaggen waren helrood en er stonden half zichtbare zwarte lettertekens op. Ook was een aantal van de torens karmijnrood geverfd en met de krankzinnig verwarde constructie kon dit maar een ding betekenen.

'Ik weet dat het niet logisch is,' zei Angelina. 'Maar de rillingen lopen me over m'n rug van die plek. Ik kan maar moeilijk beschrijven wat voor indruk het wekt, misschien is krankzinnig nog het beste woord.'

'Het allerbeste. En aangezien dit de juiste wereld is en de juiste tijd, betekent dat dat een plek die er zo uitziet de verblijfplaats van Hij moet zijn.'

'Hoe komen we bij hem?'

'Een heel goede vraag,' zei ik in plaats van een verstandig antwoord. Hoe kwamen we in dit idiote kasteel binnen? Ik krabde aan mijn hoofd en wreef over mijn kin, maar deze onfeilbare denkhulpmiddelen werkten dit keer niet. Ik bemerkte een hele lichte beweging aan de rand van mijn gezichtsveld en ik keek om en grabbelde naar mijn wapen -- en bleef halverwege dat gebaar doodstil staan.

'Maak geen plotselinge bewegingen, vooral niet in de richting van je wapen,' zei ik zachtjes tegen Angelina. 'Draai je langzaam om.'

Dat deden we allebei. Zonder iets te doen dat de twaalf mannen die stiekem achter ons waren opgedoken aanleiding zou kunnen geven de trekker over te halen van de wapens die ze kalm op ons gericht hadden.

'Maak je gereed om naar voren te duiken als ik het doe,' zei ik en draaide me om en keek recht tegen vier andere mannen aan die net zo stiekem in het dal voor ons waren opgedoken. 'Laat die laatste opdracht maar vallen, 'lach lief en geef je over. We slaan ze wel neer als we tussen ze in staan.'

Die laatste opmerking was meer bedoeld als morele oppepper dan als afspraak. Want deze groep was heel anders dan de wild kijkende mannen van wie wij ons veelwielig vervoermiddel hadden afgenomen; ze waren veel koeler en strenger. Ze droegen allemaal dezelfde kleding, een grijs eendelig plastic pak dat uitliep in een capuchon die ze over hun hoofd trokken. Hun wapens waren net zo lang als geweren met een gat aan het eind en ze zagen er erg dodelijk uit. Wij sukkelden gehoorzaam naar voren toen een van hen dat instrument in onze richting zwaaide. Een ander lid van de steeds nauwer wordende kring kwam dichterbij staan en bekeek ons, maar hij was nog niet nabij genoeg om iemand die niet geneigd was tot zelfmoord een kans te geven zijn wapen te grijpen.

'Stragitzkruml?' zei hij en toen wij bleven zwijgen ging hij verder.

'Fidlykreepi?'

'Attentottenpotentaten?'

Toen er op deze onbegrijpelijke vragen niet gereageerd werd, draaide hij zich naar een dikke man met een rode baard die kennelijk de leiding had.

'Ili ne parolas konantajn lingvojn,' zei hij in duidelijk gearticuleerd Esperanto.

'Nou, dat lijkt er meer op,' zei ik in dezelfde taal. 'Mag ik misschien vragen waarom de heren het nodig vinden eenvoudige reizigers als wij met het geweer te bedreigen?'

'Wie zijn jullie?' zei Roodbaard terwijl hij naar voren kwam.

'Ik zou jullie hetzelfde kunnen vragen.'

'Ik heb de geweren,' antwoordde hij kil.

'Dat is heel goed opgemerkt en voor die logica moet ik buigen. Wij zijn toeristen uit het land aan de overkant van de zee...' Hij viel me in de rede met een kort en lelijk woord.

'Dat is onmogelijk zoals we allebei weten aangezien dit de enige landmassa op de hele planeet is. En nu de waarheid.'

We hadden het niet allebei geweten, hoewel we het nu wel wisten. Een enkel continent? Wat was er in die twintigduizend jaar met moedertje Aarde gebeurd? Liegen had niet gewerkt, misschien zou het met de waarheid lukken. Af en toe kwam dat toch wel eens voor.

'Zou u me geloven als ik vertelde dat we tijdreizigers zijn?'

Dat was in de roos en hij keek verbaasd terwijl de mannen die zo dichtbij stonden dat ze konden horen wat ik zei, opschrokken. Roodbaard keek ze woest aan tot ze allemaal doodstil waren voor hij weer iets zei.

'Welke relatie hebben jullie met Hij en zijn creaturen in zijn stad daarboven?'

Er hing een heleboel af van mijn antwoord. De waarheid had eenmaal gewerkt en misschien zou het weer lukken. En hij had creaturen gezegd en dat zei eigenlijk al genoeg. Ik kon niet geloven dat deze rustige, gedisciplineerde groep iets met de vijand te maken zou hebben.

'Ik ben hier gekomen om Hij te doden en zijn hele operatie weg te vagen.'

Dat had inderdaad het juiste effect en een aantal van de mannen liet zelfs zijn geweer al zakken voor ze met een grauw tot de orde werden geroepen. Roodbaard

gromde een bevel en een van de mannen snelde weg. Wij bleven zwijgen tot hij terugkwam met een groen metalen kubus die ongeveer even groot was als zijn hoofd en die hij aan de bevelhebber overhandigde. Hij was kennelijk hol. Roodbaard hield de kubus omhoog.

'Wij hebben meer dan honderd van deze dingen. Ze zijn uit de lucht omlaag komen zweven en ze zijn allemaal identiek. Er zit een krachtig'e radiobron in die ons de weg wijst -- maar we kunnen het metaal niet oplossen. De kubus is aan vijf kanten overdekt met boodschappen in verschillende talen en schriften. In de talen die wij kunnen lezen staat telkens dezelfde boodschap. "Breng dit naar de tijdreizigers." Op de onderkant van de kubus staan twee regels die wij niet kunnen lezen. Kunnen jullie dat?'

Hij stak de kubus langzaam naar rne toe en ik nam hem even voorzichtig over omdat elk wapen in de kring heel nauwkeurig op mijn lichaam was gericht. Het metaal zag eruit als collapsium, het ongelooflijk sterke spul dat ze voor met atoomraketbuizen aangedreven lijnschepen gebruiken. Ik draaide voorzichtig de bodem omhoog en las de regels in een oogopslag voor ik de kubus teruggaf.

'Ik kan het lezen,' zei ik, en ze hoorden de veranderde klank van mijn stem. 'De eerste regel zegt dat Hij en zijn mensen deze periode precies 2,37 dagen na mijn aankomst hier zullen verlaten.'

Daar werd over gesproken en Angelina was Roodbaard net even te vlug af met de belangrijke vraag.

'Wat staat er op die tweede regel?'

Ik probeerde te lachen maar het lukte niet zo erg.

'O, dat. Er staat dat de planeet door atoomexplosies vernietigd zal worden zodra zij weg zijn.'

Twintig

De tent was vervaardigd uit hetzelfde grijze materiaal als de kleren die onze bewakers droegen en was een gekoelde schuilplaats voor de Turkse-bad atmosfeer van buiten. Een vierkante machine stond in een hoek te snorren en koelde en droogde de lucht. Nog koelere drankjes waren te voorschijn gehaald. Ik dronk mijn glas leeg en zat somber te peinzen, over een manier om dit dilemma op te lossen voordat de dodelijke limiet bereikt was. Hoewel er nog steeds wapens gedragen werden hadden we een soort stilzwijgende overeenkomst gesloten; Roodbaard besloot nu die officieel te maken.

'Ik drink met jou,' zei hij. 'Ik ben Diyan.'

Het had veel weg van een ritueel en dus herhaalde ik de formule en stelde mezelf voor, net als Angelina. Daarna verdwenen de wapens en werd het allemaal veel gezelliger. Ik ging zitten waar ik het meest profiteerde van de volle luchtstroom van de koeler en besloot zelf ook eens wat vragen te stellen.

'Hebben jullie ook wapens die zwaarder zijn dan deze handwapens?'

'Niet beschikbaar. De paar die we hadden meegebracht zijn vernietigd in de strijd met de troepen van Hij.'

'Is dit continent dan zo groot dat jullie er niet snel wat meer uit je land kunnen halen?'

'De afmetingen van dit continent doen niet ter zake. Onze ruimteschepen zijn erg klein en alles moet meegebracht worden van onze thuisplaneet.'

Ik knipperde met mijn ogen en had het gevoel dat ik alle grond onder mijn voeten kwijt was.

'Zijn jullie dan niet van de Aarde?' vroeg ik.

'Onze voorouders wel, maar wij zijn allemaal op Mars geboren.'

'Misschien zou je me een paar dingetjes kunnen vertellen. De verwarring die ik telkens meen te bespeuren schijnt in mijn eigen hoofd te zitten.'

'Het spijt me, ik dacht dat je het wist. Laat ik je glas nog eens vullen. Het verhaal begint eigenlijk vele duizenden jaren geleden toen door een plotselinge verandering in de straling van de zon de temperatuur hier op Aarde enorm opliep. Met plotseling bedoel ik natuurlijk een verloop van jaren, eigenlijk zelfs eeuwen. Toen het klimaat veranderde en de poolkappen smolten, werd het voortbestaan van het leven op het oppervlak bedreigd. Kustlijnen veranderden en enorme stukken laaggelegen land liepen onder; grote steden verdronken. Dat was nog wel op te lossen geweest als er niet enorme seismische storingen waren opgetreden door de veranderde gewichtsverdeling op het aardoppervlak toen de polen bevrijd waren van hun ijslast en het vrijgekomen water andere gebieden bedekte. Aardbevingen en lavastromen, zinkend land en nieuwe bergketens. Allemaal erg verschrikkelijk, we hebben daarvan vele malen opnamen gezien op school. Er werd een ongelooflijke internationale campagne opgezet voor terravorming van de planeet Mars--dat wil zeggen dat de planeet geschikt gemaakt werd voor menselijke bewoning. Dat vereiste het scheppen van een atmosfeer daar met een hoge kooldioxydelaag om de toegenomen straling van de zon vast te houden, het overbrengen van ijsbergen uit de ringen van Saturnus en meer van dat soort dingen. Het was een edel streven dat uiteindelijk ook succes had, maar het betekende het bankroet voor de landen van de Aarde die alles hadden gegeven voor deze ongelooflijke poging. Op den duur ontstonden er geschillen en zelfs oorlogen toen de verzwakte regeringen vielen en hebzuchtige mensen vochten om een groter aandeel van de nieuw gemaakte wereld dan hun toekwam. Ondertussen bleef op Aarde het waterpeil stijgen en worstelden de eerste kolonisten op Mars met de keiharde omstandigheden op een nauwelijks leefbare wereld om de nederzettingen te vestigen. In de geschiedenis is die periode bekend als de Dodelijke Jaren omdat er zoveel mensen stierven; de aantallen zijn bijna niet te geloven. Maar uiteindelijk hebben we het gered, en Mars is nu een mooie groene wereld.

Met de Aarde ging het niet zo goed. Het contact tussen de planeten ging verloren en de overlevenden van de eens tierende miljarden hier leverden een vreselijke strijd om te blijven leven. Er zijn uit die periode van duizenden jaren geen geschriften over, maar het resultaat is duidelijk genoeg. Dit ene grote continent bleef boven water plus nog wat eilandketens die de vroegere bergmassieven waren. En de mensheid werd beheerst door waanzin. Toen we daartoe in staat waren, herbouwden we de oude ruimteschepen en brachten we hulp waar we konden. Onze hulp werd niet gewaardeerd. De overlevenden doden iedere vreemdeling op het eerste gezicht en beleven daar veel plezier aan. En alle mensen zijn vreemdelingen. De bijna niet gedempte straling van de zon hier brengt allerlei soorten mutaties voort bij de mens, de planten en de dieren. De meeste mutaties stierven vlug uit, maar de overlevenden zijn zonder uitzondering levensgevaarlijk. We hielpen dus waar we konden maar deden eigenlijk erg weinig. De aardmensen waren voor elkaar een voortdurend gevaar, maar niet voor Mars. Dat wil zeggen, niet tot Hij hen een paar honderd jaar geleden verenigde.'

'Leeft hij echt al zo lang?'

'Kennelijk wel. Zijn geest is even krom als de hunne, maar hij kan met ze communiceren. Ze volgen hem. Ze werken zelfs samen, bij de bouw van die stad die jullie hebben gezien en ze hebben zelfs een soort gemeenschap opgebouwd. Hij is echt een genie, zij het dan een verwrongen soort. Ze hebben fabrieken en een soort rudimentaire techniek. Het eerste wat ze deden was om meer hulp van Mars vragen en ze wilden ons niet geloven toen wij zeiden dat ze al het maximum kregen. We zouden ons niet gestoord hebben aan hun krankzinnige eisen als ze geen raketten met atoomkoppen hadden opgegraven die ze op onze planeet konden richten. Na de komst van de eerste geleide projectielen werd deze expeditie georganiseerd. Op Mars hebben we het gered door in alles samen te werken, een andere manier was er niet, en we zijn dus geen oorlogszuchtig volk. Maar we hebben wapens gemaakt en zullen die met tegenzin gebruiken om ons eigen voortbestaan zeker te stellen. Hij is de oorzaak van alle moeilijkheden en we moeten hem gevangen nemen of doden. Als we om dat te bereiken ook anderen moeten doden, zullen we dat doen. Thuis zijn er duizenden omgekomen en de radioactiviteit in de Martiaanse atmosfeer is ernstig toegenomen.'

'Dan hebben wij hetzelfde doel,' zei ik. 'Hij heeft een tijdaanval op onze mensen georganiseerd met gelijksoortige rampzalige gevolgen. Jij hebt onze plannen voor tegenactie aardig geformuleerd.'

'Hoe doen we het?' vroeg Diyan geestdriftig.

'Dat weet ik nog niet,' antwoordde ik somber.

'We hebben iets meer dan tien standaarduren om alles voor elkaar te krijgen,' zei Angelina heel precies. Als alle vrouwen was zij een echt pragmatisch persoon. Terwijl wij onze tijd verdeden met verhalen over het verleden, hield zij rekening met het feit dat de beslissing in de toekomst zou moeten worden genomen en ging zij het echte probleem te lijf. Ik had haar graag even mijn genegenheid willen tonen, maar besloot dat dat maar moest wachten tot een passender ogenblik, als er tenminste nog tijd zou komen.

'Een zo krachtig mogelijke aanval,' zei ik. 'Wij hebben wapens die we bij die van jullie kunnen voegen. Een aanval op alle fronten, de zwakke plek opsporen, onze krachten bundelen en doorstoten naar de overwinning. Hebben jullie nog grote wapens over?'

'Nee.'

'Nou ja... daar kunnen we wel overheen komen. Wat denk je van een noodlanding van een van jullie ruimteschepen in dat kasteel daar, om op die manier een strijdmacht in de rug te krijgen?'

'Al onze ruimteschepen zijn vernietigd door saboteurs, zelfmoordpiloten. Er zijn andere van Mars onderweg, maar die komen te laat. Wij zijn eigenlijk helemaal niet goed in oorlogvoeren en doden, terwijl zij er altijd mee nebben geleefd.'

'Geef de hoop nog niet op, ha-ha,' lachte ik, maar het klonk erg hol. De sombere stemming was zo dik dat je hem kon snijden met een mes.

'Het zwaartescherm,' zei Angelina zo zachtjes dat alleen ik het kon horen.

'We zullen het zwaartescherm gebruiken,' zei ik hardop zodat iedereen het kon horen. Een goede generaal is afhankelijk van kundig stafwerk. Het plan was nu helemaal klaar en stond in vurige letters voor mijn ogen geschreven.

'Dit is een alles-of-niets operatie. Angelina en ik zullen alle spanning uit onze niet noodzakelijke uitrustingsstukken aftappen om het zwaartescherm een volle lading te geven. Dan maken we een meervoudig tuig voor het scherm. Ik reken het straks wel precies uit, maar ik schat dat het wel vijf of zes mensen over die muren kan tillen voordat de energie op is. Angelina en ik zijn twee, de anderen moeten uit jullie beste mensen gekozen worden...'

'Een vrouw, nee, dit is geen vrouwenwerk,' protesteerde Diyan. Ik klopte hem begrijpend op zijn arm.

'Wees maar niet bang. Hoe lief en bedeesd ze ook is, ze wint het van elke tien mannen in deze tent. En we hebben iedereen nodig. Want de troepen buiten zullen een zeer realistische aanval beginnen die best succes kan hebben. Aanvankelijk van alle kanten en vervolgens concentreren ze zich op een flank. Als het lawaai zijn toppunt bereikt, vliegt de commandoploeg over de tegenoverliggende muur en boort van binnenuit een gat. Laten we nu alles gaan regelen.'

We regelden alles. Of liever gezegd, Angelina en ik regelden alles, want deze vredelievende Martiaanse boerenkinkels wisten niets van wetenschappelijk afslachten en ze waren maar wat blij dat ze de verantwoording voor de leiding aan ons konden overdoen. Toen alles eenmaal op gang was nam ik even een paar uurtjes rust--ik was ongeveer twee hele dagen en 20.000 jaar wakker of bewusteloos geweest, en ik was dus begrijpelijk genoeg erg moe. De drie uur die ik sliep, waren lang niet genoeg en ik werd smakkend en knipperend wakker en nam vlug een peppil om het verschil weg te werken. Buiten de tent was het donker en nog steeds even heet.

'Zijn we klaar om te beginnen?' vroeg ik.

'Kan elk ogenblik zover zijn,' zei Angelina, koel en ontspannen en zonder enig teken van haar inspanningen; kennelijk was ze ook aan de pep. 'We hebben nog ongeveer vier uur voor het daglicht en het grootste deel daarvan hebben we nodig om onze stellingen in te nemen. De aanval begint bij het eerste licht.'

'Weten de gidsen de weg?'

'Ze vechten nu al bijna een jaar lang in en rond deze positie, ik zou het dus wel denken.'

Dit was de beslissende slag. De mannen beseften het allemaal. Het was te zien aan de uitdrukking op hun gezicht en de houding van hun schouders. Er kon vandaag maar een overwinnaar zijn. Misschien waren ze dan geen geboren vechtjassen, maar ze leerden snel. Als je gaat vechten, vecht je om te winnen. Diyan kwam eraan met nog drie van zijn mannen die het geimproviseerde metalen tuig droegen waar ze het zwaartescherm in hadden gebouwd.

'We zijn klaar,' zei hij.

'Iedereen weet wat hij moet doen?'

'Perfect. We hebben al afscheid genomen en de eerste aanvalseenheden zijn al onderweg.'

'Dan gaan wij ook op pad.'

Diyan ging voorop, hoewel ik er geen flauw idee van heb hoe hij in die stomende hete duisternis de weg kon vinden. Wij strompelden achter hem aan, zwetend en vloekend onder het gewicht van het onhandige tuig, en hoe minder er over de eerstvolgende uren wordt gezegd, hoe beter. Toen de dag aanbrak lagen wij uitgeput onderaan de verste wand, de hoogste en schijnbaar de sterkste, die ons doelwit was. Zoals hij uit de mist boven ons opterende zag hij er helemaal niet aantrekkelijk uit. Ik kneep even in Angelina's hand om haar te laten zien dat ik niet bang was en om haar op te vrolijken. Zij kneep op haar beurt in de mijne om te laten merken dat ze heel goed wist dat ik net zo bang was als de anderen.

'Het lukt ons wel, Jim,' zei ze. 'Dat weet je.'

'O, het zal vast wel lukken; dat bewijst het voortbestaan van ons stukje toekomst. Maar dat geeft niet aan hoeveel er vandaag zullen sterven--of wie van ons zal voortleven in de afzienbare toekomst.'

'Wij zijn onsterfelijk,' zei ze met zoveel overtuiging dat ik moest lachen en mijn moreel schoot omhoog tot zijn gebruikelijke zelfzuchtige hoogte en ik gaf haar een stevige klapzoen voor haar hulp.

Plotseling klonken er knallen in de verte die als donder van de rotswanden terugkaatsten en weergalmden. De aanval was begonnen. De klok draaide en van hier af verliep alles op tijd. Ik hielp iedereen in het tuig en hield tegelijk mijn horloge in de gaten. Toen het tijdstip voor onze sprong naderde, gespte ik mezelf ook in en zette het zwaartescherm aan.

'Zet je schrap,' zei ik terwijl ik de seconden voorbij zag vliegen. 'En hou je gereed om de riemen door te snijden als we aan de andere kant neerkomen.'

Ik drukte op de knop en met een metalen gekreun van het tuig steeg mijn kleine strijdmacht van zes personen de lucht in ten aanval.

Eenentwintig

We zweefden als in een trage lift omhoog langs de zwarte rotswand, een prachtige schietschijf voor iemand met een goed geweer en een scherp oog. Het was op zijn zachtst gezegd onplezierig. Ik moest heel geleidelijk opstijgen zodat ons tuig het niet zou begeven en ik versnelde zo vlug het kon tot we op maximum stijgkracht zaten. Het zwaartescherm begon duidelijk hitte uit te stralen door de worsteling met al ons dood gewicht. Het zou uiterst onaangenaam zijn als het 't nu begaf.

Toen schoten er diepliggende vensters voorbij, gelukkig zonder mensen erachter, het zwarte gesteente ging over in een donkere muur en voor ons lagen de kantelen van de omloop. Ik stuurde ons daarheen en schakelde vlak voor we de rand bereikten de energie uit. Onze versnelling bracht ons er in een hoge boog overheen en daarna gebeurde alles ongelooflijk snel.

Er stonden twee wachters op de muur die allebei verrast, boos, bewapend en klaar om te vuren waren. Maar Angelina en ik vuurden eerst. We gebruikten de pijlschieters om zo lang mogelijk onopgemerkt te blijven. De wachters zakten zwijgend in elkaar, hun gezicht en hals plotseling stekelig als een speldekussen en ik schakelde de energie in voor de landing.

Landing! Er was geen binnenplaats of een plat dak onder ons! We daalden recht boven een koepelvormig doorzichtig dak van een grote werkplaats, een koepel die zo te zien was opgebouwd uit glazen ramen gevat in een warrig web van roestige metalen steunen. We keken vol afschuw toe hoe we in die richting omlaag suisden en ik schakelde het scherm op volledige stilstand. We kreunden onder de plotselinge versnelling en het tuig kreunde ook en het kraakte en verboog. De koepel was te dichtbij en we konden nooit op tijd tot stilstand komen.

Het was prachtig. Een stille, stiekeme aanval, flitsende grijze geesten in de dageraad. Zes paar laarzen raakten de koepel op hetzelfde moment en ongeveer vijfduizend vierkante meter glas knalde weg. Het geraamte jankte en verboog en een aantal van de roestige steunen brak los. Een griezelig ogenblik dacht ik dat wij al het glas achterna zouden gaan dat nu kletterend en krakend met een afschuwelijk kabaal in de kamer beneden ons terechtkwam.

Toen gaf het zwaartescherm in een laatste huiverende uitbarsting van energie al zijn krachten en stopte onze voorwaartse beweging, waarna het in brand vloog.

'Grijp de steunen!' schreeuwde ik terwijl ik aan de gespen trok die het zwaartescherm aan ons tuig verbonden. Ik kreeg het niet meteen los en brandde mijn hand. Het viel recht omlaag in de hal met zijn gillende bevolking waar het prompt ontplofte. Ik zuchtte en liet nog een paar rook- en vlambommen vallen om de verwarring wat te vergroten.

'Onze aanwezigheid is nu bekend,' zei ik terwijl ik me hand over hand in veiligheid bracht. 'Ik stel voor dat we dit wankele klimrek verlaten en weer aan het werk gaan.'

Heel voorzichtig kropen we terug naar de veilige omloop, waarbij nog meer glas omlaag kletterde toen ons gewicht het geraamte verboog en de ruiten uit hun sponningen gleden.

'Schakel de radio in,' zei ik tegen Diyan toen hij naast me op de omloop klauterde 'Zeg tegen je troepen dat ze terugtrekken als ze niet zijn doorgebroken, maar ze moeten blijven vuren.'

'Ze zijn aan alle kanten afgeslagen.'

'Zeg dan dat ze hun verliezen zoveel mogelijk beperken. We gaan hier van binnenuit een blitzkrieg voeren.'

We gingen op pad. Angelina en ik voorop zodat we elke tegenstander die verscheen konden neerschieten terwijl de anderen ons in de flanken en van achteren dekten. In zweterige looppas voorwaarts. We moesten snel toeslaan, verwarring zaaien waar we gingen--en Hij vinden. De eerste deur kwam uit op een grote wenteltrap die schijnbaar oneindig ver omlaag liep. De aanblik daarvan stond me niet aan, ik liet dus wat schokgranaten omlaag rollen en wij gingen verder over het dak.

'Waarheen?' vroeg Angelina.

'Die warboel van torens en gebouwen recht voor ons ziet er groter en functioneler uit dan de rest van dit oord. Dat lijkt me wel een goeie gok.' Naast ons op de tegels ketste iets en Angelina plukte de schutter uit een raam boven ons met een enkel schot vanuit de heup. We renden wat harder en drukten ons toen tegen de muur boven een afgrond die tot in het dal omlaag liep terwijl ik een gesloten deur opblies. Toen waren we binnen.

Deze plaats was ontworpen door een krankzinnige. Ik weet wel dat dat letterlijk waar is, maar je hoefde Hij niet te kennen om dat te begrijpen. Gangen en trappen, verwrongen kamers, hoekige wanden en zelfs een stuk waar we op handen en voeten onder het lage plafond door moesten kruipen. Daar verloren we de eerste man. Vijf van ons waren deze ruimte al uit toen het plafond stil en vlug omlaag zakte en de achterste man verpletterde voor hij zelfs maar een kik kon geven. We begonnen nog erger te zweten. De vijanden die we tegenkwamen waren voor het grootste deel onbewapend en ze vluchtten weg of werden neergelegd door onze naaldschieters. Het was nu stilte en snelheid geblazen en we verplaatsten ons zo snel we konden tussen de bizar versierde wanden waarbij het ons niet moeilijk viel niet naar de ongelooflijke wandschilderingen te kijken die elke vierkante meter beschikbare ruimte bedekten.

'Een ogenblikje,' hijgde Angelina terwijl ze me tegenhield toen we door een hoge gang bij een trap kwamen die omlaag wentelde met stenen treden die allemaal een andere hoogte hadden tot hij uit het gezicht verdween. 'Weet je eigenlijk wel waar we heengaan?'

'Niet precies,' hijgde ik terug. 'We dringen gewoon het gebouw binnen om de strijd voor te blijven terwijl we overal verwarring stichten.'

'Ik dacht dat onze ambities verder reikten. Hij vinden bij voorbeeld.'

'Heb je misschien een voorstel hoe we dat moeten aanleggen?' Ik moet toegeven dat het er een beetje snauwend uitkwam. Angelina antwoordde met een honingzoete stem.

'Eigenlijk wel ja. Je zou bij voorbeeld de tijdenergie-verklikker kunnen inschakelen die om je nek hangt. Ik dacht ook dat we die daarvoor hadden meegebracht.'

'Net wat ik van plan was,' loog ik om te verbergen dat ik die helemaal vergeten was in de witgloeiende hitte van de doldrieste aanval.

De naald tolde rond en wees heel nauwkeurig naar de vloer onder onze voeten.

'Steeds maar omlaag,' commandeerde ik. 'Waar de tijd-helix spiraalt zullen we de Hij vinden van wie ik gehakt ga maken.' Ik meende het ook aangezien dit de derde en laatste poging was. Ik had een speciale bom vervaardigd waarop ik zijn naam had geschilderd. Het was een hels mengsel van een steller--die gegarandeerd alle eiwit binnen een kring van vijf meter zou doen coaguleren --een springlading, een massa giftig schroot en een thermietbom die in theorie het gestolde, gecoaguleerde, vergiftigde lijf van Hij zou moeten koken.

Hierna werd de strijd heviger. Een soort vlammenwerper stuurde een golf rook- en vuurwolken de trap op waar we niet langs konden. Geschroeid en rokend ontkwamen we door een gat dat ik in de muur blies naar een soort laboratorium. Naar alle kanten strekten zich rijen en rijen met borrelende retorten uit die allemaal verbonden waren met een wirwar van glazen leidingen. Donkere vloeistoffen drupten, en uit ventielen siste smerig stinkende stoom naar buiten. De mensen die hier werkten waren niet gewapend en we maaiden ze neer. We liepen nu iets langzamer en hijgden naar adem.

'Oef!' zei Angelina en ze trok een lelijk gezicht. 'Heb je gezien wat er in die potten zit?'

'Nee, en ik wil het ook niet zien. Schiet op.' Iets waardoor de ijskoude Angelina van de kook raakte was iets dat ik beslist niet wilde zien. Ik was blij toen we dit stuk achter ons lieten en een tweede trappenhuis vonden.

We kwamen in de buurt. Het verzet nam toe en we moesten nu grotendeels vechtend verder trekken. Alleen het feit dat de verdedigers niet erg serieus bewapend waren stelde ons in staat erdoor te komen. Kennelijk waren de meeste wapens in gebruik op de muren want deze mensen vielen ons aan met messen, bijlen, stalen staven, van alles en alles. Met inbegrip van hun blote handen als ze anders niet hadden. Krijsend en schuimbekkend togen ze ten aanval en ze remden ons toch af omdat ze met zovelen waren. We verloren onze tweede man toen een kerel met een stalen nagel zich van boven uit een spleet liet vallen en een van de Martianen doodstak voor ik hem kon neerschieten. Ze stierven samen en het enige wat we konden doen was ze achterlaten en verdergaan. Ik keek vlug even op mijn horloge en begon weer vermoeid te hollen. Onze tijd raakte op.

'Wacht!' riep Diyan schor. 'De naald, hij wijst niet meer.'

Ik gebaarde dat iedereen in de brede gang moest stoppen en ze lieten zich op de grond vallen om ons in de flank te dekken. Ik keek naar de tijdenergie-verklikker die Diyan droeg.

'Welke kant wees hij op toen je er voor het laatst op keek?'

'Recht naar voren deze gang in. En de naald lag vlak, alsof die machine waar hij naar wijst zich op deze verdieping bevond.'

'Hij werkt alleen als de tijdhelix in werking is. Die moet nu op uit staan.'

'Zou Hij vertrokken zijn?' vroeg Angelina, hardop de woorden uitsprekend die ik uit mijn gedachten probeerde te houden.

'Vast niet,' zei ik gemaakt ernstig. 'We moeten in ieder geval doorzetten zolang we kunnen. Een laatste poging nu, recht vooruit.'

We zetten door. En verloren nog een man toen we een laag kronkelende doorntakken probeerden over te steken. De doorns waren giftig. Ik moest ten slotte het spul wegbranden met onze laatste thermietgranaat. Onze munitie en onze voorraad granaten raakten op. Bij de volgende zijgang vond een kort en hevig vuurgevecht plaats dat mijn naaldschieter leegmaakte. Ik gooide hem opzij en schopte tegen de zware deur die verdere voortgang in deze richting verhinderde. Hij zou opgeblazen moeten worden en mijn granaten waren op. Ik keek naar Angelina en net op dat moment lichtte er een communicatiescherm naast de deur op.

'Je hebt verloren, voor de laatste keer,' zei Hij terwijl hij me vanaf het scherm gemeen toegrijnsde.

'Ik ben altijd bereid om te praten,' zei ik en toen sprak ik met Angelina in een taal waarvan ik zeker wist dat Hij die niet sprak. 'Heb je nog schokgranaten over?'

'Ik praat en jij luistert,' zei Hij.

'Een,' antwoordde Angelina.

'Ik ben een en al oor,' zei ik tegen hem. 'Blaas die deur op,' zei ik tegen haar.

'Ik heb alle mensen die ik nodig heb naar een veilig oord in het verleden gestuurd waar we nooit gevonden kunnen worden. Ik heb de machines die we nodig hebben verstuurd, ik heb alles verstuurd wat we nodig zullen hebben om een tijdhelix te bouwen. Ik ben de laatste die vertrekt en als ik ga, zal de tijdmachine achter mij vernietigd worden.'

De granaat ontplofte, maar de deur was dik en bleef in de sponning klemmen. Angelina besproeide hem met explosiekogels. Hij praatte gewoon verder alsof dit allemaal niet gebeurde.

'Ik weet wie jij bent, kleine man uit de toekomst, en ik weet waar je vandaan komt. Daarom zal ik je vernietigen voor je de kans hebt gehad geboren te worden. Ik zal jou, mijn enige vijand, vernietigen; dan zijn het verleden, de toekomst en alle eeuwigheid van mij, van mij, van mijl'

Hij schreeuwde en kwijlde voor hij was uitgesproken en de deur begaf het en ik was als eerste door de opening.

Mijn kogels knalden uiteen in de tere apparatuur van de tijdhelix terwijl mijn Hij-bom in een grote boog door de lucht vloog.

Maar hij had de tijdhelix al ingeschakeld. De groene gloed was verdwenen; Hij was verdwenen, de apparatuur die hier nog stond hadden ze niet langer nodig. Mijn hel-bom ontplofte in het niets en was nu voor ons een groter gevaar dan voor de verdwenen persoon waarvoor hij bedoeld was. We lieten ons op de vloer vallen terwijl de dood over ons heen suisde en toen we weer keken was de apparatuur rokend aan het wegsmelten.

Hij sprak weer en de loop van mijn wapen bewoog zich zoekend rond.

'Ik heb deze opname gemaakt voor het geval ik overhaast moet vertrekken, neem me niet kwalijk.' Hij grinnikte krankzinnig om zijn eigen misplaatste grap. 'Ik ben nu weg; jij kan me niet volgen, maar ik kan jou wel volgen door de tijd. En je vernietigen. Maar jij hebt nog andere vijanden bij je en ik wil hen ook mijn wraak laten voelen. Zij zullen sterven, jullie zullen allemaal sterven, alles zal sterven; ik heers over werelden, over de eeuwigheid en ik vernietig werelden. Ik zal deze Aarde vernietigen. Ik laat jullie slechts voldoende tijd om dat goed te begrijpen en flink te lijden. Jullie kunnen niet ontkomen.

Over een uur zal elk kernwapen op deze planeet afgaan.

De Aarde zal verwoest worden.'

Tweentwintig

Het opblazen van de bandapparatuur met Hij's stem in zijn opgerolde ingewanden gaf maar weinig genoegen, maar ik deed het toch. Het ding knalde uiteen in een grote wolk van plastic en elektronische onderdeeltjes en het krankzinnige gelach hield abrupt op. Angelina klopte me op mijn hand.

'Je hebt je best gedaan,' zei ze.

'Mijn best was niet goed genoeg. Het spijt me dat ik jou hier ook in betrokken heb.'

'Ik zou niet anders willen. Wat ons overkomt, overkomt ons samen.'

'Dit klinkt alsof er met jullie volk iets vreselijks gaat gebeuren,' zei Diyan. 'Dat spijt me heel erg.'

'Dat hoeft je helemaal niet te spijten. We zitten allemaal in hetzelfde schuitje.'

'In een opzicht wel. Dat van over een uur. Maar Mars is gered en wij die hier sterven, weten dat we dat tenminste bereikt hebben. Onze gezinnen en ons volk zullen voortbestaan.'

'Ik wilde dat ik hetzelfde kon zeggen,' zei ik diep terneergeslagen terwijl ik even zijn wapen leende om twee vijanden neer te leggen die door de kapotte deur probeerden binnen te dringen. 'Toen wij hier verloren, verloren we voorgoed. Het verbaast me trouwens dat we er nog zijn, we hadden als een nachtkaars moeten uitdoven.'

'Kunnen we helemaal niets doen?' vroeg Angelina. Ik haalde mijn schouders op.

'Ik kan niets bedenken. Tegen waterstofbommen kan je niet op. De tijdhelixapparatuur is nogal gesmolten, dus dat is ook uitgesloten. Wat wij nodig hebben is een nieuwe tijdhelix en die krijgen we niet tenzij er plotseling een uit de lucht komt vallen.'

Als een echo van mijn woorden klonk er boven ons plotseling een plof van luchtverplaatsing en ik liet me vallen en dook opzij in de veronderstelling dat het een nieuwe aanval was. Dat was het niet. Het was een grote groen metalen kist die zomaar midden in de lucht zweefde. Angelina keek me zeer bevreemd aan.

'Als dat een tijdhelix is moet je mij eens vertellen hoe je dat hebt gedaan.'

Voor het eerst van mijn luidruchtige leven stond ik met mijn mond vol tanden, en dat werd nog erger toen ik, vlak voor de kist de grond raakte, de letters op de zijkant las.

'Tijdhelix--voorzichtig openmaken.'

Ik verroerde me niet. Het leek allemaal te ongelooflijk. De twee zwaarteschermen bovenop de kist, de klok die de schermen bevel had gegeven het hele ding op de grond te zetten, de kleine bandrecorder die ook aan de kist vastzat met in grote letters 'Draai mij af' erop. Ik stond met uitpuilende ogen te staren en het was de eeuwig praktische Angelina die een stap naar voren deed en de startknop indrukte. Professor Coypu's hoogdravende stem rolde over ons heen.

'Ik stel voor dat jullie vlug aan de slag gaan. De bommen gaan zeer binnen kort af, weet je. Er is mij gevraagd je te vertellen, Jim, dat de afstelling van de bommen zich in een kast in de muur tegenover je bevindt, achter de gevriesdroogde rantsoenen. Het ding lijkt op een draagbare radio omdat het ook een draagbare radio is. Met toevoegingen. Als je hem verkeerd behandelt, gaan alle bommen ogenblikkelijk af. En dat zou niet prettig zijn. Je moet de drie knoppen instellen op de cijfers zes-zes-zes, wat geloof ik het getal van het beest is. Doe dat in volgorde van rechts naar links. Als je ze hebt ingesteld moet je de uitschakelknop indrukken. Zet mij nu af tot je dat hebt gedaan. En schiet een beetje op.'

'Goed, goed,' zei ik gergerd en ik zette hem af. Hij sloeg een behoorlijk autoritaire toon aan voor een individu dat pas over ruim 10.000 jaar geboren zou worden. En hoe kwam het dat hij zoveel wist? Ik klaagde, maar ik liep naar de kast en deed mijn werk. Ik smeet de gevriesdroogde rantsoenen op de grond, waar ze duidelijk thuishoorden. Ze zagen eruit als stukjes geelgroene gedroogde octopustentakels. Met zuignappen en al. De radio stond er. Ik probeerde hem niet te verplaatsen maar zette de knoppen in de mij opgedragen stand en drukte de knop in. Er gebeurde niets.

'Er gebeurt niets,' zei ik.

'En dat is precies wat we moeten hebben,' zei Angelina terwijl ze op haar tenen ging staan om me een waarderende zoen op mijn wang te geven. 'Je hebt de wereld gered.'

Erg trots op mezelf beende ik onder de bewonderende blikken van de Martianen terug naar het bandapparaat en schakelde het weer in.

'Denk nu niet dat je de wereld hebt gered,' zei Coypu. Spelbreker. 'Je hebt alleen de verwoesting ongeveer achtentwintig dagen uitgesteld. Als ze eenmaal ingeschakeld zijn wachten de bommen zo lang en dan gaan ze vanzelf af. Maar je Martiaanse kameraden kunnen van dit uitstel profiteren. Ik geloof dat er voorraadschepen naar hen onderweg zijn?'

'Die komen over vijftien dagen hier aan,' zei Diyan, zijn stem schor van ontzag voor het lichaamloze orakel voor zijn neus.

'Vijftien dagen, meer dan genoeg tijd. De Aarde zal verwoest worden, maar dat is gezien zijn huidige conditie meer een zegen dan een tragedie. Het is nu tijd om deze kist open te maken. Bovenop het regelpaneel ligt een molecuulafbreker. Als je die op de buitenmuur richt, onder die hoge kleine raampjes, onder een hoek van vijftien graden omlaag, zal die een tunnel uitsnijden die buiten de muren uitkomt. Ik stel voor dat dit zo spoedig mogelijk gedaan wordt. De Martianen kunnen langs die weg naar buiten ontkomen. Druk nu knop A in, dan vormt zich de tijdhelix. James en Angelina, gesp de zwaarteschermen om en vertrek zodra het waarschuwingslampje gaat branden.'

Hoewel ik het nog steeds niet helemaal kon geloven deed ik wat me was opgedragen. De tijdhelix ontstond onder veel geknetter en kreunde en vonkte toen hij zich opwond. Diyan kwam met uitgestoken hand naar voren om de mijne te drukken.

'We zullen je nooit vergeten, noch wat je voor onze wereld hebt gedaan. De ongeboren generaties zullen jouw naam en over jouw daden lezen in hun schoolboeken.'

'Weet je wel hoe je hem spelt?' vroeg ik.

'Jij maakt hier grapjes over omdat je een groot en nederig mens bent.' Dat was de eerste keer dat iemand me daarvan beschuldigde. 'We zullen een standbeeld oprichten met erin gegraveerd "James diGriz, wereldredder".'

Elke Martiaan schudde me de hand; ik werd er verlegen van. Ook in Angelina's ogen lag een bewonderende glans, maar vrouwen zijn eenvoudige schepsels en houden ervan zich te koesteren in het voetlicht, ook al is het slechts de weerschijn daarvan. Toen ging het waarschuwingslampje aan en na nog enkele afscheidswoorden gespten we de zwaarteschermen om zoals ons opgedragen was en even later--naar ik ernstig hoopte voor de laatste keer--baadden we in het koele vuur van de tijdenergie. Onze aanraking schakelde de zaak kennelijk in want voordat ik de heel toepasselijke opmerking kon maken die op mijn lippen lag, ging alles zoinng.

Niet slechter dan een andere tijdreis, maar zeker niet beter. Dit was een soort vervoer waar ik wel nooit aan zou wennen. Sterren als voortsnellende kogels, spiraalnevels die als vuurwerk rondtollen, beweging die geen beweging is, tijd die geen tijd is, alle gebruikelijke narigheid. Het enige goede aan deze tocht was dat er een eind aan kwam, wat plaatsvond in de gymzaal van de basis van de Speciale Brigade, de grootste open ruimte daar. We zweefden in de lucht, mijn Angelina en ik en lachten breed naar elkaar zonder acht te slaan op de verbaasde kreten van de zwetende sportlieden onder ons. We hielden elkaar bij de hand in de doodgewone gelukkige wetenschap dat de toekomst nog ver voor ons lag.

'Welkom thuis,' zei ze en meer viel er ook niet te zeggen.

We zweefden naar de grond, zwaaiden naar onze vrienden en gaven voorlopig geen antwoord op hun vragen. Eerst naar Coypu in het tijdlaboratorium om verslag uit te brengen. Even voelde ik me ongelukkig omdat Hij me was ontkomen en ik hoopte maar dat we, als hij dit keer door de tijd was opgespoord, een paar flinke bommen konden sturen in plaats van mij of een andere vrijwilliger.

Coypu keek op en zijn mond viel open. 'Wat doen jullie hier?' zei hij. 'Jullie worden verondersteld dat Hij-persoon uit te schakelen. Hebben jullie mijn boodschap niet ontvangen?'

'Boodschap?' zei ik en ik knipperde met mijn ogen.

'Ja. We hebben tienduizend metalen kubussen gemaakt en die naar de Aarde gestuurd terug in de tijd. Dan zou je er vast wel een van in handen krijgen. Met een radiobron en zo.'

'O, die oude boodschap. Ontvangen en naar gehandeld, maar je loopt een beetje achter. Wat moet dat hier?' Ik ben bang dat mijn stem bij die laatste woorden een beetje schril klonk terwijl ik met een trillende vinger naar de compacte machine aan de andere kant van de kamer wees.

'Dat? Onze Mark I opvouwbare tijdhelix? Wat moet die dan anders doen? We zijn er net mee klaar.'

'Hebben jullie hem nog nooit gebruikt?'

'Nooit.'

'Dan wordt dit de eerste keer. Je moet er een stel zwaarteschermen aan vastmaken -- hier, gebruik deze maar -- en een bandapparaat en een molecuulafbreker en dan moet je hem meteen terugsturen om Angelina en mij te redden.'

'Ik heb wel een draagbare recorder, maar waarom...' Hij haalde een bekend apparaat uit de zak van zijn laboratoriumjas.

'Doe het eerst maar, later leggen we alles uit. Angelina en ik worden opgeblazen als je dit niet goed doet.'

Ik greep wat verf en schilderde 'Draai mij af' op de recorder en toen 'Tijdhelix--voorzichtig openmaken' op de machine. Het preciese opgenblik waarop Hij de Aarde had verlaten werd met de tijdspeurder bepaald en de aankomst van deze lading werd op een paar minuten later ingesteld op de grote helix. Coypu sprak op mijn aanwijzingen de band in en pas toen de hele handel het verleden ingezwiept was, slaakte ik dankbaar een zucht van verlichting.

'We zijn gered,' zei ik. 'En nu lust ik die borrel wel die je me hebt beloofd.'

'Ik heb niks beloofd.'

'Ik lust hem evengoed wel.'

Coypu zat in zichzelf te mompelen en krabbelde op een bloknoot terwijl ik een krachtige borrel inschonk voor Angelina en mezelf. We klonken en maakten net onze kelen nat toen hij breed lachend naar ons toekwam.

'Dat had ik nodig,' zei ik. 'Het moet eeuwen geleden zijn dat ik voor het laatst iets heb gedronken.'

'Het wordt eindelijk allemaal duidelijk,' zei Coypu terwijl hij met ingehouden opwinding op zijn vooruitstekende tanden tikte.

'Is het goed als we blijven zitten terwijl we luisteren? We hebben een drukke paar duizend jaar achter de rug.'

'Ja natuurlijk. Ik zal de gebeurtenissen in volgorde nalopen. Er werd een tijdaanval gedaan op de Brigade door Hij, een zeer geslaagde. Onze krachten werden nogal gedecimeerd...'

'Ja, tot twee. Jij en ik.'

'Precies. Maar zodra ik jou naar het jaar 1975 had weggestuurd, merkte ik dat alles weer was zoals het was geweest. Heel plotseling. Het ene ogenblik was ik helemaal alleen, het volgende ogenblik was het hele laboratorium vol met mensen die helemaal niet wisten dat ze weggeweest waren. We hebben heel wat werk verzet om de tijdspeurtechniek te verbeteren, het duurde bijna vier jaar voor we hem hadden zoals we hem wilden hebben.'

'Zei je vier jaar?'

'Bijna vijf voor alles goed werkte. De sporen waren ver en moeilijk te volgen, bovendien nog zeer verward.'

'Angelina,' riep ik toen ik dat ineens besefte. 'Je hebt me nooit verteld dat je hier vijf jaar alleen hebt gezeten.'

'Ik dacht dat je niet van oudere vrouwen hield.'

'Ik hou van je zolang jij het maar bent. Was je eenzaam?'

'Vreselijk. Daarom meldde ik me ook als vrijwilliger om achter jou aan te gaan. Inskipp had nog een vrijwilliger, maar die brak zijn been.'

'Lieve schat--ik wil wedden dat ik weet hoe dat is gebeurd!' Ze bloost niet gauw, maar nu sloeg ze haar ogen neer.

'We lopen op de gebeurtenissen vooruit,' zei Coypu. 'Maar zo is het gegaan. We volgden je van 1975 naar 1807--en we volgden ook Hij en zijn trawanten. Er was daar een lus in de tijd, een onregelmatigheid die zichzelf ten slotte weer ophief. We konden voorspellen dat die zou instorten terwijl jij er nog inzat en slaagden er uiteindelijk in de helix genoeg energie te geven om de gesloten tijdlus binnen te dringen vlak voor hij verdween. Toen ging Angelina terug met de coordinaten voor je volgende tijdsprong, de lange sprong van twintigduizend jaar achter Hij aan. Je moest achter hem aan omdat de tijdpaden lieten zien dat je hem had gevolgd. Hoewel de geschiedenis natuurlijk inmiddels al duidelijk was en wij wisten hoe het allemaal zou aflopen.'

'Je wist het?' vroeg ik met het gevoel dat ik ergens iets had gemist.

'Natuurlijk. Het hele karakter van de aanval was duidelijk, hoewel jullie natuurlijk jullie voorbeschikte rol moesten spelen.'

'Kan je dat nog eens zeggen? En dan langzamer.'

'Natuurlijk. Jij slaagde er in het verre verleden tweemaal in Hij's werk te vernietigen en op het laatst wist je zijn machine anders in te stellen en stuurde je hem naar de avondschemering van de Aarde. Daar bracht hij zeer veel tijd door, bijna tweehonderd jaar, en klom hij langzaam op tot zijn machtspositie door alle hulpbronnen van de planeet te bundelen. Hij was een genie, al was hij gek, en hij kon dit. Hij herinnerde zich jou ook, Jim, vage herinneringen en half-krankzinnige na tweehonderd jaar, maar hij herinnerde zich genoeg om te weten dat jij de vijand was. Daarom begon hij een tijdoorlog om jou te vernietigen voor jij hem kon vernietigen, door jou naar hij dacht te vangen op een planeet die op het punt stond door een atoomexplosie vernietigd te worden. Van daar keerde hij terug naar 1975 om de Brigade aan te vallen. Jij kwam achter hem aan en hij vluchtte naar 1807 om daar de val van de tijdlus voor jou op te zetten. Ik weet niet waar hij daarna heen wilde, maar het schijnt dat zijn plannen zich wijzigden en in plaats daarvan ging hij twintigduizend jaar de toekomst in.'

'Dat deed ik, ik veranderde de instelling van zijn machine vlak voor hij verdween.'

'Meer is er niet te vertellen. Nu alles achter de rug is kunnen we ons ontspannen en ik denk dat ik ook maar een borrel met jullie drink.'

'Ontspannen!' Het woord kwam in een akelig, knarsend geluid uit mijn keel. 'Wat jij nu net hebt gezegd klinkt alsof ik die hele aanval op de Speciale Brigade heb veroorzaakt door de instelling van de tijdhelix te veranderen die Hij naar de planeet stuurde van waar hij zijn campagne om de Brigade te vernietigen lanceerde.'

'Dat is een manier om het te bekijken.'

'Is er eigenlijk wel een andere? Zoals ik het zie springt Hij gewoon rond in een kring in de tijd. Hij vlucht voor me, zit achter me aan, vlucht voor me... Bah! Wanneer is hij geboren? Waar komt hij vandaan?'

'Die begrippen hebben geen betekenis in dit soort tijdrelatie. Hij bestaat alleen binnen deze tijdkring. Als je het perse in woorden wilt horen dan zou je kunnen zeggen, hoewel het erg onnauwkeurig is, dat hij nooit is geboren. De toestand bestaat buiten de tijd zoals wij die gewoonlijk kennen. Zoals het feit dat jij hier terugkwam met de informatie over de afstelling van de atoombommen die naar jou zelf toegestuurd moest worden. Waar kwam die informatie oorspronkelijk vandaan? Van jou. Dus jij stuurde het aan jezelf om het aan jezelf te sturen om jezelf op de hoogte te stellen van de afstelling van de bommen om zo...'

'Genoeg!' kreunde ik terwijl ik met trillende hand de fles greep. 'Schrijf het karwei af als geklaard en noteer mij voor een vette premie.'

Ik vulde alle glazen en pas toen ik bij dat van Angelina was besefte ik dat ze niet langer aanwezig was. Ze was zonder een woord te zeggen weggeglipt terwijl ik leed onder het feit dat ik de hele tijdoorlog had aangesticht en ik begon haar net te missen en vroeg me al af waar ze heen was toen ze terugkwam.

'Het gaat prima met ze,' zei ze.

'Wie, wie?' zei ik met mijn beste nabootsing van een uil. Maar toen zag ik Angelina's ogen versmallen en ik wist dat ik een ernstige vergissing had begaan. Ik pijnigde mijn door de tijd geteisterde brein af tot ik ineens alles begreep. 'Wie, stel je voor! Ha-ha-ha! Je moet me mijn grapje maar vergeven. Met wie gaat het goed, zeg jij. Onze twee engelachtige kirrende babies maken het natuurlijk prima. Met je echte moederinstinct ben je meteen naar ze toegesneld.'

'Ik heb ze hier bij me.'

'Nou, rij de wagen dan binnen.'

'De babies,' zei ze toen ze binnenkwamen met een duidelijk spottende klank in haar stem.

Ze waren bijna zes jaar, een feitje dat ik over het hoofd had gezien. Ze bewogen zich vlot; stevige jongens met de griezelige gewoonte om precies gelijk te lopen. Goed gespierd, dat hadden ze van hun vader kan ik gelukkig zeggen, maar dan verzacht door het knappe uiterlijk van hun moeder.

'Je bent lang weggeweest, pa,' zei een van hen.

'Niet uit vrije wil, James. Het heelal is niet in een dag te redden.'

'Ik ben James, hij is Bolivar. Welkom thuis.'

'Bedankt jongens.' Moest ik ze zoenen of iets anders? Ze losten het zelf op door hun hand uit te steken en ik schudde die heel ernstig. Goeie stevige handdruk. Ik zou wel even moeten wennen aan dit grote gezin. Angelina stond trots te stralen en ik voelde me wegsmelten onder die blik en besefte dat het allemaal waarschijnlijk de moeite wel waard was.

'Angelina, ik denk dat je me eindelijk hebt overtuigd. De vreugden van het gezinsleven zijn het kennelijk toch waard om het gelukkige en zorgeloze bestaan van freelance dief voor op te geven...'

'Dief is het juiste woord,' riep een walgelijk bekende stem. 'En boef, bedrieger, chanteur, omkoper en meer.' Inskipp stond in de deuropening en zwaaide zijn rode gezicht en een stapel papieren in mijn richting. 'Vijf jaar heb ik op je gewacht, diGriz, en dit keer ontkom je me niet. Nu kan je je niet verontschuldigen met een tijdoorlog. Jij schurk, jij steelt van je eigen kameraden, oerfffl'

Hij zei oerfff! omdat Angelina een slaapcapsule onder zijn neus stukbrak en hij vouwde dubbel terwijl de jongens--uitstekende reflexen--een stap naar voren deden en hem zachtjes op de vloer lieten glijden. Angelina verloste hem in liet voorbijgaan van de stapel papieren.

'Na vijf jaar heb ik jou harder nodig dan deze akelige oude man. Laten we dit dossier verbranden en een schip stelen voor hij bijkomt. Het zal maanden duren voor hij ons heeft gevonden en dan zal er inmiddels wel weer iets gebeurd zijn dat dringend moet worden rechtgezet, en dan moet hij ons weer in dienst nemen. Ondertussen kunnen wij dan een heerlijk slechte tweede huwelijksreis maken.'

'Klinkt geweldig--maar hoe moet het met de jongens? Dit is niet het soort reizen waarop je kinderen meeneemt.'

'Jullie vertrekken niet zonder ons,' zei Bolivar. Waar had ik die niet stuk te krijgen frons al meer gezien? In de spiegel, denk ik. 'Waar jullie gaan, gaan wij. En als het een kwestie van geld is kunnen we zelf voor onze reis betalen. Kijk maar.'

Ik keek inderdaad toen hij een dikke stapel kredits ophield waarmee hij de hele melkweg had kunnen doorreizen. Maar ik ving ook een glimp op van een bekende goudleren portefeuille.

'Inskipps geld! Jullie hebben die arme oude man beroofd terwijl jullie hem hadden moeten helpen!' Ik keek vlug even naar James. 'En ik neem aan dat jij onderweg precies kan zeggen hoe laat het is dank zij zijn horloge dat ik daar plotseling aan jouw pols zie.'

'In de voetsporen van hun vader,' zei Angelina trots. 'Natuurlijk gaan ze met ons mee. En maak je maar niet druk over geld, jongens. Vader kan genoeg stelen voor ons allemaal.'

Het was te veel. 'Waarom ook niet!' lachte ik. 'Op de misdaad!' Ik hief mijn glas.

'Op de tijd!' riep Coypu die het allemaal wel aardig vond.

'Op de tijdmisdaad!' riepen we in koor en we dronken onze glazen leeg en smeten ze tegen de muur en Coypu keek ons met een vaderlijke glimlach na toen wij de kinderen bij de hand namen en lichtjes over Inskipps snurkende lijf sprongen, de deur uitwipten en vertrokken.

Er wacht ons een stralend prachtig mooi heelal en we gaan van elk onderdeeltje ervan genieten.

Table of Contents

- Hoofdstuk Een
- Hoofdstuk Twee
- Hoofdstuk Drie
- Hoofdstuk Vier
- Hoofdstuk Vijf
- Hoofdstuk Zes
- Hoofdstuk Zeven
- Hoofdstuk Acht
- Hoofdstuk Negen
- Hoofdstuk Tien
- Hoofdstuk Elf
- Hoofdstuk Twaalf
- Hoofdstuk Dertien
- Hoofdstuk Veertien
- Hoofdstuk Vijftien
- Hoofdstuk Zestien
- Hoofdstuk Zeventien
- Hoofdstuk Achttien
- Hoofdstuk Negentien
- Hoofdstuk Twintig
- Hoofdstuk Eenentwintig
- Hoofdstuk Tweeentwintig