Een oceaan van sterren
Author: Isaac Asimov; B. Ter Laat
Date: 1951-01-01 08:00:00+00:00
Keywords: Fantasy; Science Fiction; Adventure; Classics
Description: Van de ene dag op de andere verandert Biron Farril van een doodgewone student, die voor een tentamen zit op de universiteit van de Aarde, in een angstige vluchteling, die zijn onbekende moordenaar probeert te ontwijken. Bij de aanslag is hem duidelijk gemaakt, dat vele lichtjaren terug in de inktzwarte duisternis van de Paardekopnevel ook zijn vader vermoord is. Birons vlucht en zijn wenst het moordmysterie op te lossen brengen hem ver in de ruimte, waar hij verwikkeld raakt in de machtsstrijd tussen vreemde, maar soms ook bijzonder gevaarlijke despoten..
Publisher: Bruna

Zwarte beertjes 1957

Van dezelfde auteur:

ROMANS

Foundation trilogie SF 56,57 en 58

Het einde van de eeuwigheid SF 14

Zelfs de goden SF 52

Reisdoel: menselijk brein SF 26

VERHALEN

De komst van de robots SF 38

De sprekende steen ZB 1318

Broed daar een mens? SF 1

Het fopaas SF 27

Een mooie dag voor een wandeling SF 44

Vreemdeling in het paradijs SF 96

VROEGE WERKEN

(1) De dreiging van Callisto SF 69

(2) Het superneutron SF 70

De Rode Koningin SF 71

Isaac Asimov

Een oceaan van sterren

1981

A.W. Bruna &Zoon Utrecht/Aartselaar

Dit e-boek is gemaakt voor persoonlijk gebruik
en is niet bestemd voor commerciële doeleinden.

Mei, 2013

Oorspronkelijke titel: The Stars, Like Dust

© 1951 Isaac Asimov

Vertaling: B. ter Laat

© 1981 A.W. Bruna & Zoon

Omslagillustratie: Eddie Jones

Omslagontwerp:Studio Bruna

Druk: Tulp, Zwolle

ISBN 90 229 1957 9

D/1981/0939/87

CIP

De tekst is aangepast aan de spelling van 2006

1. De slaapkamer murmelde

De slaapkamer murmelde zachtjes tot zichzelf. Het was haast niet te horen, een onregelmatig zacht geluidje, maar het was er echt en het was zelfs dodelijk. Toch was het niet dat wat Biron Farrill wekte en hem uit een diepe, nauwelijks verfrissende slaap trok. Hij draaide zijn hoofd rusteloos in het rond in een hopeloze strijd tegen het aanhoudende geknor op zijn nachtkastje.

Zonder zijn ogen te openen stak hij tastend een hand uit en hij sloot een contact. 'Hallo,' mompelde hij.

Dadelijk vloeide er geluid uit de ontvanger. Het klonk rauw en luid, maar Biron kon de wilskracht niet opbrengen om aan de volumeknop te draaien.

'Ik wil graag spreken met Biron Farrill,' kwam er uit het toestel.

Nog wat verward antwoordde Biron: 'Daar spreekt u mee. Wat wilt u?'

'Ik wil graag spreken met Biron Farrill,' drong de stem aan.

Biron opende zijn ogen in de totale duisternis. Hij werd zich ervan bewust dat zijn mond akelig droog was en hij bespeurde een zwakke geur die in de kamer hing. 'Daar spreekt u mee,' zei hij nog eens. 'Wie bent u?'

Maar de stem sloeg er geen acht op ging luid en met meer klem voort: 'Is daar iemand? Ik zou graag willen spreken met Biron Farrill.'

Biron kwam op een elleboog omhoog en staarde naar de plaats waar de beeldtelefoon stond. Hij prikte naar de plek waar de beeldknop zat en het kleine scherm werd verlicht.

'Hier ben ik.' Hij herkende het gladde, ietwat onregelmatige gezicht van Sander Jonti. 'Bel morgenochtend nog eens, Jonti.'

Hij wilde het toestel afzetten toen Jonti zei: 'Hallo, hallo! Is daar iemand? Is dit het studentengebouw kamer 526? Hallo!'

Opeens merkte Biron op dat het kleine signaallampje dat had moeten aangeven dat de zendketen aanstond, niet brandde. Hij vloekte binnensmonds en drukte op de schakelaar, maar het lampje bleef donker. Toen gaf Jonti het op; het scherm werd leeg en was nog slechts een klein verlicht vierkant.

Biron schakelde het toestel uit. Hij ging weer liggen en begroef zijn hoofd in het kussen. Hij was uit zijn hum. Ten eerste had niemand het recht om hem midden in de nacht toe te schreeuwen. Snel keek hij even naar de flauw oplichtende cijfers boven het hoofdeinde van het bed. Kwart over drie. De lichten in het gebouw zouden pas over vier uur aangaan.

Bovendien vond hij het niet prettig in totale duisternis wakker te worden. Een verblijf van vier jaar hier had hem nog niet doen wennen aan de gewoonte van Aardemensen gebouwen van gewapend beton neer te zetten, zwaar, dik en zonder ramen. Het was een duizend jaar oude traditie die nog stamde uit de dagen toen de primitieve atoombom nog niet werd geneutraliseerd door de verdediging met een krachtveld.

Dat alles was nu voorbij. Oorlogen met atoomwapens hadden de Aarde zwaar geteisterd. Het grootste deel ervan was hopeloos radioactief en onbruikbaar. Er was dus niets meer te verliezen, maar de architectuur was nog altijd ingesteld op de oude vrees en dat was de oorzaak waardoor Biron wakker werd in totale duisternis.

Hij hees zich weer op zijn elleboog omhoog. Er was toch iets vreemds en al peinzend trachtte hij erachter te komen wat het was. Het was niet het noodlottige gemurmel van de slaapkamer waarvan hij zich bewust geworden was. Het was iets dat misschien nog minder opviel en dat zeker oneindig veel minder dodelijk was.

Wat hij miste was de zachte beweging van de lucht die men zo als vanzelfsprekend aanvaardde, dat bewijs van gedurige luchtverversing. Hij probeerde gewoon te slikken, maar dat lukte niet. De atmosfeer scheen drukkend te worden op het moment dat hij de toestand begreep. Het ventilatiesysteem werkte niet meer en hij had werkelijk een klacht. Hij kon zelfs de beeldtelefoon niet gebruiken om het feit te rapporteren.

Hij ging weer met het telefoontoestel aan het werk om zekerheid te verkrijgen. Het beeldscherm werd melkachtig verlicht en goot een zwak schijnsel op het bed. Ontvangen kon hij wel, maar zenden niet. Nou ja, het deed er niet toe. Er zou toch niets aan worden gedaan voordat het dag was.

Hij gaapte en tastte naar zijn sloffen, onderwijl zijn ogen uitwrijvend. Dus geen ventilatie, hè? Vandaar die vreemde geur. Hij fronste zijn voorhoofd en snoof twee of drie keer flink in. Dat hielp echter niet. De geur was wel bekend, maar hij kon hem niet plaatsen.

Hij liep naar de badkamer en tastte automatisch naar de lichtschakelaar, hoewel hij eigenlijk geen licht nodig had om een glas water in te schenken. De schakelaar klikte, maar er kwam geen licht. Hij probeerde het geërgerd nog enige keren. Werkte er dan helemaal niets meer? Hij haalde zijn schouders op en dronk in het donker. Daarna voelde hij zich wat beter. Hij gaapte opnieuw op weg terug naar de slaapkamer, waar hij de hoofdschakelaar probeerde. Alle lichten bleven uit.

Biron ging op het bed zitten, steunde met zijn grote handen op zijn stevig gespierde dijen en dacht na. Een toestand als deze zou een ernstige berisping aan het adres van het onderhoudspersoneel met zich meebrengen. Niemand verwachtte in een studentengebouw een bediening als in een hotel, maar verdomme, er waren toch zeker minimumeisen die men kon stellen. Niet dat het op dit ogenblik zo vreselijk belangrijk was. Het uitreiken van zijn eindexamencertificaat stond voor de deur en dan was hij hier klaar. Over drie dagen zou hij de kamer en de universiteit van de Aarde vaarwel zeggen, en ja: de Aarde zelf.

Maar hij zou het in elk geval kunnen rapporteren zonder verder commentaar. Hij zou de kamer uit kunnen gaan en de telefoon in de gang gebruiken. Ze zouden dan een draagbare lichtbron in zijn kamer kunnen zetten en zelfs tijdelijk een ventilator kunnen aanbrengen, zodat hij zou kunnen slapen zonder het nog door angstgevoelens versterkte idee te krijgen te zullen stikken.

En als ze dat niet deden, wat dan nog? Hij zou er immers nog maar twee nachten zijn!

Bij het licht van zijn beeldtelefoon vond hij een korte broek. Verder trok hij een trui aan, en hij besloot dat dat voldoende was voor het beoogde doel. Hij hield zijn sloffen aan. Hij liep niet de kans anderen wakker te maken, zelfs niet als hij door de gangen zou stampen met zware laarzen aan, gezien de dikke, bijna volkomen geluiddichte muren in dit betonnen gebouw, maar hij vond het niet nodig iets anders aan te trekken.

Hij liep naar de deur en trok aan de hefboom. Deze ging soepel naar beneden en hij hoorde de klik die aangaf dat de pal achter de deurklink was weggetrokken. Maar dat bleek toch niet het geval te zijn, en hoezeer hij zijn biceps ook spande, hij bereikte niets.

Hij deed een stap achteruit. Dit was belachelijk. Was de stroom dan helemaal uitgevallen? Maar dat kon niet, want de klok liep en de beeldtelefoon ontving normaal.

Maar wacht! Het konden de jongens geweest zijn, die grapjassen. Zulke dingen gebeurden wel. Kinderachtig natuurlijk, maar hij had zelf ook wel meegedaan met het uithalen van dergelijke flauwe grappen. Het zou bijvoorbeeld voor een van zijn makkers niet moeilijk zijn geweest hier overdag binnen te dringen en de zaak in de war te brengen. Maar nee, de ventilatie en de lichten werkten nog toen hij naar bed ging.

Ook goed, dan 's nachts. Het studentengebouw was oud en ouderwets. Er zou geen technisch genie nodig zijn geweest om de elektrische groepen voor de verlichting en de ventilatie te storen. En evenmin om het deurmechanisme te doen weigeren. En nu zouden ze de ochtend afwachten en eens zien wat er gebeurde als die goede oude Biron zou merken dat hij er niet uit kon. Ze zouden hem er waarschijnlijk tegen het middaguur uit laten en hard lachen.

'Ha, ha,' zei Biron grimmig bij zichzelf. Goed dan, als de zaak zo in elkaar zat. Maar hij zou er toch wat. aan doen en de bordjes verhangen.

Hij draaide zich om en schopte met zijn teen tegen iets dat met een metalen geluid over de vloer gleed. In het zwakke licht van het scherm van de beeldtelefoon kon hij de schaduw ervan maar ternauwernood zien bewegen. Hij stak een arm onder het bed en tastte rond. Hij vond iets en hield het vlak bij het licht. Ze waren toch niet erg slim geweest. Ze hadden de beeldtelefoon helemaal onklaar moeten maken en niet alleen de zendketen uit moeten schakelen.

Hij zag dat hij een kleine cilinder in zijn hand hield die een kleine opening vertoonde in de verdikking aan de bovenkant ervan. Hij bracht het ding naar zijn neus en rook eraan. Dat verklaarde tenminste de geur in de kamer. Het was Hypnite. Natuurlijk hadden de jongens dit moeten gebruiken om te beletten dat hij wakker zou worden terwijl zij bezig waren met de elektrische circuits.

Biron kon nu precies nagaan wat er gebeurd was. Eerst was de deur zachtjes van buiten af geopend. Dat was eenvoudig te doen en het was tevens het enige gevaarlijke aan het plan, daar hij erdoor wakker had kunnen worden. Maar de deur kon ook overdag zijn bewerkt, zodat deze schijnbaar sloot maar het in feite niet deed. Daar had hij het sluitwerk niet op nagegaan. Maar hoe dan ook, zodra de deur open was, kon er een cilinder met Hypnite in de kamer worden gezet en daarna zou de deur zijn gesloten. Het verdovingsmiddel zou langzaam uit de cilinder lekken en geleidelijk aan in concentratie verhogen, tot die van één op tienduizend die nodig zou zijn om hem goed in slaap te krijgen. Daarna zouden ze binnen kunnen komen - met maskers op, natuurlijk. Een natte zakdoek voor hun neus zou hen gedurende een kwartier tegen het Hypnite beschermen en meer tijd zouden ze niet nodig hebben.

Het verklaarde ook de afwezigheid van ventilatie. Die moest uitgeschakeld worden om te voorkomen dat het Hypnite te snel zou worden verdund en weggezogen. Dit zou het eerst moeten zijn gedaan. Het uitschakelen van de beeldtelefoon belette het hem om hulp te vragen. Het vastzetten van de deur maakte het hem onmogelijk eruit te komen. En de afwezigheid van licht bracht paniek teweeg. Leuke jongens!

Biron snoof eens verachtelijk. Gezien de geldende maatschappelijke normen was het niet mogelijk dit zwaar op te nemen. Een grap was een grap, meer niet. Maar op dit moment zou hij het liefst de deur hebben opengebroken en er een punt achter hebben gezet. De geoefende spieren van zijn lichaam spanden zich bij deze gedachte, maar zo'n poging zou geen zin hebben. De deur was gemaakt om de druk van atoomontploffingen te weerstaan. Die verdomde traditie ook!

Maar er moest toch een oplossing zijn. Hij kon niet toestaan dat hun opzet geheel zou lukken. Ten eerste had hij licht nodig, écht licht en niet het vage schijnsel van de beeldtelefoon. Dat was geen probleem, want hij had immers een zaklamp in zijn klerenkast.

Met de sluiting van de kastdeur in zijn hand vroeg hij zich even af of ze daar ook mee geknoeid zouden hebben. Maar nee, de deur ging normaal open en Biron knikte even. Dat was ook te verwachten. Er was immers geen reden om de kast gesloten te houden en bovendien hadden ze natuurlijk niet veel tijd gehad.

En op dat moment, net toen hij zich met de zaklamp in zijn hand omdraaide, zakte zijn hele theorie in elkaar. Hij verstijfde, zijn spieren stonden strak gespannen en hij luisterde met ingehouden adem.

Voor het eerst sinds hij wakker was geworden hoorde hij het gemurmel van de slaapkamer. Hij hoorde het kalme, onregelmatige, grinnikende gesprek dat zij met zichzelf hield en hij herkende de aard van het geluid meteen.

Het was onmogelijk het niet te herkennen. Het geluid was het doodsgereutel van de Aarde. Het was het geluid dat duizend jaar tevoren uitgevonden was.

Om precies te zijn, het was het geluid van een stralingsmeter die tikkend reageerde op de geladen deeltjes en de harde gammastralen die erop afgevuurd werden. De gedempte klikjes, veroorzaakt door de elektronische stoten, smolten samen tot een zacht gemurmel. Het was het geluid van een meter die het enige mat wat hij kon meten: de tijd tot de dood!

Zachtjes deed Biron op zijn tenen enige stappen achteruit. Van een afstand van anderhalve meter liet hij de witte straal van de zaklamp in de kast schijnen. De meter stond daar inderdaad, helemaal achterin, maar dat deed hem niet veel.

Die meter had daar sinds zijn eerste jaar gestaan. De meeste nieuwelingen van andere werelden kochten zo'n meter in hun eerste week op Aarde. Ze waren in die tijd erg onder de indruk van de radioactiviteit van de Aarde en voelden de noodzaak van bescherming. Meestal werden die dingen aan de eerstejaars van het volgende jaar verkocht, maar Biron had de zijne nooit van de hand gedaan. Daar was hij nu dankbaar voor.

Hij keerde zich om naar het bureau, waarop hij zijn polshorloge neerlegde als hij ging slapen. Hij vond het. Zijn hand trilde enigszins toen hij het in de straal van de zaklamp hield. Het bandje van het horloge was van soepel geweven plastic met een zachtwitte kleur. En het was inderdaad wit. Hij draaide het op verschillende manieren rond, maar het was en bleef wit.

Dat bandje was ook iets uit zijn eerste jaar. Harde straling deed het verkleuren tot blauw en op de Aarde was blauw de kleur van de dood. Het was heel gemakkelijk overdag verzeild te raken op radioactieve grond als je verdwaald of zorgeloos was. De regering omheinde zoveel plekken als maar mogelijk was en natuurlijk kwam niemand in de buurt van de enorme gebieden des doods, die verscheidene kilometers buiten de stad begonnen. Maar dat bandje was als een verzekering.

Als het ooit lichtblauw werd, zou hij naar het ziekenhuis moeten voor een behandeling. Daar viel niet aan te twijfelen. Het materiaal waarvan het bandje was gemaakt, was net zo gevoelig voor straling als je zelf was en met de juiste foto-elektrische instrumenten kon men de graad van blauwheid meten, zodat de ernst van het geval snel kon worden bepaald.

Een heldere diepblauwe kleur betekende het einde. Evenmin als die kleur ooit zou verbleken tot de oorspronkelijke staat, zou dat met jou het geval zijn. Daar was geen medicijn voor; er was dan geen kans meer, geen hoop. Je kon alleen maar wachten, van een dag tot een week, en al wat men in het ziekenhuis voor je kon doen was maatregelen nemen om je crematie voor te bereiden.

Maar nu was het nog steeds wit en de opwinding in Birons geest bedaarde enigermate. De radioactiviteit was dus niet sterk. Kon dit een onderdeel zijn van de grap? Biron overwoog het en besloot van niet. Niemand zou dit iemand anders willen aandoen. Zeker niet op Aarde, waar het op illegale wijze hanteren van radioactief materiaal een doodzonde was. Ze vatten radioactiviteit heel ernstig op, hier op Aarde. Dat moesten ze ook wel. Niemand zou dit dus doen zonder een uiterst geldige reden.

Hij beschouwde het geval aandachtig, uitgebreid, en verdoezelde er niets van. Een uiterst geldige reden zou een poging tot moord kunnen zijn. Maar waarom? Daar kon geen motief voor zijn. In de drieëntwintig jaar van zijn leven had hij zich nooit een ernstige vijand gemaakt. Nooit zo ernstig, nooit een doodsvijand.

Hij woelde met zijn handen door zijn haar. Dit was natuurlijk een belachelijke gedachte, maar hij kon er niet omheen. Hij liep voorzichtig terug naar de kast. Er moest daar iets zijn dat straling uitzond. Iets dat er vier uur geleden niet was geweest. Hij zag het bijna meteen.

Het was een kleine doos, niet meer dan vijftien centimeter in elke richting. Biron herkende het ding en zijn lippen trilden er even van. Hij had er nooit eerder een gezien, maar hij had er wel van gehoord. Hij pakte de meter op en nam hem mee de slaapkamer in. Het gemurmel werd minder en verdween bijna. Het begon echter weer toen het dunne mica plaatje waardoor de straling binnenkwam, naar de doos werd gekeerd. Het was hem nu wel duidelijk: het was een stralingsbom.

De straling ervan was op zichzelf niet dodelijk. Ze was zo iets als een lont. Ergens binnen in de doos zat een kleine atomische zuil. Kunstmatige isotopen met een korte levensduur verwarmden deze geleidelijk aan en dreven er de juiste deeltjes in. Wanneer de temperatuur en de dichtheid van de deeltjes bepaalde waarden hadden bereikt, kwam de zuil tot reactie. Gewoonlijk was dat geen ontploffing, ofschoon de hitte van de reactie de doos zou doen verschrompelen, maar een enorme uitbarsting van dodelijke straling, die alle leven binnen een straal van enige meters tot tien kilometer zou vernietigen, afhankelijk van de grootte van de bom.

Men kon niet voorspellen wanneer de actiedrempel was bereikt. Misschien nog in geen uren, misschien ook het volgende ogenblik. Biron bleef er hulpeloos voor staan met de zaklamp losjes in zijn vochtige handen. Een half uur geleden had de beeldtelefoon hem gewekt en hij was toen kalm geweest. Nu wist hij dat hij zou sterven.

Biron wilde niet sterven, maar hij zat opgesloten en er was geen plek waar hij kon schuilen.

Hij was zich ervan bewust waar zijn kamer lag: aan het eind van een gang, zodat er maar aan een kant een andere kamer was. Plus die erboven en die eronder, natuurlijk. Hij kon niets doen met de kamer boven hem. De kamer op dezelfde verdieping was aan de kant van de badkamer en lag daar met haar eigen badkamer tegen aan. Hij betwijfelde of hij zich daar kon laten horen. Bleef de kamer beneden hem dus over.

Er waren een paar vouwstoelen in zijn kamer voor als hij gasten kreeg. Hij pakte er een op en het ding maakte een nauwelijks hoorbaar geluid toen hij ermee op de vloer sloeg. Hij draaide de stoel een kwart slag en beukte nog eens. Het geluid was nu harder, dus hij ging door.

Tussen de klappen wachtte hij steeds even en hij vroeg zich af of hij de slaper daar beneden wakker kon krijgen en hem zodanig kon sarren dat hij de verstoring van zijn rust zou rapporteren.

Opeens hoorde hij een zwak geluid en hij hield zich stil met de half vernielde stoel boven zijn hoofd. Daar kwam het geluid opnieuw; het leek op een zwakke schreeuw. En het kwam uit de richting van de deur.

Hij liet de stoel vallen en schreeuwde terug. Hij drukte zijn oor tegen de spleet tussen de deur en de muur, maar de deur paste goed in zijn sponning, dus zelfs daar was het geluid zwak.

Maar hij kon horen dat zijn naam werd geroepen.

'Farrill! Farrill!' Verscheidene keren achter elkaar. En ook nog iets anders. Misschien was het wel 'Ben je daar?' of 'Ben je in orde?'

Hij brulde nu terug: 'Breek de deur open!' Dat deed hij drie of vier keer. Hij begon te zweten van ongeduld. De bom kon immers elk ogenblik worden geactiveerd.

Hij dacht dat ze hem hoorden. Er werd tenminste gedempt teruggeschreeuwd: 'Pas op!... Drukwerktuig.' Hij begreep wat ze bedoelden en verwijderde zich snel van de deur.

Er kwam een aantal scherpe, scheurende geluiden en hij kon de lucht in de kamer erdoor voelen trillen. Daarop volgde er een splinterend geluid en de deur werd naar binnen geworpen. Uit de gang stroomde licht de kamer in.

Biron rende naar buiten met zijn armen wijd uitgespreid. 'Ga hier niet binnen!' riep hij. 'Blijf vooral buiten! Er is een stralingsbom in de kamer!'

Hij zag twee mannen voor zich. De een was Jonti en de ander Babak, de beheerder van het gebouw. Deze was maar gedeeltelijk gekleed.

'Een stralingsbom?' stotterde de laatste.

Jonti vroeg alleen maar: 'Hoe groot?' Hij had het drukwerktuig nog in zijn hand en dat vloekte nogal met zijn uiterst verzorgde voorkomen, zelfs op dit uur van de nacht.

Biron kon alleen met zijn handen de maat aangeven.

'In orde,' zei Jonti. Hij leek er geheel onberoerd onder te blijven toen hij zich tot de beheerder wendde. 'U kunt de kamers in de buurt beter ontruimen en als er ergens in het universiteitscomplex loden platen zijn, laat die dan hierheen brengen om er de gangmuren mee te behangen. En ik zou hier voor de ochtend maar niemand toelaten.'

Hij wendde zich tot Biron. 'Het ding heeft waarschijnlijk een werkingssfeer van vier <?f vijf meter. Hoe is het hier gekomen?'

'Dat weet ik niet,' antwoordde Biron. Hij veegde zijn voorhoofd af met de rug van zijn hand. 'Als je het niet erg vindt, wil ik graag even gaan zitten.' Hij keek naar zijn pols en merkte dat zijn horloge nog in de kamer lag. Hij kreeg opeens de neiging het te gaan halen.

Er werden nu maatregelen genomen. Studenten werden uit hun kamers gehaald.

'Kom met me mee,' zei Jonti. 'Ik geloof ook dat je beter even kunt gaan zitten.'

'Hoe komt het dat je naar mijn kamer bent gekomen ' vroeg Biron. 'Niet dat ik je niet dankbaar ben, begrijp me goed.'

'Ik heb je opgebeld, maar er kwam geen antwoord. En ik moest je spreken.'

'Moest je mij spreken?' Biron koos zijn woorden zorgvuldig en trachtte zijn onregelmatige ademhaling de baas te worden. 'Waarom?'

'Om je ervoor te waarschuwen dat je leven in gevaar is.'

Biron liet een zenuwachtig lachje horen. 'Dat heb ik gemerkt.'

'Dit was pas een eerste poging. Zij zullen het opnieuw proberen.'

'Wie zijn zij?'

'Niet hier, Farrill,' zei Jonti. 'Dit moeten we in afzondering behandelen. Jij bent een getekende en ik heb mezelf misschien ook al in gevaar gebracht.'

2. Het net in de ruimte

De gemeenschappelijke zitkamer van de studenten was leeg en ook hier was het donker. Dat was ook te verwachten om half vijf in de ochtend. Toch aarzelde Jonti een ogenblik toen hij de deur opendeed en luisterde of er mensen in waren.

'Nee,' zei hij zachtjes, 'laat de lichten uit. Die hebben we niet nodig om te praten.'

'Ik heb vannacht al genoeg duisternis gehad,' mompdde Biron.

'Dan laten we de deur op een kier staan.'

Biron had niet de moed om ertegen in te gaan. Hij liet zich in een stoel vallen en zag de rechthoek van licht zich vernauwen tot een dunne lijn. Nu alles voorbij was begon hij te beven.

Jonti draaide de deur in een bepaalde stand en zette hem met behulp van zijn wandelstokje vast. 'Houd het in de gaten. Je zult eraan kunnen zien of er iemand voorbij gaat of dat de deur beweegt.'

'Alsjeblieft,' zei Biron, 'ik ben niet in de stemming voor samenzweringen. Als het je hetzelfde is, zou ik het op prijs stellen van je te mogen horen wat je me te vertellen hebt. Je hebt mijn leven gered, dat weet ik, en morgen zal ik je daar behoorlijk voor bedanken. Maar op dit ogenblik voel ik meer voor een kort drankje en een lange periode van rust.'

'Ik kan me je gevoelens indenken,' zei Jonti, 'maar de té lange rust die je deel had kunnen zijn is tenminste voorlopig afgewend. En ik zou het graag meer dan voorlopig willen maken. Weet je dat ik je vader ken?'

De vraag overviel Biron en hij trok er onwillekeurig zijn wenkbrauwen over op, maar dat effect ging in de duisternis verloren. 'Hij heeft mij nooit verteld dat hij je kent.'

'Het zou me verbaasd hebben als hij dat wel had gedaan. Hij kent mij niet bij de naam die ik hier gebruik. Tussen haakjes, heb je de laatste tijd iets van je vader gehoord?'

'Waarom vraag je dat?'

'Omdat hij in groot gevaar verkeert.'

'Wat?'

Jonti's hand vond de arm van de ander in het halfduister en drukte die stevig. 'Alsjeblieft, houd je stem zacht!' Biron besefte nu pas dat ze hadden zitten fluisteren.

'Ik zal duidelijker zijn,' ging Jonti voort. 'Je vader is in hechtenis genomen. Begrijp je wat dat betekent?'

'Nee, dat begrijp ik zeker niet. Wie heeft hem in hechtenis genomen en waar wil je heen? Waarom val je me lastig?' Birons hoofd klopte. Het Hypnite en het feit dat hij op het randje van de dood was geweest, maakten het hem onmogelijk zich te weer te stellen tegen de koele, keurige man, die zo dicht bij hem zat dat zijn gefluister hem even duidelijk bereikte als wanneer hij het had uitgeschreeuwd.

'Maar je hebt toch zeker wel een idee van het werk dat je vader doet?' fluisterde de ander.

'Als je mijn vader kent, weet je dat hij de rancher van Widemos is. Dat is zijn werk.'

'Kijk,' zei Jonti, 'er is geen enkele reden waarom je mij zou vertrouwen, behalve dan dat ik mijn leven voor jou in de waagschaal stel. Maar alles wat jij me zou kunnen vertellen, weet ik al. Zo weet ik bijvoorbeeld dat je vader betrokken is geweest bij een samenzwering tegen de Tyranniërs.'

'Dat ontken ik,' zei Biron met nadruk. 'De dienst die jij me deze nacht bewezen hebt geeft je nog niet het recht om dergelijke dingen over mijn vader te zeggen.'

'Je doet er dom aan je zo ontwijkend te tonen, jongeman, en je verknoeit mijn tijd. Zie je dan niet in dat de toestand geen gevecht met woorden meer toelaat? Ik zal het nu ronduit zeggen: je vader is door de Tyranniërs opgepakt en hij kan nu al dood zijn.'

'Ik geloof je niet.' Biron was half opgestaan.

'Ik verkeer anders in een positie waarin ik het weten kan.'

'Laten we hiermee uitscheiden, Jonti. Ik ben niet in een stemming voor geheimzinnigheden en ik neem het je kwalijk dat je probeert...'

'Nou, wat?' Jonti's stem verloor iets van zijn beschaafde toon. 'Wat voor voordeel heb ik door je dit te vertellen? Mag ik je eraan herinneren dat die wetenschap van mij die jij niet wilt aanvaarden mij duidelijk heeft gemaakt dat er een poging zou kunnen worden gedaan om jou te vermoorden? Oordeel aan de hand van wat er gebeurd is, Farrill.'

'Goed,' zei Biron. 'Begin opnieuw en vertel het allemaal. Ik zal luisteren.'

'Dat is beter, Farrill. Ik denk dat je wel weet dat ik een landsman van je ben uit de Nevelkoninkrijken, hoewel ik me voorgedaan heb als iemand van Vega.'

'Ik heb wel aan die mogelijkheid gedacht in verband met je accent, maar ik vond het niet belangrijk.'

'Toch is het wel belangrijk, mijn vriend. Ik ben hier gekomen omdat ik de Tyranniërs even slecht kon lijden als je vader. Zij hebben ons volk vijftig jaar onderdrukt. Dat is een lange tijd.'

'Ik doe niet aan politiek.'

Weer klonk Jonti's stem wat geïrriteerd. 'O, ik ben niet een van hun agenten met de bedoeling je in moeilijkheden te brengen. Ik vertel je de waarheid. Ze hebben me een jaar geleden gevangen genomen, net zoals ze je vader nu hebben gepakt. Maar het is mij gelukt weg te komen en ik ben naar de Aarde gereisd, waar ik dacht veilig te zijn totdat ik klaar zou zijn om terug te gaan. Dat is alles wat ik je van mezelf wil vertellen.'

'Dat is meer dan waar ik om gevraagd heb, Jonti.' Biron kon de onvriendelijkheid in zijn stem niet onderdrukken. Jonti kwam onaangenaam op hem over door zijn te zeer bestudeerde manieren.

'Dat weet ik. Maar het was nodig je dat op zijn minst te vertellen, want het was op deze manier dat ik je vader heb ontmoet. Hij werkte met mij mee, of liever gezegd: ik met hem. Hij kende mij, maar niet in zijn officiële status als de hoogste edelman op de planeet Nefelos. Begrijp je me?'

Biron knikte, maar hij besefte dat dat in het donker geen zin had en zei: 'Ja.'

'Het is niet nodig hier verder op in te gaan. Mijn informatiebronnen zijn zelfs hier bereikbaar en ik weet dat hij gevangen is genomen. Ik wéét het, maar als het alleen maar een vermoeden was, zou deze aanslag op jouw leven er al voldoende bewijs van zijn geweest.'

'Hoezo?'

'Als de Tyranniërs de vader gepakt hebben, zouden ze de zoon dan met rust laten?'

'Wil je me dan vertellen dat de Tyranniërs die stralingsbom in mijn kamer hebben laten neerzetten? Dat is onmogelijk.'

'Waarom is dat onmogelijk? Kun jij je niet in hun positie indenken? De Tyranniërs beheersen vijftig werelden, maar in aantal worden ze honderden keren overtroffen. In een dergelijke toestand is macht alleen onvoldoende. Kronkelwegen, intrige, moord zijn hun specialiteiten. Het net dat ze in de ruimte spinnen is wijdverbreid en heeft kleine mazen. Ik kan me zeer goed voorstellen dat het zich over de vijfhonderd lichtjaren tot aan de Aarde uitstrekt.'

Biron was nog steeds onder de indruk van wat er gebeurd was in zijn kamer. In de verte hoorde hij de zwakke geluiden van het aanbrengen van de loden platen. In zijn kamer moest de meter dus nog steeds murmelen. 'Het is zo onlogisch,' zei hij. 'Ik ga deze week terug naar Nefelos en dat moeten ze geweten hebben. Waarom zouden ze me dan hier hebben willen doden? Als ze hadden gewacht, hadden ze me daar kunnen pakken.' Hij was erdoor opgelucht deze fout in de redenering van de ander gevonden te hebben en wilde zijn eigen logica graag geloven.

Jonti kwam dichter naar hem toe en zijn geparfumeerde adem beroerde het haar op Birons slaap. 'Je vader is populair. Zijn dood - en als hij eenmaal door de Tyranniërs gevangen is gezet, is zijn executie een waarschijnlijkheid die je onder ogen moet zien - zal tegenstand opwekken, zelfs bij het verdrukte slavenras dat de Tyranniërs trachten te fokken. Jij zou als de nieuwe rancher van Widemos die tegenstand kunnen aanwakkeren, en door ook jou terecht te stellen zouden ze het gevaar voor hen verdubbelen. Het is niet hun doel martelaren te maken. Maar als jij in een ver verwijderde wereld zou sterven, door een ongeluk, zou dat erg plezierig voor hen zijn.'

'Ik geloof je niet,' zei Biron. Dat was zijn enige verdediging geworden.

Jonti stond op en trok zijn dunne handschoenen glad. 'Jij gaat te ver, Farrill. Jouw rol zou overtuigender zijn als je je niet zo totaal onwetend voordeed. Je vader heeft je waarschijnlijk voor je eigen bestwil van de werkelijkheid afgeschermd, maar toch betwijfel ik dat je in het geheel niet beïnvloed zou zijn door zijn gedachten. Jouw haat jegens de Tyranniërs moet wel een afspiegeling zijn van de zijne. Je moet wel klaar zijn om hen te bevechten.'

Biron haalde zijn schouders op.

Jonti ging voort: 'Hij kan zelfs je nieuwe volwassenheid erkennen door gebruik van je te maken. Het treft dat je hier op Aarde bent en het is niet onwaarschijnlijk dat je je opleiding kunt combineren met een bepaalde opdracht. Een opdracht waarvoor, in het geval die slaagt, de Tyranniërs misschien bereid zijn je te doden.'

'Dat is dwaas melodrama.'

'O ja? Ook al goed. Als de waarheid je nu niet kan overtuigen, zullen de feiten dat later wel doen. Er zullen nog meer aanslagen op je leven komen en de volgende zal slagen. Van dit ogenblik af ben je een dode man, Farrill.'

Biron keek op. 'Wacht eens! Wat is je eigen belang in deze zaak eigenlijk?'

'Ik ben een patriot. Ik zou de koninkrijken weer vrij willen zien, met een regering van hun eigen keuze.'

'Nee, ik bedoel je privébelang. Ik kan idealisme alleen niet aanvaarden omdat ik dat van jou niet kan aannemen. Het spijt me als dat je beledigt.' Biron zei dit zeer nadrukkelijk.

Jonti ging weer zitten en antwoordde: 'Mijn land is in beslag genomen. Vóór mijn ballingschap was het al niet gemakkelijk bevelen te moeten aannemen van die dwergen en sindsdien heb ik het steeds noodzakelijker gevonden weer de man te worden die mijn grootvader was voordat de Tyranniërs kwamen. Is dat voldoende reden om een revolutie te wensen? Jouw vader had een leider van die revolutie kunnen zijn. Nu hij dat niet kan zijn, moet jij het worden.'

'Ik? Ik ben drieëntwintig jaar en weet niets van dit alles. Je zou betere mannen kunnen vinden.'

'Dat zou ik ongetwijfeld, maar niemand anders is de zoon van jouw vader. Als je vader dood is, zul jij de rancher van Widemos zijn en als zodanig zou je waarde voor mij hebben, zelfs als je twaalf jaar was en nog een idioot ook. Ik heb jou om dezelfde redenen nodig als de Tyranniërs hebben om je kwijt te willen. En als je mijn redenen soms niet aanneemt, die van hen zul je dat toch zeker wel doen. Tenslotte was er een stralingsbom in je kamer gezet. Die kan daar alleen maar geplaatst zijn met de bedoeling je te doden. En wie anders zou je willen doden?'

Jonti wachtte geduldig op een antwoord. 'Niemand,' zei Biron eindelijk. 'Niemand wil mij doden, voor zover ik weet. Het is dus waar van mijn vader?'

'Het is waar. Beschouw hem als een oorlogsslachtoffer.'

'Vind je dat dat het beter aanvaardbaar maakt? Zouden zij dan misschien op zekere dag een monument voor hem oprichten? Zo een met een opschrift in stralende letters die je tienduizend kilometer ver weg in de ruimte kunt zien?' Er klonken tranen in zijn stem. 'Moet dat me gelukkig stemmen?'

Jonti wachtte, maar Biron zei verder niets. 'Wat ben je nu van plan te doen?' vroeg Jonti.

'Ik ga naar huis.'

'Je hebt je positie dus nog altijd niet door, is het wel?'

'Ik zei dat ik naar huis ga. Wat wil jij dan dat ik doe? Als hij nog leeft, zal ik proberen mijn vader daar weg te krijgen. En als hij dood is...'

'Zwijg!' De stem van de oudere man klonk koud en geprikkeld. 'Je praat als een kind. Je kunt niet naar Nefeïos gaan, zie je dat niet in? Praat ik tegen een kind of tegen een jongeman met verstand?'

'Wat stel jij dan voor?' mompelde Biron.

'Ken je de gouverneur van Rhodia?'

'De vriend van de Tyranniërs? Die ken ik, ja. Ik weet wie hij is. Iedereen in de koninkrijken weet wie hij is, Hinrik V, de gouverneur van Rhodia.'

'Heb je hem ooit ontmoet?'

'Nee.'

'Dat is wat ik bedoelde. Als je hem nooit ontmoet hebt, ken je hem ook niet. Hij is een imbeciel, Farrill, en dat bedoel ik letterlijk. Maar wanneer het ranchdom van Widemos geconfisqueerd zal zijn door de Tyranniërs - en dat zal gebeuren, net als het met mijn land is gebeurd - zal het worden toegewezen aan Hinrik. Bij hem zullen de Tyranniërs dat bezit in veilige handen weten en naar hem moet jij toe gaan.'

'Maar waarom?'

'Omdat Hinrik tenminste enige invloed heeft op de Tyranniërs, dat wil zeggen: zo veel invloed als een strooplikkende marionet kan hebben. Misschien kan hij bewerkstelligen dat jij de plaats inneemt die je toekomt.'

'Ik zie niet in waarom hij dat zou doen. Het lijkt me waarschijnlijker dat hij me aan hen zal uitleveren.'

'Dat is mogelijk. Maar jij zult daarvoor waken en er is wellicht een kans dat je het kunt ontlopen. Bedenk dat de titel die je draagt veel waard is, én belangrijk, maar dat die niet geheel voldoende is. Bij een samenzwering moet je bovenal praktisch blijven. De mensen zullen zich om je heen verzamelen ten gevolge van hun gevoel en van hun eerbied voor je naam, maar om hen aan je te binden zul je geld nodig hebben.'

Biron dacht hierover na. 'Ik heb tijd nodig om erover na te denken.'

'Je hebt geen tijd. Die was afgelopen toen de stralingsbom in je kamer werd geplaatst. Laten we actie ondernemen. Ik kan je een introductiebrief voor Hinrik van Rhodia geven.'

'Ken jij hem dan zo goed?'

'Jij bent nogal wantrouwend, is het niet? Ik heb eens aan het hoofd gestaan van een missie naar het hof van Hinrik in naam van de autark van Lingane. De man zal zich mij waarschijnlijk niet meer herinneren, maar hij zal het niet wagen te laten zien dat hij me vergeten is. De brief kan als introductie dienen en van dat ogenblik af zul je moeten improviseren. Ik zal de brief in de ochtenduren voor je klaar hebben liggen en er vertrekt tegen het middaguur een schip naar Rhodia. Ik zal zorgen voor kaartjes. Ik vertrek ook, maar via een andere route. Treuzel niet. Je bent hier helemaal klaar, is het niet?'

'Het diploma moet nog worden uitgereikt.'

'Een stuk papier. Stel je daar prijs op?'

'Nu niet.'

'Heb je geld?'

'Genoeg.'

'Heel goed. Te veel zou maar wantrouwen wekken.' Met verheffing van stem ging hij voort: 'Farrill!'

Biron schudde zich als het ware wakker. 'Wat?'

'Ga terug naar de anderen. Zeg niemand dat je weggaat. Laat ze het pas merken als je weg bent.'

Biron knikte alleen maar. Diep in zijn gemoed vatte de gedachte post dat zijn zending nog onuitgevoerd was en dat hij zijn stervende vader nu teleurstelde. Hij was vervuld van bittere maar nutteloze verwijten. Waarom was hem niet meer verteld? Dan had hij in de gevaren kunnen delen. Men had hem niet in onwetendheid moeten laten handelen.

En nu hij de waarheid kende, althans meer ervan, met betrekking tot zijn vaders rol in de samenzwering, moest er nog meer belang worden gehecht aan het document dat hij uit de Aardse archieven had moeten opvragen. Maar daarvoor was geen tijd meer. Geen tijd om dat document op te vragen. Geen tijd om er benieuwd naar te zijn. Geen tijd om zijn vader te redden. Misschien zelfs geen tijd om in leven te blijven.

'Ik zal doen wat je zegt, Jonti,' zei hij.

Sander Jonti keek snel uit over het terrein van de universiteit toen hij even stilstond op de treden van de trap naar het studentengebouw. Er lag zeker geen bewondering in zijn blik.

Hij liep over het bakstenen pad dat op weinig sierlijke wijze door de pseudo-rustieke omgeving voerde, die zulke in steden liggende terreinen zich al sinds de vroegste tijden hadden getracht eigen te maken. Hij zag de lichten van de enige belangrijke straat van de stad voor zich. Daar voorbij, overdag overstemd maar nu nog zichtbaar, hing het eeuwige radioactieve blauw van de horizon als stille getuige van prehistorische oorlogen.

Jonti keek een ogenblik naar de hemel. Meer dan vijftig jaar waren voorbijgegaan sinds de Tyranniërs gekomen waren en een abrupt einde hadden gemaakt aan het zelfstandige bestaan van twee dozijn uitgestrekte, ruzie makende politieke eenheden in de verten voorbij de Nevels. Plotseling en voortijdig was er een door verstikking veroorzaakte vrede over hen gekomen.

De storm die hen in een enorme donderslag overvallen had was zo hevig geweest dat zij zich er nog niet van hadden hersteld. Hij had nog wel enkele stuiptrekkingen overgelaten, die hier en daar zo nu en dan een wereld zich vergeefs deden bewegen. Het organiseren van die trillingen, het samenbrengen ervan tot een enkele stoot op de juiste tijd, zou een moeilijke taak zijn en veel tijd kosten. Hij had nu lang genoeg op Aarde rond geboemeld. Het werd tijd dat hij terugging.

De anderen, die nog thuis waren, probeerden op dit moment waarschijnlijk met hem in contact te komen in zijn kamer. Hij ging wat sneller lopen bij die gedachte.

Hij voelde de straal zodra hij de kamer binnenkwam. Het was een persoonlijke straal, zodat hij aan de betrouwbaarheid ervan niet hoefde te twijfelen. Evenmin kon men inbreuk maken op de privacy ervan. Er was geen echte ontvanger nodig, geen ding van metaal en draden, om de zwakke zwevende stroom van elektronen op te vangen die met hun gefluisterde boodschap door de grote ruimte waren komen aan stormen van een wereld die vijfhonderd lichtjaren ver weg was.

De atmosfeer in zijn kamer was gepolariseerd en ingesteld op de ontvangst. Het was niet mogelijk die polarisatie gewaar te worden, behalve door erin te ontvangen. En in die bepaalde ruimte kon alleen zijn geest als ontvanger optreden, daar alleen de elektrische karakteristiek van zijn systeem van zenuwcellen in resonantie kon komen met de trillingen van de draaggolf waarop het bericht gesuperponeerd was.

De ontvangstmogelijkheid was even selectief als de karakteristiek van de hersenen en in het gehele universum met zijn duizenden biljoenen menselijke wezens was de kans dat het brein van een persoon voldoende gelijk was aan dat van een ander om een voor die ander bestemd bericht op te vangen, niet groter dan één gedeeld door een getal van twintig cijfers.

Jonti's hersenen vingen de uitzending op zoals die was weggestuurd door de onbegrijpelijke eindeloze leegte van de grote ruimte.

'Oproep aan... oproep aan... oproep aan...'

Het zenden was niet zo eenvoudig als het ontvangen. Er was een mechanisch apparaat nodig om de uiterst specifieke draaggolf te produceren die contact zou kunnen maken met de ontvanger ver weg voorbij de Nevels. Dat apparaat zat in de sierknoop die hij op zijn revers droeg. Het werd automatisch in werking gesteld als hij zijn gebied van gepolariseerde ruimte binnenstapte en daarna behoefde hij alleen maar doelbewust en geconcentreerd te denken.

'Hier ben ik!' een specifieker identificatie was niet nodig.

De eentonige herhaling van het oproepsignaal stopte meteen en het bericht vormde zich in zijn hersens: 'Wij groeten u, meneer. Widemos is terechtgesteld. Het nieuws is natuurlijk nog niet openbaar.'

'Dat verrast me niet. Is er nog iemand anders bij betrokken?'

'Nee, meneer. De rancher heeft geweigerd te spreken. Hij was een dapper en loyaal mens.'

'Zeker. Maar er is meer nodig dan alleen maar dapperheid en loyaliteit, anders was hij niet gepakt. Een klein beetje meer lafheid zou misschien nuttig zijn geweest. Maar goed. Ik heb net zijn zoon gesproken, de nieuwe rancher, die al op het randje van de dood is geweest. Hij zal dienstbaar worden gemaakt.'

'Mogen wij ook vragen hoe, meneer?'

'Het is beter je vraag te laten beantwoorden door de gebeurtenissen. Ik kan zeker op dit moment nog geen resultaten voorspellen. Straks gaat hij op weg naar Hinrik van Rhodia.'

'Hinrik! De jongeman loopt dan een groot risico. Beseft hij dat...'

'Ik heb hem zo veel verteld als ik kon,' antwoordde Jonti scherp. 'We kunnen hem niet meer vertrouwen schenken voordat hij zichzelf bewezen heeft. Onder de omstandigheden zoals die zich nu voordoen kunnen we hem alleen beschouwen als een man met wie risico genomen kan worden, net als met iedere andere man. Hij kan worden opgeofferd, zonder wroeging. Zend je oproepen niet meer hierheen, want ik verlaat de Aarde.'

En met een gebaar dat de beëindiging bevestigde verbrak Jonti de verbinding in zijn geest. Kalm en nadenkend ging hij de gebeurtenissen van die dag en de nacht nog eens na, elk feit op zijn belangrijkheid wegend. Langzaam spreidde zich een glimlach over zijn gezicht. Alles was tot in de puntjes geregeld en de komedie kon zichzelf nu gaan afwikkelen.

Niets was aan het toeval overgelaten.

3. De hut en het polshorloge

Het eerste uur van het vertrek van een ruimteschip uit de slavernij van een planeet is het meest prozaïsche. Daar is de verwarring van het vertrek, die in wezen nog dezelfde is als die welke gepaard moet zijn gegaan met het afduwen van de eerste uitgeholde boomstam op de een of andere voorhistorische rivier.

Je hebt je plaats, je bagage is afgeleverd en er is het eerste ogenblik van vreemdheid en schijnbaar doelloze opwinding om je heen. De laatste uitroepen, afscheidswoorden, en dan het stiller worden, het gedempte klikken van de luchtsluizen, gevolgd door het zachte suizen van de lucht als de deuren worden gesloten en luchtdicht worden.

Daarna de onheilspellende stilte en de rood verlichte bevelen die in elke hut flikkerend zichtbaar worden: Stel uw versnellingskostuum in... Stel uw versnellingskostuum in... Stel uw versnellingskostuum in...

De stewards haasten zich door de gangen, kloppen vlug op elke deur, drukken die een weinig open en roepen naar binnen: 'Pardon. Kostuum aan!'

Je wurmt je in het kostuum, dat koud, nauw en ongemakkelijk is, maar dat verbonden is met een hydraulisch systeem dat de onwel makende druk bij het opstijgen neutraliseert.

Daar is het ver verwijderde geronk van de atomisch aangedreven motoren, eerst nog op halve kracht zolang men in de atmosfeer is, maar dadelijk daarop gevolgd door achterover leunen tegen de je omsluitende druk van de olie tussen het kostuum en de vaste ophanging ervan. Met het stijgen van de druk zink je geleidelijk weg om pas weer langzaam bij te komen met het afnemen van de versnelling. Als je in deze periode niet misselijk wordt, ben je waarschijnlijk voorgoed vrij van luchtziekte.

De uitkijkkamer was in de eerste drie uur van de vlucht niet open voor de passagiers en er stond al een lange rij te wachten toen de atmosfeer verlaten was en de dubbele deuren op het punt stonden uiteen te gaan. Er stonden daar niet alleen de Planetariërs - zij die nog nooit eerder in de ruimte waren geweest - maar ook een behoorlijk aantal van de ervarener ruimtereizigers. Het bekijken van de Aarde vanuit de ruimte was tenslotte een van de dingen die je als toerist gedaan moest hebben.

De uitkijkkamer was een uitstulping in de huid van het ruimteschip, een uitstulping van gebogen doorzichtig plastic, zo hard als staal en een halve meter dik. De intrekbare afsluiting van iridiumstaal, die het plastic beschermde tegen de afslijpende werking van de atmosfeer en de stofdeeltjes erin, was weggezogen. De lichten binnen waren gedoofd en de kamer was vol. De gezichten die naar buiten keken werden helder verlicht door het schijnsel dat door de Aarde werd teruggekaatst.

De Aarde hing daar onder hen als een enorme glanzende ballon van aaneensluitende oranje, blauwe en witte stukken. Het halfrond dat zichtbaar was, werd bijna geheel door de zon verlicht. Tussen wolken door waren de continenten oranje gekleurd als het droge gebieden betrof, met hier en daar dunne groene lijnen. De zeeën waren blauw en staken aan de horizon scherp af tegen het zwart van de ruimte. En overal in de fluweelzwarte ruimte hingen de sterren.

Ze wachtten geduldig, die kijkers. Want het was niet het door de zon beschenen halfrond dat ze wilden zien. De ijskap op de pool kwam verblindend wit in het gezicht terwijl het schip de geringe, ongemerkte, zijwaarts gerichte koers aanhield die het uit de schijnbare zonneweg voerde. Langzaam trok de schaduw van de nacht over de aardbol en de enorme landmassa van Eurazië-Afrika kwam in beeld met de noordzijde aan de onderkant.

De zieke Aarde, die geen leven meer gedoogde, verborg haar afschuwelijkheid onder een door de nacht veroorzaakt getwinkel van juwelen. De radioactiviteit vormde een enorme zee van glanzend blauw en vertoonde hier en daar vreemde vonkende slingers die aangaven waar de atoombommen waren neergekomen, een volle generatie voordat de krachtveldverdediging tegen nucleaire ontploffingen was ontwikkeld, opdat geen andere wereld nog zelfmoord kon plegen op deze manier.

De mensen keken totdat de Aarde na uren gereduceerd was tot een helder verlichte halve munt in het eindeloze zwart. Onder de kijkers bevond zich Biron Farrill. Hij zat op de eerste rij met zijn armen op de verschansing en zijn ogen stonden nadenkend. Dit was niet de manier waarop hij gedacht had de Aarde te zullen verlaten. Het waren de onjuiste manier, het onjuiste schip en de onjuiste bestemming.

Zijn zonverbrande onderarm wreef langs de stoppels op zijn kin en hij voelde zich schuldig omdat hij zich die morgen niet geschoren had. Hij zou zometeen naar zijn hut gaan om dat te verhelpen, maar hij aarzelde nog met hier weg te gaan. Er waren hier mensen en in zijn hut zou hij alleen zijn.

Of was dat nu net de reden waarom hij moest vertrekken?

Hij moest niets hebben van het nieuwe gevoel dat hij had, dat van achterna gezeten worden, van geen vrienden hebben.

Alle vriendschap was hem ontvallen. Die was weggeschrompeld op het moment dat hij door de telefoon gewekt werd, nog geen etmaal eerder. Zelfs in het studentengebouw was hij de oorzaak van onbehagen geworden. De oude Esbak had hem direct aangesproken na zijn terugkeer uit de gemeenschappelijke zitkamer, waar hij met Jonti had gepraat. Esbak was overstuur en zijn stem klonk overspannen.

'Meneer Farrill, ik heb naar u gezocht. Dit is een bijzonder onaangenaam incident geweest en ik kan het niet begrijpen. Hebt u er een verklaring voor?'

'Nee!' Hij had het bijna uitgeroepen. 'Die heb ik niet. Wanneer kan ik mijn kamer in om mijn spullen eruit te halen?'

'O, in de morgen, daar ben ik zeker van. Het is ons net gelukt de apparatuur te krijgen waarmee we uw kamer kunnen controleren. Er is niet langer een spoor van enige radioactiviteit boven het normale niveau. U bent er met veel geluk aan ontsnapt. Het moet maar enige minuten gescheeld hebben.'

'Ja, ja. Maar als u het niet erg vindt, wil ik nu wat rust nemen.'

'Gebruikt u alstublieft mijn kamer tot morgenochtend en daarna zullen we u elders onderbrengen voor de enkele dagen dat u nog hier bent. En, tussen haakjes, meneer Farrill, als u er geen bezwaar tegen hebt, er is nog wat anders.'

Hij was óverbeleefd. Biron kon de man bijna zien zoeken naar een zo tactvol mogelijke benadering.

'Wat is dat dan?' vroeg Biron vermoeid.

'Weet u iemand die geïnteresseerd zou zijn in dit... plagen van u?'

'Mij op deze manier plagen? Nee, natuurlijk niet.'

'Wat zijn dan uw plannen? Het bestuur van de universiteit zou het natuurlijk ten zeerste betreuren als er publiciteit zou worden gegeven aan dit... incident.'

Goed gevonden, dat woord 'incident'! Kalm antwoordde Biran: 'Ik begrijp u, maar maakt u zich geen zorgen: ik stel geen belang in een onderzoek van de politie. Ik zal de Aarde spoedig verlaten en ik wil het liefst dat er geen spaak wordt gestoken in mijn plannen. Ik dien geen aanklacht in. Ik ben er tenslotte levend van afgekomen.'

Esbak toonde zich hierdoor bijna onbehoorlijk opgelucht. Dat was al wat ze van hem verlangden. Geen onaangenaamheden. Het was gewoon een incident, dat spoedig vergeten moest zijn.

Tegen zeven uur in de ochtend mocht hij weer in zijn kamer. Alles was rustig en er kwam geen gemurmel uit de kast. De bom was er niet langer, evenmin als de meter. Die had Esbak waarschijnlijk meegenomen en in het meer gegooid. Dat kwam onder het hoofd: Vernietiging van bewijsstukken, maar dat was een zaak van de universiteit. Hij pakte zijn bezittingen in valiezen en vroeg daarop de administratie om een andere kamer. De lichten werkten weer, merkte hij op, en de beeldtelefoon natuurlijk ook. Het enige overblijfsel van de nachtelijke gebeurtenis was de vernielde deur, waarvan het slot was weggesmolten.

Ze gaven hem een andere kamer. Dat bevestigde voor mogelijke afluisteraars zijn voornemen nog een paar dagen op Aarde te blijven.

Daarop liet hij met gebruikmaking van de telefoon in de gang een luchttaxi komen. Hij geloofde niet dat iemand hem zag vertrekken. De universiteit moest zijn verdwijning maar op de een of andere manier verklaren.

Op het vliegveld had hij Jonti even gezien. In het langs elkaar lopen waren ze even tegen elkaar gebotst. Jonti had niets gezegd en ook geen teken van herkenning gegeven, maar daarna had Biron gemerkt dat hij een kaartje naar Rhodia in zijn hand had en een neutraal uitziende zwarte bal die een persoonlijk bericht bevatte.

Toen hij zijn aandacht later aan de zwarte bal wijdde, merkte hij dat die niet verzegeld was. In zijn hut las hij het bericht, dat een eenvoudige introductie was met een minimum aan woorden.

Biron dacht een tijd na over Sander Jonti terwijl hij in de uitkijkkamer de Aarde steeds meer in elkaar zag schrompelen. Hij had de man heel oppervlakkig gekend totdat Jonti zo nadrukkelijk in zijn leven verschenen was, eerst om het te redden en daarna om het een nieuwe en geheel onbekende richting te geven. Biron had zijn naam gekend, ze hadden tegen elkaar geknikt wanneer ze elkaar passeerden en ze hadden zo nu en dan beleefde formaliteiten uitgewisseld, maar dat was alles. Hij had de man niet gemogen, vanwege zijn koude manier van doen, zijn te zorgvuldige kleding en zijn bestudeerd goede omgangsvormen. Maar dat alles had niets te maken met de huidige zaak.

Biron krabde zich rusteloos achter zijn oor en zuchtte. Hij merkte dat hij echt naar Jonti's aanwezigheid verlangde. De man toonde zich tenminste meester over wat er gebeurde. Hij had geweten wat te doen. Hij had ook geweten wat Biron moest doen en hij had Biron zover gekregen het uit te gaan voeren. En nu was Biron alleen en hij voelde zich erg jong, erg hulpeloos, geheel zonder vrienden en bijna bevreesd. Maar ondertussen dacht hij met opzet niet aan zijn vader. Dat zou hem nu niet helpen.

'Meneer Malaine.'

De naam werd twee of drie keer herhaald voordat Biron schrok van een even op zijn schouder gelegde hand en opkeek.

De robotboodschapper zei nogmaals: 'Meneer Malaine,' en vijf seconden lang staarde Biron voor zich uit, totdat hij zich herinnerde dat dat zijn tijdelijke naam was. Die was met potlood op het kaartje geschreven dat Jonti hem gegeven had en er was een hut op die naam gereserveerd.

'Ja, wat is er?'

De stem van de boodschapper siste een weinig toen de spoel binnen in hem haar boodschap afdraaide: 'Men heeft mij gevraagd u mede te delen dat u een andere hut hebt gekregen en dat uw bagage al is overgebracht. Als u zich naar de administrateur wilt begeven, krijgt u uw nieuwe sleutel. Wij vertrouwen erop dat dit u geen ongemak zal bezorgen.'

'Wat heeft dat te betekenen?' Biron keerde zich opeens op zijn zitplaats om en verscheidene van de slinkende groep passagiers die nog steeds uitkeken, hieven hun hoofd op bij deze uitbarsting. 'Wat steekt daarachter?'

Het had natuurlijk geen zin te argumenteren met een machine die alleen maar haar functie vervulde. De boodschapper had eerbiedig zijn metalen hoofd gebogen met de gefixeerde imitatie van een menselijke glimlach op zijn gezicht en was verdwenen.

Biron liep de uitkijkkamer uit en sprak de scheepsofficier bij de deur aan met wat meer energie dan zijn bedoeling was geweest. 'Luister eens, ik wil de kapitein spreken.'

De officier toonde zich niet verbaasd. 'Is het belangrijk, meneer?'

'Dat is het zeker. Men heeft mij net een andere hut gegeven zonder mijn toestemming en ik zou weleens willen weten wat daar de bedoeling van is.'

Op dat ogenblik voelde Biron al dat zijn boosheid buiten verhouding stond tot de oorzaak ervan, maar die was het gevolg van een opgezamelde woede. Hij was bijna gedood, hij was gedwongen geweest de Aarde te verlaten als een vluchtende misdadiger, hij ging naar een plaats die hij niet kende om er iets te doen waarvan hij nog niets wist. En nu solden ze maar met hem aan boord van dit schip. De maat was vol.

Maar door dit alles heen had hij het onbehaaglijke gevoel dat Jonti in zijn plaats anders gehandeld zou hebben, misschien verstandiger. Nou ja, hij was Jonti nu eenmaal niet.

De officier antwoordde: 'Ik zal de administrateur roepen.'

'Ik wens de kapitein te spreken,' hield Biron vol.

'Zoals u wenst, meneer,' en na een kort gesprek via het communicatiesysteem van het schip, waarvan de zenderontvanger aan zijn jaskraag hing, zei hij hoffelijk: 'U wordt zo geroepen. Als u even wilt wachten.'

Kapitein Hirm Gardell was een tamelijk korte en stevig gebouwde man die beleefd opstond en zich over zijn bureau heen boog om Birons hand te drukken toen die binnenkwam.

'Meneer Malaine,' zei hij, 'het spijt ons dat we u lastig hebben moeten vallen.' Hij had een rechthoekig gezicht, loodgrijs haar, een korte, goed onderhouden snor van iets donkerder kleur en hij toonde een lichte glimlach.

'Mij ook,' zei Biron. 'Er was een hut gereserveerd op mijn naam en ik vind dat zelfs u niet het recht had om die te veranderen zonder mijn goedkeuring.'

'Dat is juist, meneer Malaine. Maar u moet begrijpen dat het een soort noodgeval was. Een op het laatst binnengekomen persoon, een belangrijk iemand, stond erop verhuisd te worden naar een hut dichter bij het zwaartepunt van het schip. Hij heeft het aan zijn hart en het is van belang de aantrekkingskracht van het schip voor hem zo laag mogelijk te houden. We hadden geen keus.'

'Nou goed, maar waarom heeft men juist mijn hut gekozen?'

'Het moest iemand zijn. U reist alleen. U bent een jonge man van wie we verwachtten dat hij geen moeite zou hebben met een wat grotere aantrekkingskracht van het schip.' Automatisch gleden zijn ogen over Birons één meter achtentachtig lange, gespierde gestalte. 'Bovendien zult u uw nieuwe hut beter uitgerust vinden dan uw oude. U lijdt geen verlies door de ruil. Dat zeker niet.'

De kapitein kwam van achter zijn bureau vandaan. 'Mag ik u persoonlijk uw nieuwe hut wijzen?'

Biron vond het moeilijk boos te blijven. Deze hele zaak scheen zo redelijk, maar eigenlijk toch ook weer niet.

Toen ze zijn hut verlieten vroeg de kapitein: 'Mag ik morgenavond bij het diner het genoegen van uw gezelschap aan mijn tafel hebben? Onze eerste sprong zal dan plaatsvinden.'

Biron hoorde zichzelf antwoorden: 'Dank u. Het zal me een genoegen zijn.'

Toch vond hij de uitnodiging vreemd. Het was begrijpelijk dat de kapitein hem probeerde te sussen, maar de methode leek hem wat overdreven.

De tafel van de kapitein was lang en besloeg een hele wand van de eetzaal. Biron kreeg een plaats in de buurt van het midden, waardoor hij een ongepaste voorsprong nam op anderen. Maar ja, daar lag zijn plaatskaartje en de steward was heel beslist geweest: Nee, er was geen fout gemaakt.

Biron Farrill was niet overmatig bescheiden. Als zoon van de rancher van Widemos was het nooit nodig voor hem geweest die eigenschap aan te kweken. Maar als Biron Malaine was hij een heel gewoon iemand, en zulke dingen behoorden gewone personen niet te overkomen.

Wat de nieuwe hut betreft had de kapitein volkomen gelijk gehad: die was veel luxueuzer. Zijn oorspronkelijke hut was geweest wat ook op het kaartje had gestaan: een eenpersoons tweedeklas, terwijl de nieuwe hut een tweepersoons eersteklas was. Er hoorde een badkamer bij met een douche en een luchtdroger. De hut bevond zich in de buurt van de vertrekken van de scheepsofficieren en de aanwezigheid van uniformen was er overstelpend. De lunch werd hem in de kamer geserveerd op een zilveren presenteerblad. Een kapper had zich net voor het diner bij hem aangemeld. Dit alles kon men misschien verwachten wanneer men op een luxeschip in de eersteklas reisde, maar het was te goed voor Biron Malaine.

Het was zelfs véél te goed, want toen de kapper bij hem langskwam, was Biron net teruggekeerd van een middagwandeling, die hem op een bewust slingerende manier door de gangen had gevoerd. Overal waar hij ging waren er bemanningsleden geweest die beleefd met hem meeliepen. Maar hij had hen van zich af weten te schudden en hut 140-D bereikt, zijn oorspronkelijke hut, waar hij nog niet geslapen had.

Hij was ervoor stil blijven staan om een sigaret op te steken en in de tijd die daarvoor nodig was, was de enige passagier in de buurt een hoek omgeslagen. Biron drukte even op de belknop, maar er kwam geen antwoord.

Nou, men had de oude sleutel nog niet voor hem opgevraagd. Ongetwijfeld een nalatigheid. Hij stak het dunne, platte staafje metaal in de ervoor bestemde opening en als gevolg van het unieke patroon van plaatselijke ondoorzichtigheid door de aanwezigheid van lood en van fijne gaatjes i Iders, viel er alleen licht op een klein foto-elektrisch element en de deur ging open. Hij deed een stap naar binnen en dat was al wat hij nodig had.

é

Hij deed een pas achteruit en de deur sloot zich automatisch voor hem. Hij was dadelijk én ding te weten gekomen: zijn oude hut was niet bezet. Niet door een belangrijk persoon met een zwak hart, noch door iemand anders. Het bed en alles eromheen waren te netjes. Er waren geen koffers en er lagen geen toiletartikelen.

Dat ze hem een luxehut verschaft hadden was dus alleen om te voorkomen dat hij moeite zou gaan doen om zijn oorspronkelijke hut terug te krijgen. Zo paaiden ze hem teneinde hem rustig uit zijn oude hut te houden. Waarom? Was het de hut waar ze belang in stelden, of was hij het zelf?

En nu zat hij aan de kapiteinstafel zonder het antwoord op deze vragen te kennen en hij stond beleefd met de anderen op toen de kapitein binnenkwam, de treden opliep naar de verhoging waar de lange tafel op stond en plaats nam.

Waarom hadden ze hem verhuisd?

Er klonk muziek in het schip en de wanden die de eetzaal van de uitkijkzaal scheidden, waren opengetrokken. De lichten waren gedempt en hadden een oranjerode kleur. De ergste ruimteziekte die kon zijn opgetreden bij het versnellen bij de start of ten gevolge van de geringe zwaartekrachtsverschillen tussen delen van het schip, was nu wel verdwenen en de eetzaal was vol.

De kapitein boog zich wat voorover en zei tegen Biron:

'Goedenavond, meneer Malaine. Hoe vindt u uw nieuwe hut?'

'Bijna te mooi, meneer. Een beetje te luxueus voor mijn doen.' Hij zei dit op een vlakke toon en het kwam hem voor dat er een lichte trek van verslagenheid over het gezicht van de kapitein gleed.

Toen het dessert was geserveerd gleed de beschermkap over de uitstulping van de uitkijkkamer zacht weg en de lichten gingen bijna geheel uit. De zon noch de Aarde, noch enige andere planeet was op dat grote donkere scherm te zien. De gasten keken nu naar de Melkweg en ze bevonden zich in het vlak ervan, zodat hij een lichtgevende diagonaal vormde omgeven door een aantal harde, heldere sterren.

De gesprekken begonnen vanzelf te stokken. Stoelen werden omgedraaid zodat allen naar de sterren konden kijken. De gasten aan het diner waren toeschouwers geworden en de muziek speelde nog slechts zacht.

De stem uit de luidsprekers was helder en vol in de heersende stilte.

'Dames en heren, we zijn gereed voor onze eerste sprong. De meesten van u zullen, naar ik meen althans, wel weten wat een sprong theoretisch is. Velen van u, meer dan de helft zelfs, hebben er nog nooit een meegemaakt. Het is voornamelijk tot deze laatsten dat ik in het bijzonder het woord richt.

Een sprong is precies wat de naam zegt. In het geheel van , ruimte en tijd is het onmogelijk je sneller voort te bewegen dan met de snelheid van het licht. Dat is een natuurwet, die werd ontdekt door een van de oude geleerden. Volgens de traditie was het Einstein, maar er zijn zo veel dingen op zijn naam geplaatst. Zelfs met de snelheid van het licht zou het jaren kosten de sterren te bereiken.

Daarom zullen we het samenstel van ruimte en tijd over enkele minuten verlaten om binnen te gaan in het nog weinig bekende gebied van de superruimte, waar tijd en afstand geen betekenis hebben. Het is te vergelijken met het oversteken van een smalle landtong om van de ene oceaan in een andere te komen, in plaats van dat men op zee blijft en rond een heel werelddeel moet varen om op dezelfde plaats te komen.

Er zijn natuurlijk grote hoeveelheden energie nodig om deze "ruimte binnen een ruimte", zoals sommigen hem noemen, binnen te gaan, en er moeten zeer veel ingewikkelde berekeningen worden gemaakt om op de juiste plaats in het gewone geheel van ruimte en tijd terug te komen. Het resultaat van het afgeven van deze energie en het verrichten van die berekeningen is dat er enorme afstanden kunnen worden afgelegd zonder enig tijdverlies. Het is dank zij de sprong dat het reizen tussen sterren mogelijk is.

De sprong die we gaan maken zal over ongeveer tien minuten plaatsvinden. U zult gewaarschuwd worden. U zult er niet meer dan een gering en kort durend ongemak van ondervinden. Daarom hoop ik dat u allen kalm zult blijven. Dank u.'

De lichten van het schip gingen geheel uit en alleen de sterren bleven over. Het duurde volgens velen geruime tijd voordat er weer een bericht uit de luidsprekers kwam: 'De sprong vindt over precies één minuut plaats.' Daarna begon dezelfde stem te tellen: 'Vijftig... veertig... dertig... twintig... tien... vijf... vier... drie... twee... een...'

Het was alsof er even een discontinuïteit was opgetreden in het bestaan van de reizigers, alsof er zich diep in hun binnenste een trilling had gemanifesteerd. In dat onmeetbare onderdeel van een seconde was er een afstand van honderd lichtjaren afgelegd en daarna bevond het schip, dat eerst aan de rand van het zonnestelsel was geweest, zich in de diepten van de interstellaire ruimte.

Iemand in de buurt van Biron zei, nog wat natrillend: 'Kijk de sterren eens!'

De woorden plantten zich langs de tafels voort. 'De sterren! Kijk toch eens!'

In datzelfde onmeetbare onderdeel van een seconde had de sterrenhemel zich radicaal veranderd. Het midden van de Melkweg, die van het ene uiteinde tot het andere dertigduizend lichtjaren mat, was nu dichter bij en er waren veel meer sterren te zien. Ze waren over het hele zwartfluwelen vacuüm verspreid alsof ze een fijn poeder vormden en ze spreidden zo een achtergrond uit voor de helderheid van de enkele dichtbij staande sterren.

Onwillekeurig herinnerde Biron zich het begin van een gedicht dat hij op de sentimentele leeftijd van negentien jaar had geschreven ter gelegenheid van zijn eerste ruimtevlucht; die had hem naar de Aarde gevoerd, die hij nu ontvluchtte. Geluidloos vormden zijn lippen de woorden:

De sterren zijn als een oceaan
in de levende mist van het licht.

Door heel de ruimte zou ik willen gaan,
mijn blik voor eeuwig op hen gericht.

De lichten gingen weer aan en Birons gedachten gleden even snel terug in het heden als ze daar tevoren uit waren gevloeid. Hij was weer in de eetzaal van een ruimtevaartuig, waar het diner op zijn eind liep en waar de gesprekken weer op een alledaags niveau waren gekomen.

Hij keek naar zijn polshorloge, staarde even peinzend voor zich uit en richtte zijn ogen toen weer op het horloge, een volle minuut lang. Het was het horloge dat hij die nacht in zijn slaapkamer had laten liggen. Het had de dodelijke straling van de bom doorstaan en hij had het met de rest van zijn bezittingen de volgende morgen opgehaald. Hoe vaak had hij er daarna op gekeken? Hoe vaak had hij daarbij de tijd opgenomen, maar totaal niets gezien van de andere informatie die het ding hem nu als het ware toeschreeuwde?

Want de plastic band van het horloge was wit, niet blauw! Hij was wit! Langzaam kwamen de gebeurtenissen van die nacht weer voor zijn geest. Vreemd hoe één feit uit dit alles de verwarring kon losschudden.

Hij stond bruusk op, terwijl hij bijna onhoorbaar mompelde: 'Neem me niet kwalijk.' Het was tegen de etiquette vóór de kapitein de zaal te verlaten, maar dat was op dit moment van weinig belang voor hem.

Hij haastte zich naar zijn kamer en rende de glooiende gangen op in plaats van te wachten op een van de liften, die de zwaartekrachtsverschillen neutraliseerden. Hij deed de deur achter zich op slot en keek snel in de badkamer en in de ingebouwde kasten. Hij had niet de hoop nog iemand te betrappen. Wat ze hadden moeten doen, moesten ze al uren geleden gedaan hebben.

Met zorg inspecteerde hij zijn bagage. Ze hadden hun werk goed gedaan. Bijna zonder tekenen achter te laten dat ze er geweest waren, hadden ze zijn identiteitspapieren weggenomen, een stapeltje brieven van zijn vader en zelfs de capsule met zijn introductie aan Hinrik van Rhodia.

Daarom hadden ze hem verhuisd. Noch de oude, noch de nieuwe hut was van enig belang voor hen. Alleen de daad van het verhuizen. Bijna een uur lang hadden ze zich wettig ja, inderdaad wettig - met zijn bagage kunnen bezighouden en dat was hun doel geweest.

Biron ging op zijn bed zitten en dacht intens na, maar dat hielp niet. De val was perfect geweest. Alles was van tevoren gepland. Als er niet het totaal onvoorziene voorval was geweest van het achterlaten van zijn polshorloge in zijn slaapkamer die nacht, had hij zelfs nu nog niet beseft hoe fijnmazig het net van de Tyranniërs in de ruimte was.

Er klonk een beschaafd gezoem: de deurbel.

Biron deed de deur van het slot en opende hem.

Het was de steward, die beleefd zei: 'De kapitein zou graag weten of hij iets voor u kan doen. U leek onwel toen u de tafel verliet.'

'Ik ben helemaal in orde,' antwoordde hij.

Hoe ze hem toch in het oog hielden! Op dat ogenblik wist hij dat er geen ontsnappen mogelijk was en dat het schip hem rustig maar onverbiddelijk naar zijn dood voerde.

4. Vrij?

Sander Jonti keek de ander koel aan. 'Het is verdwenen, zeg je?'

Rizzett streek met zijn hand over zijn rode gezicht. 'Er is iets verdwenen. Ik weet niet precies wat. Het zou zeker het document kunnen zijn waarnaar wij op zoek zijn. Al wat we ervan weten is dat het gedateerd was in de vijftiende tot de eenentwintigste eeuw van de primitieve Aardse kalender en dat het gevaarlijk is.'

'Is er een geldige reden om aan te nemen dat wat er vermist wordt hét document is?'

'We kunnen het alleen opmaken uit bijkomstigheden. Het werd streng bewaakt door de Aardse regering.'

'Hecht daar geen waarde aan. Mensen van de Aarde behandelen elk document dat betrekking heeft op de periode vóór het Melkwegstelsel met eerbied. Dat komt door hun belachelijke ontzag voor traditie.'

'Maar dit werd gestolen en men heeft dat feit nooit openbaar gemaakt. Waarom zouden ze een leeg kistje bewaken?'

'Ik kan me voorstellen dat ze dat liever doen dan dat ze gedwongen zijn toe te geven dat er een heilige relikwie is gestolen. Toch kan ik nog niet geloven dat de jonge Farrill het inderdaad in zijn bezit heeft. Ik dacht dat je hem voortdurend in de gaten hield.'

De ander glimlachte. 'Hij heeft het ook niet.'

'Hoe weet je dat?'

Toen liet Jonti's agent zijn bom ontploffen. 'Omdat het document al twintig jaar weg is.'

'Wat?'

'Het is in de laatste twintig jaar niet gezien.'

'Dan kan het niet het juiste zijn. Het is nog geen zes maanden geleden dat de rancher van het bestaan ervan hoorde.'

'Dan is iemand anders hem negentienenhalf jaar voor geweest.'

Jonti dacht diep na en zei: 'Het doet er niet toe. Het kan er niet toe doen.'

'Hoe dat zo?'

'Omdat ik nu al maanden lang op Aarde ben. Voordat ik kwam was het gemakkelijk aan te nemen dat er belangrijke gegevens op deze planeet waren. Maar ga de toestand nu eens na. Toen de aarde de enige bewoonde planeet was in het Melkwegstelsel, was het een primitief oord, militair gesproken. Het enige wapen dat ze uitgevonden hadden en dat de moeite van het vermelden waard was, was een grove en weinig efficiënte atoombom, waartegen ze zelfs de logische verdediging nog niet hadden ontwikkeld.' Jonti strekte zijn arm uit naar waar de horizon met een ziekelijk blauw zijn radioactiviteit toonde. Gelukkig dat de muren van de kamer van dik beton waren.

'Als tijdelijk bewoner van dit oord kan ik de essentie van de dingen scherp zien,' ging hij voort. 'Het is belachelijk aan te nemen dat het mogelijk is iets te leren van een beschaving die op dat niveau van militaire technologie staat. Het is verleidelijk erover te speculeren dat er verloren gegane kunsten en wetenschappen zijn en er zijn altijd mensen die het primitieve tot een cultus verheffen. Zij dichten allerlei waarden toe aan prehistorische beschavingen op Aarde.'

'Maar de rancher was toch een wijs man,' zei Rizzett. 'Hij heeft ons met zo veel woorden gezegd dat het het gevaarlijkste document was dat hij kende. U weet toch nog wel wat hij gezegd heeft? Ik kan het nog nazeggen: "Het zou de dood betekenen voor de Tyranniërs, en voor ons evengoed. Maar het zou het leven betekenen voor het Melkwegstelsel".'

'De rancher kan het net als alle andere menselijke wezens mis hebben gehad.'

'Maar bedenk, meneer, dat wij de aard van het document niet kennen. Het zou bijvoorbeeld kunnen bestaan uit iemands laboratoriumnotities die nooit gepubliceerd zijn. Het zou iets kunnen zijn met betrekking tot een wapen dat de mensen op Aarde nooit als zodanig herkend hebben. Iets dat op het eerste gezicht geen wapen was...'

'Onzin. Jij bent een militair en je behoort beter te weten. Als er één wetenschap is die de mens gedurig en met succes heeft onderzocht, is het wel die van de militaire technologie. Er is geen potentieel wapen dat tienduizend jaar lang onontdekt kan blijven. Ik denk, Rizzett, dat wij naar Lingane zullen terugkeren.'

Rizzett haalde zijn schouders op. Hij was niet overtuigd.

En evenmin was Jonti het. Het was gestolen en dat was tekenend. Het was de moeite van het stelen waard geweest! Iedereen in het Melkwegstelsel kon het nu hebben.

Ondanks zichzelf kwam de gedachte bij hem op dat de Tyranniërs het konden hebben. De rancher had zich daar uiterst ontwijkend over uitgelaten. Zelfs Jonti had niet zijn volle vertrouwen gehad. De rancher had gezegd dat het de dood kon betekenen. Het kon niet worden toegepast zonder dat het naar beide kanten werkte. Jonti klemde zijn lippen op elkaar. Die dwaas ook met zijn idiote uitspraken! En nu was de man in de macht van de Tyranniërs.

Wat zou er gebeuren als een man als Aratap in het bezit zou komen van een geheim als dit zou kunnen zijn? Aratap! Nu de rancher was uitgeschakeld de enige man die onberekenbaar bleef en die de gevaarlijkste Tyranniër van allen was.

Simon Aratap was klein van stuk. Hij had enigszins kromme benen en dicht bij elkaar geplaatste ogen. Hij bezat het gedrongen voorkomen en de dikke ledematen van de gemiddelde Tyranniër, maar zelfs als hij tegenover een uitzonderlijk lange en goed gespierde inboorling van de onderworpen werelden stond, was hij volkomen op zijn gemak. Hij was de zelfverzekerde erfgenaam in de tweede generatie van hen die hun winderige, onvruchtbare wereld hadden verlaten en zich door de leegte hadden begeven om de rijke en dicht bevolkte planeten van de nevelachtige gebieden te overvallen en in hun macht te krijgen.

Zijn vader was de aanvoerder geweest van een groepje kleine snelle schepen, dat na een aantal bliksemaanvallen vlug was verdwenen om daarna opnieuw aan te vallen. Zo hadden ze de zware, langzame schepen tegenover hen weten te overwinnen.

De werelden van de nevelen hadden op de oude manier gevochten, maar de Tyranniërs hadden een nieuwe geleerd. Wanneer de enorme glanzende schepen van de verdedigende luchtvloot zich klaarmaakten voor een geconcentreerde aanval, merkten ze dat ze lege ruimte bestookten en hun energie verspilden. In plaats daarvan pasten de Tyranniërs niet alleen kracht toe, maar ze wijdden hun aandacht ook aan snelheid en coördinatie, zodat de zich verdedigende koninkrijken een voor een in hun macht vielen. Elk van hun slachtoffers had, zich ten onrechte veilig voelend achter zijn uit stalen schepen bestaande bolwerken, een afwachtende houding aangenomen en zich tersluiks verkreukeld over het ongeluk van zijn buren, totdat het zijn beurt was.

Maar die oorlogen lagen al vijftig jaar in het verleden. Nu waren de nevelachtige gebieden niet meer dan onderworpen streken, die bezet werden en waarvan belasting werd geheven. Vroeger moesten er werelden worden veroverd, dacht Aratap misnoegd, nu was er niet veel meer te doen dan je op te houden met individuen.

Hij keek op naar de jongeman die voor hem stond. Hij was nog echt jong, hij was lang en had brede schouders. Het gezicht van de man stond strak en zijn haar was kort geknipt, zoals dat wel meer bij studenten het geval was. Menselijk gesproken had Aratap wel met hem te doen, want hij kwam hem bang voor.

Biron herkende het gevoel binnen in hem niet als angst. Als hij het had moeten benoemen, zou hij er de naam 'spanning' aan gegeven hebben. Zijn leven lang had hij elke Tyranniër gekend als heer en meester. Zijn vader, hoe sterk en vitaal die ook was geweest, hoe machtig ook op zijn eigen grondgebied en hoe vaak ook om advies gevraagd door de leiders van andere gebieden, gedroeg zich rustig en bijna nederig in het bijzijn van Tyranniërs.

Die kwamen zo nu en dan naar Widemos tijdens beleefde bezoeken, met vragen over de jaarlijkse schatting die ze belasting noemden. De rancher van Widemos was verantwoordelijk voor het inzamelen en afdragen van deze gelden voor zover het de planeet Netelos betrof en de Tyranniërs plachten dan terloops zijn boeken te controleren.

De rancher hielp hen dan zelf uit hun kleine schepen. Ze zaten bij de maaltijd aan het hoofd van de tafel en werden het eerst bediend. Wanneer ze spraken, hielden de anderen hun mond.

Als kind verbaasde hij zich erover dat zulke kleine lelijke mannen met zoveel egards behandeld moesten worden, maar al opgroeiend leerde hij dat zij voor zijn vader waren wat zijn vader voor een stalknecht was. Hij leerde ook beleefd tegen hen te zijn en hen aan te spreken met excellentie.

Hij had dit alles zo goed geleerd dat hij een rilling van spanning in zich voelde nu hij een van die meesters, een van de Tyranniërs, voor zich had.

Het schip dat hij als zijn gevangenis had beschouwd, was dat ook officieel geworden op de dag dat ze op Rhodia landden. Er was aan de deur van zijn hut gebeld; twee stevige bemanningsleden waren binnengekomen en hadden zich aan weerszijden van hem opgesteld. De kapitein, die daarna binnen was getreden, had opgedreund: 'Biron Farrill, ik neem u gevangen op grond van de autoriteit die ik als kapitein van dit schip bezit, en ik leid u voor aan de commissaris van de Grote Koning om te worden ondervraagd.'

De commissaris was de kleine Tyranniër die nu voor hem zat en die schijnbaar afwezig en ongeïnteresseerd was. De grote koning was de Khan van de Tyranniërs, die nog altijd woonde in het legendarische stenen paleis op de planeet waar de Tyranniërs vandaan kwamen.

Biron keek tersluiks om zich heen. Hij was niet geboeid, maar naast hem stonden aan elke kant twee wachten in het leikleurige uniform van de Tyrannese Buitenlandse Politie. Ze waren gewapend. Een vijfde, met de rang van majoor, zat naast de tafel van de commissaris.

Eindelijk sprak de commissaris tot hem. 'Zoals je wellicht weet' - zijn stem was hoog en dun - 'is de oude rancher van Widemos, je vader, terechtgesteld wegens landverraad.'

Met zijn vale ogen keek hij Biron aan en er leek alleen maar zachtheid in te lezen te staan.

Biron hield zich kalm en stil. Het hinderde hem dat hij niets kon doen. Het zou verlossend zijn geweest als hij hun kon toeschreeuwen, wild naar hen kon slaan, maar dat zou zijn vader er niet minder dood op maken. Hij dacht dat hij de reden inzag van deze uitspraak van de man. Die was bedoeld om zijn zelfbeheersing te breken, om hem zichzelf te doen verraden. Nu, dat zou hem niet lukken.

Kalm zei hij: 'Ik ben Biron Malaine van de Aarde. Als u mijn identiteit in twijfel trekt, zou ik me graag in verbinding willen stellen met de consul van de Aarde.'

'Op zijn tijd, zeker, maar we zijn nog in een zuiver informeel stadium. Jij bent Biron Malaine van de Aarde, zeg je. En toch' - Aratap wees op papieren voor hem - 'liggen hier brieven die Widemos aan zijn zoon heeft geschreven. Er is een inschrijvingsbewijs van een universiteit en er zijn oproepen voor een eindexamen, alle op naam van een Biron Farrill. Die zijn in je bagage gevonden.'

Biron voelde zich gevangen, maar hij toonde het niet. 'Mijn bagage is op onwettige wijze doorzocht, en daarom protesteer ik ertegen dat deze zaken als bewijs kunnen dienen.'

'Dit is geen rechtszaak, Farrill... of Malaine. Hoe verklaar je hun aanwezigheid?'

'Als ze in mijn bagage zijn gevonden, moeten ze er door iemand anders in zijn gestopt.'

De commissaris veranderde van onderwerp, wat Biron verbaasde. Zijn verweer klonk zo weinig overtuigend, zo dwaas. Toch maakte de commissaris er geen opmerking over; hij tikte alleen met zijn wijsvinger op de zwarte capsule. 'En deze introductie aan de gouverneur van Rhodia? Is die ook niet van jou?'

'Jawel, die is wel van mij.' Zo had Biron het gepland. De introductie bevatte zijn naam niet. Hij ging voort: 'Er is een samenzwering om de gouverneur te vermoorden...'

Hij zweeg verbaasd. Het klonk in het geheel niet overtuigend toen hij het begin van zijn zorgvuldig overwogen antwoord onder woorden bracht. De commissaris zou hier zeker cynisch om glimlachen.

Maar dat deed Aratap niet. Hij zuchtte alleen even, haalde met vlugge, geoefende gebaren de contactlenzen uit zijn ogen en deed die in een glas met een zoutoplossing dat voor hem op tafel stond. Zijn nu naakte oogbollen waren wat waterig. 'En daar wist jij van?' vroeg hij. 'Zelfs op Aarde, hier vijfhonderd lichtjaren vandaan? En onze eigen politie hier op Rhodia heeft er niets van gehoord?'

'De politie is ook hier. Het plan wordt op Aarde in elkaar gezet.'

'O, juist. En jij bent hun agent? Of wil je Hinrik voor hen waarschuwen?'

'Dat laatste natuurlijk.'

'Zo, zo. En waarom wil je hem waarschuwen?'

'Vanwege de goede beloning die ik verwacht te krijgen.'

Aratap glimlachte. 'Dat klinkt tenminste redelijk en het maakt je eerdere verklaringen wat minder ongeloofwaardig. Wat zijn de details van de samenzwering waar je het over hebt?'

'Die vertel ik alleen aan de gouverneur.'

Even een aarzeling, maar dan een schouderophalen. 'Ook goed. Daar stellen de Tyranniërs geen belang in. Ze houden zich niet bezig met de plaatselijke politiek. We zullen ervoor zorgen dat je de gouverneur te spreken krijgt en dat is dan onze bijdrage tot zijn veiligheid. Mijn mannen zullen je vasthouden totdat je bagage beschikbaar is en daarna ben je vrij om te gaan. Breng hem weg.'

Dat laatste was bedoeld voor de gewapende mannen, die samen met Biron weggingen. Aratap bracht zijn contactlenzen weer in, waardoor hij dadelijk de indruk van vage incompetentie verloor die hij tevoren gewekt had.

Tegen de majoor, die was blijven zitten, zei hij: 'We moeten, denk ik, een oogje houden op deze jonge Farrill.'

De officier knikte. 'Goed. Een ogenblik dacht ik dat u zijn verhaal geslikt had. Persoonlijk vond ik het volkomen ongeloofwaardig.'

'Dat was het ook. En dat is precies wat hem voor het ogenblik bestuurbaar maakt. Alle jonge dwazen die ideeën van interstellaire intriges opdoen uit televisieverhalen kunnen gemakkelijk bewerkt worden. Natuurlijk is hij de zoon van de vroegere rancher.'

Nu aarzelde de majoor. 'Bent u daar zeker van? We hebben maar een vage en weinig positieve beschuldiging tegen hem.'

'Bedoelt u dat bewijzen in elkaar gezet konden zijn? Maar met welk doel?'

'Het zou kunnen zijn dat hij een lokvogel is, die wordt opgeofferd om onze aandacht van de werkelijke Biron Farrill af te leiden.'

'Nee, dat is onwaarschijnlijk theatraal. Bovendien hebben we een fotokubus.'

'Wat? Van de jongeman?'

'Van de zoon van de rancher. Wilt u die eens zien?'

'Graag zelfs.'

Aratap tilde de presse-papier van zijn bureau op. Het was een gewone glazen kubus met ribben van zeven centimeter. De kleur was zwart, ondoorzichtig. 'Het was mijn bedoeling,' zei hij, 'hem die te tonen als ik dat nodig had geoordeeld. Het is een aardig idee, deze kubus, majoor. Ik weet niet of u het kent. Het is nog maar kort geleden ontwikkeld. Het lijkt een gewone fotokubus, maar wanneer je hem omgekeerd neerzet, treden er moleculaire veranderingen op waardoor hij totaal ondoorzichtig wordt. Het is een aardig grapje.'

Hierop draaide hij de bovenkant van de kubus omhoog. De ondoorzichtigheid vervaagde en trok weg als een zwarte mist die door de wind wordt weggeblazen. Aratap zat er rustig met zijn armen over zijn borst naar te kijken. Enige ogenblikken later was de kubus helemaal helder en hij toonde een jong, glimlachend gezicht, scherp en duidelijk.

'Dit komt uit de bezittingen van wijlen de rancher,' zei Aratap. 'Wat denkt u ervan?'

'Het is de jongeman van daarnet, zonder enige twijfel.'

'Juist.' de Tyrannese functionaris keek in gedachten naar de kubus. 'Weet u, ik zie niet in waarom je met gebruikmaking van ditzelfde proces geen zes foto's in deze kubus zou kunnen opnemen. Hij heeft zes zijden en door elke ervan afzonderlijk te bewerken, zou men nieuwe moleculaire veranderingen kunnen opwekken. Zes met elkaar in verband staande foto's, die vloeiend in elkaar overgaan als je de kubus draait. Statische beelden die zo overgaan in een dynamische voorstelling en dus een nieuwe dimensie aannemen. Majoor, het zou een nieuwe vorm van kunst zijn.' De stem van de man was er enthousiast door geworden.

Maar de zwijgende majoor keek een beetje verachtelijk en Aratap veranderde snel van onderwerp. 'U zult Farrill dus in de gaten houden?'

'Dat zal ik.'

'Let meteen op Hinrik.'

'Hinrik?' De man was duidelijk verbaasd.

'Natuurlijk. Daarom heb ik de jongeman vrijgelaten. Ik wil antwoorden hebben op allerlei vragen. Waarom wil Farrill op bezoek bij Hinrik? Wat bindt hen? Wijlen de rancher werkte niet alleen. Er moet een goed georganiseerde samenzwering achter hem gestaan hebben. En wij hebben nog niets ontdekt van die groep.'

'Maar daar kan Hinrik toch geen deel van uitmaken? Daar is hij niet intelligent genoeg voor, zelfs als hij er de moed toe bezat.'

'Dat klopt. Maar juist omdat hij een halve idioot is dient hij hun misschien als hulpmiddel. Als dat zo is, vormt hij een zwak punt in ons schema. We mogen deze mogelijkheid niet verwaarlozen.' Na deze woorden maakte hij een vaag gebaar. De majoor salueerde, draaide zich op zijn hielen om en vertrok.

Aratap zuchtte, draaide aandachtig de fotokubus in zijn hand rond en zag het zwart terugkeren als een wassend getij van inkt.

In de tijd van zijn vader was het leven eenvoudiger geweest. Het veroveren van een planeet bezat een zekere grootsheid, terwijl dit omzichtig besturen van een onwetende jongeman gewoon wreed was.

Maar nodig was het wel.

5. Onrustig in het hoofd...

Rhodia, met aan het hoofd een gouverneur, was als woonplaats voor de mens niet oud in vergelijking met de Aarde. Ze was zelfs niet oud in vergelijking met de werelden van Centaurus en Sirius. De planeten van Arcturus waren bijvoorbeeld al tweehonderd jaar bewoond toen de eerste ruimtevaartuigen om de Paardenkopnevels heen cirkelden en erachter een groep van honderden planeten met water en een atmosfeer met zuurstof vonden. Ze lagen dicht bij elkaar en het was een goede vondst, want ofschoon de ruimte vol planeten was, konden er maar weinige voldoen aan de chemische eisen van het menselijk organisme.

Er waren tussen de één- en tweehonderd miljard stralende sterren in de Melkweg. En daar hoorden dan zo'n vijfhonderd miljard planeten bij. Hiervan waren er sommige met een zwaartekracht van meer dan honderdtwintig procent van die op Aarde, en andere met een valversnelling die daarvan slechts zestig procent bedroeg. Beide groepen waren daardoor op den duur onverdraaglijk voor de mens. Sommige waren te heet, andere juist te koud. Sommige hadden een giftige atmosfeer. Er waren planeten bekend met een dampkring die geheel of hoofdzakelijk bestond uit neon, methaan, ammonia, chloor, zelfs uit siliciumtetrafluoride. Sommige planeten hadden geen water; van een was geschreven dat ze oceanen had van praktisch zuiver zwaveldioxyde. Andere hadden weer geen koolstof.

Elk van deze gebreken was op zich al doorslaggevend, zodat niet een van die honderdduizenden planeten bewoond kon worden. Toch bleven er dan nog naar schatting vier miljoen bewoonbare werelden over.

Over het aantal werkelijk bewoonde werelden kon worden getwist. Volgens de Almanak voor de Melkweg, die echter gebaseerd was op niet geheel betrouwbare gegevens, was Rhodia de 1098e wereld die door de mensheid werd bezet.

Ironisch genoeg was Tyrann, dat Rhodia tenslotte onderwierp, de 1099e.

Het patroon van de historie in het gebied aan de andere zijde van de Nevels was op ongelukkige wijze gelijk aan dat in andere streken gedurende de periode van ontwikkeling en expansie. Er werden op de planeten snel republieken gesticht, elke regering beperkte zich tot haar eigen wereld. Met het verhogen van het economische peil werden nabij gelegen planeten gekoloniseerd en opgenomen in een gemenebest met het thuisland. Zo ontstonden er kleine rijken, die onvermijdelijk met elkaar in botsing kwamen.

De hegemonie over grote gebieden werd eerst gevestigd door de ene, dan door een andere van deze regeringen, afhankelijk van de uitkomsten van oorlogen en de kracht van een leiderschap.

Alleen Rhodia bleef lang stabiel onder de kundige dynastie van de Hinriaden. Misschien was het aardig op weg naar het uiteindelijk vormen van een aan gene zijde van de nevels gelegen rijk in de loop van een of twee eeuwen, toen de Tyranniërs kwamen en ditzelfde in tien jaren realiseerden.

Ironisch dat het juist de mannen van Tyrann moesten zijn. Tot op dat ogenblik had Tyrann gedurende de zevenhonderd jaar van zijn bestaan weinig meer gedaan dan een wankelende autonomie in stand houden, voornamelijk dank zij zijn voor niemand aantrekkelijke kale landschap, dat als gevolg van een gebrek aan water op deze planeet hoofdzakelijk woestijn was.

Maar zelfs nadat de Tyranniërs waren gekomen, bleef er een gouverneur van Rhodia in functie. Het rijk was zelfs gegroeid. De Hinriaden waren populair onder de bevolking en zolang zij er waren, kon het land gemakkelijk onder de duim worden gehouden. De Tyranniërs kon het niet schelen wie de lof kreeg voor het goede bestuur, zolang zij de belastinggelden maar ontvingen.

Nu waren de gouverneurs niet langer de Hinriaden van vroeger. De kansen van een nieuwe gouverneur was altijd een familieaangelegenheid geweest, zodat steeds de geschiktste kon worden gekozen. Met het oog hierop werd adoptie van kinderen vroeger in de familie aangemoedigd.

Maar nu konden de Tyranniërs, die andere motieven hadden, de verkiezing beïnvloeden en zo was twintig jaar tevoren Hinrik, de vijfde van die naam, als gouverneur gekozen. Dat hadden de Tyranniërs een nuttige keuze geoordeeld.

Hinrik had een knap uiterlijk gehad ten tijde van zijn verkiezing en hij bezat nog steeds een indrukwekkend voorkomen wanneer hij de Rhodiaanse raad toesprak. Zijn haar was egaal grijs geworden, maar zijn dikke snor was, vreemd genoeg, even zwart gebleven als de ogen van zijn dochter.

Op dat moment stond hij tegenover zijn dochter en zij was woedend. Ze was maar vijf centimeter korter dan hij en de gouverneur mat op twee centimeter na één meter tachtig. Ze was donker van teint met heel donker haar en dito ogen, terwijl ze op dit ogenblik ook nog donker keek. Weer zei ze: 'Ik kan het niet doen! Ik wil het niet!'

'Maar Arta,' zei Hinrik, 'je bent onredelijk. Wat moet ik dan doen? Wat kan ik doen? In mijn positie, welke keuze heb ik?'

'Als moeder er nog was, had zij wel een oplossing geweten.' En ze stampte met haar voet op de vloer. Haar volledige naam was Artemisia, een koninklijke naam, die door zeker één vrouwelijk lid in elke generatie van de Hinriadenfamilie gedragen was.

'Ja, o ja, zonder twijfel. Inderdaad, wat je moeder niet allemaal kon! Er zijn momenten dat je volkomen op haar lijkt en helemaal niet op mij. Maar heus, Arta, je hebt hem nog geen kans gegeven. Heb je wel gelet op zijn... eh... betere zijden?'

'Welke zijn dat dan?'

'Nou, die...' Hij maakte een vaag gebaar, dacht nog een tijdje na en gaf het op. Hij kwam op haar toe en wilde troostend een hand op haar schouder leggen, maar zij deed een pas achterwaarts, waardoor haar scharlakenrode jurk glansde in het licht.

'Ik heb een avond met hem doorgebracht,' zei ze op bittere toon, 'en hij heeft geprobeerd me te kussen. Het was afschuwelijk.'

'Maar iedereen kust tegenwoordig, lieveling. Het is niet meer zoals in de tijd van je grootmoeder - haar naam zij geëerd. Kussen betekenen niets meer, minder nog zelfs. Jong bloed, Arta, jong bloed.'

'Ach wat, jong bloed. De enige keer dat deze vreselijke kleine man de laatste vijftien jaar jong bloed in zich heeft gehad moet vlak na een bloedtransfusie geweest zijn. Hij is een kop kleiner dan ik, vader. Hoe kan ik me in het openbaar vertonen met een dwerg?'

'Hij is een belangrijk iemand. Erg belangrijk.'

'Dat maakt hem geen centimeter langer. Hij geeft kromme benen, net als alle andere Tyranniërs en hij stinkt uit zijn mond.'

'Stinkt hij uit zijn mond?'

Artemisia trok haar neus op. 'Nou en óf hij stinkt. Hij riekt onaangenaam. Ik moet daar niets van hebben en ik heb het hem laten merken ook.'

Hinrik liet zijn onderkaak een ogenblik verbijsterd zakken en bracht toen hees fluisterend uit: 'Je hebt het hem laten merken? Je hebt hem duidelijk gemaakt dat een hoge functionaris van het koninklijke hof van Tyrann een onaangename persoonlijke eigenschap kan hebben?'

'Dat had hij. Ik heb een neus, weet u? Toen hij dus te dicht bij me kwam, hield ik mijn neus dicht en ik gaf hem een duw. Echt een vent om ontzag voor te hebben! Hij viel plat op zijn rug met zijn benen recht omhoog.' Ze gebaarde met haar vingers, maar dat zag Hinrik niet, want die kreunde even, trok zijn hoofd tussen zijn schouders en bedekte zijn gezicht met zijn handen. Hij keek ongelukkig tussen zijn vingers door. 'Wat gaat er nu gebeuren? Hoe kun je toch zo handelen?'

'Het heeft me niet geholpen, want weet u wat hij zei? Weet u wat hij zei? Dat was de druppel die de emmer deed overlopen. Het was absoluut het einde. Ik nam toen het besluit dat ik de man niet uit kon staan, zelfs al was hij drie meter lang.'

'Maar... maar... wat zei hij dan?'

'Hij zei - net alsof het uit de televisie kwam, vader - hij zei: "Ha, een vurige meid! Ze wordt er alleen maar nog begeerlijker door!" Twee bedienden hielpen hem op de been. Maar hij heeft het niet weer geprobeerd.'

Hinrik liet zich slap in een stoel vallen, leunde daarna voorover en keek Artemisia ernstig aan. 'Je zou hem toch in naam kunnen trouwen, is het niet? Het hoeft toch niet echt te zijn. Ja, waarom eigenlijk niet? Het is immers politiek raadzaam...'

'Wat bedoelt u met "niet echt", vader? Moet ik met mijn linkerhand een geluksteken maken, terwijl ik met mijn rechter het contract teken?'

Hinrik keek verward op. 'Nee, natuurlijk niet. Wat voor goed zou dat je doen? Hoe zou dat geluksteken de geldigheid van het contract beïnvloeden? Nee, Arta, ik sta verbaasd over je domheid.'

Artemisia zuchtte. 'Wat bedoelt u dan wel?'

'Wat ik bedoel? Zie je wel, jij brengt me in verwarring. Ik kan mijn hoofd niet goed bij de staatszaken houden als jij ertussen komt. Waar had ik het ook alweer over?'

'Ik zou maar moeten doen alsof ik trouwde, of zo iets. Herinnert u het zich?

'O juist. Ik bedoel: je hoeft het niet zo serieus op te nemen, zie je?'

'Ik kan dus minnaars nemen, vindt u.'

Hinrik verstijfde en fronste zijn voorhoofd. 'Arta, ik heb je opgevoed tot een nette, zichzelf respecterende jonge vrouw. Dat heeft je moeder ook gedaan. Hoe kun je nu zulke dingen zeggen? Dat is schandelijk.'

'Maar is dat dan niet wat u bedoelt?'

'Ik kan zulke dingen zeggen, want ik ben een man, een volwassen man. Maar een jonge vrouw als jij hoort zulke woorden niet in haar mond te nemen.'

'Nou, ik heb het hardop gezegd en het onderwerp ligt open en bloot. Ik heb niets tegen minnaars. Ik zal ze wel móeten nemen als ik ertoe gedwongen word om politieke redenen met die gnoom te trouwen, maar er zijn grenzen.' Ze plaatste haar handen op haar heupen en haar wijde mouwen gleden iets af van haar zongebrande en goed geproportioneerde schouders. 'Wat moet ik doen tussen die minnaars door? Hij zal altijd nog mijn echtgenoot zijn en die gedachte kan ik niet uitstaan.'

'Maar hij is al een oude man, lieveling. Je huwelijk met hem zou maar kort zijn.'

'Niet kort genoeg, vader. Vijf minuten geleden had hij nog jong bloed, weet u nog wel?'

Hinrik spreidde vertwijfeld zijn armen uit. 'Arta, die man is een Tyranniër en een machtige ook. Hij heeft een goede naam aan het hof van de khan.'

'De khan mag hem misschien, maar als hij niet merkt dat hij uit zijn mond stinkt komt dat doordat hij dat zelf ook doet.'

Hinriks mond vormde zich tot een O van schrik. Automatisch keek hij over zijn schouder en hij zei hees: 'Zeg zo iets nooit meer.'

'Dat doe ik toch als het me zint. Bovendien heeft de man al drie vrouwen versleten.' Ze was hem voor. 'Nee, niet de khan, de man met wie u wilt dat ik trouw.'

'Maar die zijn dood,' legde Hinrik ernstig uit. 'Arta, die leven niet meer. Dat moet je niet denken. Je kunt je toch niet voorstellen dat ik mijn dochter met een bigamist zou laten trouwen? We zullen hem vragen papieren te tonen. Hij is niet met alle drie tegelijk getrouwd geweest, en ze zijn nu allen dood, allemaal!'

'Dat verbaast me niet.'

'O lieve hemel, wat moet ik doen?' Hij deed een laatste poging om zijn waardigheid te behouden. 'Arta, het is de prijs die je moet betalen omdat je een Hinriad en de dochter van een gouverneur bent.'

'Om geen van tweeën heb ik gevraagd.'

'Dat heeft er niets mee te maken. Het is nu eenmaal zo dat de geschiedenis van de hele Melkweg aangeeft dat er zich situaties voordoen waarin het belang van de staat, de veiligheid van een planeet, het belang van een volk, vereisen dat... eh...'

'Dat een arme jonge vrouw zich prostitueert!'

'O, die vulgariteit! Op zekere dag zul je... op zekere dag zeg je zo iets nog in het openbaar.'

'Nou, maar toch is het dat en ik wil het niet doen. Ik sterf nog liever. Echt waar.'

De gouverneur stond op en stak zijn armen naar haar uit.

Terwijl de tranen haar over de wangen liepen, vloog ze op hem toe en ze pakte hem stevig vast. 'Ik kan het niet, pappie, ik kan het niet. Dwing me er niet toe.'

Onhandig klopte hij op haar rug. 'Maar als je het niet doet, wat gebeurt er dan? Als het ongenoegen van de Tyranniërs is gewekt, zullen ze mij ontslaan, me gevangennemen, me misschien execu...' Hij kwam niet verder. 'Dit zijn ongelukkige tijden, Arta, erg ongelukkig. De rancher van Widemos is vorige week veroordeeld en ik geloof dat hij al geëxecuteerd is. Je herinnert je hem nog wel, Arta. Hij is een half`jaar geleden hier geweest. Een grote man met een rond hoofd en diep liggende ogen. Je was eerst bang voor hem.'

'Ja, ik weet het nog.'

'Nou, die is waarschijnlijk dood. En wie weet, misschien ben ik de volgende. Je arme oude onschuldige vader als volgende. Ja, de tijden zijn slecht. Hij is aan ons hof geweest en dat wekt wantrouwen.'

Plotseling deed ze een stap achteruit en ze hield hem een armlengte van zich af. 'Waarom zou dat wantrouwen wekken? U hebt toch niet meegedaan, is het wel?'

'Ik? Nee, natuurlijk niet. Maar als wij de khan van Tyrann openlijk beledigen door een verbintenis met een van zijn favorieten te weigeren, kunnen ze dat wel gaan denken.'

Hinriks sombere overpeinzingen werden onderbroken door het zoemen van de telefoon. Hij schrok verrast op.

'Ik beantwoord het wel in mijn eigen kamer. Jij gaat even rusten. Je zult je beter voelen na een dutje. Heus, je zult het zien. Je bent nu een beetje van slag.'

Artemisia keek hem na en fronste haar voorhoofd. Haar gezicht stond nadenkend en minuten lang verraadde alleen haar ademhaling dat ze nog leefde. Ze hoorde wankele voetstappen bij de deur en draaide zich om.

'Wat is er?' Haar stem klonk scherper dan ze dat gewild had. Het was Hinrik en zijn gezicht was bleek van angst.

'Majoor Andros heeft me opgebeld.'

'Van de Buitenlandse politie?'

Hinrik kon alleen maar knikken.

'Maar hij komt toch niet...' riep Artemisia, maar ze maakte de zin niet af. Ze durfde de vreselijke gedachte niet onder woorden te brengen, maar wachtte op een uitleg.

'Er is een jongeman die om een audiëntie verzoekt. Ik ken hem niet. Waarom zou hij hier komen? Hij komt van de Aarde.' Hinrik bracht het er hijgend uit en hij wankelde. Zijn onzekere gedachten vertaalden zich als het ware in zijn bewegingen. Zijn dochter liep naar hem toe en pakte hem bij zijn elleboog. Op vaste toon zei ze: 'Ga zitten, vader, en vertel me wat er gebeurd is.' Ze schudde hem even heen en weer en er gleed wat van de vrees van zijn gezicht af.

'Ik weet het niet precies,' fluisterde hij. 'Er is hier een jongeman aangekomen met details met betrekking tot een aanslag op mijn leven. Op mijn leven! En dan zeggen zij nog dat ik naar hem moet luisteren.'

Hij glimlachte zwak. 'De mensen mogen me graag. Niemand wil mij doden. Is het niet zo?'

Daarop werd hij weer gespannen. 'Denk je dat zij erachter kunnen zitten?'

'Wie?' vroeg Artemisia.

Hij boog zich voorover toen hij fluisterde: 'De Tyranniërs. De rancher van Widemos is hier onlangs geweest en die hebben ze gedood.' Zijn stem werd hoog van opwinding. 'En nu sturen ze iemand om mij te doden.'

Artemisia greep zijn schouder zo stevig vast dat de pijn hem terugvoerde naar het heden. 'Vader,' zei ze, 'blijf hier stil zitten en zeg verder niets meer! Luister naar mij. Niemand wil u doden. Hoort u mij? Niemand. Het is zes maanden geleden dat de rancher hier geweest is. Weet u nog wel? Is het niet zes maanden geleden? Denkt u eens na.'

'Zo lang geleden,' fluisterde de gouverneur. 'Ja, ja, het moet zes maanden geleden zijn.'

'Blijft u nu hier en rust uit. U bent overspannen. Ik zal die jongeman wel te woord staan en daarna zal ik hem bij u brengen als dat veilig is.'

'Wil je dat doen, Arta? Ja, wil je? Hij zal een vrouw geen kwaad doen. Nee, dat zal hij niet doen.'

Ze boog zich plotseling voorover en kuste zijn wang.

'Wees voorzichtig,' mompelde hij en hij sloot vermoeid de ogen.

6. ...en het draagt een kroon

Biron Farrill wachtte een beetje ongerust in een van de buitenste gebouwen op het terrein van het paleis. Voor het eerst in zijn leven onderging hij het vernederende gevoel van maar een provinciaal zijn.

Het kasteel Widemos, waar hij was opgegroeid, was in zijn ogen altijd mooi geweest, maar nu bekleedde zijn herinnering het slechts met een barbaarse glans. Zijn gebogen lijnen, zijn siersmeedwerk, zijn merkwaardig gevormde torentjes, zijn nauwkeurig uitgewerkte "valse ramen", hij rilde bij de gedachte eraan.

Maar dit, dit was iets heel anders.

Het paleis van Rhodia was niet zo maar een opzienbarende steenklomp, neergezet door de kleine bazen van een groot veebedrijf, en evenmin was het de kinderlijke manifestatie van een stervende en verblekende wereld. Het was de culminatie in steen van de dynastie der Hinriaden.

De gebouwen waren krachtig en rustig. Hun lijnen waren recht en verticaal, langer naarmate ze het midden van het gebouw naderden, maar ze vermeden alles wat zo verwijfd was als het effect van een spits. Ze straalden kracht uit, maar bezaten toch elk een climax die de beschouwer aangreep zonder dat ze op het eerste gezicht toonden hoe ze dat bereikten. Ze waren gereserveerd, trots en zelfbewust.

En net zoals elk gebouw afzonderlijk gaf het complex als geheel deze indruk, waarbij het paleis van de gouverneur uitstak boven de rest. Eén voor één waren de kunstmatigheden uit de krachtige Rhodiaanse stijl verdwenen. Zelfs de "valse ramen", die als versiering zo veel waarde hadden gehad en die zo nutteloos waren in een gebouw met kunstmatig licht en dito ventilatie, waren verdwenen. Toch kon dit niet als een verlies worden betreurd. Overgebleven waren lijnen en vlakken die een geometrische abstractie vormden en het oog omhoog voerden, de hemel in.

De Tyrannese majoor kwam even naar Biron toe voordat hij de antichambre verliet. 'Je wordt zo dadelijk ontvangen,' zei hij.

Biron knikte en na enige ogenblikken stond er een langere man in een scharlaken en beige uniform voor hem. Het schoot Biron opeens te binnen dat zij die werkelijk macht bezaten, geen kleurige indruk op de buitenwereld hoefden te maken en voldoende hadden aan een blauwe leikleur. Hij zag de indrukwekkende formaliteit van het leven van een rancher ineens voor zich en beet op zijn lip vanwege de futiliteit ervan.

'Biron Malaine?' vroeg de Rhodiaanse lakei en Biron stond op om hem te volgen.

Biron zag een kleine glanzende monorailcabine die door diamagnetische krachten was opgehangen aan een enkele staaf van roodachtig metaal. Hij had nog nooit zo iets gezien en hield even stil voordat hij erin stapte.

De cabine, net groot genoeg voor vijf of zes personen, zwaaide lichtelijk in de wind en leek wel een sierlijke traan die de stralen van Rhodia's heldere zon weerkaatste. De enkele rail was dun, weinig meer dan een kabel, en toen de wind opstak, werd de cabine even opgetild, zodat de ophanging zich verscheidene centimeters boven de rail bevond. Het was alsof het ding zich ongeduldig toonde en weg wilde glijden, zich verzettend tegen de onzichtbare kracht die het tegenhield. Maar toen zakte het weer, lager en lager, zonder de rail echter te raken.

'Stapt u in,' zei de lakei achter hem ongeduldig en Biron beklom de twee treden die hem in de cabine brachten. De treden bleven nog lang genoeg buiten hangen om de lakei de gelegenheid te geven hem te volgen en daarna vouwden ze zich op en ze verdwenen onder de cabine, zodat de gladde buitenzijde perfect gestroomlijnd werd.

Biron merkte dat de cabine, die van buiten af ondoorzichtig leek, het van binnen uit niet was. Het was alsof hij in een glazen ballon zat. Nadat de cabine via een kleine besturingsinstallatie op gang was gebracht, klom ze gemakkelijk langs de rail omhoog en ze zwaaide wat in de wind. Op het hoogste punt van zijn tocht kon Biron het hele complex rondom het paleis overzien.

De gebouwen vormden een prachtig geheel - konden ze oorspronkelijk anders zijn ontworpen dan met het oog op het aanzien van boven af? - en alle waren onderling verbonden door de glanzende koperen rails waarlangs zich die sierlijke cabines bewogen.

Op een gegeven ogenblik voelde hij een schokje toen de cabine tot stilstand kwam. De hele tocht had nog geen twee minuten geduurd.

Voor hem opende zich een deur. Hij stapte erdoorheen en de deur sloot zich achter hem. Er was niemand in de kamer, die klein en kaal was. Even duwde niemand hem voort, maar dat stemde hem niet rustig, want hij koesterde geen illusies. Sinds die verduivelde nacht hadden anderen steeds zijn daden bepaald.

Jonti had hem op dat luchtschip gezet. De Tyrannese commissaris had hem hierheen gestuurd. En elk van deze bewegingen had zijn wanhoop vergroot.

Biron had heel goed ingezien dat de Tyranniër zich niet voor de gek had laten houden. Hij had zijn slachtoffer te gemakkelijk laten gaan. De commissaris had de Aardse consul kunnen opbellen. Hij had via de radio contact kunnen opnemen met de Aarde of hij had het patroon van zijn netvliezen kunnen laten opnemen om hem te identificeren als Biron Farrill. Dat waren routinemaatregelen en dat hij ze achterwege had gelaten, kon geen toeval zijn.

Hij herinnerde zich Jonti's analyse van de toestand. Ten dele kon die nog altijd juist zijn. De Tyranniërs zouden hem niet doden om niet nog een martelaar te scheppen. Maar Hinrik was een marionet en hij was er evengoed als zij toe in staat een executie te bevelen. Dan zou hij gedood zijn door een van zijn eigen volksgroepen en de Tyranniërs zouden alleen maar minachtende toeschouwers zijn.

Biron balde zijn vuisten. Hij was lang en sterk, maar ongewapend. De mannen die hem zouden komen halen zouden spuiters en zenuwzwepen hebben.

Hij draaide zich snel om toen er links van hem een deur met een licht geluid werd geopend. De man die binnenkwam droeg een uniform en was gewapend, maar er kwam een meisje met hem mee. Hij ontspande zich. Het was slechts een meisje, dat met de man binnenstapte. Op een ander ogenblik zou hij het meisje eens goed hebben bekeken, want dat was ze zeker waard en hij zou haar goedkeurend hebben beoordeeld, maar nu was ze slechts een meisje.

Ze liepen samen op hem af en hielden zo'n anderhalve meter voor hem stil. Biron hield zijn ogen op de spuiter van de wacht gericht. Het meisje zei tot haar begeleider: 'Ik zal eerst met hem praten, luitenant.'

Er vormde zich een kleine verticale lijn tussen haar ogen toen ze zich tot Biron wendde met de woorden: 'Bent u de man met dat verhaal van een samenzwering met het doel de gouverneur te vermoorden?'

Biron antwoordde: 'Ik heb te horen gekregen dat ik de gouverneur kon spreken.'

'Dat is niet mogelijk. Als u iets te zeggen hebt, zeg het dan aan mij. Als uw gegevens waar zijn en nuttig, zult u goed behandeld worden.'

'Mag ik vragen wie u bent? Hoe weet ik dat u gemachtigd bent namens de gouverneur te spreken?'

Het meisje scheen zich hierdoor beledigd te voelen. 'Ik ben zijn dochter. Beantwoord alstublieft mijn vragen. Komt u van buiten het systeem?'

'Ik kom van de Aarde.' Biron zweeg even en voegde eraan toe: 'Hoogheid.'

Die toevoeging deed haar genoegen. 'Waar is dat?'

'Dat is een kleine planeet in de sector van Sirius, hoogheid.'

'En hoe heet u?'

'Biron Malaine, hoogheid.'

Ze keek hem nadenkend aan. 'Van de Aarde? Kunt u een ruimteschip besturen?'

Biron moest bijna glimlachen. Ze plaagde hem. Ze wist heel goed dat het zoeken van je weg in de ruimte verboden was in de werelden die in de macht waren van de Tyranniërs.

'Ja, hoogheid,' antwoordde hij. Dat kon hij bewijzen als ze hem op de proef stelden. Als ze hem tenminste zo lang in leven lieten. Ruimtenavigatie was geen verboden wetenschap op Aarde en in vier jaar kon je heel wat leren.

'Heel goed,' zei ze. 'En wat is uw verhaal?'

Opeens kwam hij tot een besluit. Als de wacht er alleen was geweest, had hij het niet gedurfd. Maar dit was een meisje en als ze niet loog, als ze heus de dochter van de gouverneur was, zou ze zijn voorspraak kunnen zijn.

'Er bestaat geen samenzwering om de gouverneur te vermoorden, hoogheid,' zei hij.

De jonge vrouw schrok. Ze keerde zich ongeduldig tot haar metgezel. 'Wilt u het overnemen, luitenant? Haal de waarheid uit hem.'

Biron deed een stap vooruit en voelde het koude staal van de spuiter tegen zich aan. Haastig zei hij: 'Wacht even, hoogheid, luister naar mij. Het was de enige manier om de gouverneur te spreken te krijgen. Begrijpt u?'

Omdat ze wegliep, sprak hij luider en hij riep haar achterna: 'Wilt u zijne excellentie tenminste vertellen dat ik Biron Farrill ben en dat ik gebruik wil maken van mijn recht op asiel.'

Het was maar een zwak strootje waaraan hij zich vastklampte. De oude feodale gebruiken waren met het verstrijken van de generaties zelfs al vóór de komst van de Tyranniërs hoe langer hoe meer in onbruik geraakt en nu waren ze verouderd. Maar er was niets anders. Niets.

Ze draaide zich om en trok haar wenkbrauwen op. 'Zegt u nu te behoren tot de aristocratische klasse? Een ogenblik geleden was uw naam Malaine.'

Onverwacht liet een andere stem zich horen. 'Dat was ook zo, maar de tweede naam is correct. U bent inderdaad Biron Farrill, jongeman. Natuurlijk bent u dat. De gelijkenis is treffend.'

In de deuropening stond een kleine, glimlachende man. Zijn ogen stonden ver uit elkaar en glinsterden. Ze bekeken Biron geamuseerd van top tot teen. Hij hief zijn smalle gezicht omhoog vanwege Birons lengte en vroeg: 'Herken jij hem niet, Artemisia?'

Artemisia liep snel op hem toe en zei ongerust: 'Oom Gill, wat doet u hier?'

'Ik kom op voor mijn belangen, Artemisia. Bedenk dat ik het dichtst van de Hinriaden bij de opvolging zou zijn als er een moord zou worden gepleegd.' Gillbret oth Hinriad knipoogde nadrukkelijk en ging voort: 'Stuur de luitenant maar weg. Er is geen gevaar.'

Arta lette daar niet op en zei: 'Bent u weer bezig geweest met het afluisterapparaat?'

'Natuurlijk. Zou jij me het genoegen misgunnen? Het is leuk gesprekken af te luisteren.'

'Niet als ze u snappen.'

'Het gevaar is een deel van het spel, lieve. Dat maakte het amusant. Tenslotte aarzelen de Tyranniërs niet het paleis af te luisteren. Wij kunnen niet veel doen zonder dat zij het weten. Nou, ik draai het om. Wil je me niet voorstellen?'

'Nee,' zei ze kortaf. 'U hebt hier niets mee te maken.'

'Dan zal ik je hem voorstellen. Toen ik zijn naam hoorde, stopte ik met luisteren en kwam ik binnen.' Hij liep langs Artemisia heen en naar Biron toe, keek hem aan met een glimlach op zijn gezicht en zei: 'Dit is Biron Farrill.'

'Dat heb ik zelf al gezegd,' zei Biron. Hij besteedde het grootste deel van zijn aandacht nog aan de luitenant, die zijn spuiter nog steeds in de aanslag hield.

'Maar u hebt niet gezegd dat u de zoon van de rancher van Widemos bent.'

'Dat zou ik gedaan hebben als u me niet onderbroken had. Maar hoe dan ook, nu hebt u het hele verhaal. Natuurlijk moest ik de Tyranniërs ontlopen en wel zonder mijn ware naam te vertellen.' Biron wachtte. Nu kwam het erop aan. Als er nu niet onmiddellijk een arrestatie volgde, was er nog een kleine kans.

'Zo, zo,' zei Artemisia. 'Dit is een zaak voor de gouverneur. Bent u er zeker van dat er helemaal geen samenzwering is?'

'Ja zeker, hoogheid.'

'Goed. Oom Gill, wilt u bij meneer Farrill blijven? Luitenant, wilt u met mij meegaan?'

Biron voelde zich slap. Hij had graag willen gaan zitten, maar zo iets werd niet voorgesteld door Gillbret, die hem nog steeds met een bijna klinische belangstelling opnam.

'De zoon van de rancher! Amusant!'

Biron wilde de aandacht van de ander op praktischer zaken vestigen en zei: 'Juist, de zoon van de rancher. Dat is een aangeboren kwalificatie. Kan ik u misschien van dienst zijn?'

Gillbret toonde zich niet beledigd. In zijn magere gezicht werden de plooien dieper toen zijn glimlach nog breder werd. Hij antwoordde: 'U zou mijn nieuwsgierigheid kunnen bevredigen. Bent u inderdaad voor politiek asiel gekomen? Hier?'

'Daar wilde ik het liever met de gouverneur over hebben, meneer.'

'Ach, houd op, jongeman. U zult merken dat er erg weinig zaken kunnen worden gedaan met de gouverneur. Waarom denkt u dat u nu door zijn dochter te woord bent gestaan? Dat is een amusant feit als u er dieper op in wilt gaan.'

'Vindt u alles amusant?'

'Waarom niet? Ik beschouw het leven in principe als amusant. Dat is de enige kwalificatie die voldoet. Beschouw het heelal eens, jongeman. Als je daar geen genoegen uit kunt peuren, kun je net zo goed je keel doorsnijden, daar er maar heel weinig goeds in zit. Tussen haakjes, ik heb mezelf nog niet voorgesteld. Ik ben de neef van de gouverneur.'

Op koele toon zei Biron: 'Gelukgewenst.'

Gillbret haalde zijn schouders op. 'Gelijk hebt u. Het is niet overweldigend. En het lijkt erop dat ik nog onbepaalde tijd de neef zal blijven, daar er tenslotte toch geen moord wordt beraamd.'

'Tenzij u er zelf een begaat.'

'Mijn beste man, wat een gevoel voor humor! U zult eraan moeten wennen dat niemand mij au serieux neemt. Mijn opmerking was maar een uitdrukking van cynisme. U gelooft toch niet dat het gouverneurschap in deze tijd iets waard is; is het wel? U kunt toch zeker niet aannemen dat Hinrik altijd zo geweest is als nu? Hij is nooit bijzonder slim geweest, maar nu wordt hij met de dag dementer. Maar ik vergeet dat u hem nog niet hebt ontmoet. Dat komt wel. Ik hoor hem al komen. Wanneer hij tot u spreekt, denk er dan aan dat hij de heerser is van het grootste koninkrijk aan deze zijde van de Nevels. U zult het amusant vinden.'

Hinrik droeg zijn waardigheid met het gemak van de ervaring. Hij beantwoordde Birons tot in de puntjes uitgevoerde ceremoniële buiging met de juiste mate van hautaine minzaamheid. Enigszins onverwacht liet hij daar kortaf op volgen: 'Wat voert u hierheen, meneer?'

Artemisia stond aan haar vaders zijde en Biron merkte enigermate tot zijn verrassing op dat ze erg knap was. 'Excellentie,' zei hij, 'ik ben gekomen in naam van mijn vaders goede reputatie. U zult weten dat zijn terechtstelling onrechtvaardig was.'

Hinrik keek opzij. 'Ik heb uw vader oppervlakkig gekend. Hij is een of twee keer op Rhodia geweest.' Hij zweeg een tijdlang en daarna beefde zijn stem een weinig. 'U lijkt veel op hem. Zeer veel. Maar hij is voor het gerecht gebracht, weet u. Tenminste, ik denk dat dat het geval is geweest. En dat de wet op hem toegepast is. Maar heus, ik weet er de details niet van.'

'Precies, excellentie. Maar ik zou die details graag te weten willen komen. Ik ben er zeker van dat mijn vader geen verrader was.'

Hinrik nam snel het woord over. 'Omdat u zijn zoon bent is het natuurlijk begrijpelijk dat u uw vader verdedigt, maar het is heus moeilijk dergelijke staatszaken op dit ogenblik te bespreken. In hoge mate ongebruikelijk zelfs. Waarom wendt u zich niet tot Aratap?'

'Die ken ik niet, excellentie.'

'Aratap! De commissaris! De Tyrannese commissaris!'

'Ik heb met hem gesproken en hij heeft mij hierheen gezonden. U begrijpt toch wel dat ik de Tyranniërs niet durf te laten...?'

Maar Hinrik was verstijfd. Zijn hand had hij naar zijn lippen gebracht alsof hij die wilde beletten te trillen en zijn woorden kwamen er dan ook onduidelijk uit. 'Heeft Aratap u hierheen gezonden, zegt u?'

'Ik heb het nodig gevonden hem te vertellen...'

'Herhaal hier niet wat u hem verteld hebt, dat weet ik al,' zei Hinrik. 'Ik kan niets voor u doen, rancher... eh... meneer Farrill. Ik kan daar niet alleen over oordelen. De uitvoerende raad - trek niet zo aan me, Arta. Hoe kan ik mijn gedachten bij deze zaak houden wanneer jij mijn aandacht afleidt? - moet worden geraadpleegd. Gillbret, wil jij ervoor zorgen dat meneer Farrill verzorgd wordt? Ik zal zien wat we kunnen doen. Ja, ik zal de Uitvoerende Raad raadplegen. Dat schrijft de wet voor, weet u. Heel belangrijk. Heel belangrijk.'

Al mompelend draaide hij zich om.

Artemisia bleef nog een ogenblik en raakte Birons mouw aan. 'Een moment. Sprak u de waarheid toen u zei dat u een ruimteschip kon besturen?'

'Dat is volkomen waar,' antwoordde Biron. Hij glimlachte haar toe en na een ogenblik van aarzeling glimlachte ze even terug.

'Oom Gillbret,' zei ze daarop, 'ik wil straks even met u spreken.' Toen snelde ze weg. Biron keek haar na totdat Gillbret aan zijn mouw trok.

'Ik neem aan dat u honger hebt, en dorst misschien, en dat u zich wilt wassen,' meende Gillbret. 'De gewone noodzakelijkheden van het leven gaan voort, is het niet?'

'Ja, inderdaad,' antwoordde Biron. De spanning had hem bijna verlaten. Hij was geheel ontspannen en hij voelde zich goed. Ze was knap, heel knap zelfs.

Maar Hinrik was niet ontspannen. In zijn eigen vertrekken raasden zijn gedachten in zijn hoofd rond. Wat hij ook probeerde, hij kon maar niet ontsnappen aan de onvermijdelijke conclusie. Het was een val! Aratap had de jongeman gezonden en het was een val! Hij begroef zijn hoofd in zijn handen en trachtte het kloppen te smoren. Maar toen wist hij wat hij doen moest.

7. Musicus van de geest

Op zijn tijd daalde de nacht neer op alle bewoonde planeten. Misschien niet altijd na een plezierig interval, daar de rotatieperioden varieerden van vijftien tot tweeënvijftig uur. Dat vereiste een grote psychische flexibiliteit van hen die van planeet naar planeet reisden.

Op vele planeten moest men zich inderdaad aanpassen aan het ritme van dag en nacht en zijn perioden van slapen en waken daarop instellen. Op vele andere echter maakte het bijna universele gebruik van airconditioning en kunstmatige verlichting de kwestie van dag en nacht onbelangrijk, behalve waar het de landbouw betrof. Op enkele planeten, die met de extreem korte of lange perioden, werden er arbitraire scheidingen gemaakt tussen waken en slapen, zonder acht te slaan op de onbelangrijke feiten van licht en donker.

Maar altijd, hoe de gebruiken in het sociale verkeer ook waren, had het neerdalen van de nacht blijvend een diepe psychologische betekenis die nog dateerde uit de voormenselijke periode van het leven in de bomen. De nacht zou altijd een tijd van vrees en onzekerheid zijn en de moed zou steeds zinken met het dalen van de zon.

Binnen in het paleis kon men niet zintuiglijk gewaarworden dat het nacht werd, maar Biron voelde de duisternis toch komen door een instinct dat diep verborgen was in onbekende plekken van de menselijke hersenen. Hij wist dat het zwart van de nacht buiten ternauwernood verlevendigd werd door het tintelen van sterren. Hij wist dat als het de juiste tijd van het jaar was, het onregelmatig 'gat in de ruimte', bekend als de Paardenkopnevel bij alle koninkrijken aan gene zijde van die Nevel, de helft van de sterren uitwiste die anders zichtbaar zouden zijn geweest.

En hij voelde zich terneergeslagen.

Hij had Artemisia niet teruggezien na zijn korte gesprek met de gouverneur en hij voelde dat hij dat onaangenaam vond. Hij had verlangend uitgezien naar het avondeten, want hij had gehoopt dan met haar te kunnen spreken. In plaats daarvan had hij alleen gegeten, met twee wachten die ontevreden net buiten de deur van zijn kamer stonden. Zelfs Gillbret had hem verlaten, waarschijnlijk om een minder eenzame maaltijd te nuttigen in een gezelschap zoals men dat kon verwachten in een paleis van de Hinriaden.

Toen Gillbret terugkwam en zei: 'Artemisia en ik hebben het over je gehad,' ontving hij dus dadelijk een geïnteresseerde reactie. Dat stemde hem plezierig en dat zei hij ook. Hij vervolgde: 'Ik wil je eerst mijn laboratorium laten zien.' Hij gaf een teken en de twee wachten verdwenen.

'Wat voor laboratorium?' vroeg Biron zonder veel belangstelling.

'Ik maak toestelletjes,' was het vage antwoord.

Het zag er niet uit als een laboratorium. Het leek meer op een bibliotheek, met een druk versierd bureau in de hoek. Biron keek er langzaam om zich heen. 'En u maakt hier toestelletjes? Wat voor dingen dan?'

'Nou, speciale apparaten om de Tyrannese spionagestralen op een gloednieuwe manier gewaar te worden. Zo dat zij het niet kunnen ontdekken. Zo ben ik op de hoogte gekomen van jouw komst na het eerste bericht van Aratap. En ik heb nog andere amusante grappen. Mijn visionor bijvoorbeeld. Houd je van muziek?'

'Van sommige genres, ja.'

'Goed. Ik heb een instrument uitgevonden dat... alleen weet ik niet of je het eigenlijk wel muziek kunt noemen.' Na een lichte aanraking gleed er een plank met apparatuur naar voren. 'Dit heeft als bergplaats weinig waarde, maar niemand neemt mij au serieux en dus zoeken ze niet. Amusant, vind je ook niet? Maar dat vergat ik: jij bent niet gauw geamuseerd.'

Hij pakte een onooglijk vierkant ding waaraan glans en afwerking ontbraken, wat kenmerkend is voor zelfgemaakte toestellen. Op een kant ervan bevonden zich kleine glimmende knoppen. Gillbret zette het ding neer met die zijde boven.

'Het ziet er niet mooi uit,' zei hij, 'maar wie geeft daar wat om? Doe nu de lichten uit. Nee, nee! Geen schakelaars of contacten. Wens alleen maar dat de lichten uitgaan. Wens met kracht. Neem het besluit dat je ze uit wilt hebben.'

En zie, de lichten verduisterden en gingen uit, met uitzondering van het zwakke, parelachtige schijnsel van het plafond, waardoor ze spookachtige gezichten in het donker kregen. Gillbret moest even lachen om Birons uitroep.

'Dat is een van de kunstjes van mijn visionor. Die is ingesteld op de hersenen, net zoals een persoonlijke capsule dat is. Begrijp je wat ik bedoel?'

'Nee, dat doe ik niet, om u de waarheid te zeggen.'

'Nou, laat ik het dan verklaren. Het elektrische veld in je hersencellen veroorzaakt een geïnduceerd veld in het instrument. Wiskundig is dat gemakkelijk genoeg, maar voor zover ik weet is niemand er nog in geslaagd alle daarvoor vereiste ketens in een kistje van deze grootte te verzamelen. Normaal heb je daarvoor iets nodig dat vijf verdiepingen hoog is. Het werkt ook in omgekeerde zin. Ik kan hierin ketens sluiten en daardoor jouw hersenen beïnvloeden, zodat je kunt zien en horen zonder gebruik te maken van je ogen of oren. Let op!'

In het begin was er niets om op te letten, maar toen meende Biron vaag iets op te merken in een ooghoek. Vervolgens werd het een zwakke paarsblauwe bal die door de lucht zweefde. Het ding volgde hem toen hij zich omkeerde en veranderde niet toen hij zijn ogen sloot. Een heldere muzikale toon vergezelde het, nee, vormde er een deel van.

Het groeide en groeide, en Biron begon tot zijn verwarring te beseffen dat het midden in zijn schedel bestond. Het was eigenlijk geen kleur, maar een gekleurd geluid, hoewel zonder lawaai. Het leek tastbaar, maar hij voelde het niet.

Het begon te draaien en te glanzen, terwijl de muzikale toon hoger werd totdat deze boven hem hing als een zijden gordijn. Daarna ontplofte het, zodat splinters kleur op hem afkwamen in aanrakingen die even brandden zonder pijn te doen.

Groene bolletjes waar de druppels van afgleden stegen voor hem op onder een zacht gekreun. Biron wilde ze in verwarring wegstoten en besefte dat hij zijn handen niet kon zien en ze ook niet voelde bewegen. Er was eigenlijk niets, er waren alleen de kleine bolletjes, die al het andere uit zijn geest verdreven.

Zonder geluid te maken uitte hij een kreet en de fantasie verdween. Gillbret stond weer lachend voor hem in een verlichte kamer. Biron voelde zich duizelig en veegde beverig zijn vochtige voorhoofd af. Hij ging vlug zitten. 'Wat is er gebeurd?' vroeg hij op een toon die hij boos trachtte te maken.

'Dat weet ik niet,' antwoordde Gillbret. 'Ik ben er maar buiten gebleven. Je begrijpt het niet? Het was iets dat je hersenen nog niet eerder ondervonden hadden. Je hersenen voelden iets rechtstreeks en kenden geen methode om dat te verklaren. Zolang je je concentreerde op de sensatie, kon je brein alleen maar vergeefs pogen het effect ervan in de bekende ervaringen te persen. Het probeerde het dus afzonderlijk en tegelijk te vertolken als zien, horen en voelen. Ben je je ook nog bewust geweest van een geur? Soms leek het me dat ik een geur waarnam. Bij honden stel ik me voor dat de sensatie bijna geheel als geur zou worden ervaren. Ik zou het graag eens op dieren willen proberen.

Aan de andere kant, als je er niet op let, als je het niet bestrijdt, verzwakt en verdwijnt het. Dat is wat ik doe als ik het effect op anderen wil waarnemen en het is niet moeilijk.'

Hij legde een kleine dooraderde hand op het instrument en draaide gedachteloos aan de knoppen. 'Soms denk ik dat men symfonieën in een nieuw medium zou kunnen componeren als men hier echt een studie van maakte. Men zou zo dingen kunnen samenstellen die men met geluid of licht alleen niet zou kunnen bereiken. Ik vrees dat ik daar niet toe in staat ben.'

'Ik zou u een vraag willen stellen,' zei Biron opeens.

'Ga je gang, mijn jongen.'

'Waarom stelt u uw wetenschappelijk vermogen niet in dienst van het algemene nut in plaats van...'

'Het te verspillen aan waardeloos speelgoed? Ik weet het niet. Bovendien is dit niet geheel waardeloos. Dit is bij wet verboden, weet je.'

'En wat dan wel?'

'De visionor. En mijn andere instrumenten ook. Als de Tyranniërs het te weten zouden komen, zou daar gemakkelijk een doodvonnis uit voortvloeien.'

'U houdt me voor de gek.'

'Helemaal niet. Het is wel duidelijk dat je bent opgegroeid op een veebedrijf. De jonge mensen kunnen zich niet herinneren hoe het in vroeger dagen was, merk ik wel.' Opeens hield hij zijn hoofd schuin en hij sloot zijn ogen half. 'Ben je tegen het bestuur van de Tyranniërs?' vroeg hij. 'Spreek vrij uit. Ik zeg je dat ik het ben en ik zeg je ook dat je vader het was.'

Kalm antwoordde Biron: 'Ja, ook ik ben tegen hun bestuur.'

'En waarom?'

'Ze zijn vreemden, buitenlanders. Welk recht hebben zij om Nefelos of Rhodia te regeren?'

'Heb je dat altijd gedacht?'

Biron antwoordde niet.

Gillbret snoof even. 'Met andere woorden: jij bent pas tot de overtuiging gekomen dat ze vreemden en buitenlanders zijn nadat ze je vader terecht hadden gesteld, wat tenslotte hun goed recht was. Nee, word nu niet boos. Bekijk het eens verstandelijk. Geloof mij, ik sta aan jouw kant. Maar denk eens na. Je vader was rancher. Welke rechten hadden zijn onderdanen? Als een van hen vee had gestolen voor zijn eigen gebruik of om het aan anderen te verkopen, wat zou dan zijn straf geweest zijn? De gevangenis in wegens diefstal. Als hij het had geprobeerd je vader te doden, om welke reden dan ook, misschien een geldige reden in zijn eigen ogen, wat zou daar dan het resultaat van zijn geweest? Waarschijnlijk zijn terechtstelling. En welk recht had je vader om wetten te maken en straffen op te leggen aan zijn medemensen? Hij was hun Tyranniër.

Je vader was in zijn eigen ogen en in de mijne een patriot. Maar in die van de Tyranniërs was hij een verrader en zij schakelden hem uit. Kun je de noodzaak van zelfverdediging opzij schuiven? De Hinriaden zijn een bloedig stelletje geweest in hun tijd. Lees er de geschiedenis maar op na, jongeman. Alle regeringen doden omdat het een onderdeel vormt van hun wezen.

Je moet de Tyranniërs dus om een betere reden haten. Je mag niet aannemen dat het voldoende is het ene stel bestuurders te vervangen door het andere, dat die verandering op zichzelf vrijheid brengt!'

Biron sloeg met een gebalde vuist in de palm van zijn andere hand. 'Al deze koele filosofie is heel aardig. Ze kan gemakkelijk opkomen bij iemand die een afgescheiden en geborgen leven leidt. Maar hoe zou het geweest zijn als het uw vader was geweest die vermoord was?'

'Nou, en is dat niet zo? Mijn vader was hier gouverneur vóór Hinrik en hij werd gedood. O, niet ineens, maar geleidelijk. Ze hebben zijn geest gebroken, net zoals ze die van Hinrik nu breken. Ze wilden mij niet als gouverneur hebben toen mijn vader was gestorven. Ik was te onvoorspelbaar. Hinrik was lang, knap van uiterlijk en, vooral, buigzaam. Misschien nog niet buigzaam genoeg, blijkbaar. Ze zitten gedurig achter hem aan. Ze verlagen hem tot een meelijwekkende marionet. Ze zorgen ervoor dat hij zelfs geen jeuk kan krijgen zonder hun toestemming. Je hebt hem ontmoet. Hij gaat nu dagelijks verder achteruit. Zijn constante angst is aandoenlijk psychopathisch. Maar dat, dit alles, vormt niet de reden waarom ik de regering van de Tyranniërs wil vernietigen.'

'Nee?' vroeg Biron. 'Hebt u dan een geheel nieuwe reden bedacht?'

'Een heel oude, liever gezegd. De Tyranniërs vernietigen het recht van twintig miljard menselijke wezens om deel te nemen aan de ontwikkeling van het ras. Jij bent op school geweest en je hebt er de economische kringloop geleerd. Een planeet raakt bewoond en' - hij wees de punten op zijn vingers aan - 'de eerste zorg van de bewoners is zich te voeden . Men gaat landbouw bedrijven en men gaat vee houden. Dan begint men in de grond te wroeten om ruwe erts te vinden voor de export. Ook voert men overtollige producten van landbouw en veeteelt uit om er luxueuze artikelen en machines voor te kopen. Dat is de tweede stap. Dan, als de bevolking groeit en de investeringen vermeerderen, begint er een industriële beschaving te ontstaan, die de derde trap vormt. Ten slotte wordt de wereld gemechaniseerd. Dan zijn er import van voedsel, export van machines en investeringen in de ontwikkeling van primitievere werelden, enzovoort. Dat is de vierde stap.

De gemechaniseerde werelden zijn altijd de dichtst bevolkte, de sterkste, ook militair, daar oorlog een kwestie van machines is, en ze worden meestal omringd door een groep de landbouw beoefenende, afhankelijke werelden.

Maar wat is er nu met ons gebeurd? Wij bevonden ons op de derde trap, met een groeiende industrie. En nu? Die groei is afgeremd, tegengehouden zelfs, gedwongen veranderd in teruggang. Want industriële groei zou ingaan tegen de macht van de Tyranniërs over onze behoeften. Van hun kant is het een belegging op korte termijn, want onze wereld zal minder winstgevend worden naarmate ze verarmt en tenslotte reeds verlies opleveren, maar tegen die tijd hebben zij de room eraf geschept.

Bovendien, als wij ons verder industrialiseerden, zouden wij oorlogswapens kunnen gaan maken. Daarom is de industrialisatie afgeremd en is wetenschappelijk onderzoek verboden. En op het laatst raken de mensen daar zo aan gewend, dat ze zelfs niet beseffen dat er iets ontbreekt. Zodat je verbaasd bent als ik je vertel dat ik terechtgesteld zou kunnen worden voor het maken van een visionor.

Natuurlijk zullen de Tyranniërs op een dag worden verslagen. Dat is onvermijdelijk. Ze kunnen niet eeuwig regeren. Dat kan niemand. Ze zullen slap en lui worden. Ze zullen gemengd gaan huwen en vele van hun tradities verliezen. Ze zullen corrupt worden. Dat kan wel eeuwen duren, want de geschiedenis heeft geen haast. En wanneer deze eeuwen voorbij zijn gegaan, zullen onze planeten alle op de landbouw ingestelde werelden zijn zonder noemenswaardige industriële of wetenschappelijk erfenis, terwijl onze buren aan alle kanten die niet in de macht van de Tyranniërs zijn geweest, sterk en verstedelijkt zullen zijn. De koninkrijken zullen zo steeds semikoloniale gebieden blijven. Ze zullen nooit gelijk komen met de andere en wij zullen toeschouwers blijven in het grote drama van de menselijke vooruitgang.'

'Wat u zegt klinkt niet geheel onbekend,' zei Biron.

'Natuurlijk niet, omdat jij op Aarde bent opgeleid. De Aarde neemt een zeer merkwaardige positie in de sociale ontwikkeling in.'

'O ja?'

'Ga maar na. De hele Melkweg heeft zich sinds de ontdekking van interstellaire reizen constant in een staat van expansie bevonden. Wij zijn altijd een groeiende en dus onvolwassen gemeenschap geweest. Het is wel duidelijk dat de menselijke samenleving op slechts één plaats en in slechts één tijd volwassenheid heeft bereikt. Dat was op Aarde, vlak voor de catastrofe. Daar was een samenleving die tijdelijk alle mogelijkheid tot geografische uitbreiding had verloren en die daardoor stond voor problemen als overbevolking, het uitgeput raken van energiebronnen, enzovoort. Problemen die zich elders in de Melkweg nooit hebben voorgedaan.

De Aarde-bewoners waren er wel toe gedwongen de sociale wetenschappen diepgaand te bestuderen. Wij hebben alles of bijna alles van wat we wisten verloren en dat is jammer. Nu is hier een amusant feit. Toen Hinrik een jongeman was, was hij een vurig aanhanger van de primitieven. Hij had een bibliotheek over Aardse zaken die zijn gelijke niet had in de Melkweg. Sinds hij gouverneur is geworden, heeft hij daar niets meer aan gedaan, evenmin als aan andere dingen. Maar op een bepaalde manier heb ik die boeken geërfd. Hun literatuur, voor zover die behouden is gebleven, is zeer interessant. Er spreekt een merkwaardige binnenwaarts gerichte blik uit die wij in onze extraverte Melkwegbeschaving niet bezitten. Het is hoogst amusant.'

'U stelt me gerust,' zei Biron. 'U bent zo lang ernstig geweest dat ik me af begon te vragen of u uw gevoel voor humor verloren had.'

Gillbret haalde zijn schouders op. 'Ik voel me ontspannen en geheel vrij, voor het eerst in maanden, geloof ik. Weet je wat het is een rol te spelen? Je persoonlijkheid met opzet vierentwintig uur per dag te splijten? Zelfs in gezelschap van vrienden? Zelfs als je alleen bent, opdat je je rol nooit zult vergeten? Weet je wat het is een dilettant te zijn? Steeds maar geamuseerd te zijn? Totaal onbelangrijk te zijn? Zo slap en belachelijk te zijn dat je allen die je kennen overtuigt van je eigen waardeloosheid? En dit alles opdat je leven veilig moge zijn, zelfs als het betekent dat het daardoor haast niet meer de moeite waard is geleefd te worden? Maar hoe dan ook, zo nu en dan kan ik hen bevechten.'

Hij keek op en zijn stem klonk ernstig, bijna smekend. 'Jij kunt een schip besturen, ik niet. Is dat niet vreemd? Jij hebt het over mijn wetenschappelijke vaardigheid, maar ik kan niet eens een gewoon eenpersoonsvliegtuigje besturen. Maar jij kunt het en daaruit volgt dat je Rhodia moet verlaten.'

Het smekende in zijn stem was overduidelijk, maar Biron fronste zijn voorhoofd en vroeg op koele toon: 'Waarom?'

Snel sprekend ging Gillbret voort: 'Zoals ik al heb gezegd, hebben Artemisia en ik het over je gehad. We hebben een plan gemaakt. Wanneer je hiervandaan gaat, ga dan dadelijk naar haar kamer, waar zij op je wacht. Ik heb een schets voor je gemaakt, zodat je niet de weg door de gangen hoeft te vragen.' Hij stopte Biron een metalen velletje in de hand. 'Als iemand je wil tegenhouden zeg dan dat de gouverneur je heeft laten roepen en loop verder. Je zult geen moeilijkheden ondervinden indien je geen aarzeling toont...'

'Stop!' zei Biron. Hij liet zich niet nog eens sturen. Jonti had hem naar Rhodia gedirigeerd en was erin geslaagd hem in contact te brengen met de Tyranniërs. De Tyrannese commissaris had hem vervolgens naar de gouverneur gezonden voordat hij in het geheim zijn weg naar hem had kunnen vinden en had hem daardoor geheel onvoorbereid onderworpen aan de luimen van een labiele marionet. Maar nu was het genoeg! Van nu af aan zou hij zelf beslissen over zijn daden, hoe zeer die ook begrensd mochten zijn. Dat nam hij zich nu vast voor. Daarom zei hij ook: 'Ik ben hier vanwege een zaak die van groot belang voor mij is, meneer. Ik ga hier niet weg!'

'Wat? Wees toch geen idioot!' Een ogenblik lang toonde de oude Gillbret zich. 'Denk je dan dat je hier iets zult bereiken? Denk je dat je het paleis levend zult verlaten als je tot morgen wacht? Nee, Hinrik zal de Tyranniërs laten komen en je zult binnen vierentwintig uur gevangen zitten. Hij wacht daar nu nog mee, omdat hij er lang over doet tot een beslissing te komen. Hij is mijn neef. Ik ken hem, zeg ik je.'

'Maar wat gaat u dit eigenlijk aan?' vroeg Biron. 'Waarom bemoeit u zich met mij?' Hij wilde zich niet laten dirigeren. Hij wilde nooit meer de door een ander bewogen ledenpop zijn.

Maar Gillbret stond voor hem en keek hem recht aan. 'Ik wil met je mee. Ik ben bevreesd voor mezelf. Ik kan het leven onder de Tyranniërs niet langer aan. Het is alleen maar dat Artemisia noch ik een schip kan besturen, anders waren we allang weg geweest. Het gaat ook om ons leven.'

Biron voelde zijn vaste houding verslappen. 'De dochter van de gouverneur? Wat heeft zij hiermee te maken?'

'Ik geloof dat zij het meest wanhopig van ons tweeën is. Er bestaat een speciale dood voor vrouwen. Wat voor toekomst is er anders weggelegd voor een dochter van de gouverneur die jong, knap en ongetrouwd is dan jong, knap en getrouwd te worden? En wie moet er in deze tijden dan de hunkerende bruidegom worden? Een oude wellustige Tyrannese hoffunctionaris die al drie vrouwen begraven heeft en die hoopt dat de vuren van zijn jeugd door een jonge vrouw zullen worden aangewakkerd.'

'Maar de gouverneur zal zo iets toch zeker niet toestaan?'

'De gouverneur staat alles toe. Bovendien slaat niemand acht op zijn toestemming.'

Biron dacht aan Artemisia zoals hij haar het laatst gezien had. Haar haar was van haar voorhoofd naar achteren gekamd en hing eenvoudig omlaag met een enkele golf ter hoogte van haar schouders. Een lichte huid, een heldere teint, zwarte ogen, rode lippen. Lang en slank, jong en glimlachend. Misschien wel de beschrijving van honderd miljoen meisjes in het hele Melkwegstelsel. Het zou belachelijk zijn zich daardoor te laten beïnvloeden.

Maar toch zei hij: 'Is er een schip klaar?'

Gillbrets gezicht plooide zich tot een plotselinge glimlach. Maar voordat hij nog iets kon zeggen, klonk er een luid kloppen op de deur. Het was geen kalme onderbreking van de fotostraal, geen beschaafd geluid van knokkels op het deurpaneel. Het was de klank van metaal, het gebons van het wapen der autoriteit.

Het geluid liet zich nog eens horen en Gillbret zei: 'Open de deur maar.'

Dat deed Biron en twee geüniformeerden stapten de kamer binnen. De eerste salueerde stijf naar Gillbret en wendde zich daarna tot Biron. 'Biron Farrill, in naam van de plaatselijke commissaris van Tyrann en de gouverneur van Rhodia stel ik u onder arrest.'

'Wat is de aanklacht?' vroeg Biron.

'Hoogverraad.'

Even gleed er een trek van oneindig groot verlies over Gillbrets gezicht. Hij keek daarna opzij en zei: 'Hinrik is deze keer snel geweest, sneller dan ik verwacht had. Een amusant feit.'

Hij was de oude Gillbret weer, glimlachend en onnozel, zijn wenkbrauwen iets opgetrokken alsof hij met enige spijt aan een onaangenaam feit dacht.

'Volg mij,' zei de wacht. Biron was zich bewust van de zenuwzweep in de hand van de ander.

8. De jurken van een vrouw...

Biron voelde zijn keel droog worden. Hij zou elk van de wachten in een eerlijk gevecht hebben kunnen overwinnen. Dat wist hij en hij verlangde naar de kans. Misschien had hij hen samen nog wel aan gekund. Maar zij hadden zwepen en hij had geen arm kunnen optillen zonder dat ze die gebruikt hadden ook. In zijn binnenste gaf hij zich al over. Er was niets aan te doen.

'Laat hem zijn overjas meenemen, mannen,' zei Gillbret.

Biron schrok op uit zijn overpeinzingen, keek snel naar de kleine man en herriep zijn besluit tot overgave. Hij wist dat hij geen overjas had gehad.

De wacht, die zijn wapen in de aanslag hield, klikte zijn hakken tegen elkaar als teken van respect en wees met zijn zweep naar Biron. 'U hebt de grote heer gehoord. Pak uw overjas en kom snel mee.'

Biron deed zo langzaam als hij durfde een stap achteruit. Hij liep naar de boekenkast en hurkte, terwijl hij achter de stoel naar zijn niet bestaande overjas reikte. Zijn vingers grepen in de lege ruimte achter de stoel en ondertussen wachtte hij in spanning op hetgeen Gillbret van plan was.

De visionor was voor de wachten niet meer dan een vreemd ding met knoppen erop. Het betekende niets voor hen dat Gillbret aan die knoppen draaide. Biron keek intens naar de zweep en concentreerde er al zijn gedachten op. Hij moest zich door niets anders dat hij zag of hoorde - dan wel meende te zien of te horen - laten afleiden. Maar hoe lang nog?

De gewapende wacht vroeg: 'Ligt uw overjas achter die stoel? Sta op!' Ongeduldig deed hij een pas vooruit; toen stopte hij. Zijn ogen werden klein van verbazing en hij keek opeens naar links.

Nu! Biron gooide zichzelf vooruit. Hij greep de wacht om zijn knieën en wierp de man met een harde bons op de vloer.

Birons grote vuist sloot zich over de hand van de ander in een poging de zenuwzweep te grijpen.

De andere wacht had zijn wapen te voorschijn gehaald, maar hij had daar op dat moment niets aan. Met zijn vrije hand zwaaide hij wild in de ruimte voor zijn ogen.

Daar klonk Gillbrets hoge lachje. 'Is er iets dat jou hindert, Farrill?'

'Ik zie niets,' gromde Biron, 'behalve de zweep die ik nu beet heb.'

'Goed, ga dan weg. Ze kunnen nu niets doen om je tegen te houden. Hun geest is vol beelden en geluiden die er niet zijn.' Gillbret stapte uit de buurt van de kluwen kronkelende lichamen. Biron wist zijn armen vrij te krijgen en tilde er een omhoog. Daarna liet hij hem met kracht neerkomen net onder de ribben van een van de wachten. Het gezicht van de man vertrok van de pijn en zijn lichaam sloeg dubbel. Biron stond op met de zweep in zijn hand.

'Pas op!' riep Gillbret.

Maar Biron draaide zich niet snel genoeg om. De tweede wacht sprong boven op hem en kwakte hem tegen de vloer. Het was een blinde aanval. Wat de wacht dacht dat hij vastgreep, was onmogelijk na te gaan. Dat hij zich in het geheel niet bewust was van Biron was wel zeker. Zijn adem suisde in Birons oor en uit zijn keel kwam voortdurend een onverstaanbaar gegorgel.

Biron keerde zich om met het plan zijn veroverde wapen te gebruiken en schrok een beetje van de ogen van zijn belager, die staarden zonder iets te zien en zich mogelijk bezighielden met een schrikbeeld dat alleen voor hem zichtbaar was.

Biron veranderde zijn positie en poogde zo los te komen, maar dat lukte niet. Drie keer voelde hij het wapen van de wacht hard tegen zijn heup slaan en hij kromp telkens even ineen.

En nu loste het gegorgel van de wacht zich op in woorden en hij riep: 'Ik krijg jullie allemaal!' Daarop werd de heel lichte, bijna onzichtbare trilling van geïoniseerde lucht in het pad van de energiestraal van de zweep waarneembaar. De straal zwaaide wild door de lucht en gleed ook over Birons voet.

Het was alsof hij in een bad van gesmolten lood stapte. En tegelijk alsof er een rotsblok op zijn voet gevallen was. En alsof die er door een haai af was gebeten. In werkelijkheid was er fysiek niets gebeurd. Het was alleen zo dat de zenuweinden die bij prikkeling de sensatie van pijn overbrachten, maximaal waren gestimuleerd. Zelfs kokend lood kon niet meer pijn gedaan hebben.

Birons schreeuw maakte zijn keel schor en hij zakte in elkaar. Hij was zich er zelfs niet van bewust dat het gevecht voorbij was. Niets deed er meer toe, behalve de pijn in zijn voet.

Maar toch, hoewel Biron het niet wist, had de wacht hem losgelaten. Enige minuten later, toen de jongeman zijn ogen opende en de tranen wegveegde, zag hij de wacht tegen de muur zitten. Hij drukte met beide handen iets van zich weg en giechelde tegen zichzelf. De eerste wacht lag nog steeds op zijn rug, maar nu met zijn armen en benen wijd uitgestrekt. Hij was bij kennis, maar zei niets. Zijn ogen volgden iets dat in kronkels boven hem zweefde en zijn lichaam trilde een beetje. Er lag wat schuim om zijn lippen.

Biron kwam met moeite overeind. Hinkend werkte hij zich naar de muur. Hij gaf een klap met de kolf van de zweep en de man zakte ineen. Vervolgens ging hij naar de tweede wacht, die zich ook niet verdedigde en wiens ogen stil ronddwaalden tot het moment van bewusteloosheid.

Biron ging zitten met zijn pijnlijke voet in zijn handen. Hij trok een schoen en een sok uit en keek verbaasd naar de onbeschadigde huid. Hij wreef over zijn blote voet en gromde vanwege het branderige gevoel. Hij keek op naar Gillbret, die zijn visionor had neergezet en met de rug van zijn magere hand over zijn wang wreef.

'Bedankt,' zei Biron, 'voor de hulp van uw instrument.'

Gillbret haalde zijn schouders op. 'Er zullen er gauw meer komen. Ga naar Artemisia's kamer. Alsjeblieft! En snel!'

Biron begreep de noodzaak daarvan. De pijn in zijn voet was verminderd tot een dragelijk niveau, maar de voet voelde nog wel opgezwollen aan. Hij trok zijn sok weer aan en klemde zijn schoen onder zijn arm. Hij had al één zweep en ontdeed nu ook de tweede wacht van de zijne. Die stak hij onder de riem van zijn broek.

Bij de deur gekomen draaide hij zich om en hij vroeg met een gevoel van intense afkeer: 'Wat hebt u hen laten zien, meneer?'

'Dat weet ik niet. Dat heb ik niet in mijn macht. Ik heb hun gewoon alle energie gegeven die ik kon en de rest hing alleen af van hun eigen gemoedstoestand. Maar sta daar toch niet te praten. Heb je de schets van de route naar Artemisia's kamer nog?'

Biron knikte en liep de gang in. Die was geheel leeg. Hij kon niet snel lopen, het was meer strompelen. Hij keek op zijn horloge, maar herinnerde zich opeens dat hij nooit de tijd had genomen om het gelijk te zetten met de Rhodiaanse tijd. Het wees dus nog steeds standaard interstellaire tijd aan, zoals die aan boord van schepen werd gebruikt. Honderd minuten vormen dan een uur en duizend een dag. Dus het getal 876 dat roze oplichtte op de koele metalen wijzerplaat van het horloge betekende op het moment niets.

Maar het moest al wel laat in de avond zijn of in elk geval een eind in de periode van slaap op deze planeet, want anders zouden de gangen niet zo leeg zijn en zouden de reliëfs op de wanden niet fosforesceren zonder dat er iemand naar keek. Hij raakte er even een aan tijdens het voorbijlopen en merkte dat het maar twee dimensies had, hoewel het volledig de indruk gaf buiten de muur uit te steken. Het was erg vreemd voor hem zodat hij even stil hield teneinde dit te onderzoeken, maar toen herinnerde hij zich de toestand en hij liep verder.

De leegte van de gang trof hem als een volgend teken van Rhodia's decadentie. Hij was erg gaan letten op al die tekenen van aftakeling sinds hij een rebel was geworden. Als centrum van een onafhankelijk rijk zou het paleis in de nacht altijd schildwachten hebben gehad.

Hij keek eens op Gillbrets schets en sloeg rechtsaf een brede gang in die een bocht maakte. Misschien waren hier vroeger wel processies geweest, maar daar zou nu wel niets van over zijn. Bij de juiste deur hield hij stil en hij drukte op de zoemer. De deur ging eerst op een kier open en daarna helemaal.

'Kom binnen, jongeman!'

Het was Artemisia. Biron gleed naar binnen en de deur ging snel en geruisloos achter hem dicht. Hij keek naar de jonge vrouw en zei niets. Hij was zich er tot zijn ergernis van bewust dat zijn hemd bij de schouder gescheurd was, dat zijn kleren vuil waren en zijn gezicht opgezet. Hij herinnerde zich de schoen die hij nog steeds onder zijn arm had, liet hem vallen en schoof zijn voet erin. Daarna vroeg hij: 'vind je het goed dat ik even ga zitten?'

Ze liep met hem mee naar een stoel en kwam voor hem staan, kennelijk een beetje geërgerd. 'Wat is er gebeurd? Wat is er mis met je voet?'

'Die heb ik bezeerd,' antwoordde hij kortaf. 'Ben je klaar om te gaan?'

Haar gezicht klaarde op. 'Je wilt ons dus meenemen?'

Maar Biron was niet in de stemming om vriendelijk te doen. Zijn voet prikte nog steeds en hij masseerde hem met zijn handen. Knorrig zei hij: 'Luister. Breng me naar een schip. Ik wil weg van deze verdomde planeet. Als je mee wilt, mag dat.'

Ze fronste haar voorhoofd. 'Je kon je weleens wat aardiger voordoen. Heb je gevochten?'

'Ja, met de wachten van je vader die mij wegens hoogverraad wilden arresteren. Daar gaat mijn recht op asiel.'

'O, dat spijt me.'

'Mij ook. Geen wonder dat de Tyranniërs vijftig werelden in hun macht kunnen houden met maar een handvol mannen. Wij zijn hun daarbij behulpzaam. Mannen als je vader zouden ertoe bereid zijn alles te doen om maar aan de macht te blijven, ze zouden zelfs de gewone verplichtingen van een heer vergeten. Maar ach, wat doet het ertoe?'

'Ik heb al gezegd dat het me spijt, heer rancher.' Ze gebruikte de titel met koude trots. 'Stel jezelf alsjeblieft niet aan als rechter over mijn vader. Je kent niet alle feiten.'

'Ik heb geen zin om daarover te praten. We zullen haastig weg moeten voordat er nog meer van die wachten van je vader komen. Nou ja, het is niet mijn bedoeling je te kwetsen. Laat maar.' Biron zei het zo grimmig dat het effect van zijn verontschuldiging verloren ging, maar verdomme nog aan toe, hij was nog nooit eerder met een zenuwzweep getroffen en prettig was dat helemaal niet. En bovendien hadden ze hem asiel moeten verlenen, dat op zijn minst!

Artemisia was boos. Niet op haar vader natuurlijk, maar op die domme jongeman. Hij was nog zo jong. Bijna nog een kind, vond ze, maar weinig ouder dan zijzelf, als hij al ouder was.

De huistelefoon zoemde en ze zei scherp tegen Biron: 'Wacht nog even, dan gaan we meteen.'

Gillbrets stem klonk aan de andere kant. 'Arta? Is alles in orde bij jou?'

'Hij is hier,' fluisterde ze terug.

'Goed. Zeg niets meer, luister alleen. Verlaat je kamer niet. Ze gaan het paleis doorzoeken en dat kan niet worden tegengehouden. Ik zal proberen iets te verzinnen, maar intussen: beweeg je niet!' Hij wachtte niet op antwoord en verbrak de verbinding.

'Zo staan de zaken dus,' zei Biron, die het ook gehoord had. 'Zal ik hier blijven en jou moeilijkheden bezorgen of zal ik naar buiten gaan en mezelf overgeven? Er is geen reden meer voor mij om asiel te verwachten op Rhodia, vermoed ik.'

Woedend stond ze voor hem en ze fluisterde gesmoord: 'Houd toch je mond, lelijke grote dwaas!'

Ze keken elkaar fel aan. Biron voelde zich gekwetst. Hij was er tenslotte toe bereid geweest haar te helpen en er was dus geen aanleiding voor haar om hem te beledigen.

Even later zei ze: 'het spijt me,' en ze wendde zich af.

'Al goed, hoor,' zei hij koel, zonder het te menen. 'Jij mag er ook een mening op na houden.'

'Jij hoeft niet zulke dingen over mijn vader te zeggen. Je weet niet wat het is hier gouverneur te zijn. Hij werkt voor zijn volk, hoe jij er ook over moge denken.'

'O, zeker. Hij moet me aan de Tyranniërs uitleveren ten bate van het volk. Dat klinkt logisch.'

'Op een bepaalde manier is dat ook zo. Hij moet hun tonen dat hij loyaal is. Anders zouden zij hem weleens kunnen afzetten om rechtstreeks over Rhodia te gaan regeren. Zou dat beter zijn?'

'Als een edelman geen asiel kan vinden...'

'O, jij denkt alleen maar aan jezelf. Dat is wat er mis is met je.'

'Ik geloof niet dat het erg egoïstisch is niet te willen sterven. Tenminste, niet zo maar voor niets. Ik wil vechten voordat ik ga. Mijn vader heeft tegen hen gevochten.' Hij voelde wel dat hij melodramatisch werd, maar daar zette zij hem toe aan.

'En wat is je vader ermee opgeschoten?' vroeg ze.

'Niets, vermoed ik. Hij werd gedood.'

Artemisia voelde zich ongelukkig. 'Ik zeg steeds maar dat het me spijt en deze keer meen ik het echt. Ik ben helemaal in de war.' Om zich te verdedigen ging ze voort: 'Ik zit in moeilijkheden, weet je.'

Biron herinnerde het zich. 'Dat weet ik. Goed dan, laten we overnieuw beginnen.' Hij probeerde te glimlachen. Zijn voet was al een stuk beter.

In een poging luchtig te doen zei ze: 'Je bent niet echt lelijk.'

Biron voelde zich dwaas. 'Nou ja...'

Hij zweeg opeens en Artemisia's hand vloog naar haar mond. Hun beider hoofd keerde zich naar de deur. Plotseling hoorden ze het zachte geluid van vele marcherende voeten op het half elastische plastic mozaïek waaruit de vloer van de gang bestond. De meeste gingen voorbij, maar er was een zwak gedisciplineerd klikken van hakken vlak voor de deur en daarna zoemde het deursignaal.

Gillbret moest snel werken. Ten eerste moest hij zijn visionor verbergen en voor het eerst wenste hij dat hij er een betere bergplaats voor had. Die verdomde Hinrik ook om deze keer zo snel tot een besluit te komen in plaats van tot de ochtend te wachten. Hij moest weg zien te komen. Misschien kreeg hij nooit meer een kans.

Daarna telefoneerde hij met de kapitein van de wachten. Hij kon een detail als twee bewusteloze wachten en een ontsnapte gevangene niet doodzwijgen.

De kapitein toonde zich streng over deze zaak. Hij liet de twee bewusteloze wachten wegbrengen en keerde zich daarop tot Gillbret.

'Meneer, het is mij na uw uitleg niet duidelijk wat er gebeurd is.'

'Net wat u gezien hebt,' antwoordde Gillbret. 'Ze kwamen hier om de jongeman te arresteren, maar deze liet dat niet toe. Daarna is hij verdwenen, wie weet waarheen.'

'Dat is van weinig belang, meneer,' zei de kapitein. 'Het paleis is vandaag vereerd door het bezoek van een belangrijk persoon en het wordt daarom goed bewaakt, ondanks het late uur. Hij kan er niet uit en we zullen alles nauwkeurig doorzoeken. Maar hoe kon hij ontsnappen? Mijn mannen waren gewapend en hij niet.'

'Hij heeft als een tijger gevochten. Van achter die stoel, waar ik me verscholen had...'

'Het spijt mij, meneer, dat u er niet aan gedacht hebt mijn mannen te helpen tegen iemand die beschuldigd wordt van hoogverraad.'

Gillbret trok minachtend zijn wenkbrauwen op. 'Wat een amusante gedachte, kapitein. Wanneer uw mannen met het dubbele voordeel van hun aantal en hun wapens nog hulp nodig hebben van mij, wordt het tijd dat u andere mannen aanneemt.'

'Al goed. We zullen het paleis doorzoeken, hem vinden en dan zien of hij deze vertoning kan herhalen.'

'Ik ga met u mee, kapitein.'

Nu was het de beurt van de kapitein om zijn wenkbrauwen op te trekken. 'Dat kan ik u niet aanraden, meneer. Het kan gevaarlijk zijn.'

Dit was het soort opmerking dat men niet tot een Hinriad richt. Gillbret realiseerde zich dat, maar hij glimlachte slechts en liet zijn magere gezicht vullen door rimpels. 'Ik weet het,' zei hij, 'maar bij tijden vind ik zelfs gevaar amusant.'

Er waren vijf minuten nodig om de wachten te verzamelen. Gillbret was gedurende die tijd alleen in zijn kamer en telefoneerde met Artemisia.

Biron en Artemisia verstijfden bij het zoemen van het signaal. Het werd herhaald en daarna kwam er een lichte tik op de deur en ze hoorden Gillbrets stem.

'Laat mij het proberen, kapitein,' zei deze, en vervolgens luider: 'Artemisia!'

Biron grinnikte van opluchting en deed een stap vooruit, maar het meisje legde opeens haar hand op zijn mond. 'Een ogenblik, oom Gill,' riep ze terug en ze wees wanhopig naar de wand.

Biron kon er alleen maar dom naar staren, want de wand was geheel kaal. Artemisia trok een gezicht en liep snel langs hem heen. Haar op de wand gelegde hand liet een deel ervan geluidloos opzij schuiven, waardoor er een kleedkamer zichtbaar werd. Haar lippen mompelden de woorden: 'Ga naar binnen; en haar handen deden iets aan een versierde knoop op haar rechterschouder. Het openen van die knoop verbrak een zwak krachtenveld dat een onzichtbare naad over de hele lengte van haar jurk gesloten hield. Daardoor viel de jurk geheel open en ze stapte eruit.

Biron keerde zich om na het kamertje ingelopen te zijn en voordat de wand zich sloot, kon hij haar nog lang genoeg zien om te constateren dat ze een met wit bont afgezette kamerjas omsloeg. De scharlakenrode jurk wierp ze achteloos op een stoel.

Hij keek om zich heen en vroeg zich af of ze Artemisia's kamer zouden doorzoeken. Dan zou hij verloren zijn. Er was geen andere weg uit de kleedkamer dan die waardoor hij binnen was gekomen, en erbinnen was niets dat als een nog kleinere schuilplaats kon dienen.

Langs een wand hing een rij jurken en de lucht ervoor glinsterde zwakjes. Zijn hand gleed gemakkelijk door de glinstering heen en prikkelde alleen een weinig waar hij in aanraking kwam met de ijle afsluiting, maar deze was dan ook alleen bedoeld om stof weg te houden, zodat de jurken erachter schoon bleven.

Hij zou zich achter de jurken kunnen verbergen en dat deed hij dan ook. Hij had, met Gillbrets hulp, twee wachten overwonnen om hier te komen, maar nu hij hier was, verschool hij zich achter de jurken van een vrouw.

Opeens schoot hem heel iets anders door het hoofd. Hij wilde dat hij zich wat eerder had omgedraaid toen de wand zich achter hem sloot. Ze had een bijzonder goed figuur. Het was belachelijk van hem geweest daarnet zo kinderachtig scherp te zijn. Natuurlijk kon men haar de fouten van haar vader niet aanrekenen.

En nu kon hij alleen maar wachten, terwijl hij naar de kale wand stond te staren. Wachten op voetstappen in de kamer, op het opnieuw openschuiven van de wand, op wederom op hem gerichte wapens, maar nu zonder visionor om hem te helpen.

Hij wachtte met een zenuwzweep in elke hand.

Overlijdensbericht

Lancelot, mijn man, leest aan het ontbijt altijd de krant. Als hij 's ochtends beneden komt, zie ik maar heel even zijn mager, afwezig gezicht met die eeuwig chagrijnige en enigszins verwarde uitdrukking. Hij groet me niet, maar pakt onmiddellijk de krant die opengevouwen voor hem klaar ligt.

Daarna krijg ik alleen nog zijn arm te zien als hij die vanachter zijn krant uitsteekt voor een tweede kop koffie. Alvorens in te schenken doe ik een glad afgestreken lepeltje suiker in het kopje - niet meer en niet minder, want anders werpt hij me een bestraffende blik toe.

Ik ben aan deze gang van zaken al lang gewend. Het voordeel is in ieder geval dat je in alle rust kunt ontbijten.

Maar op een morgen werd die rust verstoord doordat Lancelot plotseling uitriep: 'Grote god! Die idioot van een Paul Faber is dood! Een beroerte!'

De naam kwam me niet helemaal onbekend voor. Lancelot had het wel eens over Faber gehad, dus ik wist dat het een collega van hem was, een scheikundige. Uit het onvriendelijke epitheton dat mijn man gebruikt had maakte ik op dat Faber enige bekendheid had genoten, iets dat Lancelot nooit ten deel was gevallen. Hij legde de krant neer en keek me met een kwaad gezicht aan. 'Waarom schrijven ze in overlijdensberichten altijd zulke baarlijke onzin?' vroeg hij. 'Als je dit leest krijg je de indruk dat hij een tweede Einstein is geweest. En waarom? Alleen maar omdat hij aan een beroerte is gestorven.'

Ik wist uit ervaring dat juist overlijdensberichten een gevaarlijk onderwerp waren en dus hield ik me angstvallig op de vlakte. Hij gooide de krant op tafel en liep de kamer uit. Zijn ei had hij maar half opgegeten en zijn tweede kop koffie was onaangeroerd blijven staan.

Ik zuchtte. Wat moest ik anders?

Natuurlijk heet mijn man niet echt Lancelot Stebbins; ik heb namen en situaties zoveel mogelijk veranderd om de schuldigen te beschermen. Overigens is het zo dat, ook al had ik bestaande namen gebruikt, u mijn man toch niet zou herkennen. Lancelot bezat op dat gebied een zekere aanleg - een aanleg om

149,
over het hoofd te worden gezien, om onopgemerkt te blijven. Zijn ontdekkingen kwamen altijd net te laat of ze verbleekten in het licht van een grotere ontdekking die op hetzelfde tijdstip plaatsvond. Op wetenschappelijke congressen vonden zijn lezingen maar weinig gehoor, omdat in een aangrenzende zaal altijd net een belangrijker lezing werd gehouden.

Natuurlijk heeft dit een zekere weerslag op hem gehad. Hij is erdoor veranderd.

Toen ik vijfentwintig jaar geleden met hem trouwde was hij wat je noemt een goeie partij. Als gevolg van een erfenis zat hij er financieel warmpjes bij en hij was toen al een ervaren en veelbelovend scheikundige met grote ambities. Wat mijzelf betreft meen ik te mogen zeggen dat ik toentertijd niet onknap was, maar dat is uiteraard niet zo gebleven. Wat wél is gebleven is mijn eenzelvige aard op evenzovele mislukkingen uitgelopen pogingen om de representatieve vrouw te spelen die een jong en ambitieus geleerde naast zich nodig heeft.

Misschien was juist dat laatste de oorzaak van Lancelot's aanleg om onopgemerkt te blijven. Was hij met een ander soort vrouw getrouwd, dan had hij misschien veel meer succes gehad. Is hij dat na een poosje zelf ook gaan beseffen? Was dat de reden dat we na de eerste paar, redelijk gelukkige jaren langzaam van elkaar vervreemdden? Soms was ik hier diep van overtuigd en dan maakte ik mezelf de bitterste verwijten.

Maar later kwam ik tot het inzicht dat de situatie een gevolg was van zijn dorst naar bekendheid die toenam naarmate hij meer miskend werd. Hij verliet de universiteit en bouwde ver buiten de stad een eigen laboratorium, zogenaamd omdat de grond er goedkoop was en hij er ongestoord zou kunnen werken.

Geld speelde geen rol. Op zijn terrein was de regering bijzonder gul met subsidies en hij kon krijgen zoveel hij hebben wilde. Bovendien putte hij naar believen uit eigen middelen. Ik deed een poging hem tegen te houden. Ik zei: 'Maar het is niet nodig, Lancelot. Financiële zorgen hebben we niet en als je wilt, kun je op de universiteit blijven. Het enige waar ik naar verlang is kinderen en een normaal gezinsleven.'

Maar Lancelot werd verteerd door ambitie en voor al het andere was hij blind. Hij zei dat ook op kwade toon: 'Wat het zwaarst is moet het zwaarst wegen. Het wordt tijd dat de wetenschappelijke wereld erkenning gaat opbrengen voor mijn grote verdiensten als onderzoeker.'

150,

Op dat tijdstip durfde hij nog niet het woord genie op zichzelf toe
te passen.

Maar al zijn moeite was tevergeefs. Het lot was en bleef hem slechtgezind. In zijn laboratorium werd dag en nacht gewerkt, hij nam medewerkers in dienst die hij vorstelijke salarissen betaalde, hij beulde zichzelf af, maar niets hielp.

Ik bleef hopen dat hij er op een goeie dag de brui aan zou geven, dat hij weer in de stad zou gaan werken, dat we weer een normaal en rustig leven zouden kunnen leiden. Ik wachtte, maar telkens als ik dacht dat hij zijn nederlaag zou toegeven, vatte hij de strijd opnieuw op en deed voor de zoveelste keer een gooi naar de beroemdheid. Telkens weer zette hij zich voor de volle honderd procent in en telkens opnieuw was de desillusie groter.

En ik was altijd degene op wie hij zijn tegenslagen afreageerde. Want als de wereld hem onrechtvaardig behandelde, dan kon hij dat altijd op mij verhalen. Ik ben geen heldin, maar langzamerhand was ik tot de overtuiging gekomen dat ik hem in de steek moest laten. Maar...

Gedurende het afgelopen jaar had hij zich kennelijk voorbereid op een nieuwe aanval. De laatste, naar ik dacht. Hij was nerveuzer dan ooit tevoren, geprikkelder dan ik hem ooit had gekend. Af en toe mompelde hij in zichzelf en soms begon hij opeens te lachen om niets. Hij werkte dagen en nachten lang door zonder te eten of te slapen. Het werd zelfs zo erg dat hij de aantekeningen die hij in het laboratorium gemaakt had, in een kluis in zijn slaapkamer bewaarde, alsof hij zijn eigen medewerkers niet vertrouwde. Natuurlijk wist ik met honderd procent zekerheid dat ook deze poging zou mislukken. Maar als het eenmaal zover was, dan zou hij toch - op zijn leeftijd - moeten erkennen dat zijn laatste kans verkeken was en dat hij er onherroepelijk mee zou moeten ophouden. En dus besloot ik te wachten, zo geduldig mogelijk. Maar dat overlijdensbericht aan het ontbijt veroorzaakte een soort van schok. Vroeger had ik bij een soortgelijke gelegenheid eens gezegd dat hij er bij zijn dood in ieder geval op kon rekenen dat er lovend over hem zou worden geschreven.

Geen al te slimme opmerking, zult u zeggen, maar helaas zijn mijn opmerkingen nooit erg slim. Ik had hem ermee willen opvrolijken, hem uit een depressie halen, tijdens welke hij, naar ik uit ervaring wist, volstrekt onuitstaanbaar was.

En misschien school er in mijn woorden ook wel een klein beetje

151,
onbewuste wrok, dat weet ik werkelijk niet.

In ieder geval was de boot goed aan. Zijn magere lichaam trilde en hij trok zijn donkere wenkbrauwen laag over zijn diepliggende ogen, terwijl hij met overslaande stem tegen me schreeuwde: 'Ik zal mijn overlijdensbericht niet lezen! Zelfs dat zal me niet vergund zijn!'

En hij spuwde me in mijn gezicht. Ja, werkelijk, hij spuwde me in mijn gezicht.

Ik rende naar zijn slaapkamer.

Hij heeft nooit zijn excuses gemaakt, maar na een paar dagen, waarin ik hem ontliep, zetten we ons gebruikelijk sleurleven weer voort. Over het incident hebben we geen van beiden ooit nog gerept.

Nu was er weer sprake van een overlijdensbericht. Terwijl ik in mijn eentje aan de ontbijttafel zat, voelde ik dat dit voor hem de laatste strohalm was, de climax in een lange reeks van mislukkingen.

Ik had het gevoel dat er een crisis voor de deur stond en ik wist niet of ik daar blij om moest zijn of niet. Misschien kon ik er maar het beste blij om zijn, want elke verandering móest wel een verandering ten goede zijn.

Kort voor de lunch kwam Lancelot de woonkamer binnen waar ik mij, om de tijd te doden, met wat naaiwerk voor de televisie had geïnstalleerd.

Zonder verdere inleiding zei hij: 'Ik heb je hulp nodig.' Het was zeker twintig jaar geleden dat hij voor het laatst iets dergelijks had gezegd en ik keek verrast op. Hij zag er ziekelijk opgewonden uit. Er lag een rode blos op zijn anders zo bleke wangen. Ik zei: 'Als ik iets voor je kan doen, heel graag.' 'Dat kun je. Ik heb mijn medewerkers met ingang van zaterdag een maand vakantie gegeven. Zodra ze weg zijn gaan jij en ik samen in het laboratorium werken. Ik zeg het je nu maar vast, dan weet je dat je voor de komende week geen afspraken moet maken.' Ik keek hem niet begrijpend aan. 'Maar Lancelot, je weet toch dat ik je niet kan helpen bij je werk. Ik begrijp niet...' 'Dat weet ik,' zei hij op minachtende toon, 'maar je hoeft van mijn werk niets te begrijpen. Het enige dat je te doen hebt is een paar eenvoudige instructies opvolgen. Waar het om gaat is dat ik eindelijk iets heb ontdekt dat me de erkenning zal brengen waar ik recht op heb.'

152,

'O Lancelot,* zei ik onwillekeurig, want dit soort uitlatingen had ik
vaker gehoord.

'Luister goed, idioot, en probeer je nu eens éen keer als een volwassene te gedragen. Ditmaal is het me gelukt. Niemand kan me in dit geval voor zijn, want mijn ontdekking is gebaseerd op een zo ongewoon concept dat er, buiten mij, op de hele wereld geen scheikundige bestaat geniaal genoeg om eraan te denken. En als de wereld mijn werk onder ogen krijgt, dan zal mijn naam onmiddellijk tot de grootste in de geschiedenis van de wetenschap gerekend moeten worden.'

'Daar ben ik erg blij om, Lancelot.'

'Ik heb gezegd: zal gerekend moeten worden. Het kan ook anders uitpakken. Er is in de wetenschappelijke wereld een hoop onrechtvaardigheid als het erom gaat iemand de eer te geven die hem toekomt. Dat heb ik vaak genoeg aan den lijve ondervonden. Daarom is het niet voldoende dat ik mijn ontdekking alleen maar bekendmaak. Als ik dat doe, staat meteen iedereen te dringen om een graantje mee te pikken en na een tijdje zal ik niet meer zijn dan een naam in de geschiedenisboeken, terwijl een stelletje werkers van het elfde uur met de mij toekomende eer gaat strijken.' De reden dat hij zo tegen mij praatte, drie dagen voor hij kon beginnen met wat hij van plan was, lag volgens mij in het feit dat hij een een ander niet langer voor zich kon houden. Hij borrelde over en ik was de enige die onbetekenend genoeg was om daarvan getuige te zijn.

Hij zei: 'Ik ben van plan mijn ontdekking zo te dramatiseren, de mensheid zo volledig te overdonderen dat niemand ook maar op de gedachte zal komen zich af te vragen of er naast mij misschien nog anderen bij betrokken zijn.'

Hij draafde als vanouds door en ik vroeg me bezorgd af wat voor effect een nieuwe teleurstelling op hem zou hebben. Zou hij er misschien zijn verstand door verliezen? Ik zei: 'Maar Lancelot, waarom maken we ons eigenlijk zo druk? Waarom houden we er niet mee op? Wat zou je ervan zeggen als we samen eens met vakantie gingen? Jij hebt lang en hard genoeg gewerkt, Lancelot. Misschien kunnen we een reis naar Europa maken. Ik heb altijd al zo graag...'

Hij stampte met zijn voet op de grond. 'Hou op met dat idiote geklets! Zaterdag ga je mee naar het lab en daarmee uit.'

De eerstvolgende drie nachten sliep ik slecht. Zo erg als deze keer

153,
was hij er nooit aan toe geweest. Was hij misschien al krankzinnig? Die mogelijkheid zat erin. Het zou een krankzinnigheid zijn, veroorzaakt door niet langer te verdragen teleurstellingen en aangewakkerd door het overlijdensbericht. Hij had zijn medewerkers naar huis gestuurd en nu wilde hij mij in het laboratorium hebben. Voorheen had ik daar nooit mogen komen. Het stond wel vast dat hij iets met me wilde doen; misschien wilde hij een krankzinnig experiment met me uithalen of me zonder meer doden. Gedurende mijn slapeloze nachten maakte ik plannen om de politie erbij te halen, weg te lopen of zoiets.

Maar als eenmaal de ochtend aanbrak overtuigde ik mezelf ervan dat hij niet gek was en dat hij me geen kwaad zou doen. Ook toen hij me in mijn gezicht spuwde, had hij geen geweld gebruikt en hij had nooit pogingen gedaan om me fysiek iets aan te doen. Dus wachtte ik gelaten af en die zaterdag wandelde ik zo mak als een lammetje naar wat misschien mijn dood zou kunnen worden. Zwijgend liepen we samen over het pad dat van ons huis naar het laboratorium leidde.

Het laboratorium boezemde me iets van ontzag en angst in en ik ging behoedzaam naar binnen, maar Lancelot zei: 'O, kijk alsjeblieft niet alsof je elk ogenblik onraad verwacht. Er kan je niks gebeuren zolang je maar precies doet wat ik je zeg.' 'Ja Lancelot.' Hij bracht me naar een kleine kamer waarvan de deur voorzien was van een hangslot en die was volgestouwd met vreemd uitziende voorwerpen en grote hoeveelheden draad. Lancelot zei: 'Zie je deze ijzeren bak?'

'Ja Lancelot.' Het was een kleine, maar diepe bak van dik metaal, dat aan de buitenkant hier en daar geroest was. De bak was afgedekt met een netwerk van grof draad.

Hij duwde me ernaartoe en ik zag in de bak een witte muis die zijn voorpootjes tegen de wand had geplaatst en zijn spitse snuitje nieuwsgierig (of misschien angstig? door de mazen van het netwerk stak. Ik ben bang dat ik verschrikt achteruit ben gesprongen, een normale reactie als je onverwacht oog in oog komt te staan met een muis, althans zo vergaat het mij.

Lancelot gromde: 'Hij zal je niks doen. Ga nu bij de muur staan en kijk naar me.'

Mijn angst kwam weer terug. Ik had die afschuwelijke zekerheid dat aanstonds een bliksemflits door de kamer zou schieten en me zou verkolen of dat een monsterachtig metalen voorwerp zou opdoemen en me zou verpletteren of ... of ...

154,

Ik deed mijn ogen dicht.

Maar er gebeurde niets, althans met mij. Het enige dat ik hoorde was een zacht gesis en Lancelot zei: 'Nou?'

Ik opende mijn ogen. Hij keek me trots aan, maar ik reageerde niet. Hij zei: 'Hier, zie je het niet, domme gans? Hier!' Vlak naast de metalen bak stond een tweede. Ik had hem tevoren niet gezien.

'Bedoel je die tweede bak?' vroeg ik.

'Het is niet zo maar een tweede bak, maar een duplicaat van de eerste. Ze zijn precies gelijk, dat kun je zien aan de roestplekken.' 'Heb je de tweede uit de eerste gemaakt?'

'Ja, maar op een bijzondere manier. Voor het aanmaken van materie zijn normaliter onvoorstelbaar grote hoeveelheden energie nodig. Zelfs onder de meest gunstige omstandigheden moet je honderd gram uranium splijten om éen gram materie te krijgen. Het grote geheim van mijn uitvinding berust hierop dat voor het dupliceren van een voorwerp op een punt in de toekomst maar heel weinig energie nodig is. Het belangrijkste van mijn uitvinding is dat ik door een dergelijk duplicaat in de toekomst te maken en het vervolgens naar de huidige tijd terug te brengen, tegelijkertijd het vraagstuk van het reizen in de tijd heb opgelost, liefje.' In zijn triomfstemming gebruikte hij een koosnaam die ik in jaren niet meer gehoord had.

'Reusachtig,' zei ik, want ik was echt onder de indruk. 'Heb je de muis ook gedupliceerd?'

Ik keek meteen in de tweede bak en ik schrok. Hij bevatte inderdaad een witte muis, maar het diertje was dood. Lancelot bloosde licht. 'Dat is een onvolkomenheid waar ik nog geen oplossing voor heb gevonden. Als ik levende wezens terughaal, komen ze dood aan.' 'O, wat jammer. Waarom?'

'Dat weet ik nog niet. Ik neem aan dat het dupliceren zonder haperen verloopt. In ieder geval is er geen zichtbare schade. Sectie heeft dat uitgewezen.'

'Je zou iemand kunnen vragen...' Maar ik hield abrupt op toen hij me aankeek. Ik besloot dat ik maar beter niet kon voorstellen er een bioloog bij te halfen, want ik wist uit ervaring dat in dat geval die man met de eer zou gaan strijken.

Lancelot zei met een wrang lachje: 'Dat heb ik gedaan. Een ervaren bioloog heeft autopsie verricht op enige van mijn proefdieren, maar hij heeft niets gevonden. Natuurlijk wisten ze niet waar het

155,
dier vandaan kwam en ik heb er wel voor gezorgd dat het verdwenen was vóór er iets zou gebeuren waardoor de hele zaak verraden zou worden. Wat dacht je, zelfs mijn assistenten weten niet precies waar ik mee bezig ben.' 'Maar waarom hou je alles zo geheim?'

'Alleen maar omdat ik nog geen levende wezens levend kan terugbrengen. De oorzaak daarvan moet een moleculaire storing zijn. Als ik nu mijn bevindingen zou publiceren, zou iemand anders misschien ontdekken hoe je een dergelijke storing moet voorkomen. Hij zou die verbetering op mijn basisontdekking toepassen en hij zou ongetwijfeld beroemder worden, omdat hij in staat zou zijn een levend wezen terug te brengen dat wellicht inlichtingen over de toekomst zou kunnen verschaffen.'

Dat klonk heel logisch. En hij hoefde er niet bij te vermelden dat dit 'misschien' realiteit kon worden. Het stond als een paal boven water. Wat er ook zou gebeuren, Lancelot zou zeker niet de eer krijgen die hem toekwam, dat wist ik zeker.

'Maar,' vervolgde hij, meer in zichzelf dan tegen mij, 'ik kan niet langer wachten. Ik moet dit bekendmaken, maar dan zo dat het onverbrekelijk en voor altijd met mijn naam verbonden blijft. Het hele geval moet zó dramatisch worden opgedist dat het begrip reizen in de tijd voortaan altijd met mij in verband wordt gebracht, wat men in de toekomst ook nog op dit gebied zal presteren. Wat ik nu ga doen is dit drama in scène zetten en jij zult er een belangrijke rol in spelen.'

'Wat moet ik doen, Lancelot?' 'Jij wordt mijn weduwe.'

Ik greep zijn arm beet. 'Lancelot, bedoel je dat...' Het is me onmogelijk de tegenstrijdige gevoelens te beschrijven waaraan ik op dat ogenblik ten prooi was.

Hij rukte zich los. 'Het is maar tijdelijk. Ik ga geen zelfmoord plegen. Ik ga alleen mezelf uit de toekomst hierheen terugbrengen.' 'Maar dan ben je dood.'

'Alleen het "ik" dat teruggebracht wordt. Mijn werkelijke "ik" blijft leven, net als die witte muis.' Hij wierp een blik op een meter en zei: 'Ah, over een paar seconden is het zover. Hou de tweede bak en de dode muis in de gaten.'

Ze verdwenen voor mijn ogen en ik hoorde weer het zachte gesis. 'Waar zijn ze nu?'

'Nergens,' zei Lancelot. 'Het waren maar duplicaten. Op het moment dat we het punt in de tijd passeren waarop een duplicaat is

156,
ontstaan, verdwijnt het weer. De eerste muis was de originele en hij is zo gezond als een vis. Hetzelfde gaat er met mij gebeuren. Een duplicaat van mij zal dood terugkomen. Mijn originele "ik" blijft leven. Na drie dagen bereiken we het punt in de tijd waar het duplicaat- "ik" naar model van het originele "ik" is gevormd. Op het ogenblik dat we dat punt passeren zal het duplicaat-"ik" verdwijnen en het levende "ik" overblijven. Is dat duidelijk?' 'Het lijkt me gevaarlijk.'

'Dat is het niet. Zodra mijn dode lichaam is verschenen, zullen de dokters me dood verklaren, de kranten zullen het bericht van mijn overlijden afdrukken en de begrafenisondernemer zal maatregelen treffen voor mijn begrafenis. Dan word ik weer levend en ik vertel hoe ik het heb klaargespeeld. Als dat gebeurt, ben ik belangrijker dan de man die het reizen in de tijd heeft ontdekt; ik zal immers de eerste mens zijn die uit de dood is opgestaan. De naam Lancelot Stebbins en het begrip reizen in de tijd zullen zo met elkaar verweven raken, dat ze op den duur bijna de functie van synoniemen zullen krijgen.'

'Lancelot,' zei ik zacht, 'waarom kunnen we niet gewoon je ontdekking bekend maken? Dit hele plan is veel te ingewikkeld. Een eenvoudige bekendmaking zal je ook beroemd maken en dan zullen we misschien weer in de stad gaan wonen ...' 'Hou je mond en doe wat ik je zeg!'

Ik weet niet hoe lang Lancelot over dit plan had nagedacht, vóór het overlijdensbericht in de krant de zaak pas goed aan het rollen bracht. Uiteraard twijfelde ik niet aan zijn intelligentie. Ondanks zijn onvoorstelbare pech was hij een briljant geleerde. Hij had zijn assistenten voor hun vertrek gedeeltelijk op de hoogte gebracht van de experimenten die hij in hun afwezigheid van plan was uit te voeren. Als ze na zijn dood als getuigen werden opgeroepen, zou het heel natuurlijk lijken als ze verklaarden dat hij was gestorven aan cyaankalivergiftiging.

'Dus jij moet ervoor zorgen dat de politie onmiddellijk in contact komt met mijn assistenten. Je weet waar ze te bereiken zijn. Mijn dood mag er niet uitzien als moord of zelfmoord; het moet een ongeluk lijken, een natuurlijk en logisch ongeluk. Ik wil dat de dokter zo gauw mogelijk de doodsoorzaak vaststelt en dat de kranten snel worden ingelicht.'

Ik zei: 'Maar Lancelot, wat doen we als ze je werkelijke "ik" vinden?'

157,

'Daar is geen kans op,' snauwde hij. 'Als jij een lijk vindt, ga je dan automatisch op zoek naar het levende evenbeeld? Niemand zal me gaan zoeken en ik blijf rustig wachten in mijn tijdelijke schuilplaats. Ik neem een voorraad boterhammen mee, dan houd ik het er wel uit.'

Hij vervolgde met spijt in zijn stem: 'Jammer dat ik het die tijd zonder koffie zal moeten stellen, maar dat is nu eenmaal onvermijdelijk, want de geur van koffie zou me verraden. Enfin, er is genoeg water en het gaat maar om drie dagen.'

Ik klemde nerveus mijn handen ineen en zei: 'Maar ook als ze je vinden, dan blijft het effect toch hetzelfde? Ook dan is er nog sprake van een dode en een levende "jij".' Ik wist dat ik mezelf probeerde te troosten, mezelf probeerde voor te bereiden op de onvermijdelijke teleurstelling.

Maar hij schreeuwde woedend: 'Nee, dat zou niet hetzelfde zijn. In dat geval wordt de hele zaak vast en zeker opgevat als een mislukte grap. Ik zal dan wel bekendheid krijgen, maar niemand zal me au sérieux nemen.'

'Maar Lancelot,' zei ik voorzichtig, 'er gaat altijd wel iets fout.' 'Ditmaal niet.'

'Maar dat heb je steeds gezegd en toch is er altijd ...' Hij was wit van woede en zijn ogen schoten vuur. Hij greep mijn elleboog en deed me flink pijn, maar ik durfde niet te gillen. Hij zei: 'Er kan maar éen ding fout gaan en dat is jouw aandeel in het geheel. Als jij de boel verraadt, als je je rol niet goed speelt, als je mijn instructies niet goed opvolgt, dan ... dan ...' Hij scheen naar een geschikte straf te zoeken. 'Dan vermoord ik je.' Ik wendde mijn hoofd af en probeerde me los te rukken, maar hij hield me stevig vast. Het was opvallend hoe sterk hij was als hij zo tekeer ging. Hij zei: 'Luister goed! Je hebt me in de loop van de jaren een hele hoop schade berokkend, door te zijn zoals je bent. Zelf draag ik ook een deel van de schuld, omdat ik a) met je getrouwd ben en b) mezelf niet de tijd heb gegund om van je te scheiden. Maar nu heb ik ondanks jou de kans om van mijn leven alsnog een succes te maken. Als je het hart hebt die kans te verknoeien, dan vermoord ik je. En dat meen ik!'

Ik wist dat hij ertoe in staat was. 'Ik zal alles doen wat je zegt,' fluisterde ik en hij liet me los.

Hij besteedde een hele dag aan de controle van zijn apparatuur. 'Ik heb nog nooit meer dan honderd gram getransporteerd,' zei hij

158,
kalm en peinzend.

Het gaat vast mis, dacht ik. Dat kan niet anders. De volgende dag stelde hij alles zo af dat ik maar éen knop hoefde te bedienen. Hij liet me deze ene handbeweging eindeloos lang op een loze knop oefenen.

'Begrijp je het nu? Begrijp je wat er gebeurt?' 'Ja.'

'Je draait de knop om zodra dit lampje gaat branden en geen seconde eerder.'

Ik dacht: het lukt vast niet. 'Ja,' zei ik.

Hij nam zijn plaats in en wachtte zwijgend af. Hij droeg zijn witte jas met daaroverheen een rubber schort.

Het lampje flitste aan en ik draaide, precies zoals ik het had geleerd, de knop om zonder er ook maar een seconde bij na te denken.

Even zag ik twee Lancelots voor me. Ze stonden naast elkaar, precies eender gekleed, de oude iets meer verfomfaaid dan de nieuwe. Toen zakte de nieuwe in elkaar en bleef doodstil liggen. 'Oké,' riep de levende Lancelot, terwijl hij zijn plaats verliet. 'Help me een handje. Pak hem bij zijn benen.'

Ik was stomverbaasd over mijn man. Hoe kon hij, zonder ook maar enige emotie te tonen, zo zijn eigen lijk wegdragen, zijn eigen lichaam van drie dagen in de toekomst, alsof het niet meer was dan een zak meel?

Ik had het lijk, dat nog warm aanvoelde, bij de voeten vast en ik moest alle moeite doen om mijn maag in bedwang te houden. Samen droegen we het via een gang, een trap en een tweede gang naar een ruimte die Lancelot van tevoren in gereedheid had gebracht. In een hoek van de ruimte, die door een glaswand was afgescheiden, borrelde een vloeistof in een vreemd uitziend retort. Overal lagen apparaten verspreid, ongetwijfeld om de indruk te wekken dat hier een experiment gaande was geweest. Op een tafel stond, goed in het zicht, een fles cyaankali. In de onmiddellijke omgeving ervan lagen wat losse kristallen verspreid. Lancelot legde het lijk op de grond en drapeerde het zodanig dat het leek of het van een kruk was gevallen. Hij legde wat cyaankalikristallen in de linkerhand, op het schort en op de kin van het lijk. 'Zo snappen ze het wel,' mompelde hij.

Hij keek nog een keer om zich heen en zei toen: 'Zo, alles is nu in orde. Ga terug naar huis en bel de dokter. Je vertelt dat je hiernaartoe bent gegaan om me een boterham te brengen, aangezien ik

159,
gezegd had niet thuis te zullen komen voor de lunch. Dat is alles.' En hij toonde me een gebroken bordje en een uiteengevallen boterham op de plek waar ik die, naar alle waarschijnlijkheid, zou hebben laten vallen. 'Je mag gerust een beetje gillen, als je het maar niet overdrijft.'

Met dat gillen en huilen had ik totaal geen moeite toen het eenmaal mocht. Al dagenlang was ik er na aan toe geweest en nu was het een opluchting mijn opgekropte gevoelens de vrije loop te kunnen laten.

De dokter reageerde precies zoals Lancelot had voorspeld. De fles met cyaankali viel hem meteen op. Hij fronste zijn voorhoofd en zei: 'Mijn beste mevrouw Stebbins, uw man is wel erg slordig met zijn materiaal omgesprongen.'

'Ja, dat geloof ik ook,' zei ik snikkend. 'Hij had eigenlijk niet alleen mogen werken, maar zijn assistenten zijn allebei met vakantie.' 'Cyaankali is nu eenmaal geen keukenzout.' De dokter schudde bestraffend het hoofd. 'Het spijt me, mevrouw Stebbins, maar ik zal de politie hierin moeten mengen. Het gaat uiteraard om een ongeluk, maar er is vergif bij betrokken en ...'

'O ja, natuurlijk, ga uw gang.' Op hetzelfde moment had ik me wel een klap voor mijn hoofd kunnen geven, want die woorden hadden veel te gretig geklonken.

Er verschenen enige politiemannen, samen met een arts, die afkeurende geluiden maakte toen hij de cyaankalikristallen in de hand, op het schort en op de kin in het oog kreeg. De agenten toonden weinig interesse en vroegen alleen naar algemene gegevens als geboortedatum, leeftijd, naam enzovoort. Vervolgens wilden ze weten of ik in staat was de begrafenis te regelen. Toen ik dat bevestigend had beantwoord verdwenen ze.

Ik belde de kranten en een paar persbureaus. Ik zei dat ik wel vermoedde dat ze het nieuws over de dood via de politie te horen zouden krijgen, maar dat ik hoopte dat ze zo min mogelijk de nadruk zouden leggen op het feit dat mijn man nogal nonchalant met zijn materiaal omsprong. Van de doden niets dan goeds, nietwaar? Tenslotte vertelde ik dat hij eigenlijk veel meer atoomgeleerde dan scheikundige was en dat ik de laatste tijd sterk het gevoel had gehad dat hij met moeilijkheden kampte.

Ook hierbij volgde ik precies de instructies van Lancelot op en alles liep gesmeerd. Een atoomgeleerde die in moeilijkheden verkeert? Spionnen? Vijandelijke agenten?

De verslaggevers stroomden binnen. Ik gaf hun een jeugdportret

160,
van Lancelot en een fotograaf maakte opnamen van de laboratoriumgebouwen. Ik leidde hen rond door het hoofdgebouw en vertelde enige bijzonderheden over het werk van mijn man. Niemand, noch de politiemannen, noch de verslaggevers, stelde vragen over de afgegrendelde deur of schonk er ook maar enige aandacht aan. Ik overstelpte hen met gegevens over werk en leven van Lancelot, die hij me zelf ter beschikking had gesteld, en kruidde een en ander met de nodige anekdotes om goed te laten uitkomen dat hij behalve een briljant geleerde ook een warmvoelend mens was geweest. Ik deed mijn best mijn rol zo overtuigend mogelijk te spelen, maar toch had ik geen vertrouwen in de zaak. Er zou iets mis gaan, wat het ook was.

En als dat gebeurde, dan zou hij mij de schuld geven. En me vermoorden.

De volgende dag bracht ik hem de kranten. Hij las de betreffende artikelen van a tot z met glinsterende ogen. De New York Times had een hele kolom linksonder op de voorpagina aan hem gewijd. De meeste serieuze kranten praatten niet of bijna niet over de mysterieuze kant van zijn dood, maar op de voorpagina van een van de boulevardbladen prijkte de kop: raadsel rond dood van atoomgeleerde.

Hij lachte hartelijk toen hij dat las en toen hij ze allemaal gehad had, begon hij weer met de eerste.

Hij keek me scherp aan. 'Ga nog niet weg. Luister naar wat ze schrijven.'

'Ik heb alles al gelezen, Lancelot.' 'Luister, zeg ik je.'

Hij las me alle artikelen voor en vroeg toen met een voldaan gezicht: 'Geloof je nu nog dat er iets mis zal gaan?' Ik zei aarzelend: 'Als de politie nu eens terugkomt en vraagt waarom je in moeilijkheden verkeerde ...'

'Je hebt het goed vaag gehouden. Zeg maar dat je een nachtmerrie had gehad. Tegen de tijd dat ze er dieper op ingaan - als ze dat doen - is het al te laat.'

Inderdaad, alles liep op rolletjes, maar ik durfde niet aannemen dat dat zo zou blijven. En toch is het vreemd gesteld met de menselijke geest; je blijft hopen, ook tegen beter weten in. Ik zei: 'Lancelot, als dit allemaal voorbij is en je beroemd bent, echt beroemd, dan ga je toch zeker rustig leven, niet? We kunnen dan weer in de stad gaan wonen en ...'

161,

Imbeciel! Begrijp je niet dat als ik eenmaal erkenning gevonden heb, ik dan door moet gaan? Het laboratorium zal uitgroeien tot een groot onderzoeksinstituut. Er zullen talloze studenten komen. Ik zal een levende legende worden. Ik zal zo groot worden dat na mij niemand ooit meer in staat zal zijn ook maar in mijn schaduw te staan.' Zijn ogen glinsterden en hij ging op zijn tenen staan, alsof hij reeds het voetstuk zag waarop hij zou worden geplaatst. Hiermee lag mijn laatste hoop op een beetje geluk voorgoed in scherven. Ik zuchtte. Wat moest ik anders?

Ik verzocht de begrafenisondernemer de lijkkist in het laboratorium te laten staan tot aan de begrafenis in het familiegraf op Long Island. Ik vroeg hem het lijk niet te balsemen en bood aan het bij nul graden Celsius te bewaren. Ik verzocht hem het niet naar een rouwkamer over te brengen.

De begrafenisondernemer voldeed in zwijgend protest aan mijn verlangens. Een en ander zou zeker zijn weerslag vinden in de nota. Mijn excuus dat ik het stoffelijk overschot zo lang mogelijk bij me wilde houden en dat Lancelot's assistenten de gelegenheid moesten hebben hem nog eenmaal te zien was weinig overtuigend en klonk ook als zodanig.

Maar Lancelot had me precies voorgeschreven wat ik moest doen. Toen het lijk opgebaard was met het deksel van de kist nog open, ging ik Lancelot opzoeken.

'Lancelot,' zei ik, 'de begrafenisondernemer was erg wantrouwend. Ik geloof dat hij denkt dat er iets niet in de haak is.' 'Mooi zo,' zei Lancelot tevreden. 'Maar ...'

'We hoeven nog maar éen dag te wachten. In zo korte tijd kan een eventuele verdenking niet gevaarlijk worden. Morgenochtend zal het lijk verdwijnen, dat is althans de bedoeling.' 'Is het dan niet zéker?' Ik wist het; ik had het steeds geweten. 'Het kan iets vroeger of iets later gebeuren. Ik heb nooit iets van dit gewicht getransporteerd en ik weet niet of mijn berekeningen precies kloppen. Daarom - om de boel in de gaten te kunnen houden - wilde ik het lijk hier in het laboratorium hebben en niet in een rouwkamer!'

'Maar in een rouwkamer zou het voor de ogen van getuigen verdwijnen.'

'En hier is het verdwijnen naderhand nooit te bewijzen, bedoel je dat?'

162,

'Natuurlijk.'

Hij leek schik in de zaak te hebben. 'Ze zullen zeggen: waarom heeft hij zijn assistenten weggestuurd? Waarom hield hij zich persoonlijk bezig met experimenten die een kind kon uitvoeren en slaagde hij er al doende in een fataal ongeluk te laten gebeuren? Ze zullen zeggen: Dat hele verhaal over reizen in de tijd is klinkklare onzin. Hij heeft verdovende middelen ingenomen om in trance te raken en de dokters hebben zich op het geval verkeken.' 'Ja,' zei ik zacht. Hoe kwam hij hier nu aan?

'En,' vervolgde hij, 'als ik blijf beweren dat ik het probleem van het reizen in de tijd heb opgelost en dat ik uit de dood ben opgestaan, dan zullen orthodoxe geleerden me voor een oplichter en een charlatan uitmaken. Binnen een week kent iedereen op de hele aarde mijn naam. De mensen zullen over niets anders meer praten. Ik zal aanbieden om voor elke groep geleerden die dat wil het reizen in de tijd te demonstreren. Ik zal aanbieden een demonstratie te houden voor een intercontinentale televisieuitzending. De openbare mening zal de geleerden dwingen erbij aanwezig te zijn en de televisiemaatschappijen zullen wel mee moeten doen, of ze willen of niet. Het maakt niet uit of de kijkers op een wonder of op een lynchpartij hopen. Ze zullen kijken! Dan zal ik tevreden zijn, want welke geleerde heeft ooit zo'n geweldige climax in zijn leven gekend?'

Het duizelde me even, maar een stem in mijn binnenste zei: Te lang, te ingewikkeld; er zal iets mis gaan.

Die avond verschenen Lancelot's assistenten en probeerden gepast verdriet te tonen toen ze voor de kist stonden. In elk geval twee getuigen die zouden zweren dat ze Lancelot dood hadden gezien; twee getuigen die de algemene verwarring zouden bevorderen en mee zouden helpen het absolute hoogtepunt te bereiken.

De volgende morgen om vier uur stonden we in de koelruimte, waar we, gehuld in dikke jassen, het beslissende ogenblik afwachtten.

Lancelot, die erg opgewonden was, controleerde en prutste aan zijn instrumenten. Zijn minicomputer was voortdurend in bedrijf, hoewel het me niet duidelijk was hoe hij bij dezp temperatuur de toetsen kon bedienen.

Ik voelde mezelf allesbehalve op mijn gemak. Ik leed onder de kou en ik moest voortdurend aan het lijk in de kist en aan de onzekere toekomst denken.

163,

We waien al een eeuwigheid in het vertrek toen Lancelot tenslotte zei: 'Het zal lukken. Het zal precies gaan zoals ik je heb voorspeld. In het ongunstigste geval zal de verdwijning vijf minuten later plaatsvinden dan voorzien en dat mag geen naam hebben als het erom gaat zeventig kilogram materie te verplaatsen. Mijn analyse van de tijdkrachten is werkelijk meesterlijk gebleken.' Hij glimlachte tegen me, maar hij glimlachte tegelijk, en met dezelfde warmte, tegen zijn eigen lijk.

Ik zag dat zijn laboratoriumjas, die hij drie dagen (en waarschijnlijk ook drie nachten) lang had gedragen, gekreukeld en verfomfaaid was. De jas zag er nu net zo uit als die welke de tweede Lancelot, de dode, had gedragen toen die verschenen was. Lancelot scheen mijn gedachten geraden te hebben, of misschien had hij al genoeg gehad aan mijn blik, want hij keek naar zijn jas en zei: 'Ah, ja, ik moet het rubber schort nog voordoen. Mijn tweede ik droeg het toen hij verscheen.' 'En als je het nu eens vergeten had?' vroeg ik toonloos. 'Dat zou niet gebeurd zijn. Iets zou me eraan herinnerd hebben.' Hij kneep zijn ogen half dicht. 'Denk je nog altijd dat er iets fout zal gaan?'

'Ik weet het niet,' mompelde ik.

'Denk je dat het lijk niet zal verdwijnen of dat ik in plaats daarvan zal verdwijnen?'

Toen ik geen antwoord gaf vervolgde hij op luider toon: 'Begrijp je dan niet dat het lot me nu eindelijk goedgezind is? Zie je niet hoe vlot en glad alles verloopt? Ik zal de grootste mens aller tijden zijn. Vooruit, zet maar vast koffiewater op.' Hij was opeens heel kalm. 'We zullen het met een verse kop koffie vieren als mijn dubbelganger verdwijnt en ik in het leven terugkeer. Ik heb drie dagen lang geen koffie gehad.'

Het blikje dat hij in mijn richting duwde, bevatte slechts poederkoffie, maar na drie dagen was hij daar al dik tevreden mee. Ik probeerde met mijn verstijfde vingers het kookplaatje in bedrijf te krijgen, maar opeens duwde Lancelot me ruw opzij en zette zelf een keteltje water op.

'Het duurt nog heel even,' zei hij, terwijl hij het plaatje op 'drie' instelde. Hij keek op zijn horloge en vervolgens op verschillende meters aan de wand. 'Voor het water kookt is mijn dubbelganger verdwenen. Kom hier staan en let goed op.' Hij ging naast de kist staan.

Ik aarzelde. 'Kom,' zei hij gebiedend. 164

Ik kwam.

Hij keek met oneindig plezier op zichzelf neer en wachtte. We wachtten samen en staarden naar het lijk.

Toen klonk er een gesis en Lancelot riep: 'Maar een kleine twee minuten later dan voorzien!' Het lijk was spoorloos verdwenen.

De open kist bevatte alleen een stel kleren. Natuurlijk waren dat niet de kleren waarin het lijk was teruggebracht. Het waren originele kleren en zij bleven bestaan. Daar lagen ze: een stel ondergoed met daarover een broek en een shirt, een das en een jasje. De schoenen waren omgevallen, de sokken hingen eruit. Het lichaam was weg.

Ik hoorde het geluid van kokend water.

'Koffie,' zei Lancelot. 'Eerst koffie. Daarna gaan we de politie en de kranten bellen.'

Ik maakte koffie. Ik gaf hem het gebruikelijke, glad afgestreken lepeltje suiker, niet meer en niet minder. Hoewel het er in deze omstandigheden weinig toe deed - Lancelot zou het niet eens merken - was de gewoonte toch sterker dan ik.

Ik nam een slokje van mijn koffie die ik zoals gewoonlijk zonder melk en zonder suiker dronk. De warmte van de vloeistof deed me goed.

Lancelot roerde in zijn kopje. 'Alles,' zei hij zacht, 'alles waarop ik heb gewacht.' Hij lachte triomfantelijk, bracht het kopje aan zijn lippen en dronk. Dat waren zijn laatste woorden.

Nu alles voorbij was, maakte zich van mij een soort koortsachtige haast meester. Ik slaagde erin hem uit te kleden en hem vervolgens de kleren uit de kist aan te trekken. Het lukte me zelfs hem op te tillen en in de kist te leggen. Ik vouwde zijn armen voor zijn borst. Vervolgens waste ik zorgvuldig de koffiekopjes en de suikerpot af. Ik bleef aan het wassen tot ik er zeker van was dat alle cyaankali, die ik in plaats van suiker had gebruikt, verdwenen was. Ik bracht zijn laboratorium jas en zijn andere kleren naar de kast, waar ik ook de kleren van Lancelot's dubbelganger had bewaard. Het tweede stel was natuurlijk verdwenen en ik legde er het eerste stel voor in de plaats. Vervolgens wachtte ik.

Tegen de avond, toen ik zeker wist dat het lijk koud genoeg was, belde ik de mensen van de begrafenisonderneming. Waarom zou-

165,
den ze wantrouwig zijn? Ze verwachtten een lijk aan te treffen en
er was een lijk. Het zelfde lijk. Werkelijk hetzelfde lijk. Het bevatte zelfs cyaankali, wat het eerste lijk alleen maar zogenaamd had bevat.

Ik veronderstel dat ze best in staat waren om het verschil te merken tussen een lijk dat twaalf uur dood is en dat drie en een halve dag dood is, maar waarom zouden ze dat uitzoeken? Ze deden het niet. Ze sloten de kist, namen hem mee en begroeven hem. Het was een perfecte moord.

Omdat Lancelot echter op het moment dat ik hem vermoordde officieel al dood was, vraag ik me af of ik, juridisch gezien, wel een moord heb gepleegd. Natuurlijk zal ik het niet in mijn hoofd halen hierover een advocaat te raadplegen.

Ik leid nu een rustig leven; rustig en vredig. Ik heb geld genoeg. Af en toe ga ik naar de schouwburg. Ik heb heel wat vrienden. En ik heb geen gewetenswroeging. Natuurlijk zal Lancelot nooit worden geëerd als de grote uitvinder van het reizen in de tijd. Als op een goeie dag dit reizen in de tijd opnieuw wordt ontdekt, zal de naam Lancelot Stebbins niemand iets zeggen. Maar ja, ik heb hem van meet af aan gewaarschuwd dat hij nooit de eer zou krijgen die hij zocht. Als ik hem niet vermoord had, dan was er wel iets anders tussen gekomen, en dan zou hij mij vermoord hebben. Nee, ik heb geen wroeging.

Ik heb Lancelot alles vergeven, alles behalve het feit dat hij mij in mijn gezicht heeft gespuwd. Daarom is het een ironie van het lot dat hij vóór zijn dood éen gelukkig ogenblik heeft gekend, omdat hij toen iets kreeg dat maar weinig mensen gegeven is en dat alleen hij op juiste waarde wist te waarderen. Ondanks zijn toenmalige woede, die culmineerde in schreeuwen en spuwen, is Lancelot er wel degelijk in geslaagd zijn eigen overlijdensbericht te lezen!

9. ...en een uniform

'Wat is er aan de hand?' Artemisia hoefde haar ongerustheid niet voor te wenden. Ze sprak tegen Gillbret, die met de kapitein van de wachten voor de deur stond. Een half dozijn manschappen hield zich discreet op de achtergrond. Daarop liet ze snel volgen: 'Is er iets met vader gebeurd?'

'Nee, nee,' stelde Gillbret haar gerust, 'er is niets gebeurd dat jou aangaat. Sliep je al?'

'Bijna,' antwoordde ze, 'en ik heb mijn kameniers uren geleden al weggestuurd. Er was dus niemand anders dan ik om de deur te openen en u hebt me behoorlijk laten schrikken.'

Ze keerde zich opeens tot de kapitein en haar houding verstijfde. 'Wat wilt u van mij, kapitein? Vlug wat, alstublieft. Dit is niet de tijd voor een audiëntie.'

Gillbret nam het woord weer voordat de ander zelfs zijn mond kon openen. 'Iets erg amusants, Arta. De jongeman - hoe heet hij ook alweer? Je weet wel - die is ervandoor gegaan na twee wachten overmeesterd te hebben. We jagen nu op hem, een heel peloton soldaten op één vluchteling. En hier ben ikzelf, op het nog warme spoor, en ik verras onze goede kapitein door mijn geestdrift en moed.'

Het lukte Artemisia zich volledig verbaasd voor te doen.

Onhoorbaar mompelde de kapitein een eenlettergrepige betiteling, maar hardop zei hij: 'Als u mij toestaat, meneer, u bent niet geheel duidelijk en we vertragen de zaak op ontoelaatbare wijze. Hoogheid, de man die zich de zoon van de ex-rancher op Widemos noemt, is gearresteerd wegens hoogverraad. Het is hem gelukt te ontsnappen en hij is nu op de vlucht. We moeten het paleis doorzoeken, kamer voor kamer.'

Fronsend deed Artemisia een stap achteruit. 'Ook mijn kamer?'

'Als u dat toestaat.'

'O, maar dat doe ik niet. Ik zou het zeker weten als er een man in mijn kamer was. En de veronderstelling dat ik met die man, of met welke man dan ook, op dit uur van de nacht iets te maken zou hebben, is hoogst onbetamelijk. Wilt u vooral de nodige eerbied voor mijn positie betonen, kapitein?'

Dat miste zijn uitwerking niet. De kapitein kon alleen maar buigen en antwoorden: 'Die veronderstelling was verre van mij, hoogheid. Neem ons niet kwalijk dat wij u op dit uur van de nacht gestoord hebben. De verklaring dat u de vluchteling niet gezien hebt is natuurlijk voldoende. Onder deze omstandigheden was het noodzakelijk ons te verzekeren van uw veiligheid. Hij is een gevaarlijk man.'

'Maar toch zeker niet zo gevaarlijk dat hij niet kan worden gepakt door u en uw compagnie?'

Gillbrets hoge stem kwam weer tussenbeide. 'Kapitein kom, kom mee. Terwijl u beleefde woorden uit aan het adres van mijn nicht heeft onze man de tijd gehad om zijn slag te slaan in de wapenkamer. Ik wil voorstellen dat u een wacht achterlaat voor de deur van mevrouw Artemisia, zodat ze niet nog eens gestoord wordt in haar slaap. Tenzij, lieve,' en hij wendde zich tot Artemisia, 'jij graag met ons mee zou willen.'

'Ik zal me ertoe beperken,' antwoordde ze koel, 'mijn deur te sluiten en weer naar bed te gaan. Dank u.'

'Kies een lange,' riep Gillbret. 'Neem die daar. Een keurig uniform hebben onze wachten, Artemisia. Je kunt een wacht alleen al aan zijn uniform herkennen, van hoe ver je hem ook ziet.'

'Meneer,' zei de kapitein ongeduldig, 'we hebben geen tijd. U houdt de zaak op.'

Op een wenk van hem stapte er een man uit het peloton; hij salueerde eerst voor Artemisia, terwijl zij de deur al sloot, en daarna voor de kapitein. Het geluid van marcherende voetstappen verdween naar twee kanten tegelijk.

Artemisia wachtte een poosje en opende haar deur toen geluidloos enkele centimeters. De wacht stond daar, de benen van elkaar, zijn rug recht, in de rechterhand zijn wapen en de linkerhand bij zijn alarmknop. Hij was de wacht die Gillbret had voorgesteld, een lange man. Even lang als Biron van Widemos, maar niet zo breed van schouders.

Het kwam op dat ogenblik bij haar op dat Biron, ofschoon jong en dus onredelijk in sommige van zijn gezichtspunten, ten minste groot en goed gespierd was, hetgeen goed te pas kwam. Het was wel wat dwaas van haar geweest hem zo af te blaffen. En hij zag er nog goed uit ook.

Ze sloot de deur weer en liep naar de kleedkamer.

Biron verstijfde toen de wand opengleed. Hij hield zijn adem in en omklemde zijn zwepen. Artemisia zag ze op zich gericht en zei: 'Wees voorzichtig!'

Opgelucht blies hij zijn adem uit en hij stopte de wapens in zijn zakken. Dat voelde niet erg gemakkelijk aan, maar hij had er geen holsters voor. 'Ik moest erop verdacht zijn dat het soldaten waren,' zei hij.

'Kom naar buiten en praat fluisterend.'

Ze had nog steeds haar dunne kamerjas aan, die geweven was van een gladde stof die Biron niet kende en die versierd was met kleine plekjes zilverachtig bont. Het kledingstuk omsloot haar lichaam als werd het erdoor aangetrokken, zodat er geen knopen, haken, lussen of andere bevestigingsmiddelen nodig waren. Het deed dan ook niet veel meer dan vaag de lijnen van Artemisia's lichaam verhullen. Biron keek er met genoegen naar. Ze liet hem een poosje genieten en maakte toen een draaiende beweging met haar wijsvinger. 'Zou je zo vriendelijk willen zijn...?'

Biron kleurde en keek op naar haar gezicht. 'Wat? O, neem me niet kwalijk.'

Hij draaide zich om, maar hij moest het geritsel bij het verwisselen van haar kleren wel horen. Het kwam niet bij hem op zich af te vragen waarom ze de kleedkamer niet gebruikte, of, nog beter, waarom ze zich niet verkleed had voordat ze de wand wegschoof. Er zijn diepten in de psychologie van de vrouw die zich zonder ervaring niet laten verklaren.

Toen hij zich weer omkeerde was ze in het zwart gekleed, in een uit twee delen bestaand kostuum waarvan de rok net tot de knie kwam. Het was van wat zwaardere stof, zodat het kennelijk bedoeld was om buiten gedragen te worden en niet in een balzaal.

Biron vroeg dan ook: 'Gaan we op weg?'

Ze schudde haar hoofd. 'Eerst zul jij je taak moeten vervullen. Jij hebt ook andere kleren nodig. Ga naast de deur staan, dan roep ik de wacht naar binnen.'

'Welke wacht?'

Ze glimlachte vluchtig. 'Ze hebben een wacht voor de deur achtergelaten, zoals oom Gill heeft voorgesteld.'

De deur naar de gang schoof geruisloos een centimeter of vijf open. De wacht stond daar nog, stram en stijf.

'Wacht,' fluisterde ze. 'Kom binnen, snel!'

Er was geen reden voor een gewoon soldaat om niet gehoorzaam en zonder aarzelen aan het bevel van de dochter van de gouverneur te voldoen. Hij stapte door de verder opengaande deur naar binnen met een eerbiedig: 'Tot uw dienst...'

Maar toen zakte hij door zijn knieën ten gevolge van het gewicht op zijn schouders, terwijl zijn zin werd afgebroken zonder dat hij nog een kik kon geven door de onderarm die zijn keel dichtkneep.

Artemisia sloot snel de deur en keek toe met gevoelens die haar bijna misselijk maakten. Het leven in het paleis van de Hinriaden was goed, op het decadente af, en ze had nooit eerder het gezicht van een man zien opzwellen door bloed en zijn mond wanhopig zien gapen en trekken in een gevecht tegen verstikking. Ze wendde zich verward af.

Biron trok zijn lippen op terwijl hij kracht uitoefende om de keel van de ander nog verder dicht te drukken. Enige ogenblikken later plukten de handen van de wacht steeds zwakker en zonder succes aan Birons arm, terwijl zijn voeten nutteloze schoppen uitdeelden. Biron tilde hem van de vloer zonder zijn greep te laten verslappen.

Toen vielen de armen van de wacht slap langs zijn lichaam; zijn benen werden krachteloos en het krampachtige en nutteloze rijzen en dalen van zijn borstkas begon te minderen. Biron legde hem zachtjes op de vloer en de wacht liet zich slap gaan alsof hij een zak was die geleegd werd.

'Is hij dood?' fluisterde Artemisia geschokt.

'Nee,' zei Biron. 'Je moet het vier of vijf minuten volhouden om een mens te doden. Maar hij zal wel een tijd bewusteloos zijn. Heb je iets om hem mee te binden?'

Ze schudde haar hoofd. Op dat moment voelde ze zich helemaal hulpeloos.

'Maar je zult toch wel enkele Cellite-kousen hebben? Die zouden goed dienst kunnen doen.' Hij had de wacht zijn wapens al afgenomen en trok hem nu zijn bovenkleren uit. 'En ik zou me ook wel eens willen wassen. Dat is zelfs nodig.'

Het was erg prettig door de reinigende mist in Artemisia's badkamer te lopen. Hij was er misschien een beetje te veel door geparfumeerd, maar in de buitenlucht zou dat wel wegwaaien, hoopte hij. Hij was tenminste schoon en hij had daarvoor alleen maar door de fijne druppeltjes hoeven lopen die in een krachtige, warme luchtstroom tegen hem aan en langs hem heen schoten. Hij hoefde zich daarna niet af te drogen, daar hij er droog zowel als schoon uit kwam. Zo iets hadden ze niet op Widemos, en op Aarde ook niet.

Het uniform van de wacht was een beetje nauw en Biron was ook niet te spreken over de manier waarop de lelijke conische militaire pet op zijn ronde hoofd paste. Hij keek met weinig voldoening naar zijn spiegelbeeld. 'Hoe zie ik eruit?'

'Als een goede soldaat,' antwoordde ze.

'Jij zult een van deze wapens moeten dragen. Ik kan er geen drie tegelijk hebben.'

Ze nam de zweep met twee vingers aan en liet hem in haar tas glijden, die ze vervolgens magnetisch aan haar brede riem hing, zodat ze allebei haar handen vrij had. 'We moesten nu maar gaan,' meende ze. 'Zeg niets als we iemand tegenkomen en laat mij het woord voeren. Je accent is anders dan dat van hier en bovendien zou het je niet passen in mijn tegenwoordigheid te spreken, tenzij je rechtstreeks aangesproken werd. Denk eraan, je bent een gewone soldaat.'

De wacht op de vloer begon te kronkelen en met zijn ogen te rollen. Zijn polsen en enkels waren samengebonden met kousen die een even grote trekkracht hadden als een gelijke hoeveelheid staal. Zijn tong probeerde tevergeefs de prop uit zijn mond te duwen. Hij was opzij geschoven, zodat het niet nodig was over hem heen te stappen om bij de deur te komen.

'Hierheen,' fluisterde Artemisia.

Bij de eerste zijgang die ze insloegen hoorden ze een voetstap achter zich en er legde zich een hand licht op Birons schouder. Deze deed snel een pas opzij, draaide zich om en greep met één hand de arm van de ander, terwijl zijn andere hand een wapen vastpakte.

Maar het was Gillbret, die vlug zei: 'Rustig, man!'

Biron liet los en Gillbret wreef zijn arm. 'Ik heb op jullie gewacht, maar dat is nog geen reden om mijn botten te breken. Laat me je eens goed bekijken, Farrill. Je kleren schijnen een beetje gekrompen te zijn, maar je ziet er niet slecht uit, helemaal niet. Niemand zou je in dit pakje twee keer een blik waardig keuren. Dat is het voordeel van een uniform. Men gaat ervan uit dat er een soldaat en niets anders in een soldatenuniform zit.'

'Oom Gill,' fluisterde Artemisia dringend, 'praat niet zo veel. Waar zijn de andere wachten?'

'Iedereen heeft bezwaar tegen een paar woorden,' zei hij gekwetst. 'De andere wachten zijn de toren op. Ze hebben vastgesteld dat onze vriend op geen van de lagere verdiepingen is en dus hebben ze alleen enkele mannen achtergelaten bij de hoofduitgang en bij de opritten. Er is nog geen algemeen alarm gegeven. We kunnen er wel voorbij.'

'Zullen ze u niet missen, meneer?' vroeg Biron.

'Mij? Welnee. De kapitein was blij me weg te zien gaan, ondanks zijn beleefdheden. Ze zullen mij niet gaan zoeken, dat verzeker ik je.'

Ze spraken eerst fluisterend, maar nu hield zelfs dat op, want er stond een wacht beneden bij de oprit terwijl twee andere aan weerszijden stonden van de grote gebeeldhouwde dubbele deur die naar buiten leidde.

Gillbret sprak hen aan. 'Is er al iets bekend van de gevluchte gevangene, mannen?'

'Nee, meneer,' antwoordde de dichtstbijzijnde. Hij sloeg zijn hakken tegen elkaar en salueerde.

'Nou, kijk maar goed uit.' En ze liepen langs hem heen naar buiten, nadat een van de wachten zorgvuldig het alarm had uitgeschakeld dat met de deur was verbonden. Buiten was het donker. De hemel was helder en vertoonde vele sterren. De onregelmatige massa van de donkere Nevel verduisterde alleen de lichtpunten dicht bij de horizon. Het paleis was een donkere massa achter hen en het vliegveld van het paleis was nog geen kilometer voor hen uit. Maar na vijf minuten langs het stille pad te hebben gelopen werd Gillbret onrustig.

'Er is iets mis,' zei hij.

'Oom Gill,' vroeg Artemisia, 'u hebt toch niet vergeten een schip klaar te laten maken?'

'Natuurlijk niet,' bitste hij kortaf, misschien iets luider dan fluisterend. 'Maar waarom is de verkeerstoren verlicht? Die zou donker moeten zijn.'

Hij wees door de bomen naar waar de toren overal witte lichten vertoonde. Normaal zou dit wijzen op activiteit op het veld, op schepen die de ruimte in gingen of ervandoor kwamen. 'Er was niets gepland voor vannacht,' mompelde Gillbret. 'Dat is zeker.'

Ze zagen het antwoord op een afstand, althans, Gillbret zag het. Hij hield ineens stil en spreidde zijn armen wijd uit om de anderen tegen te houden.

'Nu hebben we het gehad.' Hij giechelde bijna hysterisch. 'Deze keer heeft Hinrik de zaak helemaal in de war gestuurd, de idioot. Ze zijn hier! De Tyrannërs! Begrijpen jullie het niet! Dat is Arataps gepantserde privékruiser.'

Biron zag hem zacht glanzen in de lichten. Dit schip was gladder, dunner en roofdierachtiger dan de Rhodiaanse schepen.

'De kapitein zei dat er vandaag een belangrijk persoon feestelijk werd onthaald en daar heb ik verder niet op gelet,' zei Gillbret. 'Nu kunnen we niets meer doen. Tegen de Tyranniërs kunnen we niet vechten.'

Biron verzette zich ineens. 'Waarom niet?' vroeg hij woest. 'Waarom kunnen we niet tegen hen vechten? Ze hebben geen reden om moeilijkheden te verwachten en wij zijn gewapend. Laten we het schip van de commissaris zelf nemen. Laten we hem voor piet snot zetten!'

Hij liep vooruit, uit het betrekkelijke duister onder de bomen het open veld op. De anderen volgden hem. Er was geen reden om zich te verbergen. Ze waren twee leden van de koninklijke familie met een soldaat als escorte. Nu zouden ze het dus tegen de Tyranniërs opnemen!

Simok Aratap was onder de indruk geweest toen hij het paleis op Rhodia jaren geleden voor het eerst gezien had, maar het bleek later slechts het uiterlijke geweest te zijn dat daarvoor gezorgd had. Van binnen was het niet meer dan een beschimmeld restant van vroeger. Twee generaties tevoren hadden Rhodia's wetgevende kamers in deze gebouwen vergaderd en er waren ook de meeste administratieve kantoren gevestigd. Het paleis van de gouverneur was het kloppend hart van een dozijn werelden geweest.

Maar nu kwamen de kamers - die bestonden nog steeds, want de khan veranderde nooit iets aan de plaatselijke wetgeving - eens per jaar bijeen om de besluiten te legaliseren die in de afgelopen twaalf maanden uitgevaardigd waren. Het was niet meer dan een formaliteit. De uitvoerende raad heette constant bijeen te zijn, maar het dozijn mannen waaruit hij bestond, verbleef negen van de tien weken op hun landgoed. De diverse uitvoerende afdelingen waren nog wel actief, daar men niet zonder hen kon regeren, of de gouverneur of de khan het nu voor het zeggen had, maar die waren over de planeet verspreid en minder afhankelijk van de gouverneur. Ze luisterden goed naar hun nieuwe bazen, de Tyranniërs.

Het paleis was in uiterlijk nog wel even majestueus als vroeger, maar ook niet meer dan dat. Het huisvestte het gezin en de familie van de gouverneur, een nauwelijks toereikend stel bedienden en een totaal ontoereikend corps van wachten.

Aratap voelde zich deze dag onplezierig in het paleis. Het was laat, hij was moe, zijn ogen deden pijn, zodat hij zijn contactlenzen uit wilde doen, en bovenal: hij was teleurgesteld.

Er zat geen lijn in! Hij keek zo nu en dan naar zijn militair attaché, maar de majoor luisterde met een onbewogen gezicht naar de gouverneur. Aratap zelf lette niet zo op het gesprek.

'De zoon van Widemos? O ja?' zei hij, maar half luisterend, en even later: 'U hebt hem dus gearresteerd? Heel goed.'

Maar het betekende niet veel voor hem, daar de feiten geen patroon vormden. Aratap had een ordelijke geest die niets moest hebben van een verzameling feiten die niet met elkaar in verband stonden.

Widemos was een verrader geweest en zijn zoon had geprobeerd de gouverneur van Rhodia te spreken te krijgen. Hij had dat eerst in het geheim gepoogd en toen dat mislukt was had hij het wegens de dringende noodzaak openlijk getracht met behulp van dat belachelijke verhaal van een moordaanslag. Dat moest toch zeker het begin van een patroon zijn.

En nu was er opeens geen patroon. Hinrik leverde de jongeman met onbeschaamde haast uit. Hij kon niet eens tot de ochtend wachten, leek het wel. En dat klopte helemaal niet. Of Aratap had nog niet alle feiten vernomen.

Hij vestigde zijn aandacht weer op de gouverneur. Hinrik begon zichzelf te herhalen. Aratap voelde een begin van medelijden. De man was zo bang gemaakt dat zelfs de Tyranniërs hun geduld met hem begonnen te verliezen. En toch was dat de enige manier. Alleen vrees kon absolute loyaliteit verzekeren. Dat en niets anders.

Widemos was niet bang geweest en ondanks het feit dat zijn eigenbelang aan alle kanten verweven was met het aanblijven van de heerschappij der Tyranniërs, was hij in opstand gekomen. Maar Hinrik was wel bevreesd en dat was het grote verschil. En omdat hij bang was, zat hij daar te stamelen en woorden uit te kramen in een poging een teken van goedkeuring aan de beide mannen te ontlokken. De majoor zou hem dat natuurlijk niet geven, wist Aratap. De man had geen fantasie. Hij zuchtte en wilde maar dat hij die ook niet had. De politiek was maar een smerig zaakje.

Dus zei hij, zich in het gesprek mengend: 'Juist ja. Ik complimenteer u met uw snelle beslissing en met uw toewijding in de dienst van de khan. U kunt er zeker van zijn dat hij ervan zal horen.'

Hinrik leefde zichtbaar op. Zijn opluchting was duidelijk merkbaar.

'Laat hem maar eens binnenkomen,' vervolgde Aratap, 'dan kunnen we horen wat die jonge haan te zeggen heeft.' Hij onderdrukte met moeite een geeuw. Het kon hem helemaal niets schelen wat 'die jonge haan' te zeggen had.

Op dat moment was het Hinriks bedoeling de kapitein van de wacht te bellen, maar dat was niet nodig, want die stond al onaangekondigd in de deuropening.

'Excellentie!' riep hij en hij kwam binnen zonder op toestemming te wachten. Hinrik staarde naar zijn hand, die nog boven de telefoon hing, en vroeg zich af of zijn voornemen zo krachtig was geweest dat de daad niet meer nodig was geworden. Enigszins verward vroeg hij: 'Wat is er, kapitein?'

'Excellentie,' antwoordde de man, 'de gevangene is ontsnapt.'

Aratap voelde de vermoeidheid van zich afvallen. Wat was dit? 'De details, kapitein!' beval hij en hij ging rechtop in zijn stoel zitten.

In spaarzame bewoordingen voldeed de kapitein aan het bevel. Hij eindigde met: 'Ik vraag daarom toestemming, excellentie, om algemeen alarm te geven. Ze zijn nog maar een paar minuten onderweg.'

'O zeker, in elk geval,' stotterde Hinrik, 'in elk geval. Algemeen alarm, precies. Net wat er nodig is. Vlug! Vlug! Meneer de commissaris, ik begrijp niet hoe dit gebeurd kan zijn. Kapitein, zet al uw mannen in. Er zal een onderzoek worden ingesteld, meneer de commissaris. Als het nodig is zal elke man van de wachten worden gebroken. Gebroken! Gebroken!'

Hij leek wel hysterisch te worden, maar de kapitein bleef staan. Het was duidelijk dat hij nog meer te zeggen had.

'Waarom wacht u?' vroeg Aratap.

'Mag ik even alleen met uwe excellentie spreken?' vroeg de kapitein. Hinrik wierp een snelle, bevreesde blik op de onverstoorbare commissaris en kon een zwak vertoon van verontwaardiging opbrengen. 'Wij hebben geen geheimen voor de soldaten van de khan, onze vrienden, onze...'

'Zeg maar wat u te zeggen hebt, kapitein,' kwam Aratap rustig tussenbeide.

De kapitein sloeg zijn hakken tegen elkaar en zei: 'Daar ik bevel heb gekregen te spreken, excellentie, spijt het me u te moeten berichten dat mevrouw Artemisia en meneer Gillbret de gevangene vergezellen op zijn vlucht.'

'Hij heeft het gewaagd ze gevangen te nemen?' Hinrik was opgesprongen. 'En mijn wachten hebben dit toegestaan?'

'Ze zijn niet gevangengenomen, excellentie. Ze zijn uit vrije wil met hem meegegaan.'

'Hoe weet u dat?' vroeg Aratap. Hij was nu opgetogen en klaar wakker. Daar was tenslotte toch het patroon en nog wel een beter dan hij tevoren gedacht had.

'We hebben de getuigenis van de wacht die ze overmeesterd hebben en van de wachten die hun zonder het te weten toestonden het gebouw te verlaten.'

Hij aarzelde even en voegde er toen onheilspellend aan toe: 'Toen ik met mevrouw Artemisia sprak bij de deur van haar kamer, vertelde ze mij dat ze al in bed had gelegen. Later besefte ik pas dat haar gezicht geheel was opgemaakt toen ze me dat vertelde. Toen ik terugkwam was het te laat. Ik neem de schuld voor de slechte behandeling van deze zaak op mij. Na deze nacht zal ik uwe excellentie vragen mijn ontslag te aanvaarden, maar eerst: heb ik nog steeds uw toestemming om algemeen alarm te geven? Zonder uw toestemming zou ik me niet in zaken van de koninklijke familie kunnen mengen.'

Maar Hinrik wankelde op zijn voeten en kon de man alleen maar vaag aanstaren.

'Kapitein,' zei Aratap, 'u kunt uw aandacht beter aan de gezondheid van uw gouverneur schenken. Ik stel voor dat u zijn lijfarts roept.'

'Maar het algemeen alarm?' herhaalde de kapitein.

'Er komt geen algemeen alarm,' zei Aratap. 'Begrijpt u me? Geen algemeen alarm! Geen poging om de gevangene op te pakken. Het incident is gesloten. Laat uw mannen inrukken en zich aan hun normale bezigheden wijden. Zorgt u nu voor uw gouverneur. Kom, majoor!'

De Tyrannese majoor sprak met nadruk zodra ze de gebouwen van het paleis achter zich hadden. 'Meneer Aratap,' zei hij, 'ik neem aan dat u weet wat u doet. Ik hield daarnet mijn mond met dit in mijn gedachten.'

'Dank u, majoor.' Aratap hield van de nachtlucht van een planeet vol groene, groeiende dingen. Op zijn manier was Tyrann mooier, maar het was een harde schoonheid van rotsen en bergen. Het was er droog, bijzonder droog!

'U kunt Hinrik niet behandelen, majoor Andros. In uw handen zou hij in elkaar zakken of breken. Hij is bruikbaar, maar hij moet zacht behandeld worden zolang hij dat moet blijven.'

De majoor wuifde deze opmerking weg. 'Daar heb ik het nu niet over. Waarom geen algemeen alarm? Wilt u ze niet te pakken krijgen?'

'Wilt u dat dan?' vroeg Aratap kortaf. 'Laten we hier even gaan zitten, majoor Andros. Een bank aan een pad langs een grasveld. Wat is er mooier dan dit en welke plek is er veiliger voor afluisterstralen? Waarom wilt u de jongeman pakken, majoor?'

'Waarom wil ik elke verrader en samenzweerder pakken?'

'Waarom, inderdaad, als u zodoende slechts enkele werktuigen te pakken krijgt terwijl de bron van het gif onaangeraakt blijft? Wie zou u nu grijpen? Een jonge vent, een dwaas meisje en een seniele idioot.

Dicht bij hen hoorden ze het zachte geplas van een kunstmatige waterval. Die was niet groot, maar wel decoratief. Nou, daar kon Aratap zich over verbazen. Stel je toch voor, water dat zo maar wegstroomt, over stukken rots vloeit en dan zonder verder nut over de grond loopt. Hij had er nooit aan kunnen wennen en bleef er verontwaardigd over.

'Zoals de zaak er nu voor staat hebben we niets,' zei de majoor.

'We hebben een patroon. Toen de jongeman hier aankwam, zochten wij naar een verbinding tussen hem en Hinrik en dat hinderde ons, omdat Hinrik is... wat hij is. Maar dat was onze enige mogelijkheid. Nu zien we dat het toch niet Hinrik was, dat Hinrik een foutieve richting was. De jongeman moest Hinriks dochter en neef hebben en dat klopt beter.'

'Waarom heeft de gouverneur ons niet eerder geroepen? Hij wachtte tot midden in de nacht.'

'Omdat hij het werktuig is van degene die hem het eerst bereikt en ik ben er zeker van dat Gillbret hem heeft voorgesteld deze nachtelijke samenkomst te houden ten teken van zijn grote ijver.'

'Bedoelt u dat wij hier met opzet heen zijn geroepen om getuigen te zijn van hun ontsnapping?'

'Nee, niet om die reden. Ga zelf maar na. Waar zijn deze mensen van plan heen te gaan?'

De majoor haalde de schouders op. 'Rhodia is groot.'

'Ja, als het alleen om de jonge Farrill zou gaan. Maar waar op Rhodia zouden twee leden van de koninklijke familie heen kunnen gaan zonder herkend te worden? Vooral de dochter?'

'Ze zullen de planeet dus moeten verlaten? Ja, dat geloof ik ook.'

'En waarvandaan? Ze hebben het vliegveld van het paleis na een wandeling van een kwartier kunnen bereiken. Begrijpt u nu met welk doel wij hier zijn?'

'Ons schip?' vroeg de majoor.

'Natuurlijk. Een Tyrannees schip zouden ze ideaal vinden. Anders hadden ze een keuze moeten doen uit vrachtschepen. Farrill is op Aarde opgeleid en ik ben er zeker van dat hij een kruiser kan vliegen.'

'U roert het punt zelf aan,' zei de majoor. 'Waarom staan wij toe dat de adel zijn zonen overal heen stuurt? Waarom moet een onderdaan meer weten van ruimtereizen dan hij nodig heeft voor de plaatselijke handel? We voeden zo soldaten op die zich tegen ons kunnen keren.'

'Hoe dan ook,' zei Aratap zonder daar verder op in te gaan, 'op dit ogenblik is van belang dat Farrill een opleiding op Aarde heeft gehad. Laten we dat objectief beschouwen zonder er boos over te worden. Het feit blijft dat ik er zeker van ben dat ze onze kruiser gestolen hebben.'

'Dat kan ik niet geloven.'

'U hebt uw polsradio. Maak eens contact met het schip, als u kunt.'

De majoor probeerde het, maar zonder succes.

'Probeer nu de verkeerstoren,' stelde Aratap voor.

Dat deed de majoor en het dunne stemmetje uit de kleine ontvanger antwoordde, kennelijk opgewonden: 'Maar, Excellentie, ik begrijp het niet. Er moet een vergissing in het spel zijn, want uw piloot is tien minuten geleden vertrokken.'

Aratap glimlachte. 'Ziet u wel? Volg het patroon en elk feit past er precies in, wordt zelfs onvermijdelijk. En ziet u nu ook de gevolgen?'

De majoor zag ze en sloeg zich lachend op zijn dij. 'Natuurlijk!'

'Kijk,' zei Aratap, 'ze konden het natuurlijk niet weten, maar nu hebben ze zich in de nesten gewerkt. Als ze zich tevreden hadden gesteld met het onooglijkste Rhodiaanse vrachtschip op het vliegveld zouden ze zeker zijn ontsnapt en - hoe zeg je dat ook alweer? - ik zou vannacht voor schut zijn gezet. Maar zoals de zaak nu staat is dat niet het geval en kan niets hen meer redden. Als ik hen naar me toe trek op het moment dat ik dat wil' - hij sprak deze woorden met voldoening - 'zal ik de rest van de samenzweerders eveneens in handen hebben.'

Hij zuchtte en merkte dat hij weer slaap begon te krijgen. 'We hebben geluk gehad en we hebben nu geen haast. Roep de centrale basis op en laat die een ander schip zenden om ons op te halen.'

10. Misschien!

Biron Farrills opleiding op Aarde in het vak ruimtevaart was hoofdzakelijk theoretisch geweest. Er waren cursussen geweest over de diverse manieren van scheepsconstructie en voortstuwing in de ruimte, inclusief de theorie van de superatomische motor, maar veel tijd was er niet besteed aan het werkelijk besturen van een schip in de ruimte. De beste en kundigste piloten leerden de kunst in de ruimte en niet op de collegebanken.

Hij was erin geslaagd zonder ongelukken op te stijgen, hoewel dat meer geluk dan wijsheid was geweest. De Meedogenloos reageerde veel sneller op de besturing dan Biron had verwacht. Hij had op Aarde verscheidene schepen de lucht en de ruimte in gekregen en daarna terug naar de planeet, maar dat waren oude, tragere modellen geweest, die aan werden gehouden voor het praktisch onderricht aan de studenten. Ze hadden zich rustig gedragen en waren moe, heel moe geweest. Ze waren met moeite opgestegen en langzaam in spiralen de lucht en de ruimte in gegaan.

De Meedogenloos was echter zonder moeite opgestegen, met een sprong en fluitend door de lucht, zodat Biron uit zijn stoel was gevallen en bijna zijn schouder had ontwricht. Artemisia en Gillbret, die als onervarenen voorzichtiger waren geweest en hun riemen hadden vastgemaakt, waren alleen krachtig tegen de gecapitonneerde leuningen gedrukt. De Tyrannese gevangene had tegen een wand gelegen, onderwijl aan zijn boeien rukkend en zacht vloeken mompelend.

Biron was wankelend overeind gekomen, had de Tyran-niër met een schop tot stilte gemaand en zich langs de wand tegen de versnelling in aan de leuning voorttrekkend terug naar zijn stoel begeven. Stoten deden het schip trillen en toen ze op snelheid waren nam de versnelling af tot een dragelijke waarde.

Ze waren toen al in de bovenlagen van de Rhodiaanse atmosfeer. De hemel was diep paars en de romp van het schip was heet ten gevolge van de wrijving met de lucht, zodat de warmte binnen kon worden gevoeld.

Er waren daarna uren nodig om het schip in een baan om Rhodia te brengen. Biron kon geen manier vinden om vlug de snelheid te berekenen die nodig was om de aantrekkingskracht van Rhodia te neutraliseren. Die moest hij op het gevoel af zien te bepalen door de snelheid beurtelings te verhogen en te verlagen en daarbij de vertragingsmeter in het oog te houden, die de afstand tot het oppervlak van de planeet aangaf door de sterkte van het zwaartekrachtveld te meten. Gelukkig was de massameter al geijkt voor Rhodia's massa en straal. Zonder uitgebreide proefnemingen zou Biron dit ijken zelf niet hebben kunnen verrichten.

Tenslotte bleef de vertragingsmeter op één waarde staan en vertoonde hij over een periode van twee uur bijna geen afwijking. Biron ontspande zich en de anderen maakten hun riemen los. 'Je hebt geen bijzonder fijne stijl van besturen, heer rancher,' merkte Artemisia op.

'Maar ik kan tenminste vliegen, dame,' antwoordde Biron kortaf. 'Als jij het beter kunt, mag je het zeker proberen, maar alleen als ik dan eerst mag uitstappen!'

'Kalm, kalm,' zei Gillbret, 'het schip is te klein voor prikkelbaarheid. Ik merk dat jullie elkaar al tutoyeren. Welnu, noem mij maar gewoon Gillbret. Wat betreft het besturen van het schip, waarom roepen we de hulp van onze Tyrannese vriend hier niet in?'

De Tyranniër keek boos en Biron zei: 'Nee, we zouden hem op geen enkele manier kunnen vertrouwen. En mijn eigen stuurkunst zal beter worden naarmate ik aan het schip wen. Ik heb jullie nog niet beschadigd, is het wel?'

Zijn schouder deed nog steeds pijn als gevolg van zijn val bij de start en zoals gewoonlijk maakte pijn hem prikkelbaar.

'Nou,' vroeg Gillbret, 'wat doen we dan met hem?'

'Ik heb geen zin om hem in koelen bloede te doden,' zei Biron, 'en bovendien zou ons dat niet helpen. Het zou de Tyranniërs extra opwinden. Het doden van een lid van het meestervolk is echt een onvergeeflijke zonde.'

'Maar wat is het alternatief?'

'We zetten hem aan land.'

'Goed, maar waar?'

'Op Rhodia.'

'Wat?'

'Dat is de enige plaats waar ze ons niet zullen zoeken. Bovendien zullen we toch gauw moeten landen.'

'Waarom?'

'Nou, dit is het schip van de commissaris en hij heeft het gebruikt om van de ene plaats op de planeet naar een andere te vliegen. Het is niet geproviandeerd voor vluchten in de ruimte. Voordat we ergens heen gaan zullen we een complete inventaris van het schip moeten opmaken en op zijn minst zeker moeten weten dat er genoeg voedsel en water aan boord is.'

Artemisia knikte heftig. 'Je hebt gelijk. Natuurlijk! Ik zou daar zelf niet aan gedacht hebben. Knap van je, Biron.'

Biron maakte een achteloos gebaar, maar voelde zich toch gevleid. Het was de eerste keer dat ze zijn voornaam gebruikt had. Ze kon toch wel aardig zijn als ze wilde.

'Maar hij zal meteen onze verblijfplaats bekend maken per radio,' meende Gillbret.

'Dat denk ik niet,' zei Biron. 'Ten eerste vermoed ik dat Rhodia wel afgelegen oorden zal hebben. We hoeven hem niet achter te laten in de zakenwijk van een stad of midden in een Tyrannees garnizoen. Bovendien hunkert hij er misschien helemaal niet zo naar in contact te komen met zijn superieuren als jullie wel denken... Zeg eens, soldaat, wat zou er met een militair gebeuren die heeft toegestaan dat de commissaris van de khan zijn privékruiser werd ontstolen?'

De gevangene antwoordde niet, maar zijn lippen werden bleek en dun.

Biron zou niet graag in de schoenen van de soldaat hebben gestaan. Goed, men kon het hem niet erg kwalijk nemen. Er was geen reden waarom hij moeilijkheden had moeten verwachten van leden van de Rhodiaanse koninklijke familie. Hij had zich aan de letter van de Tyrannese militaire code gehouden en geweigerd hem aan boord van het schip te laten komen zonder de toestemming van de commanderende officier. Ook als de gouverneur zelf vergunning had gevraagd om binnen te komen had hij volgehouden dat hij moest weigeren. Maar intussen hadden ze al om hem heen gestaan en tegen de tijd dat hij besefte dat hij de militaire code nog beter had moeten volgen en hij zijn wapen wilde trekken, was het te laat. Een op zijn borst gerichte zenuwzweep raakte hem bijna. Zelfs toen had hij nog niet toegegeven. Ze hadden hem een veeg met de zenuwzweep over zijn borst moeten geven om hem te stoppen. Maar zelfs gezien deze verzachtende omstandigheden wachtte hem veroordeling door de krijgsraad. Daar twijfelden ze geen van allen aan, de soldaat wel het minst.

Twee dagen later waren ze geland bij een buitenwijk van de stad Southwark. Die was met opzet gekozen daar ze ver weg lag van de voornaamste centra van de Rhodiaanse bevolking. De Tyrannese soldaat was vastgebonden in een repulsiesloep gezet en daarmee mocht hij op zo'n tachtig kilometer van de dichtstbijzijnde stad naar beneden dwarrelen.

Het landen op een leeg strand verliep zonder veel horten en stoten, en Biron, die de minste kans liep herkend te worden, deed de nodige inkopen. Het Rhodiaanse geld dat Gillbret zo verstandig was geweest mee te nemen was maar nauwelijks voldoende voor de elementaire noodzakelijkheden, want een groot deel ervan werd besteed aan een kleine tweewieler en een trekkarretje waarin hij de voorraden bij gedeelten kon vervoeren.

'Je had meer kunnen doen met het geld,' verweet Artemisia hem,' 'als je niet zoveel had uitgegeven aan de Tyrannese pap die je gekocht hebt.'

'Ik vind dat ik niet anders kon,' verdedigde Biron zich. 'Jij noemt het nu wel Tyrannese pap, maar het is goed uitgebalanceerd voedsel en het zal ons er beter doorheen halen dan wat ik anders had kunnen krijgen.'

Hij was uit zijn hum. Hij had gezwoegd als een bootwerker om die etenswaren allemaal van de stad naar het schip te krijgen. Er was ook heel wat risico aan verbonden geweest het in een van de door Tyranniërs beheerde winkels in de stad te kopen. Hij had goedkeuring verwacht.

Er was bovendien geen alternatief geweest. De Tyrannese militairen hadden een voorraadtechniek ontwikkeld die geheel gebaseerd was op het feit dat ze kleine schepen hadden. Ze konden zich de enorme voorraadkamers van andere schepen niet veroorloven, die volgehangen waren met de karkassen van hele dieren, netjes in rijen naast elkaar. Ze hadden een geconcentreerd standaardvoedsel moeten ontwikkelen dat alles bevatte wat nodig was wat betreft energetische waarde en bestanddelen, en daarmee basta. Het had maar een twintigste van de ruimte nodig van een gelijkwaardige hoeveelheid dierlijk voedsel en het kon bij lage temperatuur worden opgeslagen.

'Je moet er maar aan wennen,' voegde Biron haar toe. Hij deed haar knorrigheid na, zodat ze een kleur kreeg en zich afwendde. 'Het smaakt afschuwelijk,' had Artemisia hem afkeurend meegedeeld.

Wat haar eigenlijk hinderde, Biron wist het wel, was gewoon het gebrek aan ruimte en alles wat daarmee samenhing. Er was niet alleen de kwestie van het eentonige voedsel. Er waren bijvoorbeeld geen aparte slaapkamers. Er waren de machinekamers en de cockpit, die het grootste deel van de ruimte in het schip besloegen. Tenslotte, dacht Biron, is dit een oorlogsschip en geen plezierjacht. Ook waren er een voorraadkamer en een kleine hut met een rij van drie britsen aan elke kant. Het toilet bevond zich in een klein hok net buiten de hut.

Het betekende boven op elkaar zitten. Het kwam neer op totale afwezigheid van privacy, en daar kwam nog bij dat Artemisia zich zou moeten instellen op het feit dat er geen vrouwenkleren aan boord waren, geen spiegels, geen mogelijkheden om zich te wassen.

Nou ja, ze zou eraan moeten wennen. Biron voelde dat hij genoeg voor haar had gedaan en zich genoeg had ingespannen. Waarom kon zij het niet lichter opnemen en zo nu en dan eens glimlachen? Ze kon zo lief glimlachen en hij moest toegeven dat ze geen slechte metgezel was, behalve dan als ze een slecht humeur had.

Waarom zou hij tijd verspillen door aan haar te denken?

De watersituatie was het ergst. Tyrann was een woestijngebied, waar water uiterst kostbaar was. Er was dus niets van aan boord voor gebruik als waswater. Soldaten konden zichzelf en hun bezittingen wassen als ze op een planeet waren geland. Tijdens tochten kon een beetje vuil en zweet hen niet deren. Zelfs aan drinkwater was maar nauwelijks voldoende voor wat langere tochten. Tenslotte kon water niet worden geconcentreerd of gedehydreerd, het moest in zijn oorspronkelijke toestand worden meegevoerd. Het probleem werd nog verergerd door het feit dat de hoeveelheid water in het geconcentreerde voedsel zeer gering was.

Er waren destillatietoestellen voor hergebruik van het water dat door het lichaam werd uitgescheiden, maar toen Biron begreep wat hun functie was, voelde hij zich misselijk worden en veranderde hij de zaak zo, dat uitscheidingsproducten werden uitgestoten zonder pogingen het water erin terug te winnen. Chemisch was dat een verstandige werkwijze, maar je moest het idee wel gevoelsmatig kunnen aanvaarden.

De tweede opstijging was naar verhouding een model van soepel verloop en Biron besteedde daarna wat tijd aan het experimenteren met de diverse knoppen. Het paneel waarop deze gemonteerd waren, leek maar flauw op de uitvoeringen die hij had leren kennen op de schepen op Aarde. Hier was het paneel tot uiterst kleine afmetingen gecomprimeerd. Als Biron het doel van een contact of de betekenis van een meter had uitgedokterd, schreef hij dat nauwkeurig op een stickertje en hij plakte dat op het paneel.

Gillbret kwam de cockpit binnen en Biron keek over zijn schouder. 'Artemisia is zeker in de hut?'

'Er is geen plek waar ze anders zou kunnen zijn.'

'Als je haar ziet, zeg haar dan dat ik een slaapplaats hier in de cockpit zal maken en ik geef jou de raad hetzelfde te doen, dan heeft zij de hut voor zich alleen.' Een beetje mopperend voegde hij eraan toe: 'Ik vind haar toch wel een beetje kinderachtig.'

'Jij bent ook niet altijd even prettig, Biron,' meende Gillbret. 'Je moet niet vergeten aan welk leven ze gewend is.'

'Nou goed, dat vergeet ik ook niet, maar wat dan nog?

Aan wat voor soort leven denk je dat ik gewend ben? Ik ben niet geboren in de mijnstreek van de een of andere asteroïde, weet je. Ik ben geboren op de grootste ranch op Nefelos. Maar als je in een bepaalde toestand geraakt bent, moet je je erin schikken. Ik kan de romp van dit schip verdomme niet uitrekken. Het kan niet meer voedsel en water bevatten en ik kan er niets aan doen dat er geen douche is. Ze valt mij erop aan alsof ik dit schip persoonlijk ontworpen heb.' Het luchtte hem op tegen Gillbret te kunnen schreeuwen. Trouwens, schreeuwen was überhaupt een opluchting.

Daar ging de deur open en Artemisia stond in de opening. Op ijskoude toon zei ze: 'Als ik u was, meneer Farrill, zou ik ophouden met schreeuwen. U kunt overal in het schip duidelijk gehoord worden.'

'Dat hindert me niet,' zei Biron. 'En als het schip je niet bevalt, vergeet dan niet dat we geen van tweeën hier zouden zijn als je vader niet geprobeerd had mij te doden en jou uit te huwelijken.'

'Laat mijn vader erbuiten.'

'Ik zal het hebben over wie ik wil.'

Gillbret legde zijn handen op zijn oren. 'Stop beiden, alsjeblieft!'

Dat bracht een einde aan de ruzie en Gillbret maakte daar gebruik van door te zeggen: 'Zullen we het nu over ons reisdoel hebben? Het is wel duidelijk dat we ons plezieriger zullen voelen wanneer we ergens anders zijn en we dit schip kunnen verlaten.'

'Ik ben het met je eens, Gill,' antwoordde Biron. 'Laten we ergens heen gaan waar ik niet meer naar haar gekakel hoef te luisteren. Die vrouwen ook aan boord van ruimteschepen!'

Artemisia trok zich niets van hem aan en wendde zich alleen tot Gillbret. 'Waarom verlaten we de nevelstreek niet?'

'Ik weet niet wat jullie plannen zijn,' zei Biron bruusk, 'maar ik wil mijn ranch terug hebben en iets gaan doen aan de moord op mijn vader. Ik blijf in de koninkrijken.'

'Ik bedoel niet dat we die voorgoed zouden verlaten. Alleen maar totdat de eerste felle zoekactie voorbij is. Ik begrijp toch al niet wat je zou willen doen om je ranch terug te krijgen. Dat lukt je niet voordat het Tyrannese keizerrijk in stukken is gebroken en dat zie ik je nog niet doen.'

'Bemoei jij je nu maar niet met wat ik van plan ben. Dat zijn mijn zaken.'

'Mag ik een voorstel doen?' vroeg Gillbret rustig. Hij vatte de stilte die hierna ontstond op als een goedkeuring en vervolgde: 'Stel dat ik jullie vertel waar we heen moeten en wat we precies moeten doen om te helpen bij het in stukken breken van het keizerrijk, zoals Arta zei.'

'Zo. En hoe denk je dat dan te doen?' vroeg Biron.

Gillbret glimlachte en merkte op: 'Beste jongeman, je neemt een amusante houding aan. Vertrouw je me niet? Je kijkt me aan alsof je denkt dat elk plan waar ik belang in stel vanzelf dwaas moet zijn. Bedenk dat ik je uit het paleis heb gekregen.'

'Dat weet ik en ik ben geheel bereid naar je te luisteren.'

'Doe dat dan. Ik heb meer dan twintig jaar gewacht op een kans om weg te komen. Als ik een gewone burger was geweest, had ik die al lang geleden gekregen, maar als gevolg van mijn komaf ben ik een publiek persoon. En toch, als ik niet als een Hinriad geboren was, zou ik niet aanwezig zijn geweest bij de kroning van de tegenwoordige khan van Tyrann en in dat geval zou ik nooit bij toeval het geheim hebben ontdekt waardoor diezelfde khan op zekere dag vernietigd zal worden.'

'Ga door,' zei Biron.

'De tocht van Rhodia naar Tyrann werd natuurlijk gemaakt met een Tyrannees oorlogsschip en de terugtocht ook. Een schip als dit, zou ik zeggen, maar wel groter. De heenreis verliep zonder bijzonderheden. Het verblijf op Tyrann had zijn amusante ogenblikken, maar bezat voor zover het nu voor ons van belang is, geen opmerkelijkheden. Maar tijdens de terugtocht trof een meteoor ons schip.'

'Wat?'

Gillbret hief zijn hand op. 'Ik weet heel goed dat het een onwaarschijnlijk voorval is. Het voorkomen van meteoren in de ruimte, vooral in de ruimte tussen de sterren, is gering genoeg om de kans op een botsing met een schip heel onbetekenend te maken, maar het gebeurt toch wel, zoals jullie weten. En het gebeurde in mijn geval. Natuurlijk kan elke meteoor, zelfs als die niet groter is dan een speldenkop, wat bij de meeste het geval is, de huid van elk schip doorboren, behalve als het zeer zwaar gepantserd is.'

'Dat weet ik,' zei Biron. 'Het is een kwestie van hun bewegingsenergie, het product van hun massa en hun snelheid. Hun snelheid vergoedt veel van hun gebrek aan massa.' Hij dreunde het somber op als een les op school en merkte dat hij tersluiks naar Artemisia keek.

Ze was gaan zitten om naar Gillbret te luisteren, zo dicht bij hem dat ze elkaar bijna raakten. Het viel Biron op dat haar profiel mooi was zoals ze daar zat, hoewel haar haar enigszins in de war zat. Ze had haar jasje niet aan en het zachte wit van haar blouse was nog glad en vlekkeloos na achtenveertig uur. Hij vroeg zich af hoe haar dat gelukt was.

De tocht kon echt heel plezierig zijn, dacht hij, als zij maar kon leren zich te gedragen. De moeilijkheid was dat niemand haar ooit in zijn macht had gehad, dat was het. Haar vader zeker niet. Ze was er te zeer aan gewend geraakt haar eigen zin te doen. Als ze niet van adel was, zou ze een lieve jonge vrouw zijn geweest.

Hij was net begonnen aan een kleine dagdroom waarin hij haar in zijn macht kreeg en haar tot een toestand van de juiste waardering voor zijn persoon bracht, toen ze haar hoofd omdraaide en hem kalm aankeek. Biron keek opzij en vestigde zijn aandacht weer op Gillbret. Hij had een paar zinnen gemist.

'Ik begrijp totaal niet waarom het schild van het schip niet naar behoren werkte. Het was een van die dingen waarop niemand ooit het antwoord zal weten, maar het werkte niet. Hoe dan ook, de meteoor trof ons midscheeps. Hij had de grootte van een kiezelsteen en de huid vertraagde hem voldoende om hem te beletten door de huid aan de overkant naar buiten te schieten. Als dat wel gebeurd was, zou er weinig schade aangericht zijn, daar de huid heel snel tijdelijk dicht had kunnen worden gemaakt.

Nu vloog het ding echter naar de cockpit; daar kaatste hij terug tegen een van de wanden en hij stuiterde heen en weer tot zijn kracht eindelijk gebroken was. Er kan niet meer dan een minuut verlopen zijn voordat het ding tot stilstand kwam, maar bij een oorspronkelijke snelheid van zo'n honderdvijftig kilometer per minuut moet het steentje wel honderd keer heen en weer gevlogen zijn in het vertrek. Beide bemanningsleden waren op vele plaatsen doorboord en ik was alleen ontsnapt doordat ik in de hut was.

Ik had de metalen ping gehoord toen de meteoor de huid doorboorde en daarna het geklikklak van het heen en weer vliegen in het schip. Ook had ik de afschrikwekkende schreeuwen van de bemanningsleden gehoord. Toen ik de cockpit binnenrende zag ik overal bloed en kapot gescheurd vlees. Wat er daarna gebeurde herinner ik me nog maar vaag, hoewel ik het jaren lang stap voor stap heb herbeleefd in nachtmerries.

Het koude geluid van ontsnappende lucht voerde me naar het door de meteoor gemaakte gat. Ik legde er een plaat metaal overheen en de luchtdruk zorgde voor een redelijke afsluiting. Ik vond de kleine beschadigde kiezelsteen op de vloer en merkte dat hij warm aanvoelde. Ik klopte er met een schroefsleutel op en sloeg hem in tweeën. De opengelegde binnenkant werd dadelijk bedekt door een laagje rijp, daar hij nog de temperatuur van de ruimte had.

Ik bond een touw om een pols van de twee lijken en aan elk touw een magneet. Ik duwde de lijken door de luchtsluis en hoorde de magneten tegen de buitenwand klikken. Ik wist dat de lijken zo stijf bevroren door het schip zouden worden meegesleept. Kijk, zodra we terug zouden zijn in Rhodia zou ik de lijken nodig hebben om te bewijzen dat de meteoor de mannen gedood had en niet ik.

Maar hoe moest ik terug? Ik was volkomen hulpeloos. Ik kon het schip op geen enkele wijze besturen en er was niets dat ik daar in de diepten van de interstellaire ruimte durfde te proberen. Ik wist zelfs niet hoe ik het ruimtecommunicatiesysteem moest behandelen om een SOS uit te zenden. Ik kon het schip alleen zijn eigen weg laten gaan.'

'Maar je kon zelfs dat niet eens, is het wel?' merkte Biron op. Hij vroeg zich af of Gillbret dit verzon, hetzij gewoon uit romantische overwegingen, hetzij vanwege een volledig praktische reden die hij ervoor had. 'Want hoe zat het met de sprongen door de superruimte? Die moet je toch gemaakt hebben, anders was je nu niet hier!'

'Een Tyrannees schip,' antwoordde Gillbret, 'zal, zodra de besturing juist is ingesteld, de vereiste sprongen geheel automatisch maken.'

Biron keek hem ongelovig aan. Hield Gillbret hem voor een dwaas? 'Dat verzin je maar.'

'Dat doe ik niet. Het is een van die verdomde militaire voordelen waardoor zij hun oorlogen wonnen. Ze hebben geen vijftig planetaire systemen met honderden keren de bevolking van Tyrann veroverd door kinderspelletjes te doen, weet je. O, zeker, ze hebben ons een voor een aangevallen en onze verraders heel bekwaam gebruikt, maar bovendien waren ze militair beslist in het voordeel. Iedereen weet dat hun tactiek beter was dan de onze en ten dele kwam dit door de automatische sprongen. Het betekende een belangrijke vergroting van de wendbaarheid van hun schepen en maakte het opstellen van veel ingewikkelder aanvalsplannen mogelijk dan wij ook maar konden verzinnen.

Ik geef toe dat het een van hun best bewaarde geheimen is, deze techniek van hen. Ik had daar nooit van gehoord totdat ik in mijn eentje gevangen zat en het zag gebeuren in de Bloedzuiger - de Tyranniërs hebben de irriterende gewoonte hun schepen een onplezierige naam te geven, ofschoon het misschien psychologisch nuttig is. Ik zag het schip de sprongen maken zonder dat er iemand aan de besturing zat.'

'En wil je daarmee zeggen dat dit schip het ook kan doen?'

'Dat weet ik niet, maar het zou me niet verwonderen.'

Biron keerde zich naar het besturingspaneel. Daar waren nog tientallen contacten waarvan hij het doel niet wist. Later dan maar!

Hij draaide zich weer naar Gillbret. 'En bracht het schip je thuis?'

'Nee, dat deed het niet. Toen die meteoor rondvloog door de cockpit, had hij het besturingspaneel niet onbeschadigd gelaten. Het zou ook wel verbazingwekkend geweest zijn als dat wel het geval was geweest. Er werden meters vernield en het paneel zelf werd gedeukt en beschadigd. Het was niet mogelijk te bepalen hoe de eerder geprogrammeerde instelling van de besturing gewijzigd was, maar die moet veranderd zijn, want het schip heeft me niet teruggebracht naar Rhodia.

Maar tenslotte begon het vaart te minderen en ik begreep dat de tocht volgens het programma afgelopen was. Ik wist niet waar ik was, maar ik slaagde erin de kijkplaat zo te verdraaien dat ik merkte dat er een planeet zo dichtbij was dat er een ronde schijf zichtbaar werd in de telescoop van het schip. Dat was puur geluk en bovendien werd de schijf steeds groter. Het schip was op weg naar die planeet.

Niet rechtstreeks natuurlijk, dat zou te mooi zijn geweest om te hopen. Als ik net zo doorgevlogen was, zou het schip de planeet op een afstand van meer dan een miljoen kilometer gemist hebben, maar op die afstand kon ik de gewone radio gebruiken. Die kon ik bedienen. Het was na deze episode dat ik begonnen ben mezelf te bekwamen in elektronica. Ik nam me toen voor nooit meer zo totaal hulpeloos te worden. Hulpeloos zijn is een van de dingen die niet erg amusant zijn.'

Biron was nieuwsgierig naar het vervolg en zei: 'Je gebruikte dus de radio.'

'Precies,' ging Gillbret voort, 'en ze kwamen naar me toe en brachten me omlaag.'

'Wie?'

'De mensen van die planeet. Die was bewoond.'

'Wat een geluk. Welke planeet was het?'

'Dat weet ik niet.'

'Bedoel je dat ze het je niet gezegd hebben?'

'Amusant, nietwaar? Dat hebben ze inderdaad niet gedaan. Maar het was ergens tussen de nevelkoninkrijken.'

'Hoe weet je dat?'

'Omdat ze wisten dat het schip waar ik in zat een Tyrannees schip was. Dat hadden ze herkend en ze hadden het bijna beschoten voordat ik hen ervan kon overtuigen dat ik de enige overlevende aan boord was.'

Biron legde zijn grote handen op zijn knieën en begon die te masseren. 'Laten we even teruggaan. Ik begrijp het niet. Als ze wisten dat het een Tyrannees schip was en als ze het hadden willen beschieten, is dat er dan niet het beste bewijs van dat hun wereld niet tussen de nevelkoninkrijken lag? Dat het dus overal elders kon liggen, maar niet daar?'

'Nee, zeker niet.' Gillbrets ogen twinkelden en zijn stem werd hoger door de opwinding. 'Het lag tussen de koninkrijken. Ik ben op het oppervlak geweest en wat een wereld was het! Er waren daar mensen uit alle koninkrijken, dat kon je horen aan hun accenten. En ze waren niet bang voor de Tyranniërs. Het was er een waar arsenaal. Dat kon je vanuit de ruimte niet zien. Van verre leek het meer op een achteruit boerende agrarische wereld, maar het werkelijke leven van de planeet speelde zich ondergronds af. Ergens tussen de koninkrijken, jongeman, is nog altijd die planeet en die is niet bang voor de Tyranniërs. Die zal de Tyranniërs vernietigen zoals ze het schip waar ik in zat vernietigd zouden hebben als de bemanningsleden nog in leven waren geweest.'

Biron voelde zijn hart opspringen. Hij wilde het zo graag geloven.

Misschien. Misschien!

11. Zijdezachte lippen

Maar ja, misschien ook niet!

'Hoe ben je te weten gekomen dat het een arsenaal was?' vroeg Biron. 'Hoe lang ben je er gebleven? Wat heb je gezien?'

Gillbret werd ongeduldig. 'Het was niet zo zeer wat ik gezien heb. Ze hebben me heus niet overal rondgeleid.' Hij dwong zichzelf tot kalmte en vervolgde: 'Luister, dit is waar gebeurd zoals ik het vertel. Toen ze me uit het schip haalden was ik er niet best aan toe. Ik was te bang geweest om veel te eten - het is iets vreselijks in je eentje in de ruimte rond te zwerven - en ik moet er slechter hebben uitgezien dan ik werkelijk was.

Ik heb mezelf min of meer voorgesteld en ze hebben me meegenomen onder de grond. Met het schip, natuurlijk. Ik vermoed dat ze meer in het schip geïnteresseerd waren dan in mij. Dat gaf hun een kans om de Tyrannese ruimtetechniek te bestuderen. Ze brachten mij naar wat een hospitaal moet zijn geweest.'

'Maar wat heb je gezien, oom?' vroeg Artemisia.

Biron kwam tussenbeide. 'Heeft hij je dit dan nooit eerder verteld?'

'Nee.'

'Ik heb het tot nu toe aan niemand verteld,' voegde Gillbret eraan toe. 'Zoals ik al zei werd ik naar een soort hospitaal gebracht. Ik ben daar langs onderzoekslaboratoria gegaan die beter moeten zijn geweest dan alles wat we op Rhodia hebben. Op weg naar het ziekenhuis kwamen we langs fabrieken waar een soort metaalbewerking werd verricht. De schepen die mij hadden opgehaald waren zeker anders dan die waar ik ooit van gehoord heb.

Het leek me in die tijd allemaal zo natuurlijk dat ik er in de jaren erna nooit aan getwijfeld heb. Ik denk eraan als aan mijn "rebelliewereld" en ik weet dat er op zekere dag zwermen schepen vandaan zullen vliegen om de Tyranniërs aan te vallen en dat de onderworpen werelden gevraagd zal worden zich achter de leiders van de opstand te scharen. Jaar na jaar heb ik erop gewacht dat het zou gebeuren. Elk nieuw jaar dacht ik bij mezelf: Misschien is dit het jaar. En elke keer hoopte ik ook half van niet, want ik wilde graag eerst wegkomen om met hen mee te doen, om deel te nemen aan de grote aanval. Ik wilde niet dat ze zouden beginnen zonder mij.'

Hij lachte wat beverig. 'Ik stelde me voor dat het de meeste mensen geamuseerd zou hebben te weten wat er binnen in me omging. In mijn geest nog wel! Niemand sloeg mij immers hoog aan.'

'Dit alles is twintig jaar geleden gebeurd,' zei Biron, 'en ze zijn nog niet tot de aanval overgegaan. Er is nog geen teken van hun bestaan geweest. Er zijn nooit vreemde schepen gerapporteerd. Geen incidenten. En je denkt nog steeds...?'

Gillbret raakte in vuur en vlam. 'Ja, dat doe ik. Twintig jaar is niet zo lang voor het organiseren van een opstand tegen een planeet die over vijftig systemen regeert. Ik ben daar geweest aan het begin van de rebellie, dat weet ik. Sindsdien moeten ze bezig zijn geweest de planeet geleidelijk te voorzien van hun ondergrondse bolwerken, nieuwere schepen en wapens te ontwikkelen, manschappen te oefenen en de aanval te plannen.

Alleen in televisiefilms vatten mannen praktisch zonder voorbereiding de wapens op en komt het voor dat er de ene dag een nieuw wapen nodig is, dat het de volgende dag wordt uitgevonden, dat het de derde dag massaal wordt geproduceerd en de vierde dag gebruikt. Dergelijke dingen hebben tijd nodig, Biron, en de mensen op de rebelliewereld weten dat ze volledig klaar moeten zijn voordat ze kunnen beginnen. Ze zullen niet de kans krijgen om een tweede keer aan te vallen.

En wat noem je incidenten? Er zijn Tyrannese schepen verdwenen zonder ooit teruggevonden te zijn. De ruimte is groot, zou je kunnen zeggen, en ze zouden gewoon kunnen zijn verongelukt, maar hoe zou het zijn als ze door de rebellen waren veroverd? Zo was er het geval van de Onvermoeibaar twee jaar geleden. Het rapporteerde een vreemd voorwerp, zo dicht bij dat de massameter erop reageerde, en daarna is er nooit meer iets van gehoord. Het kan misschien een meteoor zijn geweest, maar zeker is dat allerminst.

Het zoeken heeft maanden geduurd, maar ze hebben het schip nooit gevonden. Ik denk dat de rebellen het hebben. De Onvermoeibaar was een nieuw schip, een experimenteel model. Dat zou net kunnen zijn geweest wat ze hebben wilden.'

'Toen je er nu eenmaal geland was,' vroeg Biron, 'waarom ben je er toen niet gebleven?'

'Geloof je niet dat ik dat wel wilde? Ik had er de kans niet toe. Ik heb naar hen geluisterd toen ze dachten dat ik bewusteloos was en zo ben ik wat meer te weten gekomen. Ze stonden toen nog aan het begin en ze konden het zich niet veroorloven te worden ontdekt. Ze wisten dat ik Gillbret oth Hinriad was. Er waren genoeg gegevens aan boord om mij te identificeren, zelfs als ik het hun niet verteld had, wat ik wel heb gedaan. Ze wisten ook dat men intens zou gaan zoeken en dat dit niet gauw zou ophouden als ik niet naar Rhodia terugkeerde.

Ze konden een dergelijke zoekactie niet riskeren en dus moesten ze ervoor zorgen dat ik terugkwam op Rhodia. En dat is waar ze me heen gebracht hebben.'

'Wat?' riep Biron uit. 'Maar dat moet een nog groter risico geweest zijn. Hoe hebben ze dat gedaan?'

'Dat weet ik niet.' Gillbret streek met zijn vingers door zijn grijzende haar en zijn ogen schenen op zoek te zijn in oude gedeelten van zijn herinnering. 'Ze hebben me bedwelmd, denk ik. Dat is een witte vlek in het verhaal. Na een bepaald punt is er niets meer. Ik kan me alleen herinneren dat ik mijn ogen opende en terug was in de Bloedzuiger. Ik bevond me in de ruimte, niet ver van Rhodia.'

En de twee dode bemanningsleden waren nog altijd verbonden met de sleepmagneten? Ze waren er niet afgehaald op de rebelliewereld?' vroeg Biron.

'Ze waren er nog steeds.'

'Was er enig bewijsstuk om aan te geven dat je op de rebelliewereld was geweest?'

'Helemaal niets. Er was alleen mijn herinnering.'

'Hoe wist je dat je in de buurt van Rhodia was?'

'Dat wist ik niet. Ik was in de buurt van een planeet, dat zei de massameter. Ik gebruikte de radio weer en deze keer kwamen Rhodiaanse schepen me halen. Ik heb mijn verhaal met de nodige wijzigingen verteld aan de toenmalige Tyrannese commissaris. Ik heb natuurlijk niets gezegd over de rebelliewereld. En ik heb gezegd dat de meteoor ons net na de laatste sprong had geraakt. Ik wilde hem niet doen denken dat ik wist dat een Tyrannees schip de sprongen automatisch kon maken.'

'Geloof jij dat de rebelliewereld dit feit ontdekt heeft? Heb jij het hun verteld?'

'Ik heb het hun niet verteld. Daartoe had ik niet de kans. Ik ben er niet lang genoeg geweest. Bij kennis dan. Maar ik weet niet hoe lang ik bewusteloos ben geweest en wat ze voor zichzelf te weten zijn gekomen.'

Biron keek op de buitenmonitor. Te oordelen naar de onbeweeglijkheid van het beeld dat erop te zien was, leek het wel of het schip waarin ze zich bevonden een vaste plaats innam in de ruimte. De Meedogenloos vloog met een snelheid van vijftienduizend kilometer per uur, maar wat betekende dat in vergelijking tot de enorme afstanden in de ruimte? De sterren waren helder, hard en onbeweeglijk. Ze oefenden een bijna hypnotiserende kracht uit.

'Waar gaan we dan heen?' vroeg Biron. 'Ik neem aan dat je nog steeds niet weet waar de rebelliewereld is.'

'Dat weet ik inderdaad niet, maar ik heb het idee dat er iemand is die het wel weet. Ik ben er bijna zeker van.' Gillbret werd er opgewonden door.

'Wie dan?'

'De autark van Lingane.'

'Lingane?' Nadenkend fronste Biron zijn voorhoofd. Die naam had hij enige tijd geleden gehoord, leek het hem, maar hij wist niet meer in welk verband. 'Waarom hij?'

'Lingane was het laatste koninkrijk dat door de Tyranniërs veroverd werd. Het is nog niet, laat ons zeggen, zo gepacificeerd als de rest. Is dat geen goede reden?'

'Ten dele misschien.'

'En als je nog een reden wilt hebben, denk dan aan je vader.'

'Mijn vader?' Een ogenblik lang vergat Biron dat zijn vader dood was. Hij zag hem voor zijn geestesoog staan, groot en levend, maar het volgende moment herinnerde hij zich zijn dood en trok er binnen in hem even iets weg. 'Wat heeft mijn vader hiermee te maken?'

'Hij geeft ons hof zes maanden geleden bezocht. Ik heb toen een bepaalde indruk gekregen van wat hij wilde. Ik heb enkele van zijn gesprekken met mijn neef Hinrik afgeluisterd.'

'Maar oom,' zei Artimisia verontwaardigd.

'Ja, lieve?'

'Je had niet het recht om naar vaders privégesprekken te luisteren.'

Gillbret haalde zijn schouders op. 'Natuurlijk niet, maar het was amusant en bovendien nuttig.'

Biron werd opeens actief. 'Wacht eens. Je zei dat het zes maanden geleden is dat mijn vader op Rhodia was?' Hij voelde zich opgewonden worden.

'Ja.'

'Vertel me eens had hij toegang tot de verzameling primitivismen van de gouverneur toen hij daar was? Je hebt me laatst verteld dat de gouverneur een grote verzameling bezat van dingen die de Aarde betroffen.'

'Ik geloof het wel. De bibliotheek is heel beroemd en wordt meestal opengesteld voor voorname bezoekers als ze daar belang in stellen. Dat doen ze meestal niet, maar je vader wel. Ja, ik herinner het me goed. Hij bracht er bijna een hele dag in door.'

Dat klopte. Het was een half jaar geleden geweest dat zijn vader hem het eerst om hulp had gevraagd. 'Jij kent de bibliotheek zelf goed, stel ik me voor,' zei Biron.

'Natuurlijk.'

'Is er iets dat zou duiden op de aanwezigheid van een document van grote militaire waarde op Aarde?'

Gillbret keek verbaasd en ter verduidelijking zei Biron: 'Ergens in de laatste eeuwen van de prehistorische Aarde moet er zo'n document geweest zijn. Ik kan er alleen van zeggen dat mijn vader dat het belangrijkste voorwerp in het Melkwegstelsel vond, en het dodelijkste. Ik had het voor hem moeten opsporen, maar ik heb de Aarde te vlug verlaten en bovendien - zijn stem trilde even - 'is hij te vroeg gestorven.'

Gillbret begreep het nog niet. 'Ik weet nog niet waar je het over hebt.'

'De zaak zit zo. Mijn vader heeft het er zes maanden geleden voor het eerst met mij over gehad. Hij moet in de bibliotheek op Rhodia iets gemerkt hebben van het bestaan ervan. Als jij die zelf doorgewerkt hebt, kun je me dan niet vertellen wat het geweest is dat hij daar te weten is gekomen?'

Maar Gillbret kon alleen zijn hoofd schudden.

'Nou,' zei Biron, 'ga dan maar door met je verhaal.'

'Ze hadden het over de autark van Lingane, je vader en mijn neef. Ondanks je vaders voorzichtige bewoordingen, was het wel duidelijk dat de autark de initiator en de leider van de samenzwering was, Biron. En daarna...' hij aarzelde '... kwam er een delegatie uit Lingane met de autark zelf aan het hoofd. Ik... ik heb hem toen verteld van de rebelliewereld.'

'Maar je zei een ogenblik geleden dat je het aan niemand had verteld,' zei Biron.

'Behalve aan de autark. Ik moest de waarheid te weten zien te komen.'

'Wat heeft hij je toen gezegd?'

'Bijna niets. Maar hij moest wel voorzichtig zijn. Kon hij mij wel vertrouwen? Misschien werkte ik wel voor de Tyranniërs. Hoe kon hij dat weten? Maar hij heeft de deur niet helemaal gesloten. Hij is onze enige mogelijkheid.'

'Denk je?' vroeg Biron. 'Dan gaan we naar Lingane. De ene plaats is even goed als een andere.'

Het noemen van zijn vader had hem treurig gestemd en op dat ogenblik kon niets hem veel schelen. Dan moest het maar Lingane worden.

Dan maar Lingane! Dat was gemakkelijk gezegd, maar hoe gaat men te werk als men zijn schip naar een miniem lichtvlekje wil richten dat vijfendertig lichtjaren ver weg is? Driehonderd biljoen kilometer! Een drie met veertien nullen erachter. Bij vijftienduizend kilometer per uur, de kruissnelheid van de Meedogenloos die ze toen hadden, zouden ze meer dat twee miljoen jaar nodig hebben om er te komen!

Biron bladerde met een gevoel van wanhoop door de Standaard efemeriden voor de Melkweg. Er waren tienduizenden sterren in detail in vermeld, met hun posities samengeperst in drie getallen. Er waren honderden bladzijden met die getallen, die als symbolen de Griekse letters rho, theta en phi droegen.

Rho was de afstand tot het centrum van de Melkweg in parsecs; theta de hoekverdraaiing in het vlak van de lens die de Melkweg eigenlijk is en uitgaande van de standaard basislijn: de lijn die het midden van de Melkweg verbindt met de zon van de planeet Aarde; phi de hoekverdraaiing vanaf de basislijn in een vlak loodrecht op dat van die lens. De laatste twee waarden werden uitgedrukt in radialen. Met deze drie getallen kon men van elke ster nauwkeurig de plaats bepalen in de hele enorme uitgestrektheid van de ruimte.

Tenminste, op een bepaalde datum. Want behalve de positie van de ster op de Standaarddag waarvoor alle gegevens waren berekend, moest men ook de beweging van de ster kennen: de snelheid en de richting. Die vormde maar een kleine correctie, maar was wel nodig. Een miljoen kilometer betekent niet veel in vergelijking tot de interstellaire afstanden, maar voor een schip is het een heel eind.

Dan was er nog de positie van het schip. Men kon de afstand tot Rhodia berekenen door het aflezen van de invloed van de aantrekkingskracht van de planeet of, nauwkeuriger, van Rhodia's zon, want zo ver weg in de ruimte overheerste de aantrekkingskracht van de zon die van al haar planeten. De richting waarin ze vlogen ten opzichte van de basislijn van de Melkweg was moeilijker te bepalen. Biron moest daartoe de plaats bepalen van twee bekende sterren. Afgaand op hun schijnbare positie en de bekende afstand tot Rhodia's zon kon hij hun werkelijke positie bepalen.

Dit alles berekende hij tamelijk ruw, maar naar hij meende nauwkeurig genoeg. Nu hun eigen positie en die van Linganes zon bekend waren, hoefde hij de besturing maar op de juiste richting in te stellen en de voortstuwing op de juiste superatomische druk.

Biron voelde zich alleen en gespannen. Niet bang! Dat woord wees hij af. Maar gespannen wel. Met opzet berekende hij de elementen van de sprong van zes uur later. Hij wilde genoeg tijd hebben om zijn cijfers te controleren. En wellicht was er ook een kans op een dutje. Hij had het beddengoed van een brits uit de hut gehaald en dat lag nu in de cockpit.

De twee anderen lagen waarschijnlijk te slapen in de hut. Hij zei tegen zichzelf dat dat goed was en dat hij niemand om zich heen wilde hebben om hem te storen, maar toen hij het lichte geluid Van blote voeten hoorde, keek hij met een zeker genoegen op.

'Hé,' zei hij, 'waarom slaap je niet?'

Artemisia stond wat aarzelend in de deuropening. Met een klein stemmetje vroeg ze: 'Vind je het goed dat ik binnenkom? Stoor ik je?'

'Dat hangt ervan af wat je wilt doen.'

Ze deed erg nederig, vond Biron wantrouwend, maar toen werd de reden daarvan duidelijk.

'Ik ben zo bang,' zei ze. 'Jij niet?'

Hij wilde nee zeggen, helemaal niet, maar dat lukte hem toch niet. Hij lachte wat schaapachtig en gaf toe: 'Een beetje wel.'

Vreemd genoeg beurde dat haar op. Ze knielde naast hem op de vloer neer en keek naar de dikke boeken en de vellen met berekeningen voor hem.

'Hadden ze al die boeken hier?'

'Natuurlijk. Zonder die gegevens zouden ze het schip niet kunnen besturen.'

'En begrijp je dat allemaal?'

'Niet helemaal. Ik wou dat dat wel zo was, maar ik hoop dat ik er genoeg van begrijp. We zullen een sprong moeten maken naar Lingane, weet je.'

'Is dat moeilijk?'

'Nee, niet als je de cijfers kunt gebruiken die hier allemaal in staan, als je alle knoppen kent die op het paneel voorkomen, en als je de ervaring hebt die ik niet heb. Zo moeten er bijvoorbeeld een paar sprongen worden gedaan, maar ik ga proberen het in één sprong te doen omdat er dan minder kans is op moeilijkheden, ofschoon het wel een weinig efficiënt gebruik van energie betekent.'

Hij moest haar dat niet allemaal vertellen. Het had immers geen zin. Het zou flauw zijn haar nog banger te maken en ze zou nog moeilijker zijn om mee om te gaan als ze echt bevreesd raakte, op het paniekerige af. Dat overwoog hij allemaal bij zichzelf, maar het hielp hem niet. Hij moest de situatie met iemand delen, hij wilde iets van zich afzetten.

'Er zijn dingen die ik hoor te weten die ik niet ken,' ging hij voort. 'Dingen als de dichtheid van de atmosfeer tussen hier en Lingane hebben invloed op de sprong, want die beïnvloedt de kromming van dit gedeelte van het heelal. De Efemeriden - dat is dat dikke boek hier - bevat de krommingsverbeteringen die moeten worden aangebracht in standaardsprongen en aan de hand daarvan hoor je ertoe in staat te zijn de noodzakelijke correcties te berekenen. Maar als er dan een superreus binnen tien lichtjaren van je vandaan is, wordt alles weer anders. Ik ben er zelfs niet zeker van of ik de computer goed gebruikt heb.'

'Maar wat zou er gebeuren als je een fout maakte?'

'Dan zouden we de ruimte te dicht bij Linganes zon binnen kunnen komen.'

Ze dacht hier een tijdje over na en zei toen: 'Je weet niet hoeveel beter ik me nu voel.'

'Na wat ik zojuist gezegd heb?'

'Natuurlijk. Op mijn brits voelde ik me gewoon hulpeloos en verloren met zo veel leegte om me heen. Nu weet ik dat we ergens heen gaan en dat we de leegte in onze macht hebben.'

Het deed Biron genoegen. Wat was ze veranderd! 'Ik ben er niet zo zeker van dat we de leegte in onze macht hebben.'

Maar ze hief een hand op. 'O jawel! Ik weet dat je met het schip overweg kunt.'

En Biron besliste dat het dan ook zo moest zijn. Artemisia had haar lange blote benen onder zich opgevouwen en zat tegenover hem. Ze had alleen haar dunne onderkleding aan, maar daar scheen ze zich niet van bewust te zijn. Biron was dat echter wel degelijk.

'Weet je,' zei ze, 'ik heb een buitengewoon vreemd gevoel gehad op mijn brits, bijna alsof ik zweefde. Dat was een van de dingen die me bang hebben gemaakt. Elke keer als ik me omdraaide, maakte ik een sprongetje de lucht in en ik kwam dan langzaam terug alsof er veren in de lucht waren die mij tegenhielden.'

'Je lag toch niet op de bovenste brits?'

'Jawel. Die eronder bezorgen me engtevrees met een andere matras zo'n vijftien centimeter boven je hoofd.'

Biron lachte. 'Dat verklaart het dan. Het aantrekkingskrachtveld van het schip is gericht naar zijn grondvlak en wordt geringer naarmate je er verder vandaan gaat. Op de bovenste brits was je waarschijnlijk tien of vijftien kilo lichter dan op de vloer. Ben je ooit op een passagiersschip geweest? Een flink groot schip?'

'Een keer. Toen vader en ik Tyrann vorig jaar bezochten.'

'Nou, op die schepen zorgen ze ervoor dat de zwaartekracht overal gericht is naar de buitenwand, zodat de lengteas van het schip altijd "boven" is, ongeacht waar je bent. Om die reden zijn de motoren in die grote knapen aangebracht in een cilinder die zich in die as bevindt. Daar heerst dan geen zwaartekracht.'

'Er is zeker erg veel energie nodig om zo kunstmatige zwaartekracht te verkrijgen.'

'Genoeg energie voor een kleine stad.'

'Er is toch hopelijk geen gevaar dat we brandstof tekort krijgen, hè?'

'Maak je daar maar geen zorgen over. Scheepsmotoren worden gevoed door een complete omzetting van massa in energie. Brandstof is het laatste waar we gebrek aan zullen krijgen. De buitenwand zou nog eerder wegslijten.'

Ze zat tegenover hem. Hij merkte dat haar gezicht ontdaan was van make-up en hij vroeg zich af hoe ze dat gedaan had. Misschien met een zakdoek en zo weinig mogelijk drinkwater. Het had haar geen kwaad gedaan, want haar fijne blanke huid kwam nu nog beter uit tegen het zwart van haar haar en haar ogen. Haar ogen waren warm, vond Biron.

De stilte had wat te lang geduurd en hij zei daarom vlug: 'Je reisde niet veel, is het wel? Ik bedoel, omdat je maar één keer in een passagiersschip bent geweest.'

Ze knikte. 'Een keer te veel. Als we niet naar Tyrann waren gegaan, zou die vreselijke kerel me niet gezien hebben en... ik wil daar liever niet over praten.'

Biron ging er niet verder op in, maar vroeg: 'Is dat normaal? Ik bedoel, zo weinig te reizen?'

'Ik ben bang van wel. Vader vliegt steeds rond op staatsbezoek voor het openen van landbouwtentoonstellingen, het in gebruik nemen van gebouwen en dat soort dingen. Hij houdt dan gewoonlijk een toespraak die Aratap voor hem heeft geschreven. Wat de rest van ons echter betreft, hoe meer we in het paleis blijven, hoe prettiger de Tyranniërs dat vinden. Arme Gillbret! De enige keer dat hij Rhodia heeft verlaten was om als vaders vertegenwoordiger de kroning van de khan bij te wonden. Ze hebben hem nooit meer in een schip laten reizen.'

Ze had haar ogen neergeslagen en maakte afwezig plooitjes in de stof van Birons mouw waar deze bij de pols ophield. 'Biron...' zei ze.

'Ja... Arta?' Het kwam er hakkelend uit.

'Denk je dat oom Gillbrets verhaal waar is?'

'Dat weet ik niet.'

'Denk je dat het zijn fantasie is? Hij heeft jarenlang nagedacht over de Tyranniërs en hij is natuurlijk nooit in staat geweest iets te doen, behalve dan het construeren van afluisterstralen, wat maar kinderspel is, dat weet hij zelf ook wel. Misschien heeft hij een droom opgebouwd die hij door de jaren heen zelf is gaan geloven. Ik ken hem, zie je.'

'Dat zou kunnen, maar laten we eerst zijn zin doen. We kunnen in elk geval naar Lingane reizen.'

Ze zaten nu dicht bij elkaar. Hij had zijn armen naar haar kunnen uitsteken, haar kunnen aanraken, haar naar zich toe kunnen halen en haar kunnen kussen.

Dat is precies wat hij deed.

Het stond op geen enkele wijze in verband met het voorgaande. Het kwam Biron voor dat niets ertoe geleid had. Het ene moment hadden ze het over sprongen, zwaartekracht en Gillbret gehad, en het volgende ogenblik had ze warm in zijn armen gelegen en waren haar zijdezachte lippen op de zijne geweest.

Zijn eerste impuls was geweest te zeggen dat het hem speet, op de dwaze conventionele manier om vergeving te vragen, maar toen hij wat achterover leunde en wilde spreken, maakte ze geen aanstalten om te vluchten, maar ze bleef met haar hoofd in de bocht van zijn linkerarm liggen. Haar ogen bleven gesloten.

Hij zei dus niets, maar kuste haar opnieuw, langzaam en grondig. Het was het beste wat hij op dat ogenblik kon doen.

Tenslotte vroeg ze een beetje dromerig: 'Heb je geen honger? Ik zal wat van dat concentraat voor je opwarmen. Als je dan wilt gaan slapen, kan ik voor je opletten. En... en ik kan maar beter wat meer kleren aantrekken.'

Ze draaide zich om voordat ze de deur uit ging. 'Dat geconcentreerde voedsel smaakt heel goed als je eraan gewend bent geraakt. Bedankt dat je het gekocht hebt.'

En dat bezegelde het vredesverdrag tussen hen, meer nog dan de kussen.

Toen Gillbret uren later de cockpit binnenkwam, toonde hij zich er niet verbaasd over dat hij er Biron en Artemisia in een dwaas gesprek verwikkeld vond. Hij zei er ook niets van dat hij Birons arm om het middel van zijn nicht zag liggen.

'Wanneer maken we de sprong, Biron?' vroeg hij.

'Over een halfuur.'

Het halfuur ging voorbij, de besturing werd ingesteld, het gesprek verflauwde en hield tenslotte op. Toen de tijd daar was, haalde Biron diep adem en hij trok een hefboom over de volle afstand van links naar rechts. Wat er volgde was anders dan hij op het passagiersschip had ervaren. De Meedogenloos was kleiner en de Sprong verliep daardoor minder soepel. Biron wankelde en een seconde lang trilde alles.

Maar daarop verliep alles weer glad en soepel. Op de kijkplaat stonden andere sterren. Biron liet het schip een bocht maken, zodat het beeld van de sterren meedraaide, waarbij elke ster een statige boog beschreef. Eén ster vooral was helder wit en duidelijk groter dan een punt. Het was een kleine bol, een brandende zandkorrel. Biron vestigde zijn aandacht erop en wendde het schip erheen. Hij richtte de telescoop erop en liet het licht ervan door de spectroscoop schijnen.

Hij nam de Efemeriden ter hand en zocht de kolom spectrale karakteristiek op. Daarna gleed hij uit de bestuurdersstoel en hij zei: 'Hij is nog te ver weg. We zullen er dichter bij moeten komen. Maar in elk geval, dat is Lingane daar recht vooruit.'

Het was de eerste sprong die hij ooit gemaakt had en die was gelukt ook.

12. De autark komt

De autark van Lingane dacht over de kwestie na, maar zijn koele, goed geoefende voorkomen verried niets van zijn gedachten. 'En je hebt achtenveertig uur gewacht voordat je het me vertelde,' zei hij.

'Er was geen reden om het u eerder te vertellen,' zei Rizzett openhartig. 'Als we u met alles lastig vielen, zou het leven u te zwaar worden. We vertellen het u nu omdat we nog niet weten wat het betekent. Het is vreemd en in onze positie kunnen we niets hebben dat vreemd is.'

'Herhaal eens wat je gezegd hebt. Laat me het nog eens horen.'

De autark legde een been op het brede raamkozijn en keek nadenkend naar buiten. Het raam zelf vertegenwoordigde misschien wel het allervreemdste in de Linganese architectuur. Het was van middelmatige grootte en vormde het einde van een anderhalve meter diepe nis, die naar het raam toe geleidelijk aan kleiner werd. Het raam zelf was buitengewoon helder, heel dik en nauwkeurig gekromd. Het was niet zo zeer een raam als wel een lens, die het licht van alle kanten binnenleidde zodat men een miniatuurpanorama zag als men naar buiten keek.

Vanuit elk raam in het slot van de autark kon men de halve horizon en van het nadir tot het zenit zien. Naar de randen toe trad er enige vertekening en verkleining op, maar op zichzelf maakte dat het beeld juist aantrekkelijker. De bewegingen in de stad werden erdoor afgevlakt en gebogen wolkenformaties boven het vliegveld kregen er bij het stijgen een schuine baan door. Men raakte er zo aan gewend dat het onnatuurlijk scheen als het vlakke, tamme beeld van de werkelijkheid te zien kwam bij het wegdraaien van het raam. Als een raam door de positie van de zon als brandglas ging werken voor de hitte- en lichtstralen, werd het automatisch ondoorzichtig gemaakt. Veranderende polarisatiekarakteristieken van het glas sloten de buitenwereld dan af.

De theorie dat de architectuur van een planeet samenhangt met de plaats van die planeet in de Melkweg wordt zeker bevestigd door het geval van Lingane en haar ramen. Want net als de ramen was Lingane klein, maar ze bezat een panoramisch uitzicht. De staat bestond maar uit één planeet en dat in een sterrenstelsel dat deze toestand van economische en politieke ontwikkeling in die tijd al achter zich had gelaten. Terwijl de meeste politieke eenheden uit een groepje stellaire systemen bestonden, was Lingane nog steeds wat al eeuwen geweest was: één enkele bewoonde wereld. Maar dit weerhield haar er niet van rijk te zijn. Het was zelfs ondenkbaar dat Lingane iets anders kon zijn.

Het was moeilijk van tevoren te zeggen wanneer een wereld zo is gelegen dat vele sprongroutes haar kunnen gebruiken voor een tussenlanding, of die zelfs moeten gebruiken omdat dat de reis economischer maakte. Veel hangt af van het ontwikkelingspatroon van dat gedeelte van de ruimte. Zo was er de kwestie van de verdeling van de van nature bewoonbare planeten. Dan de volgorde waarin ze gekoloniseerd en ontwikkeld werden. Voorts het type van de economie dat ze bezaten.

Lingane ontdekte haar eigen waarde in een vroeg stadium, wat het grote keerpunt in haar geschiedenis werd. Behalve het bezitten van een strategische positie was het vermogen die positie naar waarde te schatten en er gebruik van te maken van zeer groot belang. Lingane was kleine planetoïden gaan bezetten die geen eigen bestaansbronnen hadden en ook niet het vermogen een eigen bevolking te onderhouden. De planeet had ze alleen maar geannexeerd omdat ze konden helpen bij het behoud van haar handelsmonopolie. Men bouwde servicestations op die kale rotsen. Alles wat schepen nodig konden hebben, van nieuwe superatomische motoren tot schrijfmateriaal, kon daar worden verkregen. De stations groeiden uit tot enorme handelsposten. Vanuit alle nevelkoninkrijken stroomden bont, mineralen, granen, vlees en bouwhout toe. Uit de binnenste koninkrijken kwamen machines, huishoudelijke apparaten en medicinale waren. Afgewerkte producten van allerlei aard vormden een soortgelijke stroom. Zo kwam het dat Lingane als door haar eigen ramen uitkeek op de hele Melkweg. Ze was een alleenstaande planeet, maar het ging haar goed.

Zonder zich van het raam af te keren zei de autark: 'Begin met het postschip, Rizzett. Waar ontmoette het deze kruiser?'

'Op minder dan honderdvijftigduizend kilometer van Lingane af. De nauwkeurige coördinaten van die plek doen er niet toe. Het schip is sindsdien in het oog gehouden. Het belangrijke is dat de Tyrannese kruiser op dat ogenblik al in een omloopbaan om Lingane was.'

'Alsof hij niet van plan was te landen, maar op iets wachtte?'

'Zo iets, ja.'

'Geen manier om te weten te komen hoe lang ze gewacht hebben?'

'Ik ben bang van niet. Ze zijn door niemand anders gezien. Dat hebben we terdege nagegaan.'

'Nou, goed,' zei de autark. 'We zullen dit punt voorlopig laten rusten. Ze hielden het postschip aan, wat natuurlijk een belemmering van het postverkeer betekent en een overtreding is van ons verdrag van associatie met Tyrann.'

'Ik betwijfel of ze Tyranniërs zijn. Hun onzekere gedrag is meer dat van vogelvrijen, van ontvluchte gevangenen.'

'Het zou natuurlijk kunnen zijn dat ze ons dat willen laten geloven. In elk geval was hun enige openlijke actie een verzoek om mij persoonlijk een boodschap over te brengen.'

'Rechtstreeks aan de autark; ja.'

'Niets anders?'

'Nee, niets anders.'

'Ze zijn op geen enkel moment het postschip binnengedrongen?'

'Alle verbindingen zijn gelegd door de kijkplaat. De postcapsule werd over een afstand van drie kilometer lege ruimte afgeschoten en in het net van het postschip opgevangen.'

'Men heeft ook contact gehad over de kijkplaat en niet alleen per radio?'

'Nee, ook over de kijkplaat en dat is het juist. De spreker is door verscheidene van onze mensen beschreven als een jongeman "met een aristocratisch uiterlijk", wat dat ook betekenen mag.'

De autark balde langzaam zijn vuist. 'Werkelijk? En er is geen foto gemaakt van dat gezicht? Dat was fout.'

'Ongelukkigerwijs vond de kapitein van het postschip het voorval niet belangrijk genoeg om dat te doen. En we weten nog steeds niet of het belangrijk is. Hebt u er enig idee van waar het om zou kunnen gaan, meneer?'

De autark beantwoordde de vraag niet. 'En dit is het bericht?'

'Precies. Een "enorm belangrijk bericht" van één woord dat we rechtstreeks naar u moesten brengen. Dat hebben we natuurlijk niet gedaan. Het had wel een kleine bom kunnen zijn. Er zijn zo wel eerder mensen gedood.'

'Ja, en ook autarken,' zei de autark. 'Niets anders dan één woord. Gillbret. Het woord Gillbret.'

De autark bleef uiterlijk kalm, maar hij voelde zich onzeker worden en dat was niet naar zijn zin. Hij moest niets hebben van dingen die hem bewust maakten van zijn begrenzingen. Een autark behoorde geen begrenzingen te hebben en op Lingane had hij er ook geen, behalve dan die welke door de natuurwetten werden opgelegd.

Er was niet altijd een autark geweest. In vroeger dagen was Lingane bestuurd door dynastieën van rijke kooplieden. De families die de servicestations hadden opgezet, waren de aristocraten van de staat. Ze bezaten geen grote landerijen en konden zich in sociale positie niet meten met ranchers en grangers van naburige werelden. Maar ze waren rijk en ze zouden diezelfde ranchers en grangers kunnen uitkopen. Soms deden ze dat ook.

En Lingane leed onder het gebruikelijke lot van een planeet die onder dergelijke omstandigheden werd bestuurd. De macht ging nogal eens over van de ene familie op de andere, waardoor er groepen om beurten in ballingschap gingen. Intriges en paleisrevoluties waren er chronisch zodat, waar men het gouverneurschap op Rhodia kon beschouwen als een goed voorbeeld van stabiliteit en ordelijke ontwikkeling in die sector, Lingane een geval van onrust en wanorde was. 'Zo grillig als Lingane,' was een gangbare zegswijze.

Het gevolg was onvermijdelijk, achteraf geoordeeld. Terwijl de naburige, reeds uit diverse planeten bestaande staten zich aaneensloten tot grotere groepen en machtiger werden, werden de burgertwisten op Lingane steeds kostbaarder en gevaarlijk voor de planeet. De bevolking had tenslotte alles over voor algemene rust. Men verving dus een plutocratie door een autocratie en verloor daarbij weinig aan vrijheid. De macht van verscheidenen was nu geconcentreerd in één, maar die ene was de bevolking vaak genoeg met opzet vriendelijk gezind, omdat hij haar als tegenwicht wilde gebruiken tegen de kooplieden, die het nooit met deze gang van zaken eens waren geweest.

Onder de autarkie vergrootte Lingane haar rijkdom en kracht. Zelfs de Tyranniërs, die de planeet dertig jaar tevoren op het toppunt van hun macht hadden aangevallen, waren ertoe gedwongen geweest daarmee op te houden. Ze waren niet verslagen, maar wel tot stilstand gedwongen. De schok die zelfs daarvan was uitgegaan, was permanent geweest. Geen planeet was meer veroverd na het jaar waarin ze Lingane hadden aangevallen.

Andere planeten van de nevelkoninkrijken waren totale vazallen van de Tyranniërs geworden. Lingane was echter een geassocieerde staat, in theorie de gelijke 'bondgenoot' van Tyrann, waarvan de rechten omschreven waren in het verdrag van Associatie.

De autark liet zich niet voor de gek houden door de toestand. Chauvinistische groepen op de planeet mochten zich de luxe veroorloven zich als vrij te beschouwen, maar de autark wist dat het Tyrannese gevaar in de afgelopen generatie op niet meer dan een armlengte was gehouden. Op die afstand slechts en niet verder.

En nu zouden ze wellicht nader bij komen voor de lang uitgestelde, uiteindelijk innige omhelzing. Hij had hun zeker de gelegenheid gegeven waarop ze gewacht hadden. De organisatie die hij had opgebouwd, hoe weinig effect die dan ook bezat, kon voldoende aanleiding zijn voor elke straffende actie die de Tyranniërs zouden willen ondernemen. Wettelijk zou Lingane het onderspit delven.

Was deze kruiser de eerste tastende arm voor de uiteindelijke innige omhelzing?

'Wordt het schip bewaakt?' vroeg de autark.

'Ik zei al dat het in het oog wordt gehouden. Twee van onze vrachtschepen' - Rizzett glimlachte smalend - 'blijven binnen reikwijdte van hun massameter.'

'Nou, wat denk je ervan?'

'Ik weet het niet. De enige Gillbret die ik ken is Gillbret oth Hinriad van Rhodia. Hebt u met hem te maken gehad?'

'Ik heb hem tijdens mijn laatste bezoek aan Rhodia gesproken, 'antwoordde de autark.

'U hebt hem natuurlijk niets verteld?'

'Natuurlijk niet.'

Rizzett gluurde door zijn halfgesloten oogleden. 'Ik dacht even dat er wellicht een zeker gebrek aan voorzichtigheid van uw kant was geweest, dat de Tyranniërs hadden geprofiteerd van een gelijk gebrek aan voorzichtigheid van de zijde van Gillbret - de Hinriads zijn dezer dagen erkende slappelingen - en dat dit nu een list was om u ertoe te bewegen uzelf te verraden.'

'Dat betwijfel ik. Deze affaire komt op een vreemd ogenblik. Ik ben ruim een jaar van Lingane weg geweest. Ik ben hier vorige week aangekomen en ik zal over een paar dagen weer vertrekken. Een bericht zoals dit ontvang ik precies op een ogenblik waarop ik in een positie ben om te worden bereikt.'

'Gelooft u niet dat het toeval is?'

'Ik geloof niet in toevalligheden. En er is maar één manier waarop ik een eind kan maken aan alle speculatie over toevalligheden. Ik zal dit schip een bezoek brengen. Alleen!'

'Onmogelijk, meneer.' Rizzett schrok. Hij had een klein onregelmatig litteken net boven zijn rechterslaap en dit kleurde zich opeens rood.

'Je verbiedt het mij?' vroeg de autark droog. Hij was tenslotte de autark.

Rizzett voelde de terechtwijzing, zijn gezicht betrok en hij zei: 'Zoals u wilt, meneer.'

Aan boord van de Meedogenloos werd het wachten hoe langer hoe onaangenamer. Twee dagen lang waren ze niet van hun omloopbaan afgeweken. Gillbret hield de besturing onafgebroken in het oog. Zijn stem klonk scherp toen hij zei: 'Zou je niet zeggen dat ze in beweging kwamen?'

Biron keek even op. Hij was zich aan het scheren en hanteerde de Tyrannese spuitbus met grote zorg. 'Nee,' zei hij, 'ze bewegen zich niet. Waarom zouden ze? Ze houden ons in het oog en dat zullen ze blijven doen.'

Hij schonk al zijn aandacht aan zijn bovenlip en fronste ongeduldig zijn voorhoofd toen hij de tamelijk zure smaak van het middel op zijn tong voelde. Een Tyranniër kon de bus hanteren met een gratie die bijna poëtisch was. Het was ongetwijfeld de snelste en een heel glad scherende methode, in de handen van een expert dan. In feite was het een uiterst fijn schuurmiddel dat, voortgedreven door een straal lucht, de haren afsneed zonder de huid te beschadigen. De huid voelde zelfs niets meer dan de zachte druk van wat alleen maar een luchtstroom had kunnen zijn.

Maar Biron voelde zich toch niet helemaal gerust. Hij dacht aan de welbekende legende, of het verhaal, of het feit, wat het ook was, dat huidkanker vaker voorkwam bij Tyranniërs dan bij andere cultuurgroepen, en sommigen schreven dit toe aan de Tyrannese manier van scheren met een spuitbus. Biron vroeg zich voor het eerst af of het niet beter zou zijn zijn gezicht geheel te laten ontharen. Dat werd in sommige delen van de Melkweg als iets volkomen natuurlijks gedaan. Maar hij verwierp de gedachte. Zo'n ontharing was permanent. De mode kon altijd ineens een snor of lange bakkebaarden gaan voorschrijven.

Biron bekeek zijn gezicht in de spiegel en vroeg zich af hoe bakkebaarden tot aan de hoek van zijn kaak hem zouden staan, toen Artemisia vanuit de deuropening tegen hem zei: 'Ik dacht dat je zou gaan slapen.'

'Ik heb even geslapen.' Hij keek naar haar met een glimlach op zijn gezicht.

Ze klopte hem op zijn wang en streelde die daarna zacht met haar vingers. 'Glad, hoor. Je ziet eruit als achttien.'

Hij bracht haar hand naar zijn lippen. 'Vergis je daar niet in.'

'Houden ze nog steeds de wacht?'

'Ja, ze bewaken ons nog steeds. Is het niet vervelend, die saaie tussenpozen die je de tijd geven om stil te gaan zitten en je zorgen te maken?'

'Ik vind die tussenpozen niet saai.'

'Nu heb je het over andere aspecten ervan, Arta.'

'Waarom negeren we hun opdracht niet en landen we niet op Lingane?'

'Dat hebben we overwogen en ik geloof niet dat het al zover is dat we het risico moeten nemen dat dat met zich meebrengt. We kunnen het ons veroorloven te wachten tot onze watervoorraad is uitgeput antwoordde Biron.

Luid kwam de stem van Gillbret: 'Ik zeg je dat ze in beweging komen!'

Biron liep naar het besturingspaneel en bestudeerde de massameter. Hij keek Gillbret aan en zei: 'Misschien heb je gelijk.'

Hij rommelde wat met de computer en keek ernstig naar de monitor. 'Nee, de twee schepen zijn ten opzichte van ons niet van plaats veranderd, Gillbret. Wat de aflezing van de massameter gewijzigd heeft, is dat een derde schip zich bij hen gevoegd heeft. Voor zover ik kan nagaan is het achtduizend kilometer van ons vandaan, ongeveer 46 graden rho en 192 graden phi afwijkend van de lijn tussen schip en planeet, als ik de conventie met betrekking tot met de wijzers van het uurwerk mee en ertegen in juist heb. Als dat niet zo is, zijn de getallen respectievelijk 314 en 168 graden.'

Hij zweeg om de meter nog eens af te lezen. 'Ik geloof dat ze nu nader bij komen. Het derde is een klein schip. Denk je dat je met hen in contact kunt komen, Gillbret?'

'Ik kan het proberen.'

'Goed. Zet de kijkplaat niet aan. Laten we het alleen met geluid doen, totdat we een idee hebben van wat ons te wachten staat.'

Het was verrassend Gillbret bezig te zien aan de knoppen van de ruimteradio. Kennelijk bezat hij daarvoor een aangeboren talent. Het leggen van contact met een geïsoleerd punt in de ruimte met behulp van een dunne radiostraal is tenslotte niet gemakkelijk. Hij kende de afstand tot het schip ongeveer, maar die schatting kon er wel honderdvijftig kilometer naast zitten. Verder waren hem twee hoeken opgegeven die beide zo'n vijf tot zes graden konden afwijken.

Zo ontstond er een ruimte van ongeveer tweeënveertig miljoen kubieke kilometer waarin het schip zich kon bevinden. Het was nu aan de radioman het doel te vinden met behulp van een dunne radiostraal die op het uiterste van zijn bereik nog geen achthonderd meter in doorsnee mat. Men zei weleens dat een bekwame radioman bij het instellen aan de knoppen kon voelen hoe dicht de straal langs het doel heen schoot. Wetenschappelijk was die theorie natuurlijk onzin, maar het leek vaak dat er geen andere verklaring mogelijk was.

Na nog geen tien minuten sloeg de signaalmeter van de radio flink uit en kwam de Meedogenloos in contact met een Linganees schip. Na nog eens tien minuten kon Biron achterover leunen en zeggen: 'Ze willen een man naar ons toe sturen.'

'Moeten we dat toelaten?' vroeg Artemisia.

'Waarom niet? Eén man? Wij zijn gewapend.'

'Maar als we hun schip te dichtbij laten komen?'

'We zijn een Tyrannese kruiser, Arta. Wij hebben drie tot vijf keer hun schietvermogen, zelfs als zij het beste oorlogsschip waren dat Lingane bezit. Ze zijn nogal begrensd door hun verdrag van associatie en wij hebben vijf spuiters van groot kaliber.'

'Weet jij hoe je Tyrannese spuiters moet gebruiken?' vroeg Artemisia. 'Ik wist niet dat jij dat kon.'

Het speet Biron dat hij haar teleur moest stellen, maar hij zei naar waarheid: 'Ongelukkigerwijze kan ik dat niet. Tenminste, nog niet. Maar het Linganese schip weet dat niet, zien je -'

Een halfuur later was het schip te zien op de kijkplaat. Het was een klein, gedrongen model, uitgerust met twee stellen van vier vinnen alsof het vaak gebruikt werd om te vliegen in de stratosfeer. Zodra het schip zichtbaar werd in de telescoop liet Gillbret een juichkreet horen. 'Dat is het jacht van de autark!' Zijn gezicht vertrok zich tot een grijns. 'Dat is het privéjacht, daar ben ik zeker van. Ik heb jullie wel gezegd dat alleen al het noemen van mijn naam een zekere manier was om zijn aandacht te trekken.'

Er volgde een periode van vaart minderen en het instellen van de snelheid door het Linganese schip, totdat het onbeweeglijk in de kijkplaat hing. Uit de radio-ontvanger kwam een stem: 'Klaar om iemand te ontvangen?'

'Klaar,' antwoordde Biron. 'Slechts één persoon!'

'Ja, één persoon.'

Het was net alsof een slang zich ontrolde. Het van gevlochten metaal gemaakte koord schoot vanuit het Linganese schip naar hen toe, zoals een harpoenier zijn wapen zou afvuren. In de kijkplaat werd het koord hoe langer hoe dikker en de gemagnetiseerde cilinder aan het eind ervan kwam snel dichterbij en werd groter. Tenslotte kreeg hij zulke afmetingen dat hij ten dele buiten de kijkplaat viel.

Het geluid van het contact tussen cilinder en scheepshuid was hol en klonk nog even na. De cilinder zat nu vast aan de huid en het koord was als de lijn van een spin naar zijn web. Het koord hing niet in een boog, zoals het dat op een planeet zou doen, door de zwaartekracht, maar het toonde nog steeds de golven en lussen die het had gehad op het moment van het contact; deze bewogen zich langzaam langs het koord onder de invloed van de bewegingsenergie.

Langzaam en oplettend verwijderde het Linganese schip zich en het trok het koord tamelijk recht, totdat het dun en een weinig gespannen tussen de schepen hing. Hoe verder het weg was, hoe dunner het werd, tot het bijna onzichtbaar was, maar nog net ragfijn glinsterde in het licht van Linganes zon.

Biron stelde de telescoop in op het eind van het achthonderd meter lange koord, Waardoor het andere schip enorme afmetingen kreeg en hij de kleine gestalte zag die zich vanuit het Linganese schip hand over hand langs het koord voortbewoog.

Dit was niet de normale manier om iemand aan boord te nemen. Gewoonlijk legden schepen zich bijna zij aan zij, zodat de naar buiten geschoven luchtsluizen elk elkaar ontmoetten en zich door een sterk magnetisch veld aan elkaar hechtten. Op die wijze vormde zich een tunnel in de ruimte waardoor een man van het ene schip naar het andere kon overstappen zonder meer bescherming dan hij aan boord van een der schepen nodig had. Natuurlijk vereiste deze vorm van contact onderling vertrouwen.

Indien men gebruik maakte van het koord, moest men zich verlaten op zijn ruimtepak. De naar hen toe komende Linganees zag er bol uit in het zijne, dat door de lucht erin een opgeblazen indruk maakte en waarvan de scharnieren vrij wat spierkracht vroegen om ze te bewegen. Zelfs op de afstand waarop de man zich bevond, kon Biron de armen van de ander zich met een rukje zien bewegen als het scharnier meegaf en in een nieuwe groef tot rust kwam.

De gemeenschappelijke snelheid van de twee schepen moest nauwkeurig worden ingesteld. Een onvoorziene versnelling van een van de twee kon het koord lostrekken en de reiziger de ruimte in slingeren in de greep van de ver verwijderde zon en onder de invloed van de oorspronkelijke impuls van het los geslagen koord, met niets, geen wrijving of andere remming, om zijn snelheid te verminderen.

De naderende Linganees bewoog zich snel en vol vertrouwen. Toen hij dichterbij was gekomen, konden ze gemakkelijk zien dat hij niet met een gewone hand-over-handgreep vooruitkwam. Elke keer dat hij zijn achterste hand vooruit stak, liet hij zich even gaan en hij zweefde dan een paar meter naar voren, totdat hij het koord weer vastgreep. De ruimtereiziger leek wel een glanzende metalen gibbon.

'En als hij nu eens misgrijpt?' vroeg Artemisia.

'Hij lijkt me te zeer een expert om dat te doen,' antwoordde Biron, 'maar als dat wel gebeurde zou hij toch een door de zon beschenen voorwerp zijn en konden wij hem oppikken.'

De Linganees was al dichtbij en uit het veld van de kijkplaat verdwenen. Enkele seconden later hoorden ze het gekletter van schoenen op de scheepshuid. Biron haalde een hefboom over, waardoor de lichten aangingen die de omtrek van de luchtsluis aangaven. Na enkele ogenblikken werd de buitendeur geopend in antwoord op luid kloppen. Er klonk geluid achter een vlak stuk van de wand van de cockpit, de buitendeur werd gesloten, een stuk van de binnenwand gleed weg en er stapte een man naar binnen.

Zijn ruimtepak werd onmiddellijk één bonk rijp en deed de man op een sneeuwpop lijken. Hij straalde als het ware kou uit. Biron stelde de verwarming wat hoger en liet de ventilatoren iets sneller draaien. In de stroom warme, droge lucht hield de rijp niet lang stand: hij smolt weg en vormde een plasje water. De Linganees tastte met zijn gehandschoende handen naar de klemmen van zijn helm, vond die en tilde de helm van zijn hoofd af, waarbij de dikke zachte isolatie zijn haar in de war bracht.

'Excellentie!' riep Gillbret verbaasd uit en hij voegde eraan toe: 'Biron, het is de autark zelf.'

Maar Biron zei met een stem waaruit zijn verbazing klonk: 'Jonti!'

13. De autark blijft

De autark ontdeed zich verder van zijn ruimtepak en ging op de grootste van de twee gecapitonneerde stoelen zitten. 'Ik heb dit soort oefeningen in geen tijden verricht, maar men zegt dat je het nooit verleert als je het eenmaal te pakken hebt en in mijn geval komt dat blijkbaar uit. Hallo, Farrill. Meneer Gillbret, goedendag. En dit, als ik het me goed herinner, is de dochter van de gouverneur, mejuffrouw Artemisia.'

Hij duwde met zorg een lange sigaret tussen zijn lippen en stak die aan door even in te zuigen. De gekruide geur van de tabak verspreidde zich in de cockpit. 'Ik had niet verwacht je zo spoedig weer te zien, Farrill.'

'Misschien wel in het geheel niet,' merkte Biron scherp op.

'Dat weet je nooit,' stemde de autark in. 'Natuurlijk, met een boodschap die alleen het woord Gillbret bevatte, met de wetenschap dat Gillbret geen ruimteschip kon besturen, met verder de wetenschap dat ikzelf een jongeman naar Rhodia gezonden had die wél een ruimteschip kon besturen en die er in zijn wanhoop zeker toe in staat was te ontsnappen door een Tyrannese kruiser te stelen, en voorts met de wetenschap dat een van de mannen in de kruiser beschreven werd als jong en met een aristocratisch voorkomen, lag de conclusie nogal voor de hand. Ik ben niet verrast je te zien.'

'Toch denk ik dat je dat wel bent,' zei Biron. 'Ik denk dat je uitermate verrast bent me te zien. Als moordenaar behoorde je dat te zijn. Geloof je dat ik je mindere ben als het om deduceren en combineren gaat?'

'Ik koester slechts de beste gedachten over jou, Farrill.' De autark was in het geheel niet van zijn stuk gebracht en Biron voelde zich onhandig en dom in zijn boosheid. Geprikkeld wendde hij zich tot de anderen. 'Deze man is Sander Jonti, de Sander Jonti van wie ik jullie verteld heb. Hij kan bovendien de autark van Lingane zijn, of nog vijftig andere namen hebben, voor mij is hij Sander Jonti.'

'Is hij de man die...?' begon Artemisia.

Gillbret hief bevend zijn magere hand naar zijn voorhoofd. 'Beheers je, Biron! Ben je gek geworden?'

'Dit is de man en ik ben niet gek!' riep Biron. Hij beheerste zich met moeite en ging kalmer voort: 'Je hebt gelijk, schreeuwen heeft geen zin. Verlaat dit schip, Jonti. Dat heb ik toch rustig gezegd. Verlaat dit schip.'

'Mijn beste Farrill, waarom?'

Gillbret produceerde verwarde geluiden, maar Biron trok hem vrij ruw opzij en ging recht tegenover de zittende autark staan. 'Jij hebt één fout gemaakt, Jonti, slecht één. Maar je kon van tevoren ook niet weten dat ik toen ik daar op Aarde mijn slaapkamer verliet, mijn polshorloge liet liggen. Zie je, het bandje van het horloge was toevallig gevoelig voor straling.'

De autark blies een rookwolkje uit en glimlachte genoeglijk.

'En dat horlogebandje werd niet blauw, Jonti,' ging Biron voort. 'Er was die nacht geen echte bom in mijn kamer. Het was maar een namaakbom. En als je dat bestrijdt, ben je een leugenaar, Jonti, of autark, of hoe je jezelf ook noemt.

En wat meer is, jij hebt die namaakbom daar neergelegd, jij hebt me bedwelmd met Hypnite, en jij hebt de rest van de komedie van die nacht elkaar gezet. Het past allemaal heel aardig in elkaar, weet je. Als ik met rust was gelaten, was ik die nacht kalm blijven slapen en had ik nooit geweten dat er iets mis was. Dus wie belde me op via de beeldtelefoon totdat hij er zeker van was dat ik wakker was? Wakker genoeg om de bom te ontdekken, die met opzet dicht genoeg bij een stralingsmeter was geplaatst, zodat ik hem niet kon missen? Wie vernielde mijn deur, zodat ik de kamer moest verlaten voordat ik kon merken dat de bom niet echt was? Het moet je die nacht allemaal veel genoegen hebben gedaan, Jonti.'

Biron verwachtte hier enig commentaar op, maar de autark knikte slechts als blijk van zijn beleefde belangstelling. Biron voelde zijn boosheid toenemen. Het was net als slaan in een kussen, als ranselen van water, of als schoppen in de lucht.

'Mijn vader stond op het punt terecht te worden gesteld,' vervolgde hij. 'Dat zou ik gauw genoeg hebben gehoord. Ik zou naar Nefelos zijn gegaan, en misschien ook niet. Ik zou wat dit betreft mijn eigen gezonde verstand hebben gevolgd en ik zou, al of niet openlijk, met de Tyranniërs in contact zijn gekomen zoals ik dat zelf zou hebben beslist. Ik zou mijn kansen berekend hebben en ik zou me voorbereid hebben op diverse mogelijkheden.

Maar jij wilde dat ik naar Rhodia ging om Hinrik te spreken te krijgen. Normaal had je niet kunnen verwachten dat ik gedaan had wat jij wenste en het was niet waarschijnlijk dat ik naar jou toe zou zijn gekomen voor raad. Tenzij jij natuurlijk passende omstandigheden zou scheppen. En dat heb je gedaan.

Ik dacht dat men mij met die bom naar het leven stond en ik kon er geen reden voor vinden. Maar jij kon dat wel. Jij scheen mijn leven gered te hebben. Jij scheen alles te weten wat ik daarna moest doen. Ik was in de war, en daardoor volgde ik je raad op.'

Biron was buiten adem geraakt en wachtte op een antwoord, maar er kwam er geen. Met verheffing van zijn stem ging hij voort: 'Je hebt me niet verteld dat het schip waarmee ik de Aarde verliet een Rhodiaans schip was en dat je ervoor gezorgd had dat de kapitein op de hoogte was gesteld van mijn ware identiteit. Je hebt me niet verteld dat het jouw bedoeling was dat ik in de handen van de Tyranniërs zou vallen op het moment dat het schip op Rhodia landde. Spreek je dit tegen?'

Een tijdlang heerste er stilte en Jonti drukte zijn sigaret uit. Gillbret wrong zijn handen en zei: 'Biron, je doet belachelijk. De autark zou nooit...'

Jonti keek op en zei kalm: 'Maar de autark zou wél! Ik geef dit alles toe. Je hebt volkomen gelijk, Biron, en ik feliciteer je met deze analyse. De bom was inderdaad een namaakexemplaar dat ik daar heb geplaatst. Ik heb je naar Rhodia gestuurd met de bedoeling dat je er door de Tyranniërs zou worden gearresteerd.'

Birons gezicht verhelderde. Het kwam hem voor dat een deel van de beuzelarij van het leven verdwenen was en hij zei: 'Op een goede dag, Jonti, zal ik de rekening met je vereffenen. Op dit moment schijnt het dat jij de autark van Lingane bent, met drie schepen die daar buiten op je wachten. Dat hindert me veel meer dan ik plezierig vind. Maar de Meedogenloos is mijn schip en ik ben er de piloot van. Trek je ruimtepak weer aan en verdwijn.'

'Het is jouw schip niet. Je bent een piraat in plaats van een piloot.'

'Macht bepaalt hier wat bezit is. Je hebt vijf minuten om je ruimtepak aan te trekken.'

'Laten we drama alsjeblieft achterwege laten. Wij hebben elkaar nodig en ik ben niet van plan weg te gaan.'

'Ik heb jou niet nodig. Zelfs niet als de hele Tyrannese vloot zich om ons heen zou scharen en jij die voor mij kon vernietigen.'

'Farrill,' zei Jonti, 'je praat en gedraagt je als een puber. Jij hebt je woordje gedaan, mag ik dan nu mijn zegje doen?'

'Nee. Ik zie niet in waarom ik naar jou zou luisteren.'

'Maar nu misschien wel.'

Artemisia gaf een gilletje. Biron maakte een beweging, maar hield zich meteen in. Hij kleurde van ingehouden drift, maar moest gespannen en hulpeloos toekijken.

'Ik neem altijd zekere voorzorgsmaatregelen,' zei Jonti. 'Het spijt me dat ik zo grof moet zijn door een wapen als bedreiging te gebruiken. Maar ik denk dat het me zal helpen je ertoe te krijgen te luisteren.'

Het wapen dat Jonti in zijn hand had was een klein model spuiter. Het was niet ontworpen om pijn te doen of te verlammen. Het was dodelijk!

'Jarenlang,' begon hij, 'heb ik Lingane georganiseerd tegen de Tyranniërs. Weet je wat dat betekent? Gemakkelijk is het niet geweest. Het was bijna onmogelijk. De binnenste koninkrijken willen geen hulp bieden. Dat weten we uit lange ervaring. Er is geen redding voor de nevelkoninkrijken behalve wat zij voor zichzelf weten te organiseren. Maar het is geen gemakkelijke taak de plaatselijke leiders hiervan te overtuigen. Jouw vader was actief op dit punt en hij werd gedood. Nee, een gemakkelijke taak en een leuk spelletje was het niet. Onthoud dat.

En je vaders gevangenneming was een crisis voor ons. Het was een kwestie van leven of een vreselijke dood voor ons. Hij behoorde tot onze hoogste kringen en de Tyranniërs zaten kennelijk vlak achter ons aan. Ze moesten van ons spoor worden weggeleid. Om dit te bereiken kon ik moeilijk mijn gedrag opeens veranderen.

Ik kon ook niet bij jou komen en zeggen: "Farrill, we moeten de Tyranniërs op een vals spoor zetten. Jij bent de zoon van de rancher, en daardoor verdacht. Ga dus naar Rhodia en sluit vriendschap met Hinrik, zodat de Tyranniërs in de verkeerde richting kijken. Leid hen weg van Lingane. Het kan gevaarlijk zijn, je kunt er je leven bij verliezen, maar de idealen waarvoor je vader is gestorven gaan voor."

Misschien had je het gedaan, maar ik kon me geen mislukte poging veroorloven. Ik wist je dus zover te krijgen zonder dat je het wist. Dat was niet netjes tegenover jou, dat geef ik toe. Maar ik had geen keus. Ik wist dat er een kans was dat je het niet zou overleven, dat zeg ik je nu ronduit. Maar jij kon opgeofferd worden en ook dat zeg ik je ronduit. Zoals de zaak gelopen is, ben je er levend van afgekomen en dat doet me plezier.

Dan was er nog een kwestie: die van een document...'

'Wat voor document?' vroeg Biron agressief.

'Houd je nu toch even rustig, jongen. Ik heb je al gezegd dat je vader voor mij werkte. Ik weet dus wat hij wist. Jij moest dat document bemachtigen en je was in het begin een goede keuze. Je was legaal op Aarde. Je was jong en je zou niet gauw verdacht worden. Ik zei: in het begin! Maar toen je vader gearresteerd was, werd jij gevaarlijk. Je zou daardoor een onderwerp van wantrouwen worden voor de Tyranniërs en wij konden niet toestaan dat het document in jouw bezit zou komen, want dan zou het bijna onafwendbaar in hun handen vallen. We moesten je weg hebben van de Aarde voordat je je taak kon volbrengen. Zie je nu hoe het allemaal samenhangt?'

'Heb jij het dan nu?' vroeg Biron.

'Nee,' antwoordde de autark, 'ik heb het niet. Een document dat misschien het juiste is, is op Aarde al jarenlang zoek. Als het het juiste is, weet ik niet wie het heeft. Mag ik nu mijn spuiter opbergen? Het ding wordt zwaar.'

'Berg het maar op.'

Dat deed de autark en hij ging voort: 'Wat heeft je vader je verteld omtrent dat document?'

'Niets dat jij niet al weet, daar hij voor je werkte.'

De autark glimlachte. 'Juist ja.' Maar zijn glimlach was niet erg vrolijk.

'Ben je nu klaar met je uitleg?' vroeg Biron

'Helemaal.'

'Verlaat dan het schip.'

'Wacht nu even, Biron,' wierp Gillbret ertussen. 'Het gaat hier om meer dan persoonlijke wrok. Artemisia en ik zijn er ook nog, weet je. Wij hebben ook wel iets te zeggen. Wat mij betreft klinkt wat de autark zegt heel redelijk. Ik wil je eraan herinneren dat ik op Rhodia je leven gered heb en dus mag mijn standpunt ook in aanmerking worden genomen.'

'Goed dan, jij hebt mijn leven gered,' riep Biron en hij wees met zijn vinger naar de luchtsluis. 'Ga dan met hem mee. Vooruit dan. Ga jij ook maar weg. Jij wilde naar de autark toe. Nou, daar is hij! Ik heb erin toegestemd je naar hem toe te brengen en die belofte heb ik nu dan ingelost. Probeer mij nu niet te vertellen wat ik doen moet.'

Hij keerde zich, nog altijd boos, naar Artemisia. 'En jij? Ook jij hebt mijn leven gered. Iedereen heeft zowat mijn leven gered. Wil jij ook met hem mee?'

Kalm antwoordde ze: 'Zo iets hoef je niet te suggereren, Biron. Als ik met hem mee wilde gaan, zou ik dat wel zeggen.'

'Je hoeft je niet schuldig te voelen, hoor. Je kunt weggaan wanneer je wilt.'

Ze keek gekwetst en hij wendde zich af. Zoals gewoonlijk wist een minder heetgebakerd deel van hemzelf dat hij zich kinderachtig gedroeg. Jonti had gezegd dat hij zich als een puber had gedragen en hij voelde zich hulpeloos ten opzichte van de ergernis die hij waarnam in zichzelf. En bovendien, waarom zouden Gillbret het zo kalm aanvaarden dat het volkomen correct was Biron Farrill voor de Tyranniërs te werpen, zoals een been voor de honden, teneinde hen van Jonti's spoor af te krijgen? Verdomme nog aan toe, wat dachten ze wel dat hij was? Hij dacht aan de namaakbom, het gebeurde op het Rhodiaanse schip, de Tyranniërs, de wilde nacht op Rhodia, en hij voelde zelfmedelijden in zich opwellen.

'En, Farrill?' vroeg de autark.

'En, Biron?' vroeg Gillbret.

Biron wendde zich tot Artemisia. 'Wat denk jij ervan?'

Kalm antwoordde ze: 'Ik vind dat hij daar buiten nog altijd drie schepen heeft en dat hij bovendien de autark van Lingane is. Ik geloof niet dat je veel keus hebt.'

De autark keek naar haar en knikte goedkeurend. 'U bent een intelligente jongedame, juffrouw. Het is plezierig dat een dergelijke geest zich in zo'n aangenaam uiterlijk bevindt.' Zijn blik bleef nog even op haar gericht.

'Wat moet ik doen?' vroeg Biron.

'Stel je bekwaamheden in mijn dienst, en ik breng je naar wat meneer Gillbret noemt de rebelliewereld ,' zei de autark vriendelijk.

Op stroeve toon vroeg Biron: 'Denk je dan dat er een is?'

Gillbret zei tegelijkertijd: 'Dan is het dus die van u!'

De autark glimlachte. 'Ik denk dat er een wereld is zoals u die hebt beschreven, maar de mijne is het niet.'

'Dus het is niet de uwe?' Gillbret was zichtbaar teleurgesteld.

'Doet dat er iets toe, als ik haar wel weet te vinden?'

'Hoe dan?' vroeg Biron.

'Dat is niet zo moeilijk als jullie wel denken. Als we het verhaal aanvaarden zoals het ons verteld is, moeten we aannemen dat er een wereld bestaat die in opstand is tegen de Tyranniërs. We moeten geloven dat ze ergens in het gebied van de Nevel ligt en dat ze in twintig jaar niet ontdekt is door de Tyranniërs. Als we een dergelijke toestand als mogelijk accepteren, is er maar één plaats in dit gebied waar zo'n planeet kan bestaan.'

'En waar is dat dan?'

'Vinden jullie de oplossing niet voor de hand liggend? Lijkt het niet onvermijdelijk dat die wereld alleen zou kunnen bestaan in de Nevel zelf?'

'In de Nevel?' vroeg Biron.

'Grote genade! Natuurlijk!' riep Gillbret uit.

En op dat moment leek die oplossing logisch en onvermijdelijk.

Wat beschroomd vroeg Artemisia: 'Kunnen er mensen leven op werelden in de Nevel?'

'Waarom niet?' antwoordde de autark. 'Beoordeel de Nevel niet foutief. Die vormt een donkere mist in de ruimte, maar het is geen giftig gas. Het is een ongelooflijk sterk verdunde massa natrium-, kalium- en calciumatomen die het licht van de sterren erbinnen verduistert. En natuurlijk ook van die buiten de Nevel aan de andere kant van de waarnemer. Maar hij is geheel onschadelijk en in de onmiddellijke omgeving van een ster bijna niet waarneembaar. Vergeef me dat ik wat schoolmeesterachtig doe, maar ik heb me de laatste paar maanden aan de universiteit op de Aarde beziggehouden met het verzamelen van astronomische gegevens over de Nevel.'

'Waarom daar?' vroeg Biron. 'Het is niet erg belangrijk, maar ik heb je er ontmoet en het intrigeert me.'

'Er is niets geheimzinnigs aan. Ik heb Lingane eerst voor mijn eigen zaken verlaten. Wat die waren is niet van belang. Ongeveer zes maanden geleden bezocht ik Rhodia. Mijn agent Widemos - jouw vader, Biron - had geen succes gehad bij zijn besprekingen met de gouverneur, die wij gehoopt hadden aan onze kant te krijgen. Ik probeerde de toestand te verbeteren en dat mislukte daar Hinrik, met mijn verontschuldigingen aan de jongedame, niet van het type is dat geschikt is voor ons werk.'

'Zo,' mompelde Biron.

'Op Rhodia heb ik Gillbret ontmoet, zoals hij jullie zal hebben verteld. Vervolgens ging ik naar de Aarde, daar dit de oorspronkelijke verblijfplaats van het mensenras is. Het was vanaf de Aarde dat de meeste exploraties van de Melkweg werden ondernomen, en het is op Aarde dat de meeste gegevens aanwezig zijn. De Paardenkopnevel is heel grondig onderzocht. Tenminste, men is er een aantal keren doorheen gevlogen. Hij is nooit gekoloniseerd, daar het reizen door een deel van de ruimte waarin geen observaties van sterren kunnen worden gemaakt, te veel moeilijkheden opleverde. Maar de gegevens over de onderzoekingsreizen zelf waren al wat ik nodig had.

Luister nu goed. Het Tyrannese schip waarin de heer Gillbret zich bevond, werd door een meteoor getroffen na zijn eerste sprong. Aangenomen dat de tocht van Tyrann naar Rhodia was ondernomen langs de normale handelsweg - en er is geen reden om iets anders aan te nemen - kan het punt in de ruimte waar het schip van zijn route afweek worden bepaald. Het zal nauwelijks meer dan zo'n achthonderdduizend kilometer in de gewone ruimte hebben afgelegd tussen de twee sprongen en zo'n kleine afstand kunnen we als een punt in de ruimte beschouwen.

We kunnen nog iets anders aannemen. Het is mogelijk dat de meteoor bij het beschadigen van het besturingspaneel de richting van de sprongen heeft gewijzigd, want daarvoor is alleen maar een verstoren nodig van de beweging van de scheepsgyroscoop. Echt eenvoudig zal dit niet geweest zijn, maar het is ook niet onmogelijk. Om echter het vermogen van de superatomische voortbeweging te veranderen zou de meteoor tegen de motoren moeten zijn opgebotst, en die heeft hij niet geraakt. Met een ongewijzigd voortstuwingsvermogen zou de lengte van de vier overblijvende sprongen niet worden veranderd en hun relatieve richtingen evenmin. Je zou het kunnen vergelijken met een lang stuk ijzerdraad dat op één punt is verbogen in een onbekende richting en over een onbekende hoek. De uiteindelijke positie van het schip zou ergens moeten liggen op het oppervlak van een denkbeeldige bol die als middelpunt zou hebben het punt in de ruimte waar het schip door de meteoor getroffen werd, en waarvan de straal zou zijn de vectorische som van de overblijvende sprongen.

Ik heb zo'n bol getekend en het oppervlak ervan snijdt een flink stuk van de Paardenkopnevel af. Ongeveer zesduizend vierkante graden van het boloppervlak, een kwart van het totaal, ligt binnen de Nevel. Blijft dus alleen nog over het vinden van een ster die in de Nevel ligt en binnen een afstand van zo'n anderhalf miljoen kilometer van het denkbeeldige oppervlak waar wij het over hebben. Jullie herinneren je dat Gillbrets schip zich binnen het bereik van een ster bevond toen het tot rust kwam.

Hoeveel sterren denken jullie nu dat we kunnen vinden in de Nevel en redelijk dicht bij het oppervlak van die bol? Bedenk dat er honderd miljard licht uitstralende sterren in de Melkweg zijn.'

Biron merkte dat hij belang begon te stellen in de zaak, bijna tegen zijn wil. 'Honderden, vermoed ik.'

'Vijf!' antwoordde de autark. 'Slechts vijf. Laat je niet in de war brengen door het getal honderd miljard. De Melkweg heeft een volume van ongeveer zeven biljoen kubieke lichtjaren, zodat er om elke ster gemiddeld een volume van zeventig kubieke lichtjaren ligt. Het is jammer dat ik niet weet welke van die vijf sterren bewoonbare planeten heeft. Misschien kunnen we het aantal mogelijkheden verminderen tot één. Het treft ongelukkig dat de vroege ontdekkingsreizigers geen tijd hadden voor gedetailleerde waarnemingen. Maar ze hebben wel de posities, de bewegingen en het spectrale type van de sterren opgenomen.'

'Dus de rebelliewereld moet in een van die stellaire systemen liggen,' zei Biron.

'Alleen die gevolgtrekking zou kloppen met de feiten die we kennen.'

'Aangenomen dan dat we Gills verhaal accepteren.'

'Dat neem ik inderdaad aan.'

'En mijn geheugen is goed,' zei Gillbret met nadruk. 'Heus, geloof me.'

'Ik sta op het punt om te vertrekken,' zei de autark, 'teneinde elk van deze vijf werelden te gaan onderzoeken. Mijn motieven daartoe zullen duidelijk zijn. Als autark van Lingane kan ik deelnemen aan hun opstand.'

'En met twee Hinriaden en een Widemos aan je zijde kan jouw verzoek om een gelijk aandeel in de strijd en daarna een sterke en veilige positie in de nieuwe, vrije werelden des te sterker staan,' zei Biron.

'Jouw cynisme laat me koud, Farrill. Het antwoord is duidelijk ja. Als er een succesvolle opstand moet komen zal het, dat is begrijpelijk, wenselijk zijn jouw vuist aan de winnende kant te hebben.'

'Anders zou de een of andere succesvolle kaper of een rebellenkapitein weleens beloond kunnen worden met de autarkie van Lingane,' opperde Biron.

'Of met de rang van rancher van Widemos. Precies,' beaamde Jonti.

'En als de opstand geen succes heeft?'

'Er zal wel tijd zijn om daarover na te denken wanneer we hebben gevonden wat we zoeken,' meende Jonti.

'Ik doe met je mee,' zei Biron langzaam.

'Goed! Dan stel ik voor dat we ons voorbereiden op jouw verhuizing uit dit schip.'

'Waarom dat?'

'Dat zou beter voor je zijn. Dit schip is maar speelgoed.'

'Het is een Tyrannees oorlogsschip. Het lijkt me niet juist het af te danken.'

'Als Tyrannees oorlogsschip is het opvallend en daardoor gevaarlijk.'

'Niet in de nevel. Het spijt me, Jonti, maar ik doe met je mee omdat het met mijn plannen strookt. Ik zal net zo openhartig zijn als jij. Ik wil die rebelliewereld vinden, maar er heerst geen vriendschap tussen ons. Ik blijf zelf het roer in handen houden.'

'Biron,' zei Artemisia rustig, 'dit schip is te klein voor ons drieën.'

'Zoals het nu is, ja, Arta. Maar we kunnen er een hulpschip aan bevestigen. Dat weet Jonti net zo goed als ik. We zouden dan alle ruimte bezitten die we nodig hebben en toch baas zijn van ons eigen schip. Bovendien zou het de aard van dit schip effectief verdoezelen.'

De autark dacht een tijd na en zei toen: 'Als er vriendschap noch vertrouwen tussen ons kan zijn, Farrill, moet ik mezelf beschermen. Jij mag je eigen schip hebben en nog een hulpschip eraan, beide ingericht zoals je dat wenst. Maar ik moet dan de garantie hebben dat je je goed zult gedragen. Op zijn minst moet juffrouw Artimisia dan met mij meekomen.'

'Nee!' zei Biron beslist.

De autark trok zijn wenkbrauwen op. 'Nee? Laat de dame zelf eens antwoorden.' Hij draaide zich naar Artimisia en zijn neusvleugels begonnen te trillen. 'Ik denk dat u de situatie zeer comfortabel zult vinden, juffrouw.'

'Maar u zou die zeker niet comfortabel vinden, meneer,' antwoordde ze. 'Weest u daarvan verzekerd. Ik wil u dat ongemak dan ook besparen en hier blijven.'

'Ik geloof dat u er nog eens over na zult willen denken als...' begon de autark, terwijl twee kleine rimpels langs de brug van zijn neus de rust van zijn gelaatstrekken verstoorden.

'Ik denk het niet,' viel Biron hem in de rede. 'Artemisia heeft haar keuze gemaakt.'

'En jij staat achter haar keuze, Farrill?' De autark glimlachte weer.

'Volkomen. We blijven alle drie op de Meedogenloos. Wat dat betreft komt er geen compromis.'

'Je kiest wel vreemd gezelschap.'

'O ja? Hoe zo?'

'Ik vind van wel.' De autark scheen geheel verdiept te zijn in een studie van zijn vingernagels. 'Jij schijnt het niet met me op te hebben omdat ik je bedrogen heb en je leven in gevaar gebracht heb. Dan is het toch wel vreemd, nietwaar, dat je op zo'n vriendschappelijke voet schijnt te staan met de dochter van een man als Hinrik, die als bedrieger zeker mijn meester is.'

'Ik ken Hinrik. Jouw mening over hem verandert niets aan de toestand.'

'Weet jij dan alles van Hinrik?'

'Ik weet in elk geval genoeg.'

'Weet je dan ook dat hij je vader verraden heeft?' De autark priemde met zijn wijsvinger naar Artemisia. 'Weet jij dat de jonge vrouw over wie je zo graag je bescherming wilt uitstrekken de dochter is van je vaders moordenaar?'

14. De autark vertrekt

Het gezelschap zat enige ogenblikken zwijgend bijeen. De autark had weer een sigaret opgestoken en zat er kalm en met een ontspannen gezicht bij. Gillbret zat ineengezakt in de stoel voor de piloot en zijn gezicht was vertrokken alsof hij op het punt stond in tranen uit te barsten. De veiligheidsriemen hingen slap langs zijn lichaam en verhoogden de troosteloosheid van de aanblik die hij bood.

Toen weerklonk er een signaal uit de radio. De gedempte oproep deed hen allen opschrikken alsof er een bom ontplofte in de cockpit. Gillbret ging met een ruk rechtop zitten en draaide zich om in zijn stoel.

De autark zei rustig: 'Ik ben bang dat we langer gepraat hebben dan ik oorspronkelijk gedacht had. Ik heb Rizzett gezegd me te komen halen als ik niet binnen een uur terug zou zijn.'

De kijkplaat was nu gevuld met Rizzetts grijzende hoofd. Gillbret zei tegen de autark: 'Hij wil u spreken,' en hij maakte plaats voor hem.

De autark stond op van zijn stoel en ging voor de radio zitten, zodat zijn hoofd werd geprojecteerd op Rizzetts monitor. 'Ik ben hier volkomen veilig, Rizzett.'

De vraag van de ander kwam duidelijk over: 'Wie zijn de bemanningsleden van de kruiser, meneer?'

Plotseling stelde Biron zich naast de autark op. 'Ik ben de rancher van Widemos,' verklaarde hij trots.

Rizzetts gezicht vertoonde een brede en blijde glimlach. Er verscheen een hand op het scherm, die een militair saluut bracht. 'Gegroet, meneer.'

'Ik zal zo dadelijk terugkomen met een jongedame,' zei de autark. 'Maak voorbereidingen om de twee luchtsluizen aan elkaar te koppelen.' Vervolgens verbrak hij de verbinding tussen de beide schepen. Hij wendde zich tot Biron en zei: 'Ik had hem al verzekerd dat jij het was aan boord van dit schip. Anders had men er bezwaar tegen gemaakt dat ik hier alleen heen wilde gaan. Je vader was buitengewoon populair bij mijn mannen.'

'En daarom heb je mijn naam gebruikt, niet?'

De autark haalde zijn schouders op.

'Dat is dan ook alles wat je kunt gebruiken,' zei Biron. 'Wat je het laatst tegen je officier gezegd hebt was niet juist.'

'Hoe dat zo?'

'Artemisia oth Hinriad blijft bij mij.'

'Dus toch? Na wat ik je duidelijk heb gemaakt?'

'Jij hebt me niets duidelijk gemaakt,' zei Biron scherp. 'Je hebt een mededeling gedaan, maar ik neem je onbewezen woord niet zo maar aan. Ik zeg je dit zonder enige poging om tactvol te zijn en ik hoop dat je me begrijpt.'

'Ken je Hinrik zo goed dat mijn mededeling je op zichzelf ongeloofwaardig voorkomt?'

Biron stond er zwijgend bij. Die opmerking had hem zichtbaar aangegrepen en hij gaf er geen antwoord op.

'Ik zeg dat het niet waar is,' zei Artemisia. 'Hebt u er enig bewijs van?'

'Geen rechtstreeks bewijs, natuurlijk. Ik was niet aanwezig bij gesprekken tussen uw vader en de Tyranniërs. Maar ik kan bepaalde feiten aandragen en jullie je eigen gevolgtrekkingen laten maken. Ten eerste bezocht de oude rancher van Widemos Hinrik zes maanden geleden. Dat heb ik al gezegd en ik kan erbij voegen dat hij wat al te enthousiast was in zijn pogingen, of misschien had hij een te hoge dunk van Hinriks discretie. Hoe dan ook, hij heeft meer gezegd dan hij had moeten doen. Dat kan de heer Gillbret beamen.'

Gillbret knikte mistroostig. Hij wendde zich tot Artemisia, die met vochtige en boze ogen naar hem keek. 'Het spijt me, Arta, maar het is waar. Dat heb ik je ook al verteld. Het was ook van Widemos dat ik over de autark gehoord heb.'

'En het was gelukkig voor mij dat de heer Gillbret zulke lange elektronische oren had ontwikkeld om ermee aan zijn nieuwsgierigheid te voldoen wat betreft de officiële besprekingen van de gouverneur. Ik werd geheel onverwacht voor het gevaar gewaarschuwd door de heer Gillbret toen hij me voor het eerst ontmoette. Ik ben zo spoedig mogelijk afgereisd, maar de schade was natuurlijk al toegebracht.

Voor zover wij wisten was dit Widemos' enige misstap en Hinrik bezit allerminst de benijdenswaardige reputatie van een sterk, onafhankelijk en moedig man. Jouw vader, Farrill, werd binnen een halfjaar gearresteerd. Indien dat niet was door tussenkomst van Hinrik, de vader van deze jongedame, door wie dan wel?'

'Heb je hem niet gewaarschuwd?'

'In dit soort zaken moeten we risico's nemen, Farrill, maar hij is gewaarschuwd. Daarna heeft hij geen enkel contact, hoe indirect ook, met wie dan ook van ons gemaakt, en hij heeft alles vernietigd dat had kunnen bewijzen dat hij enige verbinding met ons had. Enkelen onder ons meenden dat hij deze sector moest verlaten of zich op zijn minst moest verbergen. Dat weigerde hij.

En ik denk dat ik wel begrijp waarom. Het veranderen van zijn levenswijze zou een bewijs vormen van wat de Tyranniërs hadden vernomen en zo de hele beweging in gevaar brengen. Hij besloot daarom alleen zijn eigen leven te riskeren en bleef zijn normale leven leiden.

Bijna een halfjaar wachtten de Tyranniërs op een gebaar dat de beweging zou verraden. Ze hebben geduld, de Tyranniërs. Maar er gebeurde niets, totdat ze niet langer konden wachten, niets in hun net vonden dan alleen hem.'

'Dat is een leugen!' riep Artemisia uit. 'Het is allemaal gelogen. Het is een zelfvoldaan, schijnheilig, leugenachtig verhaal. Als alles wat u gezegd hebt waar zou zijn, zouden ze u ook in het oog houden. U zou zelf ook in gevaar zijn en dan zou u hier nu niet glimlachend uw tijd zitten verspillen.'

'Juffrouw, ik verspil mijn tijd niet. Ik heb alles gedaan wat ik kon om uw vader voor de Tyranniërs onbetrouwbaar te laten lijken als informatiebron en ik denk dat ik daar enigszins in geslaagd ben. De Tyranniërs zullen zich afvragen of ze nog langer moeten luisteren naar een man wiens dochter en neef kennelijk verraders zijn. Maar zelfs als ze er nog altijd toe geneigd zijn hem te geloven, zullen jullie je herinneren dat ik op het punt sta om in de Nevel te verdwijnen, waar zij me niet zullen vinden. Ik zou zo zeggen dat mijn daden juist een bewijs vormen van mijn verhaal.'

Biron haalde diep adem en zei: 'Laten we het gesprek als beëindigd beschouwen, Jonti. We zijn het met elkaar eens voor zover het erom gaat dat wij met je mee zullen gaan, en verder neem ik aan dat jij ons de nodige voorraden zult verschaffen. Dat is voldoende. Zelfs als we aannemen dat alles wat je gezegd hebt juist is, dan nog doet dat niet ter zake. De misdaden van de gouverneur van Rhodia kunnen zijn dochter niet worden aangerekend. Artemisia oth Hinriad blijft bij mij zolang ze dat zelf wil.'

'Dat doe ik,' zei Artemisia.

'Goed,' vervolgde Biron. 'Ik geloof dat alles hiermee is afgedaan. Maar ik waarschuw je: jij bent gewapend, maar ik ook. Misschien zijn jouw schepen oorlogsschepen, maar het mijne is een Tyrannese kruiser.'

'Doe niet zo dwaas, Farrill. Mijn bedoelingen zijn volkomen vriendelijk. Jij wenst de jongedame hier te houden? Goed. Mag ik hier weggaan door de gekoppelde luchtsluizen?'

'Op dat punt vertrouwen we je wel,' stemde Biron met een hoofdknik toe.

De twee schepen kwamen steeds dichterbij elkaar, totdat de flexibele uitstulpingen van de luchtsluizen naar elkaar toe wezen. Voorzichtig manoeuvreerden de schepen om aansluiting te krijgen. Gillbret zat aan de radio gekluisterd.

'Over twee minuten zullen ze opnieuw contact proberen te maken,' kondigde hij aan. Het magnetische veld was al drie keer ingeschakeld, elke keer hadden de sluizen zich naar elkaar uitgestrekt, maar ze waren niet volkomen passend tegen elkaar gekomen.

'Twee minuten,' herhaalde Biron; hij wachtte gespannen. De secondenwijzer bewoog zich en daar kwam het magnetische veld voor de vierde keer in werking; de lichten werden minder helder nu de motoren zich moesten instellen op de plotselinge vraag naar meer energie. Weer strekten de uitstulpingen zich uit; ze trilden even, maar toen klapten ze tegen elkaar met een geluidloze metalen bons die tot in de cockpit voelbaar was. Er was een luchtdichte verbinding gemaakt en klemmen sloten zich automatisch om de druk van magnetische velden nog te versterken.

Biron veegde met de rug van zijn hand over zijn voorhoofd en ontspande zich. 'Het is gelukt.'

De autark tilde zijn ruimtekostuum op. Eronder lag nog een klein plasje water. 'Bedankt,' zei hij vriendelijk. 'Een van mijn officieren komt zo bij jullie. Regel met hem de details met betrekking tot de nodige bevoorrading.' Daarop verdween de autark.

Biron zei tegen Gillbret: 'Wil jij Jonti's officier namens ons ontvangen, Gill? Wanneer hij binnen is, verbreek dan het contact met het andere schip. Je hoeft daartoe alleen het magnetische veld uit te schakelen met deze schakelaar.'

Hij draaide zich om en verliet de cockpit. Hij had tijd voor zichzelf nodig, voornamelijk om na te denken. Maar er volgde hem een snelle voetstap. Hij hield stil en een zachte stem zei: 'Biron, ik wil met je praten.' Het was Artemisia.

'Later, alsjeblieft, Arta.'

Ze keek hem intens aan. 'Nee, nu!'

Ze had haar armen half opgetild alsof ze hem wilde omhelzen, maar er niet zeker van was hoe hij dat zou opnemen. 'Je gelooft toch niet wat hij over mijn vader heeft gezegd?'

'Dat doet er niet toe.'

'Biron,' begon ze weer, maar toen hield ze op. Het viel haar moeilijk het te zeggen, maar ze probeerde het nog eens. 'Biron, ik weet dat wat er zich tussen ons heeft afgespeeld ten dele het gevolg was van het feit dat we alleen waren... en samen... en in gevaar, maar...' Ze hield opnieuw op.

'Als je wilt zeggen dat je een Hinriad bent, Arta dan is dat niet nodig, want dat weet ik. Ik zal je niet verantwoordelijk stellen voor iets dat je vader heeft gedaan.'

'Nee, o nee!' Ze pakte zijn arm en legde haar wang tegen zijn stevige schouder. Ze sprak nu snel. 'Dat is het helemaal niet. Het heeft niets te maken met Hinriad en Widemos. Ik... ik houd van je, Biron.'

Ze sloeg haar ogen op naar de zijne en vond ze. 'En ik geloof dat jij ook van mij houdt. Ik denk dat je het zou toegeven als je zou kunnen vergeten dat ik een Hinriad ben. En misschien kun je dat nu wel, omdat ik het het eerst gezegd heb. Je hebt gezegd dat je mij niet verantwoordelijk zou stellen voor de daden van mijn vader. Maar neem me ook mijn komaf niet kwalijk!'

Haar armen lagen nu om zijn hals. Biron voelde haar zachte borsten tegen zich aan en bespeurde de warmte van haar adem op zijn lippen. Langzaam gingen zijn handen omhoog en zachtjes greep hij haar onderarmen. Even zachtjes maakte hij haar armen los van zijn hals en kalm deed hij enkele passen achteruit.

'Ik heb nog wat af te rekenen met de Hinriaden, jongedame.'

Ze schrok. 'Maar je hebt tegen de autark gezegd dat...'

Hij keek opzij. Het spijt me. Arta. Oordeel niet naar wat ik tegen de autark heb gezegd.'

Ze kreeg de neiging om uit te roepen dat het niet waar was, dat haar vader het niet gedaan had en dat zij in elk geval...

Maar hij keerde zich om, liep de hut binnen en liet haar beschaamd en gekwetst in de gang staan.

15. Het gat in het heelal

Tedor Rizzett keerde zich om toen Biron de cockpit weer binnentrad. Zijn haar was grijs, maar zijn lichaam nog krachtig en zijn gezicht breed, rood en glimlachend. Hij overbrugde de afstand tussen hem en Biron met een grote stap en pakte de hand van de jongeman in een hartelijke greep.

'Bij alle sterren,' zei hij, 'ik zou van u geen bevestiging nodig hebben om te geloven dat u de zoon van de rancher bent. Het is of de oude Widemos levend voor me staat.'

'Ik wou dat het zo was,' antwoordde Biron somber.

Rizzetts glimlach trok weg. 'Dat geldt voor ons allen, voor iedereen van ons. Tussen haakjes, ik ben Tedor Rizzett. Ik ben kolonel in het Linganese leger, maar we gebruiken geen titels in ons spelletje. We zeggen zelfs gewoon meneer tegen de autark. Dat doet me eraan denken' - hij keek opeens ernstig - 'wij hebben geen personen van adel en evenmin ranchers op Lingane en ik hoop dat u het me niet euvel zult duiden als ik soms vergeet de juiste titel te gebruiken.'

Biron haalde zijn schouders op. 'Het is zoals u het zegt: geen titels in dit spelletje. Maar hoe staat het met het hulpschip? Ik neem aan dat ik die zaak met u moet regelen.'

Eén ogenblik gleed Birons blik door de cockpit. Gillbret zat rustig te luisteren. Artemisia zat met haar rug naar hem toe. Haar slanke blanke vingers weefden een abstract patroon op de knoppen van de computer. Rizzetts stem deed hem zijn aandacht weer op de oudere man vestigen.

De Linganees had het vertrek met een onderzoekende blik opgenomen. 'Dit is de eerste keer dat ik ooit een Tyrannees schip van binnen zie en ik heb er niet veel mee op. Nu hebt u de luchtsluis voor noodgevallen aan de achterzijde, is het niet? Het lijkt mij dat de motoren dan rondom het midden zullen zijn aangebracht.'

'Dat is juist.'

'Goed. Dan zijn er dus geen moeilijkheden. Sommige schepen van een ouder model hadden hun motoren helemaal achterin, zodat hulpschepen opzij moesten worden bevestigd. Dat maakte het instellen van het zwaartepunt moeilijk en de manoeuvreerbaarheid in de atmosfeer wel heel gering.'

'Hoe lang moet het duren, Rizzett?'

'Niet lang. Hoe groot wilt u het hebben?'

'Welke grootte zou u kunnen leveren?'

'Super de luxe? Natuurlijk. Als de autark het beveelt, is er geen hogere prioriteit. We kunnen er een krijgen dat zelf bijna een ruimteschip is. Het heeft zelfs hulpmotoren.'

'Ik neem aan dat het slaaphutten heeft?'

'Voor juffrouw Hinriad? Het zou heel wat beter zijn dan wat u hier hebt...' Hij hield plotseling op. Bij het horen van haar naam stond Artemisia op en ze liep koel en langzaam langs hen heen. Birons blik volgde haar.

'Ik had misschien niet juffrouw Hinriad moeten zeggen,' zei Rizzett peinzend.

'O nee, dat is niets. Let u er maar niet op. Wat zei u ook alweer?'

'Nou, over de hutten. Op zijn minst twee ruime, met een doucheruimte ertussen. Er is ook de gebruikelijke wc, net als op de grote passagiersschepen. Ze zou er alle comfort vinden.'

'Goed. Verder hebben we voedsel en water nodig.'

'Natuurlijk. De watertank kan genoeg bevatten voor twee maanden. Die tijd wordt wel wat korter als u een zwembad zou willen laten aanleggen aan boord. Verder zou u diepgevroren vlees kunnen meenemen. U eet nu zeker het Tyrannese concentraat, is het niet?'

Biron knikte en Rizzett trok een grimas.

'Het smaakt net als zaagsel, nietwaar? Wat nog meer?'

'Kleren voor de dame.'

Rizzett trok rimpels in zijn voorhoofd. 'Natuurlijk, maar die moet ze zelf uitzoeken.'

'Nee, meneer, dat kan niet. We zullen u alle mogelijke maten opgeven en u levert ons wat we u vragen en wel in de mode van het ogenblik.'

158

Rizzett lachte en schudde zijn hoofd, 'rancher, dat zou zij niet willen. Ze zal niet tevreden zijn met kleren die ze niet zelf heeft uitgezocht. Zelfs niet als die precies gelijk zijn aan wat ze zelf zou hebben gekozen als ze daar de kans toe had gehad. En dat zeg ik niet zo maar. Ik heb ervaring met de vrouwtjes.'

'Ik geloof graag dat u gelijk hebt, Rizzett, maar toch zal het zo moeten gebeuren.'

'Ook goed, maar ik heb u gewaarschuwd. U zult zich moeten verdedigen. Wat nog meer?'

'O, kleine dingen. Een voorraadje wasmiddelen. O ja, cosmetica, parfum, de dingen die een vrouw nodig heeft. Daar zullen we op zijn tijd een lijst van maken. Laten we eerst de kwestie van het hulpschip afhandelen.'

Op dat moment liep Gillbret weg zonder iets te zeggen. Biron keek hem na en hij voelde zijn kaakspieren verstrakken. Hinriaden! Ze waren Hinriaden! Er was niets wat hij daaraan kon doen. Ze waren Hinriaden! Gillbret was er een en zij eveneens.

'O ja,' zei Biron, 'en natuurlijk moeten er kleren komen voor meneer Hinriad en voor mijzelf. Maar die zijn niet erg belangrijk.'

'Juist. Kan ik uw radio gebruiken? Ik kan maar het beste op dit schip blijven totdat alles geregeld is.'

Biron wachtte tot de eerste bevelen gegeven waren. Daarna keerde Rizzett zich om in zijn stoel en hij zei: 'Ik kan er maar niet aan wennen u hier zo te zien, bewegend, pratend, lachend en levend. U lijkt zo sterk op hem. De rancher had het zo nu en dan over u. U hebt op Aarde de universiteit bezocht, is het niet?'

'Dat is zo. Ik zou iets meer dan een week geleden mijn bul hebben ontvangen als er niet iets tussen was gekomen.'

Rizzett keek bedremmeld. 'Luister, met betrekking tot de manier waarop u naar Rhodia bent gestuurd... die moet u ons niet kwalijk nemen. Het beviel ook ons niet. Ik bedoel, dit moet tussen ons blijven, maar enkelen van ons moesten daar niets van hebben. De autark heeft ons natuurlijk niet geraadpleegd. Logisch dat hij dat niet heeft gedaan. Eerlijk gezegd was het een risico dat hij nam. Sommigen van ons - ik zal geen namen noemen - vroegen zich zelfs af of wij het vliegtuig waar u in zat niet zouden aanhouden om u eruit te halen. Natuurlijk zou dat het ergste zijn geweest wat we hadden kunnen doen. Maar goed, we hadden het kunnen doen, als we na even nadenken niet hadden beseft dat de autark wel wist wat hij deed.'

'Het is prettig zo veel vertrouwen te kunnen inboezemen.'

'Wij kennen hem. Het valt niet te loochenen, hij heeft een bijzonder begaafd stel hersens.' Met zijn wijsvinger tikte Rizzett een paar keer op zijn voorhoofd. 'Niemand weet precies wat hem soms een bepaalde koers doet inslaan, maar het schijnt altijd de juiste te zijn. Tot dusver is hij de Tyranniërs tenminste te slim af geweest en dat is anderen niet gelukt.'

'Zoals mijn vader.'

'Ik dacht niet speciaal aan hem, maar tot op zekere hoogte hebt u gelijk. Zelfs de rancher werd gepakt. Maar hij was ook een heel ander soort man. Hij dacht altijd recht door zee. Hij zou zich nooit met draaierijen hebben ingelaten, en hij beschouwde niemand al uit principe als minderwaardig. Maar dat was dan ook wat we het meest in hem apprecieerden. Hij was dezelfde voor iedereen, weet u.

Ik ben maar een gewone burgerjongen, hoewel ik dan kolonel ben. Mijn vader was een metaalbewerker, ziet u. Maar dat maakte voor hem geen verschil. En hij behandelde mij niet zo omdat ik kolonel ben. Als hij een leerling-machinist in de gang zou tegenkomen, zou hij ook voor hem een vriendelijk woord hebben. De rest van de dag zou de leerling zich dan voelen als de hoofdmachinist. Dat was zo zijn manier.

Niet dat hij een zacht ei was. Als je gebrek aan discipline vertoonde, kreeg je een terechtwijzing, maar niet meer dan nodig was. En wat je kreeg, verdiende je ook en dat wist je. Als dat was gebeurd, was het ook afgelopen. Hij bleef je er niet nog een week lang aan herinneren. Zo was de rancher.

Maar de autark is heel anders. Die is een en al hersens. Je kunt nooit intiem met hem zijn, wie je ook bent. Hij heeft bijvoorbeeld niet het minste gevoel voor humor. Ik kan niet met hem praten op de manier waarop ik nu met u praat. Ik laat me nu maar gaan, ik ben ontspannen. Het is een vrije meningsuitwisseling. Met hem zeg je alleen precies wat je op je hart hebt, zonder omhaal. Bovendien gebruik je formele termen, of hij zegt je dat je je slordig uitdrukt. Maar ja, de autark is nu eenmaal de autark, en dat is dat.'

'Ik moet het met u eens zijn wat betreft de hersens van de autark. Wist u dat hij mijn aanwezigheid hier aan boord beredeneerd had voordat hij het schip binnenkwam?'

'Nou, kijk, dat is wat ik bedoelde. Hij wilde in zijn eentje aan boord van de Tyrannese kruiser gaan. Ons scheen dat op zelfmoord te lijken. Maar we namen aan dat hij wist wat hij deed en nu blijkt dat.hij dat inderdaad wist. Hij had ons wel kunnen vertellen dat u waarschijnlijk aan boord van het schip was. Hij moet zich gerealiseerd hebben dat het belangrijk nieuws was dat de zoon van de rancher ontsnapt was. Maar hij zei er geen woord over. Zo is hij.'

Artemisia zat op een van de onderste couchettes in de hut. Ze moest zich in een ongemakkelijke houding voorover buigen om te vermijden dat de onderzijde van de tweede couchette haar hoofd raakte, maar dat kon haar op dat moment niet schelen. Bijna automatisch liet ze de palmen van haar handen langs haar rok glijden. Ze voelde zich haveloos en vuil, en erg moe.

Ze had er genoeg van haar handen en gezicht met een vochtig lapje te moeten betten. Ze had genoeg van het een week lang dragen van dezelfde kleren. Ze voelde zich onbehaaglijk met haar dat haar vochtig en klef toeleek. Ze hoorde een geluid en stond meteen op, klaar om zich om te draaien. Ze wilde hem niet zien, niet met hem spreken. Maar het was Gillbret maar en ze ging weer zitten. 'O, hallo, oom Gill.'

Gillbret ging tegenover haar zitten. Een ogenblik lang keek zijn magere gezicht ongerust, maar toen plooide het zich tot een glimlach. 'Dit schip hangt me na een week behoorlijk de keel uit. Ik hoopte dat jij me wat op kon beuren.'

Maar zij zei: 'Oom Gill, probeer nu niet de psychotherapeut uit te hangen. Als je denkt dat je mij ertoe kunt krijgen me verantwoordelijk voor je te voelen, heb je het mis. Ik ben eerder in de stemming om je een klap te geven.'

'Als je je daardoor beter zou gaan voelen...'

'Ik waarschuw je opnieuw. Als je je arm uitsteekt opdat ik daar een tik op kan geven, dan doe ik dat, en als je vraagt: "Voel je je nu beter?" sla ik nog eens.'

'Ik begrijp het wel, je hebt ruzie gemaakt met Biron. Waarover?'

'Ik zie niet in waarom wij het daarover moeten hebben. Laat me nu maar met rust.' En na enige ogenblikken: 'Hij denkt dat vader gedaan heeft waar de autark hem van beticht. Daar haat ik hem om.'

'Wie? Je vader?'

'Nee! Die domme, kinderachtige, schijnheilige dwaas!'

'Je bedoelt Biron zeker. Goed, je haat hem. Maar ik kan geen haarbreed verschil zien tussen het soort haat waardoor jij hier zit en iets dat mijn vrijgezellengeest toeschijnt als een tamelijk dwaze overmaat van liefde.' /

'Oom Gill' vroeg ze, 'zou hij het echt gedaan hebben?'

'Biron? Wat zou hij hebben gedaan?'

'Nee, vader. Zou vader het gedaan hebben? Zou hij de rancher hebben aangegeven?'

Gillbret keek nadenkend en ernstig. 'Ik weet het niet.' Uit zijn ooghoek naar haar glurend ging hij voort: 'Weet je, hij heeft Biron inderdaad aan de Tyranniërs overgeleverd.'

'Omdat hij wist dat het een val was,' zei ze fel. 'En dat was het ook. Die nare autark heeft het ook zo bedoeld en dat heeft hij toegegeven. De Tyranniërs wisten wie Biron was en zonden hem met opzet naar vader. Vader deed toen het enige wat hij kon doen. Dat moet iedereen begrijpen.'

'Zelfs als we dat aannemen' - weer die blik opzij naar haar - 'hij heeft toch ook geprobeerd je over te halen tot een minder amusant soort huwelijk. Als Hinrik dat kon doen...'

Ze viel hem in de rede. 'Op dat gebied kon hij ook niet anders.'

'Mijn beste, als je elke daad van onderdanigheid aan de Tyranniërs gaat vergoelijken als iets dat hij moest doen, hoe weet je dan dat hij tegenover de Tyranniërs omtrent de rancher niet iets kan hebben losgelaten?'

'Omdat ik er zeker van ben dat hij dat niet zou doen. U kent vader niet zoals ik hem ken. Hij haat Tyranniërs, echt waar. Dat weet ik. Hij zou zich nooit inspannen om hen te helpen. Ik geef toe dat hij bang voor hen is en dat hij niet openlijk tegen hen in durft te gaan, maar als hij het op de een of andere wijze kon vermijden, zou hij hen nooit helpen.'

'En hoe weet je dat hij het in dit geval niet kon vermijden?'

Maar ze schudde haar hoofd heftig, zodat haar haar om haar heen viel en haar ogen bedekte. Het bedekte haar tranen ook. Gillbret keek haar enige ogenblikken aan, spreidde toen zijn handen hulpeloos uit en ging weg.

Het hulpluchtschip werd aan de Meedogenloos gekoppeld. De nauwe ingang werd verbonden met de noodluchtsluis achter in het schip. Het was enkele tientallen keren groter dan het Tyrannese schip en leek daardoor nogal overmatig groot.

De autark voegde zich bij Biron tijdens een laatste inspectie. 'Vind je dat er nog iets aan ontbreekt?'

'Nee,' antwoordde Biron, 'ik geloof dat we ons best zullen redden.'

'Goed. Zeg, tussen haakjes, Rizzett vertelde me dat juffrouw Artemisia zich niet goed voelt, of tenminste dat ze er niet goed uitziet. Als ze soms een dokter nodig heeft, zou het verstandig zijn haar naar mijn schip te zenden.'

'Ze is helemaal gezond,' antwoordde Biron kortaf.

'Als jij dat zo zegt... Zou je ertoe in staat zijn over twaalf uur te vertrekken?'

'Over twee uur als je dat wenst.'

Biron liep via de doorgang de Meedogenloos in en zei op bestudeerd neutrale toon: 'Je hebt daar een stel privékamers, Artemisia. Ik zal je geen last bezorgen want ik zal bijna de hele tijd hier zijn.'

Waarop zij hem op koude toon antwoordde: 'Jij bezorgt me geen last, rancher. Het kan me niet schelen waar je bent.'

En daarop vertrokken de schepen om zich na een enkele sprong aan de rand van de Nevel te bevinden. Daar wachtten ze enkele uren terwijl op Jonti's schip de laatste berekeningen werden gemaakt. Binnen in de Nevel zou men bijna blind moeten vliegen.

Biron staarde somber naar de kijkplaat. Er was niets op te zien. Een hele helft van het uitspansel was zwart, zonder een enkel lichtpuntje. Voor het eerst besefte Biron hoe warm en vriendelijk de sterren waren, hoe ze het wereldruim vulden.

'Het is net alsof we door een gat in de ruimte vallen,' mompelde hij tegen Gillbret. Daarop maakten ze nog een sprong, de Nevel in.

Bijna gelijktijdig luisterde Simok Aratap, de commissaris van de grote khan, aan het hoofd van tien gewapende kruisers, naar een navigator en hij zei: 'Dat doet er niet toe. Volg ze toch maar.'

En op nog geen lichtjaar afstand van het punt waar de Meedogenloos de Nevel in dook, deden tien Tyrannese schepen dat eveneens.

16. Jachthonden!

Simok Arataps uniform paste hem niet overal even goed. Tyrannese uniformen werden gemaakt van tamelijk ruw materiaal en pasten maar matig. Het betaamde een goed soldaat niet zich over zo'n ongemak te beklagen. In feite was het zelfs een deel van de Tyrannese traditie dat een beetje ongemak voor een soldaat goed was voor de discipline.

Maar Aratap kon zich toch tegen die toestand verzetten door op geïrriteerde toon te zeggen: 'Het boord snijdt me in de hals.'

Majoor Andros, wiens boord net zo nauw was en die in de herinnering van de mensheid nooit anders dan in militair tenue gezien was, zei: 'Zolang u alleen bent, staan de regels u wel toe het te openen. Maar in het bijzijn van officieren of manschappen zou elke afwijking van het officiële uniform een slechte invloed hebben.'

Aratap snoof eens. Dit was al de tweede verandering als gevolg van de quasi-militaire aard van de expeditie. Behalve dat hij gedwongen was geweest zijn uniform aan te trekken, moest hij naar een steeds nadrukkelijker pratende militair attaché luisteren. Dat was al begonnen voor ze Rhodia hadden verlaten.

Andros had het hem ronduit verteld. 'Commissaris,' had hij gezegd, 'we zullen tien schepen nodig hebben.'

Aratap had verveeld opgekeken. Op dat moment had hij zich klaargemaakt om de jonge Widemos met één schip achterna te gaan. Hij had de capsules opzij geschoven waarin hij zijn rapport verpakt had voor het koloniale bureau van de khan. Deze zouden moeten worden opgestuurd in het ongelukkige geval dat hij niet van de expeditie zou terugkeren.

'Tien schepen, majoor?'

'Tien, meneer. Minder kan niet.'

'Waarom dan niet?'

'Ik ben van plan een redelijke veiligheidsmarge in acht te nemen. De jongeman gaat ergens heen. U zegt dat er een goed georganiseerde samenzwering bestaat. Ik neem aan dat die twee feiten iets met elkaar te maken hebben.'

'En dus?'

'En dus moeten we voorbereid zijn op een goed georganiseerde samenzwering. Een die een enkel schip niet aan kan.'

'Of tien. Of honderd. Waar ligt de grens?'

'Er moet een beslissing genomen worden. In het geval van een militaire actie is dat mijn verantwoordelijkheid. Ik stel tien voor.'

Arataps contactlenzen glommen onnatuurlijk in het licht toen hij zijn wenkbrauwen optrok. De militairen hadden een stem in het kapittel. In vredestijd nam een burger in theorie de beslissingen, maar in dit geval kon de militaire traditie moeilijk opzij gezet worden.

Voorzichtig zei hij dan ook: 'Ik zal de zaak overwegen.'

'Dank u. Indien u mijn aanbevelingen niet wenst te aanvaarden - en mijn voorstel is alleen in die geest gedaan, naar ik u verzeker' - de hakken van de majoor sloegen met een ferme tik tegen elkaar, maar dit ceremoniële gebaar betekende niet veel en dat wist Aratap - 'dan is dat uw goed recht. U zou mij daardoor geen andere keuze laten dan mijn ontslag aan te vragen.'

Het was nu aan Aratap om van zijn positie te redden wat hij kon. Hij zei daarom: 'Ik ben niet van plan u te hinderen bij enige beslissing die u in een zuivere militaire kwestie neemt, majoor. Ik vraag me alleen af of u zich op dezelfde wijze opstelt ten opzichte van mijn beslissingen in zaken van uitsluitend politiek belang.'

'Wat zijn dat dan voor zaken?'

'Daar hebben we het probleem van Hinrik. U had gisteren bezwaar tegen mijn voorstel dat hij met ons mee zou komen.'

De majoor antwoordde op droge toon: 'Dat vind ik niet nodig. Wanneer onze troepen in actie zijn, zou de aanwezigheid van buitenlanders slecht zijn voor het moreel.'

Aratap zuchtte zacht. Onhoorbaar zacht zelfs. Tenslotte was Andros op zijn manier competent. Het zou geen nut hebben ongeduld te tonen. Hij zei daarom: 'Ik ben het opnieuw met u eens. Ik vraag u alleen de politieke zijde van de situatie te overwegen. Zoals u wel weet zat de executie van de oude rancher van Widemos niet goed. Dat heeft de koninkrijken onnodig onrustig gemaakt. Hoe noodzakelijk de terechtstelling ook was, dat feit maakt het wenselijk dat de dood van de zoon niet aan ons geweten kan worden. Voor zover de bevolking van Rhodia weet, heeft de jonge Widemos de dochter van de directeur ontvoerd. Dit meisje is, tussen haakjes, een populair en sterk in de belangstelling staand lid van het huis der Hinriaden. Het zou volkomen begrijpelijk en geheel juist zijn als de directeur aan het hoofd zou staan van de strafexpeditie.

Dat zou een dramatisch gebaar zijn en het zou het Rhodiaanse patriottisme aanspreken. Natuurlijk zou hij de hulp van de Tyranniërs inroepen en die ook krijgen, maar daar hoeft geen ophef over gemaakt te worden. Het zou gemakkelijk en noodzakelijk zijn deze expeditie aan het volk voor te stellen als een Rhodiaanse. Wanneer de opzet van de samenzwering dan wordt blootgelegd, zal dat een Rhodiaanse ontdekking zijn. Als de jonge Widemos terecht wordt gesteld, zal dat een Rhodiaanse executie zijn voor zover het de andere koninkrijken aangaat.'

Hierop antwoordde de majoor: 'Het zou toch een onwenselijk precedent scheppen Rhodiaanse schepen toe te staan een Tyrannese militaire expeditie te vergezellen. Ze zouden ons hinderen. Op die manier beschouwd wordt het een militaire kwestie.'

'Maar, majoor, ik heb niet gezegd dat Hinrik een schip zou commanderen. U kent hem toch goed genoeg om hem niet capabel te achten om te commanderen, of dit zelfs maar te willen proberen. Hij zou bij ons aan boord zijn en er zou geen andere Rhodiaan in de schepen zijn.'

'In dat geval trek ik mijn bezwaar in, commissaris,' zei de majoor

De Tyrannese vloot had haar positie op een afstand van twee lichtjaren van Lingane bijna een week lang aangehouden en de situatie werd gedurig labieler.

Majoor Andros was voor een onmiddellijke landing op Lingane. 'De autark,' zei hij, 'heeft zich geen moeite gespaard om ons te laten denken dat hij een vriend van de khan is, maar ik vertrouw mensen die naar het buitenland reizen niet. Ze doen maar vreemde ideeën op. Het is opmerkelijk dat de jonge Widemos hem net nu hij is teruggekeerd wil bezoeken.'

'Hij heeft niet geprobeerd zijn reizen en zijn terugkeer geheim te houden, majoor. En wij weten niet of Widemos hem wil bezoeken. De jongeman draait in een baan om Lingane. Waarom landt hij niet?'

'Waarom blijft hij in die baan vliegen? Laten we hem vragen wat hij doet en niet wat hij niet doet,' stelde de majoor

'Ik kan iets voorstellen dat in het patroon zou passen.'

'Dat zou ik graag willen horen.'

Aratap stopte een vinger in zijn kraag en probeerde die zonder succes uit te rekken. 'Daar de jongeman afwacht,' zei hij, 'kunnen we aannemen dat hij op iets of iemand wacht. Het zou belachelijk zijn aan te nemen dat hij terwijl hij zo rechtstreeks heeft gevlogen en via een zo snelle route - één enkele sprong zelfs - alleen maar wacht uit besluiteloosheid. Ik geloof dan ook dat hij wacht tot een vriend of vrienden hem hebben bereikt. Op die manier versterkt zal hij zich naar elders begeven. Dat hij niet rechtstreeks op Lingane landt, zou kunnen aangeven dat hij dat niet veilig vindt. Dat zou erop kunnen duiden dat Lingane in het algemeen en de autark in het bijzonder niets te maken heeft met de samenzwering, ofschoon individuele Linganezen dat wel zouden kunnen hebben.'

'Ik weet niet of we altijd mogen aannemen dat de voor de hand liggende oplossing ook de juiste is.'

'Mijn beste majoor, het is niet alleen een voor de hand liggende oplossing, het is zelfs een logische, en ze past in het geheel.'

Misschien is dat zo. Maar wanneer er binnen vierentwintig uur geen nadere ontwikkelingen zijn, heb ik geen andere keuze dan bevel te geven naar Lingane te vliegen.'

Aratap keek fronsend naar de deur waardoor de majoor verdwenen was. Het was even moeilijk de baas te blijven over kortzichtige overwinnaars als over onrustige overwonnenen. Vierentwintig uur. Er zou iets kunnen gebeuren en anders zou hij een manier moeten zien te vinden om Andros tegen te houden.

Het deursignaal weerklonk en Aratap keek geïrriteerd op. Het zou toch niet weer Andros zijn? Die was het niet. De lange, wat gebogen gestalte van Hinrik van Rhodia stond in de deuropening, met achter zich de wacht, die overal op het schip met hem meeging. Theoretisch had Hinrik complete bewegingsvrijheid en waarschijnlijk dacht hij zelf dat hij die ook inderdaad had. Hij sloeg tenminste nooit acht op de wacht, die hem in zijn voetspoor volgde.

Hinrik glimlachte vaag. 'Stoor ik u, commissaris?'

'Helemaal niet. Gaat u zitten, gouverneur.' Aratap bleef zelf staan, wat Hinrik niet scheen te merken.

'Ik heb iets belangrijks met u te bespreken,' zei Hinrik en er verdween iets van de gemotiveerdheid uit zijn ogen. Op heel andere toon ging hij voort: 'Wat een mooi groot schip is dit.'

'Dank u, gouverneur,' antwoordde Aratap met een flauw lachje. De negen overige schepen waren klein, zoals typisch was voor de Tyrannese oorlogsvloot, maar het vlaggenschip waar zij zich in bevonden was een extra groot model, afgeleid van de modellen van de nu niet meer bestaande Rhodiaanse luchtvloot. Het was misschien het eerste teken van het langzaam aan verzachten van de Tyrannese militaire aard dat er steeds meer van dergelijke schepen werden toegevoegd aan de luchtvloot. Het echte gevechtstoestel was nog altijd de kleine, door twee of drie man bemande kruiser, maar steeds meer vonden de hoge heren redenen om grote schepen te verlangen voor hun eigen hoofdkwartier.

Daar was Aratap niet bezorgd over. Een aantal oudere militairen vond een dergelijke voortwoekerende zachtheid een symptoom van degeneratie, maar hij oordeelde het een verdergaande beschaving. Op het laatst - over enige eeuwen misschien - zou het zelfs kunnen gebeuren dat de Tyranniërs als apart volk zouden wegsmelten en zich zouden mengen met de overwonnen gemeenschappen van nevelkoninkrijken. Misschien zou dat zelfs een goede zaak zijn

Natuurlijk uitte hij die mening nooit hardop.

'Ik ben bij u gekomen om u iets te vertellen,' zei Hinrik. Hij dacht daar nog even over na en ging toen voort: 'Ik heb vandaag een bericht naar huis gestuurd, naar mijn volk. Ik heb hun verteld dat ik gezond ben, dat de misdadiger spoedig gepakt zal worden en dat mijn dochter dan veilig teruggebracht zal worden.'

'Goed,' zei Aratap. Dat was geen nieuws voor hem, want hij had het bericht zelf geschreven. Het was echter niet onmogelijk dat Hinrik zich er nu van overtuigd had dat hij er de auteur van was of zelfs dat hij het was die de expeditie in feite leidde. Aratap voelde even een scheut van medelijden. De man takelde zichtbaar af.

'Mijn volk,' zei Hinrik, 'is naar ik geloof echt geschokt door deze brutale aanval op het paleis door die goed georganiseerde bandieten. Ik denk dat zij trots zullen zijn op hun gouverneur, nu ik in antwoord daarop zo snel actie heb genomen, nietwaar, commissaris? Ze zullen zien dat er nog steeds kracht schuilt in de Hinriaden.' Hij scheen vervuld te zijn door een triomfantelijk gevoel.

'Dat denk ik ook,' zei Aratap.

'Zijn we al binnen het bereik van de vijand?'

'Nee, gouverneur, de vijand is nog steeds waar hij was, in een baan om Lingane.'

'Nog steeds? O ja, nu weet ik weer wat ik u wilde vertellen.' Hij werd opgewonden, zodat hij bijna niet uit zijn woorden kon komen. 'Het is erg belangrijk, commissaris. Ik moet u iets vertellen. Er is verraad aan boord. Dat heb ik ontdekt. We moeten er snel iets aan doen. Verraad...' Hij fluisterde nu.

Aratap voelde zich ongeduldig worden. Het was natuurlijk nodig met de arme idioot mee te praten, maar dat bracht wel een hoop tijdverlies met zich mee. Als de man zo doorging, zou hij zo duidelijk krankzinnig worden dat hij zelfs als marionet nutteloos zou worden, en dat zou zielig zijn.

Geruststellend zei hij: 'Er is geen verraad, gouverneur. Onze mannen zijn eerlijk en trouw. Iemand moet u in de war hebben gebracht. U bent moe.'

'Nee, nee.' Hinrik schoof Arataps arm opzij, die enkele ogenblikken op zijn schouder had gerust. 'Waar zijn we?'

'Nou, hier.'

'Het schip, bedoel ik. Ik heb op de kijkplaat gekeken. We zijn in de buurt van geen enkele ster. We zijn in de diepe ruimte. Wist u dat?'

'Zeker.'

'Lingane is helemaal niet in de buurt. Wist u dat?'

'De planeet ligt hier twee lichtjaren vandaan.'

'Ha. Juist, commissaris, kunnen we niet worden afgeluisterd? Bent u daar zeker van?' Hij kwam dichter bij Aratap, zijn mond tot vlak bij diens oor. 'Hoe weten we dan dat de vijand bij Lingane is? Hij is te ver weg om gezien te worden. We krijgen onjuiste gegevens en dat betekent verraad.'

De man mocht dan krankzinnig zijn, maar deze opmerking was zo gek nog niet. Aratap antwoordde hierop: 'Dat is een zuiver technische kwestie, gouverneur, en niet iets waar mensen van rang zich mee bezig moeten houden. Ik weet zelf nauwelijks hoe het precies zit.'

'Maar als hoofd van de expeditie behoor ik dat te weten. Ik ben toch het hoofd, is het niet?' Hij keek schichtig rond. 'In feite heb ik het gevoel dat majoor Andros mijn orders niet altijd uitvoert. Kunnen we hem vertrouwen? Natuurlijk geef ik hem zelden orders. Het zou me vreemd voorkomen een Tyrannese officier bevelen te geven. Maar ja, ik moet mijn dochter vinden. Mijn dochter heet Artemisia. Ze werd me ontstolen en ik leid deze hele vloot om haar terug te krijgen. U ziet dus wel in dat ik het moet weten. Ik bedoel dat ik moet weten hoe het bekend is dat de vijand in de buurt van Lingane is. Mijn dochter zal daar dan ook zijn. Kent u mijn dochter? Haar naam is Artemisia.'

Zijn ogen keken de Tyrannese commissaris smekend aan. Daarna bedekte hij ze met zijn hand en hij mompelde iets dat leek op: 'Het spijt me.'

Aratap voelde zijn kaakspieren samentrekken. Het viel hem moeilijk te bedenken dat de man voor hem een bedroefde vader was en dat zelfs de idiote gouverneur van Rhodia de gevoelens van een vader kon hebben. Nee, hij kon de man niet laten lijden.

Daarom zei hij kalm: 'Ik zal proberen het u uit te leggen. U weet dat er zo iets bestaat als een massameter, die in staat is schepen in de ruimte op te sporen?'

'Ja zeker.'

'Het ding is gevoelig voor aantrekkingskrachten. Begrijpt u wat ik bedoel?'

'Zeker. Alles bezit aantrekkingskracht.' Hinrik leunde nu voorover naar Aratap en wrong zijn handen zenuwachtig.

'Nu kan de massameter natuurlijk alleen gebruikt worden wanneer het schip dichtbij is, weet u. Op minder dan anderhalf miljoen kilometer of zo. Bovendien moet het op een redelijke afstand van een planeet zijn, want als dat niet zo is, wordt alleen de massa van de planeet gemeten, daar die immers veel groter is.'

'En veel meer aantrekkingskracht heeft.'

'Precies,' zei Aratap en Hinrik keek opgetogen.

'Nu hebben wij, Tyranniërs, nog een ander apparaat,' ging Aratap voort. 'Het is een zender die naar alle kanten in de superruimte uitzendt. Wat hij uitstraalt is een bijzonder soort vervorming van de ruimte. Het is niet elektromagnetisch van aard, met andere woorden: het is niets als licht of radio- of zelfs als superruimteradiosignalen. Begrijpt u?'

Hinrik antwoordde niet. Hij keek verward.

Aratap ging snel door: 'Nou ja, het werkt dus anders. Het doet er niet toe hoe precies. We kunnen opvangen wat er zo uitgezonden wordt, zodat we altijd weten waar een Tyrannees schip zich bevindt, zelfs als het halverwege de Melkweg is, of aan de andere kant van een ster.'

Hinrik knikte plechtig.

'Kijk,' zei Aratap, 'als de jonge Widemos in een gewoon schip was ontsnapt, zou het erg moeilijk zijn geweest hem op te sporen. Maar nu hij een Tyrannese kruiser heeft genomen, weten wij op elk ogenblik waar hij is, terwijl hij dat niet beseft. Zo komt het dat we weten dat hij bij Lingane is, begrijpt u? En wat meer is: hij kan niet weg komen, zodat we uw dochter zeker zullen redden.'

Hinrik glimlachte. 'Dat is dan heel goed gedaan. Ik feliciteer u, commissaris. Een heel slimme list.'

Aratap maakte zichzelf niets wijs. Hinrik begreep maar weinig van wat hij gezegd had, maar dat deed er niet toe. Het gesprek was beëindigd met de verzekering dat Hinriks dochter zou worden gered en ergens in diens wazige begrip moest zich de mening hebben postgevat dat dit op de een of andere manier mogelijk was gemaakt door de wetenschap van de Tyranniërs.

Aratap was het er met zichzelf over eens dat hij zich niet zo had uitgesloofd alleen maar omdat de Rhodiaan zo'n beroep had gedaan op zijn medelijden. Hij moest de man ervan weerhouden helemaal ineen te storten en wel om begrijpelijke politieke redenen. Misschien zou de terugkeer van zijn dochter zijn toestand wat verbeteren. Dat hoopte hij in elk geval.

Daar ging het deursignaal opnieuw en deze keer was het majoor Andros die binnenkwam. Hinriks arm verstijfde op de leuning van zijn stoel en op zijn gezicht verscheen een gejaagde uitdrukking. Hij stond op en begon: 'Majoor Andros...'

Maar Andros sprak al zonder op de Rhodiaan te letten. 'Commissaris, de Meedogenloos is van positie veranderd.'

'Hij is toch zeker niet op Lingane geland?' vroeg Aratap scherp.

'Nee,' antwoordde de majoor. 'Hij heeft zich met een sprong van Lingane verwijderd.'

'O, juist. Er is zeker een ander schip bij hem gekomen, is het niet?'

'Misschien wel vele andere. We kunnen alleen hem peilen, zoals u wel weet.'

'In elk geval volgen we hem.'

'Dat bevel heb ik al gegeven. Ik zou alleen willen opmerken dat zijn sprong hem tot aan de rand van de Paardenkopnevel heeft gebracht.'

'Wat?'

'Er bestaat geen belangrijk planetair systeem in die richting. Er is dus maar één logische gevolgtrekking.'

Aratap likte zijn lippen en snelde naar de cockpit met de majoor achter zich aan. Hinrik bleef midden in de plotseling verlaten kamer staan en staarde op zijn minst een minuut naar de deur. Daarop ging hij weer zitten na even zijn schouders te hebben opgehaald. Er stond niets af te lezen op zijn gelaat en hij zat maar stil voor zich uit te kijken.

'Ik heb de ruimtecoördinaten van de Meedogenloos nog eens gecontroleerd, meneer,' zei de navigator. 'Ze zijn beslist de nevel binnengedrongen.'

'Dat doet er niet toe.' meende Aratap. 'Volg hen in elk geval.'

Hij keerde zich tot Andros en zei: 'U ziet nu hoe goed het was te wachten. Er zijn allerlei dingen duidelijk geworden. Waar anders dan in de Nevel zelf kon het hoofdkwartier van de samenzwering zijn? Daarom zijn we er dus niet eerder in geslaagd het te vinden. Een heel interessant patroon.'

En zo vloog het eskadron de Nevel in.

Voor de twintigste maal keek Aratap automatisch naar de kijkplaat. Dat had natuurlijk niet de minste zin, want de kijkplaat bleef totaal zwart. Er viel geen ster op te zien.

'Dat is al de derde keer dat ze stilhouden zonder te landen,' zei Andros. 'Ik begrijp het niet. Waarom dat? Wat zijn ze van plan? En elke keer als ze stil zijn gehouden blijven ze verscheidene dagen in dezelfde positie. Maar toch landen ze niet.'

Misschien hebben ze zo lang nodig om hun volgende sprong te berekenen. Er is helemaal geen zicht.'

'Denkt u dat heus?' vroeg Andros.

'Nee, hun sprongen zijn te goed. Elke keer komen ze dicht bij een ster terecht. Dat resultaat kunnen ze niet alleen maar aan de hand van de massameter bereiken, tenzij ze de plaats van de ster van tevoren precies kennen.'

'Waarom landen ze dan niet?'

'Ik denk,' antwoordde Aratap, 'dat ze op zoek zijn naar een bewoonbare planeet. Misschien weten ze zelf niet waar het centrum van de samenzwering is. Tenminste niet precies.' Glimlachend ging hij voort: 'Wij hoeven hen allen maar te volgen.'

De navigator klapte zijn hakken tegen elkaar. 'Meneer!'

'Ja?' Aratap keek op.

'De vijand is op een planeet geland.'

Aratap liet majoor Andros halen. 'Andros,' zei Aratap toen deze binnenkwam, 'hebt u het gehoord?'

'Ja, ik heb bevel gegeven tot een landing.'

'Wacht daarmee. U bent misschien weer voorbarig, net als toen u linea recta op Lingane af wilde vliegen. Ik vind dat alleen dit schip daarheen moet gaan.'

'Waarom dat zo?'

'Als we versterking nodig hebben, zult u hier zijn, het bevel voerend over de kruisers. Als het inderdaad een sterk centrum van rebellen is, zullen ze denken dat ze toevallig ontdekt zijn door één schip. Ik kan u dan op de een of andere manier een bericht zenden en u kunt daarop terugkeren naar Tyrann.'

'Terugkeren naar Tyrann?'

'Ja, en weer hierheen komen met een flinke vloot.'

Andros dacht daar een tijdje over na en zei toen: 'Goed dan. Dit is toch ons minst bruikbare schip. Te groot.'

De planeet vulde de kijkplaat toen ze in een spiraal omlaag kwamen.

'Het oppervlak ziet er helemaal kaal en dor uit, meneer,' zei de navigator.

'Heb je de plaats van de Meedogenloos precies bepaald?'

'Ja, meneer.'

'Land er dan zo dicht mogelijk bij zonder dat ze ons kunnen zien.'

Ze vlogen nu de atmosfeer binnen. Terwijl ze langs de daghelft van de planeet flitsten, kleurde de hemel lichtpaars en daarna helderder. Aratap keek naar het dichter bij komende oppervlak. De lange jachttocht was bijna voorbij.

17. En hazen!

Zij die nog nooit werkelijk in de ruimte waren geweest, mochten het onderzoek van stellaire systemen en het zoeken naar bewoonbare planeten tamelijk opwindend vinden en op zijn minst interessant. Maar voor de ruimte-expert was het wel het vervelendste werkje.

Het lokaliseren van een ster die bestond uit een enorme massa gloeiende waterstof die zich omzette in helium, was bijna te gemakkelijk. De ster kondigde zichzelf aan. Zelfs in de zwartheid van de Nevel was het slechts een kwestie van afstand: kom er maar op een afstand van zeven miljard kilometer van en ze begint zich al aan te kondigen.

Maar een planeet, een betrekkelijk kleine massa rots, die alleen terugkaatst licht afgeeft, dat was een heel andere kwestie. Men zou wel honderdduizend keer en in alle richtingen door een stellair systeem kunnen vliegen zonder ooit dicht genoeg bij zo'n planeet te komen om deze te herkennen voor wat zij was, behalve dan door het grootste toeval.

In plaats daarvan paste men een methode toe. Men nam in de ruimte een plaats in op een afstand van zo'n tienduizend keer de diameter van de ster die men wilde onderzoeken. Uit statistieken betreffende de Melkweg wist men dat nog niet één per vijftigduizend planeten verder van haar zon af lag dan die afstand. En bovendien lag een bewoonbare planeet bijna nooit verder weg van haar zon dan duizend keer de diameter van die zon.

Dit betekende dat geen bewoonbare planeet zich gezien vanuit de positie in de ruimte die door het schip werd ingenomen, verder van haar zon af kon bevinden dan zes graden.

De beweging van de telecamera kon zo worden ingesteld dat deze de beweging van het schip bij zijn rondgang om de ster precies neutraliseerde. Onder die omstandigheden zou een tijdopname de lichtpunten in de buurt van de ster aangeven, mits natuurlijk het schijnsel van de zon zelf werd afgedekt, wat gemakkelijk kon worden gedaan. Planeten hadden echter merkbare bewegingen en vertoonden zich dus als heel kleine streepjes op de film.

Als er geen streepjes zichtbaar waren, was er altijd de mogelijkheid dat de planeten achter hun zon waren. De handeling werd dan dus vanuit een andere positie in de ruimte herhaald en meestal vanuit een punt dichter bij de ster.

Het was een heel vervelende procedure en wanneer die drie keer op drie verschillende sterren was toegepast, elke keer met negatieve resultaten, kon het niet anders of er trad een zekere gedeprimeerde stemming op.

Gillbrets moreel bijvoorbeeld was al een tijdlang slecht. De tijden tussen ogenblikken waarop hij dingen amusant vond werden steeds langer. Ze maakten zich klaar voor de sprong naar de vierde ster op de lijst van de autark en Biron zei: 'We komen in elk geval bij een ster aan. Jonti's getallen zijn tenminste correct.'

Gillbret zei hierop: 'De statistiek geeft aan dat één op de drie sterren een planetair systeem heeft.'

Biron knikte. Dat was bekend. Elk kind leerde dat in de elementaire wetenschap van de Melkweg. Gillbret ging voort: 'Dat betekent dat de kans van het vinden van drie willekeurige sterren zonder een planeet, zonder een enkele planeet, twee derde tot de derde macht is ofwel acht zevenentwintigste, dus minder dan een op de drie.'

'En dus?'

'We hebben er nog geen gevonden. Er moet iets fout zijn.'

'Je hebt de platen zelf gezien. En bovendien: hoeveel waarde hechten wij aan statistieken? Het kan best zijn dat de condities binnen in de Nevel anders zijn. Misschien beletten de neveldeeltjes het vormen van planeten of misschien is de nevel juist het gevolg van planeten die zich niet gevormd hebben.'

'Dat meen je toch niet?' vroeg Gillbret ontsteld.

'Je hebt gelijk. Ik zei maar wat. Ik weet niets van het ontstaan van het heelal. Waarom worden er überhaupt planeten gevormd? Ik heb nog nooit van een gehoord die niet vol moeilijkheden zat.' Biron zag er zelf betrokken uit. Hij schreef nog steeds dingen op stickertjes en plakte die op het besturingspaneel.

'Maar hoe dan ook,' zei hij, 'we hebben de hele zaak onder de knie, het afstand bepalen, de besturing, alles.' Het viel hem moeilijk niet naar de kijkplaat te kijken. Ze zouden spoedig weer een sprong moeten maken door die inkt.

Op conversatietoon vroeg Biron: 'Weet je waarom ze het de Paardenkopnevel noemen, Gill?'

'Zeker omdat de eerste man die er binnendrong Paar den Kop heette. Of ga je me vertellen dat dat verkeerd is?'

'Misschien is dat zo, maar op Aarde hebben ze een andere verklaring. Men zegt daar dat hij die naam heeft omdat hij lijkt op de kop van een paard.'

'Wat is een paard?'

'Een dier dat op Aarde voorkomt.'

'Dat is een amusante gedachte, Biron, maar de Nevel lijkt volgens mij op geen enkel dier.'

'Dat hangt ervan af onder welke hoek je hem ziet. Van Nefelos uit lijkt hij bijvoorbeeld op de arm van een mens met drie vingers, maar ik heb er een keer naar gekeken vanuit het observatorium van de universiteit op Aarde, en van daar uit lijkt hij echt een beetje op de kop van een paard. Misschien is het wel daardoor dat de naam ontstond en is er nooit een Paar den Kop geweest. Wie weet?'

Biron had al genoeg van dit onderwerp. Hij zei maar wat om zichzelf te horen praten. Er viel een stilte, een stilte die te lang duurde, want daardoor kreeg Gillbret een kans om een onderwerp ter sprake te brengen waar Biron het niet over wilde hebben, maar dat wel steeds in zijn gedachten was.

'Waar is Arta?' vroeg Gillbret.

Biron keek hem snel aan en antwoordde: 'Ergens in het hulpschip. Ik loop niet steeds achter haar aan.'

'Dat doet de autark wel. Het lijkt wel of hij hier woont.'

'Wat gezellig voor haar.'

Gillbrets rimpels trokken zich samen en zijn kleine gezicht leek helemaal in elkaar te krimpen. 'Doe niet zo dwaas, Biron. Artemisia is een Hinriad. Ze kan niet slikken wat jij haar toegediend hebt.'

'Zwijg daar maar over.'

'Nee, dat wil ik niet. Ik ben allang van plan dit te zeggen. Waarom doe je haar dit aan? Omdat Hinrik misschien verantwoordelijk is geweest voor de dood van je vader? Hinrik is mijn neef, maar je bent tegenover mij niet veranderd.'

'Nee,' zei Biron? 'ik ben tegenover jou niet veranderd. Ik spreek tegen jou zoals ik altijd al gedaan heb. Ik spreek ook tegen Artemisia.'

'Zoals je eerder ook gedaan hebt?'

Biron zweeg.

'Je drijft haar in de armen van de autark,' zei Gillbret.

'Dat is dan haar eigen keuze.'

'Nee, dat is het niet. Het is de jouwe. Luister, Biron...' Gillbret werd vertrouwelijk en legde een hand op Birons knie. Dit is niet iets waar ik graag mijn neus in steek, moet je weten. Maar het is wel zo dat zij op dit moment het enige goede is in de familie van de Hinriaden. Zou het je amuseren als ik je vertelde dat ik van haar houd? Ik heb zelf geen kinderen.'

'Ik trek je genegenheid voor haar niet in twijfel.'

'Dan adviseer ik je voor haar bestwil: stop de autark, Biron!'

'Ik dacht dat je hem vertrouwde, Gill.'

'Als autark, ja. Als anti-Tyrannees leider, ja. Maar als man voor een vrouw, als man voor Artemisia, nee.'

'Vertel dat haar dan.'

'Ze zou niet luisteren.'

'Denk je dan dat ze wel zal luisteren als ik het haar zeg?'

'Wel als je het haar op de juiste manier vertelt.'

Enige ogenblikken lang scheen Biron te aarzelen, terwijl zijn tong over zijn droge lippen veegde. Maar daarop keerde hij zich om en hij zei kortaf: 'Ik wil er niet over praten.'

'Je zult er spijt van krijgen,' zei Gillbret treurig.

Biron zweeg. Waarom liet Gillbret hem niet met rust? Het was al vaak bij hem opgekomen dat hij spijt zou krijgen van dit alles. Het was niet gemakkelijk voor hem. Maar wat kon hij doen? Er was geen veilige manier voor hem om zich terug te trekken. Hij probeerde adem te halen door zijn mond om op de een of andere manier die prop in zijn borst kwijt te raken.

De toestand was heel anders na de volgende sprong. Biron had de besturing ingesteld overeenkomstig de instructies van de piloot van de autark en hij had de wacht over het paneel overgelaten aan Gillbret. Hij wilde deze sprong slapend beleven. Hij werd wakker doordat Gillbret aan zijn schouders schudde.

'Biron! Biron!'

Biron rolde om in zijn couchette, en toen eruit. Hij kwam met een bons op de vloer terecht. 'Wat is er?' vroeg hij woest. Hij krabbelde overeind en balde zijn vuisten.

Gillbret deed haastig een stap achteruit. 'Kalm aan! Deze keer hebben we een F2.'

Dat maakte indruk. Biron haalde diep adem en ontspande zich. 'Maak me nooit meer op die manier wakker, Gillbret. Een F2 zeg je? Ik neem aan dat je het hebt over de nieuwe ster.'

'Zeker. Die ziet er zeer amusant uit, vind ik.'

En op haar manier deed ze dat ook. Ongeveer vijfennegentig procent van de bewoonbare planeten in de Melkweg cirkelde om sterren van het spectrale type F of G met een diameter van twaalf- tot vierentwintighonderdduizend kilometer en een oppervlaktetemperatuur van vijf- tot tienduizend graden. De zon van de Aarde was een Go, die van Rhodia een F8, die van Lingane een G2, evenals die van Nefelos. F2 was wel wat warm, maar niet al té.

De eerste drie sterren waar ze hadden stilgehouden waren van het spectrale type K geweest, tamelijk klein en roodachtig. De planeten ervan, als ze die al hadden, zouden waarschijnlijk niet bewoonbaar zijn geweest.

Een goede ster is een goede ster! Al op de eerste dag van het fotograferen werden er vijf planeten ontdekt, waarvan de dichtstbijzijnde tweehonderdveertig miljoen kilometer van haar zon af stond. Tedor Rizzett bracht het nieuws persoonlijk. Hij bezocht de Meedogenloos even vaak als de autark en vrolijkte de sfeer in het schip op met zijn goede humeur. Deze keer kwam hij hijgend en proestend aan als gevolg van zijn overtocht langs de metalen lijn. 'Ik begrijp niet hoe de autark het doet,' zei hij. 'Het doet hem blijkbaar niets. Dat komt doordat hij jonger is, denk ik.' Pardoes voegde hij eraan toe: 'Vijf planeten!'

'Bij deze ster?' vroeg Gillbret. 'Ben je daar zeker van?'

'Dat staat vast. Maar vier ervan zijn van het type J.'

'En de vijfde?'

'De vijfde is misschien in orde. Er is in elk geval zuurstof in haar atmosfeer.'

Gillbret uitte een zwakke triomfkreet, maar Biron zei: 'Vier ervan zijn van het type J? Nou ja, we hebben er maar één nodig.'

Biron besefte dat het een redelijk verdeling was. De grote meerderheid van de redelijke grote planeten in de Melkweg bezat een waterstofhoudende atmosfeer. Tenslotte bestaan de sterren voor het grootste deel uit waterstof en dit is ook voor een belangrijk deel de grondstof bij de vorming van planeten. Planeten van het type J hadden een atmosfeer van methaan en ammonia met soms daarbij nog waterstof in moleculaire vorm en vaak heel wat helium. Zulke atmosferen waren meestal diep en uiterst dicht. De planeten zelf hadden bijna altijd een diameter van vijftigduizend kilometer of meer, en een gemiddelde temperatuur van zelden meer dan min vijftig graden. Die waren dus totaal onbewoonbaar.

Op de Aarde hadden ze hem verteld dat deze planeten van het type J werden genoemd, omdat de J afgeleid was van Jupiter, de planeet in het zonnesysteem van de Aarde die er het beste voorbeeld van was. Misschien was dit zo. Een andere classificatie voor planeten was het type A, waarbij de A was afgeleid van Aarde. Planeten van het type A waren meestal klein, betrekkelijk dan, en hun zwakkere aantrekkingskracht kon waterstof en de met waterstof samengestelde gassen niet vasthouden, vooral daar ze meestal dichter bij hun zon waren en daardoor warmer. Hun atmosfeer was dun en bevatte meestal zuurstof en stikstof, met soms een bijmengsel van chloor, wat erg slecht was.

'Is er ook chloor gevonden?' vroeg Biron. 'Hoe nauwkeurig hebben ze de atmosfeer onderzocht?'

Rizzett haalde zijn schouders op. 'Wij kunnen vanuit de ruimte alleen de bovenlagen van de atmosfeer onderzoeken. Als er echter chloor is, moet het geconcentreerd op grondniveau hangen. We zullen wel zien.' Hij klopte met een hand op Birons stevige schouder en zei: 'Wat zou je denken van een lekker drankje in je kamer, jongeman?'

Gillbret keek hem ongerust na. Terwijl de autark Artemisia het hof maakte en diens rechterhand graag een drankje ging drinken met Biron, werd de Meedogenloos nogal Linganees. Hij vroeg zich af of Biron wel wist wat hij deed, maar daarna dacht hij weer aan de nieuwe planeet en hij liet de rest schieten.

Artemisia was in de cockpit toen ze de atmosfeer binnendrongen. Er lag een flauwe glimlach op haar gezicht en ze scheen in een goed humeur te zijn. Biron keek zo nu en dan in haar richting. Hij had 'Dag, Artemisia,' gezegd toen hij binnenkwam. Dat had hem wel verrast, want ze kwam bijna nooit in de cockpit.

Ze had hem niet geantwoord. Ze had alleen heel opgewekt gezegd: 'Dag oom Gill,' en daarna gevraagd: 'Is het waar dat we gaan landen?'

Gillbret had in zijn handen gewreven en geantwoord: 'Daar lijkt het op, mijn lieve. Misschien kunnen we het schip over een paar uur verlaten en weer eens op vaste grond rondlopen. Een amusante gedachte, nietwaar?'

'Ik hoop dat het de juiste planeet is. Zo niet, dan is dat niet zo amusant.'

'Er is nog één andere ster,' zei Gillbret, maar zijn voorhoofd trok wel fronsend samen. Toen keerde Artemisia zich tot Biron en ze vroeg koel: 'Hebt u wat gezegd, meneer Farrill?'

Hierdoor verrast schrok Biron op en hij antwoordde: 'Nee, eigenlijk niet.'

'O, neem me dan niet kwalijk. Ik dacht dat u iets had gezegd.'

Ze liep zo dicht langs hem heen dat haar wat uitstaande rok zijn knie raakte en haar parfum hem even omgaf. Zijn kaakspieren trokken samen.

Rizzett was nog bij hen. Een van de voordelen van het hulpschip was dat ze een gast logies konden bieden. Hij zei: 'Ze krijgen nu details van de atmosfeer. Een hoop zuurstof, bijna dertig procent, stikstof, en inerte gassen. Helemaal normaal. Geen chloor.' Hij zweeg even en gromde toen.

'Wat is er?' vroeg Gillbret.

'Geen kooldioxide. Dat is niet zo goed.'

'Waarom niet?' vroeg Artemisia van haar plaats vlak bij de kijkplaat, waar ze het nog ver verwijderde oppervlak van de planeet met drieduizend kilometer per uur langs zag schieten.

'Als er geen kooldioxide is,' antwoordde Biron, 'dan is er ook geen plantenleven.'

'O nee?' Ze keek hem aan en glimlachte warm.

Tegen zijn wil glimlachte Biron terug, maar hij merkte opeens dat zij, zonder dat er iets in haar gezicht veranderde, door hem heen glimlachte, langs hem, zich totaal onbewust van zijn tegenwoordigheid. En daar zat hij dan met die dwaze glimlach op zijn gezicht. Langzaam liet hij die verglijden.

Het was maar het beste dat hij haar meed. Wanneer hij bij haar was, kon hij het niet volhouden. Wanneer hij haar in werkelijkheid zag, kon het verdovingsmiddel van zijn wil zijn taak niet vervullen. Dan leed hij.

Gillbret keek treurig. Ze gleden nu omlaag. In de dichte benedenlagen van de atmosfeer was de Meedogenloos met het aerodynamisch ongunstige aanhangsel van het grote hulpschip moeilijk in bedwang te houden. Biron moest aan het besturingspaneel zijn uiterste best doen. Hij zag Gillbrets sombere gezicht en zei: 'Kop op, Gill.'

Maar zelf voelde hij zich ook niet erg vrolijk. Op hun radiosignalen was nog geen antwoord gekomen en als dit de rebelliewereld niet was, zou het geen zin hebben langer te wachten. Hij had zijn actieplan uitgestippeld!

'Het ziet er niet uit als de rebelliewereld,' zei Gillbret. 'Het is rotsachtig en dood, en er is niet veel water ook.' Hij keerde zich om en vroeg: 'Hebben jullie nog eens naar kooldioxide gespeurd, Rizzett?'

Rizzetts gezicht stond strak. 'Ja, niet meer dan een spoor. Een duizendste procent of zo.'

'Dat zegt nog niets,' meende Biron. 'Ze hebben misschien juist zo'n wereld gekozen omdat ze er zo hopeloos uitziet.'

'Maar ik heb boerderijen gezien,' zei Gillbret.

'Nou ja. Maar hoeveel denk je dat we kunnen zien van een planeet van deze grootte door er een paar keer omheen te vliegen? Je weet heel goed, Gill, dat wie het ook zijn, ze niet met zo velen kunnen zijn dat ze een hele planeet kunnen bevolken. Ze kunnen ergens een dal hebben uitgekozen waar het gehalte aan kooldioxide in de lucht opgevoerd is, misschien door vulkanische werking, en waar voldoende water in de buurt is. We zouden op dertig kilometer afstand van hen voorbij kunnen vliegen zonder iets van hen te bespeuren. En natuurlijk zouden ze geen radiosignalen beantwoorden voor er een diepgaand onderzoek was ingesteld.'

'Je kunt de concentratie van kooldioxide niet zo gemakkelijk opvoeren,' mompelde Gillbret, maar hij keek oplettend naar de kijkplaat. Biron hoopte opeens dat het echt de verkeerde wereld was. Hij besloot dat hij niet langer kon wachten. Het moest afgelopen zijn, en wel nu!

Het gaf een raar gevoel.

Het kunstlicht was uitgeschakeld en het zonlicht scheen ongehinderd door de patrijspoorten. In werkelijkheid was het niet de efficiëntste methode om het schip te verlichten, maar het was een welkom nieuwtje. De patrijspoorten stonden zelfs open en men ademde de buitenlucht in.

Rizzett verhief zijn stem ertegen, omdat het gebrek aan kooldioxide het ademhalingssysteem van het lichaam schade kon toebrengen, maar Biron vond dat het gedurende korte tijd wel kon. Gillbret had hen daar zien zitten met hun hoofden vlak bij elkaar. Bij zijn komst keken ze op en ze leunden achterover. Gillbret lachte even, keek door een open patrijspoort en zuchtte. 'Rotsen!'

Biron troostte hem met de woorden: 'We gaan een radiozender opstellen boven op de heuvels. Op die manier bestrijken we een groter gebied en kunnen we met elke plek van dit halfrond in contact komen. Als we hier geen succes hebben, kunnen we de andere kant van de planeet proberen.'

'Is dat waar Rizzett en jij het over hadden?'

'Precies. De autark en ik gaan het werkje doen. Dat was zijn voorstel. Maar als hij het niet had bedacht, had ik het zeker te berde gebracht.' Onder het spreken keek Biron even naar Rizzett, wiens gezicht uitdrukkingloos was.

Biron stond op. 'Ik denk dat het het beste is als ik de isolerende voering uit mijn ruimtepak haal en die draag.'

Daar was Rizzett het mee eens. Het was zonnig op de planeet. Er was weinig waterdamp in de lucht, er waren geen wolken en het was pittig koud.

De autark stond bij de hoofdsluis van de Meedogenloos. Zijn overjas was van dun schuimmateriaal, dat bijna niets woog, maar dat een bijna perfecte isolator was. Voor zijn borst had hij een kleine cilinder met kooldioxide gebonden waarvan de kraan net iets open stond, zodat er een lage dampspanning van dat gas in zijn omgeving heerste. 'Wil je me soms fouilleren, Farrill?' vroeg hij. Hij stak zijn handen omhoog en zijn magere gezicht stond lichtelijk geamuseerd.

'Nee,' antwoordde Biron. 'Wil jij mij controleren?'

'Ik denk er niet aan,' was het antwoord. Hun beleefdheden den waren even koud als het weer.

Biron stapte naar buiten, het felle zonlicht in, en greep een van de handvatten van de verpakking waar de radiozender in zat. De autark pakte het andere. 'Niet erg zwaar,' zei Biron. Hij draaide zich om en daar stond Artemisia, net binnen het schip.

Haar jurk was wit, zonder versieringen, en viel gracieus om haar heen. De wind trok er aan en de half doorzichtige mouwen lagen daardoor glad tegen haar armen aan, die er zilverkleurig door werden.

Een moment lang smolt Birons vaste wil gevaarlijk. Hij wilde terugrennen, in het schip springen, haar beetpakken, zodat zijn vingers plekken op haar schouders zouden achterlaten, en zijn lippen op de hare voelen...

Maar hij knikte slechts even en haar glimlach als antwoord plus het lichte bewegen van haar hand waren bestemd voor de autark. Vijf minuten later keerde hij zich weer om en hij zag nog steeds de witte gestalte in de open deur, maar daarna dekte een verhoging van de grond het gezicht op het schip af. De horizon liet nu niets anders meer zien dan gebroken en kale rotsen.

Biron dacht aan wat er voor hem lag en vroeg zich af of hij Artemisia ooit terug zou zien. En of het haar iets zou kunnen schelen als hij nooit terugkwam.

18. Uit de kaken van de nederlaag

Artemisia keek hen na, terwijl hun gestalten steeds kleiner werden, tot ze achter een verhoging van de grond uit het gezicht verdwenen. Net voor ze verdwenen zag ze een van hen zich omdraaien. Ze was er niet zeker van wie het was en een moment verhardde haar hart zich.

Bij het vertrek had hij geen woord gezegd. Niet één woord. Ze keerde zich af van de zon en de rotsen, naar de metalen binnenzijde van het schip. Ze voelde zich alleen, erg alleen. Ze vond dat ze nog nooit in haar leven zo alleen was geweest. Misschien was dat het wel wat haar deed huiveren, maar het zou een onduldbare zwakheid geweest zijn toe te geven dat het niet door de kou kwam.

Knorrig zei ze tegen haar oom: 'Waarom sluit je de patrijspoorten niet, oom Gill? Het is hier koud genoeg om dood te vriezen.' De thermometer stond op zeven graden, terwijl de verwarming van het schip vol aan stond.

'Mijn beste Arta,' zei Gillbret rustig, 'als jij blijft bij je belachelijke gewoonte alleen hier en daar een beetje dunne zijde te dragen, kun je niet anders verwachten dan dat je het koud hebt.' Maar hij drukte op enkele knoppen; met een licht geklik schoof de luchtsluis dicht en de patrijspoorten sloten zich en vormden weer een glad oppervlak met de scheepshuid. Met deze beweging polariseerde zich ook het glas en werd het ondoorzichtig. De lichten in het schip gingen aan en de schaduwen verdwenen.

Artemisia ging in de zwaar gecapitonneerde bestuurdersstoel zitten en streek doelloos met haar vingers over de leuningen. Zijn handen hadden daar vaak gerust en de lichte warmte die haar doortrok terwijl ze dit dacht - zo beeldde ze het zichzelf in - was alleen maar het gevolg van het feit dat de verwarming zich goed deed voelen en de koude winden waren buitengesloten.

Er ging een poos voorbij, totdat het haar niet langer mogelijk werd stil te blijven zitten. Ze had met hem mee kunnen gaan! Ze herstelde deze opstandige gedachte dadelijk zodra ze zich er goed van bewust werd en veranderde het enkelvoud 'hem' in het meervoud 'hen'. Aan haar oom vroeg ze: 'Waarom moeten ze eigenlijk een radiozender opstellen, oom Gill?'

Hij keek op van de kijkplaat waarvan hij de knoppen aan het bijstellen was en vroeg: 'Hè?'

'We hebben vanuit de ruimte geprobeerd contact met hen te maken,' zei ze, 'en we hebben niemand bereikt. Wat is dan het bijzondere nut van een zender op het oppervlak van de planeet?'

Gillbret deed verward. 'Nou, we moeten blijven proberen, mijn beste. We moeten de rebelliewereld vinden.' En zacht mompelend herhaalde hij: 'We moeten...'

Er verliep een ogenblik en toen zei hij: 'Ik kan ze niet vinden.'

'Wie?'

'Biron en de Autark. De heuvelrug dekt hen af, hoe ik de buitencamera's ook verstel. Kijk zelf maar.'

Ze zag niets anders dan door de zon beschenen rots voorbijglijden . Daarop zette Gillbret de monitors in de ruststand en hij zei: 'Maar daar is tenminste het schip van de autark.'

Artemisia keek er maar even naar. Het lag dieper het dal in, misschien anderhalve kilometer ver weg. Het schitterde ondraaglijk in de zon. Dat leek haar op het moment de echte vijand te zijn. Dat en niet de Tyranniërs. Ze wilde opeens, heel bewust en heel sterk, dat ze nooit naar Lingane waren gegaan. Dat ze in de ruimte waren gebleven, alleen zij met zijn drieën. Dat waren amusante dagen geweest, zo ongemakkelijk en toch op de een of andere manier zo warm. En nu kon ze alleen maar proberen hem pijn te doen. Er was iets dat haar ertoe dwong hem te kwetsen, ofschoon ze hem graag...

Opeens zei Gillbret: 'Hé, wat wil hij?'

Artemisia keek op naar haar om en zag hem door een wazige mist, zodat ze een paar keer met haar oogleden moest knipperen om hem goed te kunnen zien. 'Wie dan?'

'Rizzett. Ik denk tenminste dat het Rizzett is. Hij komt beslist niet hierheen.'

Artemisia kwam bij de kijkplaat staan. 'Maak het beeld groter,' commandeerde ze.

'Op deze korte afstand?' wierp Gillbret tegen. 'Je zult niets zien. Het zal onmogelijk zijn hem in het midden te houden.'

'Maak het toch maar groter, oom Gill.'

Mopperend stelde hij de telescoop in werking en het beeld gleed over de rotsblokken, die erdoor opzwollen. Ze bewogen zich sneller dan het oog hen kon volgen bij de geringste aanraking van de instelknoppen. Een ogenblik lang schoof Rizzett als een grote figuur langs en op dat moment was zijn identiteit buiten alle twijfel. Gillbret draaide snel, vond hem opnieuw en bleef hem vasthouden. 'Hij is gewapend,' zei Artemisia. 'Heb je dat gezien?'

'Nee.'

'Hij heeft een langeafstandspuitgeweer zeg ik u.'

Ze sprong op en rukte aan de sluiting van een klerenkast.

'Arta, wat ga je doen?'

Ze had de kast al open en haalde de voering uit een ander ruimtepak. 'Ik ga er ook heen. Rizzett volgt hen. Begrijpt u het niet? De autark is er niet op uit getrokken om een zender op te stellen. Het is een val voor Biron.'

Ze hijgde bij haar pogingen om zich in de dikke, grove voering te wringen.

'Schei toch uit, je verbeeldt je maar wat,' meende Gillbret.

Maar ze staarde naar Gillbret zonder hem te zien. Haar gezicht was bleek en vertrokken. Ze had eerder moeten zien dat Rizzett die dwaas voor de mal had gehouden. De geëmotioneerde dwaas. Rizzett had zijn vader geprezen, hem verteld wat een groot man de Rancher van Widemos was geweest, en Biron was daar dadelijk in getrapt. Elk van zijn daden werd ingegeven door de gedachte aan zijn vader. Hoe kon een man zich zo laten leiden door zijn gedachten aan slechts één ding?

'Ik weet niet hoe de luchtsluis open moet,' zei Artemisia. 'Maak hem eens open.'

'Arta, ga niet weg uit het schip. Je weet niet waar ze zijn.'

'Ik zal ze wel vinden. Open de luchtsluis.'

Gillbret schudde zijn hoofd. Maar het ruimtepak waar zij de voering uit gehaald had, was voorzien van een holster. 'Oom Gill,' zei ze, 'ik zal dit gebruiken. Ik beloof je dat ik het zal doen.'

En Gillbret keek recht in de dreigende loop van een zenuwzweep. Hij dwong zich tot een glimlachje. 'Niet doen.'

'Open de sluis,' hijgde ze.

Dat deed hij nu maar en een ogenblik later was ze buiten, rennend in de wind. Ze vloog tegen de rotsen op, naar de top van de heuvelrug. Het bloed klopte in haar oren. Ze was net zo fout geweest als hij en ze had met de autark gekoketteerd om geen andere reden dan te voldoen aan haar dwaze trots. Dat kwam haar nu dom voor en ze zag de persoon van de autark opeens scherper, een man zo bestudeerd koud dat hij wel bloedeloos en smakeloos moest zijn. Ze rilde nu van afschuw.

Ze had de top van de heuvelrug bereikt, maar voor haar uit was niets te zien. Toch liep ze met vaste tred verder, de zenuwzweep voor zich uit houdend.

Biron en de autark hadden tijdens hun tocht geen woord tegen elkaar gezegd en nu hielden ze stil waar de grond vlak werd. De rots zat er vol scheuren als gevolg van duizenden jaren van zonen wind. Voor hen uit lag een oude kloof waarvan de rand aan de overzijde was ingestort. Zo was er een afgrond ontstaan, zo'n dertig meter diep.

Biron liep er voorzichtig heen en keek naar beneden. De bodem liep er steil omlaag en de helling was bezaaid met scherp gepunte rotsblokken die zich mettertijd en geholpen door zeldzame regens zo ver verspreid hadden als hij kon zien.

'Het lijkt me een hopeloze wereld, Jonti,' zei hij

De autark liet niet blijken dat hij Birons nieuwsgierigheid voor zijn omgeving deelde en kwam niet naar de afgrond toe. Hij zei alleen: 'Dit is de plek die we gevonden hebben voordat we landden. Die is ideaal voor ons doel.'

Die is dan tenminste ideaal voor jouw doel, dacht Biron. Hij deed enige stappen weg van de rand en ging zitten. Hij luisterde naar het zachte sissen van zijn kooldioxidecilinder en wachtte een ogenblik. Daarna zei hij rustig: 'Wat ga je hun vertellen wanneer je bij je schip terug bent, Jonti? Of zal ik eerst eens raden?'

De autark hield op met het openen van het pak met de zender dat ze hierheen gedragen hadden, richtte zich op en vroeg: 'Waar heb je het over?'

Biron voelde dat de koude wind zijn gezicht gevoelloos maakte en wreef met zijn gehandschoende hand over zijn neus. Toch knoopte hij de voering die hij droeg los, zodat de wind haar wijd uit deed waaieren. 'Ik heb het over jouw doel van dit uitstapje.'

'Ik zet liever de radio op dan dat ik tijd verlies met het bespreken van de zaak, Farrill.'

'Je gaat geen radio opstellen. Waarom zou je? We hebben geprobeerd hen vanuit de ruimte te bereiken, maar kregen geen antwoord. Er is geen reden waarom we meer kunnen verwachten van een zender op het oppervlak. Het is ook geen kwestie van geïoniseerde, voor de radiogolven ondoordringbare lagen in het bovenste deel van de afmosfeer, want we hebben de zender voor de superruimte ook geprobeerd, evenmin met resultaat. Bovendien zijn wij allerminst de radio-experts van de bemanning. Waarom ben je dus werkelijk hier gekomen, Jonti?'

De autark ging tegenover Biron zitten. Een hand klopte zachtjes op het pak met de radio. 'Als deze gedachten je bezighouden,' antwoordde hij, 'waarom ben jij dan meegekomen?'

'Om achter de waarheid te komen. Jouw man Rizzett zei me dat jij het plan had gemaakt voor deze tocht en gaf me de raad met je mee te gaan. Ik geloof dat jouw instructies aan hem waren mij te vertellen dat ik er door met jou mee te gaan zeker van kon zijn dat jij geen berichten kon ontvangen waar ik niets van zou weten. Dat klonk heel logisch, behalve dat ik niet geloof dat je enige berichten zult ontvangen. Maar ik heb me erdoor laten overhalen en dus ben ik met je meegekomen.'

'Om de waarheid te ontdekken?' vroeg Jonti spottend.

'Precies. Ik kan de waarheid al wel gissen.'

'Vertel die dan. Laat me dan ook de waarheid ontdekken.'

'Jij bent hier gekomen om mij te doden. Ik ben hier alleen met jou en daar ligt een afgrond voor ons die een zekere dood zou betekenen als ik erin viel. Er zouden geen tekenen van gewelddadigheid zijn. Er zouden geen doorschoten lichaamsdelen zijn of iets anders dat de gedachte aan het gebruik van een wapen zou oproepen. Het zou een net, treurig verhaal zijn dat je met je mee kon nemen naar je schip. Ik zou uitgegleden zijn en gevallen. Je zou je mannen hierheen mee kunnen nemen en me een nette begrafenis geven. Het zou allemaal erg aandoenlijk zijn en ik zou uit je omgeving zijn verdwenen.'

'Geloof je dat en ben je toch meegekomen?'

'Ik verwacht het en dus zul je me niet bij verrassing kunnen overvallen. We zijn beiden ongewapend en ik betwijfel of je mij alleen door spierkracht kunt overmannen.' Biron haalde eens diep adem en spande zijn rechterarm enige keren langzaam en uitnodigend.

Maar Jonti lachte. 'Zullen we ons dan maar met de zender bezighouden, daar je dood nu onmogelijk is?'

'Nog niet, ik ben nog niet klaar. Ik wil dat je toegeeft dat je een poging wilde doen om mij te doden.'

'Zo? Sta je er dus op dat ik mijn juiste rol speel in dit snel verzonnen drama van je? Hoe denk je dat je me daartoe kunt dwingen? Ben je van plan me een bekentenis te ontlokken door me te slaan. Nu moet je begrijpen, Farrill, dat je een jonge man bent en dat ik geneigd ben daar rekening mee te houden. En er is het voordeel van jouw naam en rang voor de zaak. Maar ik moet wel bekennen dat je tot nu toe me meer moeilijkheden dan hulp hebt bezorgd.'

'Dat heb ik ook. Door in leven te blijven, ondanks jou.'

'Als je het nu hebt over de risico's die je op Rhodia hebt gelopen, dat heb ik al uitgelegd en dat zal ik niet nog eens doen.'

Biron stond op. 'Je uitleg was niet nauwkeurig. Er zat een fout in die van het begin af aan duidelijk was.'

'O ja?'

'Zeker. Sta op en luister naar me, anders trek ik je overeind.'

De ogen van de autark vernauwden zich tot spleten toen hij overeind kwam. 'Ik zou je niet aanraden geweld te gebruiken, jongeman.'

'Luister!' Biron sprak luid en zijn mantel werd, zonder dat er acht op werd geslagen, door de wind wijd uit gespreid. 'Jij hebt gezegd dat je mij alleen maar naar een mogelijke dood op Rhodia hebt gezonden om de gouverneur in een tegen de Tyranniërs gerichte samenzwering te betrekken.'

'Dat is zo, ja.'

'Dat is een leugen. Jouw voornaamste oogmerk was mij gedood te krijgen. In het begin heb je de kapitein van het Rhodiaanse schip al van mijn identiteit op de hoogte gesteld. Je had niet de minste reden om aan te nemen dat mij ooit zou worden toegestaan Hinrik te bereiken.'

'Als ik jou had willen doden, Farrill, had ik een echte stralingsbom in je kamer kunnen aanbrengen.'

'Het zou je echter beter hebben gepast als je de Tyranniërs ertoe had kunnen krijgen mij namens jou te doden.'

'Ik had je in de ruimte kunnen doden, toen ik voor het eerst aan boord van de Meedogenloos kwam.'

'Dat is waar. Je had een spuiter bij je en op een bepaald ogenblik had je die op mij gericht. Je had mij aan boord verwacht, maar dat had je je bemanning niet verteld. Toen Rizzett had opgebeld en hij mij had gezien, was het niet langer mogelijk mij met de spuiter te bewerken. Je hebt toen een fout gemaakt. Je zei tegen me dat je je mannen verteld had dat ik waarschijnlijk aan boord was, maar een tijdje later zei Rizzett tegen me dat je dat niet had gedaan. Licht jij je mannen niet in omtrent de leugens die je gaat vertellen, Jonti?'

Jonti's gezicht was al bleek geweest door de kou, maar het leek nu nog bleker te worden. 'Ik zou je nu moeten doden omdat je mij van leugens beticht. Maar wat hield mijn vinger aan de trekker tegen voordat Rizzett jou via de kijkplaat zag?'

'Politiek, Jonti. Artemisia oth Hinriad was aan boord en op dat moment was zij belangrijker dan ik. Ik moet je tot je eer nageven dat je heel snel van plan kunt veranderen. Als je mij in haar tegenwoordigheid had gedood, zou dat een belangrijker spel hebben bedorven.'

'Ik was dus zo snel verliefd geworden?'

'Verliefd? Als het meisje in kwestie een Hinriad is, waarom niet? Je hebt geen tijd verloren laten gaan. Je hebt eerst getracht haar naar jouw schip overgebracht te krijgen en toen dat niet lukte, heb je mij verteld dat Hinrik mijn vader verraden had.' Biron zweeg een poosje en ging toen voort: 'Zo heb ik haar verloren en het veld geheel aan jou overgelaten. Nu is ze, naar ik aanneem, niet langer een factor. Ze staat stevig aan jouw kant en jij kunt rustig voortgaan met je plan mij te doden zonder de vrees te hoeven hebben dat je daardoor je kans op het erven van de Hinriad-bezittingen zult verliezen.'

Jonti zuchtte en zei: 'Farrill, het is koud en het wordt nog kouder. Ik geloof dat de zon begint te dalen. Je bent buitengewoon dwaas en je verveelt me. Voordat we een eind maken aan deze hoop nonsens, wil je me nu eens vertellen waarom het me ook maar enigszins zou interesseren jou te doden? Tenminste, als jouw duidelijke waanzin een reden nodig vindt.'

'Dezelfde reden als die welke je ertoe gebracht heeft mijn vader te doden.'

'Wat?'

'Dacht je dan dat ik je één ogenblik geloofde toen je zei dat Hinrik de verrader was geweest? Hij had het kunnen zijn als zijn reputatie als een verachtelijke zwakkeling niet zo vast had gestaan. Denk je dat mijn vader een complete dwaas was? Kan hij Hinrik voor iets anders hebben gehouden dan voor wat hij was? Als mijn vader niets had geweten van zijn reputatie, zouden dan vijf minuten in zijn tegenwoordigheid de man niet hebben doen kennen als een hopeloze marionet? Zou mijn vader zo dwaas zijn geweest tegenover Hinrik iets los te laten dat gebruikt kon worden om hem van verraad te beschuldigen? Nee, Jonti, de man die mijn vader verraadde moet iemand geweest zijn die hij vertrouwde.'

Jonti deed een stap achteruit en schopte het pak met de radio opzij. Hij maakte zich klaar om een aanval te weerstaan en zei: 'Nu begrijp ik je lelijke verdachtmaking. Mijn enige verklaring daarvoor is dat je misdadig krankzinnig bent.'

Biron beefde, maar niet van de kou. 'Mijn vader was populair bij jouw mannen, Jonti. Te populair. Een autark kan geen mededinger hebben bij het regeren. Jij hebt ervoor gezorgd dat hij geen mededinger is gebleven. En je volgende taak was het nodige te doen opdat ik niet in leven zou blijven om hem te vervangen of te wreken.' Zijn stem was krachtig geworden en de volgende woorden waren als een schreeuw die door de wind werd weggewaaid: 'Is dat niet waar?'

'Nee!'

Jonti boog zich over het pak met de radio. 'Ik kan bewijzen dat je het mis hebt.' Hij opende het pak en zei: 'Radiomateriaal. Bekijk het maar. Onderzoek het goed.' Hij wierp allerlei onderdelen voor Birons voeten op de grond.

Biron keek omlaag en vroeg: 'Wat bewijst dit allemaal?'

Jonti richtte zich op. 'Dat bewijst niets. Maar kijk hier nu eens naar!'

Hij had een spuitpistool in zijn hand en zijn knokkels waren wit van spanning. Zijn stem was niet langer koel toen hij zei: 'Ik heb genoeg van jou, maar dat zal niet lang meer hoeven duren.'

Op matte toon vroeg Biron: 'Heb jij een spuiter bij het radiomateriaal in het pak gedaan?'

'Had jij dan gedacht dat ik dat niet zou doen? Ben je werkelijk hier gekomen in de verwachting van een klif af gegooid te worden en dacht je dan dat ik dat met mijn handen zou doen alsof ik een havenarbeider of een mijnwerker was? Ik ben de autark van Lingane!' Zijn gezicht vertrok en zijn linkerhand maakte een vlak, snijdend gebaar naar hem. 'En ik heb genoeg van het gehuichel en het dwaze idealisme van de ranchers van Widemos!' Hij sprak nu zachter: 'Loop achteruit. Naar het ravijn.' Meteen deed hij ook een stap vooruit.

Biron deed met zijn handen omhoog en zijn ogen op het spuitpistool gericht een stap achterwaarts. 'Jij hebt dus mijn vader gedood.'

'Ik heb je vader gedood,' zei de autark. 'Ik zeg je dit opdat je in de laatste paar minuten van je leven zult weten dat dezelfde man die ervoor gezorgd heeft dat je vader in een vernietigingskamer in stukjes werd gereten, zich de moeite zal geven om ook jou uit de weg te ruimen, en dat hij daarna het meisje Hinriad voor zichzelf zal houden, tezamen met alles dat haar toebehoort. Denk daar maar eens over na! Ik geef je nog enkele ogenblikken om het goed tot je door te laten dringen. Maar houd je handen omhoog, of ik vuur en neem het risico van de vragen die mijn mensen misschien zullen stellen.'

Het was alsof het koude vernis nu het gebarsten was niets anders blootlegde dan brandende hartstocht.

'Jij hebt me dus al eerder trachten te doden, zoals ik al gezegd heb.'

'Dat heb ik. Jouw gissingen waren op alle gebieden correct. Heb je daar nu wat aan? Verder achteruit!'

'Nee,' zei Biron. Hij liet zijn handen zakken en zei: 'Als je me toch gaat doden, doe het dan nu maar door te schieten.'

'Denk je dat ik dat niet durf?'

'Ik heb je toch gezegd te schieten.'

'Dat zal ik doen ook.' De autark mikte op Birons hoofd en op een meter afstand drukte hij af.

19. Nederlaag!

Tedor Rizzett cirkelde omzichtig om het stuk vlak hoogland heen. Hij vond dat hij zich nog niet kon laten zien, maar verborgen blijven was moeilijk in deze wereld van kale rotsen. Tussen een groepje door elkaar liggende rotsblokken voelde hij zich veiliger. Omzichtig zocht hij zich een weg. Van tijd tot tijd stond hij stil om met de rugzijde van zijn sponsachtige handschoenen over zijn gezicht te vegen. De droge koude was bedrieglijk.

Hij zag hen nu vanuit zijn verdekte opstelling tussen twee granieten rotsblokken die een ruwe V vormden. Hij liet zijn spuitgeweer in de gleuf rusten. De zon scheen op zijn rug. Hij voelde haar warmte naar binnen doordringen en dat beviel hem best. Als ze toevallig in zijn richting zouden kijken, zouden ze de zon in hun ogen hebben en hij zou daardoor nauwelijks zichtbaar zijn.

Hun stemmen klonken helder in zijn oren. De radio stond aan en dat deed hem glimlachen. Tot nog toe ging alles volgens plan. Zijn eigen tegenwoordigheid zat niet in dat plan, maar het was zo wel beter. Het plan was met al te veel vertrouwen opgesteld en het slachtoffer was tenslotte geen complete dwaas. Zijn spuitgeweer zou misschien nodig zijn om een beslissing af te dwingen.

Hij wachtte geduldig. Kalm zag hij de autark zijn spuitpistool opheffen terwijl Biron daar onbeweeglijk stond.

Artemisia zag het spuitpistool niet omhoog gaan. Ze zag de twee gestalten op het vlakke rotsoppervlak niet. Vijf minuten eerder had ze Rizzetts silhouet even tegen de lucht gezien en daarna was ze hem gevolgd. Op de een of andere manier was hij toch te snel voor haar geweest. Zo nu en dan werd het vaag en schemerig voor haar ogen en twee keer vond ze zichzelf op de grond liggen, hoewel ze zich niet herinnerde dat ze gevallen was. Toen ze de tweede keer opstond, bloedde een van haar polsen, die ze aan een scherpe rand had opengehaald.

Rizzett was weer verder voor haar uit gekomen en ze wankelde achter hem aan. Toen hij verdween tussen de groep glinsterende rotsblokken, snikte ze in wanhoop. Geheel uitgeput leunde ze tegen een rotsblok. De mooie roze vleeskleur ervan, het als glas zo gladde oppervlak, het feit dat het blok daar stond als een aandenken aan de vulkanische periode in de oertijd, dat alles ging aan haar voorbij.

Ze kon alleen proberen het gevoel van stikken te overwinnen dat haar telkens overviel.

En toen zag ze hem, klein tussen de twee in een V samenkomende rotsen, en met zijn rug naar haar toe. Ze hield de zenuwzweep voor zich uit terwijl ze over de harde grond rende. Hij keek langs de loop van zijn geweer, had er al zijn aandacht bij, mikte nauwkeurig en maakte zich klaar.

Ze zou het niet op tijd halen! Daarom moest ze zijn aandacht afleiden. Ze riep: 'Rizzett!' En nog eens: 'Rizzett! Schiet niet!'

Ze struikelde opnieuw. De zon verdween voor haar gevoel, maar ze bleef bij bewustzijn, lang genoeg om de grond hard tegen zich aan te voelen komen, lang genoeg ook om met haar vinger het contact van de zweep in te drukken, én lang genoeg om te weten dat ze te ver van hem af was, zelfs als ze nauwkeurig gemikt zou hebben, wat natuurlijk niet het geval was.

Ze voelde armen om zich heen die haar optilden. Ze probeerde te zien, maar haar oogleden wilden zich niet openen.

'Biron?' Het kwam er maar zachtjes uit.

Het antwoord was een grove stroom woorden, maar het was Rizzetts stem. Ze trachtte nog iets te zeggen, maar gaf het opeens op. Het was haar niet gelukt.

En toen werd alles donker.

De autark stond bewegingloos gedurende de tijd die iemand nodig zou hebben om langzaam tot tien te tellen. Biron stond als een pilaar tegenover hem en keek naar de loop van het spuitpistool, dat net op korte afstand op hem afgevuurd was. De loop daalde langzaam terwijl hij toekeek.

'Je spuitpistool schijnt niet in orde te zijn,' zei Biron. 'Onderzoek het ding eens.'

Het bloedeloze gezicht van de autark keerde zich beurtelings naar Biron en zijn wapen. Hij had geschoten op een afstand van een meter. Het zou allemaal afgelopen moeten zijn. De verbazing die hem eerst bijna verstijfd had, verdween ineens en hij brak het pistool met een snelle beweging open.

Er zat geen energiecapsule in. Waar die geweest had moeten zijn, toonde zich slechts een onbruikbare holte. De autark kreunde van woede en wierp het stuk dood metaal ter zijde. Het rolde een paar keer om, sloeg met een licht gekletter tegen een rots en bleef toen liggen, een donkere plek in het zonlicht.

'Dan nu man tegen man,' zei Biron met een stem die trilde van opwinding. De autark deed een stap achteruit en zei niets. Biron deed langzaam een pas voorwaarts. 'Er zijn vele manieren waarop ik je zou kunnen doden,' zei hij met gesmoorde stem, 'maar ze zouden me niet alle bevrediging schenken... Als ik een spuitpistool op je af zou schieten, zou dat betekenen dat een miljoenste van een seconde je leven zou scheiden van de dood. Je zou niet bewust sterven en dat zou niet goed zijn. Ik vind dat er in plaats daarvan ruimschoots bevrediging zou schuilen in het gebruik van de wat langzamer werkende methode van de menselijke spierkracht.'

Hij kromp wat ineen en zijn dijspieren spanden zich, maar de sprong die daarna zou komen werd niet gemaakt. De kreet die beide mannen verraste was dun en hoog, en er klonk paniek uit.

'Rizzett!' hoorden ze, 'Rizzett, niet schieten!'

Biron keerde zich op tijd om de beweging achter de rotsen zo'n honderd meter ver weg te zien en ook de glans van zonlicht op metaal. Maar toen voelde hij het gewicht van een menselijk lichaam op zijn rug. Hij was er niet op verdacht en zakte op zijn knieën.

De autark was goed terechtgekomen met zijn knieën stevig om het middel van de ander, terwijl zijn vuist hard in Birons nek hamerde. Birons adem werd uit zijn longen geperst, maar hij wist het opkomende duister voor zijn ogen lang genoeg tegen te houden om zichzelf op zijn zijde te laten rollen. De autark sprong van hem af en kwam op zijn voeten terecht, terwijl Biron op zijn rug lag.

Hij had net de tijd om zijn benen tegen zijn lichaam te vouwen voor de autark weer op hem toe sprong. Biron kon de sprong pareren en een ogenblik later stonden ze beiden rechtop. Het zweet op de wangen van de strijdenden voelde .ijskoud aan.

Langzaam cirkelden ze om elkaar heen. Biron maakte zijn kooldioxidecilinder los en gooide die van zich af. De autark maakte de zijne ook los, maar hield hem vast aan de van metaal gevlochten slang. Vlug deed hij een stap vooruit en hij slingerde de cilinder rond. Biron bukte snel en beiden hoorden het ding rondsuizen.

Vanuit zijn gebukte houding sprong Biron op de ander toe; hij greep met een stevige vuist de pols van de autark vast en beukte met de andere in het gezicht van zijn tegenstander. Deze viel daardoor op de grond.

'Sta op!' zei Biron. 'Er wacht je nog meer van hetzelfde. Ik heb geen haast.

De autark raakte met zijn gehandschoende hand zijn gezicht aan en staarde naar het bloed dat er nu aan zat. Hij trok met zijn mond en een hand zocht naar de metalen cilinder, die hij had laten vallen. Maar Biron zette een voet hard op zijn pols, zodat de autark het uitschreeuwde van de pijn.

'Je bent te dicht bij de rand van de klif, Jonti,' zei Biron. 'Je moet niet verder die kant op. Sta maar op, dan gooi ik je wel de andere kant op.'

Maar daar klonk Rizzetts stem. 'Wacht!'

'Schiet deze man neer, Rizzett?' schreeuwde de autark. 'Schiet hem nu neer. Raak eerst zijn armen, dan zijn benen en daarna laten we hem liggen.'

Langzaam bracht Rizzett zijn wapen naar zijn schouder.

'Wie heeft ervoor gezorgd dat je spuiter ongeladen was, Jonti?' vroeg Biron.

'Wat?' De autark keek vaag voor zich uit.

'Ik kon niet bij je spuitpistool komen, Jonti. Maar wie wel? En wie mikt er nu met zijn spuitgeweer op jou, Jonti?

Nee, niet op mij, maar op jou!'

De autark keerde zich naar Rizzett en schreeuwde: 'Verrader!'

Op kalme toon zei Rizzett: 'Ik niet, meneer. De man die de loyale rancher van Widemos verraadde en hem de dood in joeg is de verrader.'

'Dat ben ik niet geweest,' riep de autark. 'Als hij je dat verteld heeft, liegt hij.'

'U bent het zelf geweest die ons dat verteld heeft. Ik heb niet alleen uw wapen geleegd, ik heb ook de schakelaar van de radiozender aangezet, zodat ik elk woord dat u vandaag gezegd hebt ontvangen heb, en alle andere leden van de bemanning ook. Wij allen weten nu wat voor iemand u bent.'

'Ik ben jullie autark!'

'En ook de grootste verrader die er leeft.'

Enige ogenblikken lang zei de autark niets. Hij keek verwilderd van de een naar de ander, terwijl zij hem met sombere, boze gezichten aanstaarden. Daarna richtte hij zich op. Hij wist de macht over zichzelf te herwinnen en hield deze vast met heel zijn wil.

Zijn stem klonk bijna koel toen hij zei: 'En als dit alles waar zou zijn, wat zou dat er dan nog toe doen? Jullie hebben geen andere keus dan de zaken te laten zoals ze zijn. Er moet nog slechts één planeet in de Nevel worden bezocht. Die moet de rebelliewereld zijn en alleen ik heb er de coördinaten van.'

Ondanks alles straalde hij waardigheid uit. Eén hand hing slap en onbruikbaar langs zijn lichaam doordat de pols was gebroken, zijn bovenlip was opgezwollen en er kleefde bloed aan zijn wang, maar hij omgaf zich met het hautaine waas van een man die geboren is om te heersen.

'Die zul je ons vertellen,' zei Biron.

'Je moet niet geloven dat ik dat zal doen, onder welke omstandigheden dan ook. Ik heb je al verteld dat er zich om elke ster een ruimte bevindt van gemiddeld zeventig kubieke lichtjaren. Als je op goed geluk gaat zoeken, zonder mij, heb je maar een kans van één op vijfentwintig keer tien tot de zestiende macht om ook maar op een afstand van anderhalf miljard kilometer van een ster te komen. Van welke ster dan ook.'

Er klikte iets in Birons hersens en hij zei: 'Breng hem terug naar de Meedogenloos.'

Zachtjes zei Rizzett: 'Juffrouw Artemisia...'

'O, was zij het?' viel Biron hem in de rede. 'Waar is ze?'

'Dat is in orde. Ze is veilig. Ze is naar buiten gekomen zonder kooldioxidecilinder. Toen het kooldioxide uit haar bloedstroom was verdwenen, verlaagde het ademhalingsritme van haar lichaam zich natuurlijk. Ze probeerde hard te lopen, maar vergat daarbij diep adem te halen en zo verloor ze het bewustzijn.'

Biron fronste zijn voorhoofd. 'Waarom probeerde ze zich met jou te bemoeien? Wilde ze er zeker van zijn dat haar vriend niets overkwam?'

'Precies,' antwoordde Rizzett, 'alleen dacht ze dat ik de dienaar van de autark was en dat ik van plan was op jou te schieten. Ik zal deze rat nu terugbrengen en, Biron...'

'Ja?'

'Kom ook zo snel mogelijk terug. Hij is nog altijd de autark en het kan nodig zijn dat je de bemanning toespreekt. Het is moeilijk een levenslange gewoonte van gehoorzaamheid te beëindigen... Ze ligt achter dat rotsblok daar. Ga naar haar toe voordat ze door de kou bevangen raakt, wil je? Op zichzelf kan ze niet terug.'

Haar gezicht was bijna geheel verborgen in de kap die haar hoofd bedekte en haar lichaam was vormloos in de dikke, haar omhullende plooien van de ruimtepakvoering. Biron verhaastte zijn passen toen hij dichter bij haar kwam.

'Hoe gaat het met je?' vroeg hij.

'Beter, dank je,' antwoordde ze. 'Het spijt me als ik moeilijkheden heb veroorzaakt.'

Daarna bleven ze elkaar zwijgend aankijken en het gesprek scheen na deze twee zinnen te zijn afgelopen. Na enkele ogenblikken zei Biron: 'Ik weet dat we de tijd niet achteruit kunnen laten draaien, dat we geen dingen ongedaan kunnen maken die gedaan zijn en dat we geen woorden in kunnen slikken die gezegd zijn. Maar ik vraag je wel om begrip.'

'Waarom deze nadruk op begrip?' Haar ogen vonkten. 'Ik heb weken lang niets dan begrip getoond. Wil je het nog eens zeggen van mijn vader?'

'Nee. Ik wist dat je vader onschuldig was. Ik heb de autark bijna van het begin af aan gewantrouwd, maar ik moest zekerheid hebben. Ik kon alleen maar een bewijs krijgen als ik hem tot een bekentenis zou dwingen. Ik dacht dat ik hem daartoe kon krijgen door hem te verleiden tot een poging om mij te doden en er was maar één manier om dat te doen.'

Hij was helemaal niet trots op zichzelf toen hij voortging: 'Het is niet mooi wat ik heb gedaan. Het is zelfs bijna zo erg als wat hij mijn vader heeft aangedaan. Ik verwacht niet dat je me vergeven zult.'

'Ik kan je niet helemaal volgen.'

'Ik wist dat hij jou wilde hebben, Arta. Politiek gesproken zou jij een perfecte huwelijkspartner zijn. De naam Hinriad zou bruikbaarder zijn voor zijn doeleinden dan Widemos. Zodra hij jou dus had, zou hij mij niet langer nodig hebben. Met opzet dreef ik jou naar hem toe, Arta. Ik handelde zoals ik gedaan heb in de hoop dat jij je naar hem zou keren. Toen je dat dan ook deed, dacht hij dat zijn tijd gekomen was om zich van mij te ontdoen en daarop beraamden Rizzett en ik een val voor hem.'

'En al die tijd hield je van mij?'

'Kun je jezelf er niet toe brengen dat aan te nemen, Arta?'

'Ja, ja, en toen was je bereid je liefde op te offeren aan de nagedachtenis van je vader en aan de eer van je familie. Hoe zegt men dat ook alweer? Je zou niet half zo veel van me hebben kunnen houden als je niet meer van de eer had gehouden.'

Getroffen zei Biron: 'Geloof me, Arta, ik ben niet trots op mijzelf, maar ik kon geen andere manier bedenken.'

'Je had mij van je plan kunnen vertellen en me zo een medestander hebben kunnen maken in plaats van een werktuig.'

'Jij had hier eigenlijk niets mee te maken. Als mijn plan niet gelukt was - en dat zou mogelijk zijn geweest - zou je er geheel buiten gestaan hebben. Als de autark mij gedood had en als jij niet aan mijn kant had gestaan, zou dat jou minder pijn hebben gedaan. Misschien was je zelfs met hem getrouwd en was je gelukkig geworden.'

'Nu jij het gewonnen hebt, zou het best kunnen zijn dat ik bedroefd ben om zijn verlies,' zei ze.

'Maar dat is niet zo,' wierp Biron tegen.

'Hoe weet je dat?'

Wanhopig zei Biron: 'Probeer tenminste mijn motieven te begrijpen. Toegegeven dat ik dwaas ben geweest, bijna misdadig dwaas, kun je het niet tóch begrijpen? Wil je niet proberen mij niet te haten?'

Zachtjes zei ze: 'Ik heb geprobeerd niet van je te houden en zoals je wel ziet ben ik daar niet in geslaagd.'

'Vergeef je me dan?

'Waarom? Omdat ik het begrijp? Nee! Als het alleen maar om begrijpen ging, om het inzien van je motieven, zou ik je daden in geen geval willen vergeven. Als het alleen daarom was en om niets meer. Maar ik wil je wel vergeven, Biron, omdat ik het niet over me zou kunnen krijgen het niet te doen. Hoe zou ik je kunnen vragen bij me terug te komen als ik je niet vergaf?'

Daarop lag ze in zijn armen en haar koude lippen waren opgeheven naar de zijne. Ze waren van elkaar gescheiden door een dubbele laag dikke voering. Zijn gehandschoende handen konden het lichaam niet voelen waar ze omheen lagen, maar met zijn lippen beroerde hij haar blanke, gladde gezicht.

Na een poos zie hij, omdat hij ongerust werd: 'De zon komt steeds lager en het wordt steeds kouder.'

Maar zachtjes zei ze: 'Vreemd dat ik het warmer begin te krijgen.'

Samen liepen ze terug naar het schip.

Biron stond voor hen met een schijn van zelfvertrouwen dat hij niet voelde. Het Linganese schip was groot en de bemanning telde vijftig koppen. Ze zaten nu allen tegenover hem. Vijftig gezichten! Vijftig Linganese gezichten van mannen die van hun geboorte af aangeleerd hadden totale gehoorzaamheid te betuigen aan hun autark.

Sommigen van hen waren door Rizzett overtuigd. Anderen waren overtuigd door het gearrangeerde afluisteren van de verklaringen die de autark eerder op die dag aan Biron had afgelegd. Maar hoeveel anderen waren nog niet zeker of misschien zelfs beslist vijandig?

Tot op dat moment had Birons praten nog weinig goeds gedaan. Hij leunde voorover en liet zijn stem vertrouwelijk worden. 'En waar vechten jullie voor, mannen? Waarvoor stellen jullie je leven in de waagschaal? Voor een vrij sterrenstelsel, vermoed ik. Een sterrenstelsel waarin elke wereld kan beslissen wat voor haarzelf het beste is, haar eigen rijkdom kan produceren voor haar eigen bestwil, de slaaf van niemand hoeft te zijn en evenmin de meester van een ander. Is het niet zo?'

Er volgde een zacht gebrom van wat misschien instemming kon zijn, maar erg enthousiast was het niet. Biron ging voort: 'En waar vecht de autark voor? Voor zichzelf. Hij is de autark van Lingane. Als hij het zou winnen, zou hij autark van de nevelkoninkrijken worden. Jullie zouden dan een khan vervangen hebben door een autark. Wat zouden jullie daarmee opschieten? Is dat het verlies van jullie leven waard?'

Iemand in het gehoor riep uit: 'Hij zou een der onzen zijn en geen vuile Tyranniër!'

Een ander riep: 'De autark was op zoek naar de rebelliewereld om daar zijn diensten aan te bieden. Noemt u dat ambitie?'

'Ambitie moet meer op zichzelf gericht zijn, nietwaar?' riep Biron met ironie in zijn stem terug. 'Maar als hij bij de rebelliewereld aankwam, zou hij zich geruggensteund weten door een organisatie. Hij kon heel Lingane aanbieden. Hij kon het prestige van een verbintenis met de Hinriaden bieden. En het eind, daar was hij wel zeker van, zou zijn dat de rebelliewereld van hem zou zijn en dat hij ermee doen kon wat hij wilde. Ja, het was dus toch ambitie.

En toen de beweging tegen zijn eigen plannen inging, aarzelde hij toen om jullie leven in de waagschaal te stellen ter wille van zijn eigen ambitie? Mijn vader was een gevaar voor hem. Mijn vader was eerlijk en een vriend van de vrijheid. Maar hij was te populair en dus werd hij verraden. Vergeet niet dat de autark door dit verraad de hele organisatie had kunnen ruïneren en jullie allemaal daarbij. Wie van jullie is veilig onder een man die met de Tyranniërs wil samenwerken wanneer het in zijn kraam te pas komt? Wie kan veilig zijn als hij een laffe verrader dient?'

'Goed zo!' fluisterde Rizzett. 'Houd het zo! Ga zo door!'

Weer riep dezelfde stem van een der achterste rijen: 'De autark weet waar de rebelliewereld is. Weet u dat ook?'

'Daar zullen we het later over hebben. Bedenk intussen goed dat we onder de autark allen op weg waren naar onze totale ondergang. Dat er nog altijd tijd is om onszelf te redden door ons van zijn leiderschap te ontdoen en een betere en eerlijker weg te zoeken. Dat het nog steeds mogelijk is uit de kaken van de nederlaag...'

'...alleen maar nederlaag te plukken, jongeman,' viel een zachte stem hem in de rede en Biron keerde zich met schrik in het hart om.

De vijftig bemanningsleden kwamen uitroepen slakend overeind en een ogenblik lang leek het erop dat ze vooruit zouden stormen, maar ze waren ongewapend naar de vergadering gekomen. Daar had Rizzett wel voor gezorgd. En nu drongen er door de verschillende deuren Tyrannese wachten binnen met hun wapens in de aanslag.

Simok Aratap stond met een spuitpistool in elke hand achter Biron en Rizzett.

20. Waar?

Simok Aratap bestudeerde zorgvuldig de persoonlijkheid van elk van het viertal dat voor hem zat en voelde een zekere opwinding in zich opkomen. Dit zou de grote gok worden. De draden van het patroon naderden het einde. Hij was er dankbaar voor dat majoor Andros niet langer bij hem was en dat de Tyrannese kruisers ook verdwenen waren.

Hij was hier alleen met zijn vlaggenschip, zijn bemanning en zichzelf. Dat moest voldoende zijn. Hij moest niets hebben van massale operaties.

Hij sprak kalm. 'Laat mij u op de hoogte brengen, mejuffrouw en mijne heren. Het schip van de autark is overrompeld door Tyrannese wachten en wordt naar Tyrann gevlogen, geëscorteerd door majoor Andros en zijn eskader. De mannen van de autark zullen voor het gerecht moeten verschijnen en als ze veroordeeld worden, zullen ze gestraft worden voor verraad. Ze zijn gewone samenzweerders en zullen als zodanig behandeld worden. Maar wat zal ik met u doen?'

Hinrik van Rhodia zat naast hem met een van ellende vertrokken gezicht. 'Denkt u eraan dat mijn dochter nog jong is. Ze werd erin betrokken zonder het zelf goed te weten. Artemisia, vertel hem dat jij...'

'Uw dochter,' viel Aratap hem in de rede, 'zal waarschijnlijk worden vrijgelaten. Ze is, naar ik meen, de aanstaande bruid van een hoog geplaatste Tyrannese edelman. Natuurlijk wordt daar rekening mee gehouden.'

'Ik zal met hem trouwen,' zei Artemisia, 'als u de anderen laat gaan.'

Biron verhief zich half, maar Aratap Wenkte hem weer te gaan zitten. Glimlachend zie de Tyrannese commissaris: 'Juffrouw, alstublieft! Ik kan overeenkomsten aangaan, dat geef ik toe. Maar ik ben niet de khan en slechts een van zijn dienaren. Daardoor moet elke overeenkomst die ik aanga terdege worden afgewogen. Wat is het dus precies dat u aanbiedt?'

'Mijn toestemming tot het huwelijk.'

'Het is niet aan u die te geven. Uw vader heeft er al in toegestemd en dat is voldoende. Hebt u nog iets?'

Aratap wachtte op het langzaam wegebben van hun wil om tegenstand te bieden. Het feit dat hij zijn rol niet aangenaam vond, weerhield hem er niet van die toch goed te vervullen. Het meisje kon bijvoorbeeld elk ogenblik in tranen uitbarsten en dat zou een heilzame invloed uitoefenen op de jongeman. Ze waren kennelijk minnaars. Hij vroeg zich af of de oude Pohang haar onder deze omstandigheden nog zou willen hebben en besloot dat die dat waarschijnlijk toch zou willen. Hij zou er immers nog alle voordeel van hebben. En op dit moment moest Aratap toegeven dat het meisje erg aantrekkelijk was.

En ze hield zich goed. Ze bezweek niet. Heel goed, dacht Aratap, ze heeft dus een sterke wil. Pohang zou weinig plezier hebben van zijn buit.

Tegen Hinrik zei Aratap: 'Wilt u ook een pleidooi houden voor uw neef?'

Hinriks lippen bewogen zich geluidloos. Gillbret riep echter: 'Niemand pleit voor mij. Ik wil niets van de Tyranniërs aanvaarden. Ga maar door. Geef het bevel maar om me dood te schieten.'

'U bent hysterisch,' zei Aratap. 'U weet heel goed dat ik u niet kan laten doodschieten zonder een rechtszitting.'

'Hij is mijn neef,' fluisterde Hinrik.

'Ook dat zal in aanmerking worden genomen. Uw edelen zullen eens moeten leren dat ze zich niet te veel kunnen veroorloven op basis van hun waarde voor ons. Ik vraag me af of uw neef die les al geleerd heeft.'

Hij was tevreden over Gillbrets reactie. Die man wenste werkelijk de dood. Het frustrerende van zijn leven was te veel voor hem. Houd hem dus in leven en breek hem op die manier.

Voordat hij zich tot Rizzett wendde, dacht hij een poosje na. Dit was een van de mannen van de autark. Bij deze gedachte bekroop hem een onaangenaam gevoel. Bij het begin van de jacht had hij de autark als factor opzij geschoven op basis van wat hem ijzeren logica toescheen. Het was erg goed het een enkele keer mis te hebben. Dat behoedde je voor arrogantie.

Tegen Rizzett zei Aratap: 'Jij bent de dwaas die een verrader diende. Je had beter met ons mee kunnen doen.'

Rizzett kleurde en Aratap ging voort: 'Als je ooit een militaire reputatie hebt gehad, vrees ik dat die hierdoor vernield zal zijn. Je bent geen edelman en er zijn met jouw geval geen staatsbelangen gemoeid. Jouw rechtszitting zal openbaar zijn en het zal bekend worden dat jij het werktuig was van een werktuig. Jammer, hoor.'

'U staat waarschijnlijk op het punt een overeenkomst voor te stellen, is het niet?' vroeg Rizzett.

'Een overeenkomst?'

'Ja, als ik bijvoorbeeld inlichtingen zou geven. U hebt nu maar een klein groepje in handen. Zou u niet willen weten hoe de rest van de organisatie van de opstand eruitziet?'

Aratap schudde zijn hoofd en zei: 'Nee. We hebben de autark. Die is voldoende als informatiebron. Maar zelfs zonder dat, we hoeven slechts oorlog te voeren met Lingane. Ik ben er zeker van dat er daarna erg weinig van een samenzwering over zal zijn. Een overeenkomst is dus niet nodig.'

En daarmee kwam Aratap bij de jongeman. Hij had hem tot het laatst bewaard omdat hij hem de slimste van het stel vond. Maar hij was ook jong en jonge mensen waren vaak ongevaarlijk. Ze hadden geen geduld.

Biron sprak het eerst. 'Hoe hebt u ons kunnen volgen? Heeft hij met u samengewerkt?'

'De autark? In dit geval niet. Ik denk dat de arme kerel probeerde uit twee ruiven tegelijk te eten, met het gebruikelijke succes van de onbekwame.'

Hinrik nam hier het woord in een bijna kinderlijke opwelling. 'De Tyranniërs bezitten een apparaat waardoor het mogelijk is hun schepen door de superruimte te volgen.'

Aratap keerde zich snel naar hem toe en zei: 'Als uwe excellentie dit in de rede vallen wil laten, zal dat mij welkom zijn.' Hinrik kromp ineen.

Eigenlijk deed het er niet toe. Geen van vieren zouden ze nog gevaar opleveren, maar hij had het aantal onzekerheden in de geest van de jongeman zelfs niet met één willen verminderen.

'Kom nu eens op met de feiten,' zei Biron. 'U hebt ons hier niet laten komen omdat u zo dol op ons bent. Waarom zijn wij niet met de anderen op weg naar Tyrann? Dat komt doordat u niet weet hoe u het aan moet leggen om ons te doden. Twee van ons zijn Hinriaden en ik ben een Widemos. Rizzett is een bekende officier van de Linganese vloot. En de vijfde die u hebt, uw eigen geliefde lafaard en verrader, is nog altijd autark van Lingane. U kunt geen van ons ter dood brengen zonder oproer te veroorzaken in de koninkrijken vanaf Tyrann tot aan de rand van de Nevel zelf. U moet wel proberen tot een zekere overeenkomst met ons te komen omdat er niets anders is dat u kunt doen.'

'Je hebt niet helemaal ongelijk,' antwoordde Aratap. 'Laat me je het patroon eens voorleggen. We hebben jullie gevolgd, hoe, dat doet er niet toe. Ik denk dat je de overactieve fantasie van de gouverneur wel kunt vergeten. Jullie hielden bij drie sterren stil zonder op een planeet te landen. Daarop kwamen jullie bij een vierde en jullie vonden een bewoonbare planeet. Daar landden wij met jullie, we keken en wachtten. We dachten wel dat er iets zou zijn dat het wachten waard was en we kregen gelijk. Jij kreeg ruzie met de autark en jullie beider woorden werden zonder restricties uitgezonden. Dat was door jou zo opgezet voor jouw doeleinden, dat weet ik, maar het diende onze doeleinden evengoed. Wij luisterden mee.

De autark heeft gezegd dat er nog maar één planeet in de Nevel bezocht moest worden en dat dat de rebelliewereld moest zijn. Dat is interessant, weet je. Een rebelliewereld! Dat maakt me erg nieuwsgierig. Waar zou die vijfde en laatste planeet liggen?'

Hij liet de stilte geruime tijd duren, ging zitten en keek hen kalm aan, eerst de een, dan de ander, om beurten.

'Er is geen rebelliewereld,' zei Biron.

'Jullie zochten dus naar iets dat er niet is?'

'Inderdaad, wij zochten naar niets.'

'Doe niet zo belachelijk.'

Biron haalde geïrriteerd zijn schouders op. 'U bent zelf belachelijk als u een antwoord verwacht.'

'Bedenk dat deze rebelliewereld het centrum van de verraders moet zijn, als het lichaam van een octopus. Dat ik haar wil vinden is mijn enige reden om jullie in leven te laten. Elk van jullie kan hier iets bij winnen. Juffrouw, ik zou u vrij kunnen maken van uw huwelijk. Meneer Gillbret, voor u zouden we een laboratorium kunnen inrichten en u ongehinderd laten werken. Ja, we weten meer van u dan u wel denkt.' Aratap keerde zich snel af. Het gezicht van de toegesprokene begon te werken. Hij zou in snikken uit kunnen barsten en dat zou onaangenaam zijn. 'Kolonel Rizzett, u zou de vernedering van het verschijnen voor een krijgsraad bespaard worden, en daarmee de zekerheid van een veroordeling, en de spot en het verlies van reputatie die ermee zouden samenhangen. Jij, Biron Farrill, zou rancher van Widemos zijn. In jouw geval zouden we de veroordeling van je vader misschien kunnen intrekken.'

'En hem terugbrengen in het leven?'

'Nee, maar hem wel in ere herstellen.'

'Zijn eer,' zei Biron, 'is nu net gelegen in de daden die geleid hebben tot zijn veroordeling en zijn dood. U bent er niet toe in staat die eer te vergroten of te verkleinen.'

'Een van jullie vieren zal mij vertellen waar de wereld is die jullie zoeken,' zei Aratap. 'Een van jullie zal verstandig zijn. Hij of zij, wie het ook moge zijn, zal krijgen wat ik beloofd heb. De rest van jullie zal worden uitgehuwelijkt, gevangen gezet, terechtgesteld, wat het slechtste uitkomt voor haar of hem. Ik waarschuw jullie. Ik kan sadistisch zijn als het moet.'

Hij wachtte een tijd. 'Wie van jullie is het? Als de een niet spreekt, zal de ander het wel doen. De overigen hebben dan alles verloren en ik heb de gewenste gegevens.'

'Het helpt u niets,' zei Biron. 'U hebt dit netjes opgesteld, maar het helpt u niets. Er is geen rebelliewereld.'

'De autark zegt dat er een is.'

'Stel de autark dan uw vraag,'

Aratap fronste zijn voorhoofd. De jongeman ging te ver met zijn bluf, verder dan redelijk was.

'Ik heb liever met een van jullie te maken,' zei hij.

'Maar in het verleden hebt u al met de autark te maken gehad. Doet u maar opnieuw zaken met hem. Er is niets dat u ons bieden kunt dat wij van u willen aannemen.' Biron keek om zich heen. 'Nietwaar?'

Artemisia kwam dichter naast hem zitten en legde haar hand langzaam om zijn elleboog. Rizzett knikte kort en Gillbret mompelde bijna onhoorbaar: 'Precies.'

'Dus dat is jullie beslissing?' Aratap drukte op een knop.

De rechterpols van de autark zat onbeweeglijk opgesloten in een licht metalen verband dat magnetisch vastzat aan de metalen band om zijn middel. De linkerkant van zijn gezicht was opgezwollen en blauw door een kneuzing, met uitzondering van een kronkelend litteken van een net geheelde wond. Hij stond bewegingloos voor hen na die eerste ruk waarmee hij zijn goede arm bevrijd had uit de greep van de gewapende wacht naast hem.

'Wat wilt u?' vroeg hij.

'Dat zal ik u zo dadelijk vertellen,' zei Aratap. 'Eerst wil ik dat u naar de mensen kijkt die hier zitten. Ziet u wie wij hier hebben? Daar is bijvoorbeeld de jongeman die u had willen doden, maar die lang genoeg leefde om u te verwonden en uw plannen te verijdelen, ofschoon u een autark bent en hij een banneling.'

Het was moeilijk te zeggen of er zich een kleur had verspreid over het gehavende gelaat van de autark. Geen spier bewoog zich.

Aratap wachtte niet op een reactie en ging kalm door, bijna onverschillig. 'Dit is Gillbret oth Hinriad, die het leven van de jongeman heeft gered en hem naar u toe gebracht heeft. Dan juffrouw Artemisia, die u, naar ik vernam, op uw meest charmante manier het hof hebt gemaakt en die u desondanks heeft verraden uit liefde voor de jongeman. Dit is kolonel Rizzett, uw beste en betrouwbaarste adjudant, die u tenslotte ook verraden heeft. Wat bent u deze mensen schuldig, autark?'

'Wat wilt u?' vroeg de autark opnieuw.

'Informatie. Geef mij die en u bent weer autark. Uw eerdere houding tegenover ons zou in uw voordeel zijn aan het hof van de khan. Anders...'

'Ja, anders?'

'Anders krijg ik het wel uit een van deze mensen, ziet u. Zij zullen worden gered en u wordt terechtgesteld. Daarom vraag ik of u hun iets schuldig bent, of u hun daarom de gelegenheid wilt bieden hun leven te redden door zelf geheel ten onrechte koppig te zijn.'

Het gezicht van de autark vertrok zich tot een pijnlijke glimlach. 'Zij kunnen hun leven niet redden ten koste van het mijne. Ze kennen de ligging van de wereld die u zoekt niet. Ik wel.'

'Ik heb niet gezegd welke informatie ik wens, autark.'

'Er is maar één ding dat u kunt wensen.' Jonti's stem was hees, bijna onherkenbaar. 'Als ik zou besluiten te spreken, wordt mijn autarkie dus hersteld, zei u?'

'Wel beter bewaakt, natuurlijk,' voegde Aratap er beleefd aan toe.

'Als u hem gelooft,' riep Rizzett uit, 'laadt u verraad op verraad en u zult de dood toch niet ontlopen.'

De wacht deed een stap vooruit, maar Biron was hem voor. Hij wierp zich op Rizzett en drong hem wankelend achteruit. 'Wees geen dwaas,' mompelde hij. 'Je kunt er niets aan doen.'

'Mijn autarkie kan me niets meer schelen,' zei de autark, 'en mijn eigen persoon ook niet, Rizzett.' Zich tot Aratap wendend vroeg hij: 'Zullen deze mensen worden gedood? Dat moet u mij tenminste beloven.' Zijn gezicht was opeens gekleurd en wild vertrokken. 'Vooral die daar!' Zijn vinger wees naar Biron.

'Als dat uw prijs is, wordt daaraan voldaan.'

'Indien ik dan zijn beul mag zijn, zal ik verder niets van u vragen. Als mijn vinger de terechtstelling kan laten plaatsvinden, zal dat een gedeeltelijke betaling zijn. Maar ook als dat niet kan, zal ik u vertellen wat hij u wilde onthouden. Ik geef u de rho, de theta en de phi in parsecs en in radialen: 7352,43; 1,7836 en 5,2112. Deze drie getallen bepalen de positie van de gezochte wereld in de Melkweg. U hebt ze nu.'

'Juist' Aratap schreef ze op.

Rizzett rukte zich los en schreeuwde: 'Verrader! Verrader!'

Door de schok kon Biron de ander niet meer houden en hij viel op een knie. 'Rizzett!' schreeuwde hij nog tevergeefs. Met een vertrokken gezicht worstelde deze even met de wacht dicht bij hem. Andere wachten kwamen aan rennen, maar Rizzett had de spuiter van de man al te pakken. Met armen en benen verzette hij zich tegen de Tyrannese soldaten. Biron sprong in de troep vechtende lichamen en mengde zich in de strijd. Hij wist Rizzetts keel te pakken te krijgen, drukte die dicht en trok hem achteruit.

'Verrader!' hijgde Rizzett, terwijl hij probeerde door te vechten. Intussen spande de autark zich wanhopig in om weg te komen. Toen vuurde Rizzett en een ogenblik later ontwapende de soldaten hem en ze wierpen hem op zijn rug.

Maar de autarks rechterschouder en de helft van zijn borst waren weggeschoten. Zijn losse onderarm hing grotesk aan het magnetische metalen kapsel om zijn pols. De vingers, de pols en de elleboog waren er nog, maar verder was de armstomp zwart geblakerd. Nog enige ogenblikken lang tintelden de ogen van de autark en bleef hij rechtop staan, maar toen verglaasden zijn ogen en de man viel als een triest restant van een menselijk lichaam op de vloer.

Artemisia haalde met een snik haar adem in en drukte haar gezicht tegen Birons borst. Biron dwong zich ertoe één keer bewust en zonder te aarzelen naar het lichaam van zijn vaders moordenaar te kijken en keerde zich er toen van af. In een hoek van de kamer zat Hinrik in zichzelf te mompelen en te giechelen.

Alleen Aratap bleef kalm. 'Breng het lijk weg!' beval hij. Dat deden zijn mannen en daarna gingen ze met een zachte warmtestraal langs de vloer om het bloed te verwijderen. Slechts enkele verspreide brandplekken bleven over.

Rizzett werd op de been geholpen en hij veegde zich met beide handen het stof van zijn kleren. Boos draaide hij zich naar Biron met de woorden: 'Waarom heb je dat gedaan? Ik had die ellendeling bijna gemist.'

Vermoeid antwoordde Biron: 'Je bent in Arataps val gelopen, Rizzett.'

'In zijn val? Ik heb die vent gedood, is het niet?'

'Dat was nu juist zijn val. Je hebt hem een dienst bewezen.'

Rizzett antwoordde hier niet op en ook Aratap zweeg. Hij zat met plezier te luisteren. De hersens van de jongeman werkten gesmeerd.

'Als Aratap gehoord heeft wat hij zegt via de radio vernomen te hebben, zal hij geweten hebben dat alleen Jonti de gegevens had die hij wenste. Dat heeft Jonti met nadruk gezegd toen hij na het gevecht tegenover ons stond. Het was duidelijk dat Aratap ons alleen maar ondervroeg om ons van ons stuk te krijgen, om ons te verleiden tot domme dingen op het juiste ogenblik. Ik was klaar om de onredelijke impuls te onderdrukken waar hij op rekende. Jij was dat niet.'

'Ik had gedacht,' kwam Aratap zacht tussenbeide, 'dat jij het gedaan zou hebben.'

'Maar ik,' antwoordde Biron, 'zou op u gemikt hebben.' Hij keerde zich weer tot Rizzett. 'Zie je niet in dat hij niet wilde dat de autark bleef leven? De Tyranniërs zijn als slangen. Hij wilde de informatie van de autark hebben, maar er niet voor betalen. Hij kon niet het risico lopen hem te moeten doden. Dat heb jij nu voor hem gedaan.'

'Precies, en ik heb nu mijn gegevens,' voegde Aratap eraan toe.

Opeens klonk er een luid lawaai van bellen.

'Nou, goed dan,' begon Rizzett, 'als ik hem een genoegen gedaan heb, dan heb ik het mezelf ook gedaan.'

'Niet helemaal,' zei de commissaris, 'want je jonge vriend heeft de analyse niet ver genoeg doorgetrokken. Kijk, er is een nieuwe misdaad gepleegd. Zolang je enige misdaad verraad was, zou je berechting politiek een delicate zaak geweest zijn. Maar nu je de autark van Lingane vermoord hebt, kun je terechtstaan, veroordeeld worden en terecht worden gesteld volgens de wet van Lingane en Tyrann speelt daar geen rol in. Dat is erg plezierig voor...'

Daar de bellen niet ophielden, fronste Aratap zijn voorhoofd. Hij onderbrak zichzelf en liep naar de deur. Hij opende die en riep: 'Wat gebeurt er?'

Een soldaat salueerde. 'Algemeen alarm, meneer. De voorraadkamers!'

'Brand?'

'Ik weet het niet, meneer.'

Grote goden, dacht Aratap, en hij stapte de kamer weer binnen. 'Waar is Gillbret?' vroeg hij.

Toen pas drong het tot iedereen door dat hij er niet meer was. 'We zullen hem wel vinden,' zie Aratap.

Men vond hem in de machinekamer, gehurkt tussen de grote machines. Hij werd half gedragen, half gesleept naar de kamer van de commissaris. Deze zei op droge toon: 'Er is geen ontsnappen mogelijk aan boord van een schip, meneer. Het heeft u niets gebaat het algemeen alarm aan te zetten. De tijd van verwarring was maar kort.

Nu is het wel genoeg,' ging hij voort tegen Farrill. 'We hebben de kruiser die jij gestolen hebt, mijn eigen kruiser dus, aan boord van dit schip genomen. Die zal nu gebruikt worden om de rebelliewereld te zoeken. We zullen ons naar de coördinaten van wijlen de autark begeven zodra de sprong berekend is. Het zal een avontuur zijn van een soort dat normaal ontbreekt in deze gezapige generatie van ons.'

Opeens moest hij denken aan zijn vader, die met een eskadron onder zijn bevel werelden had veroverd. Hij was blij dat Andros verdwenen was. Dit avontuur was iets voor hem alleen.

De gevangenen werden nu gescheiden. Artemisia werd bij haar vader opgesloten en Biron en Rizzett werden in verschillende richtingen weggevoerd. Gillbret worstelde en schreeuwde: 'Ik wil niet alleen worden opgesloten! Ik wil niet in mijn eentje zitten!'

Aratap zuchtte. De grootvader van deze man was een groot heerser geweest, zeiden de geschiedenisboeken. Het was vernederend zo'n toneel te moeten aanschouwen. Met afkeer in zijn stem zei hij: 'Sluit de heer Gillbret maar bij een van de anderen op.'

En Gillbret kwam bij Biron te zitten. Ze spraken niet met elkaar tot het donker werd op het ruimteschip, toen de lichten tot donkerpaars werden verflauwd. Dat was nog helder genoeg voor de wachten om hen wacht-op, wacht-af via de camera's in het oog te houden en zo gedempt dat zij erbij konden slapen.

Maar Gillbret sliep niet. 'Biron,' fluisterde hij. 'Biron.'

Wakker geworden uit een niet verkwikkend dutje vroeg Biron: 'Wat wil je?'

'Biron, ik heb het gedaan. Alles is in orde, Biron.'

'Ga liever slapen, Gill.'

Maar Gillbret ging voort: 'Ik heb het gedaan, Biron. Aratap mag dan slim zijn, maar ik ben slimmer. Is dat niet amusant? Je hoeft je niet ongerust te maken, Biron. Ik heb het voor elkaar gekregen.'

Biron zat rechtop. 'Wat is er met je aan de hand?'

'Niets. Helemaal niets. Maar ik heb het gedaan, alles is in orde.' Er speelde een glimlach om Gillbrets mond, een listige glimlach, de glimlach van een kleine jongen die iets knaps heeft uitgehaald,

'Wat heb je dan gedaan?' Biron stond op. Hij greep de ander bij de schouders en trok ook hem overeind. 'Antwoord me!'

'Ze vonden me in de machinekamer.' De woorden kwamen er hakkelend uit. 'Ze dachten dat ik me verstopte, maar dat was niet zo. Ik heb het algemeen alarm voor de voorraadkamers aangezet omdat ik een paar minuten alleen moest zijn. Een paar minuten maar, Biron. Want ik heb de superatomische krachtbron kortgesloten.'

'Wat?'

'Het was gemakkelijk. Ik had er maar eventjes voor nodig. En zij zullen het niet te weten komen. Ik heb het erg slim gedaan. Ze zullen het niet weten totdat ze zich klaarmaken voor de sprong en dan zal alle brandstof zich in een kettingreactie omzetten in energie, en het schip en wij en Aratap en alle wetenschap betreffende de rebelliewereld zullen opgaan in een ontploffing, en verworden tot een dunne mist van metaaldampen.'

Biron stond verstomd en keek de ander met wijdopen ogen aan. 'Heb jij dat gedaan?'

'Ja.' Gillbret begroef zijn hoofd in zijn handen en zwaaide heen en weer. 'Wij zullen dood zijn, Biron. Ik ben er niet bang voor dood te gaan, maar ik wilde niet alleen. Niet alleen. Ik moest met iemand samen zijn. Ik ben blij bij jou te zijn, want ik wil bij iemand zijn wanneer ik dood ga. Maar het zal geen pijn doen, want het gaat snel. Het zal geen pijn doen.'

'Maar dwaas! Krankzinnige!' bracht Biron uit. 'We hadden het toch nog kunnen winnen!'

Gillbret hoorde hem niet. Zijn oren waren gevuld met zijn eigen gekreun. Het enige wat Biron kon doen was naar de deur rennen.

'Wacht!' schreeuwde hij. 'Wacht!' Had hij nog uren de tijd of slechts minuten?

21. Hier?

De soldaat kwam op een holletje de gang door. 'Ga terug naar binnen!' Zijn stem klonk scherp en zuur.

Ze stonden tegenover elkaar. Er waren geen deuren voor de kleine kamers onder in het schip, die onder andere als gevangenenkamers fungeerden, maar er stond een krachtveld van de ene wand naar de andere, en van boven- tot onderaan. Biron kon het met zijn hand voelen. Je kon het een klein beetje induwen, net als rubber dat stijf gespannen is, maar daarna gaf het niet meer mee, evenmin als een stalen deur dat zou doen.

Birons hand prikkelde ervan en hij wist dat het materiaal, ofschoon het voorwerpen volkomen tegenhield, totaal doorlaatbaar was voor de energiestraal van een zenuwzweep. En de wacht had zo'n zweep in zijn hand.

'Ik moet commissaris Aratap spreken,' zei Biron.

'Maak je daarom zo'n lawaai?' De wacht was uit zijn hum, want de nachtdienst was niet populair en bovendien had hij met kaarten verloren. 'Ik zal het rapporteren als de lichten aan zijn.'

'Daar kan ik niet op wachten.' Biron voelde zich wanhopig worden. 'Het is erg belangrijk.'

'Je zult toch moeten wachten. Ga je terug naar binnen of wil je een slag met de zweep?'

'Luister,' zei Biron. 'De man die bij mij zit is Gillbret oth Hinriad. Hij is ziek. Misschien is hij stervende. Als er een Hinriad op een Tyrannees schip sterft omdat jij me niet wilt laten spreken met de commanderende man, zal het jou erg onplezierig vergaan.'

'Wat scheelt hem dan?'

'Dat weet ik niet. Zul je nu snel zijn of ben je moe van het leven?'

De wacht mompelde iets en verdween.

Biron keek hem na zover hij kon zien in het zwakke paarse licht. Hij luisterde met alle macht in een poging het verhoogde brommen van de machines te horen bij het concentreren van energie tot een piek vlak voor de Sprong, maar hij hoorde niets.

Hij stapte op Gillbret af, pakte hem bij zijn haar en trok zijn hoofd achterover. Diens ogen staarden hem aan uit een vertrokken gezicht. Hij las er geen herkenning in, alleen vrees.

'Wie ben jij?' vroeg Gillbret.

'Ik ben het, Biron. Hoe voel je je?'

De woorden hadden tijd nodig om binnen te dringen. Na een poosje zei Gillbret vaag: 'Biron?' En toen, met een spoor van levendigheid: 'Biron! Gaan ze de sprong doen? Je dood zal niet pijnlijk zijn, Biron.'

Biron liet het hoofd weer los. Het had geen zin boos te worden op Gillbret. Als het waar was wat deze hem verteld had, was het een grote daad van de man, te meer daar het ook zijn eigen einde betekende.

Intussen verbeet Biron zich in zijn onmacht. Waarom lieten ze hem niet met Aratap praten? Waarom lieten ze hem er niet uit? Hij stond dicht bij de wand en stompte ertegen met zijn vuisten. Als er een deur was geweest, had hij die stuk kunnen rammen. Als er tralies waren geweest, had hij die uit elkaar kunnen buigen of ze uit hun gaten kunnen rukken. Maar er was alleen maar een krachtveld dat door niets kon worden beschadigd. Hij schreeuwde daarom nog eens.

Er kwamen opnieuw voetstappen naderbij. Hij rende naar de open en toch niet open deur. Hij kon niet ver genoeg naar buiten kijken om te zien wie er aankwam. Hij kon alleen maar wachten.

Het was de wacht weer. 'Stap achteruit, weg van het veld!' beval hij. 'En houd je handen voor je!' De man werd vergezeld door een officier.

Biron ging achteruit met de zenuwzweep van de ander op zich gericht. 'De man naast je is Aratap niet. Ik wil met de commissaris spreken.

De officier zei nu: 'Als Gillbret oth Hinriad ziek is, moet u niet met de commissaris praten. Dan heeft u een dokter nodig.'

Het krachtveld werd uitgeschakeld met even een gedempte blauwe vonk toen het contact werd verbroken. De officier kwam binnen en Biron kon het insigne van de medische dienst op zijn uniform zien.

Biron liep op hem toe. 'Juist. Luister nu naar mij. Het schip mag geen sprong maken. De commissaris is de enige die daartoe het bevel kan geven en daarom moet ik hem spreken. Begrijpt u me? U bent officier. U kunt hem wakker laten maken.'

De dokter stak een arm uit om Biron weg te duwen, maar Biron sloeg die opzij. De dokter uitte een kreet en riep: 'Wacht! Haal deze man hiervandaan!'

De wacht stapte vooruit en Biron dook naar z'n knieën. Samen vielen ze op de vloer. Biron klauwde met zijn handen omhoog langs het lichaam van de wacht, pakte de schouder en daarop de pols van de hand waarin de man de zweep had, die hij op Biron trachtte te richten.

Enige ogenblikken lang bleven ze stil liggen, terwijl hun spieren tegen elkaar in drukten, maar toen zag Biron een beweging uit de hoek van zijn oog. De medicus wilde langs hen heen glippen om alarm te gaan slaan.

Birons vrije hand schoot uit en greep de officier bij zijn enkel. De wacht wist zich bijna vrij te krijgen en de officier schopte wild naar hem, maar Biron liet niet los en terwijl de aderen in zijn hals en op zijn slapen opzwollen van de inspanning, trok Biron met al zijn kracht met beide handen.

De officier viel met een hese schreeuw op de grond. De zweep van de wacht viel kletterend op de vloer. Biron rolde er snel heen, wierp zich erbovenop en wist zich daarna met één hand op zijn knieën te werken. In de andere hield hij de zweep.

'Geen geluid!' hijgde hij. 'Geen enkel geluid! Laat alle wapens die je hebt vallen.'

De wacht kwam wankelend overeind. Zijn uniform was gescheurd en zijn gezicht straalde haat uit. Hij gooide een van plastic gemaakte, met metaal gevulde korte knuppel opzij. De dokter was ongewapend.

Biron raapte de knuppel op en zei: 'Het spijt me. Ik heb niets om jullie mee te binden of in jullie mond te proppen. Bovendien heb ik geen tijd.'

De zweep deelde twee slagen uit. Eerst de wacht en daarna de officier. Ze verstijfden in hun pijn, vielen op de grond en bleven liggen.

Biron keerde zich nu naar Gillbret, die vaag en nietsziend zat toe te kijken. 'Het spijt me,' zei Biron, 'maar jij ook, Gillbret.' En de zweep deelde nog een haal uit. Gillbret viel op zijn zij.

Het krachtveld was nog steeds verbroken en Biron stapte de gang in. Die was leeg. In de nacht waren immers alleen de wachten en de nachtploeg van de bemanning op. Hij meende geen tijd te hebben om Aratap te pakken te krijgen en besloot daarom rechtstreeks naar de machinekamer te gaan. Die zou wel voorin zijn, naar de boeg toe.

Een man in de werkkleding van een machinist snelde langs hem heen.

'Wanneer komt de volgende sprong?' riep Biron hem toe.

'Over een halfuur,' antwoordde de machinist over zijn schouder.

'Machinekamer recht vooruit?'

'Ja, en de oplopende gang in.' De man draaide zich opeens om. 'Wie ben jij?'

Biron antwoordde niet. De zweep haalde voor de vierde keer uit en Biron stapte over het lichaam heen. Een halfuur de tijd.

Hij hoorde het geluid van mensen terwijl hij door de gang omhoog rende. Het licht voor hem uit was wit, niet paars. Hij aarzelde, maar stopte toen de zweep in zijn zak. Ze zouden bezig zijn en geen reden hebben om hem te wantrouwen.

Hij stapte snel naar binnen. De mannen waren net dwergen, vergeleken met de enorme omzetters van materie in energie. De ruimte leek wel vol met wijzerplaten, honderdduizend ogen die hun gegevens uitstraalden naar iedereen die wilde kijken. Een schip van deze afmetingen, in grootte bijna overeenkomend met een passagiersschip, was wel heel wat anders dan de kleine Tyrannese kruiser waar hij aan gewend was geraakt. Daarin waren de machines bijna geheel automatisch geweest, maar hier waren ze groot genoeg om alle energie voor een stad te leveren en ze hadden vrij wat toezicht nodig.

Hij bevond zich op een van een balustrade voorziene galerij die om de machinekamer heen liep. In een hoek bevond zich een kleine kamer waarin twee mannen met snelle vingers bezig waren computers te bedienen. Daar rende hij naar toe terwijl machinisten langs hem heen liepen zonder acht op hem te slaan. Hij stapte door de deuropening.

Het tweetal bij de computers keek op. 'Wat is er aan de hand?' vroeg een van hen. 'Wat doe je hier? Ga terug naar je post.' De man had de insignes van een luitenant.

'Luister naar mij,' zei Biron. 'De superatomica zijn kortgesloten. Dat moet eerst worden nagekeken.'

'Wacht eens even,' zei de tweede man. 'Ik heb deze vent eerder gezien. Hij is een van de gevangenen. Pak hem beet, Lancy!'

Hij sprong op en trachtte door de andere deur weg te komen, maar Biron snelde om de computerterminals heen, greep de ander bij de riem van zijn uniformbroek en trok hem achteruit.

'Precies,' zei hij. 'Ik ben een van de gevangenen. Ik ben Biron van Widemos en wat ik gezegd heb is waar. De superatomica zijn kortgesloten. Laat ze maar controleren als je me niet gelooft.'

De luitenant merkte dat hij in de loop van een zenuwzweep keek en hij legde dan ook voorzichtig uit: 'Dat mag niet, meneer, zonder toestemming van de bevelvoerende officier of van de commissaris. Dan zouden we namelijk de berekeningen voor de sprong moeten veranderen en dat zou ons uren vertragen.'

'Vraag die toestemming dan aan. Roep de commissaris op.'

'Mag ik de boordtelefoon gebruiken?'

'Zeker, maar snel.'

De luitenant reikte naar de microfoon van de boordtelefoon en liet zich toen plotseling op een rij knopen aan een kant van de tafel vallen. Opeens weerklonken er bellen door het hele schip heen.

Birons knuppel was te laat. Die kwam hard neer op de pols van de luitenant. Deze trok zijn pols snel weg, pakte hem met zijn andere hand vast en kreunde luid, maar het alarm was gegeven.

Van alle kanten kwamen er wachten naar de galerij snellen. Birons haastte zich uit de computerkamer, keek naar beide richtingen en sprong toen over de balustrade. Hij kwam op zijn voeten neer en ving de schok op door zijn knieën te buigen; daarna rolde hij om. Om geen gemakkelijk doel voor schutters te vormen, bleef hij rollen en net nadat hij vlak naast zijn oor het projectiel van een naaldgeweer had horen neerkomen, bevond hij zich in de schaduw van een der grote machines.

Daar durfde hij omhoog te komen tot hij gehurkt zat. Zijn rechterbeen deed hem flink pijn. De zwaartekracht was hoog zo dicht bij de scheepshuid en het hoogteverschil was groot geweest. Hij had zijn knie lelijk verrekt. Dat betekende dat er niets kon komen van verdere krachttoeren. Als hij het kon winnen, moest het zijn op de plek waar hij stond.

Luid riep hij uit: 'Niet schieten! Ik ben ongewapend!' Eerst gooide hij de knuppel en daarna de zenuwzweep die hij de wacht had ontfutseld, weg naar het midden van de machinekamer. Ze lagen daar bewegingloos in het volle gezicht.

'Ik ben gekomen om jullie te waarschuwen!' schreeuwde Biron. 'De superatomica zijn kortgesloten. Het maken van een sprong zou de dood van ons allen betekenen. Ik vraag jullie alleen de motoren te controleren. Als ik het mis heb, verliezen jullie misschien een paar uur, maar als ik gelijk heb, zal dat jullie allen het leven redden.'

Een stem riep luid: 'Ga naar beneden en grijp hem!'

'Moeten jullie zo roekeloos met jullie leven omgaan of willen jullie luisteren?'

Hij hoorde het voorzichtige geschuifel van vele voeten en hij trok zich verder terug onder de machine. Daarna kwam er een geluid van boven af. Een soldaat gleed langs de machine omlaag naar hem toe en hield zich waar hij maar kon aan het lauwe machinedeksel vast. Biron wachtte hem op. Hij kon zijn vuisten nog altijd gebruiken.

En toen kwam er een harde stem van boven, onnatuurlijk luid en elke hoek van de enorme ruimte vullend: Terug naar jullie normale plaatsen! Stop de voorbereidingen voor de sprong! Controleer de superatomica!'

Het was Aratap, die over de luidsprekerinstallatie sprak. Daarna kwam het bevel: 'Breng de jongeman bij me!'

Biron liet zich wegleiden door twee soldaten aan elke kant van hem. Ze hielden hem vast alsof ze verwachtten dat hij zou ontploffen. Hij trachtte zo goed mogelijk te lopen, maar door zijn knie hinkte hij duidelijk.

Aratap was maar half gekleed. Zijn ogen stonden vaag en star. Biron vond de verklaring daarvan: de man moest contactlenzen dragen.

'Je hebt een hoop herrie veroorzaakt, Farrill,' zei Aratap.

'Het was nodig om het schip te redden. Zend deze wachten weg. Totdat de machines gecontroleerd zijn, ben ik niet van plan iets te doen.'

'Ze moeten nog even blijven. Tenminste tot ik bericht uit de machinekamer heb gekregen.'

Ze wachtten zwijgend en de tijd scheen maar langzaam te verglijden. Eindelijk ging er een rood lichtje aan boven het opschrift: Machinekamer.

Aratap drukte een knop in en beval: 'Breng rapport uit.'

Het antwoord kwam snel en duidelijk: 'De superatomica van machinecomplex C zijn totaal kortgesloten. De reparatie is in volle gang.'

'Laat de sprong opnieuw berekenen voor over zes uur,' beval Aratap. Hij wendde zich nu tot Biron en zei op koele toon: 'Je had gelijk.'

Met een gebaar zond hij de wachten weg, die salueerden, op hun hielen ronddraaiden en achter elkaar verdwenen.'

'En nu de details,' zei Aratap.

'Gillbret oth Hinriad meende tijdens zijn verblijf in de machinekamer dat het kortsluiten van de superatomica een goed idee zou zijn. De man is niet verantwoordelijk voor zijn daden en zou er niet voor gestraft horen te worden.'

Aratap knikte. 'Hij wordt al jaren als ontoerekeningsvatbaar beschouwd. Dit gedeelte van de gebeurtenissen moet tussen ons tweeën blijven. Maar mijn belangstelling en nieuwsgierigheid worden opgewekt door jouw redenen om de vernietiging van het schip te voorkomen. Jij bent toch zeker niet te bang om te sterven ter wille van een zaak die jij als goed beschouwt?'

'Er is geen goede zaak,' zei Biron, 'en er is geen rebelliewereld. Dat heb ik u al gezegd en ik herhaal het hier. Lingane was het centrum van de opstand en die is nu gestuit. Ik was alleen geïnteresseerd in het opsporen van de moordenaar van mijn vader, en juffrouw Artemisia wilde alleen aan een ongewenst huwelijk ontsnappen. En wat Gillbret betreft, die is gek.'

'Maar toch geloofde de autark in het bestaan van deze geheimzinnige planeet. Hij zal me toch de coördinaten van iets reëels gegeven hebben,' zei Aratap.

'Zijn geloof is gebaseerd op de droom van een krankzinnige. Gillbret heeft twintig jaar geleden iets gedroomd. Met die droom als basis heeft de autark berekend dat er vijf planeten waren die de plaats van deze droomwereld konden zijn. Maar het is allemaal onzin.'

'En toch is er iets dat me hindert,' vond Aratap.

'Wat dan?'

'Jij doet zo je best om me te overtuigen. Het is wel zeker dat ik de antwoorden op dit alles zal hebben zodra we de sprong gemaakt hebben. Ik houd rekening met de mogelijkheid dat een van jullie in zijn wanhoop het schip in gevaar bracht en dat de ander het schip redde bij wijze van een gecompliceerde methode om mij ervan te overtuigen dat ik niet verder hoef te zoeken naar de rebelliewereld. Maar dan zeg ik tegen mezelf: Als er werkelijk zo'n wereld was, zou de jonge Farrill het schip hebben laten ontploffen, want hij is een jongeman, en vanwege de romantiek in staat te sterven op een manier die hij als een heldendood beschouwt. Nu hij zijn leven riskeert om te voorkomen dat dit gebeurt en hij Gillbret krankzinnig noemt, wil hij het doen voorkomen alsof er geen rebelliewereld is en dat ik er dus mee kan ophouden ernaar te zoeken. Volg je mij of ben ik te gecompliceerd?'

'Nee, ik begrijp u.'

'En daar je ons leven gered hebt, zal dit aan het hof van de khan niet onopgemerkt blijven. Zo zou je dan je leven redden en bovendien de zaak die je dient. Maar ik zeg: Nee, jongeman, ik ben er nog niet helemaal toe bereid het voor de hand liggende aan te nemen. We gaan de sprong toch maken.'

'Daar heb ik niets tegen,' zei Biron.

'Jij bent een glasharde,' meende Aratap. 'Jammer dat je niet als een van de onzen geboren bent.' Hij bedoelde het als een compliment en ging voort: 'Ik breng je nu terug naar je cel en laat het krachtveld weer aanbrengen. Als voorzorgsmaatregel.'

Biron knikte alleen maar.

De wacht die Biron overmeesterd had was er niet meer toen ze bij de cel aankwamen, maar de dokter wel. Die zat gebogen over de nog steeds bewusteloze gestalte van Gillbret.

'Is hij nog steeds buiten bewustzijn?' vroeg Aratap.

Bij het horen van die stem sprong de dokter op. 'Het effect van de zweep is voorbij, commissaris, maar de man is niet jong meer en heeft in spanning verkeerd. Ik kan niet met zekerheid zeggen of hij zal herstellen.'

Biron voelde de vrees in zich opstijgen. Hij liet zich zonder op de pijn in zijn been te letten op zijn knieën zakken en strekte een hand uit om er Gillbrets schouder mee aan te raken. 'Gill,' zei hij zacht, en hij keek ongerust naar het stille, vochtige gezicht.

'Uit de weg, man,' zei de medicus ruw. Uit een van zijn zakken haalde hij een zwart etui. 'Gelukkig zijn de buisjes met injectievloeistof niet gebroken,' bromde hij. Hij leunde over Gillbret heen en hield het spuitje klaar. Het was gevuld met een kleurloze vloeistof. De naald ging er diep in, de zuiger dreef de vloeistof naar binnen en daarna verwijderde de dokter het spuitje. Ze wachtten.

Na een poos trilden Gillbrets oogleden en openden ze zich. Enige ogenblikken lang staarden ze nietsziend recht omhoog. Zijn stem was bijna fluisterend toen hij zei: 'Ik kan niets zien, Biron. Ik zie niets.'

Biron boog zich wat dieper over hem heen. 'Je bent weer in orde, Gill. Maar je moet nu rusten.'

'Dat wil ik niet.' Hij probeerde overeind te komen. 'Biron, wanneer gaan ze de sprong uitvoeren?'

'Zo dadelijk. Zo dadelijk.'

'Blijf dan bij me. Ik wil niet alleen doodgaan.' Zijn vingers kromden zich en strekten zich daarna weer. Zijn hoofd gleed krachteloos achterover.

De dokter boog zich voorover, onderzocht Gillbret snel ' en richtte zich weer op. 'We waren te laat. Hij is dood.'

Er stonden tranen in Birons ogen toen hij zei: 'Het spijt me, Gill, maar je wist het niet. Je hebt het niet begrepen.' De anderen hoorden hem niet.

Biron had het moeilijk in de volgende uren. Aratap had hem niet toegestaan de ceremonie bij te wonen van het verstuiven van het lijk in de ruimte. Ergens in het schip, wist hij, zou Gillbrets lichaam in een atomische oven verpulverd worden en daarna in de ruimte worden gespoten, waar de atomen zich dan voor eeuwig konden mengen met de ijle wolken van interstellaire materie.

Artemisia en Hinrik zouden er wel bij zijn. Zouden ze het allemaal begrijpen? Zou zij vooral begrijpen dat hij gedaan had wat hij moest doen?

De dokter had kraakbeenextract in Birons knie gespoten. Dat zou het helen van het gescheurde kniekapsel versnellen. De pijn in zijn knie was al bijna niet meer voelbaar. Bovendien was het maar lichamelijke pijn, waar hij dus niet op hoefde te letten.

In zich voelde hij de vage sensatie die betekende dat het schip de Sprong had gemaakt, en daarna kwamen de slechtste ogenblikken voor hem.

Tevoren had hij het gevoel gehad dat zijn eigen analyse correct was. Het moest zo zijn. Maar hoe zat het als hij het mis had? Hoe zou de toestand zijn als ze zich nu bij het centrum van de opstand bevonden? De informatie zou onmiddellijk naar Tyrann worden doorgeseind en er zou een luchtvloot worden gevormd. Hijzelf zou sterven in de wetenschap dat hij de opstand had kunnen redden, maar dat hij de dood geriskeerd had om die te vernietigen. Het was gedurende deze zwarte momenten dat hij weer aan het document dacht. Het document dat hij op Aarde niet had weten te bemachtigen.

Vreemd hoe de gedachte aan het document bij hem opkwam en vervolgens verdween. Het werd herinnerd en daarna vergeten. Hij had een dolle en intensieve speurtocht naar de rebelliewereld meegemaakt, maar er was in het geheel geen zoekactie naar het geheimzinnige, spoorloos verdwenen document geweest.

Werd de nadruk wellicht verkeerd gelegd?

Biron realiseerde zich plotseling dat Aratap riskeerde met één enkel schip op de rebelliewereld te stoten. Waardoor werd hem dat zelfvertrouwen ingegeven? Kon hij een planeet uitdagen met één enkel schip?

De autark had gezegd dat het document jaren geleden verdwenen was. Maar wie had het dan? De Tyranniërs misschien? Ze zouden een document kunnen hebben waarvan het geheim één schip in staat stelde een wereld te vernietigen. Als dat waar zou zijn, wat deed het er dan toe waar de rebelliewereld was of dat die er überhaupt was?

Er gleden uren voorbij tot Aratap eindelijk de cel binnenkwam. Biron stond op en Aratap zei: 'We zijn in de buurt van de bewuste ster gekomen. Er is inderdaad een ster, dus de coördinaten die de autark ons gegeven heeft waren correct.'

'En?'

Het heeft geen zin te zoeken naar planeten ervan. Mijn sterrenkundigen hebben me verteld dat de ster nog geen miljoen jaren geleden een nova was. Als ze toen planeten heeft gehad, zijn die door de uitbarsting vernietigd. De ster is nu een witte dwerg en kan geen planeten hebben.'

'En dus...' zei Biron.

'Je had gelijk,' antwoordde Aratap. 'Er is geen rebelliewereld.'

22. Daar!

Arataps filosofische kijk op het leven kon het gevoel van spijt in hem toch niet geheel overwinnen. Een tijdlang was hij niet zichzelf geweest, maar iemand als zijn vader. Hij had gedurende deze laatste weken immers ook een eskadron schepen aangevoerd tegen de vijanden van de khan.

Maar dit waren nutteloze weken geweest en in plaats van een rebelliewereld te vinden, moest hij merken dat die niet bestond. Er waren geen vijanden van de khan meer en geen werelden die hij kon veroveren. Hij was nog slechts een commissaris, die ertoe veroordeeld was kleine wrijvingen glad te moeten strijken. Meer niet.

Maar spijt was een waardeloze emotie. Je had er niets aan. Aratap zei dus nog een keer: 'Je had gelijk. Er is geen rebelliewereld.' Hij ging zitten en gebaarde dat Biron ook plaats moest nemen. 'Ik wil met je praten.'

De jongeman keek hem ernstig aan en Aratap stelde verbaasd vast dat ze elkaar nog geen maand geleden voor het eerst ontmoet hadden. De jongeman was nu ouder geworden, veel meer dan een maand ouder, en hij had zijn vrees verloren. Ik word totaal decadent, dacht Aratap bij zichzelf. Hoevelen van ons beginnen de onderworpen volkeren te mogen? Hoevelen van ons wensen hun het beste toe?

'Ik ga de gouverneur en zijn dochter vrijlaten,' zei hij. 'Natuurlijk is dat politiek gezien het intelligentste wat ik kan doen. Het is zelfs onvermijdelijk. Ik denk ook dat ik hen nu vrij zal laten en hen in de Meedogenloos naar hun wereld terug zal zenden. Zou jij ervoor voelen de besturing van dat schip op je te nemen?'

'Laat u mij dan ook vrij?'

'Ja.'

'Waarom?'

'Jij hebt mijn schip gered, en mijn leven ook.'

'Ik betwijfel of persoonlijke dankbaarheid van invloed kan zijn op uw beslissingen in staatszaken.'

Het scheelde niet veel of Aratap was in lachen uitgebarsten. Hij apprecieerde de jongeman steeds meer. 'Dan zal ik je een andere reden geven. Zolang ik achter een reusachtige samenzwering tegen de khan dacht aan te zitten, beschouwde ik jou als gevaarlijk. Sinds die enorme samenzwering niet bleek te bestaan en ik alleen maar een onbetekenend Linganees oproertje overhield waarvan de leider dood is, ben jij niet gevaarlijk meer. Het zou zelfs gevaarlijk kunnen zijn jou of de Linganese gevangenen te berechten.

Dit berechten zou plaatsvinden in Linganese rechtszalen en daardoor dus niet geheel in onze macht. Er zou in elk geval discussie uit voortvloeien over de zogenaamde rebelliewereld. En ofschoon er geen is, zou de helft van de onderdanen van Tyrann kunnen denken dat er toch iets van dien aard moet zijn. Want waar rook is, moet ook vuur zijn, redeneren velen. We zouden hun daardoor een denkbeeld geven waar ze zich omheen konden scharen. Ze zouden het als een aanleiding kunnen beschouwen voor een opstand, als een hoopvol perspectief voor de toekomst. Het Tyrannese rijk zou daardoor mogelijk een eeuw lang worden geteisterd door al of niet geslaagde pogingen tot opstand.'

'Wilt u ons dan allemaal vrijlaten?'

'Het zal niet precies vrijheid zijn, daar geen van jullie erg loyaal is. We zullen Lingane op onze eigen manier behandelen en de volgende autark zal met strakkere teugels gebonden zijn aan het bewind van de khan. Het zal niet langer een geassocieerde staat zijn en berechtingen van Linganezen zullen niet noodzakelijk meer in Linganese gerechtshoven plaats hoeven vinden. Zij die bij de samenzwering betrokken zijn, met inbegrip van de mannen die nu in onze handen gevallen zijn, zullen verbannen worden naar werelden dichter bij Tyrann, waar ze tamelijk onschadelijk zullen zijn. Jijzelf kunt niet naar Nefelos terugkeren en je hoeft er niet op te rekenen dat je rancher wordt. Je zult op Rhodia moeten blijven, net als kolonel Rizzett.'

'Geen bezwaar,' zei Biron. 'En hoe staat het met het huwelijk van juffrouw Artemisia?'

'Wil je dat het niet doorgaat?'

'U moet bekend zijn met het feit dat wij graag met elkaar willen trouwen. U hebt eens gezegd dat er wel een manier zou zijn om het huwelijk met de Tyrannese edelman tegen te houden.'

'Toen ik dat zei, probeerde ik iets voor elkaar te krijgen. Hoe zegt men het ook al weer? De leugens van minnaars en diplomaten moet men hun maar vergeven.'

'Maar er is een manier, commissaris. Men hoeft de khan maar uit te leggen dat het als een machtige hoveling trouwt in een belangrijke familie van onderworpen volken, ambitieuze motieven kunnen zijn die hem tot die stap brengen. Een opstand kan evengoed geleid worden door een ambitieuze Tyrannees als door een ambitieuze Linganees.'

Deze keer lachte Aratap werkelijk. 'Je praat net als een van ons. Maar dat zou niet het beoogde effect hebben. Zou je mijn advies willen hebben?'

'Wat zou dat dan zijn?'

'Trouw haar zelf zo gauw mogelijk. Een verrichte daad zou onder de gegeven omstandigheden moeilijk terug te draaien zijn. Dan zouden we voor Pohang wel een andere vrouw vinden.'

Biron aarzelde, maar stak toen zijn hand uit. 'Dank u, meneer.'

Aratap nam de hand aan. 'Ik mag Pohang bovendien niet erg. Maar er is nog iets dat je niet vergeten moet: laat je ambitie je niet voor de gek houden. Hoewel je dan de dochter van de gouverneur trouwt, zul je zelf nooit gouverneur worden. Jij bent niet het type dat wij daarvoor wensen.'

Aratap keek de kleiner wordende Meedogenloos in de kijkplaat na en was blij dat het besluit gevallen was. De jongeman was vrij en er was al een bericht naar Tyrann onderweg door de superruimte. Majoor Andros zou waarschijnlijk bijna een beroerte krijgen en er zouden aan het hof heel wat mensen zijn die zijn ontslag als commissaris zouden eisen.

Als het nodig was zou hij naar Tyrann reizen. Daar zou hij de khan te spreken vragen en als de koning aller koningen alle feiten wist, zou deze wel inzien dat er geen andere oplossing mogelijk was geweest. Dan zou hij, Aratap, daarna aan elke combinatie van vijanden het hoofd kunnen bieden.

De Meedogenloos was nu nog maar een glanzende punt, bijna niet meer te onderscheiden van de sterren die eromheen zichtbaar begonnen te worden nu ze uit de Nevel begonnen te raken.

Rizzett keek naar het wegvliegende Tyrannese vlaggenschip op de kijkplaat. 'De man heeft ons dus laten gaan,' zei hij. 'Weet je, als alle Tyranniërs net als hij waren, verdomd als ik geen dienst zou nemen bij hun vloot. Het grijpt me enigszins aan. Ik heb nu eenmaal een gevestigde mening omtrent de aard van de Tyranniërs en daar komt hij totaal niet mee overeen. Denk je dat hij kan horen wat we zeggen?'

Biron stelde de automatische piloot in en draaide zich om in zijn stoel. 'Nee, natuurlijk niet. Hij kan ons in de superruimte volgen, zoals hij dat al eerder gedaan heeft, maar ik geloof nooit dat hij een afluisterstraal op ons kan richten. Je herinnert je wel dat hij, toen hij ons gevangen had genomen, alleen maar van de dingen wist die hij op de vierde planeet had afgeluisterd over de gewone radio. Meer niet.'

Artemisia kwam de cockpit binnen met haar vinger aan haar lippen. 'Praat niet te hard. Ik geloof dat hij nu slaapt. Het zal niet lang meer duren voordat we op Rhodia zijn, is het wel, Biron?'

'We kunnen het met één sprong doen, Arta. Aratap heeft het voor ons laten uitrekenen.'

'Ik ga even naar het toilet,' zei Rizzett.

Ze keken hem na en even later lag ze in Birons armen. Hij kuste haar licht op haar voorhoofd en haar ogen, en toen zijn lippen de hare vonden, drukte hij haar steviger tegen zich aan. Het duurde geruime tijd voordat er een eind kwam aan de ademloze kus. 'Ik houd toch ze veel van je,' zei ze, waarop hij zei: 'Ik houd meer dan ik zeggen kan van jou.' Het gesprek dat daarop volgde was al even onorigineel en even aangenaam voor hen beiden.

Na een poos vroeg Biron: 'Zal hij ons willen trouwen voordat we landen?'

Artemisia keek even bedenkelijk. 'Ik heb getracht hem uit te leggen dat hij de gouverneur is en bovendien kapitein op dit schip. En bovendien dat hier geen Tyranniërs zijn. Maar ik weet het niet. Hij is van streek en niet helemaal zichzelf, Biron. Nadat hij gerust heeft, zal ik het nog eens proberen.'

Biron lachte zachtjes. 'Maak je maar niet bezorgd. Je zult hem wel overtuigen.'

Rizzett kwam met luide voetstappen terug en zei: 'Ik wou dat we het hulpschip nog hadden. Er is hier niet eens genoeg ruimte om diep adem te halen.'

'Geduld maar, bemoedigde Biron hem. 'We zijn over enige uren op Rhodia en we zullen onze sprong spoedig maken.'

'Dat weet ik,' bromde Rizzett, 'en we zullen op Rhodia blijven tot we dood zijn. Niet dat ik al te erg klaag, want ik ben blij dat we nog leven. Maar het is toch wel een dwaas einde aan dit alles.'

'Er is geen einde geweest,' zei Biron zachtjes.

Rizzett keek op. 'Bedoel je dat we helemaal opnieuw kunnen beginnen? Nee, dat doe ik niet. Misschien jij wel, maar ik niet. Ik ben te oud en er rest mij niets meer. Lingane zal in het gareel worden getrokken, net als de andere werelden, en ik zal het nooit terugzien. Dat grijpt mij wel het ergst aan, denk ik. Ik ben er geboren en ik heb er mijn leven lang gewoond. Overal elders zal ik maar half leven. Jij bent nog jong en je zult Nefelos op den duur wel vergeten.'

'Er is meer in het leven dan een planeet die je je thuis noemt, Tedor. Het is in de afgelopen eeuwen onze grote tekortkoming geweest dat we niet in staat waren dat in te zien. Wij moeten ons op alle planeten thuis kunnen voelen.'

'Misschien, dat kan zijn. Als er echt een rebelliewereld was geweest, had dit wellicht waar kunnen zijn.'

'Maar er bestaat een rebelliewereld, Tedor.'

'Maak geen gekheid, Biron. Daarvoor ben ik niet in de stemming.'

'Ik maak geen grapjes. Er bestaat zo'n wereld en ik weet waar die is. Ik had dit weken geleden kunnen weten, evenals iedereen in ons groepje. Alle feiten waren aan alle bekend. Ze klopten aan mijn hersens, maar konden er niet binnenkomen tot op dat moment op de vierde planeet, toen jij en ik Jonti overwonnen hadden. Herinner jij je nog hoe hij daar stond en ons vertelde dat wij de vijfde planeet nooit zouden kunnen vinden zonder zijn hulp? Herinner jij je zijn woorden?'

'Hoe ze precies waren? Nee.'

'Ik geloof dat ik dat wel doe. Hij zei: "Er bevindt zich om elke ster een ruimte van gemiddeld zeventig kubieke lichtjaren. Als je op goed geluk gaat zoeken, zonder mij, heb je maar een kans van één op vijfentwintig keer tien tot de zestiende macht om ook maar op een afstand van anderhalf miljard kilometer van een ster te komen. Van welke ster dan ook." Het was op dat moment, geloof ik, dat ik de zaak helder begon te zien. Ik kon de klik in mijn hersens voelen.'

'In mijn hersens klikt er niets,' zei Rizzett. 'Ik stel voor dat je wat duidelijker wordt.'

Artemisia zei: 'Ik begrijp ook niet wat je bedoelt, Biron.'

'Zien jullie dan niet dat het net die minieme kans is die Gillbret moet hebben gegrepen?' vroeg Biron. 'Jullie herinneren je zijn verhaal. De meteoor raakte het schip en wijzigde de richting ervan. Na het maken van de sprongen bevond hij zich ineens binnen een stellair systeem. Dat kon alleen gebeurd zijn door een toeval dat zo onwaarschijnlijk is dat het ongeloofwaardig is.'

'Dan was het dus het verhaal van een krankzinnige en bestaat er geen rebelliewereld,' meende Rizzett.

'Tenzij er een conditie is waarbij de kans van het landen in een stellair systeem veel groter is, en er bestaat zo'n conditie. In feite bestaat er één stel omstandigheden, en ook slechts één, waaronder hij zo'n systeem moet hebben bereikt. Dat was dan zelfs onvermijdelijk.'

'Ga door,' zei Rizzett.

'Je herinnert je de redenering van de autark. De motoren van Gillbrets schip werden niet geraakt door de meteoor en dus werd het vermogen van de superatomische stuwkracht niet veranderd. Daardoor werd de lengte van de Sprongen niet gewijzigd. Alleen de richting werd veranderd en wel zo, dat één van de vijf sterren in een ongelooflijk groot gebied van de Nevel werd bereikt. Dit was een opvatting die op zich erg onwaarschijnlijk was.'

'En het alternatief?'

'Nou, dat noch het stuwvermogen, noch de richting werd gewijzigd. Er is geen werkelijke reden om aan te nemen dat de richting van het schip veranderd zou zijn. Dat werd maar verondersteld. Wat zou er gebeurd zijn als het schip gewoon zijn oorspronkelijke koers gevolgd had? Het was van het begin af aan gericht op een stellair systeem en dus eindigde het daar ook. Dan is er geen sprake van kansberekening.'

'Maar het stellaire systeem waarheen het gericht was...'

'... was dat van Rhodia. Dus ging hij naar Rhodia. Is dat zo vanzelfsprekend dat het moeilijk te bevatten is?'

'Maar dan moet de rebelliewereld bij ons thuis zijn!' zei Artemisia. 'En dat is onmogelijk.'

'Waarom onmogelijk? Die is ergens in het Rhodiaanse systeem. Er zijn twee manieren waarop je een voorwerp kunt verstoppen. Je kunt het verbergen waar niemand het kan vinden, bijvoorbeeld in de Paardenkopnevel. Of anders kun je het verbergen waar niemand er ooit aan zou denken het er te zoeken, namelijk vlak voor hun ogen en duidelijk zichtbaar.

Laten wij eens nagaan wat er met Gillbret gebeurde nadat hij op de rebelliewereld landde. Hij werd levend naar Rhodia teruggebracht. Zijn theorie was dat dit gedaan werd om het zoeken van Tyrannese zijde naar het schip te voorkomen, omdat men dan gevaarlijk dicht bij die wereld zelf zou kunnen komen. Maar waarom werd hij in leven gelaten? Als het schip zou zijn teruggezonden met Gillbrets dode lichaam erin, zou hetzelfde doel bereikt zijn en er zou geen kans geweest zijn dat Gillbret zou praten, wat hij, naar is gebleken, wel heeft gedaan.

Dit kan opnieuw alleen worden verklaard door aan te nemen dat de rebelliewereld in het Rhodiaanse systeem ligt. Gillbret was een Hinriad en waar anders zou zo'n eerbied voor het leven van een Hinriad bestaan dan op Rhodia?'

Artemisia kneep haar handen zenuwachtig samen. 'Maar als het waar is wat je zegt, Biron, verkeert vader in groot gevaar.'

'En dat heeft hij al twintig jaar gedaan,' gaf Biron toe, 'maar misschien niet op de manier zoals jij je die voorstelt.

Gillbret heeft me eens verteld hoe moeilijk het was je voor te doen als een dilettant, als een nietsnut, daarvoor zo je best te doen dat je je in die rol moest inleven, zelfs samen met vrienden, zelfs als je alleen was. Natuurlijk was het in zijn geval, de arme kerel, hoofdzakelijk zelfdramatisering. Hij leefde zich niet écht in zijn rol in. Zijn eigen ik kwam gemakkelijk genoeg te voorschijn als hij bij jou was, Arta. Hij liet er ook van blijken tegenover de autark. Hij vond het zelfs nodig het mij te tonen, en dat toen hij me pas zo kort kende.

Maar het is, naar ik aanneem, mogelijk volledig zo'n leven te leiden wanneer de redenen daarvoor maar belangrijk genoeg zijn. Een man in die positie zou zelfs voor zijn dochter een leugenachtig leven kunnen leiden en bereid zijn toe te staan dat zij een vreselijk huwelijk aanging, liever dan zijn levenswerk te riskeren, dat afhankelijk was van een totaal vertrouwen van de zijde der Tyranniërs. Hij zou ertoe bereid zijn zich voor te doen als een halve idioot, als een zwakzinnige...'

Artemisia moest even slikken, maar ze hervond haar stem. Hees zei ze: 'Je kunt niet menen wat je zegt!'

'Er is geen andere uitleg mogelijk, Arta. Hij is al meer dan twintig jaar Directeur. In die tijd werd Rhodia telkens weer versterkt door gebieden die de Tyranniërs het schonken, omdat ze voelden dat het bij hem veilig zou zijn. Twintig jaar lang heeft hij de opstand kunnen organiseren zonder enige hinder van hen, omdat hij zo duidelijk ongevaarlijk was.'

'Je raadt maar, Biron,' zei Rizzett, 'en dit soort gissen is al even gevaarlijk als de veronderstellingen die we eerder gemaakt hebben.'

'Dit is geen raden,' antwoordde Biron. 'Ik heb Jonti tijdens ons laatste gesprek gezegd dat hij en niet de gouverneur de verrader moest zijn geweest die mijn vader liet vermoorden, omdat mijn vader nooit zo dwaas kon zijn geweest dat hij belastende inlichtingen zou vertrouwen aan de gouverneur. Maar het is een feit - en dat wist ik op dat moment - dat dit nu juist was wat mijn vader wel heeft gedaan. Gillbret hoorde van Jonti's rol als samenzweerder door wat hij afluisterde van de gesprekken tussen mijn vader en de gouverneur. Er is geen andere manier waarop hij dit te weten had kunnen komen.

Maar een stok heeft twee uiteinden. Wij dachten dat mijn vader voor Jonti werkte en de hulp van de gouverneur trachtte te verkrijgen. Waarom is het niet evengoed mogelijk en zelfs waarschijnlijker dat hij voor de gouverneur werkte en dat zijn rol in Jonti's organisatie die was van een agent van de rebelliewereld en die poogde een vroegtijdige uitbarsting op Lingane te voorkomen, omdat die het werk van twintig jaar van voorzichtig plannen maken zou vernietigen?

Waarom denken jullie dat het mij zo belangrijk voorkwam het schip van Aratap te redden toen Gillbret de energiebron had kortgesloten? Dat was niet voor mezelf. Het kwam op dat ogenblik helemaal niet bij me op dat Aratap me vrij zou kunnen laten, op welke manier dan ook. Het was evenmin ter wille van jou, Arta. Het was om de gouverneur te redden. Hij was de belangrijkste persoon in ons midden. De arme Gillbret begreep dit niet.'

Rizzett schudde zijn hoofd. 'Het spijt me, maar ik kan dit allemaal niet geloven.'

Het was een nieuwe stem die sprak. 'Dat kunt u beter wel doen, want het is waar.' De gouverneur stond net buiten de deuropening, lang en met een somber gezicht. Het was zijn stem geweest en toch ook eigenlijk niet. Want de woorden waren op heldere en vaste toon gesproken.

Artemisia liep snel naar hem toe. 'Vader! Biron zegt...'

'Ik heb gehoord wat Biron heeft gezegd.' Met lange, zachte bewegingen van zijn hand streelde hij haar haar. 'En het is waar. Ik zou zelfs je huwelijk hebben toegelaten.'

Ze deed een stap achteruit en zei verbaasd: 'U klinkt zo anders. U klinkt bijna alsof...'

'Alsof ik je vader niet was.' Verdrietig maakte hij haar zin af. 'Dat zal niet voor lang zijn, Arta. Zodra we terug zijn op Rhodia zal ik weer zijn zoals je me gekend hebt en zo moet je me accepteren.'

Rizzett staarde de ander aan. Zijn gezicht was even grijs als zijn haar. Biron hield in spanning zijn adem in.

'Kom hier, Biron,' zei Hinrik. Hij legde een hand op Birons schouder en ging voort: 'Er is een tijd geweest, jongeman, dat ik bereid was je leven op te offeren. Die tijd kan in de toekomst terugkeren. Tot aan het aanbreken van een zekere dag kan ik geen van jullie beschermen. Ik kan niets anders zijn dan wat ik altijd al geleken heb. Begrijpen jullie dat?'

Ze knikten.

'Het is erg ongelukkig dat er schade is aangericht,' zei Hinrik. 'Twintig jaar geleden zat ik niet zo vast in mijn rol als vandaag. Ik had Gillbret bij zijn terugkomst moeten laten doden, maar dat kon ik niet. Omdat ik het niet gedaan heb, is het nu bekend dat er een rebelliewereld is en dat ik daarvan de leider ben.'

'Alleen wij weten dat,' merkte Biron op.

Hinrik glimlachte bitter. 'Dat denk je omdat je jong bent. Geloof je dat Aratap minder intelligent is dan jij? De redenering volgens welke jij de plaats en het leiderschap van de rebelliewereld hebt bepaald, is gebaseerd op feiten die ook hem bekend zijn en hij kan evengoed gevolgtrekkingen maken. Hij is alleen ouder en voorzichtiger. Hij heeft zware verantwoordelijkheden en moet daarom zeker zijn.

Denk je dat hij je om gevoelsredenen heeft vrijgelaten? Ik geloof dat hij je nu heeft laten gaan om dezelfde reden als waarom je al eerder bent bevrijd. Alleen maar omdat je hem verder zou leiden langs de weg die naar mij voert.'

Biron was bleek. 'Moet ik Rhodia dus verlaten?'

'Nee, dat zou fataal zijn. Er zou geen reden voor je kunnen zijn om weg te gaan behalve de werkelijke. Blijf bij me en zij zullen onzeker zijn. Mijn plannen zijn bijna compleet. Nog één jaar misschien, of iets minder.'

'Maar, gouverneur, er zijn factoren die u misschien niet kent. Er is bijvoorbeeld de kwestie van een document...'

'Waar je vader naar op zoek was?'

'Ja.'

'Je vader, mijn jongen, wist niet alles wat er te weten viel. Het is niet veilig als iemand alle feiten bekend zijn. De oude rancher kwam van het bestaan van het document op de hoogte doordat hij de verwijzingen ernaar zelf in mijn bibliotheek vond. Dat moet hem tot zijn eer nagegeven worden. Hij heeft de grote waarde ervan ingezien. Maar als hij er met mij over had gesproken, had ik hem gezegd dat het niet langer op Aarde was.'

'Dat is het juist, meneer,' zei Biron. 'Ik ben er zeker van dat de Tyranniërs het hebben.'

'O, zeker niet! Ik heb het. Het is nu al twintig jaar in mijn bezit. Dit was het wat de stoot heeft gegeven tot de rebelliewereld, want pas toen ik het had, wist ik dat we zouden kunnen behouden wat we zouden hebben veroverd.'

'Is het dan een wapen?'

'Het is het sterkste wapen van het heelal. Het zal de Tyranniërs verdelgen en ons daarbij, maar het zal de nevelkoninkrijken redden. Zonder dit stuk zouden we de Tyranniërs misschien kunnen overwinnen, maar we zouden het ene feodale despotisme daarmee verruilen voor het andere, en net als er tegen de Tyranniërs wordt samengezworen, zou er later tegen ons worden geageerd. Zowel wij als zij moeten in de vuilnisbak van uitgerangeerde politieke systemen terechtkomen. De tijd voor volwassenheid is aangebroken, net als die eens op Aarde is gekomen, en er zal een nieuw soort regering verschijnen, een soort dat er maar één keer is geweest in de Melkweg. Er zullen dan geen kahns zijn, geen autarken, geen gouverneurs en geen ranchers.'

'Maar wat zal er dan wel zijn?' riep Rizzett uit.

'Het volk!'

'Het volk? Hoe kan dat nu regeren? Er moet toch één persoon zijn om de beslissingen te nemen.'

'Er is een andere manier. Het schema dat ik heb sloeg op een heel klein deel van een planeet, maar het kan worden aangepast voor de hele Melkweg.'

De gouverneur glimlachte opeens. 'Kom, kinderen, ik kan jullie maar het beste in de echt verbinden. Dat kan nu weinig kwaad.'

Birons hand pakte die van Artemisia stevig vast en zij keek hem glimlachend aan. Beiden merkten ze ineens het vreemde gevoel in hun binnenste toen de Meedogenloos zijn enige, van tevoren berekende sprong volbracht.

'Voordat u dat doet, meneer, ' zei Biron, 'wilt u mij iets vertellen over het geheime schema waar u het over had, zodat er aan mijn nieuwsgierigheid is voldaan en ik mijn volle aandacht aan Arta kan schenken?'

Artemisia lachte en zei: 'Dat moet u zeker doen, vader, want ik wil geen geestelijk afwezige bruidegom.'

Hinrik glimlachte. 'Ik ken het document uit mijn hoofd. Luister maar.'

En terwijl Rhodia's zon helder op de kijkplaat scheen, ving Hinrik aan met de woorden die ouder waren, veel ouder dan elk van de samenlevingen op de planeten in de Melkweg, behalve één:

'Wij, het volk van de Verenigde Staten, teneinde een betere staat te vormen, een basis voor recht te scheppen, binnenlandse rust te verzekeren, verdediging van allen mogelijk te maken, het algemeen welzijn te bevorderen en de zegeningen van de vrijheid te verzekeren voor ons en onze nazaten... stellen hierbij vast en proclameren deze grondwet voor de Verenigde Staten van Amerika...'