Planets for Man
Author: Stephen H. Dole; Isaac Asimov
Date: 1964-01-01 08:00:00+00:00
Keywords: Science; Science Fiction
Description: Planets for Man was written at the height of the space race, a few years before man first landed on the moon, when it was assumed that in the not-too-distant future human beings would 3be able to travel the vast distances to other stars.2 The authors propose to determine on the basis of then-current biological and cosmological knowledge whether there are other worlds where man can survive or where human life may even now be flourishing. This volume, co-authored by RAND researcher Stephen H. Dole and science fiction master Isaac Asimov, was certainly one of the more unusual co-authorships in RA
Publisher: RAND Corporation

Over de schrijver

Zeven jaar geleden, bij de publikatie van zijn honderdste boek, rekende iemand het volgende uit: als hij in dit tempo bleef doorschrijven zou hij in 1980 zijn totale produktie verdubbeld zien!

De auteur was Isaac Asimov. Geboren in 1920 te Smolensk, Rusland, reisde hij op driejarige leeftijd af naar Amerika, verkreeg hij op achtjarige leeftijd het Amerikaans staatsburgerschap en las hij een jaar later zijn eerste SF verhalen in Science Wonder Stories; na eerst zijn vader ervan overtuigd te hebben dat de betreffende lektuur zijn opvoeding ten goede zou komen.

Zijn eerste publikatie was in 1939, in het destijds befaamde Amazing Stories. De titel van het verhaal was: Marooned off Vesta, kort daarop gevolgd door The Weapon Too Dreadful to Use.

Het grote succes kwam voor Asimov in 1942, toen hij op aandringen van John Campbell, die het idee schitterend vond, aan zijn Foundation-trilogie begon. In de jaren ’51 ’53 werd de trilogie voor het eerst in gebonden uitgaven op de markt gebracht.

Vanaf dat moment is, tot op heden toe, zijn populariteit steeds toegenomen. Als grote uitschieters noemen we nog: The Caves of Steel (1954), The End of Etemity (1955), The NakedSun (1957) en The Gods Themselves (1972).

ISAAC ASIMOV

EEN MAN ALLEEN

UITGEVERSMAATSCHAPPIJ BORN B.V.

AMSTERDAM-ASSEN

Dit e-boek is gemaakt voor persoonlijk gebruik
en is niet bestemd voor commerciële doeleinden.

Juni, 2013

Oorspronkelijke titel:

Space Ranger

Copyright:

© 1952 by Doubleday & Co, Inc.

Voorwoord:

© 1971 by Isaac Asimov

Nederlands van:

Annelies van Dijk

Omslag:

Peter Coene

Omslagillustratie:

Chris Foss

ISBN 90 283 0549 1

© 1977 BY UITGEVERSMAATSCHAPPIJ BORN B.V., AMSTERDAM

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvuldigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

No part of this book may be reproduced in any form, by print, photoprint, microfilm or any other means without written permission from the publisher.

INHOUD

Hoofdstuk 01 - De marspruim

Hoofdstuk 02 - De broodmand in de ruimte

Hoofdstuk 03 - Mannen voor de boerderijen op Mars

Hoofdstuk 04 - Buitenaards leven

Hoofdstuk 05 - Avondeten

Hoofdstuk 06 - 'Zand weg!'

Hoofdstuk 07 - Bigman doet een ontdekking

Hoofdstuk 08 - Een nachtelijke ontmoeting

Hoofdstuk 09 - De spleet in

Hoofdstuk 10 - De geboorte van de ruimtezwerver

Hoofdstuk 11 - De storm

Hoofdstuk 12 - Het ontbrekende bewijsstuk

Hoofdstuk 13 - De raad neemt het over

Hoofdstuk 14 - De ruimtezwerver

Hoofdstuk 15 - De bijeenkomst

Hoofdstuk 16 - De oplossing

1

DE MARSPRUIM

David Starr staarde de man rechtstreeks aan en zag het zodoende gebeuren. Hij zag hem doodgaan.

Geduldig had David op dr. Henree gewacht en in de tussentijd genoten van de sfeer in het nieuwste restaurant van International Stad. Dit was zijn eerste echte viering sinds hij zijn graad had gehaald en als volwaardig lid in de Wetenschapsraad was opgenomen.

Hij vond het wachten niet erg. Café Supreme fonkelde nog door de onlangs aangebrachte chromo-silicone verfsoorten. Het gedempte licht dat zich gelijkmatig door de gehele dinerzaal verspreidde had geen zichtbare bron.

Bij het muureind van Davids tafel stond een kleine, oplichtende kubus die een duplikaat op kleine schaal bevatte van de band wiens muziek bescheiden op de achtergrond te horen was. De dirigeerstok van de orkestleider flitste over een afstand van een centimeter heen en weer. En natuurlijk was het tafelblad van het Sanito-type, het laatste op zwaartekrachtgebied en, uitgezonderd de nauwelijks waarneembare schittering, helemaal onzichtbaar.

Davids kalme blik gleed langs de andere tafels, half verborgen in hun alkoven; zijn bruine ogen straalden rust uit. Hij deed het niet uit verveling, maar omdat zijn interesse in mensen groter was dan in alle wetenschappelijke snufjes die het Café Supreme bij elkaar kon verzamelen. Tri-televisie en krachtvelden waren tien jaar geleden al wonderen, toch werden ze nu door iedereen als gewoon beschouwd. Mensen veranderden echter niet en zelfs in deze tijd, tienduizend jaar na de bouw van de pyramiden en vijfduizend na het exploderen van de eerste atoombom, waren zij nog steeds het onoplosbare mysterie en het nimmer verblekende wonder.

Er was een meisje in een fraaie avondjurk dat vriendelijk lachte naar de man die tegenover haar zat. Een man van middelbare leeftijd in ongemakkelijke vakantiekleding ponste zijn menuopgaaf op de mechanische ober terwijl een vrouw en twee kinderen somber toekeken. Twee zakenlui voerden boven hun dessert een geanimeerd gesprek.

En het was juist op het moment dat Davids blik langs de zakenlieden heen gleed, toen het gebeurde. Met een vuurrood gezicht bewoog een van hen zich met stuiptrekkende bewegingen en poogde op te staan. De ander stak al roepend in een vaag hulpverlenend gebaar een hand uit, maar de eerste was al op zijn stoel ineen gezegen en begon onder de tafel weg te glijden.

Bij het eerste teken van onraad was David gaan staan en nu overbrugden zijn lange benen in drie passen de afstand naar de andere tafel. Hij stond in de nis en bij de aanraking van zijn vinger met het elektronisch kontakt vlakbij de tri-televisiekubus, schoot een violet gordijn met fluorescerende afbeeldingen voor de open zijde van de alkoof. Het zou geen aandacht trekken. Veel eters gaven er de voorkeur aan van een dergelijke mogelijkheid tot privacy gebruik te maken.

Op dat ogenblik vond de metgezel van de zieke man zijn stem pas terug. ‘Manning is ziek,’ zei hij. ‘Het lijkt wel een beroerte. Bent u arts?’

De stem van David klonk kalm en beheerst, geruststellend. ‘Ga rustig zitten en maak geen kabaal. We zullen de manager laten komen en doen wat eraan gedaan kan worden.’

Hij pakte de onwel geworden man stevig vast en tilde hem op alsof hij lucht was. De tafel duwde hij zo ver mogelijk naar een kant opzij; zijn vingers werden alleen gescheiden door een centimeter krachtveld, verder niets. Hij zette de man op de stoel, liet de Magno-naden van zijn overhemd openspringen en begon kunstmatige ademhaling toe te passen.

David maakte zich over een eventueel herstel geen enkele illusie. Hij kende de symptomen: het plotsklaps rood aanlopen, het verlies van de stem, enkele ogenblikken strijd om het levensbehoud en dan: het einde.

Het gordijn werd opzij geschoven. Met bewonderenswaardige spoed had de manager gehoor gegeven aan het noodsignaal dat David even voor hij zijn tafel had verlaten geponst had. De manager was een kleine, gezette man, gekleed in zwarte, strakzittende kleding van konservatieve snit. Zijn gezicht stond op onweer. ‘Heeft iemand in deze vleugel -’ Hij leek ineen te krimpen terwijl hij het tafereel in ogenschouw nam.

De man die het diner overleefd had sprak hysterisch snel. ‘We zaten te eten toen mijn vriend een beroerte kreeg. Wat deze man betreft: ik weet niet wie hij is.’

David staakte zijn vruchteloze pogingen de man nieuw leven in te blazen. Hij veegde het dikke bruine haar van zijn voorhoofd weg. ‘Bent u de manager?’ zei hij.

‘Ik ben Oliver Gaspere, manager van Café Supreme,’ zei de gezette man onthutst. ‘Het noodsein van tafel 87 klonk, maar er was niemand meer. Er werd me verteld dat een jonge kerel de alkoof van tafel 87 binnen was gerend. Ik volgde en. . . nu dit.’ Hij draaide zich om. ‘Ik zal de huisdokter laten komen.’

‘Een ogenblik,’ zei David. ‘Dat heeft geen enkele zin. Deze man is dood.’

‘Wat?’ riep de andere man. Huilend wierp hij zich naar voren. ‘Manning!’

David trok hem terug en drukte hem tegen het onzichtbare tafelblad. ‘Rustig man. Jij kunt hem niet meer helpen en dit is niet het juiste tijdstip om lawaai te maken.’

‘Nee, nee,’ viel Gaspere hem snel bij. ‘We moeten de andere gasten niet van streek maken. Maar luister eens, meneer, toch moet er een dokter komen om de doodsoorzaak vast te stellen. Ik kan onregelmatigheden in mijn restaurant niet toestaan.’

‘Het spijt me, meneer Gaspere, maar ik verbied het onderzoeken van deze man op dit ogenblik.’

‘Waar heeft u het over? Als deze man aan een hartaanval gestorven is -’

‘Alstublieft. Ik vraag om medewerking, niet om nutteloze diskussies. Wie bent u, meneer?’

‘Eugene Forester,’ zei de overlevende.

‘Welnu dan, meneer Forester, ik wil precies weten wat uw en uw metgezel zojuist aten.’

‘Meneer!’ De kleine manager keek David met grote ogen aan, bijna puilden ze uit hun kassen. ‘Wilt u suggereren dat iets in het voedsel de oorzaak hiervan was?’

‘Ik suggereer niets; ik stel vragen.’

‘U heeft het recht niet vragen te stellen. Wie bent u? U bent zo maar iemand. Ik eis dat een dokter deze arme man onderzoekt.’ ‘Meneer Gaspere, dit is een zaak voor de Wetenschapsraad.’ David ontblootte deels zijn pols door de flexibele mouw van metalliet op te rollen en liet de binnenkant zien. Een ogenblik was daar enkel de blote huid, vervolgens verdonkerde een ovale plek en werd zwart. Er binnenin dansten en flikkerden gele lichtpuntjes in het welbekende patroon van de Grote Beer en Orion.

De lippen van de manager trilden. De Wetenschapsraad was geen officiële regeringsinstelling, maar de leden ervan stonden haast boven de regering.

‘Het spijt me, meneer,’ zei hij.

‘Verontschuldigen hoeft niet. Welnu, meneer Forester, bent u bereid mijn eerste vraag te beantwoorden?’

‘We kozen het speciale diner, nummer drie,’ mompelde Forester.

‘Allebei?’

‘Inderdaad.’

‘Werden er geen wijzigingen in de samenstelling gemaakt?’ Hij had de menukaart aan zijn eigen tafel bestudeerd. Café Supreme bood gelegenheid tot het nuttigen van enkele buitenaardse delikatessen, maar diner nummer drie bestond uit een aantal meer gewone, aardse gerechten: groentesoep, kalfsvlees, gebakken aardappelen, erwten, ijs en koffie.

‘Ja, er is iets aan de samenstelling veranderd.’

Foresters wenkbrauwen trokken samen. ‘Manning bestelde gestoofde Marspruimen als dessert.’

‘En u niet?’

‘Nee.’

‘En waar zijn die Marspruimen nu?’ David had ze zelf ook wel eens gegeten. Het waren pruimen die in de uitgestrekte Marsiaanse kassen gekweekt werden, sappig en zonder pit, met een zwakke kaneelsmaak als gevolg van hun sappigheid.

‘Hij at ze op,’ zei Forester. ‘Wat dacht u dan?’

‘Hoe lang duurde het voor hij na het eten van de pruimen ineen zeeg?’

‘Een minuut of vijf, geloof ik. We hadden onze koffie nog niet eens op.’ De man werd bleek, misselijk. ‘Waren ze vergiftigd?’

David antwoordde niet. Hij wendde zich tot de manager. ‘Wat is er met die Marspruimen?’

‘Er was niets mee. Niets.’ Gaspere greep de gordijnen van de
alkoof beet en schudde ze gepassioneerd.

Hij vergat niet zijn stem zo gedempt mogelijk te laten klinken. ‘Het was een verse scheepslading van Mars, door regeringsmensen getest en goedgekeurd. Tijdens de afgelopen drie avonden alleen al hebben we honderden porties geserveerd. Tot nu toe is er niets voorgevallen.’

‘Niettemin kunt u maar beter opdracht geven Marspruimen van het menu te schrappen tot wij ze een tweede keer onderzocht hebben. Breng me nu voor het geval de Marspruimen vrijuit gaan een doosje of iets dergelijks, dan zal ik de restanten van de maaltijd opbergen om nauwkeurig te laten onderzoeken.’

‘Meteen. Meteen.’

‘En spreek er natuurlijk met niemand over.’

De manager was binnen enkele ogenblikken terug en bette zijn voorhoofd met een smoezelige zakdoek. ‘Ik kan het maar niet begrijpen,’ zei hij. ‘Echt, ik kan het niet.’

David stopte het gebruikte plastic vaatwerk met de etensresten er nog aan gekleefd in de doos, voegde er wat van de toast over was aan toe, ontvouwde de verkreukelde kopjes waarin de koffie was opgediend en stopte die erbij. Gaspere hield een ogenblik op met zijn zenuwachtige handgewrijf en stak een vinger uit naar het kontakt aan de rand van de tafel.

Davids hand bewoog snel en de manager was verrast toen hij zijn pols als in een bankschroef omkneld voelde.

‘Maar, meneer, de kruimels.’

‘Ook die neem ik mee.’ Hij gebruikte zijn pennemes om elk stukje te pakken te krijgen. Het scherpe staal sneed gemakkelijk over het niets van het krachtveld. Zelf had David zijn twijfels over het gebruik van krachtbladen als tafelblad. Hun algehele doorzichtigheid droeg allesbehalve bij tot een ontspannen gevoel tijdens de maaltijd. De aanblik van vaatwerk en tafelgerei die leken te zweven maakten eten tot een ingespannen bezigheid en was ook de reden dat het veld ietwat ontregeld moest worden om het tafeloppervlak een aanhoudende schittering te geven die een illusie van tastbaarheid versterkte.

In restaurants waren ze populair. Na het beëindigen van een maal tijd hoefde men enkel het bereik van een krachtveld een weinig te vergroten om de overgebleven kruimels en druppels te vernietigen. Pas nadat David zijn verzameling kompleet had stond hij Gaspere toe het bereik van het veld te vergroten, maar eerst schoof hij de veiligheidsknip weg voor hij opzij stapte om de manager zijn speciale sleutel te laten gebruiken. Meteen werd een absoluut schoon tafeloppervlak zichtbaar.

‘En nu, een ogenblikje.’ David wierp een vluchtige blik op de metalen wijzerplaat van zijn polshorloge en schoof vervolgens het gordijn een klein stukje opzij.

‘Dr. Henree!’ zei hij zacht.

De slungelachtige man van middelbare leeftijd die op de stoel zat die David vijftien minuten geleden verlaten had verstrakte en keek hem verrast aan.

David glimlachte. ‘Hier ben ik.’ Hij hield een vinger tegen zijn lippen.

Dr. Henree stond op. Zijn kleding hing los om hem heen en zijn dunnende, grijze haar was met zorg over een kale plek gekamd. ‘Beste David,’ zei hij, ‘was jij hier al? Ik dacht datje laat was. Is er soms iets mis?’

Davids glimlach was van korte duur. ‘Weer een,’ zei hij.

Dr. Henree stapte achter het gordijn, keek naar de dode man en mompelde: ‘Allemachtig.’

‘Dat is één manier om het te omschrijven,’ zei David.

‘Ik geloof,’ zei Dr. Henree, terwijl hij zijn bril afzette en de zwakke krachtstraal van zijn zakcleaner over de glazen liet glijden voor hij hem weer op zijn plaats schoof. ‘Ik geloof dat we het restaurant beter kunnen sluiten.’

Zonder een geluid te maken opende en sloot Gaspere als een vis zijn mond. Ten slotte zei hij met een nijpend stemmetje: ‘Het restaurant sluiten! Het is pas een week geopend. Het zal het einde betekenen, het absolute einde!’

‘O, maar het is maar voor een uurtje. We zullen het lichaam weg moeten halen en jouw keukens aan een nader onderzoek onderwerpen. Je wilt toch wel dat wij, als we daartoe in staat zijn de haard van een voedselvergiftiging opruimen, en bovendien zal het voor jou heel wat gunstiger zijn als we deze regelingen treffen in afwezigheid van gasten.’

‘Vooruit dan maar. Ik zal er op toezien dat het restaurant zo snel mogelijk tot uw beschikking staat, maar ik moet een uur speling hebben om de aanwezige gasten in staat te stellen hun maaltijden te nuttigen. Wel hoop ik dat er geen publiciteit aan gegeven wordt.’

‘In het geheel niet, dat verzeker ik je.’ Dr. Henree’s doorgroefde gelaat maakte een bijzonder zorgelijke indruk. ‘David, wil jij de Raadshal bellen en Conway te spreken vragen? Wij hebben een standaardregeling voor zaken als deze. Hij weet wel wat hem te doen staat.’

‘Moet ik blijven?’ kwam Forester plots tussenbeide.

‘Ik voel me misselijk.’

‘Wie is dat, David?’ vroeg Dr. Henree.

‘De tafelgenoot van de dode man. Zijn naam is Forester.’

‘O. In dat geval, meneer Forester, zult u toch echt hier moeten blijven.’

Leeg was het restaurant koud en afstotend. Zonder een woord te spreken waren een aantal mensen gekomen en weer vertrokken. Snel en efficiënt hadden ze de keukens atoom na atoom aan een onderzoek onderworpen. Op dat ogenblik waren enkel dr. Henree en David nog achtergebleven. Ze zaten in een lege alkoof. De lichten waren uit, de tri-televisietoestellen gewone, dode kubussen van glas. Dr. Henree schudde zijn hoofd. ‘We zullen niets wijzer worden, dat heeft de ervaring me wel geleerd. Sorry, David, dit is niet de viering geworden zoals wij die in gedachten hadden.’ ‘Later zullen we ruimschoots tijd hebben voor een viering. In je brieven maakte je melding van deze vergiftigingsgevallen, zodoende was ik er op voorbereid. Toch was ik me niet voor honderd procent bewust van deze strikte geheimhouding die noodzakelijk schijnt. Als ik het geweten had, zou ik misschien voorzichtiger te werk zijn gegaan.’

‘Nee. Het heeft geen zin. We kunnen deze moeilijkheden niet eeuwig voor het publiek verdoezelen. Beetje bij beetje lekt het nieuws toch uit. Mensen zien andere mensen tijdens de maaltijd sterven en horen dan van weer andere gevallen. Het is altijd tijdens het eten. Ofschoon de toestand ernstig is, vermoed ik dat het nog veel erger wordt. Enfin, morgen zullen we er verder over praten, als we Conway zelf te spreken krijgen.’

‘Een ogenblik.’ David keek diep in de ogen van de oudere man. ‘Er is iets dat jouw meer dwarszit dan het sterven van een man, of de dood van honderden. Iets waar ik geen weet van heb. Wat is het?’

Dr. Henree zuchtte. ‘Er staan de Aarde vreemde tijden te wachten, David. De meeste leden van de Raad geloven het niet. Conway zelf is maar half overtuigd, maar ik beschik over aanwijzingen waaruit min of meer blijkt dat deze gevallen van voedselvergiftiging deel uitmaken van een listig opgezet plan het de regering op Aarde lastig te maken. Met welk doel weet ik niet. Evenmin weet ik wie achter deze dreiging zit en wat er precies verder gaat gebeuren; aanwijzingen in die richting ontbreken me. De Wetenschapsraad staat voor een raadsel.’

2

DE BROODMAND IN DE RUIMTE

Hector Conway, hoofd van de Wetenschapsraad, stond voor zijn raam in de allerbovenste suite van de Wetenschapstoren, het slanke bouwsel dat de noordelijke wijken van International Stad domineerde. Het vroege tweeduister deed overal in de stad kleine lichtpuntjes verschijnen. Spoedig zouden de rollende trottoirs strepen wit licht zijn en de gebouwen in een diversiteit van kleuren in de nacht oplichten als schitterende juwelen. Min of meer recht voor hem zag hij door het raam een eind verder de koepels van de Congreshallen met daar tussenin gepropt het Gerechtsgebouw. Hij was alleen in zijn kantoor en het automatische slot was ingesteld op de vingerafdrukken van dr. Henree; alleen hij kon het vertrek binnenkomen.

Iets van zijn neerslachtigheid viel van hem weg. David Starr was op weg. Plotsklaps en op bijna magische wijze opgegroeid, gereed om zijn eerste opdracht als lid van de raad op zich te nemen. Hij voelde zich, zoals hij zich zou voelen als zijn zoon hem een bezoek zou brengen en in zekere zin was dat ook zo. David Starr was zijn zoon, en die van August Henree.

Jaren geleden waren zij met z’n drieën geweest: hijzelf, Gus Henree en Lawrence Starr. De oude Starr zou hij niet licht vergeten. Het drietal had samen gestudeerd, samen naar een plaats in de Raad gesolliciteerd, samen hun eerste onderzoekingen gedaan. Een poos later had Lawrence Starr promotie gemaakt. Het was te verwachten geweest; hij was verreweg de meest begaafde van de drie.

Hij had het toezicht op een semi-permanent station op Venus gekregen en het was ook de eerste keer geweest dat het drietal niet samen aan een opdracht had gewerkt. Starr was met vrouw en kind vertrokken. De naam van de vrouw was Barbara; de beeldschone Barbara Starr. Zowel Henree als hij zelf waren nooit getrouwd. Er waren eenvoudig geen vrouwen geweest die een vergelijking met Barbara Starr succesvol doorstaan zouden hebben. Na Davids geboorte was het al snel oom Gus en oom Hector geworden. De jeugdige David raakte er zelfs zo nu en dan door in verwarring en noemde zijn vader dan oom Lawrence.

De aanval van de piraten op hun schip tijdens de reis naar Venus had onverwacht plaatsgevonden. Het was een algehele slachting geweest. Piratenschepen maakten in de ruimte, op een enkele uitzondering na, geen gevangenen. Voor er twee uren verstreken waren hadden meer dan honderd mensen het leven verloren. Lawrence en Barbara Starr bevonden zich onder de slachtoffers. Conway kon zich de dag, de minuut en alles wat er verder die dag plaatsvond nog als de dag van gisteren herinneren. Het nieuws bereikte de Wetenschapstoren. Patrouilleschepen waren tussen de sterren weggeflitst en hadden de achtervolging ingezet. De schuilplaatsen van de piraten in de asteroïden waren met ongekende woestheid aangevallen, onverwacht en meedogenloos. Of de schurken die het schip op weg naar Venus hadden aangevallen hun straf niet waren ontlopen kon niet met zekerheid vastgesteld worden. De macht van de piraten werd die dag echter voorgoed gebroken. De patrouilleschepen vonden echter nog iets: een kleine reddingsboot, op een koers tussen Venus en de Aarde, die met koude, mechanische precisie regelmatig een radioboodschap om hulp de ruimte instuurde. Aan boord bevond zich een kind. Een eenzaam doodsbang kind van nauwelijks vier jaar, dat de eerste uren niets anders wist te zeggen dan: ‘Moeder zei dat ik niet moest huilen.’

Het kind was David Starr. Zijn verhaal, door kinderogen opgetekend, was verward. Maar het destilleren van de waarheid uit die verwarde woorden was maar wat gemakkelijk geweest. Conway kon zich nog steeds voorstellen hoe die laatste uren in het schip geweest moesten zijn: Lawrence Starr, stervend in de kontrolekamer, de schurken die het schip binnendrongen, Barbara met een ploffer in haar hand, wanhopig pogingen ondernemend de kleine David aan boord van de reddingsboot te krijgen en de automatische piloot zo goed mogelijk in te stellen. Het kleine scheepje dat de ruimte in werd geschoten. En daarna?

Ze had een ploffer in haar hand gehad. Ze moest er zo lang ze daartoe in staat was geweest gebruik van hebben gemaakt om de vijand van zich af te houden en toen dat niet langer mogelijk was het ding op zichzelf gebruikt hebben.

Conway voelde nog steeds de pijn als hij erover nadacht en wenste voor de zoveelste keer dat zij hem toestemming gegeven hadden met de patrouilleschepen mee te gaan, zodat hij met eigen handen had kunnen helpen de grotten in de asteroïden te doen opgaan in vlammende oceanen van atomische destruktie. Maar leden van de Wetenschapsraad, zeiden ze, waren te waardevol om in geweldadige akties te riskeren. Hij was thuis gebleven en had de nieuwsberichten gelezen die in een gestadige stroom op de tape van zijn telenieuwsprojektor verschenen.

Samen met Augustus Henree had hij David Starr geadopteerd,
beiden hadden zich ingezet om die laatste verschrikkelijke herinneringen aan de ruimte uit te wissen. Ze waren zowel moeder als vader voor hem geweest en persoonlijk hielden zij toezicht op zijn studievorderingen. Met slechts een gedachte in hun hoofden brachten ze hem groot: hem te maken tot wat Lawrence Starr eens was geweest.

Hij was hun verwachtingen volledig voorbij gestreefd. Met zijn een meter tachtig leek hij op Lawrence. Hij had de koele zelfbeheersing en de snelle spieren van een atleet en het scherpe, klare brein van een wetenschapsman. Zijn bruine haar deed vaag aan zijn moeder denken, evenals de bruine ogen, kalm én zelfverzekerd, en het putje in zijn kin dat verdween als hij glimlachte.

Hij had zijn studie in een ongekend hoog tempo tot een goed einde weten te brengen, met in zijn kielzog een aantal turbulente jaren en volkomen ververpletterde records, zowel op studie- als op sportgebied.

Conway had zich zorgen gemaakt. ‘Normaal is het niet, Gus. Hij streeft zijn vader voorbij.’

Henry, die nooit sprak als het niet strikt noodzakelijk was had aan zijn pijp gezogen en trots geglimlacht.

‘Ik vind het rot om te zeggen,’ had Conway vervolgd, ‘want jij zult er wel om lachen, maar helemaal normaal is het niet. Vergeet niet dat hij als kind twee dagen lang in de ruimte is geweest, alleen, met enkel de dunne romp van een reddingsboot tussen hem en de straling van de zon in. Hij bevond zich slechts op honderdveertig miljoen kilometer afstand van de zon, dat is niet veel.’

‘Wat bedoel je daar eigenlijk mee?’ had Henree gezegd. ‘Had de jonge David door de straling van de zon verschroeid moeten worden?’

‘Nou, ik weet het niet,’ had hij gemompeld. ‘De gevolgen van stralingen op levend weefsel, levend menselijk weefsel, zijn niet bekend.’

‘Weet ik. Het is een gebied waarin nog volop geëxperimenteerd wordt.

David had de middelbare school met een briljante cijferlijst verlaten en zijn verdere studie met zo niet nóg meer succes afgerond. Nu was hij het jongste lid van de Wetenschapsraad.

Conway had de jonge man tijdens de afgelopen jaren enigszins uit het oog verloren. Vier jaar geleden was hij tot hoofd van de Raad gekozen. Het was een eer waar hij zijn leven voor gegeven zou hebben. Toch besefte hij, dat als Lawrence Starr nog in leven was geweest, de verkiezing anders verlopen was en de positie in bekwamer handen overgegaan zou zijn.

Bovendien was de benoeming er de oorzaak van dat hij deels het kontakt met de jonge David verloren had, want hoofd van de Raad zijn betekende dat iemand zich dag en nacht moest bezighouden met het woelige wel en wee van het melkwegstelsel.

Zelfs op de dag dat de jonge David promoveerde had hij zijn pupil slechts van een afstand gezien. De afgelopen vier jaar had hij hem misschien viermaal gesproken.

Geen wonder dus dat zijn hartslag iets versnelde bij het opengaan van de deur. Hij draaide zich om, en liep snel op hen af om hen te begroeten toen ze binnenkwamen.

‘Gus, oude reus.’ Hij stak zijn hand uit en schudde die van de ander. ‘En David! Jongen, kom erin.’

Een uur verstreek.

Voordat ze over zichzelf uitgesproken waren en zich met de gang van zaken in het stelsel bezig konden gaan houden, was het buiten pikkedonker.

Het was David die het initiatief nam. ‘Vandaag kreeg ik voor het eerst met een vergiftigingsgeval te maken, oom Hector,’ zei hij. ‘Ik weet voldoende om paniek te voorkomen, maar ik wenste dat ik genoeg wist om het vergiftigen een halt toe te roepen.’

‘Niemand weet voldoende,’ zei Conway somber. ‘Ik veronderstel, Gus, dat het andermaal een Marsiaans gif was?’ ‘Geen idee, Hector. Maar het was inderdaad een Marspruim.’

‘Als jullie me nu eens alles vertelden wat ik over de zaak officieel mag weten,’ zei David.

‘Het is verbazingwekkend eenvoudig,’ zei Conway. ‘Angstaanjagend eenvoudig. Tijdens de afgelopen vier maanden zijn zo’n twintig mensen na het eten van een Marsiaans produkt meteen gestorven. Het gif is onbekend, de symptomen zijn eveneens nieuw. Een snelle en algehele verlamming van de borst- en middenrifspieren is het begin. De verlamming zet vervolgens door tot de longen, en dat is binnen vijf minuten fataal. Het gaat zelfs nog verder. Bij de enkele gevallen waar wij op tijd bij waren, hebben we het met kunstmatige ademhaling geprobeerd, zelfs met een ijzeren long, maar zonder resultaat. De slachtoffers waren toch binnen vijf minuten dood. Het hart wordt ook aangetast. Lijkschouwingen brengen onveranderd hartvervetting aan het licht; het proces moet zich razendsnel hebben voltrokken.’

‘En het voedsel dat hen vergiftigde?’ vroeg David.

‘Niets uit op te maken,’ zei Conway. ‘Telkens is er voldoende tijd om het vergiftigde onderdeel of de portie in zijn geheel te consumeren. Andere delen van hetzelfde voedsel op de tafel of in de keuken zijn onschadelijk. We hebben dieren ermee gevoerd en zelfs menselijke vrijwilligers ervan laten eten. De maaginhoud van de dode mensen is onderzocht, maar dat leverde geen bevredigende resultaten op.’

‘Hoe kunt u dan weten dat het wel voedselvergiftiging is?’ vroeg David.

‘Omdat het een te groot toeval zou zijn als mensen zonder uitzondering keer op keer overlijden na het eten van een Marsiaans produkt. In dit geval kunnen we niet van toeval spreken.’ ‘Kennelijk is het niet besmettelijk,’ zei David bedachtzaam.

‘Nee, de sterren zij dank niet. Niettemin is het zo al erg genoeg. Tot dusver hebben we het publiek de feiten onthouden, met medewerking van de Planetaire Politie. Tweehonderd sterfgevallen in vier maanden zijn, het totale bevolkingsaantal op Aarde in aanmerking genomen, geheim te houden, maar het cijfer kan stijgen. En als de mensen op Aarde zich ervan bewust worden dat elke mondvol Marsiaans voedsel hun laatste zou kunnen zijn, zijn de gevolgen niet te overzien. Zelfs al zouden wij er op wijzen dat het sterftecijfer in verhouding tot een bevolking van vijf miljard niet veel is, zou elk individu zich als een mogelijk volgend slachtoffer beschouwen.’

‘Ja,’ zei David, ‘en dat zou betekenen dat de import van Marsiaans voedsel ineen zou storten en het met die markt gedaan is. Het zou een ramp voor de Marsiaanse Agrarische Syndicaten betekenen.’ ‘Dat nog even terzijde!’ Conway haalde zijn schouders op en liet uit dat gebaar blijken dat hij de problemen van de Agrarische Syndicaten beschouwde als iets dat op de tweede plaats kwam. Besef je wat de gevolgen zijn?’

‘Ik ben me ervan bewust dat de landbouwproduktie van de Aarde niet voldoende is om vijf miljoen mensen in leven te houden.’ ‘Dat is nou precies waar het om gaat. We kunnen het niet zonder voedsel van de koloniale planeten stellen. Binnen zes weken zou er hongersnood op Aarde heersen. Toch zullen de mensen als de dood zijn voor Marsiaans voedsel, dat kunnen we niet voorkomen en ik weet niet hoe lang wij de boot kunnen afhouden. Elk sterfgeval betekent een nieuwe krisis. Zal juist dit geval op het telenieuws bekend worden gemaakt? Zal de waarheid nu aan het licht komen? En bovendien hebben we dan Gus’ theorie nog.’

Dr. Henree leunde achterover terwijl hij rustig zijn pijp met tabak vulde. ‘Ik ben ervan overtuigd, David, dat deze epidemie van vergiftigingsgevallen geen natuurlijke oorsprong heeft. De zaak is daarvoor te wijd vertakt. De ene dag is het in Bengalen, de volgende in New York, de daaropvolgende in Zanzibar. Er moet een brein achter zitten.’

‘Ik zegje -’ begon Conway. ‘Als er een groepering bestaat die er op uit is de macht op Aarde in handen te krijgen, wat zou die dan
beter kunnen doen dan ons zwakste punt op de korrel te nemen, onze voedselvoorraad? De Aarde heeft het grootste bevolkingsaantal in het melkwegstelsel. Het kan ook niet anders, want de mens vindt er zijn oorsprong. Maar juist daardoor maakte het ons in zekere zin de meest kwetsbare wereld; omdat wij niet in onze behoefte kunnen voorzien, niet zelfstandig. Onze broodmand is de ruimte: Mars, Ganymedes, Europa. Als de import op enigerlei wijze terugloopt, hetzij door aktiviteiten van piraten of door het meer subtiele systeem wat nu wordt toegepast, zullen we snel hulpeloos zijn. Dat is alles.’

‘Maar,’ zei David, ‘als dat inderdaad het geval is, zal die verantwoordelijke groepering dan niet snel kontakt met de regering opnemen, al was het maar om een ultimatum vast te stellen?’

‘In die geest zou het ongeveer moeten gaan, maar wie weet wachten zij hun tijd af. Misschien zijn wij nog niet rijp om te plukken. Of ze doen rechtstreeks zaken met de boeren op Mars. De kolonisten houden er een heel eigen denkwijze op na en wantrouwen alles van Aardse herkomst. Als zij hun bestaan bedreigd zien, zouden ze zich wel eens bij de misdadigers aan kunnen sluiten. Misschien is het wel zo, dat -’ hij trok heftig aan zijn pijp, ‘ - dat zij zelf. . . Ach kom, ik zal geen beschuldigingen uiten.’

‘En wat staat mij te doen?’ zei David. ‘Wat hadden jullie voor mij in petto?’

‘Laat mij het hem vertellen,’ zei Conway. ‘David, we willen dat jij naar de Centrale Laboratoria op de Maan gaat. Je zal deel uitmaken van het onderzoekteam dat zich met de zaak bezighoudt. Op dit ogenblik ontvangen ze monsters van elke scheepslading voedsel die Mars verlaat. Vroeg of laat moeten we sporen van gif ontdekken. De helft van alle monsters wordt aan ratten gevoerd; de andere helft van elke fatale portie wordt onderzocht met behulp van alle middelen die tot onze beschikking staan.’

‘Oké. En met het oog op de theorie van oom Gus veronderstel ik dat jullie een tweede team op Mars hebben?’

‘Inderdaad, heel ervaren mensen. Zou jij zo snel mogelijk naar de Maan kunnen vertrekken? Laten we zeggen, morgennacht?’ ‘Zeker, maar als dat mijn opdracht is, zou ik dan nu kunnen vertrekken om het een en ander te regelen?’

‘Natuurlijk.’

‘Is er bezwaar tegen als ik van mijn eigen schip gebruikmaak?’

‘In het geheel niet.’

De twee geleerden, alleen in het vertrek, staarden neer op de sprookjesachtige stadsverlichting. Het duurde lang voor een van beiden het woord nam.

‘Wat lijkt hij toch op Lawrence,’ zei Conway ten slotte. ‘Maar ik hoop dat hij zich weet te redden. Hij is nog jong en onervaren.’ ‘Denk je echt dat het lukken zal?’ zei Henree.

‘Beslist!’ Conway lachte. ‘Je hoorde toch zijn laatste vraag over Mars. Hij is helemaal niet van plan naar de Maan te gaan. Zo goed ken ik hem wel. En het is de beste manier om hem te beschermen. Volgens de officiële dossiers zal hij zich op de Maan bevinden; de mannen van de Centrale Laboratoria hebben opdracht gekregen zijn aankomst te melden. Als hij Mars bereikt hebben jouw samenzweerders geen enkele reden aan te nemen dat hij lid van de Raad is, vooropgesteld dat die samenzweerders inderdaad werkelijkheid zijn. Hij zal natuurlijk incognito blijven om ons om de tuin te leiden. Tenminste, zo zal hij redeneren.’

‘Hij is hoogst begaafd,’ zei Conway. ‘Het zou heel goed mogelijk zijn dat hij in staat is iets klaar te spelen wat voor de rest van ons onmogelijk is. Gelukkig is hij nog jong en kan gemanipuleerd worden. Binnen enkele jaren zal dat onmogelijk zijn. Hij zou ons doorzien.’

Conway’s kommunikator tikte zachtjes. Hij klapte hem open. ‘Wat is het?’

‘Een persoonlijk bericht voor u, meneer.’

‘Voor mij? Stuur eens door.’ Verbaasd keek hij Henree aan. ‘Zouden het die samenzweerders zijn waar jij je mond steeds vol van hebt?’

‘Maak open en kijk,’ stelde Henree voor.

Conway sneed de enveloppe open. Een ogenblik keek hij er met grote ogen naar, meteen daarop begon hij te lachen, ietwat verbaasd, wierp Henree de brief toe en liet zich in zijn stoel zakken. Henree pakte het papier. Er stonden slechts twee regels op gekrabbeld en de tekst luidde: ‘Zoals jullie willen! Mars zal het zijn.’ Eronder was getekend met: David.

Henree brulde van het lachen. ‘Nou, gemanipuleerd heb je hem.’

En Conway zag zich tegen wil en dank genoodzaakt mee te doen.

3

MANNEN VOOR DE BOERDERIJEN OP MARS

Voor een geboren aardmens betekende de Aarde dé Aarde. Het was gewoon de derde planeet van de zon die bij de bewoners van het stelsel bekend stond als Sol. In de officiële geografie was de Aarde echter meer: alle lichamen van het zonnestelsel waren erbij inbegrepen. Mars maakte net zo goed deel uit van de Aarde als de Aarde zelf, en de mannen en vrouwen op Mars waren evengoed Aardmensen als wanneer zij op de thuisplaneet zouden verblijven. In ieder geval in wettelijke zin. Ze hielden verkiezingen voor vertegenwoordigers in het congres op Aarde en stemden mee bij de presidentsverkiezingen.

Maar verder ging het niet. De Aardmensen op Mars beschouwden zich als een afzonderlijk en beter broedsel en de nieuwkomer had een lange weg voor zich vóór hij door de eerste de beste boerenknecht als iets meer werd beschouwd dan als de toevallige toerist die niet hoog werd aangeslagen.

David Starr kwam daar bijna meteen achter toen hij het arbeidsbureau binnenstapte, dat zich uitsluitend met werkverschaffing in de agrarische sector bezighield. Bij zijn entree liep een kleine man achter hem, een werkelijk kleine man. Hij haalde misschien juist de een meter vijftig en zou hij tegenover David staan, dan zou zijn neus tegen Davids borstbeen wrijven. Hij had rossig haar dat recht achterover gekamd was, een brede mond, de typische overall met de dubbele ritssluiting en de heuphoge felgekleurde laarzen van de Marsiaanse boerenknecht.

Toen David naar het raam liep met het opschrift ‘Arbeidsbureau voor de Agrarische Sektor’, klonken achter hem snelle voetstappen en riep een basstem: ‘Rustig aan. Loop eens wat langzamer, maat.’

Het volgende ogenblik stond de kleine man tegenover hem.

‘Kan ik iets voor u doen?’ zei David.

De kleine man nam hem zorgvuldig van top tot teen op, stak een arm uit en leunde gemakkelijk tegen het middenrif van de ander. ‘Wanneer stapte jij van de loopplank af?’

‘Loopplank?’

‘Meneer weet van niets. Speelt de goocheme kerel. Kreeg je het daar benauwd, aardkruiper?’

‘Ik ben inderdaad van de Aarde afkomstig.’

De kleine man liet zijn handen langs zijn lichaam vallen, een voor een, en klapte ermee tegen zijn hoge laarzen. Het gebaar van de boerenknecht op Mars om blijk van zijn zelfverzekerdheid te geven.

‘In dat geval,’ zei hij, ‘stel ik voor dat jij achter mij aan naar binnen stapt en mij voor laat gaan. De plaatselijke bevolking heeft hier voorrang.’

'Je zegt het maar,’ zei David.

‘En als je er enig bezwaar tegen hebt je beurt voorbij te laten gaan kan je, als je daartoe de behoefte voelt, me erover aanspreken als ik klaar ben. De naam is Bigman. Ik ben John Bigman Jones, maar het noemen van de naam Bigman is hier in de stad voldoende.’ Hij wachtte even en voegde er vervolgens aan toe. ‘Dat, aardkruiper, is mijn bijnaam. Nog klachten?’

‘In het geheel niet,’ zei David somber.

‘Mooi!’ zei Bigman en stevende op het loket af, terwijl David een glimlach niet kon onderdrukken zodra de kleine man hem de rug had toegekeerd en hij plaatsnam op een bank om te wachten.

Hij was nog geen twaalf uur op Mars, net lang genoeg om zijn schip onder een valse naam te laten registreren in de grote sub-oppervlak garages buiten de stad, een kamer in een van de hotels te zoeken en de eerste ochtenduren wandelend door de koepel stad door te brengen.

Er waren maar drie soortgelijke steden op Mars en dat geringe aantal was te danken aan de hoge onderhoudskosten die noodzakelijk waren om de reusachtige koepels in goede staat te houden en de gigantische hoeveelheden energie die nodig waren om een Aardse atmosfeer en zwaartekracht na te bootsen te bekostigen. Deze stad, Wingrad Stad, genoemd naar Robert Clark Wingrad, de eerste mens die Mars bereikte, was de grootste.

Ze verschilde niet veel van een stad op Aarde; ze was haast een deel van de Aarde, uitgesneden en op een andere planeet geplaatst. Het was alsof de mannen op Mars, vijftig miljoen kilometer van de Aarde verwijderd, dat feit op een of andere wijze voor zichzelf niet wilden aanvaarden. In het centrum van de stad, waar de ellipsvormige koepel een kwart kilometer hoog was, stonden zelfs gebouwen van eenentwintig verdiepingen.

Er ontbrak maar een ding, twee dingen eigenlijk: de zon en de blauwe lucht. De koepel zelf was transparant en als de zon erop scheen werd het licht gelijkmatig over zijn vijftien vierkante kilometer verspreid. De intensiteit van het licht op elk willekeurig punt van de koepel was zo klein, dat de ‘lucht’ voor de bewoners van de stad een bleek, matgeel vlak was. Het effekt daarvan stond ongeveer gelijk aan dat van een bewolkte dag op Aarde.

Bij het vallen van de nacht, vervaagde de koepel en maakte hij plaats voor een sterreloos zwart. Maar dan werd de straatverlichting ingeschakeld en leek Wingrad Stad meer dan ooit op de Aarde. In de gebouwen brandde dag en nacht de kunstverlichting.

Bij het onverwachte geluid van harde stemmen keek David op. Bigman stond nog steeds voor het loket. Hij schreeuwde: ‘Ik zeg je dat er sprake van een zwarte lijst is. Bij Jupiter, jullie hebben mij op de zwarte lijst gezet.’

De man achter het loket scheen onthutst. Hij had donzige bakkebaarden waarmee zijn vingers voortdurend speelden. ‘Wij houden er geen zwarte lijst op na, meneer Jones,’ zei hij.

‘De naam is Bigman. Wat is er loos? Bang dat iemand ziet dat jij met mij bevriend bent? De eerste dagen noemde je me Bigman.’ ‘We hebben geen zwarte lijst, Bigman. Er is eenvoudig geen vraag naar boerenknechten.’

‘Waar heb je het over? Tim Jenkins kreeg eergisteren binnen twee minuten een aanstelling.’

‘Jenkins had ervaring als raketman.’

‘Ik kan evengoed met een raket omgaan. Tim is de enige niet.’ ‘Enfin, je staat hier als zaaier ingeschreven.’

‘En ik ben een hele goede. Hebben ze geen zaaiers nodig?’ ‘Luister nou eens, Bigman,’ zei de man achter het loket. ‘Ik heb je naam hier op het rooster staan, meer kan ik niet voor je doen. Ik zal het je laten weten zodra er iets vrijkomt.’ Hij hield zijn handen over zijn oren en deed alsof hij heel gekoncentreerd neerkeek in het boek voor hem, met zijn vinger gleed hij langs de rijen inschrijvingen, doelloos.

Bigman draaide zich om, maar het volgende ogenblik schreeuwde hij over zijn schouder: ‘Al goed, maar ik blijf hier wel zitten en bij de volgende aanvraag die je binnenkrijgt word ik er op af gestuurd. Als ze me niet willen, kunnen ze me dat recht in mijn gezicht zeggen. Tegen mij, versta je me? Tegen J. Bigman J. persoonlijk.’

De man achter het bureau zei niets. Bigman ging mopperend zitten. David Starr stond op en liep op het loket af. Er waren geen boerenknechten binnengekomen die hem zijn plaats in de ‘rij’ betwistten.

‘Ik wil werk,’ zei hij.

De man keek op, trok een blanco formulier en een stempel naar zich toe en zei: ‘Als wat?’

‘Wat er ook maar voorhanden is.’

De man legde de stempel neer. ‘Op Mars geboren?’

‘Nee, meneer. Ik kom van de Aarde.’

‘Sorry. We hebben niets.’

‘Kom, kom,’ zei David. ‘Ik kan heus hard werken en ik heb een baan nodig. Grote Sterren nog aan toe, is er een wet die mensen van de Aarde het werken hier verbiedt?’

‘Nee, maar er is niet veel op een boerderij te doen als je geen ervaring hebt.’

‘Toch heb ik een baan nodig.’

‘In de stad zijn er baantjes in overvloed. Het volgende loket, alstublieft.’

‘Een baantje in de stad is niets voor mij.’

De man achter het loket nam David geringschattend op, en David had er geen enkele moeite mee de gedachten van de man te gissen. Mannen reisden om een veelvoud van redenen naar Mars, en een daarvan was dat de grond op Aarde hen te heet onder de voeten was geworden. Als een verzoek om een speuraktie naar een vluchteling binnenkwam, werden de steden op Mars grondig doorzocht (ten slotte bleven ze deel van de Aarde uitmaken) maar op de Marsboerderijen werd een gezochte man nooit gevonden. Voor de Agrarische Syndicaten was de beste knecht de man die nergens anders zijn toevlucht kon nemen, of het niet durfde. Ze beschermden deze mensen en zorgden er maar al te goed voor hen niet aan de Aardse autoriteiten te verliezen, die door hen meer dan veracht werden.

‘Naam?’ zei de ambtenaar met de ogen op het formulier gericht. ‘Dick Williams,’ zei David en gaf de naam op die hij gebruikt had om zijn schip te registreren.

De ambtenaar vroeg niet naar een identificatiebewijs. ‘Waar kan ik u bereiken?’

‘Hotel Landis, kamer 212.’

‘Ervaring met lage zwaartekracht, of helemaal niet?’

Het vragenstellen bleef doorgaan; de meeste vragen bleven onbeantwoord. De ambtenaar zuchtte en stopte het dokument in een gleuf waardoor het automatisch op microfilm gezet werd, borg het weg in het archief en voegde het zo toe aan het officiële dossier.

‘Ik stuur je wel bericht,’ zei hij, maar bepaald hoopvol klonk het niet.

David wendde zich af. Veel had hij hiervan niet verwacht, maar hij had zich tenminste in laten schrijven als een min of meer legale zoeker naar een baan op een van de boerderijen. De volgende stap. . .

Hij wervelde rond.

Drie mannen kwamen het arbeidsbureau binnen en de kleine man, Bigman, was nijdig van zijn zitplaats overeind gesprongen. Op dat ogenblik stond hij recht tegenover hen, de armen losjes langs zijn lichaam, ofschoon hij voor zover David kon zien geen wapens droeg.

Het drietal dat binnen was gekomen bleef staan en het volgende ogenblik begon een van de twee die de achterhoede vormden te brullen van het lachen, en zei: ‘Het ziet ernaar uit dat we Bigman, de doldrieste dwerg, hier tegen het lijf lopen. Misschien zoekt hij wel een baan, chef. Wat een toeval.’ De spreker was breed in de schouders en had een neus die plat tegen zijn gezicht aangedrukt leek. In zijn mond stak een half opgekauwde sigaar van een Marsiaanse tabaksoort, die niet aangestoken was. De man was nodig aan een scheerbeurt toe.

‘Rustig, Griswold,’ zei de man die voorop liep. Hij was pafferig, niet te lang, en de zachte huid van zijn wangen en nek was rossig en glad. Zijn overal was natuurlijk typisch Marsiaans, maar van veel betere stof en snit dan die van de doorsnee boerenknecht. Zijn heuphoge laarzen waren met violette en roze spiralen versierd. Tijdens zijn latere zwerftochten op Mars zag David Starr nooit twee paar laarzen met een eender ontwerp of een paar dat niet opzichtig gedekoreerd was. Het was de blijkgeving van individualiteit onder de boerenknechten.

Bigman naderde het drietal, zijn kleine borstkas zwol op, zijn gezicht was door woede vertrokken.

‘Ik wil mijn papieren van je terug, Hennes. Ik heb er recht op.’

De pafferige man voorop bleek Hennes te zijn. Rustig zei hij: ‘Je bent geen papieren waard, Bigman.’

‘Zonder fatsoenlijke papieren kan ik geen tweede baan krijgen. Twee jaar lang werkte ik voor jou en nooit heb je iets te klagen gehad.’

‘Dat zeg jij. Uit de weg nu.’ Hij stapte langs Bigman heen, liep op het loket af en zei: ‘Ik heb een ervaren zaaier nodig, een die zijn vak verstaat. Bovendien wil ik er een die lang genoeg is om de plaats in te nemen van een klein ventje dat ik genoodzaakt was te ontslaan.’

Bigman scheen tot in het diepst van zijn ziel gekwetst. ‘Bij alle ruimte,’ riep hij, ‘ik zal je iets te klagen geven. Tot nu toe heb je me nooit iets kunnen maken. Ik had dienst toen ik verondersteld werd geen dienst te hebben, daar zit de knijp en dat weetje. Ik had lang genoeg dienst om jou middenin de nacht halsoverkop door het zand weg te zien stuiven de woestijn in. Maar de volgende ochtend wist je er zogezegd niets meer van, ofschoon ik wel geloosd werd omdat ik je er op wees. Weggestuurd, zonder referentiepapieren. Nou?’

Hennes keek verveeld over zijn schouder. ‘Griswold,’ zei hij, ‘gooi die gek eruit.’

Bigman trok zich niet terug, hoewel Griswold haast tweemaal zo lang was. ‘Al goed,’ zei hij met zijn zware stem. ‘Een tegelijk.’ David kwam in beweging, met een glijdende pas die verraderlijk traag leek.

‘Je staat in de weg, vriend,’ zei Griswold. ‘Ik moet wat vuilnis buiten zetten.’

Achter hem riep Bigman verbolgen: ‘Laat maar gaan, aardkruiper. Hij kan het proberen.’

David schonk geen aandacht aan hem. ‘Dit lijkt me een publieke instelling, vriend,’ zei hij. ‘Wij hebben evengoed het recht ons hier op te houden.’

‘Laten we daar nu niet over gaan diskussiëren,’ antwoordde Griswold. Ruw greep hij David bij de schouder en wilde hem opzij duwen.

Maar Davids linkerhand schoot omhoog en greep de pols van de uitgestrekte arm, met zijn rechter duwde hij hard en vakkundig tegen de schouder van de ander. Griswold zeilde achteruit door het vertrek en knalde onzacht tegen de plastic afscheiding die het vertrek in tweeën deelde.

‘Ik zou het maar liever wel ter diskussie stellen, vriend,’ zei David temend.

De ambtenaar was met een schreeuw overeind gekomen. Andere ambtenaren vulden de doorgangen in de afscheiding, maar geen van hen maakte aanstalten tussenbeide te komen. Bigman lachte en beukte David goedmoedig op zijn schouder. ‘Niet slecht voor een aardkruiper, helemaal niet slecht.’

Hennes leek een ogenblik bevroren. De tweede knecht, klein en bebaard, met de leerachtige huid van iemand die te veel tijd onder de kleine zonnen van Mars heeft doorgebracht, liet op belachelijke wijze zijn mond openhangen.

Langzaam vond Griswold zijn adem terug. Hij schudde zijn hoofd. Zijn sigaar, die op de grond gevallen was, schopte hij opzij weg. Het volgende ogenblik keek hij met een woedende schittering in zijn ogen op.

Hij zette zich af tegen de muur en heel even glinsterde iets van staal in zijn hand. Het metaal leek bijna nietig in de grote knuist. Maar David stapte opzij en bracht zijn arm omhoog. De kleine, listig verborgen cylinder die meestal in zijn mouw tegen zijn bovenarm bevestigd was, sprong langs zijn gestrekte arm en in zijn handpalm.

‘Pas op, Griswold,’ riep Hennes uit. ‘Hij heeft een ploffer.’

‘Laatje mes vallen,’ zei David.

Griswold vloekte hartgrondig, maar het metaal kletterde op de vloer. Bigman schoot naar voren en raapte het mes op. Hij lachte om het verblufte gezicht van de ander.

David stak zijn hand ernaar uit en wierp een vluchtige blik op het wapen. ‘Wat een schatje. Ik vraag me af wat een boerenknecht ermee moet. Wat zegt de wet op Mars over het dragen van een energiemes?’

Hij kende het als het meest gemene wapen in het stelsel. Aan de buitenkant was het ogenschijnlijk niet meer dan een korte staaf roestvrij staal, iets dikker dan het heft van een gewoon mes, maar zo gemaakt dat het gemakkelijk in de hand lag. Binnenin bevond zich een kleine motor die een onzichtbaar twintig centimeter lang, scheermes-dun krachtveld kon opwekken dat door alles wat uit gewone materie was samengesteld heen kon snijden. Een pantser sorteerde geen enkel effekt en daar het even gemakkelijk door bot als door vlees sneed, was een stoot onveranderlijk fataal.

Hennes stapte tussen hen in. ‘Waar is je vergunning voor een ploffer, aardkruiper? Stop dat ding weg en we vergeten de zaak. Kom mee, Griswold,’ besloot hij.

‘Wacht even,’ zei David toen Hennes zich omdraaide. ‘Je zoekt een hulp, is het niet?’

Hennes draaide zich weer naar hem toe, zijn wenkbrauwen trokken geamuseerd omhoog. ‘Ja.’

‘Mooi, ik zoek werk.’

‘Ik zoek een ervaren zaaier. Voldoe jij aan de eisen?’

‘Nou, nee.’

‘Heb je ooit geoogst? Kun je een zandkar besturen? Kortom, als je, afgaand op je klederdracht -’ en hij stapte achteruit om een beter overzicht van het geheel te krijgen ‘ - enkel een aardkruiper bent die toevallig handig met een ploffer is, kan ik je niet gebruiken.’ ‘Zelfs niet,’ zei David, bijna fluisterend, ‘als ik erbij vertel dat ik pas op Aarde een aantal mensen allesbehalve prettig hun maaltijd zag beëindigen?’

Hennes vertrok geen spier; zijn ogen keken even star. ‘Ik vat je niet
helemaal,’ zei hij.

‘Denk dan maar eens goed na.’ Hij glimlachte minnetjes, geamuseerd.

‘Het werk op een Marsiaanse boerderij is niet eenvoudig,’ zei Hennes.

‘Ik ben niet het eenvoudige type,’ zei David.

Voor de tweede keer liet de ander zijn blik over Davids lichaam glijden. ‘Nee, misschien ben je dat niet. Goed, je krijgt eten en onderdak, drie paar kleren en een paar laarzen, om mee te beginnen. Vijfhonderd dollars voor het eerste jaar; aan het eind van het jaar wordt uitbetaald. Als je het jaar niet volmaakt, vervallen je aanspraken op het geld.’

‘Redelijk genoeg. Waaruit bestaat het werk?’

‘Het enige waartoe je in staat bent, is helpen in de boerderijkeuken. Als je snel leert, krijg je iets beters; zo niet, dan blijf je daar de rest van het jaar.’

Afgesproken. En wat Bigman betreft?’

Bigman, die met grote ogen van de een naar de ander keek, baste: Mij niet gezien, meneer. Ik werk niet voor die zandhaas, en ik raad jou aan het ook niet te doen.’

Wat dacht je van een korte poos, in ruil voor je papieren of referentiemateriaal?’

Nou,’ zei Bigman, ‘een maand misschien.’

‘Is hij een vriend van jou,’ zei Hennes.

David knikte bevestigend. ‘Zonder hem ga ik niet.’

‘Dan neem ik hem ook. Een maand, en hij moet zijn mond potdicht houden. Geen betaling, enkel zijn papieren. Laten we hier verdwijnen. Mijn zandkar staat buiten.’

Gevijven vertrokken ze. David en Bigman als laatsten.

‘Ik ben je een dienst verschuldigd, vriend. Je zegt maar wanneer de schuld ingelost moet worden,’ zei Bigman.

De zandkar stond open, maar David kon de gleuven zien waar de panelen in zouden glijden om het voertuig hermetisch af te sluiten tegen de altijd in beweging zijnde stofstormen op Mars. Het wiel-vlak was breed om de neiging tot wegzakken bij het oversteken van plekken drijfzand tot een minimum te beperken.

Het glasoppervlak was zo klein mogelijk gehouden en op de plaatsen waar het onvermijdelijk was, liep het in het omringende metaal over alsof het met elkaar versmolten was.

Het was redelijk druk op straat, maar niemand besteedde veel aandacht aan het alledaagse verschijnsel van een zandkar met boerenknechten.

‘Wij gaan voorin zitten, aardkruiper,’ zei Hennes. ‘Jij en je vriend mogen achterin een plaatsje zoeken.’

Terwijl hij sprak was hij op de bestuurdersplaats geschoven. Het kontrolepaneel bevond zich recht in het midden voor de zitbank, vlak onder de windschermen. Griswold ging aan de rechterkant naast Hennes zitten. Bigman nam achterin plaats en David volgde hem.

Hij draaide zich echter half om toen hij Bigmans waarschuwende kreet hoorde. ‘Kijk uit!’

De kreet had te maken met de tweede van Hennes’ lijfwachten die op dat moment gebukt in de deuropening stond, zijn pafferig gezicht vertrokken en gespannen. David bewoog snel, maar veel te laat.

Het laatste wat hij zag was de glimmende loop in de hand van de snoodaard; het volgende ogenblik klonk een zachtzoemend geluid, nauwelijks de moeite van het vermelden waard, en een verre, verre stem die zei: ‘Uitstekend, Zukis. Klim achterin en houd ze in het oog.’ De woorden schenen hem door een lange tunnel te bereiken. Er was een laatste korte gewaarwording van een gevoel voorover te vallen, en vervolgens helemaal niets, algehele duisternis. David Starr zeeg voorover op de bank ineen en tegelijkertijd verdween het laatste teken van leven uit hem.

4

BUITENAARDS LEVEN

Flarden licht dreven langs David. Langzaam werd hij zich van een zacht tintelen in zijn hele lichaam bewust en los daarvan voelde hij iets tegen zijn rug drukken. De druk tegen zijn rug bleek een gevolg te zijn van het feit dat hij met zijn gezicht naar boven op een hard matras lag. Het tintelen herkende hij als de nawerking van een wegmaakpistool, een wapen waarvan de straling inwerkt op de zenuwcentra in de basis van de hersenen.

Voordat het licht weer een samenhangend beeld vormde, voor hij zich weer terdege van zijn omgeving bewust was, voelde hij zijn schouders geschud worden en de scherpe prikken van harde tikken op zijn wangen. Het licht trok het waas voor zijn geopende ogen weg en hij bracht een arm omhoog om de volgende tik af te weren.

Het was Bigman. De kleine man leunde over hem heen, zijn bolle gezicht met de ronde neus raakte bijna het zijne.

‘Bij Ganymedes,’ zei hij. ‘Ik dacht dat ze voorgoed met je afgerekend hadden.’ David werkte zich op een pijnlijke elleboog overeind. ‘Zo voelt het ook aan,’ zei hij. ‘Waar zijn we?’

‘In het cachot van de boerderij. Het heeft geen zin een poging te wagen eruit te komen. De deuren zijn vergrendeld, de ramen hebben tralies.’ Hij maakte een teneergeslagen indruk.

David voelde onder zijn armen. Logisch! Zijn ploffers waren weg, dat had hij kunnen verwachten. ‘Verdoofden ze jou ook, Bigman?’

Bigman schudde zijn hoofd. ‘Zukis vloerde me met de kolf van zijn pistool.’

Met een verongelijkte uitdrukking op zijn gezicht bevingerde hij een bepaald deel van zijn schedel, maar meteen daarop zei hij trots: ‘Toch brak ik eerst bijna zijn arm.’

Buiten de deur klonk het geluid van voetstappen. David ging overeind zitten en wachtte. Hennes kwam binnen en met hem een oudere man met een lang, vermoeid uitziend gelaat, waarin vooral de dofblauwe ogen onder de borstelige wenkbrauwen opvielen. Hij droeg zijn kleding naar stedelijk voorbeeld. Zelfs de Marsiaanse heuplaarzen ontbraken.

Hennes richtte eerst het woord tot Bigman. ‘Naar de keuken jij, en de eerste keer datje zonder toestemming te vragen niest, word je in tweeën gebroken.’

Bigman lachte schamper, gebaarde naar David in een afscheidsgebaar dat zoveel wilde zeggen als: ‘ik zie je nog wel’, en waggelde met klepperende laarzen de deur uit.

Hennes sloeg zijn vertrek gade en sloot de deur achter hem. Hij wendde zich tot de man met de grijze wenkbrauwen. ‘Dit is hem, meneer Makian. Hij noemt zich Williams.’

‘Je nam wel een flink risiko, Hennes. Als je hem gedood had, zou een waardevolle aanwijzing misschien onder het woestijnzand verdwenen zijn.’

Hennes haalde de schouders op. ‘Hij was gewapend. We konden niets aan het toeval overlaten. In ieder geval hebben we hem nu, meneer.’

Er werd over hem gepraat, dacht David, alsof hij er niet was, of gewoon deel uitmaakte van het bed waarop hij lag, als over een ding.

Met een harde blik in zijn ogen wendde Makian zich tot hem. ‘Jij daar. Ik ben de eigenaar van deze boerderij. Tot in een omtrek van honderdvijftig kilometer is alles van mij. Ik bepaal wie vrij rondloopt en wie in het gevang zit, wie werkt en wie verhongert en zelfs wie leeft en wie sterft. Begrijp je wat ik bedoel?’

‘Jawel,’ zei David.

‘Geef dan een eerlijk antwoord en je hebt niets te vrezen. Probeer iets achter te houden en wij krijgen het op de een of andere manier toch wel uitje. We zouden ons in dat geval genoodzaakt kunnen zien je te doden. Begrijp je nog steeds wat ik bedoel?’

‘Helemaal.’

‘Is Williams jouw echte naam?’

‘Op Mars wel.’

‘Dat kan ermee door. Wat weet je over die vergiftigingsgevallen?’

David zwaaide zijn voeten van het bed. ‘Luister, mijn zuster stierf na een lunch van broodjes met jam. Ze was twaalf jaar en lag daar met de jam nog op haar gezicht. We lieten de dokter komen. Hij zei dat het voedselvergiftiging was en wij niets meer moesten eten van het voedsel in huis vóór hij apparatuur had gehaald om een juiste diagnose te kunnen vaststellen. Hij is nooit teruggekomen. In zijn plaats kwam iemand anders. Iemand met heel wat zeggenschap. Hij werd begeleid door mannen in burger. We moesten precies vertellen wat er voorgevallen was. Weet je wat hij ten slotte zei? Een hartaanval. Wij zeiden tegen hem dat het belachelijk was omdat mijn zuster niets aan haar hart mankeerde, maar hij wilde niet naar ons luisteren. De pot jam nam hij mee. Hij was zelfs boos op ons omdat wij de jam van mijn zusters lippen geveegd hadden.

Ik probeerde contact met onze dokter op te nemen, maar zijn assistente vertelde telkens hetzelfde verhaaltje: hij was er niet. Ik brak zijn kantoor binnen en vond hem daar, maar al wat hij los wilde laten, was dat hij een verkeerde diagnose gesteld had. Hij scheen doodsbenauwd om erover te praten. Ik ging naar de politie, maar daar wilden ze ook niet luisteren.

Alleen mijn zuster had uit die pot jam gegeten, wij niet. Die pot was pas opengemaakt en geïmporteerd van Mars. Wij behoren tot een ouderwets volk en houden van ouderwets voedsel. Die pot was het enige Marsiaanse produkt in het huis. Via de kranten probeerde ik erachter te komen of er ook iets over andere vergiftigingsgevallen bekend was. Ik vond het allemaal maar verdacht. Ik ging zelfs naar International Stad. Ik nam ontslag en besloot erachter te komen waaraan mijn zuster gestorven was en iedereen die verantwoordelijk zou kunnen zijn eens flink door elkaar te rammelen. Overal was het resultaat nihil, en kort daarop kwam de politie met een arrestatiebevel.

Maar daar had ik al rekening mee gehouden en was ze een stap voor. Om twee redenen ben ik naar Mars vertrokken. In de eerste plaats om niet in de gevangenis terecht te komen (maar dat verschil lijkt nu niet zo groot, of wel?) en in de tweede plaats om iets dat ik ontdekte nader te onderzoeken. Twee of drie merkwaardige sterfgevallen in de restaurants van International Stad trokken mijn aandacht. In alle gevallen vonden ze plaats in een restaurant met een Marsiaanse keuken. En daarom kwam ik tot de conclusie dat het antwoord op Mars te vinden moest zijn.’

Makian wreef bedachtzaam met een forse duim langs zijn kaaklijn. ‘Het klinkt nogal redelijk,’ zei hij. ‘Hennes, wat denk jij ervan?’ ‘We moeten naam en gegevens kontroleren. We weten niet wie deze man is.’

Makians stem klonk bijna klagend. ‘Je weet dat we dat niet kunnen doen, Hennes. Ik wil niets ondernemen waardoor wij het risiko
lopen dat iets van deze smerigheid bekend wordt gemaakt. Het zou het einde van het Syndicaat betekenen.’ Hij wendde zich tot David. ‘Ik zal Bensen sturen, dat is onze agronoom. Hij moet eerst maar met jou praten.’ En vervolgens weer tegen Hennes: ‘Jij blijft hier tot Benson er is.’

Het duurde een half uur voor Benson arriveerde. In die tussentijd leunde David achteloos tegen de kooi en besteedde geen aandacht aan Hennes die, wat zijn aandeel betrof, een spelletje van gelijke aard speelde.

Toen ging de deur open en zei een stem: ‘Ik ben dus Benson.’ Het was een vriendelijke, aarzelende stem en behoorde toe aan een bolwanging individu van om en nabij de veertig, met dunnend zandkleurig haar en een montuurloze bril. Zijn kleine mond verbreedde zich tot een glimlach.

Benson vervolgde met: ‘En jij bent Williams, veronderstel ik.’

‘Dat klopt,’ zei David Starr.

Benson nam de jonge Aardbewoner nauwlettend op, alsof hij hem met zijn blik wilde analyseren. ‘Bent u geneigd tot geweld over te gaan?’

‘Ik ben ongewapend,’ maakte David duidelijk, ‘en omringd door een uitgestrekt bouwland vol mannen die meteen bereid zijn me af te maken als ik te ver ga.’

‘Heel juist. Wil je ons alleen laten, Hennes?’

Hennes sprong protesterend overeind. ‘Dat is niet verantwoord, Benson.’

‘Alsjeblieft, Hennes,’ Bensons zachtmoedige ogen tuurden over de bril.

Hennes gromde, klapte afkeurend een hand tegen een laars, en liep de deur uit. Benson sloot achter hem de deur.

‘Weet je, Williams, in het afgelopen half jaar ben ik hier een belangrijk man geworden. Zelfs Hennes luistert naar me. Ik ben er nog steeds niet aan gewend. Andermaal glimlachte hij. ‘Voor de dag ermee. Meneer Makian zegt dat jij ooggetuige was van een sterfgeval als gevolg van die vreemde voedselvergiftiging.’

‘Het was mijn zuster.’

‘O!’ Benson bloosde. ‘Het spijt me verschrikkelijk. Ik besef dat het een pijnlijk onderwerp voor je moet zijn, maar zou ik de details mogen horen? Het is heel belangrijk.’

David herhaalde het verhaal dat hij Makian eerder had verteld. ‘En ging het zó snel in zijn werk?’ zei Benson na afloop.

‘Het kan niet meer dan tien, vijftien minuten geweest zijn nadat zij gegeten had.’

‘Verschrikkelijk, verschrikkelijk. Je hebt er geen idee van hoe ontmoedigend dit is.’ Zenuwachtig wreef hij zijn handen over elkaar. ‘In ieder geval, Williams, zou ik het verhaal voor je willen aanvullen. Het grootste gedeelte ervan heb je trouwens toch al geraden en op de een of andere wijze voel ik me het jou verschuldigd vanwege wat er met je zuster gebeurde. Hier op Mars zijn we allemaal verantwoordelijk totdat we het mysterie ontsluieren. Want dit duurt al maanden voort, deze vergiftigingen. Het zijn er niet veel, maar voldoende om ons zorgen te maken. We hebben het vergiftigde voedsel achterhaald en we zijn er zeker van dat het gif niet van een boerderij afkomstig is. Een ding kwam echter wel aan het licht: al het vergiftigde voedsel wordt vanuit Wingrad Stad verscheept. De andere twee steden op Mars zijn tot dusver “schoon”. Dat schijnt erop te wijzen dat de infektiehaard zich binnen de stad bevindt, en Hennes is naar aanleiding van die veronderstelling te werk gegaan. Hij reed ’s nachts naar de stad, alleen, als een soort detective. Maar tot nu toe heeft het niets opgeleverd.’

‘Zit het zo in elkaar. Dat verklaart Bigmans opmerking,’ zei David.

‘Eh?’ Bensons gezicht kreeg een verbaasde uitdrukking en verloor die vervolgens weer. ‘O, je bedoelt die kleine man, die steeds maar kabaal loopt te maken. Ja, hij zag Hennes eens vertrekken en Hennes moest hem eruit gooien. Hennes is een heel impulsieve man. In ieder geval denk ik dat Hennes het bij het verkeerde eind heeft. Natuurlijk wordt het gif via Wingrad Stad gedistribueerd. Het is het vertrekpunt van alles dat deze wereld verlaat.

Meneer Makian is echter van mening dat de infektie met behulp van aardbewoners verspreid wordt. Hij en andere leden van het Syndicaat hebben tenminste bericht ontvangen waarin een belachelijk laag bod op hun boerderijen gedaan werd. Het vergiftigen komt niet ter sprake en er is geen enkel verband, niet aantoonbaar in ieder geval, tussen de geboden koopsommen en deze verschrikkelijke zaak.’

David luisterde met gespitste oren. ‘En wie biedt die bedragen?’ ‘Tja, hoe zouden wij dat moeten weten? Ik heb de brieven gezien en daarin staat enkel dat, mocht ermee akkoord worden gegaan, het Syndicaat een boodschap in kode via een bepaalde sub etherische golflengte moet uitzenden. Het aanbod, zo staat het in de brief, zal met tien procent per maand dalen.’

‘En de herkomst van de brieven kan niet achterhaald worden?’ ‘Ik ben bang van niet. Ze komen met de gewone post mee en hebben een “Asteroïde”-poststempel. Hoe kan iemand de asteroïden doorzoeken?’

‘Is de Planetaire Politie op de hoogte gesteld?’

Benson lachte zacht. ‘Denk je dat Makian, of welk lid van het Syndicaat dan ook er voor zo iets de politie bij zou halen? Voor hen is dit een persoonlijke oorlogsverklaring. Je schat de Marsiaanse mentaliteit nog niet op haar juiste waarde, Williams. Op Mars doet niemand een beroep op het gezag als hij in moeilijkheden verkeert, of diegene is bereid toe te geven dat het iets is wat zijn krachten te boven gaat. Ik heb voorgesteld de informatie die wij hebben aan de Wetenschapsraad door te geven, maar zelfs daar wilde Makian niets van weten. Hij zei dat de Raad zich zonder succes met de gifzaak bezighield, en als ze dan zó stom waren, wilde hij niets met ze te maken hebben. En daarom ben ik hier.’

‘Je werkt ook aan de zaak?’

‘Klopt. Ik ben de agronoom hier.’

‘Heeft Makian die titel bedacht?’

‘Niet helemaal. Letterlijk genomen is een agronoom iemand die gespecialiseerd is in landbouwkundige problemen en die op wetenschappelijke basis aanpakt. Ik ben vooral gespecialiseerd in de principen van bodemerosie, wisselbouw en daarmee samenhangende zaken. Ik heb me zelf altijd al met specifiek Marsiaanse aangelegenheden beziggehouden. Ons aantal is gering en daarom kan iemand een tamelijk goede baan krijgen, zelfs al verliezen de knechten op de boerderijen vaak hun geduld met ons en beschouwen ze ons als een stelletje bollebozen zonder praktijkervaring. Bovendien heb ik daarnaast ook biologie en bakteriologie gestudeerd, en dat is de reden waarom ik door Makian als hoofd van het onderzoekteam op Mars ben aangesteld. De andere leden van het Syndicaat werken mee.’

‘En wat ben je te weten gekomen, Benson?’

‘In werkelijkheid even weinig als de Wetenschapsraad, wat niet zo verwonderlijk is als je kijkt naar het materiaal dat zij tot hun beschikking hebben en de spullen waar ik het mee moet doen. Maar ik heb een bepaalde theorie ontwikkeld. Voor een bakterie ontwikkelt het vergiftigingsproces zich te snel. Zeker als we naar de degeneratie van het zenuwstelsel en de bijgaande symptonen kijken. Maar wat het uitsluiten van bakteriën betreft, daar moeten we voorzichtig mee zijn. Ik denk namelijk wel dat we met bakteriën te maken hebben, maar Marsiaanse bakteriën, en dat is heel iets anders.’

‘Meen je dat?’

‘Er is Marsiaans leven. Toen de eerste aardbewoners voet op Mars zetten, was de planeet overwoekerd met eenvoudige levensvormen. Er waren gigantische algen, waarvan de blauw groene kleur met de teleskoop al gesignaleerd was vóór er sprake van ruimtevaart was. Er waren bakterie-achtige levensvormen die de algen tot voedsel dienden en zelfs insektachtige wezens die zich vrij bewogen en hun eigen voedsel produceerden, net als planten.’ ‘Bestaan ze nog?’

‘Ja, natuurlijk. We drijven ze allemaal van een stuk land voor we dat als bouwland bij onze boerderij trekken. Vervolgens lozen we een afgemeten hoeveelheid van onze eigen bakteriën, die voor plantengroei noodzakelijk zijn. In de ongekultiveerde streken floreert het Marsiaanse leven echter nog.

‘Maar hoe kunnen zij dan invloed op onze planten uitoefenen?’ ‘Dat is een goede vraag. Het zit zo: Marsiaanse boerderijen lijken niet op de landerijen zoals wij die op Aarde kennen. Op Mars zijn ze niet blootgesteld aan zon en lucht. De zon geeft op Mars niet voldoende hitte om planten van de Aarde te laten groeien en er is geen regen. Maar wel hebben we hier uitstekende, vruchtbare aarde en is er voldoende koolzuurgas, en daar leven planten voornamelijk op. De oogsten op Mars groeien in uitgestrekte kassen. Ze worden gezaaid, verzorgd en bovendien ook nog grotendeels geoogst door bijna volledig automatische apparatuur zodat de boerenknechten meer machinist zijn dan iets anders. De boerderijen worden kunstmatig van water voorzien middels een pijpsysteem dat haast de hele planeet omspant en in verbinding staat met de ijskappen aan de pool.

Ik vertel dit, zodat jij beseft dat het heel moeilijk is planten te besmetten. De velden worden vanuit de lucht en van alle kanten bewaakt, behalve van beneden.’

‘Hoe dat zo?’ vroeg David.

‘Omdat onder de grond zich de befaamde Marsiaanse grotten bevinden en daarin zou zich intelligent leven kunnen ophouden, Marsianen.’

‘Bedoel je Marsiaanse mensen?’

‘Geen mensen. Maar organismen die even intelligent als de mens zijn. Ik heb reden aan te nemen dat er wel degelijk Marsiaans intelligent leven bestaat, dat er waarschijnlijk naar verlangt de indringers, wij aardbewoners, van het aangezicht van hun planeet te verdrijven.’

5

AVONDETEN

‘Maar waarom?’ vroeg David.

Benson leek verrast. Traag bewoog hij een hand over zijn hoofd, streek de spaarzame pieken lichtblond haar glad die er niet in slaagden de rose plekken haarloze schedel te bedekken die ertussen lagen. Hij zei: ‘Ik heb geen enkel bewijs om bij voorbeeld de Wetenschapsraad mee te overtuigen. Evenmin iets wat ik Makian voor zou kunnen leggen. Maar ik ben er zeker van dat ik gelijk heb.’

‘Kan je er niet iets meer over vertellen?’

‘Nou, ik weet het niet. Eerlijk gezegd is het een hele lange tijd geleden sinds ik buiten de boerenknechten met iemand gesproken heb. Jij bent kennelijk iemand die ook gestudeerd heeft. Wat was je hoofdvak?’

‘Geschiedenis,’ loog David prompt. ‘Mijn proefschrift handelde over de internationale politiek van het vroege atoomtijdperk.’

‘O.’ Benson leek teleurgesteld. ‘Heb je nog iets op het terrein van de biologie gedaan?’

‘Een poosje chemie, en een korte kursus zoölogie.’

‘Niet gek. Het kwam bij me op dat ik Makian er misschien van zou kunnen overtuigen jou als mijn hulp in het laboratorium aan te stellen. Het zou niet veel voorstellen, daar jij wat studie-achtergronden betreft uit een heel andere hoek komt, maar niettemin zou het beter zijn dan wat Hennes voor je in gedachten heeft.’ ‘Bedankt, Benson. Maar hoe zit het met die Marsianen?’

‘Ja, dat is waar. De zaken liggen eenvoudig genoeg. Misschien weet je het niet, maar onder het Marsiaanse planeetoppervlak bevinden zich uitgestrekte grotten, waarvan enkele wel twaalf kilometer diep zijn. Ik heb die konklusie kunnen trekken aan de hand van gegevens die ik na een aardbeving, of liever gezegd een marsbeving, had vastgelegd.Sindsdien hebben we stralingen opgevangen die hun oorsprong ver onder het aardoppervlak vinden, en die niet van menselijke herkomst zijn, maar beslist iets met intelligent leven te maken hebben. De signalen zijn te regelmatig om van natuurlijke aard te kunnen zijn.

Weetje, er zit wel degelijk iets in als je ophoudt erover te piekeren. Toen deze planeet nog jong was, was er voldoende water en zuurstof om leven mogelijk te maken, maar met een zwaartekracht die slechts twee vijfde van die van de Aarde bedraagt, lekten beide substanties langzaam weg de ruimte in.

Als er sprake van intelligent Marsiaans leven is, moeten zij dat voorzien kunnen hebben. Ze zouden heel goed die enorme grotten onder de grond gebouwd kunnen hebben, waarin ze zich terug konden trekken als water en lucht zo goed als verdwenen zouden zijn. Vooropgesteld dat zij hun bevolkingsaantal stabiel konden houden. Veronderstel nu eens dat de Marsianen er eensklaps achter kwamen dat aan het oppervlak van hun planeet nieuw leven huisde, leven afkomstig van een andere planeet. Veronderstel eens dat zij dat helemaal niet leuk zouden vinden; bijvoorbeeld vanwege mogelijke bemoeienissen met hun aangelegenheden van onze kant? Wat wij voedselvergiftiging noemen kan wel een bakteriologische oorlogsvoering zijn.’

‘Ja, ik begrijp watje bedoelt,’ zei David bedachtzaam.

‘Maar zou het Syndicaat, of de Wetenschapsraad? Ach, laat maar zitten ook. Ik zal ervoor zorgen dat jij snel voor mij aan het werk kunt gaan, en misschien kunnen wij ze toch nog op andere gedachten brengen.’

Hij glimlachte en stak een kleine, zachte hand uit die nagenoeg helemaal in Davids grote knuist verdween.

‘Ik veronderstel dat ze je er nu wel uitlaten,’ zei Benson.

En inderdaad.

Voor het eerst was David in gelegenheid om het hart van een Marsiaanse boerderij van nabij te observeren. De boerderij was natuurlijk overkoepeld, net als de steden. David was daar vanaf het ogenblik dat hij weer bij bewustzijn was gekomen van overtuigd geweest. Als iemand frisse lucht kon inademen die gelijk was aan die op Aarde, dan bevond hij zich beslist binnen een koepel.

De koepel was uiteraard veel kleiner dan die waaronder de stad was gebouwd. Op zijn hoogste punt was hij dertig meter en de transparante struktuur was tot in de kleinste details goed zichtbaar. Rijen witte, fluorescerende lichten neutraliseerden de zwakke schittering van het zonlicht. Het gehele bouwsel overkapte ongeveer een halve vierkante kilometer.

Die eerste avond had David echter weinig tijd om zijn observaties voort te zetten. De koepelboerderij had veel personeel en dat moest allemaal driemaal per dag eten. ’s Avonds leek er soms geen eind aan te komen. Zonder ook maar van de geringste emotie blijk te geven stond hij dan achter het buffet waarlangs de boerenknechten met hun plastic borden in de hand langzaam voorbij schuifelden. De borden, kwam David later tot de ontdekking, werden speciaal voor gebruik op de boerderijen gefabriceerd. Door de lichaamstemperatuur van een mensenhand konden ze gekneed en dichtgevouwen worden als het nodig was op een woestijntocht een maaltijd mee te nemen. Op die wijze gevouwen hielden ze de warmte vast en het zand buiten. Binnen de boerderijkoepel werden ze weer ontvouwen en op orthodoxe wijze gebruikt.

De boerenknechten besteedden nauwelijks aandacht aan David. Alleen Bigman, wiens kogelronde lichaam tussen de tafels door hobbelde om de sausflessen en kruidenvaatjes bij te vullen, zwaaide geregeld naar hem. Voor de kleine man was het een verschrikkelijke maatschappelijke afgang, maar daar had hij zo zijn eigen filosofie over.                             -  ~  *

‘Het is maar een maand,’ zette hij het op een goede dag in de keuken uiteen, terwijl ze hutspot voor die dag bereidden en de chefkok enkele ogenblikken elders vertoefde, ‘en de meeste jongens weten wat er voor mij op het spel staat. Ze helpen me. Natuurlijk heb je dan Griswold, Zukis en de andere lui van die bende nog: de ratten die proberen met het likken van Hennes’ laarzen er beter op te worden. Maar alle ruimte nog aan toe, wat kan mij dat schelen? Het is maar een paar weken.’

Een tweede keer zei hij: ‘Maak je er niet druk over dat de jongens stommetje tegen je spelen. Ze weten dat jij van de Aarde afkomstig bent, moet je begrijpen, en ze weten niet dat je voor een Aardbewoner tamelijk goed bent. Hennes loopt altijd om me heen te draaien, of anders Griswold wel, om zich ervan te verzekeren dat ik niet met de jongens praat, anders zouden ze de feiten wel van mij horen. Maar ze worden verstandiger, vast wel.’

Maar dat proces had tijd nodig. Voor David bleef alles bij het oude: een boerenknecht en zijn bord, een schep aardappelpuree, een lepel erwten en een kleine biefstuk (vlees was op Mars schaarser dan groenten, omdat het van de Aarde geïmporteerd moest worden). Vervolgens hielp de boerenknecht zichzelf aan een sneetje cake en een kop koffie. En dan was de volgende alweer aan de beurt: weer aardappelpuree, nog eens erwten, en zo voort. Voor hen, scheen het, was David Starr gewoon een Aardbewoner met een opscheplepel in zijn ene en een vleesvork in zijn andere hand. Hij was niemand; enkel een lepel en een vork.

De kok stak zijn hoofd om de deuropening, zijn kleine varkensoogjes tuurden stekend over de zware wallen eronder.

‘Hé, Williams. Strek je benen eens en breng wat eten naar de mess.’

Makian, Benson, Hennes en een aantal anderen die door hun positie een bijzondere plaats in de gemeenschap innamen, nuttigden de maaltijd in een vertrek apart. Ze zaten aan tafels en lieten het voedsel brengen. David had het al eens eerder meegemaakt. Hij schepte borden vol en reed ze op een dienwagentje het vertrek binnen.

Kalm stapte hij tussen de tafels door en begon met serveren aan de tafel waar Makian, Benson, Hennes en twee anderen zaten. Bij Benson gekomen talmde hij ietwat. Benson pakte zijn bord met een glimlach aan, vroeg hoe het ermee stond en begon met smaak te eten. David borstelde met een air van zelfbewustzijn enkele onzichtbare kruimeltjes weg. Hij slaagde erin zijn mond dichtbij Bensons oor te krijgen, zijn lippen bewogen nauwelijks terwijl hij fluisterde: ‘Is er hier op de boerderij ooit iemand vergiftigd?’ Benson, die bij het onverwachte geluid allereerst flink schrok, keek snel naar David. Even snel keek hij echter weer de andere kant op en probeerde er zo onverschillig mogelijk uit te zien. Onmerkbaar voor de toevallige toeschouwer schudde hij tweemaal ontkennend zijn hoofd.

‘De groenten zijn toch van Mars afkomstig, is het wel?’ mompelde David.

Een nieuw stemgeluid vulde de eetzaal. Het was een rauwe schreeuw, die zijn oorsprong aan het andere eind van het vertrek vond.

‘Bij alle ruimte. Hé, lange aardluis, schiet eens op!’

Het was Griswold, de man met de eeuwige stoppelbaard. Toch moest hij zich van tijd tot tijd scheren, bedacht David, want de stoppels werden nooit langer, maar evenmin schenen ze ooit korter te zijn.

Griswold zat aan de tafel die als laatste voorzien werd. Hij zat nog steeds te mopperen, zijn woede het kookpunt nabij.

Zijn lippen vertrokken in een dierlijke grijns. ‘Breng dat bord hierheen, vatenwasser. Sneller. Sneller.’

David gaf aan het vriendelijke verzoek gehoor, maar echter zonder zich te haasten en Griswolds knuist, met de vork erin, stak snel toe. David reageerde nog sneller en de vork ketste met een scherpe tik af op het harde plastic van het bord.

Balancerend met het bord in zijn ene hand, greep David Griswolds pols met zijn andere. Hij verstevigde de greep. De andere drie aan de tafel duwden hun stoelen achteruit en stonden op. Davids woorden, kalm, afgemeten en met een ijzige dreiging erin verborgen, klonken juist hard genoeg om door Griswold gehoord te kunnen worden. ‘Laat vallen en vraag netjes om je portie, of je krijgt alles in een keer op je hoofd.’

Griswold wurmde zich naar alle kanten, maar David wist hem in bedwang te houden. Hij had zijn knie tegen de rug van Griswolds stoel gedrukt om te voorkomen dat de man zich van de tafel weg zou duwen.

‘Vraag het netjes,’ zei David. Zijn glimlach was verraderlijk vriendelijk, ‘als iemand die een keurige opvoeding heeft genoten.’ Griswold hapte naar lucht. De vork viel tussen zijn verdoofde vingers vandaan. ‘Geef me dat bord,’ gromde hij.

‘Is dat alles?’

‘Alstublieft!’ Hij spuwde het woord uit.

David liet het bord zakken en liet de vuist van de ander los. Het bloed was uit de hand geknepen en boven de pols zag het lichaamsdeel er wit uit. Griswold masseerde de hand en reikte naar zijn vork. Hij keek om zich heen, dol van woede, maar in de ogen rondom hem zag hij enkel geamuseerdheid of onverschilligheid. Het leven op de Marsiaanse boerderijen was hard; elke man moest voor zichzelf kunnen zorgen.

Makian stond op. ‘Williams,’ riep hij.

David liep naar hem toe. ‘Meneer?’

Makian refereerde niet rechtstreeks aan het gebeurde, maar een ogenblik lang nam hij David nauwlettend op; alsof hij hem voor de eerste keer zag en het hem beviel wat hij zag. ‘Wat dacht je ervan morgen mee te gaan als we de kontrole houden?’

‘De kontrole houden, meneer, wat houdt dat in?’

‘De kontrole is een maandelijkse rit door het bouwland om de planten te inspekteren. Het is een oude gewoonte. We zoeken bij voorbeeld naar mogelijke breuken in het glas, kontroleren de konditie waarin de pijpleidingen verkeren en gaan na of alles naar behoren werkt; de apparatuur wordt bekeken en bovendien zoeken we naar sporen van eventuele dieven. Tijdens de kontrole kunnen we elke man die van wanten weet gebruiken.’

‘Ik zou graag mee willen, meneer.’

‘Uitstekend! Ik vermoedde het wel.’ Makian wendde zich tot Hennes, die met koude ogen waarin niets te lezen stond naar het gesprek geluisterd had. ‘De stijl van de jongen ligt me wel, Hennes. Het is best mogelijk dat er een goede hulp van hem te maken is. En Hennes -’ Zijn stem nam in volume af en David, die zich van hen af bewoog kon de woorden niet langer verstaan, maar de snelle blikken die Makian in de richting van de tafel wierp waar Griswold zat, waren bepaald geen komplimentjes aan het adres van de oudgediende boerenknecht.

David Starr hoorde de voetstappen bij de scheidswand die zijn slaapvertrek begrensde en handelde voor hij helemaal wakker was. Hij gleed bij het voeteneind zijn bed uit en eronder. Zijn blik ving een glimp op van voeten die bleek glommen in het kunstlicht dat door het raam naar binnen viel.

David wachtte en hoorde het ritselen van lakens, veroorzaakt door handen die zonder succes het bed aftastten, vervolgens een gefluisterd: ‘Aardkruiper! Aardkruiper! Waar zitje

David tikte tegen een van de voeten en werd beloond door een plotseling wegtrekken van diezelfde voet en een scherp sissen van adem.

Er volgde een pauze en vervolgens verscheen een hoofd, vormloos in het duister, dichtbij het zijne.

‘Aardkruiper? Ben jij dat?’

‘Waar zou ik anders slapen, Bigman? Ik vind het hier onder het bed wel aangenaam.’

De kleine man snoof en zei heftig: ‘Ik had wel een schreeuw kunnen geven en dan had ik tot over mijn oren in de moeilijkheden gezeten. Ik moetje spreken.’

‘Daar heb je nu de gelegenheid voor,’ grinnikte David zacht en kroop terug in bed.

‘Voor een aardkruiper ben je wel een achterdochtige ruimtekever.’

‘Reken maar,’ zei David. ‘Ik ben van plan heel oud te worden.’ ‘Als je niet voorzichtig bent, word je dat niet.’

‘Nee?’

‘Nee. Ik ben eigenlijk wel gek ook om me hier te wagen. Als ik gesnapt word, krijg ik mijn papieren nooit meer terug. De oorzaak ligt enkel in het feit dat jij me hielp toen ik hulp nodig had, en nu is het mijn beurt iets terug te doen. Wat heb je eigenlijk met die smeerlap van een Griswold uitgevoerd?’

‘Er was wat onenigheid in de mess.’

‘Wat onenigheid? Hij was door het dolle heen. Hennes kon hem nauwelijks tegenhouden.’

‘Kwam je me dat vertellen, Bigman?’

‘Gedeeltelijk. Vlak nadat de lichten uitgingen stonden ze achter de garage. Ze wisten niet dat ik hen afluisterde en ik heb me ook niet laten zien. In ieder geval ging Hennes flink tegen Griswold tekeer. Om te beginnen had hij het over jou in verband met iets waarvan Makian getuige was geweest. Vervolgens zei hij dat het zand wel af zou maken wat hij begonnen was. Griswold was te ver weg om een zinnig woord te spreken. Voor zover ik horen kon, stond hij maar wat te schuimbekken en mompelde iets over de wijze waarop hij jou zou roosteren. Hennes zei -'Hij brak de zin af. ‘Zeg, heb jij me niet verteld dat Hennes wat jou betreft “schoon” was?’

‘Dat lijkt me nog steeds zo.’

‘Maar die middernachtelijke tochtjes -’

‘Je hebt hem maar een keer gezien.’

‘Eenmaal is voldoende. Als het niets om het lijf heeft, waarom neem je me dan niet in vertrouwen?’

‘Daar kan ik niet over beslissen, Bigman, maar het schijnt niets om het lijf te hebben.’

‘Maar wat heeft hij in dat geval dan tegen jou? Waarom roept hij zijn honden niet terug?’

‘Wat bedoel je?’

‘Nou, toen Griswold uitgegromd was, zei Hennes dat hij zijn geduld moest bewaren. Hij zei dat jij morgen ook op kontrole zou gaan en dat dat een gunstig tijdstip was. Daarom vond ik dat ik je maar moest waarschuwen. Je kan die kontrole beter laten schieten, aardkruiper.’

Davids stem bleef onveranderd. ‘Maar wat willen ze tijdens de kontrole?’

‘De rest heb ik niet meer gevolgd. Ze gingen weg en ik kon hen niet volgen, of ik had me op open terrein moeten wagen. Maar het lijkt me allemaal nogal duidelijk.’

‘Misschien. Maar als we nu eens probeerden erachter te komen wat ze precies van plan zijn.’

Bigman leunde voorover alsof hij ondanks het schemerdonker probeerde iets uit Davids gelaatstrekken op te maken. ‘Hoe bedoel je dat?’

‘Wat dacht je?’ zei David. ‘Ik ga mee op kontrole en geef de jongens een kans me eens van dichtbij mee te maken.’

‘Dat kan je niet doen,’ zei Bigman ontdaan. ‘Tijdens die kontrole kan je het niet tegen hen opnemen. Je weet niets van Mars, arme aardkruiper.’

‘In dat geval,’ zei David flegmatiek, ‘zou het zelfmoord betekenen, veronderstel ik. Laten we maar afwachten en kijken wat er gebeurt.’ Hij klopte Bigman op de schouder, draaide zich om en viel weer in slaap.

6

‘ZAND WEG!’

Zodra de dagverlichting in werking was gesteld, steeg de opwinding op de boerderij in korte tijd naar een hoogtepunt. Er werd driftig heen en weer gelopen en opgewonden kreten vulden de koepel. Zandkarren werden in rijen naar buiten gereden en elke knecht keek zijn eigen voertuig na.

Makian was overal tegelijk, maar nooit lang op één punt. Hennes deelde op korte, afgemeten toon de verschillende groepen in en vertelde welke routes ze moesten rijden over de enorm uitgestrekte landerijen. Toen hij langs David liep keek hij op en bleef staan.

‘Williams,’ zei hij, ‘ben je nog steeds van plan mee te gaan op kontrole?’

‘Ik zou het spektakel niet willen missen.’

‘Goed dan. Daar je geen eigen kar hebt, zal ik je er een uit de voorraad aanwijzen. Als dat eenmaal gebeurd is ben jij er verantwoordelijk voor, en ben jij degene die ervoor zorgt dat hij in perfekte staat verkeert, te allen tijde. Reparaties of opgelopen schade die vermeden hadden kunnen worden, worden van je loon afgehouden. Begrepen?’

‘Klinkt redelijk.’

‘Ik deel je in bij Griswolds team. Ik weet dat hij en jij niet met elkander kunnen opschieten, maar in het veld is hij onze beste man en jij een aardkruiper zonder ervaring. Ik zou een minder bekwaam iemand niet met jou op willen schepen. Kun je met een zandkar omgaan?’

‘Met een beetje oefening kan ik met elk rijdend vehikel omgaan.’ ‘Dat denk jij, hè? We zullen je in de gelegenheid stellen dat waar te maken.’ Hij stond op het punt er vandoor te gaan toen hij plots iets zag dat zijn aandacht trok. ‘En waar denk jij datje heen gaat?’ blafte hij.

Bigman stapte juist naar buiten. Hij droeg een nieuwe uitrusting en zijn laarzen spiegelden van het poetsen. Zijn haar was geknipt, zijn gezicht gewassen en roze. ‘Ik ga mee op kontrole, Hennes, meneer Hennes. Ik heb vandaag vrij en ben nog steeds boerenknecht. Volgens de papieren dan, zelfs al ben ik nu bij het keukenpersoneel ingelijfd. Daarom heb ik het recht mee te gaan op kontrole. Het betekent ook dat ik recht heb op mijn oude kar en mee te rijden in mijn oude groep.’

Hennes haalde de schouders op. ‘Je hebt de regels aardig uit je hoofd geleerd, en het zal ook wel zo zijn, veronderstel ik. Nog een week, Bigman, nog een week. Als je daarna ook nog maar ergens een voet op terrein van Makian zet, zal ik eens een echte vent op je af sturen.’

Bigman maakte een dreigend gebaar naar de rug van Hennes toen hij wegliep en wendde zich vervolgens tot David. ‘Ooit een neusstuk gebruikt, aardkruiper?’

‘Niet daadwerkelijk. Ik heb er natuurlijk wel van gehoord.’

Van gehoord hebben is nog niet gebruikt hebben. Ik heb er een voor je meegebracht. Kom, ik zal je laten zien hoe je hem moet bevestigen. Nee, nee, je duimen daar houden. Nu opletten hoe ik mijn handen hou. Inderdaad. Nu over je hoofd heen en let er op dat de riemen in de nek niet in de knoop raken, anders krijg je een pracht van een hoofdpijn. Kun je er nu doorheen kijken?’

Het bovenste gedeelte van Davids gelaat was veranderd in een uit plastic bestaande monstruositeit; de dubbele tube die van de zuurstofcylinders aan weerskanten van zijn kin omhoog liep versterkte nog eens het onaardse uiterlijk.

‘Heb je moeilijkheden met ademhalen?’ vroeg Bigman.

David had het moeilijk; hij vocht om lucht binnen te krijgen. Plots rukte hij het neusstuk weg. ‘Hoe zetje hem aan? Er zit geen drukmeter op.’

Bigman lachte. ‘Dat heb je nog tegoed van gisteravond toen je me de stuipen op het lijf joeg. Je hebt geen drukmeter nodig. De cylinders laten automatisch zuurstof schieten zodra de warmte en de druk van je gezicht kontakt maken. Het afsluiten gebeurt automatisch, meteen als je hem afzet.’

‘Dan is er iets mis mee. Ik -’

‘Er mankeert niets aan. Hij geeft een druk af van een vijfde normaal, als tegenhanger voor de atmosferische druk op Mars. Hier binnenin de koepel kan je het niet naar binnen zuigen omdat de druk gelijk is aan die op Aarde. In de woestijn zal hij prima werken. Daar zal het ook voldoende zijn, zelfs al is het maar een vijfde normaal, het is allemaal zuurstof. Je zult net zo veel zuurstof binnenkrijgen als nu. Eén ding moetje echter wel in het oog houden: je moet door je neus inademen, maar door je mond uitademen. Doe je dat niet en adem je door je neus uit, dan beslaan je oogglazen, en dat is niet zo best.’

Hij liep om David heen en schudde zijn hoofd. ‘Maar ik zou niet weten wat ik aan je laarzen moest doen. Zwart en wit! Het lijkt nergens op.’ Vluchtig wierp hij een blik op zijn eigen laarzen met de rose en vermiljoenrode kreaties; hij was er niet weinig trots op.

‘Ik red me wel,’ zei David. ‘Je kunt nu beter jouw kar gaan opzoeken. Het ziet ernaar uit dat we elk ogenblik kunnen vertrekken.’ ‘Je hebt gelijk. Enfin, doe het rustig aan. Zet je schrap voor de overgang naar een lagere zwaartekracht. Dat valt niet mee als je er niet aan gewend bent. En, aardkruiper -’

‘Nou?’

‘Hou je ogen open. Je weet wat ik bedoel.’

‘Bedankt, zal ik doen.’

De zandkarren stonden nu in groepjes van negen opgesteld. Bij elkaar waren het er meer dan honderd, elk met een boerenknecht die boven de banden en het kontrolepaneel uitkeek. Elk voertuig had met de hand beschilderde leuzen en kreten. De zandkar die voor David naar buiten gereden werd droeg de leuzen van een half dozijn vorige eigenaars, met voorop: ‘Kijk uit, meisjes’, die schuin afliep naar de zijkant en overging in: ‘Dit is geen stofstorm. Ik ben het.’

David klom erin en sloot de deur. De deur sloot perfekt, er was geen naad te zien. Recht boven zijn hoofd bevond zich het luchtgat waardoor de luchtdruk binnenin de kar gelijk bleef aan de druk buiten. Het glas was niet helemaal helder. Het vertoonde een zwak waas, stille getuige van dozijnen stofstormen die er tegenaan gebeukt hadden. David zag niets op het kontrolepaneel dat hem vreemd voorkwam. Het was de standaarduitvoering van een grondvoertuig, grotendeels dan. De enkele knoppen waarvan de bedoeling hem ontging, zouden na gebruik hun funktie wel prijsgeven.

Griswold kwam woedend gebarend op hem aflopen. Hij opende zijn deur. ‘Doe je voorflappen naar beneden, stuk onbenul. Er is geen storm op komst.’

David zocht naar de juiste knop en vond die onder de staaf van het stuurwiel. De windschermen, die eruit zagen alsof ze tot metaal waren omgesmeed, kwamen los van elkaar en zonken weg in hun houders. Het zicht verbeterde. Natuurlijk, bedacht hij. De atmosfeer op Mars was nauwelijks in staat voldoende windkracht te ontwikkelen om hen schade toe te brengen, en het was zomer op Mars. Het zou niet te koud zijn.

‘Hé, aardkruiper,’ riep een stem. Hij keek op en zag Bigman naar hem gebaren. Hij bevond zich ook in Griswolds groep van negen. David zwaaide naar hem.

Een deel van de koepel kwam omhoog. Negen karren reden log schommelend op de opening af. Achter hen werd de koepel gesloten. De minuten verstreken en vervolgens kwam hij weer omhoog, en reden nog eens negen karren door de opening. Griswolds stem klonk plotseling en hard in Davids oor. David draaide zich om en zag de kleine luidspreker in het dak juist boven zijn hoofd. Het kleine rasterwerk bovenaan de staaf van het stuur was een mikrofoon.

‘Groep acht, klaar?’

Een voor een klonken de stemmen door de luidspreker. ‘Nummer een, klaar. Nummer twee klaar.’ Alle negen meldden ze zich. Na nummer zes volgde een korte pauze. Toen: ‘Nummer zeven, klaar,’ riep David. Bigman was de laatste, nummer negen.

Voor de zoveelste keer kwam een deel van de koepel omhoog en kwamen de auto’s voor David in beweging. Langzaam drukte David de weerstand in; de spoelen deden hun werk en de motor kreeg stroom. Zijn zandkar sprong naar voren en ramde bijna zijn voorganger. Meteen liet hij de weerstand los en voelde de kar onder zich trillen. Langzaam liet hij hem weer op gang komen. Ze reden de tunnel binnen en de koepelwand zakte achter hen naar beneden.

Hij was zich bewust van het sissen van lucht die in de eigenlijke koepel terug werd gepompt. Hij voelde zijn hart beginnen te bonzen, maar zijn handen lagen rustig op het stuur.

Zijn kleding bolde op en lucht ontsnapte uit zijn laarzen op het punt waar de randen de dijen raakten. Zijn handen tintelden, evenals zijn kin, en hij kreeg een opgeblazen gevoel. Hij slikte herhaaldelijk om de pijn in zijn oren af te doen nemen. Na vijf minuten hapte hij naar lucht; de zuurstoftoevoer was nog te gering voor zijn behoeften. De anderen duwden hun neusstukken op hun plaats. Hij volgde hun voorbeeld en deze keer voelde hij de zuurstof zijn neusgaten binnenstromen, zonder problemen. Hij haalde diep adem en blies de afgewerkte lucht door zijn mond uit. Armen en voeten tintelden nog steeds, maar het vreemde gevoel begon af te nemen.

Kort daarop werden de deuren voor hem geopend en glinsterde het vlakke, rossige zand van Mars in de zwakke stralen van de zon.

Er klonk een eenstemmige kreet uit de kelen van acht boerenknechten: ‘Zand w-e-e-e-eg!’ en de eerste karren in de rij kwamen in beweging.

Het was de traditionele kreet die een schrille hoge toon kreeg in de ijle Marsiaanse lucht. David drukte de weerstand in en kroop over de streep die de grens tussen het metaal van de koepel en de aarde van Mars markeerde.

Het volgende ogenblik kwam de klap!

De plotselinge verandering in zwaartekracht sorteerde hetzelfde effekt als een val van honderd meter hoogte. Zestig van zijn honderd kilo aan lichaamsgewicht verdwenen bij het oversteken van de streep. Hij voelde het tot in zijn tenen toe en greep zich vast aan het stuurwiel toen het gevoel van een eindeloos lange val bleef aanhouden. De zandkar schoot naar links en naar rechts.

Er was de klank van Griswolds stem, die ondanks het holle geluid, veroorzaakt door de ijle lucht, zijn rauwheid behield. ‘Nummer zeven, terug in de rij!’

David vocht met het stuurwiel, vocht tegen het vreemde gevoel dat aan hem trok, vocht om een duidelijk zicht op de karren voor hem te krijgen. Gretig zoog hij de zuurstof door zijn neusstuk op en langzaam kreeg hij zichzelf weer onder kontrole.

Hij kon Bigman bezorgd naar hem zien kijken. Hij liet het stuurwiel met een hand los en zwaaide heel kort, vervolgens koncentreerde hij zich op de weg.

De Marsiaanse woestijn was nagenoeg vlak, vlak en dor. Hier wilden zelfs de meest stugge struiken niet groeien. Dit bepaalde deel was misschien wel duizenden zo niet miljoenen jaren dood en verlaten geweest. De gedachte dat hij het misschien wel bij het verkeerde eind had kwam bij hem op. Misschien was het woestijnzand wel bedekt geweest met blauw groene mikro-organismen, voor de komst van de Aardbewoners die hen hadden verschroeid om ruimte voor hun boerderijen te maken.

De karren voor hem wierpen stof op dat langzaam neerzeeg, als in een vertraagde filmprojektie.

Davids kar gedroeg zich allesbehalve naar wens. Hij bleef zijn snelheid vergroten, maar niets hielp; er moest iets mis zijn. De anderen, voor hem, reden over het zand alsof er niets aan de hand was, maar hij hopte op en neer als een stuiterende strandbal. Bij elke oneffenheid in de grond, bij elke rotsrichel, steeg zijn kar een eindje op. Langzaam zweefde hij door de lucht, meters hoog, met wielen die in het niets ronddraaiden. Langzaam zakte hij dan weer naar beneden om meteen naar voren te schieten als de wielen houvast in het zand vonden.

Hij raakte achter op de anderen, maar zodra hij het pedaal helemaal naar beneden drukte, werd het springen erger. De lage zwaartekracht was er natuurlijk de oorzaak van, maar de anderen schenen het op de een of andere wijze te compenseren. Hij vroeg zich af hoe ze het deden.

Het werd koud. Ofschoon het zomer op Mars was, schatte hij de temperatuur niet ver boven het vriespunt. Hij kon rechtstreeks in de zon aan de hemel kijken. Het was een dwergzon in een purperen lucht waarin hij drie sterren kon onderscheiden. De lucht was te ijl om veel van hun licht door te laten; in ieder geval niet in die mate als op Aarde.

Griswolds stem bereikte hem weer via de luidspreker. ‘De karren een, vier en zeven naar links. De karren twee, vijf en acht naar het midden. De karren drie, zes en negen naar rechts. De karren twee en drie hebben de leiding van hun groepjes.

Griswolds kar, nummer een, begon naar links uit te wijken, en David die hem met zijn ogen volgde zag achter hem een donkere streep, links aan de horizon. Nummer vier volgde nummer een en David draaide scherp aan zijn stuur om precies achter hem te blijven.

De gebeurtenissen die toen plaatsvonden volgden elkaar in een razendsnel tempo op. Zijn kar raakte in een slip, zo snel dat hij nauwelijks tijd kreeg te beseffen wat er precies gebeurde. Wanhopig gaf hij een draai aan het stuur in de sliprichting. Hij sloot de stroomtoevoer af en voelde de banden over het zand krijsen terwijl de kar verder wentelde. De woestijn cirkelde om hem heen zodat zijn enige indruk die van een vlakke rode vlakte was.

En het volgende ogenblik klonk Bigmans schelle kreet door de luidspreker. ‘Trap de noodtraktie in, vlak naast de weerstand, rechts.’

David tastte wanhopig naar de noodtraktie, wat dat ook wezen mocht, maar zijn voet vond niets. De donkere streep aan de horizon dook voor hem op en verdween vervolgens weer. Toch had hij in die flits meer gezien dan even tevoren en besefte hij wat die donkere streep betekende. Het was een spleet, lang en recht, gelijk aan die op de maan van de Aarde. Het waren scheuren in het planetaire oppervlak, ontstaan toen de wereld miljoenen jaren geleden uitdroogde. Ze waren soms wel honderd meter breed en geen mens had ooit hun diepte gepeild.

Het is een rose, stompe knop,’ riep Bigman. ‘Trap maar in het wilde weg.’

David volgde zijn advies op en voelde plots iets onder zijn voet meegeven. Het snelle wentelen van zijn zandkar ging over in een rukkende beweging en onder zich hoorde hij een krijsend geschraap dat hem door merg en been ging. Het stof kwam in wolken omhoog, verstikte hem en ontnam hem het zicht. Hij boog zich over het stuur heen en wachtte. De kar tolde nu minder snel. En kort daarop kwam hij, eindelijk, tot stilstand. Hij leunde achterover en haalde enkele malen kalm adem. Vervolgens zette hij zijn neusstuk af, veegde de binnenkant schoon terwijl de koude lucht in zijn neusgaten en ogen prikte en zette hem weer op.

Zijn kleren waren roestgrijs van het stof, dat zich ook op zijn kin had vastgezet. Het zat in een dikke korst op zijn lippen en het interieur van zijn kar was er smerig van geworden.

De twee andere karren in de sub groep waren tot naast hem opgetrokken. Griswold klom uit een ervan, zijn gestoppeld gelaat monsterachtig lelijk door het neusstuk. Meteen ook besefte David waarom stoppeltjes en baarden bij boerenknechten zo populair waren. Ze vormden een bescherming tegen de koude, ijle wind op Mars.

Griswold grijnsde en liet daarbij twee rijen gele en gebroken tanden zien. ‘Aardkruiper, de reparatiekosten aan deze zandkar zullen van je loon afgehouden worden. Hennes heeft je gewaarschuwd.’

David opende de deur en klom naar buiten. Aan de buitenkant leek de aangerichte schade nog veel groter, voor zover dat mogelijk was. De banden waren stukgereten, enorme tanden staken eruit naar buiten, waarschijnlijk was dat de ‘noodtraktie’.

‘Nog geen cent zal van mijn loon betaald worden, Griswold. Er was iets niet in orde met mijn kar.’

‘Dat klopt: de bestuurder. Een domme, lomp reagerende chauffeur, dat scheelde er aan de kar.’

Met hoge snelheid naderde een zandkar die piepend afremde. Griswold draaide zich om, zijn stoppeltjeskin driftig naar voren gestoken. ‘Als de donder hier vandaan, bemoeial. Ga verder met je werk.’

Bigman sprong uit zijn kar. ‘Niet voor ik een blik op de kar van de aardkruiper geworpen heb.’ Bigman woog nog geen vijfentwintig kilo op Mars en met één lange sprong stond hij naast David. Even zakte hij door de knieën, maar meteen rechtte hij zich weer. ‘Waar zijn de staafgewichten, Griswold?’ zei hij.

‘Wat zijn staafgewichten, Bigman?’ vroeg David.

De kleine kerel sprak snel. ‘Als je met deze karren een gebied met lage zwaartekracht inrijdt, bevestig je dertig centimeter dikke staven boven elk van de assen. Binnen de koepels haal je ze eruit. Het spijt me, kerel, maar ik had nooit gedacht dat ze je op deze manier-’ David legde hem met een handgebaar her zwijgen op. Woede welde in hem op. Het verklaarde waarom zijn kar bij elke hobbel steeds omhoog zweefde, terwijl de andere aan de aarde vastgekleefd leken. Hij wendde zich tot Griswold. ‘Wist jij dat ze ontbraken?’

Griswold vloekte. ‘Elke man is verantwoordelijk voor zijn eigen kar. Als jij niet gezien hebt dat ze weg waren, is dat jouw schuld, gewoon slordigheid.’

Alle karren hadden zich inmiddels naar de onheilsplaats begeven. Rond het drietal vormde zich een kring van harige mannen. Ze waren vol aandacht, maar hielden zich rustig en kwamen niet tussenbeide.

Bigman was nijdig. ‘Jij homp silica, deze man is een groentje hier. Er kan niet van hem verwacht worden -’

‘Stil, Bigman,’ zei David. ‘Dit is mijn zaak. Ik vraag het je nogmaals, Griswold. Was jij hier tevoren van op de hoogte?’

‘En ik heb je al verteld, aardkruiper, dat in de woestijn een man voor zichzelf moet kunnen zorgen. Ik ben niet van plan kindermeisje te spelen.’

‘Al goed. In dat geval zal ik van nu af aan geheel en alleen voor mezelf zorgen.’

David keek om zich heen. Ze stonden bijna bij de rand van de spleet. Nog drie meter en hij zou een dood man geweest zijn. ‘Jij zult dat echter ook moeten doen, want ik ga in jouw kar verder. Jij kan die van mij naar de koepel terugrijden of hier blijven.’ Griswolds hand flitste naar zijn heup. De kring wachtende mannen protesteerde eensgezind. ‘Eerlijk vechten! Eerlijk vechten!’

De code van de Marsiaanse woestijn was bikkelhard, maar oneerlijk spel kwam er niet in voor. Daar hield iedereen zich aan en zorgde ervoor dat anderen dit ook deden. Enkel dankzij dergelijke onderlinge afspraken kon een man beschermd worden tegen een onvermoede stoot met een krachtmes of een plofferlading in zijn buik.

Griswold keek naar de harde gezichten rondom hem.

‘We zullen het uitvechten als we terug in de koepel zijn. Terug naar jullie posten, mannen.’

‘Dan zie ik je in de koepel wel,’ zei David, ‘maar wees nu zo vriendelijk een stap opzij te doen.’

Zonder zich te haasten begon hij te lopen. Griswold stapte achteruit. ‘Stom groentje,’ zei hij. ‘We kunnen geen vuistgevecht houden met neusstukken op. Heb jij dan alleen maar botten in je hoofd?’ ‘Zetje neusstuk dan af,’ zei David, ‘dan doe ik dat ook. Hou me door een eerlijk gevecht tegen, als je daartoe in staat bent.’

‘Eerlijk vechten!’ klonk de instemmende kreet van de mannen, en Bigman riep: ‘Buigen of barsten, Griswold.’ Hij sprong naar voren en griste Griswolds ploffer van zijn heup.

David hield zijn neusstuk met één hand vast. ‘Klaar?’

‘Ik geef het sein,’ riep Bigman.

De mannen schreeuwden verward door elkaar. Nieuwsgierig wachtten ze af. Griswold keek met schichtige blik vluchtig om zich heen.

Bigman telde. ‘Een -’

En bij de derde tel deed David rustig zijn neusstuk af en wierp hem, met de bijbehorende cylinders, opzij weg. Hij stond daar onbeschermd en hield zijn adem in tegen de dodelijke atmosfeer van Mars.

7

BIGMAN DOET EEN ONTDEKKING

Griswold verroerde zich niet en zijn neusstuk bleef waar het was. Uit de kring toeschouwers steeg een dreigend gegrom op.

David bewoog zich zo snel hij durfde en hield met het nemen van zijn passen rekening met de geringe zwaartekracht. Hij sprong onhandig toe (het was bijna alsof hij zich in water bevond dat hem vasthield) en greep Griswold bij de schouder. Hij draaide opzij weg en ontweek daardoor de knie van de boerenknecht. Een hand reikte naar Griswolds kin, greep het neusstuk en trok het omhoog en eraf.

Met een gesmoorde kreet probeerde Griswold het neusstuk nog te pakken, maar de kreet ging over in een grauw en hij hield zijn mond stijf dicht om geen lucht te verliezen. Hij verbrak de greep, ietwat wankelend.

Langzaam omcirkelde hij David.

Sinds David voor het laatst adem gehaald had, was bijna een minuut verstreken. Zijn longen gaven blijk van de spanning. Griswold hurkte neer en sprong op David af, zijn ogen opgezwollen en rood. Zijn benen leken wel van rubber, zijn bewegingen als die van een balletdanser. Hij was aan de geringe zwaartekracht gewend en wist wat hij wel en niet kon doen. Grimmig besefte David dat hij het zonder die wetenschap moest stellen. Eén snelle, onvoorziene beweging en hij zou gevloerd worden.

Elke seconde begon nu mee te tellen. David bleef buiten bereik en keek gespannen naar de grimas op Griswolds gelaat; de man kreeg het steeds moeilijker. Zelf had hij de longen van een atleet. Griswold at en dronk te veel om in goede vorm te zijn.

Plots zag hij de spleet. Hij stond er op nog geen twee meter bij vandaan. Griswold had hem bewust in de richting van de steil aflopende klip gemanoeuvreerd.

Hij stopte zijn terugtrekkende beweging. Binnen tien seconden zou Griswold aan moeten vallen.

En dat gebeurde ook.

David liet zich opzij vallen en greep de ander bij zijn schouder. Door de heftigheid van de aanval draaide hij rond en maakte van de wenteling gebruik om zijn vuistslag extra kracht bij te zetten. Hij raakte de kaak van de man vlak onder het oor.

Griswold wankelde blindelings van hem weg, liet zijn adem ontsnappen en vulde zijn longen met een mengsel van argon, neon en koolzuurgas. Langzaam kromp hij ineen. In een laatste poging probeerde hij overeind te komen, slaagde daar half in, begon weer te vallen en wankelde voorwaarts om zijn evenwicht te behouden. . .

Een verward geschreeuw bereikte Davids oren. Op trillende benen, voor alles doof en blind uitgezonderd het neusstuk op de grond, liep hij terug naar zijn kar. Terwijl hij zijn gekwelde, om zuurstof schreeuwende lichaam langzaam en met waardigheid probeerde te bewegen, bevestigde hij met zorg zijn cylinders en drukte het neusstuk op zijn plaats. Vervolgens, eindelijk, zoog hij in een keer zijn longen vol zuurstof. Het voelde aan als een plens water in een uitgedroogde maag.

Een volle minuut later was hij pas weer tot iets in staat, maar voor die tijd kon hij enkel diep ademhalen om zijn geteisterde longen weer op peil te brengen. Hij opende zijn ogen.

‘Waar is Griswold?’

Ze stonden allemaal om hem heen, Bigman vooraan.

De kleine man was verbaasd. ‘Zag je het niet?’

‘Ik sloeg hem neer.’ David keek scherp om zich heen. Griswold was nergens te zien.

Bigman wees met zijn duim naar beneden. ‘De spleet in.’

‘Wat?’ David fronste onder het neusstuk. ‘Ik vind het geen leuk grapje.’

‘Nee, het is geen grap. Hij ging als een duiker over de rand. Bij alle ruimte, het was zijn eigen schuld.’

‘Duidelijk zelfverdediging, aardkruiper.’ Iedereen praatte door elkaar heen.

‘Wat gebeurde er?’ zei David. ‘Gooide ik hem erin?’

‘Nee,’ zei Bigman. ‘Jij deed het niet. Je raakte hem en de schurk ging neer. Hij probeerde op te staan en viel weer. Toen hij probeerde zijn evenwicht te bewaren, duikelde hij min of meer naar voren, te suf om te zien wat voor hem lag. We probeerden hem te pakken, maar kregen daar de kans niet voor, en daar ging hij. Als hij niet zo driftig geprobeerd had jou naar die spleet toe te dwingen om je erin te duwen, zou het niet gebeurd zijn.’

David keek naar de mannen. Zij keken naar hem.

Ten slotte stak een van de boerenknechten zijn hand uit. ‘Prima show, collega.’

Het werd kalm gezegd, maar het betekende dat zij hem accepteerden, voorgoed, en het brak de spanning.

Bigman uitte een luide triomfkreet, sprong drie meter hoog in de lucht en zakte langzaam weer naar beneden, met benen die hij als een ballerina onder zich uitsloeg; een toer die op Aarde onmogelijk uitvoerbaar zou zijn. De anderen verdrongen zich rondom David. Mannen die David eerder met ‘aardkruiper’ of ‘jij’ hadden aangesproken, klopten hem op de schouders en vertelden hem dat hij iemand was waar Mars trots op kon zijn.

‘Mannen, laten we de kontrole voortzetten,’ schreeuwde Bigman. ‘We hebben Griswold niet nodig om ons werk te doen.’

‘Gelijk heb je,’ zei een van hen en de anderen vielen hem bij. ‘Kom mee, kollega,’ zeiden ze tegen David. De voormalige aardkruiper sprong in de kar die een kwartier geleden nog eigendom van Griswold was geweest en zette die in beweging.

Weer klonk de overbekende roep: ‘Zand w-e-e-eg!’ die door de ijle lucht tot een schrille kreet werd teruggebracht.

Het nieuws verspreidde zich via de zandkarradio en sprong over de lege vlakten tussen de met glas overkapte stroken bouwland. Terwijl David zijn voertuig handig door de gangen tussen de glazen wanden op en neer stuurde, zocht het nieuws van Griswolds verscheiden zich een weg over de uitgestrektheid van de boerderij. De acht overgebleven mannen in Griswolds sub groep kwamen nog eenmaal tezamen in het wegstervende, roestkleurige licht van de verdwijnende zon en namen de weg terug die ze ’s ochtends ook op de heenweg hadden bereden. Terug op de boerderij kwam hij tot de ontdekking dat hij nu bijna een beroemdheid was.

Die dag was er geen avondeten. Ze hadden in de woestijn een maaltijd gebruikt en een half uur na de aankomst van de laatste karren, verzamelden de mannen zich voor het hoofdgebouw en namen een afwachtende houding aan.

Er bestond geen twijfel over dat Hennes en Makian inmiddels van het gevecht gehoord hadden; de ‘Hennes’-aanhangers waren ruim vertegenwoordigd.

Tenminste, de mannen die aangenomen waren sedert Hennes tot voorman was benoemd en wiens belangen te zeer met die van Hennes verbonden waren om ervoor zorg te dragen dat nieuws zich ook in die richting had verspreid. Nieuwsgierig naar de afloop wachtten de mannen gespannen af.

De oorzaak school niet in het feit dat zij Hennes niet mochten. Hij was efficiënt en geen bruut. Maar toch was er iets dat als een barrière tussen hem en de mannen in stond. Hij was koel en afstandelijk en beschikte niet over de eigenschap zich gemakkelijk op gelijke voet met de mannen te bewegen, iets waarmee zijn voorgangers geen enkele moeite hadden gehad. Op Mars, waar de sociale verschillen te verwaarlozen waren, was dat een ernstige tekortkoming en iets waartegen de mannen zich' onbewust afzetten.

Griswold zelf was allesbehalve populair geweest. Kortom, de opwinding op Makians boerderij was zo groot als ze in geen drie Marsjaren geweest was, en een Marsjaar komt net een maand tekort om twee jaren op Aarde vol te maken.Zodra David op het toneel verscheen ging een luid gejuich op en werd de weg voor hem vrijgemaakt, ofschoon een kleine groep die zich afzijdig hield hem sombere blikken toewierp.

Binnen moest het gejuich ook gehoord zijn, want Makian, Hennes en Benson stapten de deur uit. Hennes liep naar voren en keek neerbuigend naar de mannen.

‘Meneer,’ zei David. ‘Ik kom uitleg geven voor het incident dat vandaag plaatsvond.’

Hennes antwoordde met vlakke stem. ‘Vandaag stierf een waardevolle kracht. De aanleiding hiertoe was een ruzie met jou. Kan jouw uitleg dat feit wegnemen?’

‘Nee, meneer, maar Griswold werd in een eerlijk gevecht verslagen.’

‘Griswold probeerde de jongen van kant te maken,’ klonk een stem uit de menigte. Per ongeluk vergat hij staafgewichten in de kar van de jongen te laten installeren.’ Hier en daar werd hard en sarcastisch gelachen.

Hennes trok wit weg. Zijn vuisten balden zich. ‘Wie zei dat?’

Het was stil, maar even daarna klonk een klein hoog stemmetje uit de menigte op: ‘Geloof me nu toch, meneer, ik was het niet, echt waar.’

Vooraan stond Bigman, de handen ineengeslagen voor zijn buik, de ogen neerwaarts gericht; de bescheidenheid zelve.

Voor de tweede keer ging een brullend gelach op. Hennes wist ternauwernood zijn woede meester te blijven. ‘Wil je beweren dat er een aanslag op jouw leven gepleegd is?’ zei hij.

‘Nee. Ik beweer alleen dat het een eerlijk gevecht was. Een man die een eerlijk gevecht aangaat moet proberen het er zo goed mogelijk vanaf te brengen. Bent u soms van plan de regels te wijzigen?’ Het publiek liet een goedkeurend gejuich horen. Hennes keek om zich heen. ‘Ik vind het een spijtige zaak,’ riep hij, ‘dat jullie misleid en opgezet worden tot akties over te gaan waarvan jullie spijt zullen krijgen. En nu allemaal weer terug naar jullie werk, maar denk eraan dat jullie houding van vanavond niet licht vergeten zal worden. Wat jou betreft, Williams, we zullen de zaak in overweging nemen. Het laatste woord is hierover nog niet gesproken.’ Met grote passen liep hij terug naar het hoofdgebouw en na een korte aarzeling volgden de anderen hem.

De volgende dag vroeg werd David naar Bensons kantoor geroepen. Het was een lange nacht geweest, met een groot feest dat David niet had kunnen ontlopen en waarvan hij zich evenmin terug had kunnen trekken, en hij gaapte nadrukkelijk toen hij bukte om een botsing met de bovendrempel te voorkomen.

‘Kom erin, Williams,’ zei Benson. Hij was gekleed in een witte werkjas en de lucht in het kantoor was doorgeurd met een specifiek dierlijke reuk, afkomstig van de kooien met ratten en hamsters. Hij glimlachte.

‘Je ziet er slaperig uit. Ga zitten.’

‘Bedankt,’ zei David. ‘Ik ben slaperig. Wat kan ik voor je doen?’

‘Het gaat erom wat ik voor jou kan doen, Williams. Je verkeert in moeilijkheden en dat zou nog erger kunnen worden. Ik ben bang dat je niets van de omstandigheden op Mars begrijpt. Makian is wettelijk gevolmachtigd opdracht te geven jou neer te laten schieten als hij van mening is dat de dood van Griswold moord was.’ ‘Zonder rechtszitting?’

‘Nee, maar Hennes is heus wel in staat twaalf mannen te vinden die bereid zijn in zijn straatje te denken.’

‘Hij zou last krijgen met de andere mannen als hij dat probeerde, of niet?’

‘Weet ik. Ik heb het Hennes gisteravond keer op keer onder zijn neus gewreven. Denk niet dat hij en ik met elkaar kunnen opschieten, integendeel. Hij is mij te bazig; veel te gecharmeerd van zijn eigen bedenksels, zoals zijn detective-aanpak waar ik het laatst over heb gehad. En Makian was het helemaal met me eens. Hij moet natuurlijk Hennes alle aangelegenheden met de mannen laten regelen, daarom kwam hij gisteren ook niet tussenbeide, maar hij vertelde Hennes gisteren zonder er omheen te draaien dat hij niet van plan is zijn boerderij ten onder te zien gaan door toedoen van een stomme boef als Griswold, en Hennes moest beloven de zaak voorlopig te laten rusten. Desondanks zal het incident hem lang bijblijven en aan Hennes als vijand heb je een slechte.’

‘Ik zal het risiko moeten nemen, is het niet?’

‘We kunnen het risiko tot een minimum beperken. Ik heb Makian gevraagd of jij me hier mocht assisteren. Je zou me goed kunnen helpen, moetje weten, zelfs al ontbreekt je een wetenschappelijke achtergrond. Je kunt helpen de dieren te voeden en de kooien schoon te houden. Ik zou je kunnen leren hoe je ze verdoven moet en injekties moet geven. Veel stelt het niet voor, maar op die manier zal je Hennes niet voor de voeten lopen en voorkomen dat de stemming hier op de boerderij tot ver onder het nulpunt zakt, iets dat we nu niet kunnen hebben. Wat vind je ervan?’

‘Het zou wel een maatschappelijke afgang zijn voor iemand die juist te horen heeft gekregen dat hij zich vanaf heden als een volwas boerenknecht kan beschouwen,’ zei David zo ernstig mogelijk.

De wetenschapper fronste. ‘Ach, schei toch uit, Williams. Je neemt toch niet serieus wat die dwazen je vertellen? Boerenknecht! Ha, het is een fraaie naam voor een semi-geschoolde arbeider in de agrarische sektor en niets meer. Je zou wel gek zijn als je naar hun kronkelige opvattingen over hun sociale status luistert. Kijk, als je mij hier komt helpen, zou je misschien een bijdrage kunnen leveren aan het oplossen van het gifmysterie. Je zou meehelpen de dood van je zuster te wreken. Daarom kwam je toch naar Mars, is het wel?’

‘Oké, oké, ik zal het doen,’ zei David.

‘Geweldig.’ Bensons ronde gezicht plooide zich in een opgeluchte glimlach.

Bigman keek voorzichtig door de deuropening. Half fluisterend riep hij. ’Hé!’

David draaide zich om en sloot de deur. ‘Hallo, Bigman.’

‘Is Benson in de buurt?’

‘Nee, hij is de rest van de dag afwezig.’

‘Oké.’ Bigman kwam binnen, voorzichtig, alsof hij tot elke prijs wilde vermijden dat zijn kleding, al was het maar bij toeval, in kontakt zou komen met een willekeurig voorwerp in het laboratorium.

‘Vertel me niet dat je iets tegen Benson hebt.’

‘Wie? Ik? Hij is gewoon een beetje. . . je weet wel.’ Hij tikte enkele keren met een vinger tegen zijn slaap. ‘Welke volwassen man komt er nu naar Mars om een beetje met dieren te sollen? En hij loopt ons altijd te vertellen hoe wij het zaaien en het oogsten moeten aanpakken. Wat weet hij daar nou van? Op een universiteit op Aarde leer je niets over het boerenbedrijf op Mars. Maar
toch doet-ie alsof hij beter op de hoogte is dan wij. Vat je me? Af en toe moeten we hem even op zijn plaats wijzen.’

Somber keek hij David aan. ‘En kijk nu eens naar jezelf. Hij heeft je helemaal uitgedost in een soort nachthemd en laat je oppasser voor een muis spelen. Wat is er met je?’

‘Het is maar voor een poosje,’ zei David.

‘Nou.’ Bigman aarzelde een ogenblik en stak vervolgens met een ernstig gezicht zijn hand uit. ‘Ik kom gedag zeggen.’

David schudde de hand. ‘Ga je ervandoor?’

‘De maand is om. Ik heb mijn papieren, dus nu kan ik elders een andere baan krijgen. Ik ben blij dat ik jou ontmoet heb, aardkruiper.’ Bigman maakte nog steeds van de term gebruik, ofschoon alle onvriendelijkheid eruit verdwenen was. ‘Als jouw termijn verstreken is kunnen we elkaar misschien nog eens opzoeken. Jij zal toch ook niet onder Hennes willen blijven werken.’

‘Wacht even.’ David liet de hand van de kleine man niet los. ‘Je gaat nu naar Wingrad Stad, is het wel?’

‘Ja, inderdaad. Een baan zoeken.’

‘Mooi, hier heb ik een week op gewacht. Ik kan niet van de boerderij weg, Bigman, zou jij een boodschap voor me willen doen?’ ‘Met plezier. Je zegt het maar.’

‘Het is ietwat riskant, want je zult hier terug moeten komen.’

‘Dat zit wel goed. Ik ben niet bang voor Hennes. Bovendien bestaan er mogelijkheden elkaar te ontmoeten waar hij geen weet van heeft. Ik ben al een poos langer op Makians boerderij.’

David dwong Bigman plaats te nemen op een stoel. Hij hurkte naast hem neer en fluisterde: ‘Luister, op de hoek van de Kanaal- en Phobosstraat in Wingrad Stad is een bibliotheek. Ik wil datje enkele boekfilms en een viewer voor me haalt. De informatie die je nodig hebt om de juiste films in handen te krijgen zit in deze verzegelde. . . ’

Bigmans hand schoot uit en greep Davids pols. Met zijn vrije hand duwde hij de mouw omhoog.

‘Hé, wat ben je van plan?’ zei David onthutst.

‘Ik wil iets bekijken,’ hijgde Bigman. Op dat moment had hij Davids pols ontbloot, draaide de binnenkant naar boven en keek naar de huid, ademloos.

David deed geen moeite zijn arm terug te trekken. Achteloos keek hij naar zijn pols. ‘En, wat moet je nu?’

‘De verkeerde,’ mompelde Bigman.

‘Echt?’ David trok zijn hand zonder moeite uit Bigmans greep los en liet zijn andere pols zien. Hij hield beide armen gestrekt voor zich. ‘Waar zocht je naar?’

‘Je weet waarnaar ik zocht. Ik dacht al datje gezicht me bekend voorkwam toen ik je de eerste keer zag. Maar ik kon het niet plaatsen. Ik kan mezelf wel voor m’n kop slaan. Welke aardbewoner komt er nu hierheen en wordt binnen een maand net zo hoog gewaardeerd als een hier geboren en getogen boerenknecht? Maar nee, eerst moet je me naar de bibliotheek van de Wetenschapsraad sturen voor het me begint te dagen.’

‘Ik begrijp je nog steeds niet, Bigman.’

‘Ik denk het wel. . . David Starr.’ ln zijn triomf schreeuwde hij de naam bijna uit.

8

EEN NACHTELIJKE ONTMOETING

‘Stil, man,’ zei David.

Bigmans stem nam in volume af. ‘Ik heb je vaak genoeg op de video gezien. Maar waarom is het teken niet op je polsen te zien? Ik dacht dat leden van de Raad allemaal een teken droegen?’

‘Hoe kom je daaraan? En wie vertelde je dat de Wetenschapsraad in de bibliotheek huist?’

Bigman bloosde. ‘Je moet niet op een boerenjongen neerkijken. Ik heb in de stad gewoond. Ik heb zelfs een opleiding gehad.’

‘Mijn verontschuldigingen. Zo bedoelde ik het niet. Wil je me nog steeds helpen?’

‘Niet voor ik weet hoe het met dat teken zit.’

‘Dat is niet zo moeilijk. Het is een kleurloze tatoeëring die onder normale omstandigheden niet te zien is en alleen zichtbaar wordt als ik dat wil.’

‘Hoe is dat mogelijk?’

‘Het is een kwestie van emotie. Elke menselijke emotie gaat vergezeld door een bepaald hormoonpatroon in de bloedstroom. Er is maar een patroon dat de tatoeëring aktiveert.’ David deed niets, maar langzaam verscheen op de binnenkant van de rechterpols een vlek die donker werd. De gouden stippen van de Grote Beer en Orion gloeiden een ogenblik op en het volgende ogenblik vervaagden ze weer.

Bigmans gezicht gloeide en zijn handen kwamen werktuiglijk naar beneden om tegen zijn laarzen te kletsen. Snel greep David zijn armen vast.

‘Hé,’ zei Bigman.

‘Geen opwinding, alsjeblieft. Help je me?’

‘Tuurlijk. Vannacht kom ik terug met de spullen die je nodig hebt. Ik zal je vertellen waar we elkaar kunnen ontmoeten. Er is een plek in de buurt van de Tweede Sektie -’ fluisterend vervolgde hij zijn uiteenzetting.

David knikte. ‘Afgesproken. Hier is de enveloppe.’ Benson pakte hem aan en stak hem tussen laars en dijbeen. Hij zei: ‘In de binnenkant van de betere kwaliteit laarzen zit een zak. Wist je dat?’ ‘Inderdaad, onderschat me niet,’ lachte hij. ‘En, Bigman, mijn naam is Williams. Je moet me nooit David Starr noemen. Dan rest me nog een ding. De leden van de Raad zijn de enigen die de enveloppe kunnen openen, als iemand anders het probeert zal het hem niet goed bekomen.’

Bigman rechtte zich. ‘Niemand zal die brief openmaken. Er zijn mensen die groter zijn dan ik, daar ben ik me al te goed van bewust, maar toch zal niemand me deze brief ontnemen, reken daar maar op. En zelf zal ik er heus niet aankomen, als je dat soms dacht.’

‘Ik heb aan alle mogelijkheden gedacht,’ zei David, ‘maar wat dat laatste betreft had ik niet veel tijd nodig.’

Bigman grijnsde, maakte een schijnbeweging naar Davids kin en was verdwenen.

Voor Benson terugkeerde was het bijna tijd voor het avondmaal. Hij maakte een ongelukkige indruk en zijn rossige wangen hingen.

‘Hoe gaat het hier, Williams?’ zei hij lusteloos.

David reinigde zijn handen door ze in een bak met een zuiverende vloeistof onder te dompelen. Vervolgens hield hij ze in de stroom hete lucht, terwijl de vloeistof terugstroomde in de tanken waar het gezuiverd zou worden om daarna naar de centrale voorraad teruggepompt te worden om opnieuw gebruikt te worden. Water werd op dezelfde wijze behandeld.

‘Je ziet er vermoeid uit, Benson,’ zei David.

Omzichtig sloot Benson de deur achter zich. ‘Gisteren stierven zes mensen aan het gif,’ barstte hij los. ‘Dat is tot nu toe het hoogste aantal op één dag. De toestand blijft verergeren en wij staan machteloos.’

Somber tuurde hij naar de rijen dierenkooien. ‘Ik neem aan dat ze allemaal nog in leven zijn?’

‘Allemaal.’

‘Wat moet ik toch? Elke dag vraagt Makian me of ik al iets ontdekt heb. Verkeert hij soms in de veronderstelling dat ik ’s ochtends ontdekkingen onder mijn kussen doe? Ik was vandaag in de graansilo’s, Williams. Oceanen graan, duizenden en duizenden tonnen klaar om verscheept te worden naar de Aarde. Ik ben er ontelbare keren ingedoken, letterlijk bijna; hier vijftig graankorrels, daar vijftig graankorrels. In elke silo heb ik monsters genomen, soms heb ik wel vijf meter gegraven om korrels van de vloer naar boven te halen. Maar wat heeft het voor zin? Onder de huidige omstandigheden is het al heel wat om te veronderstellen dat een op de miljard korrels giftig is.’

Hij knikte in de richting van het koffertje dat hij meegebracht had. ‘Geloof jij dat tussen de vijftigduizend korrels die ik daar heb juist die ene korrel op de miljard zit? Het is een kans van een op twintigduizend!’

‘Benson, je vertelde me eens dat hier op de boerderij nooit iemand gestorven is, hoewel we hier bijna elke dag uitsluitend Marsiaans voedsel eten.’

‘Voor zover ik weet niet.’

‘En elders op Mars?’

Benson fronste. ‘Ik weet het niet. Ik veronderstel van niet, anders zou ik het wel gehoord hebben. Natuurlijk is het leven hier op Mars niet zo strak georganiseerd als op Aarde. Als hier iemand sterft, wordt hij meestal zonder al te veel formaliteiten begraven. Er worden wat vragen gesteld, maar -’ Hij nam David scherp op. ‘Waarom vraagje dat?’

‘Als het een Marsiaanse bakterie is, zou het best mogelijk zijn, dat de mensen op Mars eraan gewend zijn. Misschien zijn ze wel immuun.’

‘Hé, dat is zo gek nog niet voor iemand zonder een wetenschappelijke achtergrond. Eigenlijk is het een heel goed idee. Ik zal het in gedachten houden.’ Hij stak een hand uit en klopte David op de schouder. ‘Ga jij maar eten. Morgen zullen we de monsters onderzoeken en aan de dieren voeren.’

Nadat David was vertrokken ging Benson op zijn hurken naast de koffer zitten en tilde voorzichtig de gemerkte pakjes, waarvan een heel goed mogelijk een vergiftigde korrel zou kunnen bevatten, eruit. Morgen zouden de monsters gemalen worden en elk hoopje poeder zorgvuldig gemengd en nauwgezet onderverdeeld worden in twintig sub-monsters, waarvan een deel getest zou worden en een deel aan de dieren gevoed.

Morgen! David glimlachte strak. Hij vroeg zich af waar hij morgen zou zijn. Hij vroeg zich af of hij morgen nog wel in leven zou zijn.

De boerderijkoepel lag als een gigantisch prehistorisch monster in diepe rust verzonken. De noodverlichting glansde bleek tegen het dak van de koepel. Te midden van de stilte klonk het zachte gezoem van de zuurstofapparatuur in de koepel, die eveneens de Marsiaanse atmosfeer samenperste tot op Aards gehalte en vocht onttrok aan de voorraden die door de planten in uitgestrekte kassen waren gevormd.

David bewoog zich snel van schaduw tot schaduw, met een voorzichtigheid die in zekere zin niet op zijn plaats was. Niemand hield hem in het oog. Vlak boven zijn hoofd zag hij het harde materiaal waarvan de koepel gemaakt was. Bij sluis 17 bukte hij. De binnen deur was open en hij stapte de sluis in. De smalle bundel uit zijn zaklantaarn speelde over de wanden en vond het kontrolepaneel. De knoppen waren niet gemerkt, maar Bigmans aanwijzingen waren overduidelijk geweest. Hij drukte de gele knop in. Er klonk een zachte klik, een ogenblik niets en vervolgens het geluid van lucht die weggezogen werd. Het klonk veel luider dan op de dag van de kontrole het geval was geweest en daar de sluis gebouwd was om hoogstens vier mannen doorgang te verlenen, en geen negen zandkarren, nam de luchtdruk veel sneller af.

Hij bevestigde zijn neusstuk op zijn plaats, wachtte tot het sissen weggestorven was en drukte pas daarna de rode knop in. De buitendeur ging open en hij kon eruit.

Deze keer zat hij niet achter het stuur van een zandkar die hij met alle macht onder kontrole moest houden. Met zijn handen op de grond hurkte hij neer en wachtte tot het misselijk makende gevoel in zijn maag verdwenen was en hij gewend aan de geringe zwaartekracht. Het duurde nauwelijks twee minuten om dat te laten gebeuren.

Als hij nog een paar keer de overgang gemaakt had, dacht David, zou hij beschikken over wat de jongens op de boerderij ‘zwaartekracht-benen’ noemden.

Hij stond op en maakte aanstalten verder te lopen, maar geheel onvrijwillig bleef hij gefascineerd als bevroren staan. Het was de eerste keer dat hij de nachtelijke hemel van Mars zag. De sterren waren eender als op Aarde en vormden de bekende sterrengroepen. De afstand tussen Mars en de Aarde was, hoewel niet gering, onvoldoende om de verschillende posities van de sterren waarneembaar te veranderen. Maar ofschoon de positie van de sterren gelijk bleef, was dat niet het geval met hun glans.

De ijle lucht op Mars deed hun schittering nauwelijks afnemen, maar toonde ze hard en juweel-helder.

Er was geen maan, niet zoals op Aarde. Maar de twee satellieten van Mars, Phobos en Deimos, waren wel te zien en vlogen vrij door de ruimte. Ze hadden een diameter van om en nabij de twintig, vijfentwintig kilometer, kleine bergen in de grote ruimte. Ofschoon ze dichter bij Mars stonden dan de maan bij de Aarde, verschilde hun aanblik niet veel van die van de sterren. Hij volgde ze met zijn blik toen hij nog iets anders zag. Langzaam richtte hij zijn blik er op. Het was verreweg het meest glanzende voorwerp aan de hemel, met een zwak blauw groen schijnsel dat wat schoonheid betrof alles aan de hemel waar hij naar keek overtrof. Gescheiden ervan, met een omtrek die ongeveer gelijk stond aan die van de zon overdag, zag hij een tweede voorwerp, geler, met een eigen schijnsel, maar onbetekenend in de schaduw van zijn grote buurman.

David had geen kaart nodig om de identiteit van de twee vast te stellen. Het waren de Aarde en de maan, de dubbele ‘avondster’ van Mars.

Hij maakte zijn blik ervan los en wendde zich in de richting van de lage rotsrichel die in de smalle bundel van zijn zaklantaarn gevangen was. Hij begon te lopen. Bigman had hem verteld de rotsen als gids te gebruiken.

De Marsiaanse nacht was koud en David was zich pijnlijk bewust van de warme koepel achter hem.

De zandkar was onzichtbaar, bijna tenminste, in het zwakke licht van de sterren en voor hij hem zag hoorde hij het zachte zoemen van de motor.

Hij riep Bigmans naam en zag de kleine man naar buiten springen.

‘Ha,’ riep Bigman, ‘ik begon me net af te vragen of je misschien verdwaald was.’

‘Waarom loopt de motor?’

‘Dat is nogal simpel. Hoe voorkom ik anders dood te vriezen? Ze kunnen ons toch niet horen. Ik ken deze plek.’

‘Heb je de films?’

‘Of ik de films heb? Zeg, ik weet niet wat je in die brief geschreven hebt, maar voortdurend zwermden er vijf of zes wetenschappers als satellieten om me heen. Het was ‘meneer’ hier en ‘meneer’ daar. Ik ben Bigman, zei ik. En daarna was het ‘meneer Bigman’ en ‘als het u belieft, meneer Bigman’. In ieder geval -’ Bigman telde de gebeurtenissen op zijn vingers af ‘ - kreeg ik voor de dag om was vier films in mijn handen gestopt, twee viewers en een doos waar ik helemaal in zou passen. Ik heb de doos trouwens niet opengemaakt. En alsof het niet op kon, kreeg ik ook nog een zandkar te leen (of misschien was het wel een presentje, weet ik veel) om alle spullen mee te vervoeren.’

David glimlachte, maar zei niets. Hij ging de welkome warmte van de kar binnen en stelde de viewers snel in op projekteren. In elk ervan stopte hij een film. De bolle ooglenzen van zijn masker maakten het hem onmogelijk de viewer rechtstreeks te gebruiken, maar zelfs in de aangename warmte van de kar was het ophouden van zijn neusstuk een noodzaak.

Langzaam kroop de zandkar voorwaarts door de nacht op de route die Griswolds sub groep de vorige dag genomen had.

‘Ik snap het niet,’ zei Bigman. Een kwartier lang had hij al gemopperd en uiteindelijk besloot hij zijn stem te verheffen om tenminste door de piekerende David gehoord te worden.

‘Wat snap je niet?’

‘Watje in je hoofd hebt. Waar je heen gaat. Ik geloof wel dat ik er recht op heb het ook te mogen weten. Van nu af aan blijf ik bij je, Da-, Williams. Ik heb vandaag lang nagedacht, heel lang. Makian is al maanden in een slecht humeur, terwijl hij daarvoor heel anders was. Omstreeks die tijd kwam ook Hennes opdagen en was binnen de kortst mogelijke tijd voorman. En vervolgens komt ook die boekengeleerde, die Benson, zich overal mee bemoeien. Voor het allemaal begon telde hij gewoon niet mee en nu, opeens, is hij één van de grote jongens. Maar nog steeds is het einde niet in zicht en kom jij met de Wetenschapsraad opdraven. Er staan grote dingen op het spel, ik voel het, en ik wil er ook in gekend worden.’ ‘Hmm,’ zei David. ‘Heb je de kaarten gezien die ik geprojekteerd heb?’

‘Ja, gewoon oude kaarten van Mars. Ik heb ze al zo vaak gezien.’ ‘Wat dacht je van die kaarten met de aangekruiste gebieden? Weet je waar die kruisjes voor staan?’

‘Dat kan elke boerenknechtje vertellen. Er wordt aangenomen dat het grotten onder de grond zijn, maar persoonlijk geloof ik dat niet. En weet je waarom niet? Hoe kan iemand vertellen dat zich drie kilometer onder de grond grotten bevinden, terwijl er daar nooit iemand is geweest? Vertel me dat eens.’

David liet de seismografie voor wat het was. In plaats daarvan zei hij: ‘Ooit van Marsianen gehoord?’

‘Zeker,’ begon Bigman. ‘Wat is dat nu voor een vraag -’ Het volgende ogenblik schoot de zandkar van links naar rechts, omdat de kleine man bijna van de bank overeind sprong. ‘Bedoel je echte Marsianen? Marsiaanse Marsianen? Geen Marsiaanse mensen, zoals wij? Marsianen die hier woonden vóór er mensen kwamen?’

Zijn schrille lach vulde de kabine en zodra hij weer op adem was (het is moeilijk om met een neusstuk op te lachen), zei hij: ‘Je hebt zeker met die Benson gesproken?’

David vertrok geen spier, ondanks de pret en het leedvermaak van de ander. ‘Waarom zegje dat, Bigman?’

‘We hebben hem ooit eens gesnapt toen hij een boek over dat onderwerp las en nog nooit zo gelachen. Wat was-ie kwaad. Hij noemde ons onwetende boerenkinkels. Ik zocht het woord op in een oud woordenboek en vertelde de jongens wat het betekende. Hij heeft het wel geweten en tegen ons met geen woord meer over Marsianen gerept. Hij dacht natuurlijk dat jij, als aardbewoner, wel voor die onzin te vinden zou zijn.’

‘En jij weet zeker dat het onzin is?’

‘Beslist. Wat anders? De mens is al honderden jaren op Mars en niemand heeft ooit een Marsiaan gezien.’

‘En als ze nu eens drie kilometer onder de grond in die grotten leven.’

‘Er is ook niemand die de grotten ooit heeft gezien. Trouwens, hoe zouden die Marsianen beneden moeten komen?'Elke centimeter van het Marsiaanse oppervlak is verkend en er zijn heus nergens trappen die naar beneden leiden. En ook geen liften.’

‘Weetje het zeker? Ik zag er gisteren een.’

‘Wat?’ Bigman keek over zijn schouder. ‘Maak je een grapje?’ zei hij.

‘Het was geen trap, maar een gat. En het was minstens drie kilometer diep.’

‘O, je bedoelt de spleet. Ach, dat zegt niets. Mars zit vol met spleten en kloven.’

‘Precies, en ik heb een kaart waar alle spleten en kloven op Mars op aangegeven staan. Een ding viel me echter wel op. Geen enkele spleet kruist waar dan ook de grotten.

‘Wat bewijst dat?’

‘Er is iets voor te zeggen. Als jij een luchtdichte grot zou willen uithakken, heb je niets aan een gat boven je hoofd. En nog iets: elke spleet raakt bijna een grot, maar de afstand tussen de twee is elke keer net te klein.’

Het lijkt wel alsof de Marsianen ze als in- en uitgangen hebben gebruikt, of nog gebruiken.’

De zandkar kwam plotseling tot stilstand. In het vage licht van de viewers die nog steeds de twee kaarten over elkaar heen projekteerden op het platte, ingebouwde scherm, staarde Bigman somber naar David die op de achterbank zat. ‘Wacht eens even,’ zei hij. ‘Waar gaan we eigenlijk heen?’

‘Naar de spleet, Bigman. Ongeveer vier kilometer voorbij de plaats waar Griswold erin viel. Op die plaats komt de spleet het dichtst in de buurt van de grotten onder de boerderij van Makian.’

‘En als we daar eenmaal zijn?’

‘Als we er zijn ben ik van plan naar beneden te klimmen,’ zei David kalm.

9

DE SPLEET IN

‘Meen je het echt?’ vroeg Bigman.

‘Je bedoelt,’ zei David, ‘of er echt Marsianen bestaan?’

‘Ja,’ zei zijn metgezel eenvoudig.

‘Zou je me geloven, als ik je vertelde dat ze wel degelijk bestaan? ‘Nee.’ Plotseling nam hij een besluit. ‘Maar dat doet er niet toe. Ik zei dat ik van nu af aan bij je zou blijven en ik trek m’n woorden niet zomaar terug’.

Aan de horizon werd vaag iets zichtbaar van het rossige Marsiaanse ochtendgloren, dat een zwak licht over het landschap wierp. Kort daarop naderde de kar de spleet. Een half uur lang waren ze traag door de duisternis gekropen voor het geval dat, had Bigman gezegd, zij de spleet voortijdig op hun pad zouden vinden.

David klom uit de kar en naderde de gigantische spleet. De spleet was donker; een zwart en afschrikwekkend gat in de grond, dat zich naar alle kanten oneindig ver uitstrekte, de andere kant slechts een grauwgrijze streep. Hij richtte de straal van de zaklantaarn naar beneden; de lichtbundel verdween in het niets. Bigman kwam hem achterna. ‘Ben je er zeker van dat dit de plaats is?’

David keek om zich heen. ‘Volgens de kaart zitten we hier dicht bij de grotten. Hoe ver zijn we van de naastbijzijnde boerderij verwijderd?

‘Een kilometer of drie.’

De aardbewoner knikte. Het was onwaarschijnlijk dat zij door mannen van een andere boerderij lastig gevallen zouden worden. Alleen als ze op kontrole waren zouden ze zich zo ver van de koepel wagen.

‘Dan heeft het geen zin te wachten,’ zei hij.

‘Hoe dacht je het trouwens aan te pakken?’ zei Bigman. Het antwoord was duidelijk. David tilde het deksel van de doos af die Bigman uit Wingrad Stad had meegebracht. Hij gooide het opzij en keek naar de inhoud. Ooit eerder gezien?’ zei hij.

Bigman schudde zijn hoofd. Hij pakte er een vast en liet het tussen gehandschoende duim en wijsvinger ronddraaien. Het was een touw dat om de halve meter door een dwarsstuk gekruist werd. ‘Een touwladder, veronderstel ik,’ zei hij.

‘Ja,’ zei David, ‘maar het is geen touw. Dit is gesponnen silicone, lichter dan magnesium, sterker dan staal en door geen enkele temperatuur, hoe laag of hoog ook te beïnvloeden. Het wordt meestal op de maan gebruikt, waar de zwaartekracht erg laag is en de bergen tamelijk hoog. Hier zou het niet zo van dienst komen omdat het, enkele uitzonderingen daargelaten, een platte wereld is. We mogen van geluk spreken dat de mensen van de Raad een ladder konden bemachtigen.’

‘Ik vraag me af hoe sterk het is.’ Bigman liet het zilverachtige spul door zijn vingers glijden tot op de plaats waar de ladder in een dikke knoop eindigde.

‘Voorzichtig,’ zei David. Zonder dwang pakte hij de ladder uit zijn handen, omvatte met twee handen de knop en drukte. Er klonk een scherpe tik, maar toen hij de knop naar de grond liet zakken leek het ding niets veranderd.

‘Kijk.’ Bij de rand van de spleet hield de aarde van Mars op en ging over in keiharde rots. David bukte en duwde de knop tegen de granietharde steen.

‘Probeer hem nu eens op te tillen,’ zei hij.

Bigman keek hem heel even aan, boog zich voorover en tilde. Een ogenblik leek hij verbaasd toen de knop stevig op zijn plaats bleef zitten. Hij trok uit alle macht, maar de knop gaf geen millimeter mee.

Nijdig keek hij op. ‘Wat heb je ermee gedaan?’

David glimlachte. ‘Als de veiligheidspal overgehaald wordt, produceert de bovenkant van de knop een dun recht krachtveld van ongeveer dertig centimeter lengte dat zich rechtstreeks in de rots boort. Het uiterste eind van het krachtveld splijt zich naar weerskanten, zodat je een T-vorm krijgt. De uiteinden zijn bot, niet scherp, wat tot gevolg heeft dat je de touwladder niet los kan maken door hem een aantal keer heen en weer te bewegen. De enige mogelijkheid is de steen erboven weg te hakken.’

‘Hoe krijg je hem dan los?’

David liet de dertig meter lange ladder door zijn vingers glijden en liet een eendere knop aan het andere eind zien. Hij draaide eraan, duwde hem tegen de rots en na vijftien seconden liet de eerste knop los.

‘Als je een van die knoppen activeert, laat de andere los,’ zei hij. ‘Als je natuurlijk de veiligheidspal overhaalt gebeurt er niets en blijft de eerste knop vastzitten.’

Bigman hurkte neer. Op de plaats waar de twee bollen tegen de grond ‘gekleefd’ waren geweest, zag hij diepe krassen in het harde gesteente, die te smal waren om een vingernagel tussen te krijgen.

‘Ik heb water en voedsel voor een week,’ zei David. ‘Ofschoon ik maar voor twee dagen zuurstof heb, maar wacht in ieder geval een week. Als ik dan nog niet terug ben, moet je deze brief naar het hoofdkwartier van de Raad brengen.’ Hij pakte een witte enveloppe uit zijn borstzak en reikte die de ander aan.

‘Zeg, je denkt toch niet echt, dat Marsianen-'

‘Er kan van alles gebeuren. Ik kan uitglijden. Er kan iets mis zijn met de ladder. Ik kan hem verankeren in een zwak stuk rots. Alles is mogelijk. Kan ik op je rekenen?’

Bigman leek teleurgesteld. ‘Mooi is dat. Moet ik hier blijven zitten terwijl jij alle risiko’s neemt?’

‘Zo werkt een team nu eenmaal, Bigman.’

Hij keek over de rand van de afgrond naar beneden. De zon kwam juist boven de horizon uit, de lucht werd paars. De spleet bleef echter een onheilspellende, donkere afgrond. De ijle Marsiaanse atmosfeer verspreidde het licht slechts spaarzaam. Pas als de zon recht boven de spleet stond, zouden iets van de geheimen die erin scholen worden prijsgegeven.

Zonder veel plichtplegingen wierp David de ladder in de diepte. Het fiber produceerde geen enkel geluid toen het in kontakt met de rots kwam. Beneden in de spleet konden ze de tweede knop tegen de rotswand horen botsen.

David trok stevig aan het touw om de betrouwbaarheid ervan te toetsen, greep met twee handen de bovenste sport vast en liet zich in de spleet zakken. Door de geringe zwaartekracht was het een vreemd gevoel met slechts een deel van zijn ware gewicht aan een touw te bungelen. Toch woog hij nu niet veel minder dan op Aarde, want de twee cylinders op zijn rug waren van het grootste formaat dat op de boerderij voorhanden was geweest.

Bigman keek over de rand naar beneden.

‘Ga er nu vandoor en neem de kar met je mee,’ zei David. ‘Breng de films en de viewers naar de Wetenschapsraad terug en laat de scooter achter.’

‘Komt voor mekaar,’ zei Bigman. Alle karren hadden vierwielige scooters aan boord, die op eigen kracht zo’n vijfenzeventig kilometer konden afleggen. Het waren ongemakkelijke dingen en ze boden in het geheel geen bescherming tegen de kou, of erger nog, tegen de stofstormen. Toch was het een prettig idee dat, mocht de kar motorpech krijgen, de bestuurder tenminste over een transportmiddel beschikte en niet genoodzaakt was te blijven wachten.

David Starr keek naar beneden. Het was te donker om het eind van de ladder te kunnen onderscheiden. Het glanzende materiaal verdween in de grijze duisternis. Sport voor sport liet hij zich aan zijn handen naar beneden zakken. Bij de achttiende sport hield hij zich met een hand vast en reikte naar de knop onder hem. Met een flinke klap sloeg hij de knop tegen de rotswand, trok er hard aan en constateerde dat het T-vormige krachtveld hield. Snel greep hij met beide handen de bovenste sport vast en wachtte af tot de knop aan de rand van de afgrond boven hem zou loslaten.

Toen dat gebeurde gaf hij een harde ruk aan het materiaal om te voorkomen de knop op zijn hersenpan te krijgen.

Hij keek naar boven naar de rand van de spleet en besefte dat de lucht die hij daar boven hem zag bij elke afdaling verder weg zou zijn.

Lager en lager ging hij.

Zes uren verstreken en David nam een korte rustpauze om iets van zijn gekoncentreerde voedsel naar binnen te werken en een slok uit de veldfles te nemen. Maar gemakkelijk rusten was het in zijn gedwongen krampachtige houding beslist niet. Tijdens de afdaling was hij niet eenmaal een richel tegengekomen die breed genoeg was geweest om op uit te rusten. Tenminste, niet binnen bereik van zijn zaklantaarn.

In zekere zin was dat een slecht voorteken. Het betekende dat de klim naar boven, vooropgesteld dat hij ooit nog in staat zou zijn naar boven te klimmen, de nodige problemen zou opleveren. Om de beurt zou hij de knoppen tegen de rotswand moeten plakken en

91
elke keer vijftien seconden moeten wachten voor hij de volgende kon bevestigen. Het was mogelijk en in de praktijk ook bewezen, op de maan.

Op Mars echter was de zwaartekracht nog steeds tweemaal zo groot als op de maan en de voortgang zou heel traag zijn, veel trager dan tijdens de afdaling. En dat, dacht David grimmig, ging al zo langzaam. Tot nu toe was hij pas twee kilometer afgedaald. Beneden zich was de grijze duisternis. De smalle streep licht boven hem was helderder geworden. David besloot te wachten.

Volgens de wijzers op zijn horloge was het na elven. De rotatie van Mars was slechts een half uur langer dan die van de Aarde en al snel zou de zon boven zijn hoofd verschijnen.

Somber bedacht hij, dat de plaatsen waar de grotten zich moesten bevinden aan de hand van seismografische gegevens bepaald waren. Een klein foutje in de interpretatie van de gegevens en hij zou zich kilometers ver van de ingang naar de grotten bevinden.

En misschien waren er helemaal geen ingangen. Misschien hadden de grotten hun ontstaan aan een natuurlijk gebeuren te danken, zoals de grotten van Karlsbad op Aarde. Met als enig verschil, dat de Marsiaanse grotten oneindig veel groter waren. Hij wachtte, met zijn benen vrij boven het niets, in duisternis en stilte. Hij bewoog zijn verkrampte vingers. Ondanks zijn handschoenen kreeg de Marsiaanse koude vat op hem. Tijdens het afdalen was hij voldoende in beweging om warm te blijven, maar nu hij wachtte en stilhing, sloeg de vrieskou toe.

Juist stond hij op het punt de afdaling voort te zetten toen het iets lichter werd in de spleet. Hij keek omhoog en zag een zwakke streep geel licht boven de opening. Na nog eens tien minuten gewacht te hebben bereikte de lichtsterkte haar maximum en werd de gehele zonneschijf boven hem zichtbaar. De bol vulde de opening van de spleet voor slechts een kwart. David besefte dat het licht hem na een half uur al in de steek zou laten en het daarna weer vierentwintig uur donker zou zijn.

Zijn ogen zochten nauwgezet de rotswand af. De spleetwand was niet helemaal glad, maar liep niettemin overal steil af naar beneden. Het scheen alsof de wand met een bot mes was bijgewerkt. De tegenoverliggende wand was nu aanzienlijk dichterbij gekomen, maar nog steeds een kilometer van hem verwijderd. David berekende dat hij de wand na een afdaling van nog eens drie kilometer misschien zou kunnen aanraken.

Het afzoeken van de wand leverde geen enkel resultaat op, tot.. .                                         s

Opeens zag hij de zwarte vlek.

Bijzonder was dat niet: de rotswand was overal even donker. Op de plaatsen waar de zon een uitsteeksel raakte werd de kleur van de rots zelfs nog zwarter. Het enige verschil was, dat deze vlek rechthoekig was en haar ontstaan geen natuurlijk oorzaak kon hebben. De vlek leek een soort deur in de rots.

Snel haalde hij de onderste knop naar zich toe, plakte die zover hij kon in de richting van de vlek tegen de rotswand en haalde de andere knop binnen toen deze viel. Zo vlug hij kon verwisselde hij keer op keer de knoppen en hoopte dat de zon hem lang genoeg van licht zou blijven voorzien om hem in de gelegenheid te stellen de vlek te bereiken, en bovenal, dat de vlek geen illusie was.

De zon was de spleet nu bijna overgestoken en raakte de bovenkant van de wand waaraan hij hing. Maar het licht bescheen nog steeds de tegenoverliggende wand en aan de reflektie had hij voldoende. Zijn gehandschoende vingers sloten zich rond de rand. De rand was glad, zo glad als geslepen diamant. David kon het wel uitschreeuwen van blijdschap. Gevonden. Hij had niet langer zonlicht nodig. De smalle bundel van de zaklantaarn was voldoende. Hij zwaaide een knop naar beneden en hoorde die met een doffe klap op de vloer van het rechthoekige gat onder hem terechtkomen. Het was een horizontale richel!

Haastig liet hij zich naar beneden glijden en binnen enkele seconden stond hij op de rots. Voor het eerst sedert zes uur stond hij op een solide ondergrond. Hij aktiveerde de knop aan zijn voeten en haalde de ladder binnen. Voor het eerst sedert zes uren waren beide uiteinden van de ladders vrij. David rolde de ladder op en keek terwijl om zich heen. De grotingang was ongeveer drie meter hoog en anderhalf breed. Achter hem bevond zich een gang, of in ieder geval, die indruk kreeg hij.

David scheen met de zaklantaarn in de duisternis en liep met alle zintuigen alert de gang in, maar na nog geen tien meter te hebben afgelegd stond hij voor het blok, letterlijk.

Een reusachtige brok steen versperde hem de weg. Het oppervlak van de steen was glad. Ook hier was buiten de natuur om te werk gegaan, dat moest wel. Niettemin betekende dit voor hem het einde van de tocht.

Plots voelde hij een stekende pijn in zijn oren en draaide hij zich wild om. Slechts één verklaring was mogelijk: op de een of andere wijze nam de luchtdruk rondom hem toe. Met zijn rug leunde hij tegen de tunnelwand. Hij keek achter zich en was allesbehalve verbaasd de opening in de rotswand versperd te zien. Zonder ook maar het geringste geluid te produceren was een grote steen, gelijk aan die in de tunnel, voor de opening gegleden.

Zijn hart bonsde. Kennelijk bevond hij zich in een luchtsluis, of iets wat daarop leek. Voorzichtig zette hij zijn neusstuk af en testte de nieuwe lucht. Het voelde goed aan in zijn longen, en warm. Langzaam liep David naar het obstakel in de tunnel en wachtte zelfverzekerd tot de weg vrij zou zijn.

En dat gebeurde ook. Maar een minuut vóór dit plaatsvond, voelde David plotsklaps zijn armen tegen zijn lichaam gedrukt worden. Het was alsof een stalen lasso over zijn hoofd was geworpen en stevig werd aangetrokken. Hij had nog juist tijd om een verraste kreet te slaken voor zijn benen op gelijke wijze door onzichtbare banden omvat werden.

En zo kwam het dat David Starr geen arm of been bewegen kon toen de binnendeur openging en de toegang tot de grot vrij kwam.

10

DE GEBOORTE VAN DE RUIMTEZWERVER

David wachtte. Het had weinig zin zonder partner een gesprek te beginnen. Waarschijnlijk waren zij die hem op zo’n ongewone manier gevangengenomen hadden volledig bekwaam een gesprek te openen.

Hij voelde zich van de grond opgetild worden en langzaam met zijn rug naar de vloer gekeerd naar beneden zakken tot zijn lichaam parallel met de grond was. Hij probeerde zijn hoofd op te tillen en merkte dat dit niet mogelijk was. De banden om zijn schedel waren niet zo strak als die om zijn armen en benen, maar toch meer dan stevig. Het geheel voelde aan als een harnas van zacht rubber dat wel enigszins meegaf, maar niet voldoende om zich ervan te bevrijden.

Hij gleed zonder horten of stoten de grot binnen. Ofschoon hij vrij kon ademen, kreeg hij een gevoel in warm, behaaglijk water ondergedompeld te worden en zodra zijn hoofd als laatste lichaamsdeel de luchtsluis verliet, viel hij in een droomloze slaap. Zonder enig gevoel voor tijd opende David zijn ogen, maar de wetenschap in de nabijheid van leven te verkeren was alles over heersend. Omtrent de aard van het leven rondom hem kon hij niets met zekerheid zeggen. Eerst werd hij zich van warmte bewust; de warmte van een hete zomerdag op Aarde.

Als tweede was daar het vage rode licht dat hem omringde, nauwelijks zichtbaar tegen de achtergrond van grijze rots. Nergens bewoog ook maar iets.

En toch moest hij zich in de aanwezigheid van een machtige levensvorm bevinden. David voelde dat op een wijze die niet onder woorden gebracht kon worden.

Voorzichtig probeerde hij een hand te bewegen en kwam tot de ontdekking dat hij vreemd genoeg daartoe in staat was. Verbaasd ging hij overeind zitten en constateerde dat hij op iets zat dat opvallend zacht aanvoelde, ietwat meegaf onder de druk van zijn lichaamsgewicht, maar hem toch droeg.

De stem kwam uit het niets. ‘Het wezen is zich van zijn omgeving bewust. . . ’ Het laatste deel van de zin was onverstaanbaar. David kon de richting van waaruit de stem kwam niet bepalen. Het geluid kwam van alle kanten tegelijk op hem af, en ook weer niet.

Een tweede stem klonk. Anders, ofschoon de klankverschillen heel subtiel waren. De tweede stem was vriendelijker, zachter, op de een of andere wijze vrouwelijker. ‘Voel je je goed, wezen?’

‘Ik kan je niet zien,’ zei David.

De eerste stem klonk weer en David identificeerde de klank met een mannelijk persoon. ‘Het is zoals ik al zei. . . ’ Andermaal volgden onverstaanbare klanken. ‘Hij kan niet geest-kijken.’ De laatste frase was onduidelijk maar voor David klonken de woorden als: ‘geest-kijken’.

‘Ik kan materie zien,’ zei hij, ‘maar er is nauwelijks voldoende licht om iets te kunnen onderscheiden.’

Na die woorden bleef het stil, alsof de twee onderling beraadslaagden. Het volgende ogenblik duwde iets zacht tegen Davids hand: het was zijn zaklantaarn.

‘Heeft dit iets met jouw “zien” te maken, wezen?’ klonk de mannelijke stem.

‘Wis en zeker. Kijk maar.’ Hij knipte de zaklantaarn aan en scheen snel in het rond. Het vertrek was leeg, kaal. Het ding waarop hij zat was onzichtbaar en zweefde een meter boven de vloer.

‘Ik heb het je gezegd,’ zei de vrouwelijke stem opgewonden. ‘Het zichtvermogen van het wezen wordt door kortegolf-stralingen geaktiveerd.’

‘Maar de straling van het instrument is voor het merendeel infrarood, daar ben ik van uitgegaan,’ protesteerde de ander.

Het licht werd helderder. Eerst werd de rode gloed oranje, vervolgens geel en ten slotte wit.

‘Kunnen jullie deze ruimte ook afkoelen?’

‘Maar de temperatuur is aan die van jouw lichaam aangepast.’ ‘Toch zou ik het graag wat minder warm hebben.’

Uiteindelijk werkten ze mee. Een welkome wind streelde Davids gezicht. De temperatuur zakte tot hij zich er behaaglijk bij voelde.

David dacht: ‘Ik geloof dat jullie rechtstreeks via de hersens kommuniceren. Waarschijnlijk hoor ik de woorden daarom ook in universeel Engels.’

De mannenstem zei: ‘Die laatste frase zegt me niets, maar we kommuniceren inderdaad op deze wijze. Hoe zouden we het anders moeten doen?’

David knikte. Daarmee was het raadsel gedeeltelijk opgelost. Als de wezens hem iets duidelijk probeerden te maken waar hij geen beeld bij kon denken, kwam het enkel als een onverstaanbare grom over, een soort mentale kortsluiting.

De vrouwelijke stem nam weer het woord. ‘Uit de vroege geschiedenis van ons ras zijn legenden overgebleven die verhalen hoe onze geesten voor elkander gesloten waren en wij middels symbolen voor oog en oor kommuniceerden. Naar aanleiding van jouw vraag, wezen, vraag ik me af of dat bij jouw volk niet het geval is, ook nu nog.’

‘Inderdaad,’ zei David, en vervolgens: ‘Hoe lang is het geleden sinds ik de grot ben binnengebracht?’

‘Nog geen planetaire rotatie. Wij verontschuldigen ons bij deze voor het ongemak dat wij jou bezorgd hebben, maar het was onze eerste kans een van de nieuwe oppervlaktewezens levend te bestuderen. We hebben er verscheidene levenloos geborgen, pas nog één, maar die funktioneerden geen van allen meer en de informatie die dan nog verkregen kan worden is natuurlijk beperkt.’ David vroeg zich af of Griswold degene was die als laatste ‘geborgen’ was. Als terloops zei hij:

‘Is jullie onderzoek inmiddels afgelopen?’

De vrouwelijke stem reageerde snel. ‘Je vreest beschadigd te worden. Ik krijg een vage indruk binnen dat jij bang bent dat wij zo grof zouden zijn je levensfunkties te onderbreken om kennis te vergaren. Hoe afschuwelijk!’

‘Het spijt me jullie beledigd te hebben. Het komt omdat ik niets van jullie methoden weet.’

De mannenstem zei: ‘We zijn te weten gekomen, wat we wilden weten. We zijn heel goed in staat jouw lichaam molecule voor molecule te onderzoeken zonder fysiek kontakt te maken. Onze psycho-mechanismen zijn wel het beste bewijs daarvoor.’

‘Wat bedoel je met “psycho-mechanismen”?’

‘Weet je iets van materie-geest-transformaties?’

‘Ik ben bang van niet.’

Er volgde een pauze en vervolgens zei de mannenstem kortweg: ‘Ik heb zojuist je brein bekeken. Afgaand op de inhoud en met name jouw kennis van wetenschappelijke principen heeft het voor mij weinig zin een poging tot uitleg te doen.’

David voelde zich op zijn nummer gezet. Hij zei: ‘Mijn verontschuldigingen.’

‘Ik zou je wat vragen willen stellen,’ vervolgde de mannenstem. ‘Ga door, heer.’

‘Wat betekende dat laatste?’

‘Het wordt gebruikt als iemand een tweede persoon aanspreekt die door hem hoog aangeslagen wordt.’

Een pauze. ‘O, nu begrijp ik het. Jullie hanteren verschillende kommunikatiesymbolen die te maken hebben met de aangesproken persoon. Een oude gewoonte. Maar kom, ik treuzel. Vertel me eens, wezen, je straalt een enorme hitte uit. Ben je ziek of is dat gebruikelijk?’                              - -  -

‘Het is heel gewoon. De dode lichamen die jullie vonden, hadden waarschijnlijk de temperatuur van de omgeving aangenomen. Maar zolang ze funktioneren handhaven onze lichamen een konstante temperatuur.’

‘Jullie zijn dus niet van deze planeet afkomstig?’

‘Voor ik deze vraag beantwoord,’ zei David, ‘zou ik willen vragen hoe jij je tegenover een wezen als ik zou opstellen als inderdaad blijkt dat ik van een andere planeet afkomstig ben.’

‘Ik verzeker je dat jij en die andere oppervlaktewezens enkel een lichte nieuwsgierigheid in ons opwekken. Ik zie in je brein dat jouw onbekendheid met onze motieven je niet lekker zit. Je vreest onze vijandschap. Verwijder die gedachten.’

‘Kun je het antwoord op je vraag dan niet in mijn geest lezen? Waarom stel je me eigenlijk nog vragen?’

‘Ik kan enkel emoties en een “houding ten opzichte van” interpreteren als rechtstreekse kommunikatie niet mogelijk is. Voor exacte gegevens moet de wil aanwezig zijn die over te dragen. Als je er rustiger door wordt, wil ik je wel vertellen dat wij redenen in overvloed hebben om aan te nemen dat jullie niet van deze wereld afkomstig zijn. Bij voorbeeld: jullie weefselsamenstelling is totaal verschillend van de rassen die ooit deze planeet bevolkt hebben. Ook je lichaamswarmte duidt er op dat jullie niet van deze wereld komen, maar van een warmere.’

‘Je hebt gelijk. Wij zijn afkomstig van de Aarde.’

‘Dat laatste woord ken ik niet.’

‘Van de planeet die net iets dichter bij de zon ligt als deze.’

‘Aha, dat is machtig interessant. We weten dat heel lang geleden jullie ras zich in grotten opsloot, hoewel ik niet de indruk had dat jullie in die tijd intelligent waren. Klopt dat?’

‘De intelligentie van ons ras was toentertijd te verwaarlozen,’ zei David.

‘Heel interessant, en dat is het. Ik moet meteen verslag uitbrengen aan de Centrale Geest. Kom.’

‘Laat me hier achterblijven. Ik wil nog wat langer met dit wezen kommuniceren. ’

‘Zoals je wilt.’

De vrouwelijke stem zei: ‘Vertel me eens iets over jouw wereld.’ David sprak vrijuit. Op de een of andere wijze vond hij het prettig over zijn thuiswereld te vertellen. Hij was niet langer achterdochtig en wist geen enkele reden te bedenken waarom hij niet naar waarheid zijn verhaal zou doen. Deze wezens waren vriendelijk en te goeder trouw. Hij borrelde over van welwillendheid.

Het volgende ogenblik liet ze zijn geest schieten en zei hij nijdig: ‘Heb ik iets verkeerds gezegd?’

‘Nee, nee, beslist niet,’ verzekerde de vrouwelijke stem hem. ‘Ik ben enkel op onderzoek in jouw geest uitgegaan en heb die gestimuleerd. Het is onwettig en ik zou het niet gedurfd hebben als hier aanwezig was. Maar jij bent maar een wezen en ik zo nieuwsgierig. Ik vermoedde, dat jouw achterdocht te diep geworteld was om je zonder de juiste prikkel aan de praat te krijgen. En het is allemaal niet nodig: je achterdocht is misplaatst. Zolang wezens als jij zich niet met onze zaken bemoeien laten wij jullie met rust.’

‘We hebben ons al met jullie bemoeid, is het niet?’ vroeg David.

‘We hebben jullie hele planeet in bezit genomen.’

‘Je test me nog steeds. Je wantrouwt me. Het oppervlak van onze planeet interesseert ons niet. Hier beneden is ons thuis. En toch,’ zei de vrouwelijke stem met iets van spijt in de woorden, ‘lijkt het me geweldig opwindend van wereld tot wereld te reizen. We zijn ons er terdege van bewust dat de ruimte vele planeten herbergt, en zonnen. Het idee dat jullie mensen uitzwerven door die eindeloosheid stimuleert mij geweldig. Het is allemaal zo interessant dat ik nu pas besef dat we er goed aan deden een opening voor je te maken toen je op zo’n onhandige wijze naar beneden klauterde.’ David was stomverbaasd. ‘Maakten jullie die opening?’

‘Ja, ik deed het met hulp van-----------’

‘Maar hoe deed je dat dan?’

‘Nou, door het te willen.’

‘Ik snap het niet.’

‘Maar het is zo eenvoudig. Kijk maar in mijn geest, ach, ik vergat even dat wezens zoals jij dat niet kunnen. Weetje, toen wij ons in de grotten terugtrokken waren we genoodzaakt duizenden kubieke kilometers materie te vernietigen om ruimte te scheppen. Nergens was er plaats om de materie op te slaan en zo kwam het, dat wij besloten het in energie en----------om te zetten.’

‘Nee, nee. Ik kan je niet volgen.’

‘Begrijp je het niet? In dat geval kan ik enkel zeggen dat de materie op een bepaalde manier werd opgeslagen. Zodanig dat we er energie aan kunnen onttrekken.’

‘Maar als alle materie die zich eens in deze grotten bevond in energie werd omgezet, moet de hoeveelheid ontstellend zijn.’ ‘Inderdaad. We doen er al heel lang mee en kunnen er nog zeker driemaal zo lang mee doen. Voordat we in de grotten gingen wonen hebben wij het verband tussen geest en materie bestudeerd. In de grotten hebben we die wetenschap geperfektioneerd en konden we het na verloop van tijd zonder materie stellen. Wij zijn wezens die zuiver uit geest en materie bestaan, die nooit sterven en niet langer geboren worden. Ik ben hier bij je, maar omdat je niet in mijn geest kunt kijken, ben jij je enkel van mij bewust door de woorden die ik in jouw geest plant.’

‘Maar wezens zoals jullie, zouden toch heel gemakkelijk zelf het heelal kunnen bereizen.’

‘Je vreest dat wij armzalige uit materie bestaande wezens zoals jullie het universum zullen betwisten? Dat wij om een plaats tussen de sterren zullen vechten? Dat is dom. Wij zijn het universum. We hebben voldoende aan onszelf.’

David zweeg, diep onder de indruk. Vervolgens bracht hij een hand naar zijn hoofd. Hij had het gevoel dat heel delicate voelsprieten zijn geest aftastten, voorzichtig. Het gevoel was nieuw en de intimiteit ervan deed hem ineen krimpen.

‘Andermaal mijn verontschuldigingen, maar je bent ook zo’n interessant wezen. Je geest vertelt me dat jouw medewezens in groot gevaar verkeren en jij hebt koestert het vermoeden dat wij de oorzaak daarvan zouden kunnen zijn. Ik verzeker je, wezen, dat dit niet zo is.’

En dat was het dan. David zag geen andere mogelijkheid dan het als zijnde de waarheid aan te nemen.

Hij zei: ‘Jouw metgezel vertelde me dat de samenstelling van mijn weefsel geheel verschilde van dat van de andere rassen die deze planeet ooit bewoond hebben. Kun je dat uitleggen?’

‘Het bevat stikstof.’

‘Proteïne,’ verbeterde David.

‘Ik begrijp dat woord niet.’

‘Waaruit is jouw weefsel samengesteld?’

‘Uit---------. En dat is iets heel anders. Het bevat nagenoeg geen stikstof.’

‘Je kunt me dus geen voedsel aanbieden?’

‘Ik vrees van niet.---------zegt dat organische materie van onze planeet voor jou dodelijk zou zijn. We zouden kleine hoeveelheden kunnen bereiden waarmee jij je zou kunnen voeden, maar niet voor we jouw weefselsamenstelling aan een grondig onderzoek onderworpen zouden hebben. Heb je honger, wezen?’

Omtrent de bezorgdheid en het gevoel van medeleven in haar woorden bestond geen twijfel. (David bleef de beelden in zijn geest als een ‘stem’ beschouwen.)

‘Voorlopig heb ik nog voldoende voedsel,’ zei hij.

De vrouwelijke stem zei: ‘Ik vind het onprettig jou steeds als wezen aan te moeten spreken. Heb je geen naam?’ Vervolgens, alsof ze vreesde dat hij haar niet begreep, voegde ze eraan toe: ‘Hoe identificeren jouw rasgenoten je?’

‘Ze noemen me David Starr.’

‘Dat begrijp ik niet, uitgezonderd dan de verwijzing naar de zonnen van het universum die erin verborgen is. Noemen zij je zo omdat jij een ruimtereiziger bent?’

‘Nee. Er zijn meer mensen van mijn volk die de ruimte bereizen. “Starr” heeft in die zin geen specifieke betekenis. Het is alleen een geluid om mij te identificeren, net zoals jullie namen alleen maar geluiden zijn. Althans, ze vormen geen beeld bij mij. Ik begrijp ze niet.’

‘Wat spijtig nu. Je zou werkelijk een naam moeten hebben die naar jouw reizen door de ruimte verwijst, naar de wijze waarop je van de ene ster naar de andere zwerft. Als ik een wezen zoals jij was, zou het me gepast lijken als ik “Ruimtezwerver” genoemd werd.’ En zo hoorde David Starr voor de eerste keer de naam die hem, uiteindelijk, in het gehele stelsel befaamd zou maken.

11

DE STORM

Een zware, slepende stem nam op dat ogenblik vorm aan in Davids
geest en sprak: ‘Gegroet, wezen.----------heeft een goede naam voor je gekozen.’

‘Ik zal plaats voor u maken,---------.’

Een zwakke streling van zijn geest die uiteindelijk helemaal verdween en een leegte achterliet, leverde David het bewijs dat het kontakt met de vrouwelijke stem verbroken was. Bezorgd draaide hij zich om. Voor de zoveelste keer verkeerde hij in de veronderstelling dat de stemmen toch van een bepaalde kant moesten komen, en niet van alle zijden tegelijk. Hij kon het niet laten aan de hand van ontoereikende theorieën een verklaring te zoeken voor iets waarmee hij nog nimmer in kontakt was geweest. Natuurlijk had de stem geen aanwijsbare herkomst. De stem bevond zich in zijn brein.

Het wezen met de diepe stem was zich van zijn pogingen bewust.

Het zei: ‘Het falen van jouw zintuiglijke waarnemingen mij op te sporen verontrust je, en dat is iets dat ik niet wil. Ik zou uiterlijk een stoffelijke vorm kunnen aannemen, maar die zou jou waarschijnlijk nog meer in verwarring brengen. Zou dit ermee door kunnen?’

David zag de schittering in de lucht voor hem verschijnen: een vage streep blauw groen licht, anderhalve meter lang en dertig centimeter breed.

‘Dat kan er zeker mee door,’ zei hij.

‘Goed! Dan zal ik je nu uitleggen wie ik ben. Ik ben de Beheerder van---------. Ik werd onmiddellijk van jouw aanwezigheid hier op de hoogte gesteld en zal nu je brein gaan onderzoeken.’

De funktie van het nieuwe wezen was voor hem enkel een samenraapsel van klanken, en niet meer, maar toch besefte hij met een belangrijk persoon in de hiërarchie van de wezens te doen te hebben. Niettemin zei hij vastbesloten: ‘Ik zou er de voorkeur aan geven als je buiten mijn brein bleef.’

'Je bescheidenheid,’ zei de diepe stem, ‘is heel begrijpelijk en prijzenswaardig. Ik had er bij moeten vertellen dat mijn inspectie zich enkel tot de buitenkant zal uitstrekken. In ieder geval ben ik nooit van plan geweest je diepste gedachten te peilen.’

David spande vergeefs zijn spieren. Lange tijd gebeurde er niets. Zelfs de suggestieve streling van zijn brein, die hij beslist gevoeld had toen de eigenaar van de vrouwelijke stem tot in zijn diepste wezen doorgedrongen was, ontbrak. En toch was er iets, onmiskenbaar. Zonder duidelijk bewijs te kunnen geven, wist hij dat zekere gedeelten van zijn geest ontsloten werden, onderzocht, en voorzichtig weer gesloten; zonder dat het hem ook maar in het minst verontrustte.

De zware stem zei: ‘Ik dank je. Je zult heel snel in vrijheid worden gesteld en teruggebracht naar het oppervlak.’

‘Wat heb je in mijn geest gevonden?’ zei David protesterend.

‘Voldoende om medelijden met jou en je ras te hebben. Wij van het Introverte Leven waren eens zoals jullie nu zijn. Jullie leven niet in harmonie met het universum. Jullie hebben een veeleisende geest die telkens probeert te begrijpen wat jullie slechts vaag kunnen aanvoelen, zonder jullie bewust te zijn van de ware, diepere gevoelens, zonder welke jullie nooit het licht zullen zien. Jullie vruchteloze speurtochten in de schaduwen die jullie omringen, drijven jullie naar de buitenste randen van het stelsel. Het is zoals ---------gezegd heeft. Zij heeft jou een goede naam gegeven: jullie zijn inderdaad een ras van ruimtezwervers.

En wat leveren jullie zwerftochten op? De ware overwinning kan alleen binnenin de geest worden behaald. Om het materiële universum te begrijpen, moeten jullie er net als wij los van komen. Wij hebben ons van de sterren afgewend en zijn geconcentreerd op een innerlijk leven. Wij hebben ons teruggetrokken in de grotten van onze wereld en onze lichamen verlaten. De dood bestaat voor ons niet langer, behalve als een geest moet rusten. Niemand wordt meer geboren, behalve als een rustende geest gewekt moet worden.’

‘Toch zijn jullie niet geheel zonder kleine onhebbelijkheden. Een aantal van jullie heeft last van nieuwsgierigheid. Het wezen waar ik zo-even mee sprak wilde van alles over de Aarde weten.’

‘--------is recentelijk gewekt. Zij is nog jong. Haar kontrole over de gedachtenpatronen is nog verre van volmaakt. De volwassenen onder ons kunnen heel gemakkelijk de verschillende gebeurtenissen die jouw geschiedenis aaneen smeden analyseren. Een enkele gedachte kan aanleiding zijn tot een eindeloos gefascineerd zijn in jullie wereld; vreemd is dit niet, maar onze werkelijkheid is anders.

Mettertijd zal --------- dit ook beseffen.’

‘Toch neem je zelf de moeite mijn brein te onderzoeken.’

‘Dat is om zekerheid te krijgen omtrent enkele zaken waarvan ik daarvóór slechts een vermoeden had. Jouw ras heeft groeicapaciteiten. Onder de gunstigste omstandigheden zullen jullie in staat kunnen zijn na een miljard planeetrotaties in harmonie met het universum te leven. Dat zou fijn zijn. Mijn ras zou een metgezel in de eeuwigheid hebben en beide rassen zouden ervan kunnen profiteren.’

‘Je zegt “in staat kunnen zijn”,' zei David voorzichtig.

‘Ja, jullie hebben zekere eigenschappen die ons ras nooit gehad heeft. In jouw brein kan ik lezen dat anderen van jouw ras weinig goeds voorhebben met het ras als geheel.’

‘Als je oorlog en misdaad bedoelt, kun je ook in mijn brein lezen dat de overgrote meerderheid van het menselijk ras deze eigenschappen allesbehalve waardeert. Het uitroeien van deze kwade eigenschappen verloopt traag, maar uiteindelijk zal het lukken.’ ‘Dat zie ik ook in, en meer nog. Ik zie dat jij zelf begaan bent met het lot van de meerderheid. Je hebt een krachtige en gezonde geest, waarvan ik de essentie graag ook in mijn ras vertegenwoordigd zou zien. Ik zou je zelfs in je streven willen helpen.’

‘Op welke manier?’ vroeg David.

‘Je geest vult zich andermaal met achterdocht. Laat die achterdocht schieten. Mijn hulp zou niet uit persoonlijke tussenkomst bestaan, dat verzeker ik je. Een dergelijke interventie zou voor jullie onbegrijpelijk zijn en mij onwaardig. Laat me beginnen je op twee onhebbelijkheden te wijzen die heel sterk in jou aanwezig zijn. Ten eerste ben je samengesteld uit onstabiele ingrediënten. Je bent een wezen dat het zonder een permanente stabiliteit moet stellen. Ten tweede verkeer je in de veronderstelling datje beter in het geheim te werk kunt gaan. Toch is het nog niet zo lang geleden dat een van je medewezens jouw ware identiteit vaststelde, terwijl jij een heel andere identiteit had aangenomen. Onthullen mijn woorden de waarheid?’

‘Inderdaad,’ zei David. ‘Maar wat kan ik eraan doen?’

‘Kijk naar je hand,’ zei het wezen eenvoudig.

David keek en in zijn hand zag hij iets dat uit een zachte stof leek te bestaan. Zijn vingers lieten het bijna los vóór hij besefte het vast te houden. Het was bijna gewichtloos. Het was een reep die bestond uit. . . Ja, uit wat?

De zware stem beantwoordde de onuitgesproken vraag. 'Het is noch gaas, noch fiber, noch plastic, noch metaal. Het is geen materie zoals jouw geest materie zou omschrijven. Het is ----------.

Druk het maar tegen je ogen.’

David deed wat van hem verlangd werd en het sprong uit zijn handen alsof het een eigen leven had. Het voelde warm en zacht aan tegen het weefsel van zijn huid en hij voelde het overal. Toch belette het hem niet te ademen of met zijn ogen te knipperen.’ ‘Wat is er gebeurd?’ vroeg hij.

Voor de woorden zijn mond hadden verlaten stond er een spiegel voor hem die, even snel als een gedachte ontstaat, uit energie voor hem oprees. In het spiegelbeeld kon hij zichzelf nauwelijks herkennen. Zijn werkpak met de hoge laarzen leek steeds door een schaduwachtige mist die voortdurend in beweging was aan het oog onttrokken te worden. Het leek een dunne mist, die steeds veranderde maar nooit verdween; van top tot teen werd hij omhuld door een lichtende schittering. Terwijl hij naar zichzelf staarde verdween de spiegel en vloeide de energie waaruit ze opgebouwd was terug naar de plaats van herkomst.

‘Zie ik er zo uit in de ogen van anderen?’ zei David.

‘Ja, maar alleen als die anderen op dezelfde wijze als jij hun zintuiglijke waarnemingen doen.’

‘Toch kan ik zelf alles goed zien. Dat betekent dat lichtstralen het schild binnen dringen. Hoe komt het, dat die niet binnen het schild blijven, maar mijn gezicht omsluierd houden.’

‘Om dat duidelijk uiteen te zetten, zou ik de kennis die jij mist om dit te kunnen bevatten moeten aanvullen.’

‘En de rest?’ Davids handen bewogen traag door de rook die hem omcirkelde. Hij voelde niets.

Andermaal beantwoordde de stemloze gedachte de vraag.

'Jij voelt niets. Maar wat voor jou rook schijnt te zijn, is een barrière die op korte golf uitgezonden stralingen terugstoot en voor objekten met een omvang groter dan die van een molekule ondoordringbaar is.’

‘Je bedoelt dat het een persoonlijk krachtscherm is?’

‘Het is grof gesteld, maar inderdaad.’

‘Het is onmogelijk!’ zei David. ‘Het is onweerlegbaar bewezen dat een krachtscherm dat een man tegen straling en materiële eenheden kan beschermen onmogelijk te vervaardigen is, behalve met behulp van een machine die onmogelijk door een mens meegesjouwd zou kunnen worden.’

‘Volgens de wetenschappelijke principen die jullie hanteren wel. Maar het masker dat jij draagt is geen krachtbron. Het is eerder een opslagplaats voor energie die bij voorbeeld aangevuld wordt indien het masker enkele ogenblikken aan zonlicht wordt blootgesteld. Voorts is het een mechanisme dat energie op mentaal bevel los kan laten. Aangezien jouw geest niet capabel is de kracht te beheersen, is het mechanisme ingesteld op de karakteristieken van jouw brein en zal op bevel in werking treden. Leg het masker nu af.’

David bracht zijn hand naar zijn ogen en, andermaal reagerend op zijn wil, viel het masker weg en was niet meer dan een reep stof in zijn hand.

De zware stem sprak voor een laatste keer. ‘En nu moet je ons verlaten, Ruimtezwerver.’

En zo voorzichtig als mogelijk was, verloor David Starr het bewustzijn.

Bij zijn terugkeer naar de bewuste staat voelde hij al evenmin iets. Van het ene op het andere ogenblik was hij weer bij positieven. Geen ogenblik zelfs voelde hij iets van onzekerheid; een gevoel van ‘waar ben ik’, ontbrak.

Met stellige zekerheid wist hij dat hij op zijn twee benen op het oppervlak van Mars stond, dat zijn neusstuk weer op zijn plaats was bevestigd en hij ademhaalde. Vlak achter zich zag hij de exacte plaats waar hij de touwladder in de rots bevestigd had en aan de afdaling begonnen was. Naast hem stond de scooter op de plaats waar Bigman het voertuig had achtergelaten.

Hij wist zelfs precies hoe hij naar boven gebracht was. Het was geen kwestie van geheugen: het was informatie die bewust in zijn brein was geplant. Waarschijnlijk als een laatste middel om hem duidelijk te maken hoe groot de macht van de Marsianen was inzake materie-energie transformaties. Ze hadden een tunnel naar het oppervlak gemaakt. Met angstwekkende snelheid was hij naar boven gestuwd, terwijl voor hem de samenstelling van de rots in energie werd omgezet en achter hem met dezelfde snelheid weer werd opgebouwd tot vaste materie.

Er waren zelfs woorden in zijn geest die hij nog niet eerder gehoord had. Ze waren uitgesproken door de vrouwelijke stem in de grotten, en de tekst luidde eenvoudig: ‘Vrees niet, Ruimtezwerver.’

Hij deed een stap voorwaarts en werd zich ervan bewust dat de aangename temperatuur waarvan hij de invloed op zijn gestel in de grotten ervaren had verdwenen was. De priemende koude van de wind leek gemener dan ooit tevoren. De zon stond laag in het oosten. Op dat punt had ze zich ook bevonden toen hij aan de afdaling in de spleet begonnen was. Hoe vaak was de zon opgekomen? Op geen enkele wijze was hij in staat de tijd die tijdens zijn verblijf in de grotten verstreken was vast te stellen, maar toch had hij het gevoel dat er beslist niet meer dan twee dagen verstreken waren.

De lucht leek anders, blauwer, en de zon roder. David fronste een ogenblik bedachtzaam de wenkbrauwen en haalde vervolgens de schouders op. Hij begon aan het Marsiaanse landschap te wennen, dat was al. Het leek hem vertrouwder voor te komen en uit gewoonte bezag hij het geheel met een aardse blik. Nu kon hij beter meteen naar de boerderij terugkeren. De scooter was op geen stukken na zo snel of zo komfortabel als een zandkar. Hoe korter de tijd was die hij erop doorbracht, des te beter.

Nauwgezet bepaalde hij aan de hand van de rotsformaties de koers die hij moest volgen. Hij voelde zich al een oude rot in het vak. De boerenknechten vonden op deze wijze hun weg door de markatieloze woestijn. Ze gingen bij voorbeeld uit van een rots die eruit zag als een ‘watermeloen op een hoed’ en vervolgden hun tocht in de richting van een ‘ruimteschip met de jets in het midden’ en vervolgens verder naar een rotsblok dat leek op een ‘doos met een ingedeukt deksel’. Het was een grove methode, maar een waarbij geen instrumenten aan te pas kwamen, enkel een goed geheugen en een levendige fantasie en aan die laatste twee was geen gebrek. David volgde de route die Bigman hem had aanbevolen en die het risiko tussen de minder spektaculaire rotsformaties te verdwalen vrijwel uitsloot.

Stuiterend zocht de scooter zich een weg, wild opspringend als een rotsrichel de weg versperde en het stof bij elke koerswijziging hoog achter zich opwerpend. David hobbelde mee; de voeten stevig in de steunen, de metalen stuurhendel stevig in zijn hand. Hij nam geen snelheid terug. Zelfs indien het voertuig zou kantelen, bestond er dankzij de geringe zwaartekracht weinig kans dat hij gewond zou raken. Toch keek hij na verloop van tijd om zich heen. De vreemde smaak in zijn mond en de jeuk die hij over zijn gehele lichaam voelde baarden hem zorgen. Het knarste in zijn mond en met afschuw keek hij achterom naar de stofpluim die met ontzagwekkende snelheid in zijn kielzog achter hem aan joeg. Vreemd dat de stofwolk zich juist achter hem concentreerde.

Verder en verder. Grote Ruimte'. De gedachte die bij hem opkwam hield zijn hart een ogenblik in een ijzig koude greep omvat.

Hij bracht de scooter tot stilstand, keek om zich heen en zette koers in de richting van een rotsachtig gedeelte waar de scooter aanzienlijk minder stof achter hem zou opwerpen. Daar stopte hij een tweede keer en wachtte totdat het stof naar de grond zou zakken.

Maar dat gebeurde niet. Met zijn tong bevochtigde hij zijn gehemelte en met meer begrip keek hij naar de té blauwe lucht en de té rode zon. Het stofgehalte in de lucht was zo groot dat kleuren vervormden. Zijn lippen werden droog, de jeuk nam toe.

Er bestond niet langer enige twijfel over. Zodra hij besefte wat er gebeuren ging, wierp hij zich op de scooter en schoot hij op topsnelheid weg over de rotsen, het puin en het stof.

Stof!

Stof.

Zelfs op Aarde was de Marsiaanse stofstorm een berucht fenomeen, maar daar werd ze enkel in verband gebracht met de zandstormen in de aardse woestijnen. Het was de dodelijkste storm in het gehele zonnestelsel. Een man die, net als David Starr nu, door een stofstorm werd overvallen, zonder zandkar en kilometers verwijderd van de naastbijzijnde schuilplaats, overleefde een stofstorm niet. Mannen hadden op nog geen twintig meter afstand van een koepel in stofstormen de dood gevonden, niet in staat de geringe afstand te overbruggen, terwijl toeschouwers geen kans zagen zonder zandkar hulp te bieden.

David besefte dat hem binnen enkele minuten een zelfde lot te wachten stond. Het stof kroop nu al zijn neusstuk binnen en dichtte de poriën van zijn huid. Hij kon het voelen in zijn waterende, knipperende ogen.

12

HET ONTBREKENDE BEWIJSSTUK

Het ontstaan van de Marsiaanse stofstorm is nooit helemaal goed verklaard. Het oppervlak van Mars is, net als dat van de maan, voor het overgrote deel bedekt met fijne stofdeeltjes. In tegenstelling tot de maan heeft Mars een atmosfeer die in staat is het stof in beweging te zetten. Over het algemeen is er dan nog niets aan de hand. De atmosfeer op Mars is ijl en winden zijn geen lang leven beschoren.

Maar zo nu en dan, zonder aanwijsbare oorzaak, maar mogelijk in verband met elektronenbombardementen uit de ruimte, raakt het stof elektrisch geladen en aktiveert elk deeltje zijn buurman. Zelfs al is het windstil dan nog vertonen ze neiging tot zweven. Elke stap veroorzaakt een stofwolk die blijft hangen en zich steeds verder door de lucht verspreid.

Steekt er op zo’n moment een wind op dan is een ware stofstorm een waarschijnlijkheid. De stofdeeltjes klonteren nooit voldoende samen om het zicht weg te nemen, maar daarin schuilt ook niet het gevaar. Het stof dringt overal in door, zelfs een neusstuk kan de fijne deeltjes niet buitenhouden. Tijdens het hoogtepunt van een storm krijgt het slachtoffer binnen twee minuten met een ondraaglijke jeuk te kampen, nog eens vijf minuten en hij is nagenoeg blind; de daaropvolgende vijf minuten zijn fataal.

Zelfs een lichte storm, zo licht dat zelfs de mensen die eraan blootgesteld zijn het niet merken is voldoende om de huid rood te kleuren met wat omschreven wordt als stofbrandwonden.

David Starr was van alles op de hoogte, en meer nog. Hij voelde dat zijn huid rood begon te kleuren. Hij kreeg hoestbuien die geen enkele verlichting brachten. Hij had geprobeerd zijn mond stijf dicht te houden en zijn adem door een spleetje tussen zijn lippen uit te blazen, vergeefs. Het stof was niet buiten te sluiten en kroop tussen zijn lippen door. De scooter bewoog hortend en stotend: de motor had met hetzelfde euvel te kampen als David.

Zijn ogen waren opgezwollen, bijna gesloten. De tranen die uit zijn ooghoeken stroomden deden de oogstukken beslaan. Hij kon niets meer onderscheiden.

Niets, behalve een koepel of een zandkar, kon deze fijne stofdeeltjes buitensluiten.

Niets.

Niets?

Ondanks de gekmakende jeuk en de scheurende hoestbuien dacht hij wanhopig aan de Marsianen. Waren zij ervan op de hoogte geweest dat er een stofstorm in aantocht was? Zouden ze hem naar het oppervlak gestuurd hebben als dit zo was? Ze moesten in zijn geest gezien hebben dat hij alleen over een scooter beschikte om de terugreis te maken. Ze hadden hem even gemakkelijk naar het oppervlak net buiten de koepel kunnen brengen, of, wat dat aangaat, zelfs binnen de koepel.

Ze moesten ervan op de hoogte zijn geweest dat de omstandigheden voor een stofstorm ideaal waren. Hij herinnerde zich de abrupte wijze waarop het wezen met de zware stem besloten had hem naar het oppervlak terug te laten keren. Alsof hij zich gehaast had om David temidden van deze verschrikking te plaatsen. En dan waren er die laatste woorden van de vrouwelijke stem die, daarvan was hij overtuigd, hem tijdens zijn reis naar het oppervlak ingeplant waren. Hij kon ze nog horen: ‘Vrees niet, Ruimtezwerver.’ Terwijl hij dit alles overdacht, vond hij het antwoord. Met een hand zocht hij in zijn zak,de andere trok aan zijn neusstuk. Toen het neusstuk losliet kregen de gedeeltelijk beschermde ogen en neus de volle laag. Het brandde en jeukte.

Uit alle macht moest hij de drang tot niesen onderdrukken. Zijn longen zouden na een niesbui met stof gevuld worden. Op zich zou dat fataal kunnen zijn. Maar het volgende ogenblik bracht hij het gaas dat hij uit zijn zak gehaald had omhoog, drukte het tegen zijn neus en ogen, en drukte daar overheen zijn neusstuk op zijn plaats. Pas daarna nieste hij. Het betekende dat via zijn mond een onbepaalde hoeveelheid Marsiaanse lucht zou meekomen, maar dat was onvermijdelijk. Er kwam geen stof mee.

Meteen daarop zoog hij in een zo hoog mogelijk tempo zo veel mogelijk zuurstof door zijn neusgaten naar binnen en wisselde het af door zo nu en dan opzettelijk door zijn mond te ademen om te voorkomen dat hij door een overvloed aan zuurstof duizelingen zou krijgen.

Geleidelijk aan kon hij, nadat de tranen het stof uit zijn ogen hadden gewassen, weer zien.

Zijn ledematen en lichaam werden aan het oog onttrokken door de schaduwen van het krachtveld dat hem omringde. Zijn hoofd, besefte hij, zou door de gloed van het masker onzichtbaar zijn. Luchtmoleculen konden onbelemmerd het krachtveld binnen dringen maar, hoe klein ze ook waren, de stofdeeltjes werden tegengehouden. David kon het proces met het blote oog volgen. Elke keer als een stofdeeltje het krachtveld raakte, werd het tegengehouden en de energie van de beweging in licht omgezet, zodat op het punt waar het stofdeeltje kontakt maakte heel even een kleine vonk zichtbaar was. Davids lichaam werd omringd door een oceaan van deze vonkjes. Ze onttrokken de grond onder hem aan het zicht en vormde een rode en vage mist onder hem.

David beklopte en borstelde met de hand zijn kleding af. Stofwolken stegen op, kwamen in kontakt met het scherm en verdwenen in een regen van vonken. Na verloop van tijd was zijn lichaam vrij van stofdeeltjes. Met de nodige twijfels bekeek hij de scooter en ondernam een poging de motor te starten.

Hij werd beloond met een zacht rochelend geluid en daarna niets meer.

Hij had het kunnen weten. In tegenstelling tot de zandkarren hadden scooters geen goed afgeschermde motor, dat was ook onmogelijk.

Hij zou moeten lopen. De gedachte was niet bepaald aanlokkelijk, maar volgens zijn schatting kon de koepelboerderij niet ver weg meer zijn en hij beschikte over voldoende zuurstof. Zijn cylinders waren vol, daar hadden de Marsianen nog voor gezorgd vóór ze hem terugzonden.

Hij bedacht zich, dat hij hen nu beter begreep. Ze hadden inderdaad geweten dat de stofstorm eraan kwam. Misschien hadden ze wel een handje geholpen. Het zou wel heel vreemd zijn als zij, met hun eeuwenlange ervaring met de Marsiaanse elementen en met de vergevorderde wetenschappen die ze naar believen konden aanwenden, de fundamentele oorzaken en werking van de stofstormen niet zouden kunnen verklaren.

Maar hoewel ze hem de storm in hadden gestuurd, hadden ze hem ook het perfekte afweermiddel gegeven. Ze hadden hem niet gewaarschuwd voor de beproeving die hem te wachten stond. Het was zo vreemd nog niet. Als hij inderdaad de man was die een krachtscherm als geschenk waardig was, zou hij er beslist aan denken het tegen de storm te gebruiken. Zo niet, dan was hij het geschenk onwaardig.

David glimlachte grimmig terwijl hij ineen kromp onder de aanraking van zijn kleding tegen zijn brandende huid. Hij begon te lopen.

De Marsianen hadden op kille wijze zijn leven in de waagschaal gesteld, maar ongelijk geven kon hij hen niet. Hij had snel genoeg gedacht om zichzelf het leven te redden, maar trots was hij er niet op. Hij had veel eerder aan het masker moeten denken.

Het krachtscherm dat hem omringde vergemakkelijkte het lopen. Hij bemerkte dat het scherm ook zijn voetzolen omsloot zodat hij geen enkele keer het Marsiaanse oppervlak raakte, maar er een centimeter boven bleef. Het effekt was opmerkelijk: het scheen alsof hij op een verend matras liep in plaats van op ruwe steen. Dat, in combinatie met de lage zwaartekracht, maakte dat hij met lange veerkrachtige passen de afstand die hem van de koepel scheidde overbrugde.

Hij had haast. Meer dan ooit tevoren had hij een geweldige behoefte aan een heet bad.

Tegen de tijd dat David een van de buitensluizen van de boerderijkoepel bereikte, was de storm nagenoeg gaan liggen en waren de lichtflitsen op zijn krachtscherm beperkt tot een incidentele vonk. Het was veilig het masker voor zijn ogen te verwijderen.

Zodra hij de sluisdeuren gepasseerd was, werd hij van alle kanten vreemd aangestaard en was hij binnen de kortst mogelijke tijd omringd door stomverbaasde boerenknechten.

‘Bij Jupiter, het is Williams!’

‘Waar ben jij geweest, jongen?’

‘Wat is er gebeurd?’

En boven de verwarde uitroepen en de ontelbare vragen die op hem afgevuurd werden, klonk de schrille kreet: ‘Hoe ben je door de stofstorm gekomen?’

De vraag bleef hangen en het werd stil.

Vervolgens zei iemand: ‘Kijk eens naar zijn gezicht. Het lijkt wel een gepelde tomaat.’

Dat was overdreven maar toch school er iets van waarheid in de woorden. Voldoende om diepe indruk op alle aanwezigen te maken. Handen trokken aan zijn strak gesloten boord en duwden hem in een stoel waar hij vermoeid op neerzeeg. Hennes werd gebeld.

Hij arriveerde binnen tien minuten, sprong van een scooter af en liep met een geïrriteerde en woedende blik op David af. De veilige terugkeer van een man die onder hem dienst deed leek hem koud te laten.

‘Wat heeft dit allemaal te betekenen, Williams?’

David sloeg zijn ogen op en zei koel: ‘Ik was verdwaald.’

‘O, had je het zo bedacht? Twee dagen op stap en dan zeggen datje verdwaald was? Hoe kreeg je het voor mekaar?’

‘Ik had zin in een wandeling, maar ik wandelde ietwat te ver.’

‘Je wilde dus een luchtje scheppen en bleef twee Marsiaanse nachten lopen? Moet ik dat zonder meer geloven?’

‘Worden er zandkarren vermist?’

Een van de jongens kwam snel tussenbeide toen Hennes rood aan begon te lopen. ‘Hij is helemaal suf, meneer Hennes. Hij kwam buiten in een zandstorm terecht.’

‘Doe niet zo dwaas, vent. Als hij in een zandstorm terecht was gekomen, zou hij hier nu niet zitten.’

‘Weet ik ook wel,’ zei de man, ‘maar kijk dan eens naar hem.’ Hennes keek naar hem. De rode kleur van de blote nek en schouders vormde een onweerlegbaar bewijs.

‘Zat jij in een stofstorm?’ zei hij.

‘Ik vrees het wel,’ zei David.

‘Hoe kwam je erdoorheen?’

‘Er was een man,’ zei David. ‘Een man die door rook en licht omhuld werd. Het stof deerde hem niet. Hij noemde zich de Ruimtezwerver.’

De mannen begonnen naar voren te dringen bij het horen van het vreemde verhaal. Hennes keerde zich woedend naar hen toe, zijn plompe gelaat vertrokken.

‘Als de ruimte hier vandaan,’ schreeuwde hij. ‘Aan het werk. En jij, Jonnitel, haal een zandkar voor me.’

Het was bijna een uur later voor hij zich in het warme bad kon laten zakken. Hennes stond niemand toe bij hem in de buurt te komen. Terwijl hij in zijn kantoor heen en weer ijsbeerde, stopte hij keer op keer, draaide zich om en zei woedend: ‘Hoe zit dat met die Ruimtezwerver? Waar heb je hem ontmoet? Wat zei hij tegen je? Wat deed hij? Wat is dat voor een geklets over licht en rook?’ Waarop David ieder keer slechts zijn hoofd schudde en zei: ‘Ik ging wandelen. Ik verdwaalde. Een man die zich de Ruimtezwerver noemde bracht me terug.’

Ten slotte gaf Hennes het op. De arts nam het van hem over. David kreeg zijn warme bad. Zijn lichaam werd met zalf ingesmeerd en met de juiste hormonen geïnjecteerd.

De Soporite-injectie kon hij al evenmin voorkomen. Vóór de naald werd teruggetrokken sliep hij al bijna.

Hij werd in de ziekenboeg tussen schone lakens wakker. Zijn huid was er redelijk aan toe, niet meer zo rood, en de jeuk was verdwenen.

Een poos bleef hij stil liggen. Hij was er nu zeker van dat hij de antwoorden op het gifmysterie wist; tenminste, bijna allemaal. Een of twee stukjes van de puzzel ontbraken nog en natuurlijk had hij bewijzen nodig.

Opeens hoorde hij een lichte voetstap achter het hoofdeind van zijn bed. Moesten ze hem nu alweer hebben? Maar gelukkig was het Benson die zijn gezichtsveld binnen stapte. Benson, met de dikke lippen opeengeperst, zijn dunnende haar een warboel en een door zorgen getekend gelaat. Hij droeg iets dat veel weghad van een ouderwets lomp geweer.

Ben je wakker, Williams?’ zei hij.

Dat zie je toch,’ zei David.

Benson drukte een hand tegen zijn bezwete voorhoofd.

‘Ze weten niet dat ik hier ben. Eigenlijk mag dat niet, veronderstel ik.’

‘Waarom niet?’

‘Hennes is ervan overtuigd dat jij iets met het gifmysterie te maken hebt. Hij loopt tegen Makian te tieren, en mij heeft hij er ook al over aangesproken. Hij beweert dat jij een poos weggeweest bent en er geen zinnig woord over te zeggen hebt, maar enkel ongeloofwaardige verhalen ophangt. Ondanks mijn invloed ben ik bang dat ik er niets aan kan doen en jij tot aan je nek in de moeilijkheden zit.’

‘Ondanks je invloed? Geloof jij Hennes? Denk je echt dat ik bij de zaak betrokken ben?’

Benson leunde voorover en David kon de warme adem op zijn gezicht voelen toen de man fluisterde: ‘Nee, ik geloof hem niet. Ik geloof jouw verhaal. Daarom ben ik ook hierheen gekomen. Ik wilde wat meer weten over dat wezen dat volgens jou door rook en licht omhuld werd. Ben je er zeker van dat het geen hallucinatie was, Williams?’

‘Ik zag hem,’ zei David.

‘Hoe weetje dat het een mens was? Sprak hij Engels?’

‘Hij sprak geen woord, maar hij had de gestalte van een mens.’ Davids ogen namen de ander indringend op. ‘Zou het een Marsiaan geweest kunnen zijn?’

‘Aha,’ zei Benson. ‘Je herinnert je mijn theorie. Ja, ik veronderstel dat het een Marsiaan geweest zou kunnen zijn. Denk er eens aan, kerel! Stel je eens voor! Ze wagen zich aan het oppervlak; elk brokstukje informatie kan van vitaal belang zijn, en we hebben toch al zo weinig tijd.’

‘Hoe dat zo?’ David kwam op een elleboog overeind.

‘Ja, natuurlijk, jij weet helemaal niet wat er tijdens jouw aanwezigheid is voorgevallen. We zijn allemaal de wanhoop nabij.’ Hij hield het geweerachtige ding omhoog en zei bitter: ‘Weet je wat dit is?’

‘Ik heb je er eerder mee gezien.’

‘Het is de harpoen waarmee ik mijn monsters neem, een eigen uitvinding. Ik neem hem altijd mee als ik naar de silo’s in de stad ga. Ik kan er een kleine holle kogel die aan een vliesdunne metalen draad bevestigd is mee in een graansilo schieten. Tijdens de vlucht opent de kogel zich en vult de holte zich met graankorrels zodra het kontakt tot stand is gebracht. De kogel sluit zich vanzelf weer; ik trek hem terug en heb mijn monster.’

‘Ingenieus gevonden,’ zei David, ‘maar waarom loopje er nu mee rond te sjouwen?’

‘Omdat ik me afvraag of ik hem niet in de vuilvernietiger moet gooien nadat ik jou gesproken heb. Het was het enige wapen waarmee ik de gifmengers bestrijden kon. Tot dusver ben ik er echter niet veel mee opgeschoten, om over de toekomst maar te zwijgen.’

‘Wat is er gebeurd?’ David greep de ander bij zijn schouder vast en kneep hard. ‘Spreek op.’

Benson trok een pijnlijk gezicht. ‘Elk lid van de Agrarische Syndicaten heeft een nieuwe brief ontvangen van degenen die voor het gif verantwoordelijk zijn. Er bestaat geen twijfel over dat de brieven en het gif van dezelfde mensen afkomstig zijn of, liever gezegd: eenheden. In de brief staat dat nu zwart op wit.’

‘Wat zeggen de boeren ervan?’

Benson haalde de schouders op. ‘Wat doen de details ertoe. Het komt er op neer dat van ons verwacht wordt dat wij ons zonder meer overgeven. Doen we dat niet, dan zullen zij het gif in duizendvoudige hoeveelheden gaan verspreiden. Ik ben ervan overtuigd dat zij daartoe in staat zijn en er ook de mogelijkheden toe hebben. En als dat gebeurt zal er op Aarde, Mars, en door het hele stelsel paniek uitbreken.’

Hij ging staan. ‘Ik heb Makian en Hennes verteld, dat die Ruimtezwerver van jou de sleutel tot het hele raadsel is, maar ze geloven me niet. Ik geloof zelfs dat Hennes een vermoeden heeft dat ik er samen met jou bij betrokken ben.’ Hij staarde enkele ogenblikken naar de vloer.

‘Hoe lang hebben we nog, Benson?’ zei David.

‘Twee dagen. Nee, dat was gisteren. We hebben nog zesendertig uur.’

Zesendertig uur!

David zou snel moeten handelen. Heel snel. Maar misschien was de tijdsduur juist voldoende. Zonder het zelf te beseffen had Benson hem het ontbrekende bewijsstuk geleverd.

13

DE RAAD NEEMT HET OVER

Benson vertrok tien minuten later. Het verhaal dat David hem vertelde bevestigde op geen enkel punt zijn theorie dat de Marsianen aansprakelijk voor de gifverspreiding waren, en zijn ongemak werd met de minuut groter.

‘Ik wil niet dat Hennes me hier snapt,’ zei hij. ‘We hadden een. . . meningsverschil. ’

‘En Makian? Hij staat toch aan onze kant, niet?’

‘Ik weet het niet meer. Na morgen is het met hem gedaan. Ik weet echt niet of hij voldoende ruggegraat heeft om zich tegen die kerel te verzetten. Zeg, ik kan er nu maar beter vandoor gaan. Als je iets te binnen schiet, wat dan ook, laat het me dan op de een of andere wijze weten, ja?’

Hij stak zijn hand uit. David nam hem aan en het volgende ogenblik was Benson verdwenen.

David zat overeind in bed. Het onrustige gevoel in zijn binnenste was sedert zijn ontwaken sterker geworden. Zijn kleren waren over een stoel aan het andere eind van het vertrek geworpen. Zijn laarzen stonden rechtop naast zijn bed. In Bensons aanwezigheid had hij ze niet durven inspekteren; hij had er niet eens naar durven kijken.

Misschien, dacht hij somber gestemd, was het hen niet opgevallen. De laarzen van een boerenknecht waren ten slotte haast heilige voorwerpen. Iets stelen uit die laarzen was, na het stelen van een zandkar in de woestijn, een onvergeeflijke misdaad. Na zijn dood werden de laarzen van een boerenknecht tezamen met hem begraven, met alles wat erin zat.

David voelde in de binnenzakken van elke laars, maar zijn rondtastende vingers vonden niets. In elk ervan had zich een zakdoek bevonden, en wat losse munten. Ongetwijfeld hadden ze zijn kleding doorzocht. Hij had het verwacht, maar dat ze ook zijn laarzen niet met rust hadden gelaten baarde hem zorgen. Met ingehouden adem reikte hij in de laars. Het zachte leder reikte tot aan zijn oksel en gaf mee toen hij zijn vingers tot in het teenstuk uitstrekte. Een golf van blijdschap doorvoer hem zodra zijn vingers kontakt maakten met het zachte, gaasachtige materiaal van het Marsiaanse masker.

Voordat hij in bad was gegaan had hij het daar verborgen; de soporite was echter een verrassing geweest waar hij geen rekening mee gehouden had. Het was zuiver geluk geweest dat ze zijn laarzen niet tot op de zolen doorzocht hadden. In het vervolg zou hij veel voorzichtiger te werk moeten gaan.

Hij stopte het masker in de binnenzak van een laars en knipte die dicht. Hij pakte de laarzen op; ze waren gepoetst terwijl hij sliep, wat heel aardig van iemand was, en het gaf bovendien blijk van het respekt dat een boerenknecht voor een paar laarzen had.

Zijn kleding was door de schoonsproeier gehaald. Het glanzende, plastic fiber waarvan de kleren gemaakt waren rook fris en nieuw.

De zakken waren allemaal leeg. De inhoud lag achteloos opgestapeld onder de stoel. Snel kontroleerde hij alles: er ontbrak niets. Zelfs de zakdoeken en de munten lagen erbij.

Hij trok zijn ondergoed aan, vervolgens zijn sokken en het werk pak, en als laatste zijn laarzen. Hij gespte juist zijn riem vast toen een bruingebaarde boerenknecht binnenkwam.

David keek op. ‘Wat moetje, Zukis,’ zei hij ijzig.

De boerenknecht antwoordde: ‘Waar denk jij heen te gaan, aardkruiper?’ Zijn priemende oogjes glansden gemeen en de uitdrukking van zijn gelaat leek David nog onveranderd sinds hij hem de dag van zijn aankomst voor het eerst gezien had. David kon zich de zandkar van Hennes voor het arbeidsbureau nog herinneren, hij zelf die juist op de achterbank plaatsnam en het gemene bebaarde gezicht dat hem met sombere blikken opnam en een hand die een wapen afvuurde voor hij iets kon ondernemen.

‘Nergens,’ zei David. ‘En was dat wel zo, dan was ik echt niet van plan jouw toestemming te vragen.’

‘Helemaal fout, meneer. Ik blijf hier, opdracht van Hennes.’ Zukis blokkeerde met zijn lichaam de doorgang. Twee ploffers hingen op verdacht uitdagende wijze aan zijn riem te bungelen.

Zukis wachtte. Het volgende ogenblik spleet zijn vettige baard in twee helften vaneen en glimlachte hij veelzeggend. ‘Ben je misschien toch van gedachten veranderd, aardkruiper?’

‘Misschien,’ zei David en voegde eraan toe. ‘Iemand kwam me zojuist opzoeken. Hoe was dat mogelijk? Zag je hem niet?’

‘Hou je bek,’ snauwde Zukis.

‘Of werd je betaald om een poosje de andere kant op te kijken? Hennes zal het geweldig vinden.’

Zukis spuwde, en miste op een halve centimeter na Davids laarzen.

Zou je die ploffers niet even opzij willen leggen en het dan nog eens proberen?’ zei David.

Als je vandaag nog iets wilt eten zou ik maar oppassen, maat,’ zei Zukis.

Hij vertrok en trok de deur achter zich in het slot. Enkele minuten verstreken en vervolgens klonk buiten het gerammel van metaal. De deur zwaaide open en Zukis stapte met een bord in zijn handen het vertrek binnen. Een van zijn handen was op een vreemde, onnatuurlijke manier onder het bord verscholen.

David sprong razendsnel op, en naar opzij, boog zijn benen onder zijn lichaam en zette zich af op het matras. Zukis draaide zich verrast om, zijn mond viel open, maar het volgende ogenblik belandde David al bovenop hem.

Hij kwam met zijn volle gewicht op de boerenknecht neer, greep met een hand het bord, rukte het weg en greep met zijn andere hand de man bij zijn baard vast. Zukis ging met een schreeuw neer. Davids gelaarsde voet stampte venijnig op de hand die onder het bord verscholen was geweest. De schreeuw van de ander ging over in hysterisch gillen toen de verbrijzelde vingers hun greep op de mini-ploffer verloren.

Davids hand liet de baard los en greep snel de linkerhand van de ander die al bijna een ploffer uit zijn holster had getrokken. Met een ruk draaide hij de hand om en trok.

‘Rustig,’ zei hij,‘of ik draai hem uit de kom.’

Zukis bewoog niet meer, zijn ogen rolden wild in hun kassen en zijn adem kwam met horten en stoten naar buiten. ‘Waarom deed je dat?’ zei hij.

‘Waarom verborg je die mini-ploffer onder het bord?’

‘Ik moest mezelf toch beschermen, wat dacht je anders? Je had me wel kunnen bespringen terwijl ik mijn handen vol had.’

‘Waarom stuurde je niet iemand anders, dan had jij je handen vrij gehad?’

‘Daar heb ik niet aan gedacht,’ klaagde Zukis. David vergrootte de druk ietwat en Zukis kreeg een pijnlijke trek om zijn mond. ‘Als je de waarheid nu eens vertelde, Zukis.’

‘Ik was van plan je te doden.’

‘En wat had je dan tegen Makian gezegd?’

‘Dat. . . dat je probeerde te ontsnappen.’

‘Was dat een idee van jou?’

‘Nee, van Hennes, neem Hennes te grazen. Ik volg alleen maar orders op.’

David liet hem los. Hij raapte de ploffer op en trok de tweede uit zijn holster. ‘Sta op.’ Zukis rolde op een zij. Hij kreunde toen hij zijn verbrijzelde linkerhand als steun wilde gebruiken om overeind te komen.

‘Wat ga je doen? Je bent toch niet iemand die een ongewapend man zou neerschieten, is het wel?’

‘Zou jij dat ook niet doen?’ vroeg David.

Een nieuwe stem kwam tussenbeide. ‘Laat die ploffers vallen, Williams,’ zei de stem op afgemeten toon. David draaide snel zijn hoofd om. Hennes stond in de deuropening, met een ploffer die op Davids buik wees. Achter hem stond Makian. De ogen van de man waren grijs omrand, zijn gelaat doorgroefd. David zag in de blik die Hennes hem toewierp wat de ander van hem verwachtte; de ploffer benadrukte dat nog eens extra.

David liet de ploffers die hij Zukis zojuist ontnomen had op de grond vallen.

‘Schop ze hierheen, zei Hennes.

David gaf aan het verzoek gehoor.

‘Voor de dag ermee: wat is er gebeurd?’

‘Je weet wat er gebeurd is,’ zei David. ‘Zukis probeerde mij in opdracht van jou te vermoorden, en ik bleef niet stilzitten.’

Zukis begon zenuwachtig te praten. ‘Nee, meneer Hennes. Zo ging het niet. Ik bracht zijn lunch naar binnen en hij besprong me. Ik had mijn handen vol aan het bord en was niet eens in de gelegenheid me te verdedigen.’

Hou je mond,’ zei Hennes met een grom. ‘Daar hebben we het later nog wel over. Verdwijn hier en kom zo snel je kunt met een paar boeien terug.’

Zukis maakte dat hij wegkwam.

‘Vanwaar die boeien, Hennes?’ zei Makian vriendelijk.

‘Omdat deze man een gevaarlijke indringer is, meneer Makian. U weet toch nog dat ik hem alleen binnenhaalde omdat ik vermoedde dat hij iets met het gifmysterie te maken had?’

‘Ja. Ja, natuurlijk.’

‘Hij vertelde ons het verhaal dat zijn jongere zusje vergiftigd zou zijn na het eten van Marsiaanse jam. Ik heb het gekontroleerd. Er zijn niet te veel sterfgevallen geweest die, zoals deze man beweerde, aan de autoriteiten zijn doorgegeven. Om precies te zijn: nog geen tweehonderdvijftig. Het was gemakkelijk ze allemaal na te trekken en dat heb ik ook laten doen. Er was geen twaalfjarig meisje bij dat na het eten van Marsiaanse jam was gestorven.’ Makian keek stomverbaasd. ‘Hoe lang weetje dit al, Hennes?’ ‘Zolang hij hier is. Maar ik heb er met geen woord over gerept. Ik wilde weten wat hij in zijn schild voerde. Daarom gaf ik ook Griswold opdracht hem in het oog te houden.’

‘Je bedoelt: om mij te doden,’ viel David hem in de rede. ‘Natuurlijk kom jij met dat verweer. Griswold was zo stom om zich bij jou verdacht te maken. Hij was niet voorzichtig genoeg en jij besloot hem uit de weg te ruimen.’ Hij wendde zich tot Makian. ‘Vervolgens wist hij zich bij die halfzachte Benson populair te maken, zodat hij op elk moment wist hoe ver wij met het opsporen van de gifmengers waren. Bovendien sloop hij kort daarna de koepel uit en bleef twee nachten weg. En hij wil niet zeggen waarom. Zal ik u eens iets vertellen? Hij bracht verslag uit aan de mannen die hem betalen. Is het niet toevallig dat wij juist een ultimatum krijgen als hij afwezig is?’

‘En waar was jij?’ vroeg David plotseling. ‘Hield jij me na Griswolds dood niet langer in het oog? Zo ja, waarom stuurde je dan niemand achter me aan als je me ervan verdacht betrekkingen met de gifmengers te onderhouden?’

Makian keek van de een naar de ander en begon met: ‘Nou. . . ’

Maar weer kwam David tussenbeide. ‘Laat me uitspreken, meneer Makian. Ik heb het vermoeden dat Hennes niet eens in de koepel was in de nacht van mijn vertrek, en ook de daaropvolgende nacht niet. Waar was jij, Hennes?’

Hennes deed een stap naar voren, zijn ogen bliksemden. David hield zijn hand vlak voor zijn gezicht. Hij vermoedde dat Hennes niet zou schieten, maar deed de kerel dat wel dan zou hij geen ogenblik aarzelen het Marsiaanse masker te gebruiken.

Makian legde nerveus een hand op Hennes’ schouder.

‘Ik stel voor dat wij hem overdragen aan de Raad.’

‘Wat heeft de Raad hiermee te maken?’ zei David snel.

‘Gaat je niets aan,’ snauwde Hennes.

Zukis arriveerde met de boeien. Het waren flexibele staven van plastic die naar wens gebogen konden worden en vervolgens in de gekozen positie bevroren. Ze waren oneindig veel sterker dan touw of gewone metalen handboeien.

‘Steek je handen eens uit,’ beval Hennes.

Zonder een woord te zeggen gehoorzaamde David. De staaf werd tweemaal wreed om zijn polsen gedraaid. Zukis, die er plezier in had, gaf nog een extra ruk aan het plastic voor hij de pen eruit trok. Dat had tot gevolg dat de moleculaire structuur van de boeien automatisch gewijzigd werd. Kortom: ze werden harder dan het hardste staal. Een tweede staaf werd rond Davids enkels bevestigd.

Rustig bleef David op het bed zitten. In zijn rechterhand hield hij nog steeds het gezichtsmasker stevig vast. Hij maakte er geen gebruik van. Makians woorden over de Raad gaven hem voldoende garantie dat hij binnen korte tijd weer op vrije voeten zou staan. In de tussentijd was hij er tevreden mee de zaken hun beloop te laten.

Hoe zit dat met de Raad?’ vroeg hij voor de tweede keer.

Maar hij had de vraag net zo goed achterwege kunnen laten. Buiten klonk een schreeuw en met een luide kreet kwam een kleine gestalte het vertrek binnenstormen. ‘Waar is Williams?’ Het was Bigman in eigen persoon. Hij was nog niet binnen of hij concentreerde meteen zijn aandacht op David; de rest liet hem kennelijk koud. Hij sprak snel: ‘Ik wist niet dat je in een stofstorm terecht was gekomen. Ik hoorde het zojuist pas. Ceres nog aan toe, hoe kwam je erdoorheen? Ik, ik. . . ’

Voor het eerst werd hij zich van Davids weinig comfortabele positie bewust. Woedend draaide hij zich om. ‘Wie heeft hem in de boeien laten slaan?’

Hennes was inmiddels over zijn eerste verbazing heen. Een van zijn handen schoot uit en greep Bigman bij de kraag van zijn overal. De kleine man werd haast van de grond opgetild. ‘Ik heb je toch gezegd wat er gebeuren zou als ik je hier ooit weer zou aantreffen, miezer?’

Bigman begon te schreeuwen. ‘Laat me los, zwammende Marshaas! Ik heb het volste recht hier aanwezig te zijn. Ik geef je anderhalve seconde me te laten gaan, anders zul je je daden tegenover de Wetenschapsraad moeten verantwoorden.’

‘Laat hem los, Hennes,’ zei Makian rustig.

Hennes gehoorzaamde. ‘Verdwijn hier.’

‘Van m’n leven niet. Ik ben in dienst van de Raad. Ik ben met Dr. Silvers hierheen gekomen. Vraag het hem maar.’

Hij knikte in de richting van de lange, magere man die in de deuropening was verschenen. Zijn haar was zilverwit, evenals zijn snor.

‘Excuseer me,’ zei dr. Silvers, ‘maar ik zou graag meteen orde op zaken stellen. De regering in International Stad op Aarde heeft de noodtoestand voor het stelsel afgekondigd; van nu af aan staan alle boerderijen onder kontrole van de Wetenschapsraad. De Makian-boerderij is mij toegewezen.’

‘Ik heb het aan zien komen,’ mompelde Makian ongelukkig. ‘Maak de boeien van die man los,’ beval dr. Silvers.

‘Hij is gevaarlijk,’ zei Hennes.

‘Ik neem de verantwoordelijkheid op me.’

Bigman sprong op en klikte met zijn hielen. ‘Maak datje wegkomt, Hennes.’

Hennes werd bleek van woede, maar geen woord kwam over zijn lippen.

Drie uren verstreken voor Hennes, Makian en dr. Silvers gedrieën de situatie bespraken.

‘Ik wil alle produktiegegevens van de afgelopen zes maanden doornemen,’ zei Silvers.‘Daarnaast wil ik die dr. Benson spreken om van hem persoonlijk te vernemen welke vorderingen hij in het gifmysterie heeft gemaakt. We hebben zes weken om de zaak tot een goed einde te brengen. Meer tijd hebben we niet.’

‘Zes weken,’ barstte Hennes los. ‘Een dag, bedoelt u.’

‘Nee, meneer. Als we de misdadigers niet kunnen opsporen voor het ultimatum verstreken is, zal de voedselexport van Mars worden stopgezet. We zijn niet van plan toe te geven zo lang er nog de kans bestaat dat de zaak tot een goed einde wordt gebracht.’ ‘Allemachtig,’ zei Hennes. ‘Op Aarde zal hongersnood uitbreken.’

‘Niet voor die zes weken verstreken zijn,’ zei Silvers. ‘Met onze voorraden kunnen we, indien het voedsel zorgvuldig gedistribueerd wordt, het de zes weken uithouden.’

‘Er zal paniek uitbreken,’ zei Hennes. ‘Opstanden.’

‘Inderdaad,’ zei Silvers grimmig. ‘Het zal heel onprettig zijn.’

‘De Syndicaten zullen geruïneerd worden,’ kreunde Makian.

‘Er is geen andere uitweg. Welnu, heren, voorlopig zal ik eerst dr. Benson opzoeken. Morgenochtend kunnen we dan misschien gevieren vergaderen. Als er voor morgennacht nog niets gebeurd is en de onderzoeken in de Centrale Laboratoria op de maan nog altijd negatief zijn, treedt het embargo in werking, en wordt een vergadering belegd waarin alle Syndicaat-leden zitting kunnen hebben.’

‘Waarom?’ vroeg Hennes.

‘Omdat,’ antwoordde Silvers, ‘we vermoedden dat de misdadigers beslist nauw verbonden zijn aan een boerderij, of aan meerdere. Ze weten te veel van de gang van zaken op de boerderijen om tot een andere konklusie te komen.’

‘Wat dacht je van Williams?’

‘Ik heb hem ondervraagd. Hij blijft bij zijn verhaal dat, moet ik toegeven, wel heel vreemd is. Ik heb hem naar de stad laten brengen waar hij onder hypnose verder ondervraagd zal worden als dat noodzakelijk is.’

Het deursignaal flitste aan. Makian opende de deur. Bigman stapte naar binnen. Uitdagend keek hij naar Hennes en zei: ‘Williams is onder bewaking met een zandkar naar de stad onderweg.’

‘Mooi,’ zei Silvers en perste zijn dunne lippen stijf opeen.

Een kilometer buiten de koepel stopte de zandkar en stapte David Starr met zijn neusstuk op eruit. Hij zwaaide naar de chauffeur, die uit het raampje leunde en zei: ‘Denk eraan! Sluis 7! We zullen een van onze mannetjes daar neerzetten om je binnen te laten.’

David knikte en glimlachte. Hij keek de zandkar die zijn weg naar de stad vervolgde na, draaide zich vervolgens om en begon terug te lopen naar de koepel.

Natuurlijk had hij de volle medewerking van de mannen van de Raad gekregen. Zij hadden hem geholpen openlijk de koepel te verlaten en zouden hem weer helpen in het geheim terug te keren, maar geen van hen, zelfs dr. Silvers niet, kende het doel van zijn bezoek.

Hij had alle stukjes van de puzzel vergaard, nu nog het bewijs.

14

DE RUIMTEZWERVER

Half verdoofd door woede en vermoeidheid stapte Hennes zijn slaapkamer binnen. De vermoeidheid was eenvoudig te verklaren. Het was bijna drie uur in de middag. De afgelopen twee nachten had hij niet veel rust gehad. Bovendien kwam daar nog bij dat de spanning van de afgelopen zes maanden geen ogenblik geweken was. Toch had hij het noodzakelijk geacht het gesprek dat Silvers van de Raad met Benson had gevoerd bij te wonen.

Silvers was er niet bepaald gelukkig mee geweest en dat verklaarde deels de woede die in hem raasde. Dr. Silvers!

Een oude, onbekwame kerel die met veel drukte uit de stad kwam aanwaaien in de veronderstelling dat hij binnen een dag en een nacht de vragen kon oplossen die wetenschappers op Aarde en Mars al maanden bezighielden. En Hennes was kwaad op Makian die zich alle kanten op liet sturen en zich als was in de handen van Silvers gedroeg. Twee dagen geleden was hij nog een legende geweest op Mars. Makian, de meest succesvolle planter op Mars. En dan was Benson er nog. Benson, die er zijn eigen ideeën op nahield. En Griswold en Zukis, die te stom waren geweest om te doen wat hen opgedragen was. Een ogenblik overwoog hij of een soporite-pil wenselijk zou zijn. Vannacht wilde hij beslist goed uitrusten, maar een pil zou hem suf maken en dat kon hij zich tijdens deze kritieke dagen niet veroorloven.

Hij sloot een kompromis door het trekkoord waarmee de deur magnetisch beveiligd kon worden naar beneden te trekken. Hij beproefde de deur zelfs even om er verzekerd van te zijn dat niemand hem de rust die hij zo nodig had zou ontnemen. Deuren van privé-vertrekken werden binnen de koepel haast nooit afgesloten, zodat het niet ongewoon was als najaren van ongebruik de draden eenvoudig verteerd waren en het slot niet meer werkte. Voor zover hij wist was zijn deur sedert zijn aanstelling op de boerderij niet meer op slot geweest.

Het circuit verkeerde nog in goede staat. De deur gaf niet eens mee als hij eraan trok.

Hij slaakte een diepe zucht, ging op het bed zitten en trok zijn laarzen uit. Hij wreef over zijn vermoeide voeten, zuchtte nog eens en bleef opeens als verstijfd zitten. Meteen daarop schoot hij van het bed overeind.

Met grote ogen keek hij stomverbaasd naar de oorzaak van zijn plotselinge reaktie. Het kon niet. Het was eenvoudig onmogelijk! Het zou betekenen dat Williams’ dwaze verhaal inderdaad waar was. Het zou betekenen dat Bensons gebeuzel over Marsianen uiteindelijk toch...

Nee, hij weigerde te geloven wat zijn ogen zagen. Het was beter om aan te nemen dat zijn door slaapgebrek versufte brein hem parten speelde.

Toch werd het duister van de kamer verlicht door een koude, blauw witte schittering. Het licht stelde hem in staat in het donker zijn bed, de muren, de kast en zelfs zijn laarzen te zien. En hij kon het man-wezen zien, met op de plaats waar zijn hoofd zich zou moeten bevinden slechts een helle schittering. De rest van de man leek onzichtbaar. Of zag hij een soort rook?

Het ding sprak. De woorden klonken hol en bulderend, als door een echo versterkt. Het ding zei: ‘Ik ben de Ruimtezwerver!’ Hennes wist zijn zenuwen in bedwang te krijgen. De grootste schrik was snel geweken en geforceerd kalm zei hij: ‘Wat wil je?’ De Ruimtezwerver sprak of bewoog niet en Hennes kon niets anders doen dan de verschijning met grote ogen opnemen. De borstkas van de voorman ging zwaar op en neer. Het ding van rook en licht bleef onbeweeglijk. Het zou een robot kunnen zijn. Een ogenblik vroeg Hennes zich af of dat het geval was en verwierp de gedachte bijna meteen. Hij stond naast zijn bureau en ondanks zijn zenuwen bleef hij de feiten onder ogen zien.

Heel traag kwam zijn hand in beweging.

In het licht dat het ding uitstraalde was de beweging goed waarneembaar, maar de verschijning reageerde in het geheel niet. Hennes liet zijn hand licht op het bureaublad rusten en deed alsof hij met dat onschuldige gebaar zijn geschokte zenuwen de hoognodige rust wilde geven.

De Marsiaan, mens, of wat dan ook, kende het geheim van de lade onder het bureaublad beslist niet. Het ding had zich in het vertrek verborgen gehouden, maar was niet op onderzoek uitgegaan. Was het tegendeel waar, dan was die ander met groot vakmanschap te werk gegaan, want Hennes’ getrainde oog kon niets afwijkends bespeuren; niets had een andere plaats gekregen, geen enkel voorwerp bevond zich op een plaats waar het niet thuishoorde.

Zijn vingers beroerden een kleine uitsparing in het bureaublad. Het was een alledaags mechanisme en op Mars wist iedereen van het bestaan ervan. In zekere zin was het heel ouderwets, net zo ouderwets als het geïmporteerde houten bureau zelf en behoorde het tot de gebruikelijke voorzorgen die de oude pioniers in de vroege geschiedenis van het Amerikaanse westen plachten te nemen. Onder zijn lichte aanraking voelde hij het mechanisme bewegen, aan de zijkant van het bureau viel een paneel naar buiten. Hennes was er op voorbereid geweest. In een flitsende beweging schoot zijn hand uit naar de ploffer achter het paneel. Het volgende ogenblik hield hij de ploffer stevig in zijn rechterhand en was de loop precies op het midden van de schittering gericht. En al die tijd had het wezen zich niet bewogen.

Hennes voelde zijn zelfvertrouwen meteen terugkeren. Robot, Marsiaan, mens of voorwerp, tegen een ploffer konden ze niet op. Het was een klein wapen en het projektiel dat ermee afgeschoten kon worden was verhoudingsgewijs eveneens klein.De ouderwetse ‘pistolen’ in de dagen van weleer schoten kogels af, die vergeleken met plofferprojektielen wel rotsblokken leken. Maar het kleine projektiel in de ploffer was oneindig veel dodelijker. Eenmaal in beweging zou alles wat het op zijn pad vond een kleine atomische ‘trekker’ in werking stellen, die een sub-mikroskopische fraktie van zijn massa in energie zou omzetten. Als die omzetting plaatsvond zou het objekt waarmee het projektiel in aanraking was gekomen, of het nu rots, metaal of een mensenlichaam was, gekonsumeerd worden en opgaan in de klap.

Op een toon die de dreiging van zijn ploffer benadrukte zei Hennes: ‘Wie ben je? Wat wil je?’

Het ding sprak voor de tweede keer en weer waren het dezelfde woorden: ‘Ik ben de Ruimtezwerver!’

Hennes’ lippen trokken weg van zijn tanden toen hij in blinde woede vuurde.

Het projektiel verliet de loop, gierde recht op het ding van rook aan, bereikte het en stopte. Het stopte van het ene ogenblik op het andere, abrupt, zonder het lichaam te bereiken dat zich op nog geen vijf centimeter afstand achter de barrière bevond.

Zelfs de stoot die de explosie veroorzaakte, ging aan het krachtscherm ongemerkt voorbij, de schok althans. Het krachtveld absorbeerde het momentum van het projektiel en zette dat om in licht.

Die lichtflits werd nooit waargenomen. Hij ging op in de helle lichteksplosie van het plofferprojektiel dat zichzelf in energie transformeerde, zonder dat ook maar iets aanwezig was om de uitbarsting van licht af te schermen. Het was alsof een miniatuurzon enkele ogenblikken in de kamer tot leven was gekomen.

Hennes sloeg met een wilde kreet zijn handen voor zijn ogen, maar de fysieke schok was te groot. Het was te laat. Toen hij minuten later zijn brandende, pijnlijke ogen opende kon hij niets onderscheiden. Open of gesloten, het maakte niets uit; al wat hij zag was een roodgespikkelde duisternis. Hij zag niet dat de Ruimtezwerver in beweging kwam, zijn laarzen oppakte en de inhoud van de binnenzakken met snelle vingers doorzocht, het magnetische circuit van de deur verbrak en de kamer uitglipte; enkele seconden voor de nieuwsgierige boerenknechten gealarmeerd de kamer binnenstormden.

Toen dat gebeurde stond Hennes nog steeds met zijn handen tegen zijn ogen gedrukt. ‘Grijp het ding! Grijp hem! Hij bevindt zich in deze kamer. Neem hem te grazen, lafaards, blijf daar niet staan gapen.’

‘Er is niemand in de kamer,’ riepen een aantal stemmen, en iemand voegde eraan toe: ‘Het ruikt hier naar een plofferschot.’ Een autoritaire stem liet zich horen. ‘Wat is er mis, Hennes?’ Het was Silvers.

‘Een indringer,’ zei Hennes en schudde in woede en frustratie zijn hoofd. ‘Is er dan niemand die hem gezien heeft? Wat is er met jullie aan de hand? Zijn jullie. . . ’ Hij kon het woord niet over zijn lippen krijgen.

Zijn knipperende ogen waterden, flarden licht begonnen langzaam zichtbaar en groter te worden. Het was hem onmogelijk ‘blind’ te zeggen.

‘Wie was die indringer,’ zei Silvers, ‘kun je hem beschrijven?’

En al wat Hennes kon doen was hulpeloos zijn hoofd schudden.

Hoe kon hij het uitleggen? Moest hij hen vertellen over die nacht merrie van rook en licht, die tot hem gesproken had en waartegen een plofferprojektiel niets uitrichten kon?

Somber gestemd keerde James Silvers terug naar zijn tijdelijk verblijf. Het lawaai dat hem zijn kamer had doen uitstormen, het doelloze geren om hem heen, Hennes’ onvermogen een goede verklaring voor het gebeurde te geven, het zei hem allemaal niets. Zijn blik was gericht op morgen.

Hij had geen vertrouwen in een overwinning, geen vertrouwen in het op handen zijnde embargo. Stop de voedseltransporten, laat de mensen op Aarde erachter komen waarom en de gevolgen zouden niet te overzien zijn.

De jonge David Starr was vol zelfvertrouwen, maar tot dusver rechtvaardigden zijn akties dat allesbehalve. Zijn verhaal over een Ruimtezwerver leek nergens op en was alleen geschikt het wantrouwen van mannen als Hennes aan te wakkeren, en het had hem zelf bijna het leven gekost. Het was maar goed dat hij, Silvers, op het juiste moment ten tonele verschenen was. Toch had Starr hem niet eens verteld waarom hij Hennes een dergelijke ongeloofwaardige geschiedenis op de mouw gespeld had. Hij had er alleen op gestaan openlijk de koepel te verlaten en ’s nachts in het geheim terug te keren. De brief die Silvers uit handen van Bigman' ontvangen had, was er de oorzaak van geweest dat hij onmiddellijk kontakt met het hoofdkwartier op Aarde opgenomen had. Kort daarop had hij bericht gekregen dat David Starr in alles gehoorzaamd moest worden.

Hoe was het mogelijk dat zo’n jonge man. . .

Silvers bleef staan. Vreemd! De deur naar zijn kamer, die hij half open had gelaten, stond nog steeds open, maar er scheen geen licht vanuit de kamer de gang op. Toch had hij het niet uitgedaan. Hij kon zich nog herinneren halverwege de trap omgekeken te hebben en het licht te zien branden.

Het was nauwelijks waarschijnlijk dat iemand, begaan met de onkostenrekening van de boerderijkoepel, het licht had uitgedaan. Hij hoorde geen enkel geluid in de kamer. Hij trok zijn ploffer, wierp de deur open en stapte vastberaden op de plaats af waar de lichtschakelaar zich moest bevinden.

Een hand sloot zich om zijn mond.

Hij worstelde, maar de arm was lang en sterk, en de stem in zijn oor was hem welbekend. ‘Het is in orde, dr. Silvers. Ik ben het.’ De arm viel weg. ‘Starr?’ zei Silvers.

‘Ja, sluit de deur. Tijdens de zoekpartij leek deze kamer me de beste schuilplaats. Ik moest u toch spreken. Heeft Hennes verteld wat er gebeurde?’

‘Nee, niet echt. Had jij er iets mee te maken?’

Davids glimlach was in de duisternis niet waarneembaar. ‘In zekere zin, dr. Silvers. Hennes kreeg bezoek van de Ruimtezwerver en in de verwarring die ontstond was ik in staat uw kamer te bereiken zonder dat, hoop ik, iemand me gezien heeft.’

De stem van de oude wetenschapper klonk onwillekeurig iets luider. ‘Wat zeg je daar? Ik ben niet in de stemming voor grapjes.’ ‘Ik maak geen grapjes. De Ruimtezwerver bestaat.’

‘Dat is weinig bevredigend. Het verhaal maakte geen enkele indruk op Hennes en ik wil de hele waarheid weten.’

‘Hennes zal er inmiddels wel anders over denken, daar ben ik zeker van; en u zult morgen weten hoe de zaak in elkaar zit. Luister nu naar me. De Ruimtezwerver bestaat, wis en zeker, en op hem moeten we onze hoop vestigen. Het spelletje dat wij spelen is heel gevaarlijk en alhoewel ik weet wie de gifverspreiding op zijn geweten heeft, hebben we aan die kennis alleen niets. Het zijn niet een of twee willekeurige misdadigers die van plan zijn middels een gigantische chantage een paar miljoen in de wacht te slepen. We hebben te maken met een goed georganiseerde groepering die van plan is de macht in het gehele stelsel te veroveren. Zelfs al pikken we nu de leiders eruit, dan nog is de dreiging niet afgewend. We moeten over alle details in de zaak beschikken voor we besluiten in aktie te komen.’

‘Je praat in raadselen,’ zei Silvers grimmig. ‘Wijs me de leider en de Raad zal alle details wel uit hem weten te krijgen.’

‘Maar niet snel genoeg,’ zei David net zo grimmig. ‘We moeten de antwoorden kennen, alle antwoorden, binnen vierentwintig uur. Een overwinning op een later tijdstip zal de dood van honderden aardbewoners niet kunnen voorkomen.’

‘Wat ben je dan van plan?’ zei dr. Silvers.

‘Theoretisch,’ zei David, ‘weet ik wie voor de gifverspreiding verantwoordelijk is en hoe het gedaan werd. Om te voorkomen dat deze persoon botweg ontkent moet ik bewijzen hebben. Voor de avond om is heb ik die. Om hem daarna tot een bekentenis te dwingen moet hij eerst mentaal gebroken worden en daarvoor hebben we de Ruimtezwerver nodig. Feitelijk is hij al begonnen de tegenstander te intimideren.’

‘Weer die Ruimtezwerver. Je bent bezeten van die spookverschijning. Als hij niet bestaat, als dit een van jouw truuks is die mij uiteindelijk slecht zal bekomen, ziet het er voor jou niet best uit. Hoe weetje eigenlijk dat hij je niet zal bedriegen?’

‘Daar kan ik nu niet op ingaan. Wel kan ik u vertellen dat de mensheid hem na aan het hart ligt. Ik vertrouw hem evenzeer als ik mezelf vertrouw. U moet doen wat ik u opdraag, dr. Silvers, anders zal ik zonder uw hulp de zaak moeten aanpakken. Het spel dat gespeeld gaat worden heeft een te hoge inzet, zelfs u mag mij niet voor de voeten lopen.’

De wijze waarop de woorden gesproken werden, liet aan de vastbeslotenheid van de jonge man niets te raden over. Silvers kon het gezicht van de ander in het donker niet onderscheiden, maar op de een of andere wijze was dat ook niet nodig. ‘Wat wil je dat ik doe?’

‘Morgenmiddag moet u een vergadering beleggen waarin Makian, Hennes en Benson zitting hebben. Neem Bigman als persoonlijke lijfwacht met u mee. Hij is klein, maar watervlug en in het geheel niet bang. Laat het centrale gebouw door mannen van de Raad omsingelen en bewapen hen met repeteerploffers en gaskogels, voor het geval dat. Even na twaalven moet de achteruitgang onbewaakt zijn. Geef geen enkele blijk van verrassing bij de gebeurtenissen die daarna plaatsvinden.’

‘Kom jij ook?’

‘Nee, mijn aanwezigheid zal overbodig zijn.’

‘Wat gaat er gebeuren?’

‘De Ruimtezwerver zal jullie een bezoek brengen. Hij weet wat ik weet en als hij de beschuldigingen uit zal dat des te verpletterender aankomen.’

Ondanks zijn sombere stemming bespeurde Silvers weer een sprankje hoop. ‘Denk je echt dat het lukken zal?’

Lange tijd bleef het stil. David verbrak de stilte en zei: ‘Ik weet het niet. Ik kan enkel maar hopen.’

De stilte die daarop volgde was nog langer. Dr. Silvers voelde een lichte tocht, alsof iemand de deur geopend had. Hij draaide de lichtschakelaar om, keek de verlichte kamer rond en zag dat hij alleen was.

15

DE BIJEENKOMST

David Starr werkte zo snel hij durfde. De nacht was bijna verstreken. Een deel van de opwinding en de spanning was verdwenen. De vermoeidheid die hem al uren parten speelde begon zijn tol te eisen.

De smalle lichtbundel uit de kleine zaklantaarn flikkerde door het vertrek. Uit de grond van zijn hart hoopte hij dat het voorwerp waarnaar hij zocht niet achter slot en grendel was opgeborgen. Als dat zo was, zou hij geweld moeten gebruiken en op dat ogenblik was hij niet in de stemming de aandacht op zich te vestigen. Nergens kon hij iets van een safe ontdekken, niets wat er op leek. Misschien bevond het voorwerp waar zijn aandacht op geconcentreerd was zich niet eens in dit vertrek. Dat zou een tegenvaller zijn. Zeker omdat hij de wijze waarop hij de sleutel bemachtigd had zo zorgvuldig had voorbereid. In ieder geval zou Hennes de gebeurtenis niet licht vergeten.

Het scherm was afdoende geweest tegen de inslag van het plofferprojektiel. De lichtflits was niet helemaal buiten het scherm gebleven, maar de invloed van het licht op zijn netvlies was niets geweest vergeleken bij het effekt op Hennes.

Methodisch, zelfs al was zijn vermoeide brein daar eigenlijk niet toe in staat, doorzocht hij laden en kasten.

De lichtstraal bleef plotsklaps op een zeker punt in het vertrek gericht. David reikte langs andere voorwerpen heen en pakte het kleine metalen ding op. Hij liet de smalle lichtbundel het voorwerp van alle kanten beschijnen, probeerde de verschillende standen van een kleine knop op het voorwerp uit en wachtte af wat de gevolgen waren.

Zijn hart bonsde in zijn keel.

Dit was het laatste bewijs. Het bewijs dat al zijn vermoedens die enkel op logica gebaseerd waren geweest, juist bleken te zijn. Op dit ogenblik waren zijn vermoedens door dit uit molekulen bestaande voorwerp bevestigd. Hij had een tastbaar bewijs.

Hij stopte het in de binnenzak van zijn heuplaars, bij het masker en de sleutels die hij even tevoren uit de laarzen van Hennes gestolen had.

Hij sloot de deur achter zich en stapte het open terrein op. Het koepeldak boven zijn hoofd begon zichtbaar grijzer te worden. De noodverlichting zou over niet al te lange tijd uitgeschakeld worden en de dag zou aanbreken. De laatste dag, of voor de gifmengers, of voor de Aardse beschaving zoals hij die altijd gekend had.

In de tussentijd zou hij enkele uren kunnen slapen.

Makians boerderijkoepel lag in bevroren rust. Slechts weinig mensen die de nacht onder de koepel hadden doorgebracht konden vermoeden wat plaats had gevonden en wat plaats ging vinden. Dat er iets gebeuren ging was duidelijk, maar verder tastten ze in het duister. Een aantal mannen verkeerde in de vaste overtuiging dat Makian zich met verregaande financiële knoeierijen had bezig gehouden, maar die theorie was niet helemaal bevredigend. Waarom immers, was er in dat geval een heel leger nodig? Mannen met harde gezichten hadden zich rondom het centrale gebouw opgesteld; de repeteerploffers als baby’s in de armen. Op het dak van het gebouw waren twee artilleriestellingen opgezet. Het terrein rondom het gebouw was verlaten. Alle boerenknechten, uitgezonderd degenen die met de hoognodige routinehandelingen belast waren, hadden opdracht gekregen hun slaapvertrekken niet te verlaten.

Om kwart over twaalf precies gingen de twee mannen die voor de achteruitgang van het centrale gebouw op wacht stonden uiteen en lieten de deur onbewaakt achter. Om half een keerden ze terug en stelden zich opnieuw voor de uitgang op. Een van de artilleristen verklaarde naderhand dat hij in die tussentijd iemand het gebouw binnen had zien gaan. Hij moest toegeven dat hij slechts een glimp van de persoon had opgevangen en zijn beschrijving van de persoon was onsamenhangend. Volgens hem was het een brandende gestalte geweest.

Niemand geloofde hem.

Dr. Silvers was de onzekerheid zelve. Hij wist niet hoe hij de bijeenkomst beginnen moest en keek de andere vier aanwezigen rond de tafel beurtelings aan.

Makian. De man zag eruit alsof hij een week niet geslapen had. Waarschijnlijk was dat ook zo. Silvers vroeg zich af of hij zich wel van zijn omgeving bewust was.

Hennes. Hij droeg een bril met donkere glazen. Op een gegeven moment zette hij die af en zag Silvers zijn ogen. Ze waren bloeddoorlopen en keken nijdig het vertrek rond. Af en toe mompelde hij woedend iets onverstaanbaars.

Benson. De man was kalm maar weinig gelukkig. Silvers had de afgelopen nacht verscheidene uren in zijn gezelschap doorgebracht en twijfelde er geen ogenblik aan dat de man zich zielsongelukkig voelde door het falen van zijn onderzoekingen naar de herkomst van het gif. Hij had gesproken over Marsianen, Marsianen, echte Marsianen zouden volgens hem de daders zijn, maar Silvers had wel beter geweten dan hem serieus te nemen. Bigman. De enige van het stel die een volmaakt gelukkige indruk maakte. Hij zou er zeker geen idee van hebben wat er aan de hand was. Ontspannen leunde hij achterover in zijn stoel, kennelijk in zijn schik aan dezelfde tafel te mogen vertoeven als de belangrijke personen binnen de koepel. Hij genoot met volle teugen van zijn rol.

En dan stond daar nog de stoel die tot nu toe onbezet was gebleven, maar niemand zinspeelde zelfs op dat feit.

Silvers slaagde er op de een of andere wijze in het gesprek aan de gang te houden door dingen ter sprake te brengen die al tot vervelens toe waren doorgenomen en zo zijn eigen onzekerheid te camoufleren.

Evenals de lege stoel wachtte hij op iets.

Even na kwart over twaalf ging hij langzaam staan. De woorden bleven hem in de keel steken. Bigman duwde met een vaart zijn stoel achteruit en die belandde met een bons op de grond. Hennes draaide snel zijn hoofd om, trok wit weg en greep met zijn vingers het tafelblad vast. Benson keek achterom, zonder een kik te geven.

Alleen Makian leek in het geheel niet verrast. Hij sloeg de ogen op, keek en reageerde nauwelijks. Kennelijk accepteerde hij de verschijning als een van de talloze onbegrijpelijke zaken in een wereld die hem boven zijn verstandelijke vermogens was uitgegroeid.

‘Ik ben de Ruimtezwerver,’ zei de verschijning in de deuropening.

In het felle licht van de kamer verloor de gloed die zijn hoofd omringde ietwat aan intensiteit en werd de rook rondom zijn lichaam wat substantiëler.

De Ruimtezwerver bewoog het vertrek binnen. Haast onbewust duwden de mannen hun stoelen achteruit en naar opzij weg, zodat de onbezette stoel een geïsoleerde plaats aan de tafel innam.

De Ruimtezwerver ging zitten, zijn gelaat onzichtbaar achter de schittering, de rokerige armen voor hem op tafel, net iets boven het blad.

‘Ik ben gekomen voor de misdadigers onder u,’ zei de Ruimtezwerver.

Het was Hennes die de daaropvolgende stilte doorbrak met de woorden: ‘Inbrekers zul je bedoelen.’ Het venijn in zijn stem was onmiskenbaar.

Onbewust bracht hij een ogenblik zijn handen naar de donkere bril, maar hij zette hem niet af. Zijn vingers trilden zichtbaar.

De stem van de Ruimtezwerver klonk monotoon en hol: ‘Het is waar. Ik ben een inbreker. Hier zijn de sleutels die ik uit jouw laarzen gestolen heb. Ik heb ze niet langer nodig.’

Rinkelend schoot een zilveren flits over de tafel richting Hennes, die de sleutels niet opraapte. De Ruimtezwerver vervolgde met: ‘Maar de inbraak vond plaats om een grotere misdaad te voorkomen. Bij voorbeeld de misdaad van een vertrouwde voorman, die van tijd tot tijd de nacht in Wingrad Stad doorbracht onder het mom een eenmans speurtocht naar gifmengers te houden.’ Bigman straalde. ‘Hé, Hennes, het ziet ernaar uit dat je op je nummer wordt gezet.’

Maar Hennes had enkel oog en oor voor de verschijning aan de andere kant van de tafel. ‘Is dat een misdaad?’ zei hij.

‘Als die nachtelijke tochtjes aangewend worden om snelle reizen naar de asteroïden te maken wel.’

‘En waarom dan wel?’

‘Was het ultimatum van de gifmengers niet afkomstig van de asteroïden?’

‘Beschuldig jij me ervan in kontakt te staan met die misdadigers? Ik ontken het zonder meer. Bewijs het maar eens. Tenminste, als je dat nodig vindt. Misschien verkeer je wel in de veronderstelling dat je mij met een maskerade tot liegen kan dwingen.’

‘Waar was jij die twee nachten die voorafgingen aan de dag waarop het laatste ultimatum binnenkwam?’

‘Ik geef geen antwoord. Je hebt het recht niet me te ondervragen.’

‘Dan zal ik die vraag voor je beantwoorden. De mensen die verantwoordelijk voor de verspreiding van het gif zijn bevinden zich in de asteroïden, waar de restanten van vroegere piratenbenden zich teruggetrokken hebben. De man die het gif heeft uitgevonden bevindt zich hier op de Makian-boerderij.’

Na die woorden kwam Makian langzaam overeind, zijn kaken stijf opeen geklemd.

Met een beweging die geen tegenspraak duldde, gebaarde de Ruimtezwerver hem weer te gaan zitten, en zei: ‘Jij, Hennes, bent de tussenpersoon.’

Nu zette Hennes zijn bril af. De roodgerande ogen staarden woedend over de tafel. ‘Je verveelt me, Ruimtezwerver, of wie je ook mag zijn,’ zei hij. ‘Deze vergadering is belegd om een manier te bedenken met de gifmengers af te rekenen, maar wat gebeurt er nu? Moeten we voor het genoegen van een derderangs acteur een goedkope voorstelling weggeven? Bedankt, ik ga ervandoor.’

Dr. Silvers reikte langs Bigman heen en greep hem bij zijn pols. ‘Blijf hier, Hennes. Ik wil hier meer over horen. Niemand zal je ook maar iets ten laste leggen als er geen bewijzen geleverd worden.’ ‘Ik zou het prachtig vinden je neergeschoten te zien worden,’ zei Bigman zacht. ‘En dat is precies wat er gebeurt als je die deur uitstapt.’

‘Bigman spreekt de waarheid,’ zei Silvers. ‘Buiten staan gewapende mannen die van mij opdracht hebben gekregen niemand zonder mijn toestemming het gebouw te laten verlaten.’

Hennes maakte een vuist en opende die weer. ‘Ik ben niet van plan op welke wijze dan ook aan deze onwettige gang van zaken mee te werken,’ zei hij. ‘Jullie zijn er allemaal getuige van dat ik gedwongen word.’ Hij ging weer zitten en vouwde zijn armen voor zijn borst over elkaar.

De Ruimtezwerver nam de draad van het gesprek weer op. ‘En toch is Hennes slechts de tussenpersoon. Hij is een te grote schurk om de echte schurk te kunnen zijn.’

‘Je spreekt jezelf tegen,’ zei Benson.

‘Dat lijkt slechts zo. Neem bij voorbeeld de misdaad zelf. Het is mogelijk heel wat over een misdadiger te weten te komen als we de misdaden die hij begaat eens nader bekijken. Allereerst is daar het feit dat tot op heden verhoudingsgewijs nog niet zo veel mensen het leven verloren hebben. De misdadigers hadden al veel eerder hun doel kunnen bereiken als ze meteen op grote schaal begonnen waren, in plaats van zes maanden te dreigen waarin ze het risiko liepen gesnapt te worden en alles te verliezen. Wat kunnen we daaruit concluderen? Het schijnt dat de leider aarzelt tot een grootscheepse moordpartij over te gaan. Iets waartegen Hennes geen bezwaren heeft. De informatie waarover ik beschik is voor het merendeel van Williams afkomstig en van hem ben ik ook te weten gekomen dat sinds hij voor het eerst voet binnen de koepel zette Hennes verscheidene keren geprobeerd heeft hem uit de weg te ruimen.’

‘Een leugen!’ schreeuwde Hennes.

Zonder enige aandacht aan hem te schenken vervolgde de Ruimtezwerver zijn uiteenzetting. ‘Hennes heeft dus geen bezwaar tegen het begaan van een moord, of meerdere. We moeten naar iemand zoeken die vriendelijker van aard is. Maar dan nog: wat zou iemand die in wezen vriendelijk van aard is ertoe kunnen aanzetten mensen te doden die hij nooit gezien heeft? Alhoewel in verhouding tot het totale bevolkingsaantal op Aarde slechts weinigen het leven verloren, lopen de getallen toch in de honderden. Onder de doden waren vijftig kinderen. Kennelijk is de persoon dan toch behept met een enorme zucht naar macht en rijkdom, die zijn in wezen vriendelijke aard overheerst. Hoe is die zucht ontstaan? Een leven vol frustraties, misschien? Draagt hij de mensheid hierdoor een onverzoenlijke haat toe? Een verlangen de mensen die hem afwezen te laten zien wat een geweldige man hij is? We zoeken naar een man met een enorm minderwaardigheidskomplex. Waar kunnen we zo’n man vinden?’

Alle aanwezigen hadden nu hun aandacht op de Ruimtezwerver gevestigd; in alle ogen brandde de nieuwsgierigheid. Zelfs de uitdrukking van Makians gelaat had iets van zijn oude alertheid teruggekregen. Benson fronste bedachtzaam en Bigman vergat te grijnzen.

De Ruimtezwerver ging verder met: ‘Heel belangrijk is hetgeen voorviel vlak na Williams’ aankomst op de boerderij. Hij werd meteen als een spion beschouwd. Het verhaal over het vergiftigde zusje bleek gemakkelijk na te trekken en vals. Hennes, zoals ik al zei, was ervoor Williams meteen te vermoorden. De leider had andere plannen. Hij probeerde de gevaarlijke Williams te neutraliseren door vriendschap met hem te sluiten en net te doen alsof hij Hennes in het geheel niet mocht.

Laten we alles eens bij elkaar optellen. Wat weten we van de leider van de gifbandieten? Hij is een man die zich tegenover Williams vriendelijk voordeed en onvriendelijk tegenover Hennes. Een man met een minderwaardigheidskomplex als resultaat van een leven vol frustraties omdat hij verschilde van de anderen, minder man was, kleiner. . . ’

Er volgde een snelle beweging. Een stoel werd met geweld achteruit geduwd en met een ploffer in zijn hand sprong iemand overeind.

Benson stond op van zijn stoel en riep: ‘Grote Ruimte. Bigman!’ Silvers was onthutst. ‘Maar. . . maar ik zou hem als lijfwacht meenemen. Hij is gewapend.’

Een ogenblik lang stond Bigman daar, de ploffer gereed om te vuren, terwijl hij vanuit zijn kleine, slimme oogjes alle aanwezigen aankeek.

16

DE OPLOSSING

‘Laten we geen voorbarige conclusies trekken. Het mag dan klinken alsof de Ruimtezwerver het over mij heeft, maar mijn naam is nog niet gevallen,’ zei Bigman op vastbesloten toon.

Allemaal keken ze naar hem. Niemand sprak. Opeens gooide Bigman zijn ploffer in de lucht, ving het wapen bij de loop op en wierp het op de tafel waar het met veel lawaai in de richting van de Ruimtezwerver gleed.

‘Ik beweer onschuldig te zijn en daar ligt mijn wapen, als bewijs dat ik meen wat ik zeg.’

De rook-omsluierde vingers van de Ruimtezwerver reikten naar het wapen.

‘Jij bent de schuldige niet,’ zei hij, en de ploffer gleed naar Bigman terug.

Bigman pakte het wapen van de tafel, stak het in zijn holster en ging weer zitten. ‘Ik stel voor dat je nu de rest vertelt, Ruimtezwerver.’

‘Het zou Bigman geweest kunnen zijn,’ vervolgde de lichtende verschijning, ‘maar er zijn vele redenen waarom dat haast uitgesloten is. In de eerste plaats konden Bigman en Hennes het lang voor Williams op het toneel verscheen al niet met elkaar vinden.’

‘Maar luister nou eens,’ protesteerde Silvers. ‘Als de leider net deed of hij overhoop lag met Hennes kan dat al een tijdlang zo geweest zijn, een van tevoren opgezet plan.’

‘Daar zit iets in,’ zei de Ruimtezwerver. ‘Maar laten we het eens van een andere kant bekijken. De leider, wie het ook is, moet de bende goed in de hand hebben. Hij moet in staat zijn de bende zijn weerzin te moorden duidelijk te maken, en zijn ondergeschikten, een bende wanhopige vogelvrijverklaarden, ook daadwerkelijk ervan te weerhouden. Dat kan maar op een manier. En dat is het zo te regelen dat hij voor hen onmisbaar is en zij zonder hem geen kant meer op kunnen. Hoe? Heel eenvoudig, door de gifvoorraad in eigen beheer te houden en de methode waarop het gif wordt toegediend geheim. Bigman zou daartoe niet in staat zijn.’

‘Hoe weetje dat?’ vroeg Silvers.

‘Omdat Bigman niet de achtergrond heeft om een nieuw gif uit te kunnen vinden. Hij heeft nooit in een laboratorium gewerkt, weet niets van botanie en bakteriologie en heeft geen toegang tot de silo’s in Wingrad Stad. Dit alles is echter wel op Benson van toepassing.'

De agronoom liet met een bezweet voorhoofd een zwak protest horen. ‘Wat ben je van plan? Probeer je me net als Bigman zojuist op de proef te stellen?’

‘Ik stelde Bigman niet op de proef,’ zei de Ruimtezwerver. ‘Ik heb hem nooit beschuldigd. Jou beschuldig ik wel, Benson. Jij bent de leider en het brein van de bende.’

‘Nee. Je bent gek.’

‘Integendeel. Ik ben geheel bij zinnen. Williams verdacht jou ook en deelde mij zijn vermoedens mede.’

‘Hij had geen enkele aanleiding mij te verdenken. Ik was altijd eerlijk tegenover hem.’

‘Te eerlijk je maakte de vergissing hem te vertellen dat de Marsiaanse bakteriën die op de gewassen groeiden wel eens giftig zouden kunnen zijn. Als agronoom moetje weten dat dit onmogelijk is. Het leven op Mars is niet-proteïnehoudend en zou zich, evenmin als wij van stenen kunnen leven, kunnen voeden met een Aardse plant. Bewust vertelde je dus een leugen en dat maakte je meteen tot hoofdverdachte. Williams ging zich afvragen of je misschien zelf geen extract uit Marsiaanse bakteriën had samengesteld. Het extrakt zou dan beslist giftig zijn voor een mens. Of ben je een andere mening toegedaan.’

‘Maar hoe zou ik het gif ooit kunnen verspreiden,’ kreet Benson. ‘Je kletst maar wat.’

‘Jij had vrij toegang tot de produkten van de Makian-boerderij. Na de eerste sterfgevallen kon je onder voorwendsel monsters te nemen de silo’s in de stad binnenkomen. Je vertelde Williams uitgebreid hoe omzichtig je wel niet te werk ging om de monsters te verzamelen. Je vertelde hem dat je ook gebruik maakte van een harpoenachtig ding, een eigen uitvinding.’

‘Maar wat is daar verkeerd aan?’

‘Een heleboel. Afgelopen nacht stal ik een wat sleutels van Benson. Ik gebruikte die sleutels om een vertrek in de koepel binnen te komen dat altijd afgesloten is: jouw laboratorium. Daar vond ik dit.’ Hij hield het kleine metalen voorwerp in het licht.

‘Wat is het, Ruimtezwerver?’ zei Silvers.

‘Het voorwerp waarmee Benson zijn monsters nam. Het past op het uiteinde van zijn harpoen. Ik zal laten zien hoe het werkt.’

De Ruimtezwerver stelde een kleine knop aan de zijkant van het voorwerp in. ‘Als de harpoen wordt afgevuurd, schuift de veiligheidspal weg. ‘Kijk. Op deze manier.’

Er klonk een zachtzoemend geluid, dat na vijf seconden ophield.

152

De voorkant van het apparaat ging open, bleef een paar seconden openstaan en sloot zich weer.

‘Zo werkt het inderdaad,’ riep Benson. ‘Ik heb er nooit een geheim van gemaakt.’

‘Nee, inderdaad,’ zei de Ruimtezwerver. ‘Jij en Hennes maakten dagen achtereen ruzie over Williams. Jij had de moed niet hem te laten doden. Uiteindelijk nam je de harpoen mee naar de slaapkamer van Williams om te zien of hij bij het zicht ervan zich zou verraden. Dat gebeurde niet, maar Hennes wilde in ieder geval niet langer meer wachten. Zukis werd gestuurd om hem te doden.’

‘Maar wat is er mis met dat ding?’ zei Benson en wees op het apparaat in de hand van de Ruimtezwerver.

‘Ik zal de werking ervan nogmaals demonstreren. Maar, dr. Silvers, als u zo vriendelijk zou willen zijn goed te kijken als het apparaat zich opent.’

Silvers leunde op de tafel en keek van nabij toe. Bigman die zijn ploffer weer getrokken had, verdeelde zijn aandacht tussen Benson en Hennes. Makian was eveneens gaan staan, zijn leerachtige wangen bloosden.

Voor de tweede keer werd het apparaat ingesteld. Voor de tweede keer verscheen aan de voorkant een opening, maar deze keer vingen de oplettende blikken ook een glimp op van een dunne metalen strip die ingesmeerd was met een gomachtige substantie.

Daaraan,’ zei de Ruimtezwerver, ‘kunnen jullie zien hoe het gedaan werd. Telkens als Benson een monster nam: een paar graankorrels, een stuk fruit of een blad groente, werd een klein gedeelte besmeurd met dat glimmende goedje, een giftig extract van Marsiaanse bakteriën. Ongetwijfeld is het een eenvoudig gif, maar de werking ervan verandert niet als het voedsel voor konsumptie geschikt wordt gemaakt en vandaar dat de jam, het brood of de blikgroente waarin het gif aan het eind van het proces terecht komt net zo giftig zijn. Het was een listige en diabolische truuk.’ Benson hamerde op de tafel. ‘Het is een leugen. Een rotte leugen.’

‘Bigman,’ zei de Ruimtezwerver, ‘knevel die kerel. Blijf bij hem staan en laat hem geen vin verroeren.’

‘Zeg,’ protesteerde Silvers, ‘waarschijnlijk is de man schuldig, maar toch heeft hij het recht zich te verdedigen.’

‘Daar hebben we nu geen tijd voor,’ zei de Ruimtezwerver, ‘en zodadelijk zal ik iets bewijzen waartegen hij in ieder geval niets in zal kunnen brengen/

Bigman gebruikte zijn zakdoek om de man te knevelen. Benson worstelde heel even en bleef doodstil zitten toen de kolf van Bigmans ploffer lawaaierig in aanraking met zijn schedel kwam. Zweet liep in fijne straaltjes over zijn voorhoofd.

‘De volgende keer,’ zei Bigman, ‘sla ik hard genoeg om je een flinke hersenschudding te bezorgen.’

De Ruimtezwerver ging staan. ‘Jullie keken allemaal Bigman aan toen ik het over een man had die, omdat hij klein was, een minderwaardigheidskomplex zou hebben. Naast klein in de zin van lengte, kan het woord echter op verschillende manieren geïnterpreteerd worden. Bigman compenseert zijn geringe lengte door zich min of meer baldadig te gedragen en van tijd tot tijd een grote mond op te zetten. Daarom respekteren de mannen op de boerderij hem ook. Benson die hier op Mars tussen mannen moet werken die in de praktijk geschoold zijn, werd uitgemaakt voor boekengeleerde, genegeerd omdat hij zwak was en de mannen die hij als zijn minderen beschouwde keken op hem neer. Door hierop te reageren met het plegen van een reeks moorden van het meest laffe soort, is het woord “klein” in deze context op hem van toepassing. Benson heeft een mentale afwijking. Een bekentenis uit hem krijgen zou heel moeilijk zijn, misschien wel onmogelijk. Hennes voldoet echter uitstekend aan de eisen om ons de ontbrekende informatie te verschaffen. Hij kan ons precies vertellen waar wij in de asteroïden de rest van het gezelschap kunnen vinden. Hij kan ons vertellen waar de gifvoorraad waarmee vannacht de silo’s besmet zullen worden zich bevindt. Hij kan ons over velerlei zaken inlichten.’

‘Ik weet niets,’ snauwde Hennes, ‘en als ik wel iets wist zou ik het nog niet vertellen. Zelfs al schieten jullie Benson en mij ter plekke neer dan kan dat aan de gang van zaken niets veranderen, alles zal gewoon doorgaan.’

‘Zou je praten,’ zei de Ruimtezwerver, ‘als wij beloofden voor jouw veiligheid borg te staan?’

‘Wie zou een belofte van een wezen als jij geloven?’ zei Hennes. ‘Ik blijf bij mijn verhaal. Ik ben onschuldig. Ons doden zou jullie niet veel verder helpen.’

‘Je bent je er toch terdege van bewust dat als jij weigert te praten duizenden mannen, vrouwen en kinderen mogelijk sterven.’ Hennes haalde zijn schouders op.

‘Goed,’ zei de Ruimtezwerver. ‘Ik heb me het een en ander over de werking van het gif laten vertellen. Bereikt het gif eenmaal de maag, dan wordt het heel snel geabsorbeerd. De zenuwen die naar de borstspieren leiden worden verlamd, ademhalen is voor het slachtoffer onmogelijk. De persoon in kwestie verkeert vijf minuten lang in stervensnood. Maar natuurlijk zijn we pas zover als het gif de maag bereikt heeft.’

Terwijl hij sprak haalde de Ruimtezwerver een kleine, glazen tablet tevoorschijn. Hij opende het apparaat waarmee Benson het gif in de silo’s verspreid had en smeerde iets van de gomachtige substantie op het oppervlak van de tablet tot het glas geheel bedekt was met een kleverig laagje.

‘Als,’ begon hij, ‘het gif in de mond geplaatst zou worden, zouden de zaken zich anders ontwikkelen. Het gif zou veel trager geabsorbeerd worden en er zou enige tijd verstrijken voor het effekt zou hebben. Makian,’ riep hij plotseling, ‘daar zit de man die je verraadde, gebruikmaakte van jouw boerderij om het gif te verspreiden en de Agrarische Syndicaten te ruïneren. Grijp zijn armen en boei hem.’

De Ruimtezwerver wierp een staafboei op de tafel. Makian uitte zijn lang ingehouden woede door woest op Hennes toe te springen. Een ogenblik lang gaf de woede hem de kracht Hennes in bedwang te houden en de boei om zijn polsen te draaien, maar het was voldoende. Toen Makian een stap achteruit deed, zat Hennes aan zijn stoel gekluisterd; zijn armen waren op een pijnlijke manier op zijn rug gewrongen, zijn polsen stijf tegen elkaar geklonken. ‘Nadat je gepraat hebt,’ zei Makian, ‘zal ik je met alle plezier met mijn tien vingers in stukken breken.’

De ruimtezwerver liep langzaam om de tafel heen en op Hennes toe. De met gif ingesmeerde tablet hield hij tussen twee vingers voor zich uit. Hennes kromp ineen. Aan het andere eind van de tafel kronkelde Benson wanhopig om zich te bevrijden en dat leverde hem een paar klappen van Bigman op.

De Ruimtezwerver greep Hennes stevig bij zijn onderlip vast en trok, de tanden kwamen bloot. Hennes probeerde zijn hoofd opzij te rukken, maar de vingers van de Ruimtezwerver verstevigden hun greep en Hennes uitte een gesmoorde kreet.

De Ruimtezwerver liet de tablet tussen lip en tanden in vallen.

‘Ik neem aan dat het ongeveer tien minuten zal duren voor je door het mondvlies voldoende van het gif geabsorbeerd hebt om het effekt ervan aan den lijve te ondervinden,’ zei de Ruimtezwerver. ‘Als je besluit te praten voor het zover is, zullen we de tablet weghalen en kun je je mond omspoelen. Zo niet, dan weetje wat er gebeuren gaat. Geleidelijk aan zal het steeds moeilijker en pijnlijker worden adem te halen en ten slotte, na zo’n uur, zul je heel langzaam de verstikkingsdood sterven. Als je dan sterft heb je nog niets bereikt, maar wij wel. Misschien dat onze vriend Benson na de demonstratie wat bereidwilliger is, denk daaraan.’

Het zweet liep in straaltjes over Bensons slapen. Hij maakte rochelende geluiden achterin zijn keel.

De Ruimtezwerver wachtte geduldig af.

‘Ik zal praten. Ik zal praten,’ riep Hennes. ‘Maar haal dat ding weg.’ Door de onnatuurlijke positie van zijn onderlip klonken de woorden gesmoord, maar de zinnen waren goed verstaanbaar en de uitdrukking van zijn gezicht sprak boekdelen.

‘Uitstekend! Maakt u aantekeningen, dr. Silvers.’

Pas drie dagen later ontmoette een vermoeide dr. Silvers een opgewekte David Starr. In de tussentijd had hij weinig slaap gehad en hij was moe, maar niet te moe om David met een glimlach op zijn gezicht te begroeten. Bigman, die de afgelopen dagen niet van Silvers’ zijde geweken was, was nog uitbundiger.

‘Het lukte!’ zei Silvers. ‘Je hebt het inmiddels natuurlijk ook gehoord, dat weet ik zeker. Het ging allemaal van een leien dakje.’ ‘Ik weet het,’ zei David glimlachend. ‘De Ruimtezwerver heeft me er alles over verteld.’

‘Dus je hebt hem sindsdien gezien?’

‘Heel even maar.’

‘Nadat het achter de rug was verdween hij haast meteen weer. Ik heb hem in mijn rapport genoemd; ik moest wel, natuurlijk. Maar het gaf me wel het gevoel tekortgeschoten te zijn. In ieder geval heb ik Bigman en de oude Makian als getuigen.’

‘En mij,’ zei David.

‘Ja, natuurlijk. Enfin, het is achter de rug. We hebben de gifvoorraad opgespoord en de asteroïden schoongeveegd. We hebben zo’n vijfentwintig man te pakken gekregen die stuk voor stuk levenslang zullen krijgen. Achteraf bleek ook dat Bensons onderzoekingen tamelijk waardevol zijn. Zijn experimenten met de Marsiaanse levensvormen waren in zekere zin revolutionair. Mogelijk resulteert zijn poging de Aarde te vergiftigen zelfs in een hele nieuwe serie antibiotica. Als de arme dwaas zich een eerzaam wetenschappelijk doel gesteld had, zou hij als een groot man geëindigd zijn. Ruimte zij dank maakte Hennes’ bekentenis een eind aan alles.’

David zei: ‘Die bekentenis was zorgvuldig voorbereid. De Ruimtezwerver had hem er de avond tevoren al rijp voor gemaakt.’

‘O, nou, ik betwijfel of wie dan ook in staat was geweest weerstand te bieden aan het gevaar op dergelijke wijze vergiftigd te worden. Trouwens, wat zou er gebeurd zijn als Hennes werkelijk onschuldig was geweest? Die Ruimtezwerver nam wel een groot risiko.’ ‘Dat viel wel mee. Er kwam geen gif aan te pas. Benson wist dat. Dacht u dat Benson dat apparaat besmeurd met gif in zijn laboratorium zou achterlaten. Het zou een fenomenaal bewijsstuk geweest zijn.’

‘Maar het gif op de tablet dan?’

‘Een smaakloze gelatine. Benson wist dat het iets in die geest moest zijn. Daarom probeerde de Ruimtezwerver ook niet een bekentenis uit hém los te krijgen. Daarom liet hij hem knevelen, om te voorkomen dat hij Hennes zou waarschuwen. Als Hennes niet in paniek was geraakt, had hij dat zelf ook kunnen bedenken.’

‘Ik vind het nog steeds ongelooflijk,’ zei Silvers diep onder de indruk.

Hij wreef nog steeds over zijn kin toen hij zich verontschuldigde en zijn bed op ging zoeken.

David wendde zich tot Bigman.

‘En wat ga jij nu doen, Bigman?’

Bigman zei: ‘Dr. Silvers heeft me een vaste aanstelling bij de Raad aangeboden. Maar ik denk niet dat ik op het aanbod inga.’ ‘Waarom niet?’

‘Nou, dat zal ik je vertellen, David Starr. Ik had zo gedacht met jou mee te gaan, waarheen dat ook is.’

‘Ik ga heel gewoontjes naar de Aarde,’ zei David. Ze waren alleen, maar toch keek Bigman omzichtig over zijn schouder voor hij sprak. ‘Ik heb zo’n idee dat iemand als de Ruimtezwerver zich nooit lang hoeft te vervelen.’

‘Ik begrijp je niet helemaal, geloof ik.’

‘Ach kom! Ik wist het meteen toen ik je met al dat licht en die rook zag binnenkomen. Daarom nam ik je ook niet serieus toen het ernaar uitzag datje mij als het brein achter de bende ging beschuldigen.’

Hij grijnsde breeduit.

‘Weetje wel waar je het over hebt?’

‘Wis en waarachtig. Je gezicht kon ik niet zien, evenmin als je kleding, maar je droeg heuplaarzen en had de goede lengte en lichaamsbouw.’

Toeval.’

‘Misschien. Ik kon het ontwerp op je laarzen niet zien, maar toch was iets ervan zichtbaar. De kleuren, bij voorbeeld, waren heel duidelijk. En jij bent de enige boerenknecht waarvan ik ooit gehoord heb, die er tevreden mee was zijn laarzen zwart en wit te schilderen.’

David Starr wierp zijn hoofd in zijn nek en lachte. ‘Jij wint. Wil je echt met me meegaan?’

‘Ik zou er trots op zijn,’ zei Bigman.

David stak zijn hand uit en de ander schudde die hartelijk.

‘Samen dan,’ zei David, ‘waarheen we ook gaan.’