Vrees Niets
Author: Dean Koontz
Date: 2022-03-04 00:00:00+00:00
Keywords: Thriller; Fantasy; Horror
Description: Christopher Snow is geboren met een zeldzame genetische aandoening: hij verdraagt geen daglicht. Omdat hij ’s nachts leeft, is hij de eerste die in de gaten heeft dat er vreemde dingen gebeuren in het Californische stadje Moonlight Bay. Hoewel, is hij de eerste? Verschillende inwoners lijken te beseffen dat er merkwaardig intelligente dieren in het stadje opduiken. Dat het leger een ongezonde interesse heeft in die dieren. Dat Christophers vader waarschijnlijk geen natuurlijke dood stierf. En dat Christopher er goed aan zou doen zich nergens mee te bemoeien. Als hij dat toch doet, start een hu
Publisher: Saga Egmont International

Van dezelfde auteur:

Het Franciscus complot*

Motel van de angst*

Weerlicht*

Middernacht*

Het kwade licht*

De stem van de nacht*

Het koude vuur*

Fantomen*

Dienaren van de schemering*

Onderaards*

Het masker*

Monsterklok*

Ogen der duisternis*

Mr. Murder*

Wintermaan*

Duistere stromen*

Het visioen*

IJskerker*

Eeuwig vuur

De sadist

Tiktak

De overlevende

Duivelszaad

In Poema-pocket verschenen

© 1998 Dean Koontz

Published by arrangement with Lennart Sane Agency AB

All rights reserved

© Nederlandse vertaling

Uitgeverij Luitingh – Sijthoff B.V., Amsterdam

Alle rechten voorbehouden

Oorspronkelijke titel: Fear Nothing

Vertaling: Frank Visser

Vertaling gedicht uit The Book of Counted Sorrows: Rob van Moppes

Omslagontwerp: Karel van Laar

CIP/lSBN 90 245 0843 6
NUGI 331

Digitized by on July 2019

Voor Robert Gottlieb

Dagelijks ben ik hem dankbaar voor zijn geniale inzichten, voor zijn toewijding en zijn vriendschap.

Wij hebben een zware last te dragen
en nog vele mijlen in het verschiet.

We hebben een zware last te dragen,
onze eindbestemming kennen wij niet.
We hebben een zware last te dragen,
dat is ons onafwendbaar lot.

Wij zijn de last die wij hebben te dragen
van hot naar her; van her naar hot.

The Book of Counted Sorrows

DEEL EEN
schemering

1

Op het bureau in mijn door kaarsen verlichte werkkamer ging de telefoon en ik wist dat mijn leven dramatisch zou veranderen.

Ik ben geen helderziende. Ik kan geen onheilspellende voortekens aan de hemel ontwaren. Als ik naar de lijnen in mijn hand kijk, onthullen ze me niets over mijn toekomst en ik beschik al helemaal niet over het vermogen van een waarzegster om mijn toekomstig lot in vochtige theeblaadjes te kunnen lezen.

Maar mijn vader lag al enige dagen op sterven en nadat ik de vorige nacht aan zijn bed had gezeten, waarbij ik telkens het zweet van zijn voorhoofd had gewist en naar zijn moeizame ademhaling had geluisterd, wist ik dat hij het niet lang meer zou maken. Ik was bang hem te verliezen en voor het eerst in mijn achtentwintigjarige leven helemaal alleen te moeten zijn.

Ik ben enig kind en mijn moeder is twee jaar geleden gestorven. Haar dood kwam als een grote schok, maar ze had in ieder geval geen lang ziekbed hoeven doorstaan.

De vorige nacht was ik kort voor zonsopgang uitgeput thuisgekomen om te slapen, maar dat was me niet zo goed gelukt.

Nu boog ik me in mijn stoel naar voren en ik hoopte vurig dat de telefoon ophield met bellen, maar dat deed hij niet.

De hond wist ook wat het bellen van de telefoon betekende. Uit de schaduwen kwam hij langzaam in het licht van de kaarsen en staarde me bedroefd aan.

In tegenstelling tot andere honden blijft hij iemands blik, man of vrouw, vasthouden zolang de betreffende persoon hem interesseert. Honden kijken mensen meestal maar kort recht in de ogen, ze wenden hun blik dan af alsof ze zenuwachtig worden van wat ze in mensenogen lezen. Misschien ziet Orson wel wat andere honden zien en raakt hij er ook door verontrust, maar hij laat zich er niet door intimideren.

Hij is een merkwaardige hond. Maar hij is mijn hond, mijn standvastige vriend, en ik ben gek op hem.

Nadat het toestel zeven keer had gebeld, schikte ik me in het onvermijdelijke en nam de hoorn op.

Ik hoorde de stem van een verpleegster van het Mercy Hospital. Ik praatte met haar zonder mijn blik van Orson af te wenden. Het ging snel bergafwaarts met mijn vader. Of ik maar zo gauw mogelijk naar hem toe wilde komen.

Toen ik de hoorn neerlegde, liep Orson naar mijn stoel en hij liet zijn kop in mijn schoot rusten. Hij jankte zachtjes en duwde zijn snuit in mijn hand. Hij kwispelstaartte niet.

Ik voelde me even verdoofd, kon niet denken of iets doen. De stilte in huis, zo diep als het water in een oceaantrog, was een verpletterende, verlammende druk. Toen belde ik Sasha Goodall en vroeg haar of ze me naar het ziekenhuis wilde rijden.

Meestal sliep Sasha van ’s middags twaalf tot acht uur ’s avonds. ’s Nachts, van twaalf tot zes, werkte ze als diskjockey voor kbay, het enige radiostation van Moonlight Bay. Op deze maartse middag verkeerde ze om drie minuten over vijf waarschijnlijk nog in dromenland en ik vond het heel vervelend dat ik haar moest wekken.

Maar evenals Orson met zijn bedroefde blik was Sasha mijn maatje, bij wie ik nooit tevergeefs hoefde aan te kloppen. Bovendien kon ze veel beter autorijden dan mijn hond.

Ze nam de hoorn bijna dadelijk op en in haar stem klonk geen spoortje slaperigheid. Voordat ik haar kon vertellen wat er aan de hand was, zei ze: ‘Chris, ik vind het zó erg,’ alsof ze erop had zitten wachten en het bellen van haar toestel dezelfde onheilspellende klank had gehad die Orson en ik in het mijne hadden gehoord.

Ik beet op mijn lip en wilde liever niet denken aan wat me te wachten stond. Zolang mijn vader nog leefde, koesterde ik de hoop dat de specialisten het bij het verkeerde eind hadden. Zelfs op het laatste moment konden kankergezwellen nog verdwijnen. Ik geloof dat wonderen mogelijk zijn.

Per slot van rekening ben ik ondanks mijn aandoening al achtentwintig jaar en dat mag zeker een soort wonder worden genoemd, ook al vinden sommige mensen, die me alleen oppervlakkig kennen, het een vloek.

Ja, ik geloof zeker in wonderen, al kan ik beter stellen dat ik geloof in onze behóéfte aan wonderen.

‘Ik ben over vijf minuten bij je,’ beloofde Sasha.

In het donker zou ik naar het ziekenhuis kunnen lopen, maar op dit uur van de dag zou ik te veel bekijks trekken en ook te veel risico nemen als ik te voet zou gaan.

‘Nee,’ zei ik. ‘Rij maar voorzichtig. Ik heb wel een minuut of tien nodig om me voor te bereiden.’

‘Ik hou van je, Sneeuwman.’

‘En ik van jou,’ zei ik.

Ik deed de dop op de pen waarmee ik had zitten schrijven toen het telefoontje uit het ziekenhuis was gekomen en schoof pen en notitieblok terzijde.

Ik gebruikte een koperen snuiter met een lange steel om de drie dikke kaarsen te doven. Dunne, draderige rookgeesten kronkelden in de schaduwen.

Op dat moment, een uur voor de avondschemering inzette, stond de zon weliswaar laag boven de horizon maar toch was hij nog gevaarlijk voor me. Het zonlicht glom dreigend aan de randen van de jaloezieën die voor alle ramen hingen.

Zoals gewoonlijk had Orson mijn bedoelingen aangevoeld en hij was de kamer al uit. Ik hoorde hem door de gang van de bovenverdieping lopen.

Hij is een labradorkruising van tachtig pond en zo zwart als een heksenkat. In de gelaagde schaduwen van ons huis doolt hij bijna onzichtbaar rond; hij verraadt zijn aanwezigheid alleen door de stevige stap van zijn grote poten op de vloerbedekking en het getik van zijn nagels op de hardhouten vloeren.

In mijn slaapkamer, in de gang tegenover mijn werkkamer, hoefde ik de gedempte, matglazen plafondlamp niet aan te doen. Ik had genoeg aan het indirecte, citroengele licht van de dalende zon langs de randen van de jaloezieën.

Mijn ogen zijn veel beter aan het donker gewend dan bij de meeste mensen het geval is. Maar hoewel ik in figuurlijke zin een broertje van de uil ben, bezit ik geen bijzondere gave om in het donker te kunnen zien, ik heb geen romantische of opwindende paranormale aanleg. Het eenvoudige feit doet zich voor dat mijn nachtzicht getraind is door een levenslange gewenning aan het donker.

Orson sprong op de voetstoel en rolde zich daarna op in de leunstoel, waar hij naar me keek toen ik me voor de wereld in zonlicht aankleedde.

Uit een la in de aangrenzende badkamer haalde ik een knijpflesje lotion met een sunblockfactor vijftig. Ik bracht de vloeistof rijkelijk aan op mijn gezicht, mijn oren en mijn hals.

De lotion heeft een lichte kokosgeur, een aroma dat ik altijd associeer met palmbomen in de zon, tropische luchten, zeeën die glinsteren in het middaglicht en andere dingen die ik nooit zal kunnen beleven. Het is voor mij de geur van verlangen, gemis en hopeloos begeren, het weelderig parfum van het onbereikbare. Soms droom ik dat ik in een regen van zonneschijn op het strand van een Caribisch eiland loop en dat het witte zand onder mijn voeten een kussen van pure straling vormt. De zonnewarmte op mijn huid is erotischer dan de aanraking van een geliefde. In die droom baad ik me niet alleen in het licht, maar word ik ervan doordrongen. Als ik wakker word, voel ik me beroofd.

De lotion, hoewel geurend naar de tropische zon, voelde koel aan op mijn gezicht en mijn hals. Ik wreef er ook mijn handen en polsen mee in.

De badkamer had maar één raam en ik had de zonwering al eerder op de dag opgetrokken, maar de ruimte bleef spaarzaam verlicht omdat het raam van matglas was en omdat het invallende zonlicht gefilterd werd door de sierlijke takken van een metrosideros. De silhouetten van de bladeren trilden op het glas.

Mijn gezicht in de spiegel boven de wastafel was niet meer dan een schaduw. Maar ook als ik het licht zou hebben aangedaan, had ik mezelf niet goed kunnen zien, want de lamp in het plafond was maar twintig watt en had een perzikkleur.

Ik zie mijn gezicht maar zelden in het volle licht.

Sasha zegt dat ik haar aan James Dean doe denken, maar meer zoals hij was in East of Eden dan in Rebel Without a Cause. Zelf zie ik die gelijkenis niet. Het haar is hetzelfde, dat is waar, en mijn lichtblauwe ogen lijken op de zijne. Maar hij zag er zo gekwetst uit en zo beschouw ik mezelf niet.

Ik ben James Dean niet. Ik ben gewoon Christopher Snow en daar kan ik mee leven.

Na het insmeren keerde ik terug naar de slaapkamer. Orson in de leunstoel hief zijn kop om de kokosgeur op te snuiven.

Ik had al mijn sportsokken, Nikes, een spijkerbroek en een zwart T-shirt aangetrokken. Snel werkte ik me in een zwart overhemd van denim met lange mouwen en deed alle knoopjes dicht, ook het bovenste.

Orson volgde me de trap af naar de hal. Omdat de luifel van het bordes laag was en omdat in de voortuin twee grote Californische eiken volop in blad stonden, konden geen zonnestralen de smalle raampjes naast de voordeur bereiken en daarom zaten er geen gordijntjes of blinden voor. De glas-in-loodramen, met geometrische mozaïeken van gewoon, groen, rood en amberkleurig glas, gloeiden zacht als edelstenen.

Uit de gangkast koos ik een zwartleren jasje met een ritssluiting. Ik zou tot ver na zonsondergang van huis blijven en ook na een zachte maartse dag kan het ’s avonds langs de kust van midden-Californië kil zijn.

Ook griste ik een marineblauwe cap van de plank, zette hem op en trok de klep zo ver mogelijk over mijn voorhoofd naar beneden. Boven de klep waren in felrode letters de woorden Mystery Train geborduurd.

Op een avond tijdens de vorige herfst had ik die pet in Fort Wyvern gevonden. Fort Wyvern is de inmiddels ontruimde militaire basis, landinwaarts van Moonlight Bay. De pet lag in een ondergrondse koele, droge ruimte met betonnen muren die verder helemaal leeg was.

Hoewel ik niet wist wat de geborduurde woorden betekenden, hadden ze me zo geïntrigeerd dat ik de pet had gehouden. Terwijl ik naar de voordeur liep, piepte Orson smekend.

Ik bukte me en gaf hem een paar klopjes. ‘Ja, jongen, ik weet zeker dat pa je nog een laatste keer zou willen zien. Dat weet ik heel zeker. Maar je mag het ziekenhuis niet in.’

Zijn koolzwarte glanzende ogen staarden me strak aan. Ik had kunnen zweren dat zijn blik overliep van verdriet en medelijden. Misschien kwam het omdat ik hem door ingehouden tranen aankeek. Mijn vriend Bobby Halloway zegt dat ik de neiging heb dieren te antropomorfiseren, waarmee hij bedoelt dat ik dieren menselijke eigenschappen en denkwijzen toeschrijf die ze in werkelijkheid helemaal niet bezitten.

Maar misschien ligt het aan het feit dat dieren, in tegenstelling tot bepaalde mensen, me altijd hebben geaccepteerd zoals ik ben. De viervoetige inwoners van Moonlight Bay schijnen een veel complexer inzicht in het leven te hebben – en ze zijn ook veel vriendelijker – dan verschillende van mijn buren.

Bobby zegt dat het antropomorfiseren van dieren, ongeacht de ervaringen die ik met hen heb, een teken van onvolwassenheid is. Ik zeg tegen Bobby dat hij zijn vinger in zijn reet kan stoppen.

Ik troostte Orson, streelde hem over zijn glanzende vacht en krabbelde achter zijn oren. Hij was merkwaardig gespannen. Tot twee keer toe hield hij zijn kop schuin om aandachtig te luisteren naar geluiden die ik niet kon waarnemen, alsof hij een naderend gevaar bespeurde, iets dat nog veel erger was dan het verlies van mijn vader.

In die tijd had ik nog niets verdachts aan zijn naderende dood opgemerkt. Kanker was slechts noodlot, geen moord – tenzij je beschuldigingen aan het adres van God zou willen uiten.

Dat ik binnen twee jaar mijn ouders moest verliezen, dat mijn moeder overleed toen ze pas tweeënvijftig was en dat mijn vader al op zijn zesenvijftigste lag dood te gaan … tja, die ellendige gebeurtenissen schreef ik maar toe aan mijn ongunstige gesternte; dat had me, letterlijk, al vanaf mijn conceptie dwarsgezeten. Later zou ik reden krijgen om me Orsons gespannenheid te herinneren – genoeg reden om me af te vragen of hij de op ons afkomende vloedgolf van moeilijkheden al had bespeurd.

Bobby Halloway zou daar zeker over sneren dat ik nu nóg kwalijker bezig was dan het mormel menselijke eigenschappen toe te dichten, dat ik hem nu zelfs bovenmenselijke eigenschappen toeschreef. Ik zou het volkomen met hem eens zijn – om Bobby vervolgens te vertellen dat hij die vinger er maar héél diep in moest steken.

Hoe dan ook, ik bleef Orson aanhalen en krabbelen en troosten tot ik op straat een auto hoorde toeteren, onmiddellijk gevolgd door hetzelfde getoeter op de inrit.

Sasha was gearriveerd.

Ondanks het beschermende laagje lotion in mijn hals zette ik de kraag van mijn jack op voor extra bescherming.

Van het haltafeltje in Stickley-stijl, onder de repro van Maxfield Parrish’ Daybreak, greep ik een zonnebril die mijn ogen geheel omsloot.

Met mijn hand op de deurknop van gehamerd koper keerde ik me nogmaals om naar Orson. ‘We redden het wel.’

Maar eigenlijk wist ik helemaal niet hoe we het zonder mijn vader moesten redden. Hij was onze schakel naar de zonverlichte wereld en de dagmensen.

Bovendien hield hij van me zoals niemand anders ter wereld, zoals alleen een ouder een kind met een gebrek kan beminnen. Hij begreep me zoals waarschijnlijk niemand me nog ooit zou begrijpen.

‘We redden het wel,’ herhaalde ik.

De hond keek me ernstig aan en gromde bijna medelijdend, alsof hij wist dat ik loog.

Ik opende de deur en zette buiten de zonnebril op. De speciale lenzen waren volkomen UV-werend.

Mijn ogen zijn mijn kwetsbaarste punt. Ik kan er geen enkel risico mee nemen.

Sasha’s groene Ford Explorer stond met lopende motor op de oprit en ze zat achter het stuur.

Ik sloot de voordeur af. Orson had niet geprobeerd achter me aan naar buiten te glippen.

Er was een lichte wind opgestoken, een oceaanbries met de ziltige geur van zeewater. De bladeren van de eiken fluisterden alsof ze elkaar van tak tot tak geheimen doorgaven.

Ik kreeg het zo benauwd dat mijn longen leken samen te trekken, wat altijd het geval was als ik me bij daglicht buiten waagde. Dat verschijnsel was geheel psychisch, maar niettemin had ik er veel last van.

Toen ik het bordes afliep en het stenen tuinpad naar de oprit volgde, voelde ik me zwaar bedrukt. Misschien voelde een diepzeeduiker in een drukpak zich zo, met een enorm gewicht aan water boven zijn hoofd.

2

Toen ik in de Explorer stapte, zei Sasha Goodall zacht: ‘Hoi, Sneeuwman.’

‘Hoi.’

Terwijl Sasha schakelde, deed ik mijn veiligheidsriem om.

Onder de klep van mijn pet door tuurde ik bij het achteruitrijden naar het huis en ik vroeg me af hoe het me zou voorkomen wanneer ik het weer terugzag. Ik had het gevoel dat alle dingen die aan mijn vader hadden toebehoord na zijn overlijden een veel havelozer en onbeduidender indruk zouden maken omdat ze dan niet meer door zijn geest waren bezield.

Het is een huis gebouwd in de traditie van Greene & Greene, dat vakmanschap ademt: vlakke natuursteen met een minimum aan metselspecie, cederhouten afwerking die in de loop der jaren door weer en wind een zilveren glans had gekregen, heel modern van vormgeving zonder ook maar enigszins gekunsteld of ondeugdelijk aan te doen, oerdegelijk en indrukwekkend. Na de recente winterregens waren de strakke lijnen van het leistenen dak verzacht door een groen laagje mos.

Toen we achteruit de straat op reden meende ik dat het rolgordijn voor een van de ramen van de voorkamer, aan het eind van de lange bordesluifel, opzij werd geschoven en dat ik Orson met zijn voorpoten op de vensterbank naar buiten zag kijken.

Terwijl we het huis achter ons lieten, vroeg Sasha: ‘Hoe lang is dit geleden?’

‘Dat ik in het daglicht kwam? Al meer dan negen jaar.’

‘Een noveen van de nacht.’

Ze schreef ook songteksten.

‘Verdorie, Goodall,’ zei ik, ‘aan mijn lijf geen poëzie.’

‘Wat had je negen jaar geleden?’

‘Blindedarmontsteking.’

‘Ah! Die keer dat je bijna was doodgegaan.’

‘Alleen de dood drijft me het daglicht in.’

‘Je hebt er in ieder geval een sexy litteken aan overgehouden,’ zei ze.

‘Vind je dat?’

‘Ik kus het toch zeker graag?’

‘Dat heeft me verbaasd.’

‘Eigenlijk ben ik bang van dat litteken,’ zei ze. ‘Je had erin kunnen blijven.’

‘Maar dat gebeurde niet.’

‘Als ik je litteken kus, doe ik er altijd een schietgebedje bij. Dat ik je nog heb.’

‘Of misschien raak je wel opgewonden van misvormingen.’

‘Klootzak.’

‘Die taal heb je vast niet van je moeder geleerd.’

‘Van de nonnen op school.’

‘Weet je wat ik prettig vind?’ vroeg ik.

‘We zijn bijna twee jaar samen. Ja, ik denk dat ik wel weet wat je prettig vindt.’

‘Wat ik vooral prettig vind, is dat je mij nooit met fluwelen handschoenen aanpakt.’

‘Waarom zou ik?’

‘Dat bedoel ik.’

Zelfs goed beschermd door mijn kleding en lotion, met de zonnebril op die mijn overgevoelige ogen voor ultraviolette straling behoedde, werd ik nerveus van het daglicht overal om me heen. In die ijzeren greep voelde ik me zo kwetsbaar als een eierschaal. Sasha bespeurde mijn onbehagen maar deed of ze er niets van merkte. Om mijn aandacht af te leiden van zowel de dreiging als de mateloze schoonheid van de zonverlichte wereld, deed ze wat ze altijd zo uitstekend doet – gewoon Sasha zijn.

‘Waar ga je hierna heen?’ vroeg ze. ‘Ik bedoel als het eenmaal achter de rug is.’

‘Als het achter de rug is. Misschien vergissen ze zich wel.’

‘Waar ben je als ik in de uitzending zit?’

‘Na middernacht … waarschijnlijk bij Bobby.’

‘Laat hem zijn radio aanzetten.’

‘Draai je vannacht verzoekplaten?’ vroeg ik.

‘Jij hoeft niet te bellen. Ik weet wat je wilt.’

Bij de volgende hoek sloeg ze rechtsaf naar Ocean Avenue. Niet in de richting van het strand, maar heuvelopwaarts.

Tegenover de winkels en restaurants langs de brede stoepen spreidden vijfentwintig meter hoge zilver sparren hun takken als vleugels uit over de straat. Het plaveisel had een verenpatroon van schaduw en zonlicht.

Moonlight Bay, met twaalfduizend inwoners, stijgt trapsgewijs van de haven en het vlakkere land naar zachtgolvende heuvels. In de meeste reisgidsen van Californië wordt ons stadje de ‘Parel van de Centrale Kuststrook’ genoemd, deels omdat de Kamer van Koophandel er onverbiddelijk op toeziet dat deze fraaie bijnaam algemeen ingang vindt.

Maar het stadje heeft die naam om tal van redenen ten volle verdiend, al was het maar om onze rijkdom aan bomen. Majestueuze eiken met kronen van een eeuw oud. Sparren, ceders, dadelpalmen. Ondoordringbare eucalyptusbosjes. Zelf houd ik het meest van de groepjes kantachtige melaleuca luminaria of mirteheide, in het voorjaar rijkelijk voorzien van trossen purperrode bloesems.

Als een gevolg van onze relatie had Sasha zonwerend plastic op de ramen van de Explorer aangebracht. Toch was het uitzicht schrikbarend veel helderder dan wat ik gewend was.

Ik schoof mijn zonnebril naar voren en tuurde over de rand.

De naalden van de sparren borduurden een ingewikkeld donker patroon op een schitterende paarsblauwe namiddaghemel die geheimzinnig gloeide; een weerkaatsing van dat patroon flakkerde over de voorruit.

Snel schoof ik mijn zonnebril weer omhoog, niet alleen ter bescherming van mijn ogen, maar ook omdat ik me er opeens voor geneerde dat ik zo genoot van dit unieke uitje bij daglicht terwijl mijn vader op sterven lag.

Sasha was zo verstandig zich aan de verkeersregels te houden, al kwam ze bij kruispunten waar het rustig was niet helemaal tot stilstand. Ze zei: ‘Ik ga met je mee naar binnen.’

‘Nee, dat hoeft niet.’

Haar grote afkeer van artsen en verpleegsters en alles wat medisch was grensde aan een fobie. Meestal was ze ervan overtuigd dat ze onsterfelijk was; ze had het volste vertrouwen in de kracht van vitaminen, mineralen, antioxidanten, positief denken en holistische geneeswijzen. Toch bracht een bezoek aan een ziekenhuis haar gevoel van onvergankelijkheid aan het wankelen.

‘Jawel,’ zei ze, ‘ik hoor met je mee te gaan. Ik ben heel erg op je vader gesteld.’

Haar uiterlijke kalmte stond in contrast met een lichte trilling in haar stem en het ontroerde me dat ze alleen voor mij bereid was mee te gaan, terwijl ze er vreselijk tegen opzag.

Ik zei: ‘Ik wil graag alleen met hem zijn, de weinige tijd die ons nog rest.’

‘Echt waar?’

‘Echt waar. Luister, ik ben vergeten voer voor Orson klaar te zetten. Zou jij dat voor me willen doen?’

‘Ja,’ zei ze, blij dat ze iets kon doen. ‘Arme Orson. Hij en je vader waren dikke maatjes.’

‘Ik ben ervan overtuigd dat hij het weet.’

‘Beslist. Dieren voelen die dingen aan.’

‘Vooral Orson.’

Op Ocean Avenue sloeg ze linksaf naar Pacific View. Het Mercy Hospital lag recht voor ons uit.

‘Het komt wel goed met Orson,’ zei ze.

‘Hij laat er niet veel van merken, maar op zijn manier rouwt hij al.’

‘Ik zal hem flink knuffelen en aanhalen.’

‘Pa was zijn schakel met het daglicht.’

‘Nu word ik zijn schakel,’ beloofde ze.

‘Hij kan niet uitsluitend in het donker leven.’

‘Nu heeft hij mij en ik ga nooit weg.’

‘O nee?’ vroeg ik.

‘Het komt wel goed met hem.’

We hadden het eigenlijk niet meer over de hond.

Het ziekenhuis is een gebouw van drie verdiepingen in de stijl die ze ‘California Mediterranean’ noemen, maar het stamt uit een tijd dat die omschrijving nog niet deed denken aan fantasieloze goedkope rijtjeshuizen. De diep in de muren verzonken ramen hebben glanzende bronzen sponningen. De kamers op de begane grond liggen in de schaduw van een galerij met kalkstenen bogen en zuilen.

Rondom enkele zuilen slingeren zich de houtige ranken van oude bougainville die tot op het galerijdak doorgroeien. Zelfs nu, een paar weken voor de lente begon, hingen er al volle trossen karmozijnrode en lichtpaarse bloemen over de rand.

Ik waagde het een paar seconden over mijn zonnebril heen te kijken om te genieten van die zonovergoten kleurenpracht.

Sasha stopte voor een zijingang.

Terwijl ik mijn veiligheidsgordel losmaakte, legde ze haar hand op mijn arm en kneep zachtjes. ‘Bel me op mijn mobiele telefoon als je wilt dat ik terugkom.’

‘Tegen de tijd dat ik hier wegga, is de zon al onder. Ik loop wel.’

‘Als je dat wilt …’

‘Ja.’

Weer schoof ik mijn zonnebril naar beneden, nu om naar Sasha Goodall te kijken zoals ik nooit eerder had gedaan. Bij kaarslicht zijn haar grijze ogen diepe en toch heldere poelen, maar ook bij daglicht, zag ik. Haar dikke roodbruine haar is bij kaarslicht zo glanzend als wijn in kristal, maar opvallend veel glanzender onder de strelende hand van de zon. Haar romige, bleekroze huid heeft kleine sproetjes, waarvan ik de patronen even goed ken als de sterrenstelsels in alle kwadranten van de nachtelijke hemel, seizoen na seizoen.

Sasha duwde de bril met één vinger terug op mijn neus. ‘Doe niet zo dwaas.’

Ik ben ook maar een mens en dwaas zijn we allemaal.

Maar mocht ik ooit blind worden, dan zou haar gezicht me altijd tot steun zijn in mijn eeuwige duisternis.

Ik boog me naar haar toe en kuste haar.

‘Je ruikt naar kokos,’ zei ze.

‘Ik doe mijn best.’

Ik kuste haar nogmaals.

‘Je moet niet langer buiten blijven,’ zei ze vastberaden.

Het zou nog een halfuur duren voor de zon achter de kim van de oceaan verdween; het licht was oranje en fel, een eeuwige kernbomhel op bijna honderdvijftig miljoen kilometer van de aarde. Hier en daar leek het oppervlak van de oceaan gesmolten koper.

‘Ga nu maar, kokosnootje. Naar binnen!’

Ingepakt als de Olifantman, maar om andere redenen, stapte ik uit de Explorer en repte me naar de ingang met mijn handen in de zakken van mijn leren jack.

Ik keek nog even om. Sasha keek me na en stak haar duim op.

3

Toen ik het ziekenhuis binnenliep, stond Angela Ferryman in de gang op me te wachten. Ze werkte als nachtzuster op de bovenste verdieping en ze was naar beneden gekomen om me op te wachten.

Angela was een knappe vrouw van achter in de veertig met een zachtaardig karakter; ze was vreselijk mager en had eigenaardig fletse ogen, alsof haar beroepsmatige toewijding zo onbarmhartig veel van haar eiste dat ze zich vanwege de genadeloze voorwaarden van een duivels contract letterlijk helemaal moest opofferen voor het heil van haar patiënten. Haar polsen leken veel te tenger voor het werk dat ze deed en ze liep zo lichtvoetig en snel dat men geneigd was te denken dat haar botten hol waren als die van een vogel.

Ze deed de brandende tl-bakken aan het plafond van de gang uit en omhelsde me.

Iedere keer als ik vroeger een kinderziekte kreeg, zoals de bof, griep en waterpokken, en ik niet zonder risico’s naar het ziekenhuis kon worden overgebracht, was Angela me dagelijks thuis komen verzorgen. Haar stevige omhelzingen, waarbij ik haar botten kon voelen, waren in de uitoefening van haar beroep even essentieel als tongspatels, thermometers en spuitjes.

Maar ditmaal bezorgde haar omhelzing me eerder angst dan troost. ‘Is hij …’ begon ik.

‘Alles goed, Chris. Hij houdt het nog vol. Alleen om jou te zien, denk ik.’

Ik liep naar de deur van de brandtrap. Toen die deur zich achter me sloot, merkte ik dat Angela de verlichting in de gang weer aandeed.

De verlichting in het trappenhuis was voor mij niet gevaarlijk. Toch liep ik snel naar boven en ik hield mijn zonnebril op.

In de gang van de bovenste verdieping stond Seth Cleveland al op me te wachten. Hij is de arts van mijn vader en ook een van de mijne. Hoewel hij groot van stuk is, met schouders die rond en stevig genoeg lijken om dienst te doen als steunpilaar van de ziekenhuisgalerij, doet hij zijn best om niet als een reus boven je uit te torenen. Hij loopt met de zwier van een veel kleiner iemand en zijn stem klinkt als die van een vriendelijke beer uit een sprookje.

‘We hebben hem iets tegen de pijn gegeven,’ zei dr. Cleveland. Hij deed de tl-bakken boven onze hoofden uit. ‘Dus het gaat zo’n beetje op en af. Maar telkens als hij bijkomt, vraagt hij naar jou.’

Eindelijk zette ik mijn zonnebril af en stak hem in het borstzakje van mijn overhemd. Ik haastte me de gang door; langs zalen waar patiënten met allerlei aandoeningen, in alle stadia van ziekte buiten kennis lagen, of rechtop in bed zaten met een blad eten op hun schoot. Degenen die gezien hadden dat het licht in de gang uitging, wisten waarom; ze hielden op met eten om naar me te staren toen ik langs de open deuren liep.

In Moonlight Bay ben ik een beroemdheid tegen wil en dank. Onder de twaalfduizend vaste inwoners en de bijna drieduizend leerlingen van het Ashdon College – een particuliere kunstacademie op het hoogst gelegen punt van de stad – ben ik waarschijnlijk de enige wiens naam iedereen kent. Maar omdat ik een nachtleven leid hebben niet al mijn stadsgenoten me ooit gezien.

Terwijl ik door de gang liep, waren er diverse verpleegsters en leerlingen die me begroetten of me even aanraakten.

Ik denk dat ze zich niet met me verbonden voelden omdat er zo’n charme van me uitging, of omdat ze zoveel van mijn vader hielden – wat overigens wel het geval was bij ieder die hem had leren kennen – maar omdat het toegewijde verpleegsters waren en ze mij dus beschouwden als het hoogste doel van hun diepe verlangen om te verzorgen en te genezen. Ik snak al mijn hele leven naar genezing, maar die valt helaas buiten de grenzen van hun – van ieders – vermogen.

Mijn vader lag in een tweepersoonskamer. Op dat moment was het andere bed leeg.

Op de drempel aarzelde ik. Toen, na een keer diep ademhalen waardoor ik me niet beter voelde, stapte ik naar binnen en ik sloot de deur achter me.

De lamellen van de jaloezieën zaten potdicht. Aan de zijkanten gloeiden de glanzend witte raamlijsten oranje van het laatste gefilterde licht van de ondergaande zon.

Op het bed dat het dichtst bij de deur stond, was mijn vader slechts een schimmige omtrek. Ik hoorde zijn oppervlakkige ademhaling. Toen ik iets tegen hem zei, gaf hij geen antwoord.

Hij werd alleen bewaakt door een elektrocardiograaf. Om hem niet te storen was het geluidssignaal afgezet; zijn hartslag was alleen merkbaar in de vorm van een flikkerend groen lichtje dat een lijn trok op een klein beeldscherm.

Zijn hartslag was snel en zwak. Terwijl ik stond te kijken werd het patroon even onregelmatig; ik schrok, maar het ritme herstelde zich weer.

In de onderste van de twee laden van zijn nachtkastje lagen een gasaansteker en twee laurierkaarsen van acht centimeter dik in glazen houders. Het ziekenhuispersoneel kneep een oogje toe bij die voorwerpen.

Ik zette de kaarsen op het nachtkastje.

Vanwege mijn beperkingen hoef ik me niet strikt aan de regels van het ziekenhuis te houden, omdat ik anders in het pikkedonker zou moeten zitten.

In strijd met de brandvoorschriften stak ik de eerste kaars aan en vervolgens de tweede.

Misschien dat mijn merkwaardige faam me ook vrijstelling van andere verboden dingen verleent. Men moet de macht van de roem in het huidige Amerika niet onderschatten.

In het flakkerende, zachte schijnsel lichtte het gezicht van mijn vader op uit het duister. Hij hield zijn ogen dicht en hij ademde door zijn open mond.

Op zijn verzoek waren er geen drastische pogingen ondernomen om zijn levensfuncties te rekken. Hij lag zelfs niet aan de beademing.

Ik trok mijn jack uit, zette mijn pet af en legde ze op een stoel die voor bezoek bestemd was.

Aan de ene kant van zijn bed stonden de brandende kaarsen, aan de andere kant stond ik en ik nam zijn hand in de mijne. Zijn huid was koel en zo dun als perkament. Knokige handen. Zijn nagels waren geel en gebarsten, in tegenstelling tot vroeger.

Hij heette Steven Snow en hij was een groot man. Hij had nooit een veldslag gewonnen, nooit een wet uitgevaardigd, nooit een symfonie gecomponeerd, nooit een beroemde roman geschreven zoals hij in zijn jeugd had gehoopt, maar hij was groter dan elke generaal, politicus, componist of bekroonde auteur die ooit geleefd had.

Hij was groot omdat hij vriendelijk was. Hij was groot omdat hij bescheiden en hartelijk was en gevoel voor humor had. Mijn vader en moeder waren dertig jaar getrouwd geweest en in die lange tijd vol verleidingen was hij haar trouw gebleven. Zijn liefde voor haar was zo warm en stralend geweest dat ons huis, hoewel de meeste kamers noodzakelijkerwijs zwak verlicht waren, er in alle belangrijke opzichten door werd verhelderd. Als hoogleraar literatuur aan Ashdon – waar mijn moeder hoogleraar in de natuurwetenschappen was geweest – was mijn vader zo geliefd bij zijn studenten dat velen van hen nog tientallen jaren na hun studie contact met hem bleven houden.

Hoewel mijn aandoening al vanaf mijn geboorte, toen hij zelf achtentwintig jaar was, een zware last voor hem was geweest, had hij me nooit het gevoel gegeven het te betreuren dat hij me op de wereld had gezet, noch het gevoel dat ik geen bron van echte vreugde en trots voor hem was geweest. Hij leidde een waardig leven, hij klaagde nooit en hij had altijd oog voor het goede. Vroeger was hij een robuuste en knappe man geweest. Nu was hij broodmager geworden en zijn gezicht was afgetobd en grauw. Hij zag er veel ouder uit dan zesenvijftig. De kankercellen waren vanuit zijn lever uitgezaaid naar zijn lymfatisch systeem en vervolgens naar andere organen, totdat ze door zijn hele lichaam zaten. In zijn strijd tegen de dood had hij het grootste deel van zijn volle witte haardos verloren.

De groene lijn van de hartbewaker begon vreemde sprongen te maken. Ik keek er angstig naar.

De hand van mijn vader sloot zich zwakjes om de mijne.

Toen ik weer naar hem keek, waren zijn saffierblauwe ogen open en als altijd vast op me gericht.

‘Water?’ vroeg ik, want hij had de laatste tijd voortdurend dorst vanwege de uitdroging.

‘Nee, dat hoeft niet,’ zei hij, hoewel zijn keel droog klonk. Zijn stem kwam nauwelijks boven een gefluister uit.

Ik wist niet wat ik moest zeggen.

Mijn hele leven was ons huis altijd vol conversatie geweest. Mijn vader en moeder en ik praatten over romans, oude films, de strapatsen van politici, poëzie, muziek, geschiedenis, wetenschap, beeldende kunst, godsdienst en over uilen, bosmuizen, opossums, vleermuizen, wenkkrabben en andere wezens die net als ik ’s nachts leefden. Onze gesprekken varieerden van ernstige beschouwingen over de grote levensvragen tot sappige roddel over de buren. Bij de Snows werd zelfs het zwaarste trainingsprogramma van weinig nut geacht als dit niet ook een dagelijkse training van de tong bevatte.

Maar nu, nu ik niets liever wilde dan mijn hart voor mijn vader openen, stond ik met de mond vol tanden.

Hij glimlachte of hij mijn ongemakkelijke gevoel begreep en er de ironie van inzag.

Toen verdween zijn glimlach. Zijn ingevallen gezicht leek nog grauwer dan het al was. Hij was zo mager geworden dat zijn gezicht, toen tocht de kaarsvlammen deed flakkeren, nauwelijks meer dan een weerspiegeling in het water van een vijver leek. Toen de kaarsvlammen weer rustig brandden, leek mijn vader erge pijn te hebben, maar toen hij sprak klonk er eerder verdriet en spijt in zijn stem dan pijn: ‘Het spijt me, Chris. Het spijt me zo verschrikkelijk.’

‘Je hoeft nergens spijt van te hebben,’ verzekerde ik hem en ik vroeg me af of hij helder was of suf van de koorts en de pijnstillers.

‘Het spijt me van die erfenis, jongen.’

‘O, dat zit wel goed. Ik kan voor mezelf zorgen.’

‘Ik heb het niet over geld. Er is geld genoeg,’ zei hij, en zijn gefluister werd nog zwakker. Zijn woorden gleden bijna zo stil van zijn lippen als de vloeibare inhoud uit een gebarsten ei. ‘Die andere erfenis … van je moeder en mij. De XP.’

‘Nee pap, dat konden jullie toch niet weten.’

Hij sloot zijn ogen weer. Woorden zo dun en doorschijnend als rauw eiwit. ‘Het spijt me …’

‘Je hebt me het léven gegeven,’ zei ik.

Zijn hand verslapte in de mijne.

Heel even dacht ik dat hij dood was. Mijn hart leek wel een vallende steen.

Maar de grillige groene lijn van de ECG gaf slechts aan dat hij weer buiten bewustzijn was geraakt.

‘Pap, je hebt me het leven gegeven,’ herhaalde ik, diep bedroefd omdat hij me niet kon horen.

Mijn vader en moeder hadden ieder zonder het te weten een erfelijk recessief gen gehad dat slechts bij een op de tweehonderdduizend mensen voorkomt. De kans dat twee van zulke mensen elkaar ontmoeten, verliefd worden en kinderen krijgen, is een op zoveel miljoen. En dan moeten beide ouders het gen aan hun kind doorgeven wil het misgaan en die kans is slechts een op vier.

Met mij troffen mijn ouders midden in de roos. Ik lijd aan xeroderma pigmentosa, afgekort XP, wat een zeldzame en gewoonlijk dodelijke erfelijke afwijking is.

XP-patiënten hebben een verhoogd risico van huid- en oogkanker. Zelfs een korte blootstelling aan de zon, ja zelfs aan iedere vorm van ultraviolette straling met inbegrip van gloeilampen en tl-buizen, kan rampzalig voor me zijn.

Ieder mens loopt door zonlicht beschadiging op van het DNA – het genetisch materiaal – in zijn cellen, waardoor pigmentgezwellen en andere kwaadaardige aandoeningen kunnen ontstaan. Een gezond mens bezit een natuurlijk afweersysteem in de vorm van enzymen die de beschadigde deeltjes van de nucleïnestrengen afbreken en door onbeschadigd DNA vervangen.

Maar bij mensen met XP werken die enzymen niet en vindt er dus geen herstel plaats. Door UV veroorzaakte kanker ontwikkelt zich gemakkelijk en snel en uitzaaiing is niet te voorkomen.

In de Verenigde Staten, met meer dan tweehonderdzeventig miljoen inwoners, leven ruim tachtigduizend dwergen. Zo’n negentigduizend Amerikanen zijn langer dan twee meter. Vier miljoen inwoners mogen zich miljonair noemen en dit jaar bereiken nog eens tienduizend landgenoten van mij deze plezierige status. Gemiddeld worden per jaar duizend medeburgers door de bliksem getroffen.

Nog geen duizend Amerikanen lijden aan XP en per jaar worden er minder dan honderd baby’s met deze ziekte geboren.

Het aantal is gering omdat de aandoening zo zeldzaam is en ook omdat de meeste lijders aan XP niet lang leven.

De meeste artsen die bekend zijn met xeroderma pigmentosa zouden hebben verwacht dat ik als kind zou sterven. Slechts weinigen zouden me langer dan mijn puberteit hebben gegeven. Maar geen van hen zou hebben geloofd dat ik er op mijn achtentwintigste nog zou zijn.

Een handjevol XP’ers (mijn woord voor ons) is ouder dan ik, een paar zelfs aanzienlijk ouder, hoewel de meesten, zo niet allen, steeds ernstiger neurologische problemen ondervinden ten gevolge van de aandoening. Bevende handen of een trillend hoofd. Gehoorverlies. Verminderd spraakvermogen. Zelfs geestelijke aftakeling.

Afgezien van de noodzaak me tegen het licht te beschermen, ben ik zo normaal en gezond als ieder ander. Ik ben geen albino. Mijn ogen hebben kleur. Mijn huid bevat pigment. Hoewel ik ongetwijfeld een veel lichtere huidskleur heb dan een Californische ‘beach boy’, ben ik niet spierwit. In de door kaarsen verlichte kamers en de nachtelijke wereld waarin ik leef, kan ik zelfs, wonderlijk genoeg, de indruk wekken dat ik een donkere huid heb. Iedere nieuwe dag waarop ik de conditie blijf behouden die ik nu heb, is een kostbaar geschenk en ik geloof dat ik mijn tijd zo goed en zo volledig benut als een mens maar kan. Ik geniet van het leven. Ik put vreugde uit de alledaagse dingen, maar ook uit dingen die bijna niemand verwacht.

In het jaar 23 v.C. zei de dichter Horatius: ‘Pluk de dag en stel geen vertrouwen in morgen!’

Ik pluk de nacht en voel me daar bijzonder wel bij.

De meeste van mijn vrienden zeggen dat ze niemand kennen die zo gelukkig is als ik. Ik kon voor het geluk kiezen of het afwijzen en ik heb het omarmd.

Maar zonder die heel bijzondere ouders van me zou ik die keus misschien niet hebben kunnen maken. Mijn vader en moeder hebben hun leven radicaal omgegooid om me met volledige inzet tegen schadelijk licht te beschermen, en tot ik oud genoeg was om mijn toestand te kunnen begrijpen moesten ze iedere seconde van de dag op hun hoede blijven, wat hoogstvermoeiend was. Hun onbaatzuchtige toewijding is van onschatbare invloed geweest voor het feit dat ik nu nog leef. Bovendien schonken ze me hun liefde, evenals hun liefde voor het leven, waardoor het me onmogelijk werd om te kiezen voor neerslachtigheid, wanhoop en een kluizenaarsbestaan.

Mijn moeder overleed plotseling. Hoewel ik weet dat ze de diepte van mijn gevoelens voor haar heel goed begreep, zou ik toch willen dat ik in staat was geweest om die op haar laatste levensdag behoorlijk onder woorden te brengen.

Soms, in het holst van de nacht, op het donkere strand, als de lucht helder is en de sterrenhemel me zowel een gevoel van sterfelijkheid als van onoverwinnelijkheid geeft, als het windstil is en zelfs de branding met gedempt geluid breekt, vertel ik mijn moeder wat ze voor me betekende. Maar ik weet niet of ze het hoort. En mijn vader – die ik nog had, al hing zijn leven aan een zijden draad – hoorde me niet nu ik tegen hem zei: ‘Je hebt me het leven gegeven.’ En ik was bang dat hij de geest zou geven voordat ik hem al die dingen kon vertellen die ik zo graag tegen mijn moeder had willen zeggen als ik de gelegenheid had gehad.

Zijn hand bleef koel en slap. Maar ik bleef hem toch vasthouden, als om hem aan deze wereld te verankeren tot ik naar behoren afscheid van hem kon nemen.

Aan de randen van de jaloezieën gloeiden de raamlijsten en sponningen van oranje naar vuurrood toen de zon in de zee zakte.

Er is maar één omstandigheid waaronder ik ooit rechtstreeks naar een zonsondergang zal kunnen kijken. Mocht ik ooit oogkanker krijgen dan ga ik voordat ik eraan bezwijk of blind word, op een namiddag naar het strand en dan ga ik recht tegenover die Aziatische rijken staan waar ik nooit zal rondwandelen. Zodra de schemering inzet, neem ik mijn zonnebril af en kijk naar het sterven van het licht.

Ik zal moeten turen. Helder licht doet pijn aan mijn ogen. De invloed ervan is zo verwoestend en snel dat ik de inbranding als het ware al kan voelen.

Terwijl het bloedrood aan de randen van de jaloezieën zich tot paars verdiepte, sloot mijn vader zijn hand steviger om de mijne. Ik keek naar hem en zag dat hij zijn ogen openhield en ik probeerde hem alles te vertellen wat ik voor hem voelde.

‘Ik weet het,’ fluisterde hij.

Toen ik niet meer kon ophouden de dingen tegen hem te zeggen die niet gezegd hoefden te worden, vond hij een onvermoed restje kracht en kneep me zo hard in mijn hand dat ik meteen mijn mond hield.

Ik zweeg trillend en hij zei: ‘Onthoud dit …’

Ik kon hem nauwelijks verstaan. Ik boog me over de rand van het bed en bracht mijn linkeroor bij zijn lippen.

Op zwakke toon, maar met een vastbesloten klank die trilde van woedend verzet, sprak hij zijn laatste woorden en gaf mij de vaderlijke raad: ‘Vrees niets, Chris. Vrees niets.’

Daarna stierf hij. De verlichte lijn van het elektrocardiogram maakte een sprongetje, toen nog een, en vervolgens werd de lijn recht.

Het enige bewegende licht kwam van de kaarsvlammen, dansend op hun zwarte pitten.

Ik kon zijn slap geworden hand niet dadelijk loslaten. Ik kuste zijn voorhoofd en zijn stoppelige wang.

Er lekte geen zonlicht meer naar binnen langs de randen van de jaloezieën. De wereld was de duisternis in gedraaid die me verwelkomde.

De kamerdeur ging open. Ze hadden op de gang weer alle lampen uitgedaan en het enige licht op de gang kwam uit de kamers. Dr. Cleveland, bijna zo groot als de deuropening, kwam de kamer binnen en bleef ernstig aan het voeteneind van het bed staan. Met vederlichte tred kwam Angela Ferryman achter hem aan. Ze hield haar vuist met puntige knokkels tegen haar borst. Ze liet haar schouders hangen en haar hele houding was afwerend, alsof de dood van haar patiënt een fysieke klap voor haar betekende.

Het hartbewakingsapparaat naast het bed stond rechtstreeks in verbinding met een monitor op de balie van de zusters in de gang.

Daarop konden ze de hartslag van mijn vader volgen en ze wisten wanneer hij was gestorven.

Ze kwamen niet met epinefrinespuiten of met een draagbare defibrillator om zijn hart door middel van schokken weer op gang te brengen. Géén drastische pogingen, precies zoals mijn vader het had gewild.

Dr. Cleveland had geen hoofd voor plechtige aangelegenheden. Hij leek op een kerstman zonder baard, met vrolijke ogen en blozende ronde wangen. Hij probeerde een somber gezicht te trekken vol rouw en medeleven, maar het resultaat was alleen dat hij er verbaasd uitzag.

Zijn zachte stem verraadde zijn ware gevoelens. ‘Gaat het, Chris?’

‘Ik geef de moed niet op,’ zei ik.

4

Vanuit de ziekenhuiskamer nam ik telefonisch contact op met Sandy Kirk van Kirks Uitvaartonderneming, met wie mijn vader al weken daarvoor een regeling had getroffen. Volgens zijn wens zou hij gecremeerd worden.

Twee verpleeghulpen, jongemannen met kortgeknipt haar en kleine snorretjes, kwamen binnen om het lijk over te brengen naar een koelkamer in het souterrain.

Ze vroegen of ik beneden bij mijn vader wilde wachten tot de wagen van de lijkbezorger kwam. Ik zei nee.

Het was mijn vader niet meer; alleen zijn lichaam. Mijn vader was al elders.

Ook voelde ik er niets voor om het laken over het ingevallen gezicht van mijn vader terug te slaan en nog een laatste blik op hem te werpen. Zó wilde ik me hem niet in herinnering houden.

De verpleeghulpen brachten het lijk over op een rolbrancard. Het viel me op dat ze er niet erg behendig in waren, wat ze uit de aard van hun werk toch zouden moeten zijn, en bovendien wierpen ze steelse blikken naar me, alsof ze zich op onverklaarbare wijze schuldig voelden over wat ze deden.

Misschien voelen mensen die doden transporteren zich daarbij nooit helemaal op hun gemak. Het zou geruststellend zijn om dat te geloven, want het zou betekenen dat mensen toch niet zo onverschillig tegenover het lot van anderen staan als het meestal lijkt.

Waarschijnlijk was het tweetal alleen nieuwsgierig en stonden ze me stiekem uit hun ooghoek op te nemen. Per slot van rekening ben ik de enige inwoner van Moonlight Bay aan wie ooit een groot artikel in het weekblad Time werd gewijd.

En ik ben die man die ’s nachts leeft en terugdeinst voor de aanblik van het zonlicht. Vampier! Lijken vretende gluiperd! Gore perverse smeerlap! Hou je kinderen binnen!

Eerlijk is eerlijk: het overgrote deel van de mensen is begripvol en aardig. Maar er loopt ook een gif spuwende minderheid rond, kletsmeiers die alles geloven wat ze over me horen en die alle roddel over me nog aandikken met een zelfgenoegzaam gezicht of ze het grootste gelijk van de wereld hebben.

Als die twee jonge mannen tot de laatste groep behoorden, moest het wel een teleurstelling voor hen zijn dat ik er opmerkelijk normaal uitzag. Geen lijkbleek gezicht. Geen bloeddoorlopen ogen. Geen lange puntige hoektanden. Ik zat zelfs niet eens een broodje spin-en-worm te eten. Wat saai van me.

De wieltjes van de rolbrancard piepten toen ze het lijk de kamer uitreden. Zelfs nadat de deur achter hen was dichtgezwaaid, hoorde ik het gepiep nog.

Weer alleen, bij kaarslicht, haalde ik het reiskoffertje van mijn vader uit de smalle kast. Daar zaten alleen de kleren in die hij had gedragen toen hij de laatste keer naar het ziekenhuis was gegaan. In de bovenste la van het nachtkastje lagen zijn horloge, zijn portefeuille en vier pocketboeken. Ik deed alles in het koffertje.

De gasaansteker stopte ik in mijn zak, maar de kaarsen liet ik achter. Ik wilde nooit meer laurier ruiken. Die geur riep te veel ondraaglijke associaties bij me op.

Omdat ik de weinige bezittingen van mijn vader zo snel had verzameld, vond ik dat ik mezelf wonderwel onder controle had.

In werkelijkheid had zijn dood me gevoelloos gemaakt. Ik doofde de kaarsen door de brandende pitten tussen mijn duim en wijsvinger te knijpen; ik voelde er niets van en ik rook ook de walm niet.

Toen ik met het koffertje de gang in stapte, deed een verpleegster de tl-verlichting weer voor me uit. Ik liep regelrecht naar de trap waarlangs ik naar boven was gegaan.

Een lift had voor mij geen nut, omdat het licht erin niet onafhankelijk van het elektrische bedieningsmechanisme kan worden uitgedaan. Op het korte stukje naar beneden zou mijn lotion me wel voldoende bescherming bieden, maar ik durfde niet het risico te nemen dat ik voor langere tijd tussen twee verdiepingen zou komen vast te zitten.

Zonder eraan te denken dat ik mijn zonnebril moest opzetten liep ik snel de zwak verlichte betonnen trap af. Tot mijn eigen verbazing stopte ik niet toen ik op de begane grond kwam. Gevolg gevend aan een innerlijke dwang die ik niet meteen begreep, versnelde ik mijn pas, waarbij het koffertje tegen mijn been stootte. Ik daalde af naar het souterrain waar de mannen mijn vader naartoe hadden gebracht.

De dofheid in mijn borst ging over in een ijzig gevoel. Vanuit die kille hartklop trokken huiveringen spiraalsgewijs door me heen. Opeens was ik er vast van overtuigd dat ik bij de overdracht van mijn vader aan de lijkbezorgers iets belangrijks vergeten was, maar ik kon niet bedenken wat.

Mijn hart bonkte zo hevig dat ik het kon horen – net de omfloerste trom van een naderende begrafenisstoet, maar dan in dubbel tempo. Mijn keel werd half dichtgeknepen, ik kreeg een bittere smaak in mijn mond en kon nauwelijks slikken.

Onderaan het trappenhuis bevond zich een stalen branddeur met daarboven een rood verlicht bordje met nooduitgang. In lichte verwarring bleef ik staan en aarzelde met een hand op de stang. Opeens schoot me te binnen wat ik bijna was vergeten te doen. Romantisch als hij was, had mijn vader gewild dat hij gecremeerd zou worden samen met zijn favoriete foto van mijn moeder, en hij had mij gevraagd ervoor te zorgen dat die foto meeging naar het mortuarium.

De foto zat in zijn portefeuille en de portefeuille zat in het koffertje dat ik in mijn hand hield.

Impulsief duwde ik de deur open en ik kwam in een gang van het souterrain. De betonnen muren waren glanzend wit geschilderd. Zilverkleurige, paraboolvormige lichtverspreiders aan het plafond zetten de hele gang in een felle tl-gloed.

Ik had moeten terugdeinzen tot achter de deur, of in ieder geval naar het lichtknopje moeten zoeken. Maar nee, ik haastte me roekeloos de gang in en liet de zware deur achter me dichtvallen. Ik hield mijn hoofd gebogen en vertrouwde op de lotion en de klep van mijn pet ter bescherming van mijn gezicht.

Snel stak ik mijn linkerhand in de zak van mijn jack. Met mijn rechterhand hield ik het koffertje vast en die hand was onbeschermd.

De hoeveelheid licht waaraan ik tijdens het rennen door een dertig meter lange gang werd blootgesteld, was op zichzelf niet voldoende om een woekerende huidkanker of een oogtumor tot ontwikkeling te brengen. Maar ik was me er heel scherp van bewust dat de schade die aan het DNA in mijn huidcellen was toegebracht, cumulatief was, omdat mijn lichaam die schade niet kon herstellen. Me twee maanden lang elke dag een volle minuut aan die straling blootstellen zou hetzelfde catastrofale effect hebben als een uur zonnebaden, wat pure zelfmoord was.

Mijn ouders hadden me al vroeg ingeprent dat de gevolgen van één enkele onverantwoordelijke daad ogenschijnlijk te verwaarlozen of zelfs niet-bestaand konden lijken, maar dat regelmatig onverantwoordelijk gedrag onvermijdelijk tot een ramp zou leiden.

Ook als ik mijn hoofd naar de grond gebogen hield en de klep van mijn pet gebruikte om niet in het licht van de geribbelde tl-bakken te kijken, moest ik mijn ogen half dichtknijpen tegen de gloed die van de witte muren kaatste. Ik had natuurlijk mijn zonnebril moeten opzetten, maar ik was al bijna aan het eind van de gang.

De rood-wit gemarmerde vloerbedekking van vinyl zag eruit als rauw vlees van een dag oud. Een lichte duizeling overviel me, veroorzaakt door dat afschuwelijke patroon en door die vreselijke weerkaatsing.

Ik passeerde opslagruimten en stookhokken.

Het souterrain leek geheel verlaten.

De deur aan de andere kant van de gang werd de deur die het dichtst bij me was. Ik kwam terecht in een kleine ondergrondse garage.

Het was niet de parkeerplaats voor algemeen gebruik, want die lag bovengronds. Vlakbij zag ik alleen een bestelwagen met de naam van het ziekenhuis op de zijkant, en een ambulance.

Een eindje verderop stond een zwarte Cadillac van Kirks Uitvaartcentrum. Ik slaakte een zucht van verlichting dat Sandy Kirk het lijk van mijn vader nog niet in de lijkwagen had geschoven en was weggereden, zodat ik nog tijd had om de foto van mijn moeder tussen de gevouwen handen van mijn vader te steken. Naast de glanzende lijkwagen stond een Ford bestelbus die veel overeenkomst vertoonde met de ambulance, met dit verschil dat er geen zwaailichten op zaten. Zowel de lijkwagen als de Ford stonden met hun achterkant naar me toe, niet ver van de grote roldeur die geopend was. Buiten was het inmiddels donker.

Voor de rest was deze garage leeg. Bestelwagens konden naar binnen rijden om levensmiddelen, wasgoed en medische artikelen naar de vrachtlift te brengen. Op dat moment werd er geen bestelling afgeleverd.

De betonnen muren waren hier niet geverfd en er hingen minder tl-bakken dan in de vorige gang. Toch was het er niet veilig voor me en ik haastte me naar de lijkwagen en de witte Ford.

In de hoek van het souterrain, meteen links van de grote garagedeur en achter de twee wachtende voertuigen, lag een vertrek dat ik goed kende. Het was de koelkamer, waar de overledenen werden bewaard tot ze naar een mortuarium konden worden overgebracht.

Op een vreselijke avond in januari, twee jaar geleden, hadden mijn vader en ik bij kaarslicht in diepe neerslachtigheid meer dan een halfuur in de kou bij het lijk van mijn moeder gezeten. We konden het niet verdragen haar daar alleen te laten.

Mijn vader zou haar die avond zeker van het ziekenhuis naar het mortuarium en vervolgens naar het crematorium hebben vergezeld, ware het niet dat hij mij niet alleen wilde laten. Een dichter en een wetenschapper, maar zulke gelijkgestemde zielen.

Ze was per ambulance van de plaats van het ongeval snel naar de eerste hulp en vandaar naar de operatiezaal gebracht. Drie minuten nadat ze op de snijtafel was gelegd stierf ze, zonder dat ze bij bewustzijn was gekomen en nog voordat de volledige omvang van haar verwondingen kon worden vastgesteld.

Nu stond de geïsoleerde deur van de koelkamer open en toen ik erheen liep, hoorde ik daarbinnen ruziënde mannenstemmen. Ondanks hun woede praatten ze zacht; de emoties van een heftig meningsverschil klonken erin door en ook een zekere nerveuze geheimzinnigheid.

Het was eerder hun geheimzinnigheid dan hun woede die me vlak voor de open deur deed stilstaan. Ondanks het dodelijke tl-licht stond ik even besluiteloos.

Achter de deur hoorde ik een bekende stem. Sandy Kirk zei: ‘Wie is die vent eigenlijk die ik ga cremeren?’

Een andere man zei: ‘Niemand. Gewoon een zwerver.’

‘Je had hem naar het uitvaartcentrum moeten brengen, niet hierheen,’ klaagde Sandy.

‘En wat gebeurt er als hij als vermist wordt opgegeven?’

Een derde stem, waarin ik een van de verpleeghulpen herkende die mijn vaders lichaam uit de kamer boven had weggehaald, zei: ‘Kunnen we nu verdomme eens verdergaan met die handel?’

Opeens wist ik zeker dat het gevaarlijk voor me was om erin betrokken te raken. Ik zette het koffertje tegen de muur om mijn handen vrij te hebben.

In de deuropening verscheen een man. Hij zag me niet, omdat hij met zijn rug naar me toe een rolbrancard naar buiten trok.

De lijkwagen was ruim twee meter van me vandaan. Voordat hij me in de gaten kon krijgen kroop ik erheen en ik dook weg tegen het portier aan de achterkant waardoor de lijken naar binnen werden geschoven.

Ik tuurde om de bumper heen en kon de ingang van de koelkamer nog goed zien. De man die achterwaarts met de rolbrancard naar buiten kwam had ik nooit eerder gezien. Hij was achter in de twintig, groot, stevig gebouwd, met een gespierde nek en een kaalgeschoren hoofd. Hij droeg werkschoenen, een spijkerbroek, een rood flanellen ruitjeshemd, en in één oorlel prijkte een pareltje.

Nadat hij alle wieltjes van de brancard over de drempel had gehaald, keerde hij de brancard naar de lijkwagen, zodat hij kon duwen in plaats van trekken.

Op de rolbrancard lag een dode in een ondoorschijnende plastic lijkenzak met een ritssluiting. Twee jaar eerder was mijn moeder in de koelkamer in een soortgelijke zak gedaan voordat ze werd overgedragen aan de begrafenisondernemer.

Sandy Kirk volgde de man met de geschoren schedel de garage in en greep de rolbrancard met een hand. Met zijn linkervoet blokkeerde hij een wieltje en hij herhaalde: ‘Wat gebeurt er als hij als vermist wordt opgegeven?’

De kale man fronste en hield zijn hoofd schuin. Het pareltje in zijn oor glom. ‘Ik zei toch al dat hij een zwerver was. Alles wat hij heeft, zit in zijn rugzak.’

‘En?’

‘Hij verdwijnt. Wie merkt er wat van en wie kan het iets verdommen?’

Sandy was tweeëndertig en zo’n mooie vent dat zelfs zijn macabere beroep veel vrouwen er niet van weerhield hem voortdurend te belagen. Hoewel hij charmant was en niet de pompeuze ernst aan den dag legde van veel van zijn collega’s, voelde ik me bij hem niet op mijn gemak. Zijn knappe gezicht leek een masker, waarachter geen ander gezicht schuilging maar een leegte; niet alsof hij een ander en moreel minder gemotiveerd mens was dan hij voorgaf, maar alsof hij helemaal geen mens was.

Sandy vroeg: ‘En de registratie van het ziekenhuis?’

‘Hij is niet hier overleden,’ zei de kale. ‘Ik heb hem vanmiddag langs de weg opgepikt. Hij stond te liften.’

Ik had mijn bedenkingen over Sandy Kirk nooit tegen iemand geuit: niet tegen mijn ouders, niet tegen Bobby Halloway, niet tegen Sasha, zelfs niet tegen Orson. Er zijn zoveel onnadenkende mensen die allerlei onaardigs over me hebben gezegd, gebaseerd op mijn uiterlijk en mijn voorliefde voor de nacht, dat ik er niets voor voel om me bij die wrede club aan te sluiten en zonder een gefundeerde reden kwaad van iemand te spreken.

Sandy’s vader, Frank Kirk, was een sympathieke en alom geliefde man geweest en Sandy had er nooit blijk van gegeven dat hij minder beminnelijk was dan zijn vader. Tot nu.

Tegen de man met de brancard zei Sandy: ‘Ik neem een groot risico.’

‘Je bent onkwetsbaar.’

‘Dat vraag ik me af.’

‘Doe dat maar in je eigen tijd,’ zei de kale en hij rolde de brancard dwars over Sandy’s voet.

Sandy vloekte en hinkte opzij waarop de kale met de brancard mijn kant op kwam. De wieltjes piepten, evenals die van de brancard waarop ze mijn vader hadden weggehaald.

Nog steeds op mijn hurken sloop ik om de achterkant van de lijkwagen naar de ruimte tussen deze wagen en de witte Ford. Met een snelle zijwaartse blik zag ik dat op de zijkant van de witte wagen geen naam van een firma of instelling was aangebracht. De piepende wieltjes kwamen snel naderbij.

Instinctief wist ik dat ik behoorlijk gevaar liep. Ik had hen betrapt bij een duister zaakje dat ik niet begreep, maar dat heel duidelijk illegale aspecten vertoonde. De heren zouden dat zeker voor mij geheim willen houden.

Ik liet me voorover op de grond vallen en schoof onder de lijkwagen. Daar lag ik uit het zicht en bovendien uit het tl-licht, in een schaduw die zo koel en glad was als zijde. De schuilplaats bood me nauwelijks ruimte en toen ik mijn rug kromde, stootte ik tegen de drijfas.

Ik lag met mijn gezicht naar de achterkant. Ik zag de brancard langs de lijkwagen naar de witte wagen rollen.

Toen ik mijn hoofd naar rechts draaide, kon ik de drempel van de koelkamer op nog geen drie meter achter de Cadillac zien. Ik kreeg een nog beter zicht op de blinkend gepoetste zwarte schoenen en de omslagen van de marineblauwe broek van Sandy Kirk die de kale man met de rolbrancard nakeek.

Achter Sandy, tegen de muur, stond het koffertje van mijn vader. Er was geen mogelijkheid geweest om het ergens dichtbij te verstoppen, maar als ik het koffertje in mijn hand had gehouden, had ik niet zo snel weg kunnen komen of zonder geluid te maken onder de lijkwagen kunnen duiken.

Kennelijk had niemand het koffertje tot dusver opgemerkt. Misschien zou het onopgemerkt blijven.

De twee verpleeghulpen, herkenbaar aan hun witte schoenen en witte broek, rolden een tweede brancard uit de koelkamer. De wieltjes hiervan piepten niet.

De eerste brancard was nu bij de achterkant van de witte wagen. Ik hoorde de kale de portieren van de laadruimte openen.

De ene verpleeghulp zei tegen de andere: ‘Ik ga maar eens naar boven, voordat iemand zich afvraagt waar ik zo lang blijf.’ Hij liep weg naar het andere eind van de garage.

De inklapbare poten van de eerste brancard schoven met een luide klap ineen toen de kale man deze achter in zijn wagen schoof. Sandy opende het laadportier van de lijkwagen toen de achtergebleven verpleeghulp met de tweede brancard naderde. Kennelijk zat in de ondoorschijnende zak die op deze brancard lag het lijk van de naamloze zwerver.

Een onwezenlijk gevoel bekroop me – dat ik in deze vreemde situatie was beland. Het leek bijna alsof ik droomde zonder eerst in slaap te zijn gevallen.

De laadportieren van de witte wagen sloegen dicht. Ik draaide mijn hoofd naar links en zag de schoenen van de kale naar het portier aan de bestuurderskant lopen.

De verpleeghulp zou wel wachten om de grote roldeur van de garage te sluiten nadat de twee wagens waren weggereden. Als ik onder de lijkwagen bleef liggen, zou ik ontdekt worden zodra Sandy wegreed.

Ik wist niet welke van de twee hulpen was achtergebleven, maar dat deed er niet toe. Ik was er redelijk gerust op dat ik ongezien kon ontsnappen aan elk van beide jongemannen die mijn vader van zijn doodsbed hadden weggereden.

Maar als Sandy Kirk bij het wegrijden in zijn achteruitkijkspiegel keek, zou hij me kunnen zien. In dat geval moest ik het opnemen tegen hem én tegen de verpleeghulp.

De motor van de witte wagen sloeg aan.

Terwijl Sandy en de hulp de brancard achter in de lijkwagen schoven, wurmde ik me eronder vandaan. Daarbij verloor ik mijn pet. Ik griste hem van de vloer en zonder dat ik het waagde een blik op de achterkant van de lijkwagen te werpen kroop ik de bijna drie meter naar de open deur van de koelkamer.

Eenmaal in dat onaangename vertrek krabbelde ik overeind en dook weg achter de deur met mijn rug tegen de betonnen muur gedrukt.

Niemand in de garage sloeg alarm. Kennelijk hadden ze me niet opgemerkt.

Ik merkte opeens dat ik mijn adem stond in te houden. Met een sissend geluid slaakte ik een diepe zucht tussen mijn opeengeklemde tanden.

Mijn pijnlijke ogen traanden. Ik veegde ze droog met de achterkant van mijn handen.

In twee van de muren zaten rijen laden van roestvrij staal boven elkaar voor het opslaan van lijken. Het was in de laden nog kouder dan in de opslagruimte zelf en daar deed de temperatuur me al huiveren. Langs één wand stonden twee houten stoelen zonder kussens. De vloer bestond uit witte tegels met smalle voegen: makkelijk schoon te maken als er een lijkenzak scheurde.

Ook hier bestond de verlichting uit tl-buizen, veel te veel voor mij, en ik trok de klep van de ‘Mystery Train’-pet ver over mijn ogen. Tot mijn verbazing was de zonnebril in mijn borstzakje nog heel. Ik schermde mijn ogen af.

Een zeker percentage ultraviolette straling dringt zelfs door de zonwering heen. Ik was in het afgelopen uur aan meer fel licht blootgesteld geweest dan in het hele voorgaande jaar. Als de hoefslag van een vervaarlijk zwart paard dreunde het gevaar van cumulatieve blootstelling door mijn hoofd.

Achter de open deur hoorde ik de motor van de lijkwagen loeien. Het geloei nam al gauw af tot geronk en het geronk werd een wegstervend gezoem.

De Cadillac volgde de transportwagen het donker in. De grote, elektrisch bediende garagedeur rolde naar beneden en viel onderaan in de richel met een harde dreun die door de hele ondergrondse ruimte van het ziekenhuis klonk; de echo’s schudden een bevende stilte uit de betonnen muren.

Ik balde mijn handen tot vuisten en spande mijn lichaam. Hoewel hij beslist nog in de garage was, maakte de verpleeghulp geen geluid. Ik stelde me voor hoe hij met nieuwsgierig schuin gehouden hoofd naar mijn vaders koffertje stond te kijken.

Een minuut geleden was ik er nog zeker van geweest dat ik die jongeman kon overmeesteren. Nu ebde mijn zelfvertrouwen weg. Fysiek kon ik hem zeker de baas, maar misschien beschikte hij over een genadeloosheid die ik niet had.

Ik hoorde hem niet aankomen. Hij stond aan de andere kant van de open deur, nog geen tien centimeter van me af, en ik wist alleen dat hij daar was door het piepen van zijn rubberzolen op de porseleinen tegels toen hij over de drempel stapte.

Als hij verder naar binnen liep, was een confrontatie onvermijdelijk. Mijn zenuwen waren zo gespannen als een veer.

Na een verontrustend lange aarzeling deed de verpleeghulp het licht uit. Hij stapte het vertrek uit en sloot de deur.

Ik hoorde hem een sleutel in het slot steken. De grendel sloeg dicht met een geluid als de trekker van een zware revolver die de slagpin in een lege kamer duwt.

Ik betwijfelde of er lijken in de ijskoude laden van de koelkamer lagen. Het Mercy Hospital, in het rustige Moonlight Bay, jaagt er niet in zo’n hoog tempo doden door als de grote ziekenhuizen in de door geweld geteisterde steden.

Maar al zouden er niet-ademende slapers in al die roestvrijstalen laden liggen, dan zou ik me toch niet onbehaaglijk hebben gevoeld. Op zekere dag ben ik even morsdood als de bewoners van een begraafplaats en ongetwijfeld veel eerder dan de meeste mannen van mijn leeftijd. De doden zijn slechts de landgenoten van mijn toekomst.

Voor het licht was ik wel bang geweest en de totale duisternis van deze koele ruimte zonder ramen was voor mij als lessend water voor iemand die bijna omkomt van dorst. Minstens een volle minuut genoot ik van het aardedonker dat een weldaad was voor mijn huid en mijn ogen.

Ik durfde nog niet te bewegen en bleef even met mijn rug tegen de muur leunen. Ik verwachtte half dat de man ieder moment kon terugkeren.

Uiteindelijk zette ik mijn zonnebril af en stak hem weer in het borstzakje van mijn overhemd.

Hoewel ik in het donker stond, wentelden er angstige speculaties als felle vuurstrepen door mijn gedachten.

Het lijk van mijn vader lag in de witte wagen en werd naar een mij onbekende bestemming vervoerd, onder de hoede van mensen wier beweegredenen mij totaal onduidelijk waren.

Ik kon geen enkele logische reden voor deze bizarre lijkenverwisseling bedenken, behalve dat de oorzaak van mijn vaders dood misschien niet zoiets eenduidigs als kanker was geweest. Maar als het stoffelijk overschot van mijn arme vader iemand kon aanwijzen als schuldige, waarom liet die schuldige het bewijsmateriaal dan niet eenvoudig door Sandy Kirk cremeren?

Blijkbaar hadden ze zijn lijk nodig.

Voor welk doel?

Het koude zweet stond in mijn gebalde vuisten en ook mijn nek was vochtig geworden.

Hoe meer ik nadacht over wat ik in de garage had gezien, hoe onbehaaglijker ik me voelde in dit duistere tussenstation voor de doden. De vreemde gebeurtenissen rakelden oerangsten in me op die zo diep in mijn geest verscholen hadden gelegen dat ik hun vormen niet eens kon onderscheiden toen ze in het donker om me heen joegen.

Een vermoorde lifter zou blijkbaar in de plaats van mijn vader gecremeerd worden. Maar waarom hadden ze een onschuldige zwerver voor dat doel gedood? Sandy had de bronzen urn met doodgewone houtas kunnen vullen en ik zou ervan overtuigd zijn geweest dat het de as van een mens was. Bovendien was het uiterst onwaarschijnlijk dat ik de urn na ontvangst ooit zou openmaken om te kijken wat erin zat, en het was nog onwaarschijnlijker dat ik de verpulverde inhoud naar een laboratorium zou sturen om de samenstelling en de ware afkomst ervan te laten onderzoeken.

Mijn gedachten leken met elkaar verstrikt in een dichtgeweven vlechtwerk. Ik kon me er niet van losschudden.

Bevend haalde ik de aansteker uit mijn zak. Ik aarzelde en luisterde of ik iets hoorde aan de andere kant van de gesloten deur. Toen knipte ik de aansteker aan.

Het zou me niet verbaasd hebben als ik een albasten lijk voor me had zien staan, stilletjes uit zijn stalen doodkist verrezen, het gezicht vettig van de dood en glimmend in de vlam van de aansteker, de ogen wijd open maar blind, en een mond die me geheimen wilde vertellen maar nog geen fluistering kon voortbrengen. Maar er was geen lijk te bekennen. Wel zag ik slangen licht en schaduw uit de sputterende vlam komen die over de stalen panelen gleden en de suggestie van beweging in de laden wekten zodat ze allemaal naar voren leken te schuiven.

Ik keerde me om naar de deur en zag dat de grendel aan de binnenkant kon worden opengeschoven, om te voorkomen dat iemand per ongeluk in de koelkamer zou worden opgesloten. Er was geen sleutel voor nodig; met een eenvoudige handbeweging kon het slot geopend worden.

Ik draaide de grendel zo geluidloos mogelijk uit de metalen plaat in de deursponning. De deurknop kraakte een beetje.

De stille garage was kennelijk verlaten, maar ik bleef op mijn hoede. Er kon zich iemand achter een steunpilaar verborgen houden, of achter de ambulance van het ziekenhuis, of achter de gesloten bestelbus.

Ik tuurde tegen de droge waterval van tl-licht in en zag tot mijn ontsteltenis dat het koffertje van mijn vader verdwenen was. De verpleeghulp moest het hebben meegenomen.

Ik wilde niet door het souterrain naar de trap lopen waarlangs ik was afgedaald. Het risico was te groot dat ik een van de verpleeghulpen, of hen allebei, zou tegenkomen.

Ze zouden waarschijnlijk pas doorkrijgen van wie het koffertje was als ze het openden en de inhoud doorzochten. Als ze mijn vaders portefeuille met zijn identiteitskaart vonden, zouden ze weten dat ik in de garage was geweest en zich gaan afvragen of ik misschien iets had gehoord en gezien en zo ja, wat.

Ze hadden een lifter vermoord, niet omdat hij iets van hun activiteiten wist, niet omdat hij hen zou kunnen beschuldigen, maar louter omdat ze een lijk nodig hadden om te kunnen cremeren. De reden daarvoor ontging me nog. Met mensen die een bedreiging voor hen waren, zouden ze korte metten maken.

Ik drukte op de bedieningsknop van de brede roldeur. Het mechanisme zoemde, de trekketting bovenin trok strak en die grote deur rolde met veel kabaal omhoog. Nerveus keek ik de garage rond, in de verwachting dat er een belager te voorschijn zou springen en op me af zou komen.

Toen de deur voor meer dan helft open was, drukte ik nogmaals op de knop om hem tot stilstand te brengen en liet de deur vervolgens met een derde tik op de knop dalen. Snel glipte ik eronderdoor het donker in.

Lange lantaarnpalen wierpen een koperkleurig, troebel en kil licht op de uitrit die van de garage steil omhoog naar de straat leidde. Bovenaan lag de parkeerplaats in diezelfde doffe gloed gedompeld, als het voorportaal van een uithoek van de hel waar zondaren eerder met eeuwige koude dan met eeuwig vuur werden bestraft.

Ik sloop zoveel mogelijk door tuinen en parkjes, in de diepe schaduwen van kamferbomen en sparren.

Ik stak snel de smalle straat over naar een woonwijk met bungalows in Spaanse stijl. Een donkere steeg in. Langs de achterkanten van huizen met verlichte ramen. Achter de ramen waren kamers waarin mensen onbekende levens leidden vol onbegrensde mogelijkheden en van een gezegende alledaagsheid, het soort leven dat buiten mijn bereik en bijna buiten mijn bevattingsvermogen lag.

In het donker voel ik mij dikwijls gewichtloos en dat was nu ook het geval. Ik rende zo stil als de vlucht van een uil, glijdend op schaduwen.

Deze zonloze wereld had me al achtentwintig jaar opgenomen en gekoesterd, was altijd een oord geweest waar ik vrede en troost kon vinden. Maar nu, voor het eerst in mijn leven, werd ik gekweld door het gevoel dat een of ander verscheurend monster me in het duister achtervolgde.

Ik weerstond de drang om achterom te kijken en zette er vaart in. Ik sprintte-rende-ijlde-vloog door de smalle achterafstraatjes en stegen van Moonlight Bay.

DEEL TWEE
de avond

5

Ik heb foto’s gezien van Californische peperbomen in de zon. Als ze helder afgebeeld worden, zijn ze kantachtig, elegant, groene dromen van bomen.

In het donker neemt de peperboom een heel ander karakter aan dan bij daglicht. Het lijkt of hij zijn hoofd laat hangen en zijn gezicht vol kommer en kwel achter zijn lange naar beneden gebogen takken verbergt.

Deze bomen flankeerden de lange oprijlaan naar Kirks Rouwcentrum dat aan de noordoostelijke rand van Moonlight Bay op een brede heuvel ligt. Het terrein ligt aan de stadskant van Highway 1 en is bereikbaar over een viaduct. De peperbomen stonden als rouwenden in een condoléancerij.

Toen ik de privélaan beklom, waarop lage paddenstoelvormige tuinlantaarns lichtcirkels wierpen, bewogen de bomen op een windvlaag. De wrijving tussen wind en bladeren klonk als een fluisterend geweeklaag.

Er stonden geen auto’s bij het mortuarium, wat betekende dat er geen dodenwake aan de gang was.

Zelf loop of fiets ik altijd door Moonlight Bay. Het heeft voor mij geen zin om te leren autorijden. Overdag kan ik toch geen gebruik van een auto maken en in het donker zou ik een zonnebril moeten dragen om me voor de priemende koplampen van tegenliggers te behoeden. De politie heeft het meestal niet begrepen op automobilisten die in het donker een zonnebril dragen, al zie je er nog zo cool mee uit.

De volle maan was opgekomen.

Ik hou van de maan. Ze geeft licht zonder te schroeien. Ze verleent glans aan wat mooi is en verhult wat dat niet is.

Op de brede kroon van de heuvel maakte de geasfalteerde rijweg een volledige cirkel, waardoor een ruim circuit werd gevormd met een grasveldje in het midden. In het middelpunt daarvan stond een betonnen afgietsel van Michelangelo’s Pietà.

Het dode lichaam van Christus, op de schoot van zijn moeder, glansde in het weerkaatste maanlicht. Ook de Maagd had een heldere glans. In het zonlicht zag deze grove replica er zonder twijfel afschuwelijk vulgair uit.

Maar de meeste mensen putten, wanneer ze een zwaar verlies hebben geleden, troost uit zekerheden van universele aard en betekenis, ook al zijn de voorstellingen nog zo lomp als deze kopie. Als ik van één ding houd bij mensen is het van hun vermogen om zo hoog te worden meegevoerd op het geringste sprankje hoop. Voor het bordes van het rouwcentrum bleef ik aarzelend staan, omdat ik geen idee had van het gevaar dat me te wachten stond. Het grote, laatnegentiende-eeuwse pand van twee verdiepingen, gebouwd uit rode baksteen en afgewerkt met witgeverfd hout, zou het mooiste huis van de stad kunnen zijn, ware het niet dat die stad Moonlight Bay heette. Een ruimteschip uit een ander sterrenstelsel dat hier op de heuvel zou landen zou er langs onze kuststrook niet zonderlinger hebben uitgezien dan die fraaie hoop stenen van Kirk. Bij dit huis hoorden hoge iepen, geen peperbomen, sombere luchten in plaats van de bijna altijd heldere hemel van Californië, en veel meer en veel koudere plensbuien dan wat hier af en toe naar beneden kwam.

De bovenste verdieping, waar Sandy woonde, was in donker gehuld.

De rouwkamers lagen op de begane grond. Door afgeschuinde glas-in-loodramen aan weerszijden van de voordeur zag ik achter in het pand een zwak lichtschijnsel.

Ik belde aan.

Aan het eind van de gang verscheen een man. Hij liep naar de voordeur. Hoewel ik slechts een silhouet zag, herkende ik Sandy Kirk aan zijn soepele loopje. Hij bewoog zich met een elegantie die zijn aantrekkelijkheid versterkte.

In de hal deed hij zowel het binnen- als het buitenlicht aan. Toen hij de deur opende, leek hij verbaasd dat ik het was die van onder de klep van mijn pet naar hem tuurde.

‘Christopher?’

‘Goedenavond, meneer Kirk.’

‘Mijn deelneming met het overlijden van je vader. Hij was een geweldig mens.’

‘Ja. Ja, zeg dat wel.’

‘We hebben hem al weggehaald uit het ziekenhuis. We behandelen hem alsof hij naaste familie van ons is, Christopher, dus met het grootste respect. Daar kun je zeker van zijn. Ik heb op Ashdon een cursus twintigste-eeuwse poëzie bij hem gevolgd. Wist je dat?’

‘Ja, natuurlijk.’

‘Door hem heb ik Eliot en Pound leren waarderen. Auden en Plath. Beckett en Ashbery. Robert Bly. Yeats. Allemaal. Voordat ik naar die cursus ging, had ik een hekel aan poëzie. En na afloop kon ik er niet meer buiten.’

‘Wallace Stevens. Donald Justice. Louise Gluck. Daar hield hij zelf het meest van.’

Sandy glimlachte en knikte. ‘O ja, sorry, die was ik even vergeten.’

Uit consideratie met mijn gezondheidstoestand deed hij de binnen- en buitenverlichting weer uit.

In de donkere deuropening zei hij: ‘Het moet vreselijk voor je zijn, maar hij lijdt nu in ieder geval niet meer.’

Sandy Kirk had groene ogen, maar in de bleke tuinverlichting zagen ze er zo zwartglimmend en glad uit als de schildjes van sommige kevers.

Terwijl ik naar zijn ogen stond te kijken, vroeg ik: ‘Kan ik hem zien?’

‘Wat … je vader?’

‘Toen ze hem kwamen weghalen uit zijn kamer heb ik het laken over zijn gezicht niet teruggeslagen. Ik had er de moed niet voor en ik vond het niet nodig. Maar nu … nu zou ik heel graag een laatste blik op hem willen werpen.’

De ogen van Sandy Kirk waren als een kalme zee bij nacht. Onder dat uitdrukkingloze oppervlak lagen grote woelige diepten. Zijn stem behield de toon van een beleefd meelevende vriend des huizes. ‘O, Christopher … Het spijt me heel erg, maar het proces is al in gang gezet.’

‘Hebt u hem al in de oven geschoven?’

Gewend als hij was zich in zijn werk rijkelijk te bedienen van eufemismen, schrok Sandy zichtbaar van mijn onomwonden vraag. ‘De overledene bevindt zich reeds in de cremator, ja.’

‘Is dat niet een beetje heel erg snel?’

‘In ons vak is uitstel niet verstandig. Als ik had geweten dat je hierheen zou komen …’

Ik vroeg me af of hij zijn keverschildogen zo brutaal op de mijne gericht zou hebben als er genoeg licht was geweest om hun ware groene kleur te kunnen zien.

Toen ik bleef zwijgen zei hij: ‘Christopher, het bedroeft mij ten zeerste dat je zoveel verdriet hebt, zeker nu ik weet dat ik je had kunnen helpen.’

In mijn vreemde leven heb ik met sommige dingen veel en met andere dingen weinig ervaring opgedaan. Hoewel ik onbekend ben met het daglicht, ken ik het donker als geen ander. Hoewel ik het lijdend voorwerp ben geweest van de dommen en dwazen die soms hun wreedheden op me botvierden, heb ik het menselijk hart het best leren kennen door de relatie met mijn ouders en met een paar goede vrienden die evenals ik voornamelijk tussen zonsondergang en zonsopgang leven; zodoende heb ik zelden met pijnlijk bedrog te maken gehad.

Ik voelde me opgelaten vanwege Sandy’s leugen, alsof die mij evenzeer te schande maakte als hem; ik kon die starende blik van zijn donkergrijze ogen niet langer verdragen. Ik boog mijn hoofd en keek strak naar de bordestegels.

Mijn gegeneerdheid ten onrechte opvattend als tongverlammend verdriet, deed hij een stap naar buiten en legde een hand op mijn schouder.

Het kostte me moeite niet terug te deinzen.

‘Het is mijn vak om mensen te troosten, Christopher. Daar ben ik heel goed in. Maar eerlijk gezegd kan ik nooit de juiste woorden vinden om de zin van het sterven te verklaren of om iemands overlijden voor anderen draaglijker te maken.’

Ik wilde hem een schop onder zijn reet geven.

‘Ik red het wel,’ zei ik, in het besef dat ik gauw weg moest gaan voordat ik een stommiteit beging.

‘Wat ik mezelf altijd tegen de meeste mensen hoor zeggen zijn alle gemeenplaatsen die je nooit terugvindt in de poëzie waar je vader zo van hield, dus die ga ik niet herhalen, zeker niet tegen iemand zoals jij.’

Ik knikte met gebogen hoofd en manoeuvreerde onder zijn hand vandaan achteruit. ‘Dank u, meneer Kirk. Het spijt me dat ik u heb lastiggevallen.’

‘Je hebt me niet lastiggevallen. Natuurlijk niet. Ik wou alleen dat je me van tevoren had opgebeld. Dan had ik eh … tot uitstel kunnen overgaan.’

‘Dat is niet uw schuld. Het is echt geen probleem.’

Nadat ik achterwaarts van het traploze bordes achteruit op het asfalt onder de luifel was gestapt, keerde ik Sandy de rug toe. Terwijl hij weer in de deuropening ging staan tussen het duister buiten en het duister binnen, vroeg hij: ‘Heb je al over de uitvaartdienst nagedacht? Wanneer en hoe je die wilt houden?’

‘Nee. Nee, nog niet. Ik laat het u morgen weten.’

‘Christopher, gaat het wel?’ vroeg Sandy toen ik wegliep.

Nu op een afstandje keek ik hem aan. Ik sprak op een doffe en vlakke toon die maar half gespeeld was: ‘Ja, het gaat wel. Ik red het wel. Dank u, meneer Kirk.’

‘Had me maar gebeld van tevoren.’

Ik haalde mijn schouders op, stak mijn handen in de zakken van mijn jack en keerde me nogmaals om. Ik liep langs de Pietà.

Er zaten spikkels van mica in het mengsel waarvan de replica was gegoten; het licht van de grote maan glansde in die kleine stukjes, zodat het leek of er tranen blonken op de wangen van Onze Lieve Vrouwe van Gewapend Beton.

Ik weerstond de drang om nog even om te kijken naar de lijkbezorger. Het was wel zeker dat hij me nakeek.

Ik liep omlaag tussen de verloren, fluisterende bomen langs de weg. Het was een stuk frisser geworden. De lichte wind uit zee was heel zuiver na een lange reis over duizenden kilometers oceaan en ik rook niets anders dan een vleugje zeezout.

Pas lang nadat ik onder aan de heuvel buiten het zicht van Sandy Kirk was gekomen, keek ik om. Ik kon nog net het hoge puntdak en de schoorstenen zien, sombere vormen tegen de met sterren bestrooide hemel.

Ik stapte van de asfaltweg op het gras en klom de heuvel weer op, ditmaal in de beschermende schaduwen van het gebladerte. De peperbomen doorvlochten de maan met hun lange donkere tressen.

6

De ronde oprit voor het rouwcentrum kwam weer in zicht. De Pietà. Het bordes.

Sandy was naar binnen gegaan. De voordeur was gesloten. Ik bleef op het gazon, gebruikte bomen en struiken als dekking en maakte een omtrekkende beweging naar de achterkant van het gebouw. Een breed bordes leidde naar een golfslagzwembad van zo’n vijfentwintig meter lang, een enorme bakstenen patio en een geometrisch aangelegde rozentuin; niets daarvan kon worden gezien vanuit de openbare ruimten in het uitvaartcentrum.

In een stadje zo groot als het onze worden per jaar ongeveer tweehonderd baby’s geboren en tellen we ongeveer honderd sterfgevallen. Er waren maar twee uitvaartondernemingen en die van Kirk had waarschijnlijk meer dan zeventig procent van de klandizie. Sandy verdiende een goedbelegde boterham aan de dood.

Het uitzicht vanaf de patio moest overdag adembenemend mooi zijn: ongerepte heuvels die zich zachtglooiend tot zover het oog reikt uitstrekken, gesierd door hier en daar een eik met een knoestige zwarte stam. Nu lagen de in nevels gehulde heuvels erbij als slapende reuzen onder bleke lakens.

Toen ik achter de verlichte ramen aan de achterzijde niemand zag, stak ik snel de patio over. De maan, bleek als een rozenblaadje, dreef op het inktzwarte water van het zwembad.

Het huis grensde aan een grote L-vormige garage rondom een parkeerplaats die men alleen aan de voorkant kon binnenrijden. In de garage stonden twee lijkwagens en de privéauto’s van Sandy. Aan het eind van de vleugel die het verst van het huis verwijderd was, bevond zich het crematorium.

Ik glipte de hoek van de garage om, langs de achterzijde van de lange arm van de L, waar enorme eucalyptusbomen het meeste maanlicht tegenhielden. In de lucht hing hun medicinale geur en een tapijt dode bladeren kraakte onder mijn schoenzolen.

Geen uithoek van Moonlight Bay zo afgelegen of ik was er weleens geweest, en deze plek vormde geen uitzondering. Heel wat avonden en nachten had ik al aan de verkenning van mijn bijzondere woonplaats besteed, wat had geleid tot een paar macabere ontdekkingen.

Voor me, aan mijn linkerhand, zag ik kil licht branden achter een raam van het crematorium. Ik sloop erheen in de overtuiging – terecht, naar zou blijken – dat ik op iets veel griezeligere en veel ernstigere zou stuiten dan wat mijn vriend Bobby Halloway en ik, toen we dertien waren, op een oktoberavond in het crematorium hadden gezien …

Vijftien jaar geleden had ik, als alle jongens van mijn leeftijd, een nogal morbide inslag en was ik als alle andere jongens gefascineerd door de mysterieuze en lugubere sfeer rond de dood. Bobby Halloway en ik, toen al dik bevriend, vonden het wel stoer om op het terrein van de uitvaartonderneming rond te sluipen, op zoek naar het afstotende, het demonische, het schokkende.

Wat we precies verwachtten of hoopten te vinden weet ik niet meer. Een verzameling menselijke schedels? Een schommel van knoken? Een geheim laboratorium, waar de bedrieglijk normaal uitziende Frank Kirk en diens bedrieglijk normaal uitziende zoon Sandy bliksemschichten uit donderwolken opriepen om onze dode stadgenoten weer tot leven te wekken om hen vervolgens als slaven in de huishouding te gebruiken?

Misschien verwachtten we wel in een sinistere, door braamstruiken overwoekerde hoek van de rozentuin een tempel voor de kwade goden Cthulhu en Yog-Sothoth aan te treffen. Bobby en ik lazen toen veel boeken van H.P. Lovecraft.

Volgens Bobby waren we in die tijd een stel mafketels. Natuurlijk waren we dat, zeg ik tegen hem, maar niet meer of minder maf dan andere mafketels van dertien.

Misschien, zegt Bobby, maar het verschil is dat die andere mafketels steeds minder maf en wij steeds maffer zijn geworden.

Op dat punt ben ik het niet met Bobby eens. Ik geloof niet dat ik maffer ben dan al die mensen die ik ooit heb ontmoet. In wezen ben ik zelfs een stuk minder maf dan sommige anderen.

Dat geldt ook voor Bobby. Maar omdat hij veel waarde hecht aan zijn eigen mafheid, wil hij dat ik in de mijne geloof en daar trots op ben.

Bobby stáát op zijn mafheid. Hij zegt dat we door onze mafheid serieus te nemen en te koesteren meer in harmonie met de natuur zijn, omdat de natuur zelf heel erg maf in elkaar zit.

Om kort te gaan, op die oktoberavond zagen Bobby Halloway en ik dat raam van het crematorium achter de grote garage van het uitvaartcentrum. Onze aandacht werd getrokken door een spookachtig licht dat uit het raam scheen.

We waren niet lang genoeg om door het hoge raam naar binnen te kunnen gluren. Met de heimelijkheid van commando’s die een vijandelijk kamp bespieden, pikten we een teakhouten bank van de patio, droegen die naar de achterkant van de garage en zetten hem onder het verlichte raam.

Schouder aan schouder op de bank konden we het schouwspel goed bekijken. Er zat wel een jaloezie aan de binnenkant van het raam, maar iemand was vergeten de lamellen te sluiten en zo konden we Frank Kirk en een assistent aan het werk zien.

Net buiten het vertrek was het licht te zwak om mijn ogen te kunnen beschadigen. Dat maakte ik mezelf tenminste wijs toen ik mijn neus tegen het glas drukte.

Mijn ouders hadden me geleerd om altijd heel voorzichtig te zijn, maar ik was een jongen van dertien en dus fel belust op avonturen en kattenkwaad, zodat ik misschien heb geriskeerd blind te worden om dat moment met Bobby Halloway mee te kunnen maken.

Op een roestvrij stalen brancard bij het raam lag het lijk van een man op leeftijd. Hij was in een laken gewikkeld en alleen zijn geteisterde gezicht was zichtbaar. Zijn geelwitte haar zat helemaal in de war, waardoor hij de indruk wekte in een storm te zijn omgekomen. Maar te oordelen naar zijn asgrauwe huid, ingevallen wangen en gebarsten lippen was hij niet bezweken onder een storm maar aan een langdurige ziekte.

Ook al zouden Bobby en ik hem hebben gekend toen hij nog leefde, in deze grauwe en uitgemergelde toestand herkenden we hem niet. Als hij iemand was geweest die we, desnoods oppervlakkig, hadden gekend, zou hij er niet minder griezelig hebben uitgezien, maar dan zou hij misschien minder tot onze jeugdige en morbide verbeelding hebben gesproken.

Omdat we pas dertien waren en daar prat op gingen, was datgene voor ons het allerboeiendst, opmerkelijkst en mooist aan het lijk wat natuurlijk tevens het meest macaber was. Het ene oog was gesloten, maar het andere oog staarde omhoog, wijd open en vertroebeld door een helderrode bloeding in stervorm.

Dat oog fascineerde ons mateloos.

Hoewel zo stekeblind als het geschilderde oog van een pop, keek dat oog niettemin dwars door ons heen.

Soms in stille verrukking van angst, dan weer opgewonden fluisterend als twee verhit kakelende sportcommentatoren keken we toe hoe Frank en zijn assistent de verbrandingsoven in de hoek van het vertrek in gereedheid brachten. Het was ongetwijfeld warm binnen, want de mannen deden hun das af en rolden hun hemdsmouwen op. Zweetdruppeltjes parelden op hun gezicht. Het was een zachte oktoberavond. Niettemin stonden Bobby en ik te huiveren; we kregen allebei kippenvel en we snapten niet dat onze adem geen damp vormde, zoals op een ijzige winterdag.

De lijkbezorgers sloegen het laken over het lijk helemaal terug en we hielden onze adem in bij het zien van de verschrikkingen van ouderdom en slopende kwalen. Maar we hapten ook naar lucht door dezelfde heerlijke opwinding van angst die we kenden van het opgewonden kijken naar videofilms zoals Night of the Living Dead.

Toen het lijk in een kartonnen doos werd gelegd en vervolgens in de blauwe vlammen van de oven werd geschoven, greep ik Bobby’s arm en hij sloeg een vochtige hand om mijn hals; we klampten ons aan elkaar vast alsof een bovennatuurlijke aantrekkingskracht ons onverbiddelijk naar binnen kon trekken, dwars door het raam de crematieruimte in tot in de vlammen bij de dode man. Frank Kirk sloot de oven.

Zelfs door het gesloten raam klonk de metalen slag van de ovendeur zo hard en definitief dat het geluid tot in het diepst van onze botten doordrong.

Later, nadat we de bank weer terug hadden gezet en het terrein van het uitvaartcentrum schielijk hadden verlaten, gingen we naar een tribune van het sportveld achter de middelbare school. Er werd niet gespeeld, zodat het er donker en veilig voor me was. We dronken cola en aten chips die Bobby onderweg bij een supermarkt had gekocht.

‘Dat was te gek! Helemaal te gek!’ riep Bobby opgewonden. ‘Nog te gekker dan te gek,’ viel ik hem bij.

‘Nog te gekker dan de kaarten van Ned.’

Ned was een vriend die die zomer met zijn ouders naar San Francisco was verhuisd. Hij had een spel kaarten te pakken gekregen – hóé heeft hij nooit willen vertellen – met op de achterkanten kleurenfoto’s van zeer opwindende naakte vrouwen, tweeënvijftig verschillende mooie meiden.

‘Absoluut veel te gekker dan de kaarten,’ bevestigde ik. ‘Te gekker nog dan toen die gigantische tankwagen op de grote weg kantelde en in de fik vloog.’

‘Tjees, ja, miljoen maal te gekker dan de tankwagen. Te gekker nog dan toen Zach Blenheim door die pitbull werd gebeten en achtentwintig hechtingen in zijn arm kreeg.’

‘Absoluut miljoen gekkenhuizen te gekker dan de pitbull.’

‘Zijn oog!’ zei Bobby, doelend op de stervormige bloeding.

‘Ja, god, dat óóg!’

‘Onwijs gaaf!’

We dronken nog meer cola en praatten en lachten meer dan we ooit op een enkele avond hadden gelachen.

Wat een wonderlijke wezens waren we op ons dertiende.

Op de tribune bij de atletiekbaan wist ik op dat moment dat ons macabere avontuur een vriendschapsband had gesmeed die niemand ooit nog zou kunnen verbreken. We waren toen al twee jaar bevriend, maar op die avond was onze vriendschap nog hechter geworden, nog complexer dan toen we van huis waren gegaan. We deelden een ingrijpende ervaring en we voelden allebei dat de belevenis veel dieper was gegaan dan zo oppervlakkig leek, veel dieper dan jongens van onze leeftijd konden bevatten. In mijn ogen had Bobby een nieuwe mystieke dimensie gekregen, en ik in zijn ogen ook, omdat we zoiets hadden durven doen.

Later zou ik tot de ontdekking komen dat dit nog maar een voorspel was geweest. Ons ware verbond ontstond in de tweede week van december; toen we getuige waren van iets dat oneindig veel angstwekkender was dan het lijk met het bloedrode oog.

Nu, vijftien jaar later, zou ik mezelf toch te oud moeten vinden voor dergelijke avonturen en met mijn geweten in de knoei moeten komen nu ik met het gemak van een jongen van dertien andermans grondgebied betrad. Maar toch sloop ik op dat moment omzichtig over lagen dode eucalyptusbladeren om mijn neus nogmaals tegen dat bewuste raam te duwen.

De inmiddels van ouderdom vergeelde jaloezie hing er nog net zo als vijftien jaar geleden, toen Bobby en ik daar naar binnen hadden gegluurd. De lamellen stonden nu schuin, maar de kieren ertussen waren breed genoeg om me een blik te gunnen op de hele verbrandingsruimte; ik was inmiddels zo groot dat ik het zonder bank kon stellen.

Sandy Kirk en een assistent waren bezig bij het PowerPak-II-lijkverbrandingssysteem. Ze droegen chirurgenmaskers, rubberhandschoenen en plastic schorten.

Op de brancard bij het raam lag een ondoorschijnende lijkenzak van vinyl; de zak was geopend, aan een kant opengespleten als een rijpe peul. Er lag een dode man in. Kennelijk was het de lifter die in plaats van mijn vader zou worden gecremeerd.

Hij was niet groot van stuk en ik schatte zijn gewicht op honderdveertig pond. Omdat hij ernstig was mishandeld kon ik zijn leeftijd niet schatten. Zijn gezicht was vreselijk verminkt. Aanvankelijk meende ik dat zijn ogen achter korsten geronnen bloed schuilgingen. Toen zag ik dat beide ogen verdwenen waren. Ik keek in twee lege oogkassen.

Ik dacht aan de oude man met de stervormige oogbloeding en hoe angstaanjagend Bobby en ik dat hadden gevonden. Maar dat was niets vergeleken bij wat ik nu zag. In het eerste geval had de natuur haar beloop gehad, maar dit was het gevolg van menselijke wreedheid.

In die maanden oktober en november lang geleden, gingen Bobby Halloway en ik regelmatig door het raam van het crematorium gluren. We slopen door het donker, waarbij we moesten oppassen dat we niet in de klimop langs de grond verward bleven haken en zogen onze longen vol met de lucht die vervuld was van de sterke geur van de omringende eucalyptussen; nog altijd associeer ik deze geur met de dood.

In die twee maanden verzorgde Frank Kirk veertien uitvaarten, maar slechts drie van de overledenen werden gecremeerd. De overigen werden gebalsemd voor traditionele teraardebestellingen. Bobby en ik vonden het heel jammer dat de balsemruimte geen ramen bezat. Dit heilige der heiligen – ‘waar ze het natte werk doen’ zoals Bobby het noemde – bevond zich in het souterrain, ver verwijderd van morbide lijkengluurders zoals wij.

Eerlijk gezegd was ik stiekem wel blij dat ons gegluur beperkt bleef tot het ‘droge’ werk van Frank Kirk. Ik denk dat Bobby er ook blij om was, al deed hij net of hij zwaar teleurgesteld was. Er stond gelukkig tegenover dat Frank de meeste lijkbalsemingen overdag deed en voor de crematies de avonduren reserveerde. Daardoor kon ik erbij aanwezig zijn.

Hoewel de enorme oven – veel grover dan de Power Pack II die Sandy inmiddels gebruikte – de stoffelijke resten bij een zeer hoge temperatuur verbrandde en de uitstoot tot een minimum werd beperkt, kwam er toch altijd een sliertje rook uit de schoorsteen. Frank deed alleen lijkverbrandingen als het donker was, uit respect jegens nabestaanden en vrienden die het niet erg zouden appreciëren om overdag vanuit de lager gelegen stad te zien hoe de resten van hun beminde overledenen uit het mortuarium op de heuvel in grijze rookslierten ten hemel rezen.

We boften dat Bobby’s vader, Anson Halloway, hoofdredacteur was van de Moonlight Bay Gazette. Bobby maakte gebruik van zijn connecties en goede verstandhouding met de redacteuren om de laatste gegevens te verzamelen over dodelijke ongevallen of natuurlijke sterfgevallen.

We wisten altijd wanneer Frank Kirk over een vers lijk beschikte, al konden we van tevoren niet weten of het balsemen of cremeren werd. Zodra de zon was ondergegaan, fietsten we als de bliksem naar het terrein van het mortuarium en slopen achterom naar het crematorium, waar we bij het raam wachtten tot het feest begon, of tot we moesten constateren dat er die dag geen lijkverbranding inzat.

Eind oktober overleed de heer Garth, de zestigjarige directeur van de First National Bank, aan een hartinfarct. We zagen hem de vlammen in gaan.

In november viel een timmerman, Henry Aimes geheten, van een dak en brak zijn nek. Hoewel hij werd gecremeerd, konden Bobby en ik er niets van zien, omdat Frank Kirk of zijn assistent er ditmaal aan had gedacht de lamellen van de jaloezie te sluiten. Maar de lamellen waren open in de tweede week van december, toen we voor de crematie van Rebecca Acquilain kwamen. Ze was de vrouw van Tom Acquilain, leraar wis- en natuurkunde aan de middelbare school van Moonlight Bay waar Bobby wel op zat maar ik niet. Zijn vrouw, gemeentelijk bibliothecaresse, was pas dertig jaar en moeder van een vijfjarig zoontje, Devlin.

Zoals ze daar op de rolbrancard lag, vanaf haar kin in een laken gehuld, was Mrs. Acquilain zo mooi dat haar gezicht niet alleen beeldschoon was, maar ook hartverscheurend. We konden nauwelijks ademhalen.

We wisten wel, neem ik aan, dat ze een knappe vrouw was, maar we waren nooit verliefd op haar geweest. Per slot van rekening was zij de bibliothecaresse en moeder van een kind, terwijl wij dertien waren en weinig oog hadden voor vrouwelijke schoonheid die zo ingetogen was als het op aarde vallende licht van de sterren en zo zuiver als bronwater. Onze belangstelling ging meer uit naar het soort vrouwen dat naakt op speelkaarten afgebeeld stond. Tot dusver hadden we vaak naar Mrs. Acquilain gekeken, maar haar eigenlijk nooit goed gezien.

De dood had haar uiterlijk niet aangetast, want ze was snel gestorven. Een haarscheurtje in een van de slagaderen in de hersenen, ongetwijfeld al vanaf haar geboorte aanwezig maar nooit ontdekt. De ader zwol op en barstte in de loop van één middag. Binnen een paar uur was ze weg.

Ze lag op de brancard in het mortuarium met haar ogen gesloten. Haar gezicht zag er volkomen ontspannen uit. Het leek of ze lag te slapen en haar mondhoeken waren zelfs een beetje omhoog gekruld, alsof ze een prettige droom had.

Toen de twee lijkbezorgers het laken verwijderden om mevrouw Acquilain in de kartonnen doos te leggen en vervolgens in de lijkoven te schuiven, zagen Bobby en ik dat ze slank was en prachtig gevormd, zo mooi dat er geen woorden voor te vinden zijn. Ze bezat een schoonheid die boven pure erotiek uitsteeg en we keken niet met morbide begeerte maar met ontzag naar haar.

Ze zag er zo jong uit.

Zo onsterfelijk.

De twee mannen verplaatsten haar naar de crematieoven en deden dat, naar het leek, ongewoon omzichtig en respectvol. Toen de ovendeur achter haar sloot, trok Frank Kirk zijn rubberhandschoenen uit en veegde met de rug van zijn hand langs zijn linker- en daarna langs zijn rechteroog. Het was geen zweet dat hij wegwiste.

Tijdens andere crematies hadden Frank en zijn assistent bijna onafgebroken gepraat, hoewel we nooit hadden kunnen horen wat ze zeiden. Die avond wisselden ze nauwelijks een woord.

Ook Bobby en ik zwegen.

We brachten de bank terug naar de patio en slopen weg van Frank Kirks terrein.

We haalden onze fietsen en reden door de donkerste straten van Moonlight Bay.

We zetten koers naar het strand.

Op dat uur, en midden in de maand december, was het brede strand verlaten. Achter ons, zo schitterend als de veren van de feniks, zagen we de verspreide lichtjes van Moonlight Bay op de heuvels, naar ons knipogend tussen een weelde aan bomen. Voor ons strekte zich de inktzwarte, onmetelijke oceaan uit.

De branding was kalm. Met ruime tussenpozen gleden lage brandingsgolven aan die hun lichtende schuimkoppen traag op het strand van links naar rechts afzetten als witte zwoerden van het donkere vlees van de zee.

We gingen op het zand zitten en keken naar de branding. Ik dacht aan de naderende kerstdagen. Nog twee weken. Ik wilde er niet aan denken, maar ik raakte de gedachte niet meer kwijt.

Ik weet niet wat Bobby dacht. Ik vroeg het hem niet. Ik wilde niet praten. Hij ook niet.

Ik dacht eraan hoe Kerstmis voor de kleine Devlin Acquilain zonder zijn moeder zou zijn. Misschien was hij nog te klein om te begrijpen wat de dood betekende.

Zijn vader, Tom Acquilain, wist dat natuurlijk maar al te goed. Toch zou hij waarschijnlijk wel een kerstboom voor zijn zoontje neerzetten.

Waar moest de man de kracht vandaan halen om de boom op te tuigen?

Voor het eerst sinds we het laken over de dode vrouw hadden zien terugslaan, zei Bobby iets. Heel eenvoudig: ‘Ga mee zwemmen.’

Hoewel het een zachte dag was geweest, zaten we al op de grens van najaar en winter en het was geen jaar waarin El Nino, de warme golfstroom van het zuidelijk halfrond, dicht langs de Californische kust liep. De temperatuur van het water nodigde niet bepaald uit tot zwemmen en de lucht was tamelijk kil.

Bobby kleedde zich uit, vouwde zijn kleren op en legde ze, om ervoor te zorgen dat er geen zand in kwam, keurig op een stapeltje op een grillig stukje aangespoeld kelpwier dat in de zon was gedroogd. Ik legde mijn opgevouwen kleren naast de zijne. Naakt waadden we door het zwarte water en toen zwommen we tegen de stroom in. We raakten te ver van het strand verwijderd. Parallel aan het strand zwommen we in noordelijke richting. Rustige slagen. Zo weinig mogelijk voetenwerk. Als kenners van de zee tussen de eb- en vloedbewegingen. We zwommen gevaarlijk ver.

Zwemmen konden we als de beste, maar nu waren we roekeloos. Meestal heeft een zwemmer minder last van koud water als hij er eenmaal aan gewend is geraakt; naarmate de lichaamstemperatuur daalt, wordt het verschil in temperatuur tussen huid en water veel minder voelbaar. Bovendien schept de inspanning de illusie van warmte. Er kan een verschil tussen de waarneming en de realiteit ontstaan en dat is gevaarlijk.

Maar dit water werd kouder en kouder naarmate onze lichaamstemperatuur afnam. We raakten er niet aan gewend, al dan niet ten onrechte.

Toen we te ver waren doorgezwommen hadden we naar het strand moeten terugkeren. Met een beetje gezond verstand waren we terug gaan lopen naar onze kleren op het stukje gedroogd wier.

In plaats daarvan hielden we ons tempo in, trapten water en ademden huiverend heel diep lucht in die zo koud was dat we bij het uitademen kostbare lichaamswarmte verloren. Toen, precies gelijk en zonder een woord te zeggen, keerden we ons om en zwommen terug, weer veel te ver van het strand.

Mijn armen en benen werden loodzwaar. Ik kreeg een lichte maar beangstigende kramp in mijn maag. Mijn hart bonkte als een bezetene en leek zwaar genoeg om me diep onder water te sleuren. Hoewel de brandingsgolven naar het strand nog even kalm waren als toen we het water waren ingegaan, voelden ze gemener aan. Ze beten met tanden van koud wit schuim en venijnige ijskristallen vormden een dunne afzetting in ons bloed en onze botten. We zwommen dicht naast elkaar om elkaar niet uit het oog te verliezen. De winterhemel bood geen troost, de lichtjes van de stad waren even ver weg als de sterren en de zee was ons vijandig gezind. Het enige dat we hadden was onze vriendschap, maar we wisten dat we in een crisissituatie allebei zouden verdrinken in een poging de ander te redden.

Toen we bij ons punt van vertrek waren teruggekeerd, konden we nauwelijks de kracht opbrengen om door de branding te waden. Uitgeput, misselijk, bleker dan het zand en hevig rillend spogen we de wrange smaak van de zee uit.

We hadden het zo bitter koud dat we ons de hitte van de crematieoven niet meer konden indenken. Zelfs toen we ons hadden aangekleed stonden we nog te klappertanden en dat deed ons goed.

We duwden onze fietsen door het zand en over de grasstrook langs het strand naar de dichtstbijzijnde straat.

Bobby stapte op zijn fiets en zei: ‘Klote.’

‘Ja,’ zei ik.

We fietsten ieder naar ons eigen huis.

We gingen allebei meteen naar bed alsof we ziek waren. We sliepen. We droomden. Het leven ging gewoon door.

We zijn nooit meer samen naar het crematoriumraam gegaan. We hebben nooit meer over Mrs. Acquilain gesproken.

Zelfs nu, vijftien jaar later, zouden Bobby of ik nog steeds ons leven geven om de ander te redden, zonder enige aarzeling.

Wat zit deze wereld toch vreemd in elkaar. Dingen die we zo gemakkelijk kunnen ondergaan, dingen die zo echt voor onze zintuigen zijn – de aangename vormen van een vrouwenlichaam, je eigen lichaam, de koude zee en de glans van de sterren – zijn veel minder echt dan de dingen die we niet kunnen aanraken of proeven of ruiken of zien. Fietsen en de jongens die erop rijden zijn minder reëel dan wat we in onze geest en in ons hart voelen, minder substantieel dan vriendschap en liefde en eenzaamheid, die al zo oud zijn als de wereld.

Op die avond in maart, vijftien jaar later, waren het raam van het crematorium en het tafereel daarachter veel echter dan ik had gewild. Iemand had de lifter met grof geweld doodgeslagen en vervolgens zijn ogen uitgesneden.

Maar zelfs als later uit de feiten zou blijken dat er een bedoeling was met de moord en de verwisseling van het lijk voor dat van mijn vader, waarom moesten de ogen er dan uit? Kon er een logische reden zijn om die beklagenswaardige man zonder ogen het allesverterende vuur van de crematieoven in te sturen?

Of had iemand die lifter zo toegetakeld omdat hij er toevallig een onbeschrijfelijk smerige kick van kreeg?

Ik dacht aan de forse man met het geschoren hoofd en de parel in zijn oor. Zijn brede, grove gezicht. Zijn zwarte, priemende jagersblik. Zijn kille stem met de raspend ondertoon.

Het was niet ondenkbaar dat zo’n man plezier beleefde aan de pijn van anderen en dat hij in vlees kerfde met het ontspannen gemak van een landheer die stukjes van een tak snijdt.

In de vreemde wereld waarin ik was beland na wat ik in de ondergrondse garage van het ziekenhuis had gezien, kon ik me zonder moeite indenken dat Sandy Kirk het lijk eigenhandig had verminkt; Sandy, zo knap en glad als een fotomodel; Sandy, wiens geliefde vader had gehuild bij de crematie van Rebecca Acquilain. Misschien waren die ogen wel geofferd op het altaar achter in de doornige hoek van de rozentuin, het altaar dat Bobby en ik nooit hadden kunnen vinden.

Terwijl Sandy en zijn assistent de brancard naar de crematieoven duwden, ging daar de telefoon.

Geschrokken deinsde ik terug van het raam alsof ik een alarm in werking had gezet.

Toen ik me weer naar het raam boog, zag ik dat Sandy Kirk het chirurgenmasker omlaag schoof en de hoorn van de wandtelefoon greep. De toon waarop hij sprak wees eerst op verwarring, toen op schrik en vervolgens op woede, maar door de dubbele beglazing kon ik niet horen wat hij zei.

Sandy smeet de hoorn zo hard op de haak dat hij het toestel bijna van de muur sloeg. Degene aan de andere kant van de lijn had er flink van langs gekregen.

Terwijl hij zijn rubberhandschoenen uittrok, sprak Sandy op hoge toon tegen zijn assistent. Ik meende dat ik hem mijn naam hoorde noemen, en niet met bewondering of genegenheid.

Zijn assistent, Jesse Pinn, was een hazewindachtige man met een mager gezicht, rood haar, roodbruine ogen en een smalle mond die samengeknepen leek als bij het vooruitzicht van een smakelijk konijn. Pinn trok de ritssluiting dicht van de lijkenzak met de lifter.

Sandy’s jasje hing aan een van de haken rechts van de deur. Toen hij het jasje van de haak nam, zag ik tot mijn stomme verbazing dat onder het jasje een schouderholster zat die overduidelijk een handvuurwapen bevatte.

Sandy zag dat Pinn aan de lijkenzak stond te frunniken, zei iets op scherpe toon en gebaarde naar het raam.

Pinn haastte zich dadelijk mijn kant op en ik deinsde terug. Hij sloot de halfgeopende lamellen van de jaloezie.

Ik had niet de indruk dat ze me hadden gezien.

Maar met de gedachte in mijn achterhoofd dat ik van nature een onverwoestbare optimist ben, leek het me deze keer verstandiger om naar een pessimistischer instinct te luisteren en de benen te nemen. Ik haastte me door de doodsgeur heen over het pad tussen de garagemuur en de eucalyptusbomen naar de achtertuin. De losse bladeren kraakten zo hard als slakkenhuizen onder mijn voeten. Gelukkig ging dat geluid verloren in het ruisen van de wind in de takken boven mijn hoofd.

De wind was vol van het holle geruis van de zee waarover het zo’n lange afstand had afgelegd. Mijn voetstappen werden erdoor verhuld.

Maar dat zou ook het geval zijn met de voetstappen van iemand die me besloop.

Ik was ervan overtuigd dat Kirk was opgebeld door een van de verpleeghulpen in het ziekenhuis. Ze hadden mijn vaders koffertje doorzocht, de portefeuille gevonden en daaruit afgeleid dat ik in de garage getuige was geweest van de verwisseling van de lijken.

Nu hij dit eenmaal wist, begreep Kirk ook dat mijn komst naar het uitvaartcentrum niet zo onschuldig was geweest als ik had doen voorkomen. Hij en Jesse Pinn zouden zeker gaan kijken of ik me nog ergens in de buurt schuilhield.

Ik kwam bij de achtertuin. Het gladgeschoren gazon zag er veel breder en onbeschutter uit dan ik me herinnerde.

De volle maan was niet helderder geworden dan een paar minuten geleden, maar ieder hard oppervlak dat het lome licht eerst had geabsorbeerd, weerkaatste en versterkte het nu. Een spookachtig zilveren glans verspreidde zich door het donker en maakte me heel duidelijk zichtbaar.

Ik waagde het niet de brede betegelde patio over te steken. Ik besloot ver van het huis en de oprijlaan te blijven, want ik kon het risico niet nemen dezelfde weg terug te gaan als waarlangs ik gekomen was.

Ik rende over het gazon naar de uitgestrekte rozentuin achter het crematorium. Voor me lagen dalende terrassen met lange rijen haaks op elkaar staande houten hekwerken, tal van tunnelachtige priëlen en een doolhof van slingerpaden.

Het voorjaar in onze gezegende kuststrook wacht heus niet tot het van de kalender mag en de rozen stonden al in bloei. De rode en andere donkergekleurde bloemen leken zwart in het maanlicht, rozen voor een sinister altaar; maar er waren ook heel grote witte bloesems bij ter grootte van een babyhoofdje, knikkebollend op het wiegenlied van de wind.

Achter me hoorde ik opeens mannenstemmen. Ze klonken vaag en de wind reet hun woorden aan flarden.

Ik kroop achter een hoog hek en keek in de richting van het huis door vierkante openingen tussen de witte gekruiste latten. Voorzichtig duwde ik slingerende uitlopers met gemene doorns opzij. Bij de garage joegen twee zaklantaarnstralen schaduwen uit het struikgewas, deden spoken over boomtakken rennen en schenen verblindend langs ramen.

Sandy Kirk hield een van de zaklantaarns vast en droeg ongetwijfeld het handwapen waarvan ik een glimp had opgevangen. Jesse Pinn zou ook gewapend kunnen zijn.

Er is ooit een tijd geweest dat lijkbezorgers en hun assistenten geen wapens droegen. Tot die avond had ik gemeend dat ik nog in die tijd leefde.

Ik schrok toen ik een derde lichtstraal om de hoek van het huis zag verschijnen. Toen een vierde. Toen een vijfde.

Een zesde.

Ik had geen idee wie deze nieuwe achtervolgers waren of waar ze zo gauw vandaan kwamen. Ze vormden een linie en begonnen de tuin systematisch te doorzoeken, de patio over; langs het zwembad, naar de rozentuin, alles aftastend met hun lichtstralen, dreigende figuren die zo vormloos waren als demonen in een droom.

7

De anonieme achtervolgers en de labyrinten-zonder-uitgang uit onze nachtmerries waren nu werkelijkheid voor me geworden.

De tuin liep door middel van vijf brede terrassen omlaag. Ondanks die ruime plateaus en de zachte glooiing ertussen rende ik toch te snel naar beneden en ik was bang dat ik zou struikelen, vallen en een been zou breken.

Aan alle kanten om me heen begonnen de priëlen en de fraaie hekwerken voor de rozen op rommelige ruïnes te lijken. Toen ik erlangs rende, waren ze onderaan helemaal overwoekerd door doornige ranken die zich aan de latten vastklauwden en zich als slangen leken te kronkelen.

Ik was in een nachtmerrie verzeild geraakt.

Mijn hart bonkte zo heftig dat de sterren ervan schudden.

Ik had het gevoel of de hemelkoepel op me neerstortte, steeds sneller en sneller, als een lawine.

Voortploeterend naar het eind van het tuincomplex doemde opeens een metalen hek op. Ik bespeurde de twee meter hoge, gietijzeren omheining al voordat ik het hekwerk zag; de glanzende zwarte verf blonk in het maanlicht. Ik zette mijn hakken in de zachte aarde en botste tegen de stevige spijlen, maar niet zo hard dat ik me pijn deed.

Erg veel lawaai had ik ook niet gemaakt. De puntige spijlen zaten stevig aan de dwarsbinders gelast; toen ik ertegenaan rende, rammelde het hek niet, maar het maakte een kort gonzend geluid. Ik leunde tegen het hek.

Ik had een bittere smaak in mijn mond, die zo gortdroog was geworden dat ik niet eens kon spugen.

Mijn rechterslaap deed zeer. Ik hief een hand naar mijn gezicht. Er zaten drie venijnige doorns in. Ik trok ze eruit.

Tijdens het rennen over de dalende terrassen had een loshangende tak van een doornstruik me te pakken gehad, hoewel ik me er niets van kon herinneren.

Misschien kwam het omdat ik dieper en sneller ademhaalde, maar de zoete rozengeur werd té zoet en concentreerde zich tot een stank van halve verrotting. Ook rook ik mijn sunblock weer, bijna net zo sterk als toen ik me ermee insmeerde, maar nu met een zweempje zuur erin omdat mijn zweet de geur van de lotion had doen opleven. Ik werd bevangen door de absurde maar niettemin sterke overtuiging dat de zes achtervolgers me letterlijk konden ruiken, als speurhonden. Ik was alleen maar veilig omdat de wind uit hun richting kwam.

Ik omklemde twee spijlen van het hek, waarvan ik de gonzende trillingen door mijn handen en botten voelde gaan, en keek tegen de helling op. De achtervolgers waren van het hoogstgelegen terras naar het volgende afgedaald.

Zes zeisen van licht maaiden door de rozen. Gedeelten van het witte latwerk, als ze van achteren verlicht en vervormd werden in de helder zwaaiende zwaarden, doemden op uit het donker als de botten van verslagen draken.

In de tuinen moesten de achtervolgers meer mogelijke schuilplaatsen doorzoeken dan op het open gazon boven. Toch vorderden ze sneller dan daarvoor.

Ik klom tegen het hek op en slingerde me eroverheen, waarbij ik moest oppassen dat mijn jack of een pijp van mijn spijkerbroek niet aan een puntige spijl bleven haken. Achter het hek lag open land: schaduwrijke dalen, gestaag stijgende heuvels in het maanlicht, hier en daar een nauwelijks te onderscheiden zwarte eik. Het wilde weidegras, dat welig groeide door de overvloedige regens die we van de winter hadden gehad, reikte tot mijn knieën toen ik er vanaf het hek in sprong. Ik rook het chlorofylsap dat onder mijn schoenen uit de vertrapte halmen liep.

Omdat ik er niet aan twijfelde dat Sandy en zijn maten het gehele terrein zouden afzoeken, daalde ik snel de heuvel verder af, weg van het uitvaartcentrum. Als ik maar buiten het bereik van de zaklantaarns van mijn belagers kon komen voordat ze bij het hek waren.

Ik raakte steeds verder van de stad verwijderd en dat was niet zo best. In de ongerepte natuur zou ik geen hulp vinden. Iedere stap landinwaarts leidde me dieper de afzondering in en in afzondering was ik net zo kwetsbaar als ieder ander, zelfs meer nog dan de meesten.

Maar ik had wel een beetje geluk door de tijd van het jaar. Zou het zomers heet zijn geweest, dan zou het hoge gras de goudgele kleur van tarwe hebben aangenomen en zou het gortdroog zijn geweest. Dan hadden ze mijn spoor door de platgetrapte halmen kunnen volgen.

Ik hoopte maar dat het nog groene weidegras veerkrachtig genoeg zou zijn om zich achter me te sluiten en niet zou verraden dat ik erdoorheen was gelopen. Niettemin zou iemand met een paar goede ogen me wel kunnen volgen.

Op een paar honderd meter van het hek, onder aan de helling, ging het gras over in een dichtere begroeiing. Het was een barrière van taai, anderhalve meter hoog prairiegras, zo te zien gemengd met boksbaard en dichte pollen grasanjers.

Moeizaam worstelde ik me er zo snel mogelijk doorheen en kwam uit bij een drassige beekbodem van een meter of drie breed. Veel groeide hier niet, omdat langdurige afvoer van overtollig regenwater onderaan de heuvel een ruggengraat van hard gesteente had blootgelegd. Nu er in twee weken geen druppel regen meer was gevallen, was de stenige beek vrijwel droog.

Ik bleef staan om even op adem te komen. Daarna knielde ik en schoof het hoge prairiegras opzij om te kijken hoe ver mijn achtervolgers in het rosarium waren gevorderd.

Vier van hem klommen al tegen het hek op. Hun lichtbundels doorkliefden de donkere lucht, stuiterden langs de spijlen en prikten onder het klimmen links en rechts in de grond.

Ze waren beangstigend snel en lenig.

Droegen ze allemaal net als Sandy Kirk een vuurwapen?

Maar gezien hun dierlijk scherpe instinct, snelheid en uithoudingsvermogen hadden ze waarschijnlijk niet eens wapens nodig. Als ze me te pakken kregen, zouden ze me misschien wel met hun blote handen in stukken rijten.

Ik vroeg me af of ze ook mijn ogen zouden uitrukken.

De bergkloof waar de natuurlijke afwatering doorheen liep kwam naar beneden uit het noordoosten en daalde verder naar het zuidwesten. Omdat ik me al helemaal ten noordoosten van de stad bevond, zou ik geen hulp vinden als ik heuvelopwaarts ging.

Ik liep zuidwaarts en volgde de bedding, aan weerszijden begroeid met kreupelhout, met het voornemen zo snel mogelijk naar de bewoonde wereld terug te keren.

In de ondiepe bedding voor me glansden de stenen op de bodem zacht in het maanlicht, als melkwit ijs op een bevroren vijver. De bedding verdween ergens in het donker. De omringende schermen van het hoge zilverkleurige prairiegras leken stijf bevroren.

Ik onderdrukte mijn angst om over een losse steen te struikelen of een enkel te breken in een natuurlijk zinkgat en gaf me over aan het donker, waarbij ik me door de duisternis liet voortduwen zoals een zeilboot door de wind. Ik sprintte de zacht dalende helling af zonder te voelen dat mijn voeten de bedding raakten, alsof ik over bevroren gesteente schaatste.

Na een paar honderd meter bereikte ik een punt waar enkele heuvels in elkaar overliepen; daar splitste de bedding zich. Zonder veel tempo te verliezen ging ik rechtsaf omdat dat de kortste weg naar Moonlight Bay leek.

Ik was nog maar een klein eindje voorbij de splitsing toen ik lichtjes op me af zag komen. Honderd meter verderop verdween de bedding naar links, in een brede bocht om een met gras begroeide helling heen. De bron van de bewegende lichtjes bevond zich achter die bocht, maar ik kon wel zien dat het zaklantaarns waren.

Geen van de mannen van het uitvaartcentrum kon zo snel uit het rosarium voor mij uit zijn gekomen. Het waren andere belagers. Ze probeerden me met een tangbeweging in te sluiten. Ik kreeg het gevoel alsof ik door een leger achterna werd gezeten, door pelotons die als bij toverslag uit de grond opdoken.

Ik bleef stokstijf staan.

Ik zou me vanuit de droge bedding kunnen verschuilen in het manshoge prairiegras en het dichte struikgewas dat hier nog langs de oevers groeide. Maar hoe weinig ik die vegetatie ook zou verstoren, het was zo goed als zeker dat ik sporen zou nalaten die mijn achtervolgers niet over het hoofd zagen. Ze zouden door het struikgewas heen stormen om me gevangen te nemen, of neer te schieten als ik naar de onbegroeide helling zou vluchten.

Achter de bocht werden de zaklantaarnstralen helderder. Pollen hoog prairiegras schitterden als fraai gegraveerde lijnen op een zilveren bord.

Ik keerde terug naar de splitsing van de bedding en nam de andere afslag. Na tweehonderd meter kwam ook daar een splitsing; ik wilde rechtsaf in de richting van Moonlight Bay, maar ik was bang dat mijn belagers erop rekenden dat ik die richting zou nemen, dus ging ik links, hoewel ik dan dieper in het onbewoonde heuvelland terecht zou komen.

Ergens boven me en uit de richting van het strand hoorde ik het gegrom van een machine, eerst nog ver weg, maar toen opeens dichtbij. Het motorgeronk werd zo luid dat ik meende dat het een laag overkomend vliegtuig was. Het was niet het geratel van een helikopter, eerder de brullende motor van een vliegtuig met vaste vleugels.

Toen gleed er een verblindend licht over de heuveltoppen links en rechts van me en scheerde een meter of twintig pal boven mijn hoofd over de geul. De bundel was zo fel en intens dat het licht gewicht en substantie leek te hebben, als het withete gietsel van gesmolten metaal.

Een sterk zoeklicht. De bundel zwaaide weg en verlichtte de verre heuveltoppen voor me uit.

Waar hadden ze zo’n geavanceerd ding zo gauw vandaan gehaald? Was Sandy Kirk de grote leider van een tegen de regering gerichte militie? Met zijn hoofdkwartier in geheime bunkers vol wapens en munitie, diep onder het uitvaartcentrum? Nee, dat klonk niet aannemelijk; zulke dingen waren tegenwoordig heel gewoon in het dagelijkse leven, in de gebeurtenissen van onze maatschappij in vrije val – terwijl dit aanvoelde als bovennatuurlijk. Dit was een terrein waar de wilde stroom van het avondnieuws nog niet doorheen was getrokken.

Ik moest op een hoger gelegen punt te weten zien te komen wat daar gebeurde. Als ik geen poolshoogte nam, zou ik geen haar beter zijn dan een stomme laboratoriumrat in een doolhof.

Ik joeg de bosjes op de rechteroever door, stak de dalende bedding van de geul over en beklom de lange helling, want het zoeklicht leek uit die richting te zijn gekomen. Terwijl ik omhoogklauterde kliefde de bundel het hoger gelegen land weer, inderdaad fel schijnend uit noordwestelijke richting zoals ik had gedacht; vervolgens schroeide de bundel voor de derde keer over me heen, met het gevolg dat de top van de helling waar ik heen wilde in helder licht werd gezet.

Nadat ik de voorlaatste tien meter op handen en knieën naar boven was gekropen, legde ik de laatste tien meter sluipend op mijn buik af. Eenmaal boven dook ik ineen in een groepje naar voren stekende, door weer en wind geteisterde stukken rots die een zekere dekking boden. Behoedzaam hief ik mijn hoofd.

Een zwarte Hummer – of misschien was het een Humvee, de oorspronkelijke versie van dat legervoertuig voordat het werd aangepast voor de verkoop aan particulieren – stond op de top van de volgende heuvel, pal naast een reusachtige eik. Ook al was de wagen slechts vaag verlicht door de weerschijn van zijn eigen lichten, toch herkende ik de typische omtrekken van een Hummer: een vierkante, plompe wagen met vierwielaandrijving op enorme wielen die vrijwel ieder terrein de baas was.

Nu zag ik twee zoeklichten. Beide schijnwerpers werden met de hand bediend, een door de bestuurder en een door de man naast hem, en beide hadden een lens ter grootte van een ontbijtbord. Te oordelen naar hun lichtsterkte konden ze alleen maar worden gevoed door de motor van de Hummer.

De bestuurder deed zijn zoeklicht uit en schakelde. De grote gevechtswagen schoot weg, onder de brede takken van de eik vandaan een hooggelegen bergweide op, als reed de wagen met een stevig gangetje over een glad betonnen wegdek. Ik zag de achterlichten verdwijnen. De Hummer verdween over de rand, maar kwam in het dal daarachter weer te voorschijn en klom snel tegen de volgende helling op. Zonder de minste moeite doorkruiste de Hummer het lage bergland aan de kust.

De mannen te voet, met zaklantaarns en misschien vuurwapens, bleven in de dalen. In een poging om te verhinderen dat ik via hoger gelegen grond zou kunnen ontvluchten, en me benedenwaarts te dwingen waar mijn achtervolgers me te grazen konden nemen, patrouilleerde de Hummer op de heuveltoppen.

‘Wie zijn jullie?’ mompelde ik. -

De schijnwerpers van de Hummer zochten andere heuvels af en verlichtten een zee van hoog gras, dat deinde in de wind. Golf na golf brak op het stijgende land en likte aan de stammen van de schaarse eiken.

Toen kwam de grote gevechtswagen weer in beweging, hobbelend over minder begaanbaar terrein. De koplampen dansten, een zoeklicht zwaaide wild op en neer, langs een heuveltop en dan weer het dal in, en de Hummer reed zigzaggend om steeds een goede overzichtspositie te kunnen innemen.

Zouden de mensen in de straten van Moonlight Bay deze activiteiten in het lagere heuvelland en de vlakte naar de oceaan kunnen zien? Er waren op dit uur van de avond waarschijnlijk maar weinig mensen buiten en bovendien moesten ze hun hoofd in een bepaalde stand draaien om iets te zien dat hun nieuwsgierigheid zou kunnen wekken.

Mensen die een glimp van de zoeklichten opvingen, zouden veronderstellen dat schooljongens of studenten in een gewone terreinwagen bezig waren elanden of herten op te sporen; dat is een verboden maar onschuldige sport waar de meeste mensen geen probleem mee hebben.

Het zou niet lang meer duren of de Hummer zou mijn kant op komen. Te oordelen naar het patroon zou de gevechtswagen na twee bochten belanden op de top waar ik me schuilhield.

Ik daalde de helling af naar de geul vanwaaruit ik naar boven was geklommen, precies waar ze me wilden hebben. Ik had geen andere keus.

Tot dusver had ik er alle vertrouwen in gehad dat ik zou kunnen ontkomen. Nu ebde dat vertrouwen weg.

8

Ik baande me een weg door het prairiegras naar de afwateringsgeul en bleef doorrennen in de richting die ik had genomen voordat de schijnwerpers me bergopwaarts hadden gejaagd. Maar na een paar stappen bleef ik al staan, geschrokken van een paar felle groene ogen pal voor me.

Een coyote.

Coyotes lijken op wolven maar dan kleiner en met een smallere snuit; toch konden die slanke roofdieren ook voor mensen heel gevaarlijk zijn. Naarmate ze zich meer bedreigd voelden door de menselijke beschaving, waren ze in staat om huisdieren van mensen te verslinden, ook in de – naar men aannam – goed beveiligde achtertuinen van de wijken bij het onbewoonde heuvelland. Je hoorde zelfs nu en dan wel verhalen dat een coyote een kind had aangevallen en meegesleept als die prooi maar klein en weerloos was. Hoewel ze maar zelden volwassenen aanvielen, zou ik toch niet op hun terughoudendheid of op mijn veel grotere lichaamsomvang durven rekenen als ik tegenover een hele troep, of zelfs maar twee exemplaren van die rovers in hun eigen territorium zou komen te staan.

Mijn vermogen om goed in het donker te zien was nog niet optimaal na het felle schijnsel van de zoeklichten en er verstreek een angstig ogenblik voordat tot me doordrong dat die gloeiende groene ogen te dicht bij elkaar stonden om van een coyote te kunnen zijn. Bovendien bevond zijn strak starende blik, tenzij het dier zich in een aanvalshouding tegen de grond gedrukt hield, zich daarvoor te dicht bij de grond.

Nadat mijn ogen weer gewend waren aan de nachtelijke schaduwen en het maanlicht, zag ik eindelijk dat er niets bedreigenders dan een kat voor me stond. Niet een poema, die nog veel gevaarlijker dan een coyote was en een échte reden om doodsbang van te worden, maar een doodgewone huiskat. Het dier was lichtgrijs of beige, dat was in het donker niet te zien.

De meeste katten zijn niet achterlijk. Zelfs in een bezeten jacht op veldmuizen of hagedissen wagen ze zich nooit ver op het territorium van de coyotes.

En inderdaad, naarmate ik de kat beter kon zien, kwam het dier me ongewoon snel en alert voor. Hij zat rechtop, het kopje verwonderd schuin gehouden en de oren gespitst, en hij keek me doordringend aan.

Toen ik een stap in zijn richting deed, ging hij op vier poten staan. Toen ik nog een stap deed, keerde hij zich snel om en schoot als een pijl uit de boog over het maanverlichte pad en verdween in het donker.

Ergens anders in het donker was de Hummer weer in beweging gekomen. Het gegier en gegrom werd snel luider.

Ik zette er tempo in.

Een meter of honderd verderop hoorde ik de Hummer niet meer grommend rijden, maar ergens stilstaan; het geluid van de motor klonk als een traag en diep gehijg. Boven mijn hoofd bleef de roofdierenblik van de zoeklichten het duister op prooi afzoeken.

Bij de volgende splitsing van de afwateringsgeul zat de kat op me te wachten, precies op het punt van de splitsing, alsof hij geen keus kon maken.

Maar toen ik linksaf ging, sprong de kat snel naar rechts. Al gauw bleef hij staan en richtte zijn felle lantaarnogen op me. Ongetwijfeld had de kat de achtervolgers overal om ons heen goed opgemerkt, niet alleen de lawaaiige Hummer, maar ook de mannen te voet. Met zijn scherpe zintuigen kon hij zelfs feromonen van agressiviteit uit hen voelen stromen, gewelddadigheid in de lucht voelen hangen. De kat wilde die mannen even graag ontlopen als ik. Nu de kans zich voordeed, zou ik er verstandig aan doen om de vluchtweg te nemen die de kat koos in plaats van de mijne.

De zacht draaiende motor van de Hummer maakte opeens een donderende herrie. De harde geluidsgolven weerkaatsten tegen de wanden van de geul, zodat het leek of de wagen gelijktijdig op me afkwam en van me weg racete. In die orkaan van geluid weifelde ik en even raakte ik volkomen de kluts kwijt.

Toen besloot ik de kat te volgen.

Terwijl ik de afbuiging naar rechts nam, reed de Hummer loeiend over de heuveltop aan de kant van de geul die ik had willen nemen. Een kort moment bleef de wagen op de top in de lucht hangen, als het ware gewichtloos in een gat in de tijd waarin de klok even stilstond; beide koplampen leken strakke koorden voor een koorddanser hoog in de lucht, en een zoeklicht schoot recht omhoog naar het tentdak van de hemelboog. De tijd sneed de lege synaps door en stroomde weer; de neus van de Hummer dook over de top heen, de voorwielen sloegen op de helling, de achterwielen rolden over de top en kluiten aarde en gras vlogen van de banden af toen de wagen heuvelafwaarts stormde.

Een man joelde van de pret, een ander lachte. Ze hadden lol in hun jacht.

Terwijl de enorme wagen nog maar vijftig meter van me af was, zocht een van de mannen met de schijnwerper in zijn hand de geul af.

Ik wierp me plat op de grond en zocht al rollend dekking. De steenachtige bedding was één marteling en ik voelde dat mijn zonnebril in het borstzakje van mijn overhemd in stukken brak. Toen ik weer opkrabbelde, doorkliefde een bundel die zo fel was als een eiksplijtende bliksem de lucht en viel op het punt waar ik had gestaan. Ineenkrimpend en mijn ogen dichtknijpend tegen de gloed zag ik de lichtbundel even aarzelen en daarna wegzwenken. De Hummer kwam niet mijn kant op.

Ik had op de splitsing kunnen blijven staan, met de smalste uitloper van de heuvel als rugdekking, tot de Hummer uit de buurt was. Dat zou minder riskant zijn geweest dan de kans lopen de wagen verderop weer tegen te komen. Maar omdat er vier zaklantaarns een eind achter me knipogend naderden in de geul die ik volgde, kon ik me de luxe van een korte weifeling niet veroorloven. Ik was nog buiten bereik van de zaklantaarns, maar de mannen naderden als in galop en ik kon ieder moment worden ontdekt.

Toen ik om de puntige uitloper van de heuvel heen liep naar de geul die daar verderging, zat de kat er nog, alsof hij op me had gewacht. Hij liet me zijn staart zien en ging ervandoor, hoewel niet zo snel dat ik hem uit het oog verloor.

Ik was blij dat de bedding uit stenen bestond, want daarop kon ik geen voetsporen achterlaten. Maar toen drong tot me door dat er nog maar een paar stukjes van mijn gebroken zonnebril in mijn borstzakje zaten. Onder het rennen stak ik er twee vingers in en voelde alleen een verbogen poot en een scherpgerand stukje van een glas. De rest moest op de grond verspreid liggen waar ik me had laten vallen, bij de splitsing.

Zonder enige twijfel zouden de vier achtervolgers het gebroken montuur vinden. Ze zouden zich opsplitsen, twee man naar links en twee naar rechts, en dan zouden ze nog sneller en vastberadener achter me aan komen, aangespoord door het bewijs dat ze hun prooi dicht op de hielen zaten.

Aan de andere kant van de geul waar ik ternauwernood aan het zoeklicht was ontkomen, begon de Hummer weer tegen de heuvel op te klimmen. Het gegier van de motor werd hoger en harder.

Als de bestuurder in het gras bovenaan stilhield om weer een inspectieronde in het duister te doen, zou ik onopgemerkt onder hem langs kunnen wegkomen. Mocht hij daarentegen de heuvel afrijden en weer in de geul komen, dan zou ik in het licht van de koplampen of in een zoeklichtbundel worden gevangen.

De kat rende en ik rende.

De tussen de donkere heuvels dalende geul werd breder dan tot dusver het geval was geweest en ook de stenen bedding verwijdde zich. Langs de oevers werd het hoge prairiegras weliger en ook de overige begroeiing was dichter dan elders, kennelijk omdat hier veel meer regenwater afvloeide, maar de vegetatie stond aan beide kanten te ver van me af om me ook maar de minste dekking van maanschaduw te geven en ik voelde me gevaarlijk onbeschermd. Bovendien liep deze kloof, in tegenstelling tot de vorige geulen, zo kaarsrecht als een rijweg; er was geen enkele bocht in te bekennen om me dekking te geven tegen de achtervolgers die steeds dichterbij kwamen.

Op het hoger gelegen heuvelland scheen de Hummer weer tot stilstand te zijn gekomen. Het gegrom verdween gorgelend in de wegsluizende wind en de enige geluiden die op een machine leken waren die van mij: mijn zwoegende ademhaling en mijn woest bonkende hart.

Van nature was de kat veel sneller dan ik, als wind op vier pootjes. Het beest had binnen enkele seconden in het niets kunnen verdwijnen. Maar hij bleef minuten lang ononderbroken drie meter voor me uithollen, een lichtgrijze of lichtbeige geest van een kat in het maanlicht. Nu en dan keek hij even achterom, waarbij zijn ogen zo spookachtig als seancekaarsen gloeiden.

Net op het moment dat ik begon te denken dat de kat me doelbewust uit de gevarenzone leidde, net op het moment dat ik weer een bevestiging zag van mijn overtuiging dat dieren menselijke eigenschappen kunnen hebben, een gedachte overigens waar Bobby Halloway altijd van over de rooie gaat, rende de kat van me weg. Als er water over de stenen bedding had gestroomd, zou dat snelvliedende water de kat niet hebben kunnen inhalen. In twee, hooguit drie seconden was hij in het donker voor me uit verdwenen.

Maar een minuut later zag ik hem zitten, aan het eind van de afwatering. We waren uitgekomen bij een stille kom, als een droge poel tussen drie steile, met gras begroeide hellingen. Ze waren zelfs zo steil dat ik er niet snel genoeg tegenop kon klauteren om te ontkomen aan het tweetal dat me ongetwijfeld te voet achterna zat. Ingesloten. In de val.

Aan het eind van de droge poel had zich een berg drijfhout en proppen dood wier en gras vermengd met slik gevormd. Ik verwachtte min of meer dat de kat duivels naar me zou grijnzen, zijn witte tanden glanzend ontbloot in het maanlicht. Maar nee, hij beklom de berg rommel en wrong zich in een van de kleine openingen. Weg was hij weer.

Het was inderdaad een poel. Dus moest het water hiervandaan ergens heen stromen.

Haastig beklom ik de aangespoelde hoop die al met al zo’n drie meter breed en een meter hoog was; de hoop zakte in en kraakte vervaarlijk onder me, maar ik kon er wel op staan. De boel klonterde vast tegen een verticaal stalen rooster dat voor een afwateringsbuis of duiker zat in de flank van de heuvel.

Achter het rooster zag ik een betonnen buis van bijna twee meter in doorsnee tussen verankerende stutten van beton. Deze duiker maakte deel uit van een systeem om wateroverlast tegen te gaan en te reguleren; regenwater uit het heuvelland stroomde hier onder de Pacific Coast Highway door naar riolen van Moonlight Bay en uiteindelijk naar zee.

’s Winters kwam er om de zoveel tijd een onderhoudsploeg om het aangespoelde vuil van het rooster te verwijderen en daarmee verstopping van de waterafvoer te voorkomen. Kennelijk waren die mannen hier de laatste tijd niet geweest.

De kat zat in de duiker te miauwen. Zijn gemiauw weerklonk versterkt in een soort grafkeldergalm door de betonnen tunnel.

De openingen in het stalen rooster waren tien centimeter in het vierkant, breed genoeg voor de soepele kat maar niet voor mijn lijf. Het rooster zat in de breedte voor de gehele opening tussen de betonnen stutten, echter niet tot helemaal bovenaan. Ruggelings, met mijn voeten vooruit, glipte ik door de zestig centimeter grote opening tussen de bovenkant van het rooster en de gebogen bovenkant van de buis. Ik mocht blij zijn dat boven aan het rooster een dwarsrail zat, anders had ik me pijnlijk kunnen bezeren aan de punten van de verticale spijlen.

Ik liet de sterren en de maan achter me en stond met mijn rug naar het rooster de volslagen duisternis in te turen. Ik hoefde maar iets gebogen te lopen om mijn hoofd niet tegen de bovenkant van de buis te stoten.

De lucht van vochtig beton en verrot gras, niet onaangenaam, walmde me uit de lange duiker tegemoet.

Ik bewoog me glijdend voort. De gladde bodem daalde niet al te steil. Na een paar meter bleef ik staan, bang dat ik in een plotseling opdoemend gat zou sukkelen en dood of met een gebroken rug ergens in de diepte terecht zou komen.

Ik haalde de gasaansteker uit mijn broekzak, maar aarzelde om een vlammetje te maken. Het licht dat langs de gebogen wanden flakkerde zou buiten te zien kunnen zijn.

De kat miauwde weer. Meer dan zijn lichtende ogen kon ik niet voor me zien. Ik taxeerde de afstand tussen ons, evenals de hoek van waaruit ik op hem neerkeek, en concludeerde eruit dat de vloer van de grote duiker in toenemende mate, hoewel niet drastisch, bleef dalen.

Behoedzaam schuifelde ik naar de lichtende kattenogen. Toen ik dichter bij hem kwam, keerde hij zich om, met het gevolg dat ik het dubbele lichtbaken niet meer zag.

Even later sprak hij weer tegen me. De strakke groene blik keerde terug en bleef op me gevestigd.

Ik vervolgde moeizaam mijn weg en was verbijsterd over deze bizarre belevenis. Alles wat ik na zonsondergang had meegemaakt – de diefstal van mijn vaders lijk, het verminkte en oogloze lijk in het crematorium, de achtervolging vanaf het mortuarium – was onvoorstelbaar, om het eufemistisch uit te drukken, maar als het om heel merkwaardig gedrag ging, kon niets tippen aan de manier van doen van deze kleine afstammeling van de tijgerachtigen. Maar misschien zat het alleen maar tussen mijn oren en dichtte ik deze doodgewone huiskat een besef van begrip voor mijn ellendige toestand toe dat het dier in werkelijkheid helemaal niet bezat.

Misschien.

Op de tast stuitte ik op een nieuwe berg rommel, kleiner dan de eerste, maar in tegenstelling tot de eerste hoop was deze vochtig. De brokken hout onder mijn schoenzolen waren zacht en gaven mee en er steeg een scherpere stank uit op.

Behoedzaam in het duister rondtastend klauterde ik verder en ik voelde dat ook deze hoop afval tegen een stalen rooster zat samengepakt. Rommel die over het eerste rooster was gespoeld, werd hier tegengehouden.

Nadat ik deze hindernis had genomen en veilig aan de andere kant was beland, waagde ik het mijn aansteker te gebruiken. Ik hield mijn hand om de vlam om de straal te bundelen en zo goed en zo kwaad als het ging te richten.

De ogen van de kat lichtten nog helderder op; goudkleurig waren ze nu, met vlekjes groen erin. Mijn goede gids, want dat was hij, en ik staarden elkaar even veelbetekenend aan; toen keerde hij zich snel om en rende verder de afvoer in tot ik zijn staart niet meer zag.

Ik lichtte me bij met de aansteker, maar hield het vlammetje laag om gas te sparen. Nu daalde ik af naar de kern van het heuvelland aan de kust. Ik passeerde kleinere duikers die op deze hoofdafvoerbuis uitkwamen. Toen stond ik opeens voor een overlaat, bestaande uit brede betonnen treden waarop zich plasjes stilstaand water hadden gevormd, plus dunne laagjes winterharde, zwartgrijze schimmel. Het spul gedijde hier waarschijnlijk alleen tijdens het vier maanden durende Californische regenseizoen. De begroeide treden waren verraderlijk glad, maar voor de mensen van de onderhoudsdienst zat er een stalen leuning met bouten aan een muur bevestigd; aan de leuning hingen hier en daar vuile slierten dood gras, afgezet na de laatste hevige regenval.

Terwijl ik omlaag liep, luisterde ik scherp of ik misschien geluiden van achtervolgers hoorde, zoals stemmen in de tunnel achter me, maar ik hoorde alleen mijn eigen sluipende voetstappen. Mijn achtervolgers waren óf tot de conclusie gekomen dat ik niet via de duiker was ontsnapt, óf ze hadden zo lang staan aarzelen voordat ze me door de afvoer waren gevolgd dat ik een flinke voorsprong had opgebouwd.

Op de laatste twee brede treden van de betonnen overlaat stapte ik bijna in iets dat op het eerste gezicht leek op de bleke ronde hoeden van grote paddenstoelen, groepjes kwaadaardig uitziende zwammen die hier in het vochtige donker tierden; ze waren ongetwijfeld zeer giftig.

Ik hield de leuning stevig vast en manoeuvreerde op het gladde beton tussen de in het donker ontsproten vormen door, huiverig om ze zelfs maar met mijn schoenen aan te raken. In het volgende gedeelte van de aflopende tunnel bleef ik staan en boog me over deze merkwaardige vondst.

Toen ik het aanstekervlammetje wat hoger draaide, zag ik dat het geen zwammen waren maar een heleboel schedels. Broze vogelschedeltjes. De langgerekte schedels van hagedissen. Grotere van wat waarschijnlijk eens katten, honden, wasbeertjes, stekelvarkens, konijnen of eekhoorns waren geweest …

Er zat geen stukje huid of spier aan deze doodskopjes, alsof ze in kokend water hadden gelegen: wit en gelig wit in het licht van de vlam, tientallen, misschien wel honderd. Geen botten van poten, geen ribben, alleen maar schedels. Ze lagen keurig naast elkaar in drie rijen – twee rijen op de onderste tree en een rij op de tree erboven – met de snuiten naar me toe, alsof ze zelfs zonder ogen hier waren om ergens getuige van te zijn.

Ik had er geen idee van wat dit moest voorstellen. Ik zag geen duivelstekens op de betonnen muren, geen enkele aanwijzing van macabere rituelen, maar toch had die uitstalling onmiskenbaar een symbolische betekenis. De grootte van de collectie wees op bezetenheid en de wreedheid die uit die massale slachting en onthoofding sprak was ijzingwekkend.

Ik herinnerde me hoe gefascineerd Bobby en ik, toen we dertien waren, door de dood waren geweest; zou er misschien in Moonlight Bay een jongen rondlopen die dit gruwelijks op zijn geweten had en die nog maffer was dan wij destijds? Criminologen zeggen dat de meeste seriemoordenaars al op hun derde of vierde jaar beginnen met het kwellen en doodmaken van insecten, dan in hun puberteit overgaan op kleine dieren en uiteindelijk op het doden van mensen. Misschien was in deze catacomben een bijzonder boosaardig jong moordenaartje aan het oefenen voor zijn levenswerk.

In het midden yan de derde en bovenste rij van deze bottige dierensnuitjes lag een glanzend schedeltje dat duidelijk verschilde van alle andere. Het leek een mensenschedel. Maar dan een kleine, van een kind.

‘Allemachtig …’ zei ik.

Mijn stem echode fluisterend terug langs de betonnen wanden. Sterker nog dan tevoren had ik het gevoel dat ik me in een droomwereld bevond, waarin dingen zoals beton en botten even ontastbaar waren als rook. Toch stak ik mijn hand niet uit om de kleine menselijke schedel aan te raken, de andere trouwens ook niet. Maar hoe onwezenlijk ze me ook voorkwamen, ik wist dat ze koud, glad en maar al te stevig zouden aanvoelen.

Ik wilde de verzamelaar van deze morbide collectie beslist niet tegenkomen, zodat ik mijn weg door de tunnel vervolgde.

Ik verwachtte dat de kat met de geheimzinnige ogen weer zou verschijnen, met zijn lichtgrijze vederlichte pootjes onhoorbaar op het beton, maar hij bleef een heel eind voor me uit waar ik hem niet meer kon zien, of hij had een aftakking genomen.

Stukken aflopende betonnen buis wisselden af met volgende overlaten en ik begon me al zorgen te maken dat er niet genoeg gas in mijn aansteker zat om me tot het eind van de tunnel bij te lichten, toen ik in de verte een rondje vaag grijs licht zag opdoemen. Het werd geleidelijk helderder. Ik haastte me erheen en zag dat dit laagste punt van de tunnel niet door een rooster was afgesloten, maar uitkwam op een open afwateringsgeul van gemetselde rivierstenen.

Eindelijk stond ik weer op bekend terrein; daar waren de flatgebouwen aan de noordzijde van Moonlight Bay. Vlak bij het strand, vlak bij de middelbare school.

Na de bedompte tunnel rook de avondlucht niet alleen heerlijk fris maar ook zoet. De verre lichtpuntjes aan de gepolijste hemelboog schitterden diamantwit.

9

Volgens de digitale klok op de muur van de Wells Fargo Bank was het 19:56, wat betekende dat mijn vader nog geen drie uur eerder was gestorven, hoewel het al dagen geleden leek dat ik hem had verloren. Onder de klok werd ook de temperatuur aangegeven, achttien graden, maar ik vond dat de avondlucht veel koeler aanvoelde.

Om de hoek van de bank, een eindje verderop, baadde de Tidy Time Laundromat in neonlicht. Op dat moment was er niemand zijn was aan het doen.

Met een dollarbiljet in mijn hand en mijn ogen tot spleetjes geknepen, ging ik naar binnen en ik werd omgeven door de bloemenachtige geur van zeeppoeders en de scherpe chemische lucht van bleekmiddelen. Ik hield mijn hoofd gebogen om mijn ogen zoveel mogelijk te beschermen met de klep van mijn pet. Ik liep regelrecht naar het geldwisselapparaat, schoof er het biljet in en greep de vier munten die in het bakje vielen. Daarna ging ik er weer vandoor.

Twee straten verder, bij het postkantoor, bevond zich een munttelefoon met vleugelvormige geluidsschermpjes aan weerskanten. Boven het toestel, aan de muur van het gebouw gemonteerd, zat een waaklamp in een kooitje van metaaldraad.

Ik hing mijn pet over het kooitje en stond in de schaduw.

Ik hoopte dat Manuel Ramirez nog thuis zou zijn, maar toen ik verbinding kreeg zei zijn moeder, Rosalina, dat hij al uren geleden was weggegaan; hij draaide een dubbele dienst, omdat een collega ziek was geworden. Manuel had op dat moment binnendienst, maar na middernacht zou hij op surveillance gaan.

Ik toetste het nummer in van het politiebureau van Moonlight Bay en vroeg agent Ramirez te spreken.

Manuel, naar mijn mening de beste politieman van onze stad, is tien centimeter kleiner dan ik, vijfentwintig pond zwaarder, twaalf jaar ouder en Mexicaan van afkomst. Hij is gek op baseball; ik kijk nooit naar sport omdat ik er heel scherp van doordrongen ben hoe snel een mensenleven verstrijkt en ik mijn kostbare tijd niet aan te veel passieve bezigheden wil verspillen. Manuel houdt van countrymuziek, ik van rock-’n-roll. Hij is een verstokte republikein, ik interesseer me niet voor politiek. Wat films betreft beleeft hij een schuldbewust genoegen aan Abbott & Costello, ik aan de onsterfelijke Jackie Chan. We zijn goede vrienden.

‘Chris, ik heb het gehoord van je vader,’ zei Manuel toen hij aan de lijn kwam. ‘Ik weet niet wat ik moet zeggen.’

‘Ik eigenlijk ook niet.’

‘Tja, er valt bij zoiets nooit veel te zeggen, hè?’

‘Niets dat van belang is.’

‘Red je het wel?’

Tot mijn verbazing kon ik geen woord uitbrengen. Het zware verlies leek opeens de naald van een chirurg die mijn strot dichtnaaide en mijn tong aan mijn gehemelte vastzette.

Vreemd genoeg had ik direct na het overlijden van mijn vader zonder aarzelen antwoord gegeven op dezelfde vraag toen dr. Seth Cleveland me die had gesteld.

Ik voelde me dichter bij Manuel dan bij de arts. Vriendschap ontdooit de zenuwen en maakt het mogelijk pijn te voelen.

‘Kom maar gauw een avond langs als ik geen dienst heb,’ zei Manuel. ‘Dan pakken we een biertje met wat tamales erbij en gaan we een paar Jackie Chan-films bekijken.’

Afgezien van baseball en countrymuziek hebben Manuel Ramirez en ik veel met elkaar gemeen. Hij zit van twaalf uur ’s nachts tot acht uur ’s morgens in de nachtdienst; soms valt hij ’s avonds voor een zieke collega in, zoals op die avond in maart het geval was. Hij houdt evenveel van het donker als ik, maar hij doet het nachtwerk ook uit noodzaak. Omdat de nachtdienst minder gewild is dan de dagdienst, betaalt die dienst beter. Nog belangrijker voor hem is dat hij dan ’s middags bij zijn zoon Toby kan zijn. Hij is gek op die jongen. Zestien jaar geleden overleed Carmelita, de vrouw van Manuel, enkele minuten nadat ze Toby ter wereld had gebracht. Het is een aardige en innemende jongen – en hij lijdt aan het syndroom van Down. Meteen na de dood van Carmelita trok de moeder van Manuel bij hem in en ze woont er nog steeds om voor Toby te zorgen. Manuel Ramirez begrijpt wat het is om gehandicapt te zijn. Zelf voelt hij de hand van het lot dagelijks, op een leeftijd waarop de meeste mensen niet meer in een doel of een lot geloven. We hebben veel met elkaar gemeen, Manuel Ramirez en ik.

‘Bier en Jackie Chan, dat klinkt goed,’ zei ik instemmend. ‘Maar wie maakt de tamales? Jij, of je moeder?’

‘O, niet mi madre, dat kan ik je beloven.’

Manuel kan geweldig koken, terwijl zijn moeder dénkt dat ze het kan. Een vergelijking tussen beider kookkunst is een buitengewoon verhelderend voorbeeld van het verschil tussen een goede daad en een goede bedoeling.

In de straat achter me passeerde een auto; toen ik mijn hoofd boog zag ik mijn schaduw aan mijn stilstaande voeten trekken en zich van mijn linkerkant naar mijn rechterkant strekken en strekken; de schaduw werd niet alleen langer maar ook zwarter op het betonnen trottoir; worstelend om zich van me los te scheuren en te vluchten, maar hij sprong weer terug naar links toen de auto voorbij was.

‘Manuel, er is iets dat je voor me kunt doen, buiten de tamales.’

‘Zeg het maar, Chris.’

Na een lange aarzeling zei ik: ‘Het gaat over mijn vader … zijn lijk.’

Manuel zweeg minstens zo lang als ik. Zijn peinzende stilte deed me denken aan een kat die belangstellend de oren spitst.

Hij scheen meer in mijn woorden te horen dan erin had geklonken. Zijn stem klonk nu anders, nog wel op de toon van een vriend, maar ook met de hardere klank van een politieman. ‘Wat is er gebeurd, Chris?’

‘Het is nogal absurd.’

‘Absurd?’ Manuel proefde het woord alsof het een onverwachte smaak voor hem had.

‘Ik vertel het liever niet door de telefoon. Als ik naar het bureau kom, kun je me dan op de parkeerplaats ontmoeten?’

Ik kon natuurlijk niet verlangen dat ze op het politiebureau alle lampen voor me uitdeden om mijn verklaring bij kaarslicht op te nemen.

‘Hebben we het over een criminele zaak?’ vroeg Manuel.

‘Uiterst crimineel. En absurd.’

‘Commissaris Stevenson werkt vandaag over. Hij is hier nog, maar hij gaat zo naar huis. Moet ik hem vragen nog even te blijven?’

In gedachten zag ik het gezicht zonder ogen van de dode lifter. ‘Ja,’ zei ik. ‘Doe maar. Stevenson moet dit weten.’

‘Kun je hier over tien minuten zijn?’

‘Tot straks.’

Ik hing de hoorn op de haak, greep mijn pet van de lamp en keerde me om. Er kwamen nog twee auto’s aan en ik beschermde mijn ogen met een hand. De eerste was een nieuw model Saturn, de tweede een Chevrolet bestelwagen.

Geen wit busje. Geen lijkauto. Geen zwarte Hummer.

Ik was niet bang dat ze me nog steeds achternazaten. Inmiddels zou de lifter branden in het vuur. Als hij eenmaal tot as was gereduceerd, bestond er geen enkel bewijs meer om mijn bizarre verhaal te ondersteunen. Sandy Kirk, de verpleeghulpen en al die naamloze anderen zouden zich veilig wanen.

Iedere poging om me te vermoorden of te ontvoeren zou het risico met zich meebrengen dat er getuigen van dat misdrijf waren met wie op hun beurt moest worden afgerekend, wat de kans op nog meer getuigen met zich meebracht. Die geheimzinnige samenzweerders waren op dit moment meer gediend met discretie dan met agressie, vooral als de enige die een beschuldigende vinger naar hen uitstak de dorpsgek was, de man die alleen tussen de avond- en de ochtendschemer uit zijn hermetisch geblindeerde huis kwam, die bang voor de zon was, die alleen dankzij grote jassen en dassen en hoofddeksels en een dikke laag sunblock in leven bleef, die ook ’s nachts onder een schild van kledingstukken en chemicaliën door de stad rondsloop.

De ernst van mijn beschuldigingen in aanmerking genomen, zouden maar weinig mensen geloof aan mijn verhaal hechten, al wist ik zeker dat Manuel me serieus zou nemen. Ik hoopte dat de commissaris dat ook zou doen.

Van de telefoon bij het postkantoor liep ik naar het politiebureau. Het was maar een paar straten verder.

Terwijl ik me door het donker haastte, formuleerde ik in mijn gedachten wat ik zou zeggen tegen Manuel en zijn baas Lewis Stevenson. Stevenson was een imposante kerel en ik wilde goed beslagen ten ijs komen. Hij was groot van stuk, hij had brede schouders en een atletisch voorkomen, en zijn gezicht had de noblesse om in profiel op oude Romeinse munten te worden geslagen. Soms leek hij een acteur die met verve de rol van toegewijde politiechef speelde, maar als het al een rol was dan verdiende hij een Oscar. Op zijn tweeënvijftigste wekte hij de indruk, blijkbaar zonder enige moeite, dat hij veel wijzer dan zijn leeftijd was, iemand die gemakkelijk respect en vertrouwen afdwong. Hij had iets van een psycholoog en een priester tegelijk, eigenschappen waar mensen in zijn positie niet buiten konden maar die slechts weinigen bezaten. Hij was zo’n zeldzame figuur die er behagen in schepte macht te kunnen uitoefenen zonder er misbruik van te maken, iemand die zijn gezag met een juist oordeel en medeleven aanwendde en die bovendien al veertien jaar op zijn post zat zonder ook maar één schandaal, blunder of fout binnen zijn bureau. Ik liep door donkere stegen die alleen verlicht werden door de maan die nu veel hoger stond dan aan het begin van de avond. Ik kwam langs schuttingen en voetpaden, langs tuintjes en afvalbakken, in mijn hoofd de zinnen repeterend die naar ik hoopte een overtuigend verslag van mijn belevenissen vormden, en ik arriveerde al na twee minuten, en niet na tien zoals Manuel had voorgesteld, op de parkeerplaats achter het gemeentehuis, en trof daar Stevenson aan in een onderonsje dat op slag alle fraaie eigenschappen tenietdeed die ik hem had toegedicht. Wat ik zag was een man die, ondanks zijn nobele gelaatstrekken, allerminst de eer verdiende om op munten of monumenten te worden afgebeeld, laat staan dat zijn foto in het politiebureau naast die van de burgemeester, de gouverneur en de president van de Verenigde Staten mocht hangen.

Stevenson stond aan de uiterste rand van het gemeentehuis bij de achteruitgang van het politiebureau, in het blauwachtige schijnsel van een beveiligingslamplamp boven de deur. De man met wie hij sprak, stond een halve meter van hem af en was in de blauwe schaduwen maar half zichtbaar.

Ik liep over de parkeerplaats in hun richting. Ze waren zo druk in gesprek dat ze me niet zagen aankomen. Bovendien was ik nauwelijks zichtbaar omdat ik langs vrachtwagens van gemeentediensten, patrouillewagens van de politie en personenauto’s liep en ook zoveel mogelijk uit het licht van drie hoge lantaarnpalen wilde blijven.

Net voordat dat ik bij een open gedeelte kwam, boog Stevensons bezoeker zich naar hem toe, waardoor er licht op hem viel. Ik stond als aan de grond genageld. Ik zag zijn geschoren hoofd, zijn harde gezicht. Een roodgeruit flanellen overhemd, een spijkerbroek, werkschoenen.

Van die afstand kon ik de parel in zijn oor niet zien.

Ik stond tussen twee grote voertuigen in. Snel deed ik een paar stappen achteruit om me in de inktzwarte schaduw tussen de wagens beter te kunnen verschuilen. Een van de motoren was nog warm en koelde met zachte tikjes af.

Hoewel ik de stemmen van beide mannen kon horen, verstond ik niet wat ze zeiden. Een briesje van zee flirtte nog steeds met de bomen en blies boos tegen de door mensenhand vervaardigde bouwsels; door dit onophoudelijk gefluister en gesis kon ik geen woord van het gesprek opvangen.

Toen zag ik dat het voertuig rechts van me, de wagen met de nog warme motor, het witte Fordbusje was waarin de kaalgeschoren man eerder die avond uit het Mercy Hospital was weggereden.

Met de stoffelijke resten van mijn vader.

Ik vroeg me af of de sleutel in het contactslot zou zitten. Ik drukte mijn neus tegen het raampje van het linkerportier, maar ik kon haast niets van het interieur zien.

Als ik de wagen kon stelen, had ik hoogstwaarschijnlijk een doorslaggevend bewijs dat mijn verhaal waar was. Ook als ze mijn vaders lichaam al naar een andere plek hadden gebracht en het niet meer in deze wagen Ford lag, zouden er bij technisch onderzoek wellicht sporen worden aangetroffen en misschien zelfs bloed van de vermoorde lifter.

Ik wist niet hoe je een auto zonder sleutel aan de praat moest krijgen.

Verdomme, ik kon niet eens autorijden!

En al zou ik tot de ontdekking komen dat ik even briljant was in het omgaan met motorvoertuigen als Mozart dat was op muzikaal gebied, dan zou het me toch niet lukken de dertig kilometer zuidwaarts langs de kust of de veertig kilometer noordwaarts naar een ander hoofdbureau van politie af te leggen. Niet in het felle licht van tegenliggers. Niet zonder mijn onmisbare zonnebril die ergens ver weg tussen de heuvels in stukken lag.

En daar kwam nog bij dat de binnenverlichting van de wagen ging branden zodra ik het portier zou openen. De twee mannen zouden dat zien.

Ze zouden op me afkomen.

Ze zouden me vermoorden.

De achterdeur van het politiebureau ging open en Manuel Ramirez stapte naar buiten.

Lewis Stevenson en zijn handlanger braken hun dringende gefluister dadelijk af. Van die afstand kon ik niet bepalen of Manuel de kaalgeschoren man kende, maar hij leek alleen tegen zijn chef te spreken.

Ik kon niet geloven dat Manuel – goede zoon van Rosalina, rouwende weduwnaar van Carmelita, liefhebbende vader van Toby – deel zou uitmaken van een gruwelijke moordzaak en de ontvoering van een dode. Veel van de mensen in ons leven kennen we niet, niet echt tenminste, al willen we nog zo oprecht geloven dat ze een open boek voor ons zijn. De meesten zijn duistere vijvers met allerlei lagen vrijzwevende deeltjes die tot beroering worden gebracht door vreemde onderstromen in het diepst van hun gemoed. Maar ik kon er mijn hand voor in het vuur steken dat Manuels zuivere hart niet in staat was tot bedrog en verraad.

Ik kon echter niet voor zijn leven instaan, want als ik hem zou roepen om samen met mij de laadruimte van de witte Ford te doorzoeken en er voor uitvoerig technisch sporenonderzoek beslag op te laten leggen, dan zou ik daarmee zowel zijn doodvonnis als het mijne tekenen. Daar was ik nu wel volkomen zeker van.

Stevenson en de kaalgeschoren man wendden zich abrupt van Manuel af en keken de parkeerplaats langs. Ik begreep dat Manuel hun over mijn telefoontje had verteld.

Op mijn hurken kroop ik dieper weg in de zwarte schaduwen tussen de witte Ford en een wagen van de gemeentelijke waterleiding.

Achter de Ford probeerde ik het nummerbord te lezen. Hoewel ik meestal last had van te veel licht, werd ik nu gehinderd doordat er te weinig licht was.

Nerveus betastte ik de zeven cijfers en letters met mijn vingertoppen. Ik slaagde er niet in ze als brailleschrift te lezen en te onthouden, althans niet voordat ik het risico liep te worden ontdekt. Ik wist dat de kale man, al dan niet met Stevenson, naar de witte wagen zou komen. Hij kwam er al aan. De kale man, de slachter, de handelaar in lijken, de ogendief.

In diep gebogen houding keerde ik op mijn schreden terug. Ik sloop tussen de geparkeerde voertuigen door de steeg in en haastte me verder, waarbij ik rijen afvalbakken als dekking gebruikte en kruipend een puincontainer passeerde tot ik bij de hoek van een volgende steeg kwam waar ze me vanaf het gemeentehuis niet meer konden zien. Ik kwam overeind en ging er snel als een kat vandoor, bijna zwevend als een uil, een wezen van de nacht. Ik vroeg me af of ik voor het aanbreken van de ochtend een veilige schuilplaats zou hebben gevonden, of dat ik dan nog buiten zou rondzwerven en in het felle licht van de opkomende zon zou verschrompelen en verkolen.

10

Het leek me dat ik veilig naar huis kon gaan, al zou het niet verstandig zijn als ik daar al te lang bleef. Ik had nog een paar minuten tot het tijdstip waarop ik met Manuel had afgesproken en ze zouden zeker een minuut of tien op me wachten voordat het tot commissaris Stevenson zou doordringen dat ik hem hoogstwaarschijnlijk had gezien met de man die het lichaam van mijn vader had gestolen.

Maar zelfs dan zouden ze me waarschijnlijk niet thuis komen zoeken. Ik vormde nog steeds geen serieuze bedreiging voor hen en het zat er niet in dat ik dat zou worden. Ik had geen enkel bewijs van wat ik had gezien.

Daar stond tegenover dat ze bereid waren tot het nemen van rigoureuze voorzorgsmaatregelen, om te verhinderen dat hun ondoorgrondelijke samenzwering aan het licht zou komen. Ze zouden de pest in krijgen als ze ook maar de geringste fout maakten en in dat geval was ik mijn leven niet meer zeker.

Ik had verwacht Orson in de hal aan te treffen toen ik de voordeur opende en naar binnen stapte, maar hij stond me niet op te wachten. Ik riep hem, maar hij kwam niet te voorschijn; als hij in het donker door de gang op me af was gekomen, zou ik de nagels van zijn zware poten op de vloer hebben gehoord. Waarschijnlijk verkeerde hij in een van zijn dwarse buien. Meestal is hij in een uitstekend humeur, speels en gezellig, met genoeg energie in zijn staart om alle straten van Moonlight Bay te kunnen schoonvegen. Maar zo nu en dan drukt de wereld zwaar op hem en dan ligt hij zo slap als een vaatdoek, treurig voor zich uit te staren, met zijn gedachten bij een honds avontuur, of een honds visioen dat deze wereld ontstijgt, waarbij hij geen enkel geluid maakt, behalve nu en dan een vermoeide zucht.

Het komt zelden voor, maar ik heb Orson ook weleens aangetroffen in een toestand van diepe neerslachtigheid. Dat zou een situatie moeten zijn die geen hond kan verwerken, maar hij heeft er geen moeite mee.

Zo zat hij eens bijna een halfuur voor de grote spiegel aan de kastdeur in mijn slaapkamer naar zichzelf te kijken, een eeuwigheid naar hondse maatstaven, aangezien de hond de wereld over het algemeen beschouwt als een aaneenschakeling van zeer korte momenten van verbazing en iets minder korte momenten van enthousiasme. Ik kon met geen mogelijkheid bepalen wat hij zo fascinerend aan zijn eigen spiegelbeeld vond, hoewel ik hondse ijdelheid of pure verbazing uitsloot; hij wekte eerder de indruk dat hij diep in de put zat, met zijn verdrietige hangoren en afgezakte schouders en een staart waar geen kwispeltje afkon. Ik zweer het: soms schoten zijn ogen zo vol tranen dat ze bijna over zijn snuit liepen.

‘Orson?’ riep ik.

Op de schakelaar van de kroonluchter boven de trap zat een dimmer, net als op de meeste andere schakelaars in huis. Ik zette de regelaar op het minimum dat ik nodig had om me op de trap bij te lichten.

Orson zat niet op de overloop en hij wachtte ook niet op me in de gang boven.

In mijn kamer dimde ik het licht tot een flauw schijnsel. Geen Orson.

Ik liep regelrecht naar een van de nachtkastjes en haalde een envelop uit de bovenste la waarin ik wat contant geld voor noodgevallen bewaarde. Er zat niet meer in dan honderdtachtig dollar, maar dat was beter dan niets. Hoewel ik geen idee had waarvoor ik contant geld nodig zou hebben, wilde ik op alles voorbereid zijn en dus stak ik al het geld in mijn broekzak.

Toen ik de la dichtschoof, zag ik een donker voorwerp op de sprei van het bed liggen. Ik pakte het op en tot mijn verbazing was het inderdaad waar het in het halfdonker sprekend op had geleken: een pistool.

Ik had dit wapen nooit eerder gezien.

Mijn vader had nooit een vuurwapen gehad.

Instinctief legde ik het pistool weer neer en veegde mijn vingerafdrukken weg met een punt van de sprei. Ik vermoedde dat iemand me wilde laten opdraaien voor iets waar ik part noch deel aan had.

Hoewel een televisietoestel ultraviolette straling uitzendt, had ik in de loop der jaren toch veel films gezien, omdat het veilig voor me is als ik een flink eind van het scherm zit. Ik ken alle beroemde films over onschuldige mannen – van Cary Grant en James Stewart tot Harrison Ford – die op grond van valse beschuldigingen genadeloos worden opgejaagd en gearresteerd voor een misdrijf dat ze niet hebben begaan.

Ik liep snel naar de aangrenzende badkamer en knipte het zwakke licht aan. Geen vermoord blondje in de badkuip.

Ook geen Orson.

Terug in de slaapkamer bleef ik bewegingloos staan en luisterde of ik geluiden in huis hoorde. Als er al andere lieden rondwaarden, konden het alleen geesten zijn in een heel stil fluïdum.

Bij het bed nam ik het pistool na enige aarzeling weer in mijn hand en frummelde eraan tot het magazijn eruit kwam. Het was geheel geladen. Ik sloeg het magazijn weer in de handgreep. Omdat ik geen enkele ervaring met vuurwapens had, voelde het pistool zwaarder aan dan ik had verwacht; het ding woog meer dan een pond.

Nu pas zag ik een witte envelop op de roomkleurige sprei naast de plek waar het pistool had gelegen.

Ik haalde een kleine zaklantaarn uit het nachtkastje en richtte de smalle straal op de envelop. Die was blanco, afgezien van een gedrukt adres in de linkerbovenhoek: Thor’s Gun Shop in Moonlight Bay. De envelop was open, bevatte geen postzegel of stempel, en was enigszins gekreukt en gestippeld met eigenaardige puntige deuken.

Toen ik de envelop in mijn hand nam, voelde ik dat het papier hier en daar een beetje vochtig was. Maar de gevouwen paperassen die erin zaten waren droog.

Ik richtte de lichtstraal op de documenten en herkende mijn vaders nauwkeurige handschrift; het was een verklaring voor de politie van Moonlight Bay, de doorslag van een standaardformulier, dat hij geen strafblad had en evenmin ooit voor behandeling van een geestesziekte was opgenomen; zou dit wel het geval zijn, dan kon de politie beslissen hem geen wapenvergunning te verlenen. Er zat ook een kopie bij van de winkelbon van het wapen, waarop stond dat het een 9 mm Glock 17 was en dat mijn vader met een cheque had betaald.

Ik keek naar de datum op de kassabon en kreeg een koude rilling: 18 januari, twee jaar geleden. Drie dagen nadat mijn moeder op Highway 1 dodelijk was verongelukt, had mijn vader de Glock gekocht. Alsof hij dacht dat hij bescherming nodig had.

In mijn werkkamer, die tegenover de slaapkamer lag, stond mijn zaktelefoon op te laden. Ik haalde de stekker eruit en hing het apparaatje aan mijn broekriem op mijn heup.

Orson was niet in de werkkamer.

Eerder op de avond was Sasha langs geweest om hem zijn eten te geven. Misschien had ze hem meegenomen toen ze naar haar eigen huis doorreed. Als Orson net zo somber was geweest als op het moment dat ik hem achterliet om naar het ziekenhuis te gaan, en vooral als hij nog depressiever was geworden, zou Sasha het misschien niet over haar hart hebben kunnen verkrijgen om het arme dier alleen te laten, want die vrouw is een en al medeleven. Maar zelfs als Sasha Orson had meegenomen, wie had dan de Glock uit de kamer van mijn vader gehaald en op mijn bed gelegd? Sasha niet. Ze wist niet van het bestaan van het wapen af en ze zou zeker niet in mijn vaders spullen snuffelen.

Op mijn bureau stond een telefoon met antwoordapparaat. Het knipperlichtje gaf aan dat er twee keer voor me was gebeld. Volgens de tijd-en-datumregistratie had de eerste keer nog geen halfuur eerder plaatsgevonden. Hoewel de beller geen woord zei, bleef hij wel twee minuten aan de lijn.

Eerst hoorde ik hem een paar keer diep inademen en telkens al even langzaam lucht uitblazen, als bezat hij het magisch vermogen om de talloze luchtjes en geuren in mijn huis door een telefoonlijn heen te kunnen opsnuiven om daarbij vast te stellen of ik al dan niet thuis was. Na enige tijd begon hij te neuriën, alsof hij was vergeten dat zijn stem werd opgenomen en hij maar zo’n beetje voor zich uit humde als een dagdromer die in mooie gedachten verdiept is; hij neuriede een wijsje dat zo te horen geïmproviseerd was, zonder herkenbare melodie, zacht en wervelend, bizar en zich steeds herhalend, als een lied dat een gek meent te horen als hij denkt dat de engelen der vernietiging hem in koor toezingen.

Ik was er zeker van dat ik de man niet kende. Ik was ervan overtuigd dat ik de stem van een vriend zelfs aan wat geneurie zou kunnen herkennen. Ook was ik ervan overtuigd dat hij niet verkeerd verbonden was; ik voelde dat hij op een of andere manier te maken had met de gebeurtenissen die op het overlijden van mijn vader waren gevolgd.

Toen de neuriër de verbinding had verbroken, merkte ik dat ik mijn handen tot vuisten had gebald. Ik hield zuurstofloze lucht in mijn longen. Ik blies warme en droge adem uit en snoof koele weldadige lucht in, maar mijn handen kon ik nog niet ontspannen.

De tweede die had opgebeld, een paar minuten voor mijn thuiskomst, was Angela Ferryman, de verpleegster die aan mijn vaders sterfbed had gestaan. Ze noemde haar naam niet, maar ik herkende haar aan haar ijle en toch muzikale stem; tijdens haar woorden versnelde haar spreektempo als een steeds onrustiger wordende vogel die op een hek van paaltje naar paaltje hipt.

‘Chris, ik wil je graag spreken. Ik móét je spreken. Zodra het je schikt. Vanavond. Als het kan vanavond. Ik zit in mijn auto, op weg naar huis. Je weet waar ik woon. Kom naar me toe. Bel niet op. Ik vertrouw de telefoon niet. Dat ik jou nu moet bellen geeft me al een onbehaaglijk gevoel. Maar ik moet je spreken. Kom achterom. Het maakt niet uit hoe laat je komt, als je maar komt. Ik blijf op. Ik kan toch niet slapen.’

Ik deed een nieuw bandje in het antwoordapparaat. Ik stopte het oude bandje onder de proppen papier in de prullenmand naast mijn schrijfbureau.

Met die twee opnamen zou ik geen enkele politieman of rechter kunnen overtuigen. Toch waren het voor mij de enige stukjes bewijs, hoe gering ook, die erop wezen dat me iets heel uitzonderlijks overkwam, uitzonderlijker nog dan het feit dat ik na mijn geboorte deel uitmaakte van een piepkleine groep mensen die het zonder zonlicht moest stellen. Veel uitzonderlijker dan achtentwintig jaar ongeschonden door het leven te gaan met xeroderma pigmentosum.

Ik was nog geen tien minuten thuis en toch bleef ik te lang. Terwijl ik naar Orson zocht, verwachtte ik min of meer dat er een deur zou worden geforceerd, of dat ik beneden glasgerinkel zou horen, gevolgd door voetstappen op de trap. Het huis bleef stil, maar het was een ingehouden stilte als de oppervlaktespanning op een vijver.

De hond lag niet te treuren in de slaapkamer of de badkamer van mijn vader. Ook niet in de grote inloopkast.

Ik maakte me steeds meer zorgen om die stomme hond. Degene die het Glock-pistool op het bed had gelegd, had Orson ook kunnen meenemen of kwaad doen.

Terug in mijn kamer zocht ik een reservezonnebril in een bureaula. De bril zat in een zachte koker met een sluiting van klittenband. Ik stak de koker in mijn borstzakje.

Ik keek op mijn horloge met lichtgevende cijfertjes.

Snel stak ik de winkelbon en het invulformulier van de politie terug in de envelop van Thor’s Gun Shop. Of het nu bewijsmateriaal was of gewoon rommel, ik verstopte de envelop toch maar tussen de matras en de springveren van mijn bed.

De aankoopdatum leek me van betekenis. Opeens leek alles van betekenis geworden.

Ik hield het pistool bij me. Misschien was het een valstrik, zoals je weleens in films ziet, maar ik voelde me veiliger met een wapen op zak. Ik wou dat ik wist hoe je ermee moest omgaan.

De zakken van mijn leren jack waren diep genoeg om het pistool in te verbergen. Het pistool hing in de rechterzak, niet als een levenloos stuk metaal, maar als iets levends, als een slang die bijna in winterslaap verkeert. Als ik bewoog, leek het een beetje te kronkelen, dik en lomp, een slijmerige massa dikke knopen.

Ik wilde net naar beneden gaan om Orson te zoeken, toen ik me een avond in juli herinnerde. Ik had uit mijn slaapkamerraam naar de achtertuin gekeken, waar hij met zijn kop schuin omhoog en zijn snuit in de wind als gebiologeerd naar iets in de lucht had zitten staren, verdiept in een van zijn uiterst raadselachtige stemmingen. Hij had niet tegen de maan gejankt omdat er die avond helemaal geen maan was; het geluid dat hij toen had gemaakt was geen gejank of gepiep geweest, maar een soort gemauw met een vreemde en verontrustende klank.

Ik opende de jaloezie voor datzelfde raam en jawel, daar zag ik hem beneden in de tuin. Hij was druk bezig een zwart gat te graven in het door het zilveren maanlicht overgoten gazon. Dit was heel merkwaardig, omdat hij een welopgevoede hond was die nooit in de grond groef.

Terwijl ik bleef kijken, liep Orson weg bij het gat dat hij zo verwoed had gegraven en begon een meter naar rechts aan een volgend gat. Zijn manier van doen had iets bezetens.

‘Wat is er gebeurd, ouwe jongen?’ vroeg ik me hardop af. In de tuin groef de hond onvermoeibaar voort.

Op weg naar beneden met de Glock als een zware opgerolde slang in mijn jaszak, dacht ik terug aan die nacht in juli toen ik in de tuin naast de vreemd mekkerende mauwende hond was gaan zitten …

Zijn kreten werden zo ijl als het fluitend gesis van een glazen vaas die door de glasblazer in de hete vlam wordt gevormd en ze klonken zo zacht dat het de naaste buren niet eens stoorde; toch klonk het zo intens verdrietig dat ik er akelig van werd. Met die geluiden boetseerde hij een verdriet dat duisterder was dan het donkerste glas en een vreemdere vorm had dan wat de beste glasblazer kan maken.

Hij was niet gewond en maakte ook geen zieke indruk. Voor zover ik het kon zien, was het de aanblik van de sterren die hem zo kwelde. Maar men beweert dat het gezichtsvermogen van de hond slecht is en dat een hond de sterren niet of nauwelijks kan waarnemen. En waarom zouden de sterren Orson zo’n verdriet bezorgen, terwijl ze niet verder of dichterbij waren dan anders? Niettemin staarde hij omhoog, maakte gekwelde geluiden en reageerde niet op mijn geruststellende stem.

Toen ik mijn hand op zijn kop legde en zijn rug streelde, voelde ik hevige rillingen door hem heen gaan. Hij sprong op en liep met logge stap weg, waarbij hij zich nog één keer omdraaide en van een afstandje naar me keek. Ik kon erop zweren dat hij me even haatte. Hij hield nog gewoon van me, want hij was per slot van rekening mijn hond en hij moest wel van me houden, maar toch haatte hij me op hetzelfde moment diep. In de warme zomeravond voelde ik de koude haat van hem afstralen. Hij ijsbeerde door de tuin, waarbij hij me afwisselend heel strak aanstaarde – zo lang als alleen hij dat kan – en naar de lucht keek, nu eens stram en bevend van woede, dan weer zwak en mauwend van wanhoop, naar het leek.

Toen ik Bobby Halloway hierover vertelde, zei hij dat een hond niet tot haten of tot een zo complexe emotie als echte wanhoop in staat is, dat zijn emotionele leven even simpel is als zijn verstand. Toen ik voet bij stuk hield, had Bobby gezegd: ‘Luister, Snow, als je me zo blijft lastigvallen met dat new age-gebazel, koop dan liever een geweer en schiet me door mijn kop. Dan toon je tenminste meer mededogen met me dan met deze langzame marteldood, door me voortdurend te kwellen met je vervelende verhaaltjes en je achterlijke filosofietjes. Er zijn grenzen aan het menselijk incasseringsvermogen, Heilige Franciscus, zelfs aan het mijne.’

Maar ik weet wat ik weet en dat is dat Orson me op die zomeravond haatte en toch van me hield. En ik weet dat er iets in de lucht hing dat hem kwelde en met wanhoop vervulde: de sterren, het diepe zwart, of misschien iets dat hij zich inbeeldde.

Kan een hond zich dingen inbeelden? Waarom niet?

Ik weet dat een hond kan dromen. Ik heb ze in hun slaap met hun poten zien schoppen op hun ingebeelde konijnenjacht, ik heb ze horen zuchten en janken en ze tegen denkbeeldige tegenstanders horen grommen.

Dat Orson me die avond haatte maakte me niet bang vóór hem, maar óm hem. Ik wist dat zijn probleem niet te maken had met een slecht humeur of met een fysieke kwaal waardoor hij gevaarlijk voor me was, maar dat het om een ziekte van zijn ziel ging.

Bobby kan briljant tekeergaan als het onderwerp ‘hebben dieren een ziel’ ter sprake komt en verkoopt dan uiteindelijk een geweldig onderhoudende onzin. Ik zou er een goedlopende attractie van kunnen maken. Maar ik open liever een flesje bier, neem er mijn gemak van en geniet in mijn eentje van de voorstelling.

Hoe dan ook, die hele lange nacht heb ik Orson in de tuin gezelschap gehouden, ook al wilde hij het misschien niet. Hij keek me vuil aan, gaf met vlijmscherpe piepjes commentaar op de sterrenhemel, rilde onbeheerst, liep eindeloos rondjes door de tuin tot het bijna ochtend was en toen hij eindelijk doodmoe naar me toekwam legde hij zijn kop op mijn knieën en haatte hij me niet meer. Vlak voor het ochtendgloren liep ik naar boven om vroeger te gaan slapen dan gewoonlijk en Orson volgde me. Als hij gelijk met mij gaat slapen, rolt hij zich meestal aan mijn voeten op, maar deze keer ging hij met zijn rug naar me toe liggen en tot hij in slaap viel streelde ik zijn zware kop en streek zijn mooie zwarte vacht glad.

Zelf kon ik die hele dag niet slapen. Achter de geblindeerde ramen lag ik te denken aan de hete zomermorgen. De hemel als een omgekeerde schaal van blauw porselein met vliegende vogels langs de rand. Dagvogels, die ik alleen van afbeeldingen en films kende. En bijen, en vlinders. En schaduwen zo inktzwart en scherp afgetekend als ze ’s nachts nooit zijn. Ik kon niet in een zoete slaap vallen, omdat ik vervuld was van een bitter verlangen …

En nu, bijna drie jaar later, nu ik de keukendeur opende en op de veranda stapte, hoopte ik dat Orson niet in een zwaarmoedige stemming was. Er was die avond geen tijd voor therapie, noch voor hem, noch voor mij.

Mijn fiets stond bij de keukendeur. Ik droeg hem het trapje af en reed hem naar de gravende hond.

In de uiterste hoek had hij al zes gaten gegraven van verschillende grootte en ik moest oppassen dat ik mijn enkel niet verzwikte. Over het hele gazon lage ruwe pollen omgewoeld gras en kluiten aarde.

‘Orson?’

Hij reageerde niet. Hij onderbrak zijn verwoede graafwerk niet eens.

Ik liep met een grote boog om zijn staart heen om geen aardkluiten tegen me aan te krijgen die hij met zijn gravende voorpoten achter zich gooide. Ik ging voor hem staan.

‘Hallo, ouwe dibbes,’ zei ik.

De hond bleef zijn kop laag houden met zijn snuit in de grond, terwijl hij onder het graven onderzoekend snuffelde.

De wind was gaan liggen en de volle maan hing als de losgelaten ballon van een kind in de hoogste takken van de melaleuca’s. Boven me doken en zwierden en cirkelden nachtzwaluwen; ze riepen pient-pient-pient onder het vangen van vliegende mieren en vroeg ontpopte nachtvlinders.

Ik keek naar de gravende Orson en vroeg: ‘Heb je nog een paar lekkere kluiven kunnen vinden?’

Hij hield op met graven, maar deed nog steeds of hij me niet kende. Hij bleef ijverig aan de verse aarde snuffelen, waarvan ik zelfs de geur kon ruiken.

‘Wie heeft je naar buiten gelaten?’

Sasha zou hem wel in de tuin hebben gelaten om zijn behoefte te doen, maar ik wist zeker dat ze hem daarna weer mee naar binnen had genomen.

Toch vroeg ik: ‘Sasha?’

Als Sasha degene was die hem naar buiten had gestuurd om de tuin in een compleet slagveld te veranderen, zou Orson haar niet verraden. Hij zou me niet recht aankijken, uit vrees dat ik de waarheid in zijn ogen zou kunnen lezen.

Orson liep weg van het gat dat hij aan het graven was en keerde terug naar een ander gat, waar hij weer ijverig verder groef, als zocht hij contact met honden in China.

Misschien wist hij dat mijn vader gestorven was. Dieren voelen die dingen aan, zoals Sasha eerder had opgemerkt. Misschien was dit ijverige graafwerk Orsons manier om zijn verdriet te verwerken.

Ik legde mijn fiets op het gras en hurkte neer voor de bezeten gravende hond. Ik greep hem bij zijn halsband en dwong hem vriendelijk maar beslist om naar me te luisteren.

‘Wat mankéért jou?’

In zijn ogen lag het duister van de geschonden aarde, niet de helderglanzende diepte van de sterrenhemel. Zijn donkere blik was onpeilbaar.

‘Ik moet ervandoor, makker,’ zei ik. ‘Ik wil dat je meegaat.’

Hij jankte en draaide met zijn kop om de verwoesting om hem heen in ogenschouw te nemen, alsof hij wilde zeggen dat hij zijn grootse werk niet graag onvoltooid liet.

‘Morgenochtend ga ik bij Sasha logeren en ik wil je hier niet graag alleen laten.’

Hij spitste zijn oren, hoewel niet bij het horen van Sasha’s naam of door iets anders wat ik had gezegd. Hij wrong zijn sterke lijf uit mijn greep en keek naar het huis.

Toen ik hem losliet, rende hij de tuin door, maar hij stopte vlak voor de verandatrap. Hij stond volkomen stil met gespitste oren, zijn kop geheven, op zijn hoede.

‘Wat is er dan, jongen?’ fluisterde ik.

Op een afstand van vijf of zes meter kon ik zijn zachte gegrom nauwelijks horen, hoewel het windstil was en de nacht de adem inhield.

Voor ik naar buiten was gegaan had ik overal de lichten uitgedaan. Het huis lag in duister gehuld en ik zag geen geestverschijningen achter de ramen.

Maar Orson bespeurde iemands aanwezigheid, want hij deinsde achteruit. Opeens keerde hij zich snel als een kat om en rende naar me toe.

Ik raapte mijn fiets op.

Zijn staart laag, maar niet tussen zijn poten, zijn oren plat tegen zijn kop, rende Orson langs me heen naar het tuinhek. Vertrouwend op zijn instinct volgde ik hem zonder aarzelen. Huis en tuin zijn omgeven door een zilverkleurige manshoge omheining van cederhout; ook de poort is van cederhout. De zware klink voelde koud aan. Zachtjes duwde ik de poort open en ik vervloekte inwendig de piepende scharnieren.

Achter de omheining loopt een onverhard voetpad met aan de ene kant huizen en aan de andere kant een rij oude, sterk geurende eucalyptusbomen. Toen Orson en ik het pad bereikten, verwachtte ik min of meer dat iemand ons daar stond op te wachten, maar er was geen mens te bekennen.

Achter de eucalyptusbomen liggen een golfbaan, de Moonlight Bay Inn en de Country Club. Op dit uur van de vrijdagavond zag de golfbaan tussen de boomstammen er zo zwart en golvend uit als de zee en de amberkleurig verlichte ramen van de Moonlight Bay Inn leken in de verte op de patrijspoorten van een luxueus plezierjacht, voorgoed op weg naar het verre Tahiti.

Linksaf leidde het pad heuvelopwaarts naar het centrum van Moonlight Bay, en vervolgens naar de begraafplaats van de Sint-Bernadettekerk. Rechtsaf voerde het pad de heuvel af naar de nieuwbouwflats, de haven en de oceaan.

In een lage versnelling trapte ik tegen de helling op naar het kerkhof. Met de eucalyptusgeur die me herinnerde aan een verlicht crematoriumvenster en een mooie jonge moeder die dood op een lijkenbrancard lag, maar ook met de brave Orson die naast mijn fiets meeholde, met de flarden zachte dansmuziek die van de Inn over de golfbaan deinden, met een huilende baby in een van de huizen aan mijn linkerkant, met het zware Glock-pistool in mijn jaszak en de nachtzwaluwen die boven mijn hoofd met hun scherpe snavels insecten hapten: dood en leven bijeen in de val van land en sterrenhemel.

11

Ik wilde Angela Ferryman spreken, want haar uitnodiging op mijn antwoordapparaat leek onthullingen te beloven. Ik was in de stemming voor onthullingen.

Maar eerst moest ik Sasha bellen. Ze zat te wachten op nieuws over mijn vader.

Ik stapte af bij het kerkhof van de Sint-Bernadette, een plek waar ik graag kom. Het is een donkere haven in een van de helst verlichte wijken van Moonlight Bay. De stammen van zes reusachtige eiken rijzen als zuilen omhoog en dragen een dak dat wordt gevormd door hun vergroeide kruinen en de geluidloze ruimte eronder is verdeeld in paden, als de gangpaden in een bibliotheek; de grafstenen lijken rijen boeken met de namen van degenen die uit de bladzijden van het leven zijn gewist, die elders vergeten zijn maar hier worden herdacht.

Orson scharrelde wat rond, maar hij bleef bij me in de buurt en besnuffelde de sporen van eekhoorns die overdag eikels op de graven zochten. Hij was geen jager die een prooi volgde, maar een wetenschapper die zijn nieuwsgierigheid bevredigde.

Ik haalde mijn zaktelefoon van mijn broekriem, zette het apparaatje aan en toetste het nummer in van Sasha Goodalls mobiele telefoon. Ze nam meteen op.

‘Vader is weg,’ zei ik, met meer betekenis dan ze kon weten.

Eerder, toen mijn vader op sterven lag, had Sasha haar medeleven al betoond. Nu kneep haar keel een beetje dicht van ingehouden tranen, maar zo goed beheerst dat alleen ik het kon bespeuren. ‘Is hij … is hij rustig gestorven?’

‘Geen pijn.’

‘Was hij bij bewustzijn?’

‘Ja. We hebben nog afscheid kunnen nemen.’

Vrees niets.

‘Het leven is onrechtvaardig,’ zei Sasha.

‘Het hoort erbij,’ zei ik. ‘Om aan het leven mee te doen, moeten we op zeker moment met het spel kunnen ophouden.’

‘Toch is het onrechtvaardig. Ben je in het ziekenhuis?’

‘Nee. Hier en daar en overal. Een beetje aan de zwerf. Wat energie kwijtraken. Waar ben jij?’

‘In mijn Explorer. Op weg naar Pinkie’s Diner om even vlug te ontbijten en mijn aantekeningen voor de uitzending door te nemen.’ Ze had nog drie-en-een-half uur tot de uitzending. ‘Ik kan ook wat halen, dan kunnen we ergens samen eten.’

‘Ik heb niet zoveel trek,’ zei ik naar waarheid. ‘Maar we zien elkaar later wel.’

‘Wanneer?’

‘Als je morgenochtend uit de studio thuiskomt, ben ik er. Als dat tenminste oké is, natuurlijk.’

‘Uitstekend. Ik hou van je, Sneeuwman.’

‘En ik van jou.’

‘Dat is onze mantra.’

‘Het is onze waarheid.’

Ik verbrak de verbinding, zette het apparaatje uit en bevestigde het weer aan mijn riem.

Toen ik wegfietste van het kerkhof, volgde mijn trouwe viervoeter me eerst met enige tegenzin. Zijn kop zat vol eekhoornmysteries.

Het stuk naar Angela Ferrymans huis fietste ik zoveel mogelijk door straatjes waar weinig of geen autoverkeer te duchten viel en door straten met ver uiteengeplaatste lantaarns. Had ik geen mogelijkheid om de lantaarns te ontwijken, dan trapte ik er zo hard mogelijk langs.

Orson hield braaf gelijke tred met mijn tempo. Hij leek wat opgewekter geworden nu hij, zwarter dan de zwartste nachtschaduw die ik kon werpen, naast me kon hollen.

We kwamen maar vier auto’s tegen. Ieder keer keek ik met half dichtgeknepen oogleden de andere kant op.

Het huis van Angela, een charmante bungalow in Spaanse stijl, lag aan een hoofdstraat, verscholen achter magnolia’s die nog niet in bloei stonden. Er brandde geen licht aan de voorkant.

Via een niet afgesloten hek aan de zijkant kwam ik in een prieel dat naar het huis leidde. Langs de zijkanten en de gebogen overkapping groeide klimmende jasmijn. In de zomer zaten de takken zo vol met de kleine, vijfpuntige witte bloemen dat het latwerk versierd leek met tal van laagjes kant. Maar zelfs nu werd het jagersgroene blad verlevendigd door die kleine witte molentjes. Terwijl ik de heerlijke jasmijngeur diep opsnoof, moest Orson twee keer niesen.

Ik duwde mijn fiets door het prieel naar de achterkant van de bungalow en zette hem tegen een van de redwoodpalen waar de overkapping van de patio op steunde.

‘Goed opletten,’ zei ik tegen Orson. ‘Flink zijn en vals zijn.’

Hij gromde alsof hij zijn opdracht begreep. Misschien was het ook zo, ongeacht wat Bobby Halloway en de Paladijnen van het Gezonde Verstand ook mochten beweren.

Achter de keukenramen en de vitrages zag ik het traag flakkerende schijnsel van kaarslicht.

In de keukendeur zaten vier kleine ruitjes. Ik tikte er zachtjes op. Angela Ferryman schoof het gordijn open. Met een snelle nerveuze blik nam ze me scherp op en ze spiedde vervolgens door de patio achter me om te zien of ik alleen was.

Met een samenzweerderig gebaar liet ze me binnen en ze sloot de deur achter ons. Ze schoof het gordijn zo ver dicht tot ze er zeker van was dat er geen kier overbleef waardoor iemand naar binnen zou kunnen kijken.

Hoewel het aangenaam warm in de keuken was, droeg Angela over een grijs joggingpak ook nog een marineblauwe wollen trui. Die grote kabeltrui was waarschijnlijk van haar overleden man geweest, want het ding hing tot op haar knieën en de schoudernaden reikten tot haar ellebogen. De mouwen waren zo dik opgerold dat de manchetten eruitzagen als grote metalen boeien. Zelfs in die slobberende kleding leek Angela magerder en kleiner dan ooit. Kennelijk kon ze maar niet warm worden; ze had nauwelijks kleur op haar gezicht en ze huiverde.

Ze omhelsde me. Als altijd was het een stevige, harde en vooral krachtige omhelzing, hoewel ik een ongewone vermoeidheid bij haar bespeurde.

Ze ging aan de glanzend gewreven houten keukentafel zitten en wees me de stoel tegenover de hare.

Ik nam mijn pet af en overwoog of ik mijn jack ook zou uitdoen. Het was te warm in de keuken. Maar het pistool zat in mijn jaszak en ik was bang dat het wapen eruit zou vallen of tegen de tafel zou stoten als ik mijn armen uit de mouwen trok. Ik wilde Angela niet bang maken en dat zou zeker gebeuren als ze wist dat ik gewapend was.

In het midden van de tafel stonden drie votiefkaarsen in robijnrode glazen houdertjes. Aderen glimmend rood licht kropen over het glanzende tafelblad.

Er stond ook een fles apricot brandy op de tafel. Angela had een flink glas voor me neergezet en ik schonk het tot de helft vol. Háár glas was tot de rand gevuld. Het was ook niet de eerste borrel die ze had genomen.

Ze nam het glas tussen haar beide handen, alsof ze er warmte aan wilde ontlenen; toen ze het glas naar haar lippen bracht, leek ze meer dan ooit op een in de steek gelaten kind. Ondanks haar magere postuur kon ze voor vijfendertig doorgaan, vijftien jaar jonger dan ze was. Op dat moment leek ze zelfs wel een kind.

‘Van mijn prille jeugd af heb ik nooit iets anders willen worden dan verpleegster.’

‘En je bent de beste,’ zei ik welgemeend.

Ze likte apricot brandy van haar lippen en staarde in haar glas. ‘Mijn moeder had gewrichtsreuma. Het ontwikkelde zich sneller dan normaal. Te snel. Toen ik zes was, liep ze in beenbeugels en met krukken. Kort na mijn twaalfde verjaardag werd ze bedlegerig. Op mijn zestiende stierf ze.’

Ik kon niets zinnigs of opbeurends zeggen. Dat zou niemand kunnen. Ieder woord, hoe oprecht ook bedoeld, zou zo vals hebben geklonken als azijn wrang is.

Het was wel duidelijk dat ze me iets belangrijks wilde zeggen, maar ze had tijd nodig om alle benodigde woorden op een rij te krijgen en ze over de tafel naar me toe te laten marcheren. Want wat ze me ook te vertellen had, ze was er zelf bang voor. Haar angst was zichtbaar: bros in haar botten en wasachtig in haar huid.

Langzaam toewerkend naar het eigenlijke onderwerp vervolgde ze: ‘Ik bracht mijn moeder graag dingen die ze zelf niet meer kon pakken. Een glas ijsthee. Een boterham. Haar medicijnen. Een kussen voor haar stoel. Van alles en nog wat. Later was het een ondersteek. En tegen het einde schone lakens als ze incontinent was geweest. Ook dat vond ik niet erg. Ze glimlachte altijd naar me als ik haar die dingen bracht en dan streek ze over mijn haar met haar arme opgezwollen handen. Ik kon haar niet genezen, en ik kon haar ook niet meer laten hardlopen of dansen, of haar pijn of haar angst verlichten, maar ik kon wel voor haar zorgen, het haar zo aangenaam mogelijk maken, over haar waken; en dat was veel belangrijker voor me dan … dan wat ook.’

De apricot brandy was te zoet om brandy genoemd te kunnen worden, maar niet zo zoet als ik had gedacht. Het was koppig spul. Maar zelfs met een grote hoeveelheid zou ik mijn ouders niet uit mijn gedachten kunnen bannen, en Angela haar moeder evenmin.

‘Ik heb altijd al verpleegster willen worden,’ herhaalde ze. ‘Lange tijd schonk het me veel voldoening. Soms was het beangstigend en triest werk, als we een patiënt verloren, maar meestal was het heel dankbaar.’ Ze keek op van haar glas en ze sperde haar ogen wijd open door iets wat haar te binnen schoot. ‘Wat ben ik bang geweest toen je die blindedarmontsteking kreeg … Ik dacht dat ik mijn kleine Chris zou verliezen.’

‘Ik was negentien. Niet zó klein meer.’

‘Lieve schat, vanaf het moment dat de diagnose werd gesteld, je was toen nog een baby, ben ik je komen verzorgen. Voor mij blijf je altijd een kleine jongen.’

Ik glimlachte. ‘De liefde is wederzijds, Angela.’

Soms vergeet ik dat de onomwonden wijze waarop ik mijn gevoelens tot uitdrukking breng niet alledaags is, dat het mensen kan afschrikken en hen – zoals in dit geval – dieper kan raken dan ikzelf verwacht.

Haar ogen schoten vol tranen. Ze beet op haar lip om ze tegen te houden en zocht weer haar toevlucht in de apricot brandy. Negen jaar eerder had ik een vorm van blindedarmontsteking gehad waarbij de symptomen zich pas openbaren als de toestand al acuut is geworden. Na het ontbijt kreeg ik een lichte aanval van indigestie. Tegen de middag gaf ik over, had ik een rood gezicht gekregen en zweette ik als een otter. Buikpijn dwong me de houding aan te nemen van een garnaal in de kokende olie van een frituurpan.

Mijn leven hing aan een zijden draad, omdat de bijzondere voorbereidingen in het ziekenhuis extra tijd kostten. De chirurg wilde natuurlijk niet de verantwoordelijkheid nemen om me in het donker, of bij heel vaag licht, te opereren. Maar langdurige blootstelling aan het felle licht in de operatiezaal zou zeker ernstige verbranding van mijn onbeschermde huid tot gevolg hebben, met een kans op melanoma én met het risico dat de incisie niet goed zou genezen. Alles afdekken vanaf het punt van de incisie, van mijn lies tot mijn tenen, was met een paar vastgespelde lakens geen probleem. Met nog meer lakens werd een soort ingewikkeld tentwerk over mijn hoofd en bovenlijf geïmproviseerd, niet alleen om me tegen het licht te beschermen, maar ook om de anesthesist in de gelegenheid te stellen nu en dan met een zaklantaarntje onder de lappen te duiken voor het meten van mijn bloeddruk en mijn temperatuur, het bijregelen van het gasmasker en ervoor te zorgen dat de elektroden van de ECG goed op mijn hartstreek en aan mijn polsen bleven vastzitten. Volgens de standaardprocedure werd de onderbuik van de patiënt afgedekt op een rechthoekig venster na voor de chirurgische ingreep, maar in mijn geval mocht dat venster niet meer dan een zo smal mogelijke gleuf zijn.

Met klemmen om de incisie open te houden en met nauwkeurig aangebracht tape om de huid tot op de rand van de incisie te beschermen, waagden ze het erop. Mijn ingewanden konden wel alle licht verdragen dat men voor de operatie nodig had, maar toen het eenmaal zo ver was had mijn blindedarm het al begeven. Ondanks zorgvuldig schoonmaken was buikvliesontsteking hiervan het gevolg; er ontwikkelde zich een abces en vervolgens een infectie, zodat twee dagen later weer een chirurgische ingreep nodig was.

Nadat ik van een septische shock was hersteld en niet meer in direct levensgevaar verkeerde, moest ik maandenlang met het onaangename vooruitzicht leven dat wat ik had doorgemaakt een neurologische aandoening, verwant aan XP, zou kunnen teweegbrengen. Over het algemeen ontstaan dergelijke aandoeningen na huidverbranding of na langdurige cumulatieve blootstelling aan licht, maar het komt ook voor, om redenen die nog niet bekend zijn, dat ze het gevolg van een ernstig fysiek trauma of van een wondshock kunnen zijn. Bevingen van hoofd of handen. Gehoorverlies. Verslechtering van het spraakvermogen. Zelfs geestelijke aftakeling. Ik wachtte op de eerste tekenen van een voortschrijdende, niet tegen te houden neurologische aandoening, maar ze bleven uit.

William Dean Howells, de grote Amerikaanse dichter; heeft geschreven dat de dood onder in ieders kopje loert. Maar onder in het mijne zit nog wat zoete thee.

En apricot brandy.

Nadat ze weer een flinke slok uit haar grote glas had genomen, zei Angela: ‘Ik heb altijd al verpleegster willen worden, en moet je me nú zien.’

Ze wilde dat ik vroeg wat ze bedoelde, dus ik vroeg: ‘Wat bedoel je daarmee?’

Ze staarde naar de in de robijnkleurige glaasjes gevangen kaarsvlammetjes. ‘Verplegen heeft met leven te maken,’ zei ze. ‘Nu praat ik over de dood.’

Ik begreep niet waar ze het over had, maar wachtte af.

‘Ik heb vreselijke dingen gedaan,’ vervolgde ze.

‘Dat zal wel meevallen.’

‘Ik heb anderen vreselijke dingen zien doen, en ik heb ze niet tegen willen houden. Het schuldgevoel is hetzelfde.’

‘Had je ze kunnen tegenhouden als je het gewild had?’

Daar dacht ze even over na. ‘Nee,’ zei ze toen, maar ze zag er niet minder terneergeslagen uit.

‘Niemand kan de hele wereld op haar schouders torsen.’

‘Sommige van ons moesten het toch maar eens proberen.’

Ik zweeg om haar tijd te gunnen. De brandy smaakte me goed.

‘En áls ik het je vertel, moet het nu gebeuren. Ik heb niet veel tijd meer. Ik ben in wording.’

‘In wording?’

‘Ik voel het. Ik weet niet wie ik over een maand ben, of over zes maanden. Iemand die ik niet graag wil zijn. Iemand die me doodsbang maakt.’

‘Ik begrijp je niet.’

‘Dat weet ik.’

‘Hoe kan ik je helpen?’ vroeg ik.

‘Niemand kan me helpen. Jij niet. Ik niet. God niet.’ Ze keek van de votiefkaarsen naar de goudkleurige drank in haar glas en zei zacht maar geëmotioneerd: ‘We hebben het volkomen verpest, Chris, zoals gewoonlijk, maar nu is het veel erger dan ooit tevoren. Als gevolg van hoogmoed, arrogantie, jaloezie. We raken alles kwijt, alles. God, we raken alles kwijt en er is al geen weg terug meer om te herstellen wat we hebben gedaan.’

Hoewel ze niet met een dikke tong praatte, vermoedde ik dat ze al meer dan één glaasje had gedronken voordat ik kwam. Ik probeerde me te troosten met de gedachte dat de alcohol haar tot overdrijving aanzette, dat de ramp die ze zag aankomen geen orkaan was, maar een stevige bries die door haar lichte beschonkenheid werd aangewakkerd.

Niettemin was het haar gelukt de warmte en gezelligheid uit de keuken te verjagen. Ik dacht er niet meer over om mijn jack uit te trekken.

‘Ik kan ze niet tegenhouden,’ zei ze. ‘Maar wat ik wel kan is ophouden met het bewaren van hun geheimen. Je hoort te weten wat er met je moeder en je vader is gebeurd, Chris, al zal het je pijn doen als je het eenmaal weet. Je leven is zonder die kennis al hard genoeg voor je geweest, behoorlijk hard.’

De waarheid is dat ik zelf niet geloof dat mijn leven zo bijzonder hard is geweest. Mijn leven is ánders geweest. Als ik tegen het anders-zijn in opstand zou komen en nacht na nacht naar het zogenaamde normaal-zijn zou verlangen, dan zou mijn bestaan inderdaad zo hard als graniet zijn en zou ik me ertegen te pletter lopen. Door het verschil te aanvaarden, door eruit te halen wat er voor me in zit, leid ik een bestaan dat niet zwaarder is dan dat van de meeste anderen en zelfs makkelijker dan dat van sommigen.

Ik zei hier geen woord over tegen Angela. Als ze uit medelijden ertoe gebracht werd om me haar onthullingen te doen, dan zou ik een zwaar gekweld gezicht trekken en me voordoen als een bijzonder tragische figuur. Dan zou ik Macbeth zijn. Gekke koning Lear. Schwarzenegger in Terminator 2, gedoemd tot het vat gesmolten staal.

‘Je hebt veel vrienden … maar er zijn vijanden die je niet kent,’ vervolgde Angela. ‘Gevaarlijke schurken. En sommige van hen zijn vreemd. Ze zijn in wording.’

Daar had je het weer. In wording.

Toen ik over mijn nek wreef, merkte ik dat de spinnen die ik daar voelde slechts in mijn verbeelding bestonden.

‘Als je een kans wilt maken,’ zei ze, ‘als je ook maar enige kans wilt maken … dan moet je de waarheid weten. Ik heb erover zitten denken hoe ik moet beginnen, hoe ik het moet vertellen. Ik denk dat ik maar met de aap begin.’

‘De aap?’ herhaalde ik, in de veronderstelling dat ik haar verkeerd had verstaan.

‘De aap,’ bevestigde ze.

In deze context had het woord iets onmiskenbaar grappigs en ik maakte me andermaal zorgen over haar graad van nuchterheid. Toen ze eindelijk opkeek van haar glas waren haar ogen treurige poelen, waarin een vitaal deel verdronken lag van de Angela Ferryman die ik vanaf mijn vroegste jeugd had gekend. Ik staarde naar haar doffe, grauwe blik, voelde kippenvel in mijn hals opkomen en zag helemaal niets grappigs meer in het woord ‘aap’.

12

‘Het was op kerstavond, vier jaar geleden,’ zei Angela. ‘Ongeveer een uur na zonsondergang. Ik stond hier in de keuken koekjes te bakken. Beide ovens waren aan. Chocoladekoekjes in de ene en walnotenkoekjes in de andere. De radio stond aan. Johnny Mathis of iemand anders zong “Silver Bells”.’

Ik sloot mijn ogen om me die avond te kunnen voorstellen, maar ook om haar angstige blik niet te hoeven zien.

‘Rod kon ieder moment thuiskomen,’ vervolgde ze, ‘en we hadden allebei de twee kerstdagen vrij.’

Rod Ferryman was wijlen haar man.

Drie-en-een-half jaar geleden, een halfjaar na de avond waar Angela over sprak, had haar man Rod met een geweerschot in de garage achter het huis de hand aan zichzelf geslagen. Vrienden en bekenden waren verbijsterd geweest, Angela was volkomen ingestort. Rod was een allerhartelijkste kerel geweest met een goed gevoel voor humor, prettig in de omgang, niet depressief en zonder zichtbare problemen die hem tot zijn wanhoopsdaad hadden kunnen brengen.

‘’s Middags had ik de kerstboom opgetuigd,’ vertelde Angela. ‘We zouden een dinertje bij kaarslicht houden, een fles wijn openen en naar It’s a Wonderful Life kijken. We genoten altijd van die film. We hadden een heleboel kerstcadeautjes voor elkaar. We vonden de kerstdagen de fijnste tijd van het jaar en we waren altijd als kinderen zo blij met onze cadeaus …’

Ze zweeg.

Toen ik het waagde naar haar te kijken, hield ze haar ogen gesloten. Te oordelen naar haar treurige gezicht had ze in haar herinnering een snelle sprong gemaakt van die kerstavond naar de dag in juni toen ze haar man dood in de garage had aangetroffen.

Kaarslicht flakkerde over haar oogleden.

Eindelijk deed ze haar ogen open, maar haar innerlijke blik bleef nog even bij de beelden uit het verleden. Ze nipte van haar apricot brandy.

‘Ik voelde me gelukkig,’ zei ze. ‘De koekjesgeur. De kerstmuziek. En de bloemist had een grote kerstster bezorgd, van mijn zus Bonnie. Die stond daar op de hoek van het aanrecht, stralend rood. Ik voelde me fantastisch, werkelijk fantastisch. Het was de laatste keer in mijn leven dat ik me fantastisch heb gevoeld – en het zal altijd de laatste keer blijven. Dus, eh, daar stond ik beslag op een bakplaat te lepelen toen ik dat geluidje achter me hoorde, een eigenaardig gekir; gevolgd door iets dat op een zucht leek. Toen ik me omdraaide, zag ik een aap midden op deze tafel zitten.’

‘Goeie genade.’

‘Een resusaap, met van die enge donkergele ogen. Niet zoals ze normaal hebben. Vreemd.’

‘Resus? Herkende je de soort?’

‘Om mijn verpleegstersopleiding te kunnen betalen, heb ik een tijd gewerkt als laboratoriumassistente bij een professor aan de universiteit. De resusaap is een van de meest gebruikte proefdieren. Ik heb er toen een heleboel gezien.’

‘En pats boem, daar zat er eentje hier op tafel.’

‘Er stond een fruitschaal in het midden met appels en mandarijnen erop. Je gelooft het niet, maar die grote aap zat de schillen keurig op een hoopje te leggen.’

‘Groot?’ vroeg ik.

‘Jij denkt waarschijnlijk aan de aapjes van orgeldraaiers, van die schattige kleine diertjes. Resusapen zien er heel anders uit.’

‘Hoe groot?’

‘Zestig centimeter, schat ik. Minstens twintig pond.’

Zo’n aap moest wel een enorm groot beest lijken als je die pardoes midden op je keukentafel zag zitten.

‘Dat was vast een hele verrassing voor je,’ zei ik.

‘Méér dan een verrassing. Ik was een beetje bang. Ik weet hoe sterk die donderstenen voor hun omvang kunnen zijn. Meestal doen ze geen kwaad, maar soms zit er een gemene tussen en daar heb je je handen vol aan.’

‘Niet het soort aap dat iemand als huisdier zou willen hebben.’

‘God, nee. Geen normaal iemand in ieder geval. Nou ja, ik geef toe dat resusapen soms heel lief kunnen zijn met hun bleke bekkie en hun harige vacht. Maar deze was niet lief.’ Ze kon hem blijkbaar nog goed voor de geest halen. ‘Nee, deze niet.’

‘Weet je waar hij vandaan kwam?’

Angela gaf geen antwoord, maar verstarde op haar stoel en hield haar hoofd schuin. Ze spitste haar oren.

Ik hoorde niets ongewoons in het huis.

Zij kennelijk ook niet. Maar toen ze weer wat zei, ontspande ze zich niet. Ze hield het grote cognacglas krampachtig omklemd met haar magere handen. ‘Ik had geen flauw idee hoe dat beest hier binnen had kunnen komen. Het was bepaald geen warme decembermaand dat jaar. Er stonden geen ramen of deuren open.’

‘Je hoorde hem niet binnenkomen?’

‘Ook niet. Met het koekjesbakken en het mixen van het beslag maakte ik nogal wat herrie. En de radio stond aan. Maar dat verdomde beest zat waarschijnlijk al een paar minuten op de tafel, want toen ik hem zag had hij al de helft van een mandarijn opgegeten.’

Ze keek snel de keuken rond, als had ze uit haar ooghoek in de schaduwen bij de muren een verdachte beweging opgemerkt. Nadat ze zich met een volgende slok brandy moed had ingedronken, zei ze: ‘Afschuwelijk, zo’n aap in je keuken en nog wel midden op de tafel.’

Ze vertrok haar gezicht en streek met bevende hand over het gladgewreven tafelblad, alsof er na ruim vier jaar nog altijd apenhaar aan kleefde.

‘Wat heb je gedaan?’ vroeg ik ademloos.

‘Ik ben omzichtig naar keukendeur gelopen en heb die opengedaan in de hoop dat het beest zou wegrennen.’

‘Maar meneer zat zijn mandarijntje te peuzelen en voelde zich prima thuis,’ veronderstelde ik.

‘Zo is het. Hij keek naar de open deur en daarna naar mij, en het was net of hij lachte. Weer die kirrende kwettergeluidjes.’

‘O, maar ik kan je verzekeren dat ik honden nu en dan heb zien lachen. Ik denk dat apen dat waarschijnlijk ook kunnen.’

Angela schudde haar hoofd. ‘In het lab heb ik daar nooit iets van gemerkt. Maar ja, als je bedenkt wat een leven ze daar moesten leiden, hadden ze weinig reden tot lachen.’

Ze keek nerveus naar het plafond, waar drie elkaar overlappende lichtkringetjes trilden als de gloeiende ogen van een geestverschijning; het licht van de drie kaarsen in de rode glaasjes op de tafel.

In de hoop dat ze verder zou vertellen zei ik: ‘Maar hij wou niet naar buiten.’

Ze gaf geen antwoord, maar stond op van haar stoel, liep naar de keukendeur en voelde of de grendel nog wel goed dicht zat. ‘Angela?’

Ze legde een vinger op haar lippen, duwde het gordijn een eindje opzij en tuurde naar de patio en de maanverlichte tuin; daarna schoof ze het gordijn, trillend als een riet, slechts een paar centimeter open, als verwachtte ze een angstaanjagend gezicht te zullen zien dat haar van de andere kant aanstaarde.

Mijn glas was leeg. Ik pakte de fles, aarzelde en zette hem zonder in te schenken weer neer.

Angela keerde zich om. ‘Het was niet gewoon lachen, Chris,’ zei ze. ‘Het was een angstaanjagend geluid dat ik je nooit goed zal kunnen beschrijven. Het was een boosaardig … een gemeen gekakel met een vals ondertoontje. O ja, ik weet wel wat je denkt. Jij denkt dat het gewoon een dier was, niks anders dan een aap, dus dan kon hij niet goed- en niet kwaadaardig zijn geweest. Misschien vals maar niet gemeen, want beesten kunnen weleens vals zijn, zeker wel, maar niet bewust kwaadaardig. Dat denk jij dus. Nou, dan zal ik je vertellen dat dit exemplaar meer dan kwaadaardig was. Dat lachje was het kilste geluid dat ik ooit van een levend wezen heb gehoord, het kilste en het lelijkste … en … boosaardig.’

‘Ik geloof je heus wel,’ zei ik.

Ze liep niet terug naar haar stoel, maar bleef bij het aanrecht staan. De gordijnen van de ramen erboven waren stijf dichtgeschoven, maar ze frunnikte aan de gele gordijnstof om er volkomen zeker van te zijn dat we waren afgeschermd van spiedende ogen.

Ze draaide zich om en staarde naar de tafel om te kijken of die aap er nog steeds zat. ‘Toen heb ik de bezem gepakt,’ zei ze. ‘Om hem daarmee van de tafel te jagen en hem vervolgens naar buiten te werken. Ik bedoel, ik heb hem geen mep gegeven, hoor, alleen zachtjes gepord. Snap je?’

‘Tuurlijk.’

‘Maar daar liet hij zich niet door intimideren. Hij werd razend van woede, smeet de half opgegeten mandarijn neer en greep de bezem vast om die uit mijn handen te rukken. Toen ik niet losliet, wilde hij over de bezemsteel heen naar mijn handen klimmen.’

‘Jezus!’

‘Hij was zo lenig als … een aap. En zo snél! Hij kwam met ontblote tanden krijsend en spugend recht op me af, dus toen liet ik de bezem los en hij viel met bezem en al op de grond en ik deinsde achteruit tot ik tegen de koelkast botste.’

Nu botste ze weer tegen de koelkast. Van binnen klonk gedempt gerammel van flessen.

‘Daar zat hij op de grond, pal voor me. Hij smeet de bezem opzij. Chris, dat beest was zó kwaad! In geen enkele verhouding tot wat er gebeurd was. Ik had hem geen pijn gedaan, niet eens aangeraakt met die bezem, maar hij pikte helemaal niks van me.’

‘Je zei dat resusapen in principe vreedzame dieren zijn.’

‘Deze niet. Hij rende krijsend en met ontblote tanden op me af. Toen sprong hij achteruit, kwam weer naar voren en danste op en neer, klauwde in de lucht, staarde me vol haat aan, trommelde met zijn vuisten op de grond …’

Haar opgerolde mouwen waren een eind afgezakt en ze trok haar handen er zo ver in terug dat ik ze niet meer zag. Haar herinnering aan de aap was nog zo levendig dat ze kennelijk half en half verwachtte dat hij zich op datzelfde moment weer op haar zou werpen om haar vingertoppen af te bijten.

‘Hij leek op een trol,’ zei ze, ‘een dwerg, zo’n figuur uit een sprookjesboek. Met die donkergele ogen.’

Ik kon ze zelf bijna zien, die gloeiende ogen.

‘En opeens springt hij op de keukenkastjes en het aanrecht pal naast me, in een oogwenk.’ Ze wees. ‘Zit hij dáár, bij de koelkast, tien centimeter van me af toen ik me omkeerde. Op ooghoogte. Hij sist naar me, een gemeen gesis. Zijn adem ruikt naar mandarijn, zo dicht zit hij bij me. Ik wist …’

Angela onderbrak zichzelf om weer te luisteren. Ze draaide haar hoofd naar links om door de openstaande deur de donkere eetkamer in te kijken.

Haar paranoia sloeg op me over. En door alle gebeurtenissen die me sinds zonsondergang waren overkomen, was ik heel vatbaar voor die besmetting.

Gespannen zat ik op mijn stoel en hield mijn hoofd schuin om verdachte geluiden met mijn gespitste oor op te vangen.

De drie kringetjes gereflecteerd kaarslicht flikkerden geluidloos aan het plafond. De gordijnen hingen roerloos.

Na geruime tijd zei Angela: ‘Zijn adem rook naar mandarijn. En hij bleef maar sissen. Ik wist dat hij me kon doden als hij dat wilde, me hoe dan ook vermoorden, ook al was hij maar een aap en nog geen kwart van mijn gewicht. Toen hij op de grond zat, had ik de kleine etterbak misschien een keiharde trap kunnen geven, maar nu was hij op ooghoogte met me.’

Ik kon me goed voorstellen hoe bang ze geweest was. Een zeemeeuw die zijn nest op een duintop verdedigt, die onder boos gekrijs en hard geklapwiek onophoudelijk op je neerduikt, die naar je hoofd pikt en plukjes van je haar uitrukt, weegt maar een fractie van de aap die ze had beschreven en toch is zo’n vogel angstaanjagend.

‘Ik wilde naar de open deur rennen,’ zei ze, ‘maar ik was bang dat ik hem dan nog veel kwader zou maken. Dus bleef ik stokstijf staan met mijn rug tegen de koelkast. Oog in oog met dat vreselijke beest. Toen hij er na een tijdje van overtuigd was dat hij me genoeg geïntimideerd had, sprong hij van het aanrecht, rende de keuken door, duwde de deur dicht, klom weer pijlsnel op de tafel en greep zijn half opgegeten mandarijn.’

Ik schonk toch maar een nieuw glas apricot brandy voor mezelf in.

‘Dus toen trok ik die la daar naast de koelkast open,’ vervolgde ze. ‘Er zit een bak met keukenmessen in.’

Terwijl ze haar aandacht op de tafel gevestigd hield, zoals ze op die kerstavond had gedaan, stroopte Angela haar mouw op en ze tastte naar de la om me te laten zien dat er messen in zaten. Om geen stap opzij te doen moest ze ver buigen.

‘Ik wilde het beest niet aanvallen, maar alleen iets hebben waarmee ik me kon verdedigen. Maar nog voordat ik een mes te pakken had, sprong de aap van de tafel af en begon weer naar me te krijsen.’

Ze tastte naar de greep van de la.

‘Hij grijpt een appel uit de schaal en gooit die naar mijn hoofd,’ zei ze. ‘Met volle kracht. Raakt me op mijn mond. Tand door mijn lip.’ Ze kruiste haar armen voor haar gezicht, alsof ze ook nu werd aangevallen. ‘Ik probeer me te beschermen. De aap gooit nog een appel, en nog eentje, en hij krijst zo hard dat het kristal zou zijn gesprongen als ik dat had gehad.’

‘Bedoel je dat hij wist wat er in die la zat?’

Ze liet haar armen zakken en zei: ‘Hij voelde intuïtief aan wat erin zat, ja.’

‘En heb je toen nog geprobeerd een mes te pakken?’

Ze schudde haar hoofd. ‘Die aap was zo snel als de bliksem. Het leek of hij van de tafel bij mij kon zijn nog voor ik de la kon opentrekken, of hij in mijn hand kon bijten nog voordat ik een mes te pakken had. Ik wilde niet gebeten worden.’

‘Ook al had hij geen schuim om zijn mond, hij kan toch hondsdol zijn geweest,’ bevestigde ik.

‘Erger,’ zei ze raadselachtig. Ze rolde de mouwen van haar wijde trui weer op.

‘Erger dan hondsdolheid?’ vroeg ik.

‘Dus daar sta ik met een bloedende lip tegen de koelkast, heel bang, zonder te weten wat ik moet doen, en daar komt Rod thuis van zijn werk. Hij loopt fluitend door die deur daar de keuken in en komt midden in die waanzin terecht. Hij is verbaasd … maar tegelijkertijd ook weer niet. Hij is verbaasd om de aap in de kéúken te zien, ja, maar niet verbaasd om de aap zelf. Dat hij het beest híér ziet, dat verontrust hem. Begrijp je wat ik zeg?’

‘Dat denk ik wel.’

‘Rod – die ellendeling – kent die aap. Hij zegt niet: Een aap? Hij zegt niet: Waar komt die aap in godsnaam vandaan? Hij zegt: O, jezus. Alleen maar: O, jezus. Het is een kille avond, er hangt regen in de lucht, hij heeft zijn trenchcoat aan en hij haalt een pistool uit een van de zakken … alsof hij al zoiets verwachtte. Ik bedoel, hij komt thuis van zijn werk en hij heeft zijn uniform aan, maar op zijn kantoor draagt hij geen vuurwapen. Het is vredestijd. We zitten hier verdomme toch niet in oorlogsgebied? Hij heeft een kantoorbaantje daar net buiten Moonlight Bay, waar hij paperassen heen en weer schuift en zegt dat hij zich rot verveelt, dat hij veel te dik zit te worden en op zijn pensionering wacht, maar plotsklaps heeft hij een pistool bij zich en ik weet niet eens dat hij er een heeft tot ik hem ermee zie.’

Luitenant-kolonel Roderick Ferryman, officier in het Amerikaanse leger, was destijds gestationeerd in Fort Wyvern, lange tijd een van de krachtigste economische motoren van het gehele land. Anderhalf jaar geleden werd de basis gesloten en deze lag er nu verlaten bij, als een van de vele overbodige militaire faciliteiten die na de beëindiging van de Koude Oorlog door de overheid werden afgestoten.

Hoewel ik Angela en haar man – maar hem in veel mindere mate – vanaf mijn kinderjaren had gekend, had ik nooit precies geweten wat overste Ferryman in het leger deed.

Misschien had Angela het ook nooit goed geweten. Tot hij op die kerstavond thuiskwam.

‘Rod … houdt dat pistool in zijn rechterhand, zijn arm gestrekt, de loop op de aap gericht en hij lijkt nog banger dan ik. Hij kijkt grimmig. Strakke lippen. Alle kleur is uit zijn gezicht geweken, hij ziet lijkbleek. Hij kijkt even naar me, ziet dat mijn lip begint te zwellen en dat er allemaal bloed op mijn kin zit, maar daar vraagt hij niet eens naar. Hij kijkt weer naar de aap, bang om hem uit het oog te verliezen. De aap houdt het laatste partje mandarijn in zijn poot, maar eet niet meer. Hij staart strak naar het pistool. Rod zegt: Angie, pak de telefoon. Ik ga je een nummer geven.’

‘Weet je dat nummer nog?’ vroeg ik.

‘Doet er niet toe. Het is niet meer in gebruik. Ik herkende het, want de eerste drie cijfers waren dezelfde als van zijn kantoor op de basis.’

‘Hij liet je Fort Wyvern bellen.’

‘Ja. Maar de man die opnam zei niet wie hij was, of op welke afdeling hij zat. Hij zei alleen hallo en ik zei dat overste Ferryman hem wilde spreken. Toen pakte Rod de hoorn met zijn linkerhand, het pistool nog steeds in zijn rechterhand. Hij zegt tegen die man: Ik vind net de resus hier in mijn huis, in mijn keuken. Hij luistert, verliest de aap niet uit het oog en zegt dan: Weet ik veel, verdomme, maar hij zit hier en ik heb hulp nodig om hem te vangen.’

‘En zat die aap daar rustig bij te kijken?’

‘Rod verbreekt de verbinding, waarop die aap zijn lelijke ogen van het pistool afwendt en hem met een uitdagende en woedende blik recht aankijkt. Dan stoot hij dat afschuwelijke geluid uit, dat akelige lachje waar je kippenvel van krijgt. En opeens heeft hij geen belangstelling meer voor Rod en mij en voor het pistool. Hij eet het laatste partje van de mandarijn en begint een volgende te pellen.’

Toen ik het volgeschonken glas hief waar ik nog niet van had gedronken, liep Angela weer naar de tafel en pakte haar eigen halfvolle glas. Tot mijn verbazing tikte ze haar glas tegen het mijne.

‘Drinken we ergens op?’ vroeg ik.

‘Op de ondergang van de wereld.’

‘Door vuur of door ijs?’

‘Zo gemakkelijk komen we er niet van af,’ zei ze.

Ze was bloedserieus.

Haar ogen leken de kleur aan te nemen van de gladde roestvrijstalen laden in de koelruimte van het ziekenhuis; ze staarde me strak aan tot ze, goddank, haar blik weer op het bolle glas in haar hand richtte.

‘Dus Rod verbreekt de verbinding en wil dat ik hem vertel wat er gebeurd is. Ik doe dat. Hij stelt me eindeloos veel vragen en hij blijft maar doordrammen over mijn kapotte lip, en of de aap me heeft aangeraakt en gebeten. Het lijkt wel of hij dat van die appel niet wil geloven. Maar hij geeft geen antwoord op mijn vragen. Hij zegt alleen: Angie, dat wil je niet weten. Natuurlijk wil ik het wél weten, maar ik begrijp wat hij bedoelt.’

‘Vertrouwelijke informatie. Militaire geheimen.’

‘Mijn man had al eerder met gevoelige informatie te maken gehad, projecten van staatsveiligheid, maar ik dacht dat dat tot het verleden behoorde. Hij zei dat hij er niet over kon spreken. Niet met mij. Met niemand buiten zijn werk. Geen woord.’

Angela bleef naar haar glas staren, maar ik dronk uit het mijne. De drank smaakte me nu niet meer zo goed. Ik bespeurde zelfs een bittere bijsmaak en dat deed me eraan denken dat abrikozenpitten als basis voor cyanide worden gebruikt.

Toosten op het einde van de wereld vestigt de aandacht op de duistere krachten die in veel dingen besloten liggen, zelfs in een gewone abrikozenpit.

Met mijn onverbeterlijk optimisme nam ik weer een flinke slok en concentreerde me uitsluitend op de smaak die me eerder zo goed was bevallen.

‘Nog geen kwartier nadat Rod heeft gebeld staan er drie kerels op de stoep,’ vervolgde Angela. ‘Ik denk dat ze met een ambulance als dekmantel van Wyvern waren gekomen, al had ik geen sirene gehoord. Ze zijn ook niet in uniform. Twee van hen lopen achterom, doen de keukendeur open en stappen zonder aankloppen binnen. Nummer drie heeft het slot van de voordeur kennelijk met een valse sleutel geopend, zonder enig geluid te maken, want op hetzelfde moment dat die twee anderen achterom binnenkomen, stapt hij de eetkamer in. Rod heeft het pistool nog steeds op de aap gericht en zijn armen trillen van vermoeidheid. De anderen hebben alle drie een verdovingspistool.’

Ik dacht aan de rustige, door lantaarns verlichte straat aan de voorzijde, de charmante architectuur van het huis, de twee precies even grote magnolia’s, het prieel met de sterjasmijn. Iemand die er die avond langs was gelopen kon in de verste verte niet vermoed hebben welk zonderling drama zich tussen die gewone witgekalkte muren afspeelde.

‘De aap lijkt de mannen te verwachten,’ zei Angela. ‘Hij is niet onrustig en probeert er niet vandoor te gaan. Een van hen schiet een pijltje op hem af. De aap ontbloot zijn tanden en sist, maar hij neemt niet eens de moeite het pijltje uit zijn vacht te trekken. Hij laat de rest van de tweede mandarijn vallen, slikt wat hij in zijn bek heeft met grote moeite door en gaat dan ineengerold op de tafel liggen. Hij slaakt een zucht en valt in slaap. Ze vertrekken met de aap, Rod gaat met ze mee, en ik heb die aap daarna nooit meer gezien. Rod komt pas de volgende morgen, in de kerstnacht, om drie uur terug. We geven elkaar pas aan het eind van die dag de kerstcadeautjes, maar er is niets aan. Tegen die tijd is de hel al losgebarsten en het leven wordt nooit meer wat het was. Er is geen weg terug en dat weet ik.’

Eindelijk sloeg ze haar laatste restje apricot brandy achterover.

Ze zette het glas met een knal op de tafel.

Tot dat moment had ze alleen maar angst en melancholie getoond, diep ingevreten als een kanker. Nu welde er woede op, die van nog dieper kwam.

‘Op de dag na Kerstmis liet ik die lui hun vervloekte bloedmonsters afnemen.’

‘Wie?’

‘Het project in Wyvern.’

‘Project?’

‘En vervolgens iedere maand … weer een bloedmonster afnemen. Alsof mijn lichaam niet aan mij toebehoort, alsof ik de huur in bloed moet betalen om er te mogen blijven wonen.’

‘Wyvern is al anderhalf jaar dicht.’

‘Niet helemaal. Sommige dingen gaan niet dood. Kunnen niet dood, al wens je het nog zo vurig.’

Hoewel Angela bijna vel over been was, had ik haar altijd een knappe vrouw gevonden. Een porseleinen huid, een fraai voorhoofd, hoge jukbeenderen, een sierlijke neus en een volle mond die evenwicht bracht in haar verticale gezichtslijnen, al die kenmerken in combinatie met haar onbaatzuchtigheid maakten haar mooi, ook al zat haar huid te strak over haar botten en kon haar lichaam niet de illusie geven van onsterfelijkheid die een mollig lichaam biedt. Maar nu was haar gezicht hard, koud en lelijk geworden, iedere lijn aangescherpt door de slijpsteen van haar woede.

‘Als ik ooit zou weigeren om me maandelijks een hoeveelheid bloed te laten aftappen,’ zei ze, ‘dan vermoorden ze me. Daar ben ik zeker van. Of ze zouden me opsluiten in een geheime kliniek waar ze me de hele dag kunnen bewaken.’

‘Waar hebben ze dat bloedmonster voor nodig? Waar zijn ze bang voor?’

Ze leek op het punt te staan me te vertellen waarom, maar toen klemde ze haar lippen op elkaar.

‘Angela?’

Zelf werd me iedere maand een bloedmonster afgenomen voor dr. Cleveland en meestal deed Angela het. In mijn geval was het voor een experimentele procedure die aan de hand van subtiele wijzigingen in de samenstelling van het bloed in een vroeg stadium op huid- en oogkanker zou kunnen wijzen. Hoewel het aftappen pijnloos verliep en het voor mijn eigen bestwil was, had ik de pest aan die ingreep en ik kon me goed indenken hoe ik me zou verzetten als het niet vrijwillig maar gedwongen gebeurde.

‘Misschien kan ik het je beter niet vertellen,’ zei ze. ‘Ook al zou je het moeten weten om je … te kunnen verdedigen. Dat ik je dit allemaal vertel is al iets als het aansteken van een lont. Vroeg of laat gaat je hele wereld eraan.’

‘Was die aap drager van een ziekte?’

‘Kon ik het maar een ziekte noemen. Zou dat niet mooi wezen? Dan was ik nu misschien beter. Of dood. Liever dood dan wat komen gaat.’

Ze sloeg haar hand als een vuist om haar lege glas en heel even dacht ik dat ze het dwars door de keuken zou smijten.

‘Die aap heeft me nooit gebeten,’ benadrukte ze, ‘me nooit gekrabd, me verdomme niet eens áángeraakt! Maar ze wilden me niet geloven. Ik ben er zelfs niet zeker van of Rod me eigenlijk wel geloofde. Ze namen geen risico. Ze dwongen me … Ród dwong me om me te laten steriliseren.’

Er stonden tranen in haar ogen. Ze rolden niet over haar wangen, maar blonken als de kaarsvlammetjes in de rode glazen.

‘Ik was toen vijfenveertig,’ vervolgde ze, ‘en ik heb nooit een kind gekregen omdat ik al onvruchtbaar was. We hebben al het mogelijke gedaan voor een zwangerschap. Tal van specialisten geraadpleegd, hormoontherapie, van alles en nog wat en het hielp geen zier.’

Bedrukt door het verdriet in haar stem kon ik nauwelijks passief naar haar blijven kijken vanuit mijn stoel. Ik wilde opspringen, mijn armen om haar heen slaan. Dit keer wilde ik troost bieden, zoals ze altijd bij mij had gedaan.

Haar stem trilde van woede. ‘En toch dwongen die schoften me tot die operatie, met blijvend gevolg. Heel radicaal hebben ze er alles laten uithalen, zodat er geen schijn van kans meer was dat ik ooit nog een kind zou kunnen krijgen.’ Haar stem brak bijna, maar ze hield zich dapper. ‘Ik was vijfenveertig en had de hoop toch al laten varen, of ik deed althans of ik me bij het onvermijdelijke had neergelegd. Maar om de hele boel bij me te laten weghalen … Dat was zo vernederend, zo definitief. Ze wilden me niet eens vertellen waaróm! Rod bracht me op de dag na Kerstmis naar de basis, zogenaamd om me te laten ondervragen over die aap, hoe het beest zich tegen me had gedragen. Hij liet er weinig over los. Heel geheimzinnig. Hij bracht me naar die kamer … die kamer waarvan de meeste mensen die daar werkzaam waren niet eens wisten dat die bestond. Ze verdoofden me tegen mijn wil en voerden de operatie tegen mijn wil uit. En toen het allemaal voorbij was, wilden die schurken me niet eens vertellen waaróm!’

Ik schoof mijn stoel achteruit en stond op. Mijn schouders deden pijn en mijn benen waren slap. Op zo’n aangrijpend verhaal had ik niet gerekend.

Hoewel ik haar wilde troosten, maakte ik geen aanstalten daartoe. Ze omklemde het grote glas nog steeds grimmig. De trekken van haar vroeger zo knappe gezicht waren door haar verbeten woede in messneden veranderd. Ik had niet de indruk dat Angela door mij aangeraakt wilde worden.

In plaats daarvan bleef ik een paar seconden, die eindeloos leken te duren, onzeker en besluiteloos bij de tafel staan en liep toen paar de keukendeur om me ervan te overtuigen dat de grendel goed dicht zat.

‘Ik weet dat Rod van me hield,’ zei ze, al werd de woede in haar stem niet milder. ‘Het brak zijn hart, hij ging er gewoon helemaal aan kapot dat hij deed wat hij moest doen. Het brak zijn hart, ja, dat hij met die lui moest samenwerken om me naar de operatietafel te lokken. Hij is daarna nooit meer de oude geworden.’

Ik zag dat ze haar vuist hief. De scherpe trekken van haar gezicht werden door het kaarslicht gepolijst.

‘En als zijn chefs maar hadden begrepen hoe nauw Rod en ik met elkaar verbonden waren, zouden ze geweten hebben dat hij geen geheimen voor me kon bewaren … en zeker niet na wat ik voor die kerels heb moeten doormaken.’

‘Uiteindelijk heeft Rod je alles verteld,’ begreep ik.

‘Ja. En ik heb hem vergeven, echt vergeven wat hij me had aangedaan, maar hij bleef zwaar gedeprimeerd. Ik kon niets doen om hem uit zijn depressie te halen. Die enorme verslagenheid … en hij was zo bang.’ Nu klonk er medelijden en verdriet in haar woede door. ‘En toen sloeg hij de hand aan zichzelf … en na zijn dood kon er niets meer uit me worden gesneden.’

Ze liet haar vuist zakken en opende haar hand. Ze staarde naar haar glas en zette het omzichtig op de tafel.

‘Angela, wat had die aap?’ vroeg ik.

Ze gaf geen antwoord.

Weerspiegelingen van de kaarsvlammetjes dansten in haar ogen. Haar ernstige gezicht was als een stenen tombe voor een dode godin.

Ik herhaalde mijn vraag: ‘Wat had die aap?’

Toen Angela eindelijk iets zei, kwam haar stem nauwelijks boven een gefluister uit. ‘Het was geen aap.’

Ik had haar wel goed gehoord, maar begreep niet wat ze bedoelde. ‘Geen aap? Maar je zei toch …’

‘Het leek alleen maar een aap.’

‘Leek?’

‘En het was natuurlijk een aap.’

Ik snapte er niets van en zweeg.

‘Was wel en was niet,’ fluisterde ze. ‘En daar zat ’m de kneep.’ Ze leek me niet helemaal bij haar positieven. Ik begon me af te vragen of haar bizarre verhaal meer op fantasie dan op waarheid had berust en of ze het verschil nog wel wist?

Ze wendde haar blik af van de kaarsen en keek me aan. Ze was niet lelijk meer, maar ook niet mooi. Er hing een schaduw over haar asgrauwe gezicht. ‘Het zou misschien beter zijn geweest als ik je niet had gebeld. Ik was erg geëmotioneerd door de dood van je vader. Ik kon niet helder meer denken.’

‘Maar je zei dat ik iets moest weten … om mezelf te kunnen verdedigen.’

Ze knikte. ‘Dat is waar, ja. Je moet het weten. Je leven bungelt aan een heel dun draadje. Je moet weten wie jou haat.’

Ik strekte mijn hand naar haar uit, maar ze reageerde niet. ‘Angela,’ zei ik bijna smekend. ‘Ik wil weten wat er werkelijk met mijn ouders is gebeurd.’

‘Ze zijn dood. Weg. Ik hield van hen, Chris, van hen allebei, als vrienden. Maar ze zijn dood.’

‘Toch moet ik het weten.’

‘Als je denkt dat iemand voor hun dood moet boeten, dan … dan moet je goed beseffen dat je er niemand voor aansprakelijk kunt stellen. Nooit van je leven. Helemaal nooit en te nimmer. Hoe ver je de waarheid ook boven water brengt, niemand zal er voor boeten, wat je ook probeert.’

Ik merkte dat ik mijn uitgestoken hand had teruggetrokken en tot een vuist had gebald. Ik zweeg enige tijd en zei toen: ‘We zullen zien.’

‘Ik heb vanmiddag mijn ontslag genomen.’ Terwijl ze me deze treurige mededeling deed, leek het of ze ineenschrompelde, tot ze eruitzag als een klein meisje in grotemensenkleren, tot ze weer het meisje was dat haar zieke moeder ijsthee, medicijnen en kussens had gebracht. ‘Ik ben geen verpleegster meer.’

‘Wat ga je dan doen?’

Ze zweeg.

‘Je zei dat je nooit iets anders wilde worden,’ zei ik.

‘Het heeft geen enkele zin meer. Gewonden verzorgen aan het front is van levensbelang. Gewonden verzorgen midden in het einde der tijden is gekkenwerk. Bovendien ben ik in wording. In wording … snap je?’

Eerlijk gezegd snapte ik er niets van.

‘Ik ben in wording. In krijg een andere ik. Ik word een andere Angela. Iemand die ik niet wil worden. Iets waaraan ik niet durf te denken.’

Ik wist nog steeds niet wat ik uit haar apocalyptische taal moest opmaken. Was het een verklaarbare reactie op de geheimen van Wyvern, of het gevolg van haar verdriet na het verlies van haar man?

‘Als je het beslist wilt weten, dan kun je, als je het eenmaal weet, niets meer doen dan afwachten, een flinke borrel pakken en toekijken hoe het allemaal eindigt.’

‘Ik wil het toch weten.’

‘Dan denk ik dat het hoog tijd wordt om je de waarheid te onthullen,’ zei ze met kennelijke tegenzin. ‘Maar Chris, jongen, het zal je hart breken.’ Haar gezicht drukte een en al verdriet uit. ‘Ik vind wel dat je het moet weten, maar het breekt je hart.’

Toen ze zich omkeerde en de keuken door liep, volgde ik haar. Ze hield me tegen. ‘Ik moet hier en daar licht aandoen om te zoeken wat ik nodig heb. Je kunt beter hier wachten, dan neem ik alles mee.’

Ik zag haar door de donkere eetkamer scharrelen. In de zitkamer deed ze een lamp aan en daarna verdween ze uit het zicht. Rusteloos ijsbeerde ik door de keuken, die ik niet mocht verlaten. Mijn gedachten tolden. De aap was wel en geen aap, en de kneep zat ’m in het gelijktijdig wel en niet zijn. Alleen Alice in Wonderland, diep onder in een magisch konijnenhol, zou misschien begrijpen wat dat kon betekenen.

Ik voelde aan de keukendeur. De grendel zat dicht.

Ik schoof het gordijn opzij en tuurde naar de donkere tuin. Orson was nergens te bekennen.

De bomen bewogen. De wind was weer opgestoken.

Ook het maanlicht leek te bewegen. Er was kennelijk weersverandering vanaf zee op til. Terwijl de wind wolkenflarden langs de maan joeg, rimpelde een zilveren straling door de tuin. Wat bewoog waren de snel wisselende schaduwen van de wolken en de beweging van het maanlicht was maar een illusie. Toch leek de tuin omgetoverd in een winterse rivier en het licht kringelde als water onder ijs.

Ergens in het huis klonk een korte, woordeloze kreet. Het geluid klonk zo broos en verloren als Angela zelf.

13

De korte kreet klonk zo hol dat het geluid me even onwerkelijk voorkwam als het deinende maanlicht in de tuin, niet meer dan een klankzweempje dat door mijn gedachten spookte. Evenals de aap kon het geluid er wel en niet zijn.

Maar toen ik het gordijn stil door mijn vingers liet glijden tot het weer voor het raam van de keukendeur hing, hoorde ik ergens in huis een doffe dreun die door de muren heen weerklonk.

De tweede kreet was nog korter en ijler dan de eerste; nu was het onmiskenbaar een gil van pijn en angst.

Misschien was Angela gewoon van een krukje gevallen en had ze haar enkel verstuikt. Misschien had ik alleen maar de wind en de vogels op het dak gehoord. Misschien is de maan van kaas en de nachtelijke hemel een chocoladetaart met sterretjes van suiker.

Ik riep haar naam met luide stem.

Ze gaf geen antwoord.

Het huis was niet zo groot dat ze mijn stem niet kon hebben gehoord. Haar stilzwijgen was onheilspellend.

Ik vloekte inwendig en haalde het Glock-pistool uit de zak van mijn jack. Ik hield het wapen in het schijnsel van de kaarsen en zocht wanhopig naar veiligheidspallen.

Ik vond slechts één palletje dat misschien was wat ik zocht. Toen ik het indrukte, schoot een felle straal rood licht uit een kleinere opening onder de loop en kleurde een heldere stip op de deur van de koelkast.

Mijn vader had een wapen gewild dat zelfs voor zachtaardige hoogleraren in de letterkunde gebruiksvriendelijk was, en hij had extra geld uitgegeven voor een laserwapen. De brave man.

Ik wist weinig van handvuurwapens, maar wel dat sommige types pistool een ‘safe action’-systeem hebben met alleen een beveiliging ín het wapen; die beveiliging gaat pas los als de trekker wordt overgehaald en sluit zich weer na een schot. Misschien was dit zo’n wapen. Zo niet, dan zou ik geen schot kunnen afvuren als ik werd aangevallen, of ik zou me door mijn panische gefrunnik in mijn eigen voet kunnen schieten.

Mijn handen trilden en dat beviel me niets, maar dit was nu niet bepaald een moment voor ademhalingsoefeningen of meditatie. Hoewel ik geen enkele ervaring met dergelijke toestanden had, was er niemand anders die het voor me zou kunnen doen. Ik geef toe dat ik overwoog om zo snel mogelijk de benen te nemen, me op mijn fiets in veiligheid te stellen en bij de eerste de beste telefooncel anoniem de politie te waarschuwen. Maar daarna zou ik mezelf nooit meer in de ogen kunnen kijken, zelfs Orson zou ik niet meer recht kunnen aankijken.

Terwijl ik door de keuken naar de openstaande deur van de eetkamer liep, overwoog ik het pistool in mijn zak te steken en een mes uit de keukenla te halen. Tijdens het verhaal van de aap had Angela me die la met messen laten zien.

Mijn gezonde verstand kreeg de overhand; ik had al even weinig ervaring met messen als met vuurwapens.

Daarbij kwam nog dat het toetakelen van een ander mens met een mes een veel grotere wreedheid en genadeloosheid leek te vereisen dan het overhalen van een trekker. Ik meende wel in staat te zijn om te doen wat nodig was als mijn leven, of dat van Angela, op het spel stond, maar ik kon er niet omheen dat ik beter geschikt was voor het betrekkelijk schone klusje iemand overhoop te schieten dan voor het bloederige afslachten met een mes. In een confrontatie op leven en dood zou de minste aarzeling al fataal kunnen zijn.

Als dertienjarige jongen had ik door het raam van het crematorium kunnen kijken, maar nu, na al die jaren kon ik er nog steeds niet tegen om het veel grimmiger schouwspel van een lijkbalseming aan te zien.

Ik liep snel door de eetkamer en riep haar naam weer, en andermaal gaf ze geen antwoord.

Ik waagde het niet voor de derde keer. Als er inderdaad een indringer in huis was, zou ik iedere keer als ik haar riep verraden waar ik me bevond.

In de zitkamer bleef ik niet staan om de lamp uit te doen, maar ik liep er met een grote boog en afgewende blik omheen.

Met half toegeknepen oogleden tegen het scherpe licht in de hal tuurde ik door de openstaande deur de werkkamer in. Niemand te bekennen.

De deur van de badkamer stond op een kier. Ik duwde hem helemaal open. Ik hoefde geen licht aan te doen om te kunnen vaststellen dat daar ook niemand was.

Ik voelde me naakt zonder mijn pet, die ik op de keukentafel had laten liggen. Snel deed ik de lamp in de hal uit. Er viel een gezegende duisternis.

Onderaan de trap keek ik omhoog, naar het punt waar de in schaduw gehulde treden een bocht maakten en naar boven verdwenen. Voor zover ik kon zien, brandde er geen licht op de bovenste verdieping, wat ik wel zo prettig vond. Mijn aan duisternis gewende ogen waren mijn sterkste punt.

Ik tastte naar de draagbare telefoon aan mijn broekriem en overwoog terwijl ik de trap op liep of ik de politie zou waarschuwen.

Maar omdat ik mijn afspraak met Manuel niet was nagekomen, was de kans groot dat zijn chef Lewis Stevenson naar me liet zoeken. In dat geval zou hij de telefoon zelf aannemen. Misschien zou de kaalgeschoren man met de parel in zijn oor met hem meekomen.

Manuel Ramirez zou me zelf geen hulp kunnen verlenen, omdat hij die avond binnendienst had en op het bureau moest blijven. Ik had er geen vertrouwen in de hulp van een andere agent in te roepen. Ik veronderstelde dat Stevenson misschien niet de enige corrupte politieambtenaar in Moonlight Bay was; misschien waren ze allemaal, met uitzondering van Manuel, bij deze samenzwering betrokken. En eerlijk gezegd, ondanks onze vriendschap kon ik Manuel eigenlijk evenmin vertrouwen, niet tot ik veel meer over de situatie te weten was gekomen.

Op de trap hield ik het pistool van mijn vader met beide handen vast, klaar om op het palletje van het laserlicht te drukken zodra ik een beweging bespeurde. Ik moest voor ogen houden dat de held spelen vooral betekende dat ik Angela niet per ongeluk doodschoot.

Halverwege de trap zag ik dat de bovenste treden nog donkerder waren dan de onderste. Het schijnsel van de lamp in de zitkamer kon zo hoog niet doordringen. Snel sloop ik verder omhoog. Mijn hart joeg niet op volle toeren; er zat wel een mooi tempo in, maar het verbaasde me dat het niet op hol was geslagen. De dag ervoor zou ik me niet hebben kunnen indenken dat ik me zo gauw kon aanpassen aan het vooruitzicht van dreigend geweld. Ik begon zelfs een verontrustend enthousiasme voor gevaar in me te bespeuren.

De gang boven had vier deuren. Drie ervan waren dicht, maar de laatste deur; het verst van de trap, stond op een kier en er kwam een zacht licht uit die kamer.

Het stond me tegen om de drie gesloten deuren te passeren zonder me er eerst van te overtuigen dat er niemand was. Mijn rug zou ongedekt zijn.

Maar met mijn XP, en in aanmerking genomen dat mijn ogen heel gauw pijn doen en gaan tranen als ze aan fel licht worden blootgesteld, zou ik de kamers alleen kunnen doorzoeken met het pistool in mijn rechter- en de kleine zaklantaarn in mijn linkerhand. Dat zou onhandig, tijdrovend en gevaarlijk zijn. Hoe diep gebogen en snel ik ook een kamer binnenstormde, de lichtstraal zou voor een aanvaller voldoende zijn om te weten waar ik me bevond voordat ik de smalle straal op hem kon richten.

Mijn enige hoop was te vertrouwen op mijn sterke punt, wat betekende dat ik gebruik van het donker maakte en in de schaduw bleef. Ik bewoog me zijdelings door de gang, zodat ik beide kanten in de gaten kon houden, en ik maakte niet het minste geluid, zoals niemand in het huis trouwens.

De vierde deur, dat wil zeggen de tweede aan de linkerzijde, stond maar op een kiertje open en de smalle lichtstreep onthulde weinig van het interieur. Met de loop van het pistool duwde ik de deur naar binnen open.

Angela’s slaapkamer. Gezellig. Keurig opgemaakt bed. Een vrolijk gekleurd, Afghaans kleedje lag over een armleuning van een fauteuil gedrapeerd en op het krukje ernaast lag een gevouwen krant. Op haar bureau fonkelde een collectie antieke parfumflesjes.

Een van de leeslampjes brandde. Het was geen sterke lamp en de kap van geplooide stof schermde de meeste straling af.

Geen spoor van Angela.

Een van de kastdeuren stond open. Misschien was Angela naar boven gegaan om iets uit die kast te halen. Ik zag niets anders dan hangende kleren en schoenendozen.

De deur naar de aangrenzende badkamer stond op een kier. De badkamer lag in donker gehuld. Voor iemand die vandaaruit naar de slaapkamer keek, was ik een goed verlicht doelwit.

Ik sloop zo slinks mogelijk naar de badkamerdeur en hield het pistool op de kier gericht. Ik duwde tegen de deur die zonder enige weerstand openging.

De lucht die me tegemoet kwam, weerhield me ervan over de drempel te stappen.

Het leeslampje wierp nauwelijks licht in de badkamer. Ik haalde de kleine zaklantaarn te voorschijn. De straal bescheen een glinsterende plas vers bloed op een witte tegelvloer. De muren zaten vol spatten van slagaderlijk bloed.

Angela Ferryman zat ineengezakt op de tegelvloer voor de wc-pot, haar hoofd achterwaarts over de rand gebogen. Haar ogen waren zo rond, flets en vlak als van een dode zeemeeuw die ik eens op het strand had gevonden.

Na een snelle blik op haar had ik de indruk dat haar keel herhaaldelijk met een bot mes was opengehaald. Ik kon het niet opbrengen van dichtbij en langer dan een paar tellen naar haar te kijken.

Wat ik rook was niet alleen bloed. Terwijl ze stierf had ze zich ontlast. Een tocht in de badkamer hulde me in die stank.

Een openslaand raam was naar buiten toe helemaal geopend. Het was niet zo’n klein badkamerraampje, maar groot genoeg om de moordenaar erdoor te laten ontsnappen; hij moest van top tot teen met het bloed van zijn slachtoffer bespat zijn geweest. Misschien had Angela het raam open laten staan. Als de overkapping van het bordes naar de voordeur zich pal onder het raam bevond, kon de moordenaar daardoor naar binnen en naar buiten zijn geklommen.

Orson had niet geblaft, maar het raam zat aan de voorzijde van het huis en de hond zat in de achtertuin.

Angela’s handen lagen naast haar lichaam, bijna geheel verscholen in de mouwen van de trui. Ze zag er zo onschuldig uit. Ze leek wel twaalf.

Haar hele leven had ze zich voor anderen ingezet. Iemand die maling had gehad aan haar opofferingsgezindheid had dat leven op uiterst wrede wijze afgesneden.

Sidderend van angst en overmand door verdriet keerde ik me af van de badkamerdeur.

Ik had geen contact met Angela gezocht om haar allerlei vragen te stellen. Ik had haar niet aan haar gruwelijk eind gebracht. Ze had mij opgebeld en hoewel ze haar autotelefoon had gebruikt, had iemand geweten dat haar snel en voor eeuwig het zwijgen moest worden opgelegd. Misschien hadden de anonieme samenzweerders de conclusie getrokken dat haar wanhoop haar tot een gevaar maakte. Ze had haar baan in het ziekenhuis opgezegd. Ze vond dat ze geen reden tot leven meer had. En ze was doodsbang geweest om in wording te zijn, wat dat ook mocht betekenen. Ze was een vrouw die niets te verliezen had en die buiten hun greep was geraakt. Ook als ik niet op haar verzoek was ingegaan, zouden ze haar vermoord hebben.

Niettemin werd ik overspoeld door schuldgevoel. Ik had het steenkoud en ik stond naar adem te happen.

Vervolgens voelde ik een walging die als een dikke gladde paling door mijn ingewanden kronkelde, naar mijn keel steeg en bijna mijn mond in drong. Ik slikte het terug.

Ik moest hier zo gauw mogelijk weg. Toch kon ik geen stap verzetten, bijna verpletterd als ik was onder een zware last van doodsangst en schuldgevoel.

Mijn rechterarm bungelde langs mijn zij, recht als een loodlijn door het gewicht van het pistool. De kleine zaklamp die ik in mijn linkerhand klemde, prikte hoekige patronen op de muur.

Ik kon niet helder denken. Mijn gedachten rolden log over elkaar heen, als een warrige massa zeewier in een trage vloedgolf.

Op het voorste nachtkastje ging de telefoon.

Ik bleef op een flinke afstand. Ik had het griezelige gevoel dat het de hijgende man was die op het bandje van mijn antwoordapparaat stond, dat hij met zijn bloedhondachtige adem een vitaal onderdeel van me kon inhaleren, alsof mijn ziel door de telefoonkabel uit me kon worden gezogen. Ik wilde dat zachte, spookachtige, toonloze geneurie niet meer horen.

Toen het bellen eindelijk ophield, was mijn hoofd door het snerpende geluid iets helderder geworden. Ik klikte de lantaarn uit, stak hem weer in mijn zak en hief het zware pistool … en opeens zag ik dat iemand het licht in de gang boven had aangedaan. Omdat het raam openstond en er bloedvegen op de vensterbank zaten, had ik aangenomen dat ik alleen in huis was met Angela’s lijk. Ik had me vergist. De indringer was er nog en hij stond me op te wachten tussen de slaapkamer en de trap.

Maar de moordenaar kon niet vanuit de badkamer door de slaapkamer naar de gang zijn ontkomen; in dat geval zou hij een bloedspoor op het crèmekleurige tapijt hebben achtergelaten. Waarom zou hij dan uit de bovenverdieping zijn geklommen en direct daarna via een deur of raam op de parterre weer naar boven zijn gegaan?

En als hij na zijn vlucht op de gedachte was gekomen dat er nog een potentiële getuige in huis aanwezig was en had besloten om me te grazen te nemen, dan zou hij het licht in de gang toch niet hebben aangedaan? Daarmee zou hij zich verraden, terwijl het voor de hand lag dat hij me in het donker wilde overrompelen. Ik tuurde tegen het licht in en stapte behoedzaam de slaapkamer uit. De gang was verlaten.

De drie deuren die gesloten waren geweest toen ik boven kwam, stonden nu wijd open. De kamers erachter waren meedogenloos fel verlicht.

14

De stilte welde als bloed uit een wond van onder uit het huis naar de gang op de bovenverdieping. Toen hoorde ik een geluid, maar het kwam van buiten: het geweeklaag van de wind onder de dakgoot.

Er leek een bizar spel aan de gang te zijn en ik kende de regels niet. Ik wist niet wie mijn tegenstander was. Ik zat volledig in de val.

Snel deed ik het ganglicht uit, waardoor mijn ogen in een weldadige schaduw werden gehuld, maar door het contrast leek het licht in de drie kamers nog helderder.

Ik wilde naar de trap rennen. Naar beneden, wegwezen. Maar ik durfde de drie kamers niet ongezien de rug toe te keren. Ik zou net zo eindigen als Angela. Mijn keel zou achterlangs worden opengereten.

Kalm blijven, dat was mijn enige kans om dit te overleven. Goed nadenken. Iedere deur met de grootste behoedzaamheid benaderen. Heel omzichtig het huis uit sluipen en ervoor zorgen dat mijn rug bij iedere stap goed was gedekt.

Ik tuurde minder maar luisterde des te scherper. Ik hoorde niets en sloop naar de deur tegenover de slaapkamer. In plaats van een stap over de drempel te doen bleef ik in de schaduw en hield mijn hand beschermend boven mijn ogen tegen het felle licht boven mijn hoofd.

Als Angela kinderen had kunnen krijgen, was dit misschien de babykamer geworden. Nu stonden er een gereedschapskast met een heleboel laden, een barkruk met een rugleuning en twee hoge werktafels die samen een rechte hoek vormden. Hier had Angela haar hobby, poppen maken, uitgeoefend.

Een snelle blik door de gang. Nog altijd alleen.

Blijf in beweging. Vorm geen gemakkelijk doelwit.

Ik duwde de deur van de hobbykamer helemaal open. Daarbinnen hield zich niemand schuil.

Heel even stapte ik de fel verlichte kamer in; wel bleef ik dwars over de drempel staan om zowel de gang als de kamer goed in de gaten te kunnen houden.

Angela was een bedreven poppenmaakster, getuige de ongeveer dertig poppen op de planken van een open vitrinekast achter in de hobbykamer. Haar creaties gingen gekleed in heel fantasievolle, nauwkeurig vervaardigde kostuums die ze zelf had genaaid: cowboy- en cowgirlpakjes, matrozenpakjes, feestjurken met petticoats … Maar het knapst waren de gezichten van de poppen. Ze had de koppen allemaal met veel geduld en talent geboetseerd en in een oven in de garage gebakken. Sommige waren van gematteerd porselein, andere geglazuurd. Bovendien had Angela de gezichtjes met zo’n aandacht voor details geschilderd dat ze levensecht leken. In de loop der jaren had Angela enkele poppen verkocht en er heel wat weggegeven. De overgebleven exemplaren behoorden kennelijk tot haar favoriete werkstukken waarvan ze geen afstand had kunnen doen. Zelfs onder die omstandigheden, scherp oplettend of ik misschien een psychopaat met een bot mes naderbij hoorde sluipen, kon ik wel zien dat elk gezichtje uniek was, alsof Angela niet alleen poppen had zitten maken, maar zich ook liefdevol had voorgesteld hoe de kinderen die ze nooit ter wereld had kunnen brengen er uitgezien zouden hebben. Ik deed de lamp aan het plafond uit, waarna alleen nog een lampje boven de werktafels bleef branden. In de schaduwen die plotseling ontstonden, leek het of de poppen op de planken bewogen, alsof ze van plan waren op de grond te springen. Hun geschilderde ogen – sommige helder met puntjes gereflecteerd licht erin, andere met een starre duistere gloed – leken oplettend en indringend.

Het werkte op mijn zenuwen. Ook dat nog!

Die poppen waren maar poppen. Ze vormden geen enkele bedreiging voor me.

Terug in de gang zwaaide ik het pistool naar links, naar rechts en weer naar links. Niemand.

Achter de volgende deur lag een badkamer. Zelfs met mijn tot spleetjes vernauwde ogen, om het gefonkel van porselein en glas en spiegels en gele tegels te mijden, kon ik het vertrek tot in alle hoeken overzien. Ook hier stond niemand op me te wachten. Maar toen ik in de badkamer het licht uitdeed, hoorde ik een geluid achter me. Het kwam uit de richting van de slaapkamer: een kort geroffel, als van knokkels op hout. Uit mijn ooghoek nam ik een beweging waar.

Ik draaide me vliegensvlug om naar het geluid en richtte het pistool weer met beide handen voor me uit, alsof ik volkomen zeker van mijn zaak was, in een imitatie van Willis en Stallone en Schwarzenegger en Eastwood en Cage uit een van die talloze sta-of-ik-schietfilms, alsof ik inderdaad geloofde dat zij altijd volkomen zeker van hun zaak waren. Ik verwachtte ieder ogenblik een beer van een vent voor me te zien oprijzen met de ogen van een krankzinnige, een geheven arm, een flitsend mes, maar ik bevond me nog altijd alleen in de gang.

Wat ik had zien bewegen was de slaapkamerdeur die van binnenuit werd dichtgeduwd. In de snel krimpende strook licht tussen de deur en de deurpost doemde een verwrongen schaduw op, kronkelde en kromp ineen. De deur viel dicht met de zware dreun als van een bankkluis die gesloten wordt.

Er was niemand in de kamer geweest toen ik er wegging en er was niemand langs me geslopen nadat ik de gang was ingestapt. Het kon niemand anders dan de moordenaar zijn, maar alleen als hij weer door het slaapkamerraam was geklommen vanaf de luifel boven het bordes, waar hij zich had schuilgehouden toen ik Angela’s lijk vond.

Maar als de moordenaar weer in de slaapkamer was, kon hij niet een paar minuten geleden langs me heen zijn geglipt om het licht in de gang aan te doen. Dus waren er twéé indringers. Ik zat tussen die twee in de val.

Moest ik voor- of achteruit? Nogal een fijne keus! Elke kant betekende rottigheid en ik had helaas geen zevenmijlslaarzen. Waarschijnlijk verwachtten ze dat ik naar de trap zou rennen. Maar het was beter om iets onverwachts te doen, dus rende ik zonder aarzelen op de slaapkamerdeur af. Ik opende de deur niet op de normale wijze, maar trapte zo hard als ik kon het slot kapot; terwijl de deur openvloog, stormde ik met het pistool voor me uit de kamer in, klaar om vier, vijf schoten af te vuren op alles wat bewoog.

Niemand te bekennen.

Het leeslampje brandde nog.

Er zaten geen bloedsporen op het kleed, dus niemand kon van buitenaf door de bebloede badkamer naar de deur van de slaapkamer zijn gelopen om die dicht te duwen.

Toch keek ik voor alle zekerheid in de badkamer. Ik maakte geen gebruik van mijn zaklantaarn, maar vertrouwde op het zwakke schijnsel dat van de lamp in de slaapkamer de badkamer binnenviel, omdat ik de akelige details van de moord niet nog eens wilde zien. Het raam stond nog open. De stank was nog even weerzinwekkend als twee minuten geleden. De tegen de wc-pot aangezakte gestalte was Angela. Hoewel het halfduister haar welwillend omhulde, zag ik dat ze haar mond als in stomme verbazing wijd open hield en haar opengesperde ogen staarden strak voor zich uit.

Nerveus keerde ik me om en keek naar de ingetrapte deur van de slaapkamer. Niemand had me vanuit de gang gevolgd. Verbijsterd liep ik naar het midden van de slaapkamer.

De tocht die door het open badkamerraam kwam, was niet sterk genoeg om de slaapkamerdeur dicht te laten slaan. Bovendien was de verwrongen schaduw die ik had gezien niet geworpen door een vlaag tocht.

Hoewel de ruimte onder het bed voor een man groot genoeg was om zich daar te verschuilen, zou hij wel heel ongemakkelijk tussen de vloer en de matrasvering beklemd liggen, waarbij het latwerk van de onderkant van het bed hem tegen de grond gedrukt zou houden. En in ieder geval kon hij zich er niet zo gauw onder gewurmd hebben voor ik de deur opentrapte.

Ik kon in de inloopkast kijken, maar het was wel duidelijk dat er geen indringer achter Angela’s kleren stond. Toch sloop ik erheen. Mijn kleine zaklantaarn onthulde een luik naar de vliering boven de kast; waarschijnlijk zat er een vouwladder aan dat luik vast, al was het onmogelijk dat iemand, in die luttele seconden waarin ik de slaapkamerdeur had geforceerd en naar binnen was gestormd, snel als een spin naar boven was geklauterd en dat hij nog tijd had gehad om de ladder achter zich op te trekken.

Aan weerskanten van het bed zat een raam met een gordijn ervoor. Beide ramen bleken aan de binnenkant gesloten.

Hij was niet uit een van de ramen geklommen, maar misschien kon ik dat wel doen. Ik wilde liever niet terug naar de gang. Terwijl ik de slaapkamerdeur in het oog bleef houden, probeerde ik een raam open te krijgen. Het zat dichtgeverfd. Het waren openslaande ramen met dikke spijlen, dus het was niet mogelijk een raam in te slaan en eruit te klimmen.

Ik stond met mijn rug naar de badkamer. Opeens kreeg ik het gevoel of spinnen door mijn ruggengraat kropen. In gedachten zag ik Angela achter me; ze lag niet tegen de wc-pot aan maar stond druipend van het bloed rechtop; haar ogen waren zo helder en vlak als zilveren munten. Ik vreesde haar wond te horen bubbelen als ze iets probeerde te zeggen.

Toen ik me tintelend van angst omkeerde, stond ze er niet. Maar de diepe zucht van opluchting die ik slaakte gaf wel aan hoe dit fantasiebeeld me in de greep had gehad.

En het liet me nóg niet helemaal los, want ik verwachtte ieder moment haar in de badkamer te horen opspringen. Mijn verdriet om haar dood was al verdrongen door de angst zelf het leven te verliezen. Angela was al geen mens meer voor me; ze was een voorwerp geworden, de dood zelf, een gedrocht, een klap in het gezicht die me eraan herinnerde dat we allemaal aan ons eind komen en verrotten en tot stof vergaan. Ik geneer me te moeten zeggen dat ik haar een beetje haatte, omdat ik me genoodzaakt had gevoeld naar boven te rennen om haar te hulp te schieten en omdat ze me in deze netelige situatie had gebracht; ik haatte mezelf omdat ik haar haatte, haar, mijn beminnelijke verpleegster; ik haatte haar omdat ik door haar mezelf haatte. Deze verraderlijke emotionele spiraal had in feite eerder te maken met paniek dan met haat, maar er kwam wel enige haat bij kijken.

Soms is het nergens duisterder dan in onze eigen gedachten: de maanloze middernacht van de geest.

Mijn handen waren klam en de handgreep van het pistool was glad van mijn koude zweet.

Ik hield op met het najagen van spoken en keerde met tegenzin naar de gang terug. Er zat een pop op me te wachten.

Het was een van de grootste poppen uit Angela’s verzameling in haar hobbykamer, bijna zestig centimeter hoog. De pop zat met gespreide benen op de grond, het gezicht naar me toe in het licht uit de enige kamer die ik nog niet nader had onderzocht, die tegenover de badkamer in de gang. De armen waren naar voren gestrekt en er hing iets over beide handen heen.

Dit was niet pluis.

Ik weet of iets niet pluis is als ik het zie, en dit was absoluut, radicaal en volledig niet pluis.

In een film was een gebeurtenis zoals de verschijning van zo’n pop onvermijdelijk gevolgd door de dramatische entree van een boom van een vent met kwade bedoelingen. Een enorme kerel met een spannend hockeymasker voor. Of met een kap. Hij zou een nog veel spannender kettingzaag in zijn handen hebben, of een elektrisch nietpistool of, als hij niet zo gauw een stopcontact bij de hand had, een bijl die groot genoeg is om een Tyrannosaurus Rex de kop af te slaan.

Ik wierp een snelle blik in de hobbykamer; het vertrek was nog half verlicht door de lamp boven de werktafels. Er hield zich geen indringer schuil.

Actie. Naar de badkamer in de gang. Nog steeds geen mens te bekennen. Ik moest naar de wc. Het tijdstip kwam ongelegen. Actie.

Nu naar de pop, die was gekleed in een zwarte spijkerbroek, een zwart T-shirtje en zwarte gymschoenen. De pop was een hij. Het voorwerp in zijn handen was een marineblauwe pet met twee in rood geborduurde woorden boven de klep: Mystery Train.

Heel even dacht ik dat het net zo’n pet was als de mijne. Toen zag ik dat de mijne was. Ik had hem beneden op de keukentafel laten liggen.

Ik wierp razendsnel een blik op de trap en op de openstaande deur van de enige kamer die ik nog niet had geïnspecteerd, in afwachting van een aanval uit een of andere hoek, ik griste de pet van de porseleinen handen en zette hem op.

Met een bepaalde lichtval en in bepaalde omstandigheden kan iedere pop er griezelig of angstaanjagend uitzien. Maar deze niet, want het stenen gezicht had helemaal niets boosaardigs. Toch voelde ik al mijn nekharen overeind komen en de huid in mijn hals trok samen als crêpepapier.

Wat me angst aanjoeg was niet dat er iets vreemds aan deze pop te bespeuren was, maar juist dat hij me griezelig bekend voorkwam. De pop had mijn gezicht. Angela had hem naar mij gemodelleerd.

Ik was gelijktijdig ontroerd en doodsbang. Angela had genoeg van me gehouden om mijn gezicht heel nauwkeurig te kunnen boetseren, om me liefdevol in een van haar creaties te gedenken en op een van de planken tussen haar favoriete poppen een plaatsje te geven. En toch: volkomen onverwacht tegen een beeld van jezelf oplopen wekt primitieve angstgevoelens, alsof mijn geest en ziel bij aanraking van deze fetisj dadelijk in hem opgesloten zouden raken en een kwaadaardige geest die in de pop gevangen had gezeten eruit zou springen om zich in mijn lichaam te nestelen. Opgetogen over zijn bevrijding zou die geest de duisternis in rennen om uit mijn naam maagdenschedels te kraken en babyhartjes te verslinden.

Onder gewone omstandigheden, als die tenminste bestaan, word ik aangenaam beziggehouden door een ongewoon levendige verbeelding. Bobby Halloway noemt het enigszins spottend ‘het grote circus van je geest’. Ongetwijfeld is het een eigenschap die ik van mijn ouders heb geërfd; ze waren intelligent genoeg om te beseffen dat een mens maar weinig weet, nieuwsgierig genoeg om altijd te blijven leren en sensitief genoeg om in te zien dat alle dingen en alle gebeurtenissen oneindig veel mogelijkheden in zich bergen. Toen ik nog klein was lazen ze me de versjes voor van A.A. Milne en Beatrix Potter, maar ook, in de overtuiging dat ik een vroegrijp kind was, de poëzie van Donald Justice en Wallace Stevens. Daarna draaide mijn verbeeldingskracht altijd op volle toeren bij dichtregels: van Timothy Tims tien roze tenen tot de wervelende vuurvliegjes in het bloed. Onder buitengewone omstandigheden, zoals deze avond van de gestolen lijken, heb ik méér koortsige fantasie dan goed voor me is en in het grote circus van mijn geest wachten de tijgers om hun dompteurs te verslinden en verbergen de clowns slagersmessen en slechte bedoelingen onder hun slobberkleren.

Actie.

Nog één kamer. Een snelle blik werpen, rugdekking houden en dan vliegensvlug de trap af.

Bijgelovig meed ik contact met mijn poppendubbelganger door er met een boog omheen te lopen en ik liep naar de drempel van de kamer tegenover de badkamer in de gang. Een eenvoudig gemeubileerde logeerkamer.

Ik trok de klep van mijn pet zo ver mogelijk over mijn voorhoofd tegen het felle licht van de plafondlamp en keek rond. Geen indringer. Het bed had spijlen aan de zijkanten en de sprei was aan het houten voeteneind ingestopt, zodat ik onder het bed kon kijken.

In plaats van een muurkast stonden er een lang schrijfbureau van walnotenhout met een hele rij laden, en een losstaande linnenkast met twee schuifladen onderin en een paar grote deuren erboven. Die kast was groot genoeg om een volwassen man, al dan niet met een kettingzaag, te verbergen.

En andermaal werd ik door een pop opgewacht. Dit exemplaar zat midden op het bed, evenals de Christopher Snow-pop achter me met naar voren gestrekte armen, maar in het voor mij veel te felle licht kon ik niet zien wat hij in zijn roze handen hield.

Ik deed het grote licht uit. Een leeslampje op het nachtkastje lichtte me bij.

Achterwaarts liep ik de logeerkamer in, klaar om te schieten als er iemand in de gang verscheen.

Ik hield de grote kast vanuit mijn ooghoek in de gaten. Mochten de deuren openzwaaien, dan hoefde ik het laservizier niet te gebruiken om met een paar schoten de deuren te doorzeven.

Ik stootte tegen het bed en keerde me even af van zowel de deur als de grote kast om de pop nader te bekijken. In beide geopende handen hield hij een oog. Geen met de hand beschilderde ogen. Geen glazen ogen uit Angela’s materiaalkast. Het waren mensenogen.

De kastdeuren hingen roerloos in de scharnieren.

Alleen de tijd ging in de gang voorbij.

Ik hield me zo stil als as in een urn, maar in me bonkte het leven door: mijn hart ging tekeer als nooit tevoren, niet meer in een lekker tempo, maar razend van paniek in de ribbenkast waarin het als een wild diertje zat opgesloten.

Andermaal bekeek ik de ogenofferande in de porseleinen handjes. De ogen waren bruin en bloeddoorlopen, melkachtig en vochtig, afschrikwekkend en verbijsterd in hun ooglidloze naaktheid. Ik wist dat het laatste dat de eigenaar ervan had gezien een witte bestelwagen was die had gestopt voor een opgestoken duim. En daarna een man met een kaalgeschoren hoofd en een parel in zijn oor.

Toch wist ik zeker dat ik hier in Angela’s huis niet met diezelfde kale man te maken had. Dit uitdagende gedoe, dit uitlokken, dit kat-en-muisspelletje was zijn stijl niet. Snelle, bloeddorstige en wrede actie lag meer in zijn lijn.

Ik had eerder het gevoel alsof ik in een jeugdinrichting was beland, waar jongeren met psychische stoornissen hun begeleiders hadden overweldigd en nu dronken van vrijheidsgevoel aan zet waren. Ik kon hun ingehouden gelach in de andere kamers bijna horen: een macaber hoog gegiechel, gesmoord in koude vuistjes. Ik wilde de deuren van de grote kast niet openen.

Ik was naar boven gerend om Angela te helpen, maar ze kon nooit meer geholpen worden. Het enige dat ik wilde was de trap afrennen, buiten op mijn fiets springen en wegwezen.

Terwijl ik naar de deur liep, ging al het licht uit. Iemand had een stop in een meterkast losgedraaid.

Het was zo volslagen donker dat zelfs ik het niet prettig vond. Er hingen zware gordijnen voor de ramen en de melkwitte maan kon nergens een gaatje vinden om naar binnen te schijnen. Alles was zwarter dan zwart.

Blindelings rende ik naar de deur. Toen sprong ik opzij omdat ik meende dat er iemand in de gang rondwaarde en dat ik op de drempel tegen een vlijmscherp mes zou oplopen.

Ik stond met mijn rug tegen de muur van de kamer te luisteren. Ik hield mijn adem in, maar kon niets doen om mijn hart te kalmeren dat tekeerging als paardenhoeven op keistenen, als een hele cavalerie, en ik voelde me verraden door mijn eigen lichaam. Maar ondanks het gedreun van mijn hartslag hoorde ik de scharnieren piepen. De deuren van de kast gingen langzaam open.

Jezus.

Het was een schietgebedje, geen vloek. Of misschien wel allebei. Ik hield mijn vaders pistool weer met beide handen vast en richtte op de plek waar ik de kast vermoedde. Hoewel ik ervan overtuigd was dat ik de grote kast kon raken, wist ik niet zeker of de kogel precies in het midden van de ruimte boven de laden doel zou treffen. Het eerste schot moest meteen raak zijn, omdat de vlam uit de loop mijn positie zou verraden.

Ik kon niet het risico nemen er maar in het wilde weg op los te knallen. Een kogelregen zou de onbekende smeerlap misschien uitschakelen, maar er bestond een kans dat ik hem alleen maar verwondde; het was zelfs niet uitgesloten dat ik hem alleen maar op de vlucht zou jagen.

En als alle patronen waren afgevuurd? Wat dan?

Wat dán?

Ik sloop zijwaarts de gang in met het risico daar iemand tegen het lijf te lopen, maar het gebeurde niet. Terwijl ik over de drempel stapte, trok ik de deur van de logeerkamer achter me dicht, als barrière tussen mij en degene die uit de kast was gekomen, als ik me het piepen van de scharnieren tenminste niet had ingebeeld. Kennelijk was de benedenverdieping toch op een andere stroomgroep aangesloten dan de bovenverdieping, want onder aan de trap, achter in de donkere gang, zag ik een roze schijnsel.

Ik wachtte niet om te kijken of er iemand uit de logeerkamer zou stormen en rende naar de trap.

Ik hoorde een deur achter me opengaan.

Hijgend rende ik met twee treden tegelijk de trap af en ik was bijna op de overloop toen mijn porseleinen hoofd langs me heen zeilde. De poppenkop vloog tegen de muur voor me in stukken. Geschrokken beschermde ik mijn ogen met mijn onderarm. Stukjes porselein sloegen in mijn gezicht en tegen mijn borst.

Mijn rechterhak kwam terecht op de gladde afgeronde rand van een traptree en gleed weg. Bijna ging ik onderuit en ik viel wankelend naar voren tegen de muur van de overloop, maar ik wist mijn evenwicht te bewaren.

Op de overloop kraakten stukjes van mijn porseleinen gezicht onder mijn voeten. Ik keerde me snel om naar mijn aanvaller.

Het onthoofde lijf van de pop, toepasselijk in effen zwart gekleed, suisde naar beneden. Net op tijd dook ik weg, de pop zeilde over me heen en knalde tegen de muur achter me.

Toen ik opkeek en het pistool op het donkere trappenhuis boven me richtte, was er niemand om een kogel op af te vuren; het leek of de pop zijn eigen kop had losgerukt om me die naar het hoofd te gooien, waarna hij zichzelf naar beneden had geworpen. Het licht beneden ging uit.

Uit het onheilspellende duister steeg een brandlucht op.

15

Rondtastend in het ondoordringbare duister voelde ik eindelijk de leuning van de trap; met een klamme hand omklemde ik het gladde hout en daalde het onderste gedeelte van de trap af naar de hal achter de voordeur.

Er zat een eigenaardige werveling in het donker dat zich onder het afdalen in allerlei bochten om me heen leek te wringen. Toen begreep ik opeens dat ik niet de duisternis maar een sterke tocht voelde: stromen warme lucht kronkelden zich de trap op.

Een seconde later stroomden eerst slierten, toen tentakels en vervolgens pulserende massa’s stinkende rook van beneden naar boven, niet zichtbaar maar wel tastbaar, en ze omsloten me zoals de vangarmen van een reusachtige zeeanemoon een duiker omklemmen. Hoestend, rochelend en naar lucht happend keerde ik me om in de hoop uit een raam op de bovenverdieping te kunnen klimmen, hoewel niet door het raam in de badkamer waar Angela wachtte.

Vanaf de overloop beklom ik drie of vier treden van de tweede helft en bleef weer staan. Mijn ogen traanden van de rook, en door de rookwolken heen zag ik een flakkerend vuur boven me. Brand.

Er was zowel beneden als boven brand gesticht. De gestoorde kinderen die zich hier verscholen hielden waren met een krankzinnig spelletje bezig en het leken er opeens zovéél. Ze deden me denken aan dat complete peloton achtervolgers dat achter het mortuarium als uit het niets leek te zijn opgedoken, alsof Sandy Kirk het vermogen bezat om de doden uit hun graven te wekken. Terug naar beneden, sneller nu, rende ik naar mijn enige hoop op zuurstof. Ik kon het nergens anders vinden dan op het laagste punt van het huis, want rook stijgt op terwijl het vuur onderaan koelere lucht aanzuigt om zichzelf in stand te houden.

Iedere inademing gaf me een hoestkramp, versterkte mijn gevoel van verstikking en verhevigde mijn paniek, zodat ik mijn adem inhield tot ik in de hal was. Daar liet ik me op mijn knieën vallen, strekte me op de grond uit en merkte tot mijn opluchting dat ik weer kon ademen. De lucht was warm en stonk bitter, maar omdat alles relatief is, was ik er veel blijer mee dan met de heerlijke zeelucht aan de kust van de Grote Oceaan.

Ik lag daar niet om me over te geven aan de geneugten van een diepe ademhaling, maar ik bleef lang genoeg liggen om mijn vervuilde longen met een paar diepe inademingen schoon te maken en genoeg speeksel te verzamelen om het nodige roet uit te spuwen.

Toen hief ik mijn hoofd om te onderzoeken hoe ver de kostbare veilige zone zich uitstrekte. Niet ver. Tien tot vijftien centimeter. Toch moest die ondiepe poel me genoeg lucht kunnen geven om uit het huis te kunnen ontsnappen.

Maar daar waar de vloerbekleding brandde, was natuurlijk nergens een veilige zone te vinden.

Het licht was nog uit en de dichte rook ontnam me ieder zicht; als een bezetene kroop ik op mijn buik naar het punt waar ik hoopte de dichtstbijzijnde uitgang, de voordeur, te vinden. Het eerste ding waar ik in het duister tegenop botste was een sofa, althans zo voelde het. Dat betekende dat ik door de boogdeur in de zitkamer was beland, minstens negentig graden uit de koers die ik dacht te volgen.

Helderoranje vuurflitsen spietsten nu door de betrekkelijk verse lucht langs de vloer en verlichtten de dichte massa’s rook vanonder af als waren het dreigende donderwolken boven een vlakte. Op mijn ooghoogte met mijn neus tegen het vloerkleed strekte het beige nylontapijt zich uit als een veld droog gras dat door onrustig flakkerende bliksems wordt verlicht. Deze smalle, zuurstofhoudende ruimte onder de rookdeken leek een alternatieve wereld, waarin ik terecht was gekomen nadat ik een deur tussen verschillende dimensies was binnengegaan.

Deze onheilspellende lichtflitsen waren reflecties van het vuur dat elders in de kamer woedde, maar ze konden het duister niet genoeg doordringen om me bij het zoeken naar een uitweg behulpzaam te zijn. Het stroboscopisch geflakker droeg alleen bij aan mijn verwarring en maakte me nog banger dan ik al was.

Zolang ik het vuur niet zag, kon ik me inbeelden dat het in een afgelegen hoek van het huis brandde. Nu kon ik mezelf niet langer voor de gek houden. Toch had ik niets aan de weerschijn van het vuur, omdat ik niet kon bepalen of het een paar centimeter of een meter van me af brandde, of het naar me toekroop of juist van me af, zodat het licht mijn angst vergrootte maar me niet tot hulp was.

Of ik had meer last van de rook dan ik zelf besefte, zoals een verstoorde tijdsbeleving, of het vuur verspreidde zich met ongewoon grote snelheid door het huis. De brandstichters hadden waarschijnlijk een uiterst brandbare stof gebruikt, misschien benzine. In mijn wanhopige vastberadenheid om naar de hal terug te keren en vandaar naar de voordeur, hapte ik naar de steeds scherper wordende lucht langs de vloer en kronkelde door de kamer, waarbij ik me op mijn ellebogen over het kleed sleepte en me tegen meubels afzette, tot ik mijn voorhoofd hard tegen het metselwerk van de open haard stootte. Ik was nog verder van de hal verwijderd en ik zag mezelf niet als een kerstman door de schoorsteen naar het dak klimmen en vandaar terug naar mijn arreslee. Ik werd duizelig. Een stekende hoofdpijn doorkliefde mijn schedel van mijn linker wenkbrauw tot mijn scheiding aan de rechterkant. Mijn ogen prikten van de rook en van het zilte zweet dat erin liep. Ik stikte nog net niet, maar ik kokhalsde van de prikkelende dampen die de versere lucht langs de vloer al vergiftigden en de gedachte kwam bij me op dat ik dit misschien niet zou overleven.

Uit alle macht probeerde ik me te herinneren hoe de haard ten opzichte van de boogdeur lag. Ik wurmde me langs de verhoogde stookplaat en kroop daarna weer in schuine lijn de kamer door. Het kwam me absurd voor dat ik geen uitweg vond. Jezus, het was toch geen groot herenhuis of een kasteel, gewoon een bescheiden huis met zeven niet al te grote kamers, twee badkamers en nog een aparte wc beneden; zelfs de meest uitgekookte makelaar kon het met geen mogelijkheid zo beschrijven dat het leek alsof het huis genoeg ruimte had om de hertog van Wales en zijn gevolg te kunnen herbergen.

’s Avonds op het journaal zie je soms een verslag van een brand waarbij mensen zijn omgekomen; als kijker kun je je dan nauwelijks voorstellen dat de slachtoffers niet bij een raam of deur konden komen waar ze maar tien stappen van afstonden. Behalve natuurlijk als ze dronken of apestoned waren. Of zo stom om Minoes uit de vlammen te willen redden. Wat misschien heel lelijk klinkt, omdat ik diezelfde avond in zekere zin door een kat werd gered. Maar nu begreep ik hoe mensen sterven onder dergelijke omstandigheden: de rook en het woelende duister waren veel desoriënterender dan drugs of drank, en hoe meer bezoedelde lucht je inademde, des te minder je kon nadenken, tot al je gedachten op hol sloegen en zelfs paniek niet hielp om je te concentreren.

Toen ik naar boven was gerend om te kijken wat er met Angela was gebeurd, had ik me verbaasd over hoe kalm en beheerst ik ondanks de dreiging van het naderend geweld was gebleven. Met een kwak mannelijke trots, zo vet als een beker mayonaise, had ik zelfs een verontrustend enthousiasme voor het gevaar gevoeld. Wat er al niet kan veranderen in tien minuten! Nu me keihard duidelijk werd dat ik nog niet de helft van de allure van Batman bezat om aan dergelijke situaties het hoofd te bieden, kon de romantiek van het gevaar me niet meer boeien.

Plotseling schuurde iets vlak langs me, iets dat uit het vervloekte duister naar me toe was gekropen, iets dat aan mijn hals en kin snuffelde … iets lévends. In het grote circus van mijn fantasie zag ik Angela Ferryman, gereanimeerd door een boosaardig voodoo-ritueel, op haar buik over de grond naar me toe glijden om met koude lippen een bloederige kus op mijn keel te drukken. De gevolgen van het zuurstoftekort werden zo ernstig dat zelfs dit afgrijselijke beeld me niet met een schok tot een helderder besef bracht. In een reflex loste ik een schot.

Goddank schoot ik totaal de verkeerde kant op, want zelfs toen de knal van het schot nog door de kamer nagalmde, voelde ik de koude neus aan mijn keel en de warme tong in mijn oor van mijn brave hond, mijn trouwe metgezel, mijn enige echte Orson.

‘Hallo, jongen,’ zei ik, maar het kwam eruit als een onverstaanbaar gerochel.

Hij likte mijn gezicht. Hij had een hondenadem, maar dat kon ik hem niet kwalijk nemen.

Ik knipperde verwoed met mijn oogleden om helderder te kunnen zien. Rood licht pulseerde nog feller door de kamer dan tevoren, maar toch zag ik niet meer dan een vage indruk van zijn harige kop die hij voor me tegen de grond gedrukt hield.

Toen besefte ik dat als hij het huis was binnengekomen om me te zoeken, hij me ook naar buiten kon brengen voordat we met de stank van brandend denim en schroeiend hondenhaar vlam zouden vatten.

Met een uiterste krachtsinspanning kwam ik trillend overeind. Die ellendige hardnekkige braakneigingen staken de kop weer op, maar het lukte me ook nu weer om ze weg te slikken.

Ik kneep mijn ogen dicht en probeerde niet om aan de golf intense hitte te denken die me abrupt overviel. Ik greep Orson bij zijn leren halsband; die was niet moeilijk te vinden, omdat hij tegen mijn benen aangedrukt lag.

Orson hield zijn neus dicht langs de grond, waar hij nog kon ademhalen; zelf moest ik mijn adem inhouden tegen de prikkelende rook toen de hond me door het huis leidde. Hij liet me tegen zo weinig mogelijk meubels aanlopen als mogelijk was, en ik denk ook niet dat hij in zo’n tragische en panische situatie in de stemming was voor grapjes. Toen ik met mijn gezicht tegen een deurpost liep, kostte me dat geen tanden. Toch dankte ik God op die korte tocht door het huis meer dan eens dat ik met XP en niet met blindheid was geslagen.

Net toen ik dacht buiten bewustzijn te raken als ik niet meteen op de grond ging liggen om wat lucht te krijgen, voelde ik een koude tocht op mijn gezicht en toen ik mijn ogen opende kon ik mijn omgeving weer zien. We waren in de keuken aangeland en daar was het vuur nog niet gekomen. Ook geen rook, omdat de wind die door de open keukendeur naar binnen woei alle rook naar de eetkamer dreef.

Op de tafel stonden de drie votiefkaarsen in hun robijnrode houders, de grote cognacglazen en de open fles apricot brandy. Met mijn ogen knipperend naar dit intieme tafereeltje, begon ik bijna te geloven dat de gebeurtenissen van de afgelopen minuten slechts een gruwelijke droom waren geweest en dat Angela levend en wel, nog steeds gehuld in de veel te wijde trui van haar overleden man, daar weer met me aan de tafel zou zitten, haar glas bijvullen en haar bizarre verhaal vervolgen.

Ik had zo’n smerige smaak in mijn droge mond dat ik de fles brandy bijna wilde meenemen. Maar Bobby Halloway zou wel bier in huis hebben en dat was beter.

De grendel op de keukendeur was los. Al is Orson nog zo slim, toch betwijfelde ik of hij de deur had kunnen openen om naar me toe te komen; om te beginnen had hij geen sleutel. Kennelijk waren de moordenaars via de keuken gevlucht.

Buiten hoestte ik hijgend de laatste rook uit mijn longen en stak de Glock in de zak van mijn jack. Terwijl ik mijn klamme handen aan mijn broek afveegde, tuurde ik nerveus de achtertuin in om te zien of er belagers waren.

Een wolk schaduwen, als een school vissen onder het zilveren oppervlak van een vijver; gleed over het maanverlichte gazon. Behalve de op de wind bewegende vegetatie bewoog niets.

Ik greep mijn fiets en duwde hem over de patio naar het overdekte prieel; stomverbaasd keek ik op naar het huis, omdat het nog niet helemaal in vlammen was gehuld. Van buitenaf gezien waren er nog maar weinig aanwijzingen dat het vuur in huis van kamer naar kamer woedde: heldere vlamranken die langs de gordijnen van twee ramen op de bovenverdieping klommen, witte bloembladen rook die uit luchtgaten langs de dakrand bloeiden. Afgezien van het getier en gegrom van de onregelmatige windvlagen was het onnatuurlijk stil. Moonlight Bay mag dan geen grote stad zijn, het heeft niettemin een duidelijk herkenbaar avondgeluid: hier en daar een rijdende auto, verre muziek uit een café-restaurant of een jongen die achter zijn huis gitaar zit te spelen, een blaffende hond, het schurende geluid van de grote borstels van een straatveegmachine, stemmen van wandelaars, gelach en gejoel van tieners bij het Millennium Winkelcentrum op Embarcadero Way, nu en dan een melancholiek gefluit als een Amtrak-passagierstrein of een lange rij goederenwagons de spoorwegovergang van Ocean Avenue nadert … Maar nu niet, niet op deze avond. We hadden ons in de meest uitgestorven buurt van een verlaten stadje in de Mojavewoestijn kunnen bevinden. Kennelijk was de knal van het schot dat ik in het huis had gelost niet hard genoeg geweest om iemands aandacht te trekken. Onder het gebogen latwerk van het prieel in de zoete jasmijngeur, met mijn fiets aan de hand waarvan de naven zachtjes tikten, bonkte mijn hart allerminst zacht toen ik me achter Orson aan naar het hek haastte. Hij sprong op en tikte de klink omhoog, een kunstje dat ik hem al eerder had zien doen. Samen liepen we over het pad naar de straat, snel maar zonder te rennen.

We hadden geluk: geen getuigen. Van links noch van rechts enig verkeer op de rijweg en ook geen voetgangers op de stoep. Mocht een van de buren me van het huis zien wegrennen op het moment dat de vlammen naar buiten sloegen, dan kon politiechef Stevenson dat als een reden aangrijpen om naar me op zoek te gaan. Om me neer te schieten als ik mij verzette tegen mijn arrestatie. Of ik me verzette of niet.

Ik stapte op mijn fiets, me in evenwicht houdend met een voet op het asfalt, en keek om naar het huis. De wind sidderde in de bladeren van de grote magnolia’s; door de takken heen zag ik likkende vuurtongen achter verschillende ramen van beide verdiepingen.

Vervuld van verdriet en opwinding, van nieuwsgierigheid en angst, met pijn in mijn hart en duistere vermoedens, reed ik snel weg in de richting van een straat waar het donkerder was. Hard hijgend rende Orson naast me mee.

We waren nog niet bij de hoek toen ik de ramen van huize Ferryman hoorde springen, uit hun sponningen gebarsten door de intense hitte.

16

Sterren tussen takken, maanlicht dat door bladeren werd gefilterd, reuzeneiken, een troostend duister, de vredigheid van grafstenen – en voor een van ons beiden de altijd weer intrigerende lucht van zich schuilhoudende eekhoorns: we waren terug op het kerkhof naast de Sint-Bernadettekerk.

Ik zette mijn fiets tegen een steen met een granieten engel erop, omgeven door een stralenkrans. Zelf ging ik, zonder stralenkrans, met mijn rug tegen een steen zitten die als drager van een groot kruis diende.

In de verte hoorde ik jankende sirenes abrupt tot zwijgen komen. Brandweerwagens arriveerden bij het huis van Angela Ferryman. Ik was niet meteen doorgefietst naar het huis van Bobby Halloway, omdat ik zo onophoudelijk moest hoesten dat ik het stuur van mijn fiets nauwelijks recht kon houden. Ook Orsons draf was een beetje onvast geworden toen hij onder het rennen had geprobeerd de hardnekkige stank van de brand kwijt te raken door flink te niezen.

Nu, in het gezelschap van mensen die zo morsdood waren dat ze zich niet meer aan me stoorden, hoestte ik dik roetzwart slijm op en spoog het uit tussen knoestige boomwortels die boven de grond uitstaken; hopelijk waren mijn fluimen niet dodelijk voor de machtige eik die meer dan twee eeuwen aardbevingen, bliksems, bosbranden, insecten en ziekten had getrotseerd, om nog te zwijgen van de moderne Amerikaanse voorliefde om op iedere straathoek een snackbar neer te zetten. Ik had een smaak in mijn mond alsof ik een portie eierkolen met een sausje van antivriesvloeistof had genuttigd.

Aangezien Orson niet zo lang als zijn roekelozer baasje in het brandende huis was geweest, had hij zich vrij snel hersteld. Ik zat nog te rochelen en te spuwen toen hij al tussen de grafstenen door scharrelde om ijverig naar sporen van dikstaartige boomknaagdieren te snuffelen.

Tussen de hoestaanvallen door praatte ik tegen Orson als hij in zicht kwam; soms hief hij zijn nobele zwarte kop om net te doen of hij naar me luisterde, een enkele keer kwispelstaartte hij erbij om me aan te moedigen, maar meestal kon hij zijn aandacht niet van de eekhoornsporen afhouden.

‘Wat is er verdomme in dat huis gebeurd?’ vroeg ik hem. ‘Wie heeft haar vermoord, waarom hebben ze spelletjes met me gespeeld, wat had al dat gedoe met de poppen te betekenen en waarom hebben ze mijn strot niet doorgesneden om me mét haar te laten verbranden?’

Orson schudde zijn kop en ik probeerde te raden wat hij bedoelde. Tja, hij wist het ook niet. Hij schudde zijn kop omdat hij verbijsterd was. Hij had geen flauw idee. Hij wist niet waarom ze mijn strot niet hadden doorgesneden.

‘Ik geloof niet dat het door de Glock kwam. Ik bedoel, het waren er meer dan een, minstens twee, misschien drie, dus ze hadden me gemakkelijk kunnen overmeesteren als ze het gewild hadden. En hoewel ze haar keel hebben doorgesneden, moeten ze ook vuurwapens op zak hebben gehad. Ik bedoel, het zijn echt schoften, smerige moordenaars. Ze snijden iemands ogen uit voor de lol. Ze zouden niet kinderachtig zijn als het wapens betrof, dus ze zouden niet onder de indruk zijn van mijn Glock.’

Orson hield zijn kop nadenkend schuin. Misschien was het de Glock. Misschien ook niet. Of misschien toch wel. Wie zal ’t zeggen? En wat is een Glock eigenlijk? En wat ruik ik daar voor een luchtje? Wat een verdomd lekker luchtje! Wat een weldadige geur. Is het eekhoornpis? Neem me niet kwalijk, Baas Snow. Ik moet er weer vandoor. De plicht roept.

‘Ik geloof niet dat ze het huis in de fik staken om me te vermoorden. Het kon ze geen donder schelen of ze me vermoordden of niet. Als het ze wel wat had kunnen schelen, dan hadden ze wel meer moeite gedaan om me te grazen te nemen. Ze staken het huis in brand om de moord op Angela te verdoezelen. Dat was de reden, meer niet.’

Snuf, snuf, snuf-snuf-snuf; weg met de laatste restjes smerige lucht van het brandende huis, hier met de verkwikkende eekhoorngeur, weg met het gore, hier met dat heerlijks.

‘Angela was zo’n fantastisch goed mens, ze stond altijd voor iedereen klaar,’ zei ik bitter. ‘Ze verdiende het niet te sterven, laat staan op zo’n manier.’

Orson hield op met snuffelen, maar niet lang. Menselijk lijden. Ja ja, vreselijk, afschuwelijk. Ellende, dood, wanhoop. Maar er valt niets tegen te beginnen. Niets. Zo zit de wereld nu eenmaal in elkaar, het is de aard van de mens. Vreselijk. Ga mee eekhoorns zoeken, Baasje Snow. Daar knap je van op.

Er kwam een brok in mijn keel, geen hevig verdriet maar iets veel banalers, dus ik rochelde op volle longkracht en spoog weer een dikke zwarte oester slijm tussen de boomwortels.

‘Als Sasha hier was,’ zei ik, ‘zou het me benieuwen of ik haar nog steeds zo aan James Dean doe denken.’

Mijn gezicht voelde vettig aan. Ik wreef erover met een hand die ook vettig aanvoelde.

Op het schaarse gras op de graven en over de gepolijste oppervlakten van de granieten grafstenen dansten maanschaduwen als kerkhofgeesten door de bewegende bladeren.

Zelfs in dit vreemde licht zag ik dat de handpalm waarmee ik over mijn gezicht had gestreken onder het roet zat. ‘Volgens mij stink ik een uur in de wind.’

Orson verloor meteen zijn belangstelling voor eekhoornsporen en kwam enthousiast naar me toe. Hij snuffelde ijverig aan mijn schoenen, langs mijn broekspijpen naar mijn borst en stak zijn snuit ten slotte onder mijn jack in mijn oksel.

Soms denk ik dat Orson niet alleen veel meer begrijpt dan wij mensen denken dat een hond kan begrijpen, maar dat hij ook gevoel voor humor en zelfs aanleg tot sarcasme heeft.

Ik trok zijn snuit met enige kracht uit mijn jack, hield zijn kop tussen mijn beide handen en zei: ‘Jij bent zelf ook niet okselfris, jongen. En wat ben jij eigenlijk voor een soort waakhond? Misschien waren ze al bij Angela in huis toen ik kwam, en wist ze dat niet. Maar waarom heb je ze niet in hun achterwerk gebeten toen ze weggingen? Als ze door de keukendeur zijn ontsnapt, moeten ze vlak langs je zijn gekomen. Waarom heb ik in de achtertuin niet een stel boeven aangetroffen die schreeuwend van de pijn met een bloedende reet over het gras lagen te rollen?’

Orson staarde me strak aan. Zijn blik was onpeilbaar. Hij was gechoqueerd door de vraag, door de beschuldiging die erin besloten lag. Gechoqueerd. Hij was een vreedzame hond, een echte vredesengel. Een jager op gummiballen, een gezichtenlikker, een filosoof en een vrolijke metgezel. En bovendien, Baasje Snow, was het mijn taak om schurken buiten te houden, niet om ze binnen te houden. Laat die schurken oprotten. Wie wil die nou over de vloer hebben? Schurken en vlooien, weg ermee.

Terwijl ik neus-aan-neus met Orson zat en in zijn ogen keek, kreeg ik een heel onwezenlijk gevoel, of misschien was het een vlaag van waanzin. Ik beeldde me in dat ik zijn ware gedachten kon lezen, en die waren heel anders dan de dialoog die ik in mijn hoofd met hem voerde. Anders en verontrustend.

Ik liet zijn kop los, maar hij wilde zich niet van me afwenden of zijn ogen neerslaan.

Dat kon ik zelf ook niet.

Als ik Bobby Halloway hier één woord over zou vertellen, zou hij meteen concluderen dat ik rijp was voor een lobotomie. Toch voelde ik dat de hond angst om me had. Hij had medelijden met me omdat ik de ware omvang van mijn verdriet uit alle macht ontkende. Hij had medelijden met me, omdat ik niet wilde inzien hoe sterk het vooruitzicht om alleen te zijn me beangstigde. Maar bovenal maakte hij zich grote zorgen om mijzelf, alsof hij een ramp zag naderen die ik zelf niet opmerkte, een enorm brandend rad, zo groot als een berg, dat me zou verpletteren en slechts mijn gloeiende as zou achterlaten.

‘Wat, wanneer en waar?’ vroeg ik me af.

Orson bleef me strak aankijken. Anubis, de Egyptische tomben-god met de kop van een hond, de weger van de harten der doden, kon me niet doordringender hebben aangestaard. Die hond van mij was geen Lassie, geen zorgeloze Disney-dalmatiër met komieke gebaartjes en een onuitputtelijk vermogen tot ondeugende pret.

‘Soms,’ zei ik tegen hem, ‘jaag je me de stuipen op het lijf.’

Hij knipperde met zijn oogleden, sprong van me weg en liep rondjes om de graven, waarbij hij driftig aan het gras en de afgevallen eikenbladeren snuffelde om vooral net te doen of hij maar een gewone hond was.

Misschien was het Orson niet die me angst aanjoeg. Misschien lag het aan mezelf. Misschien waren zijn heldere ogen spiegels waarin ik de mijne zag en in die weerspiegeling had ik misschien waarheden in mijn hart gelezen waarmee ik niet graag rechtstreeks werd geconfronteerd.

‘Dat is de interpretatie van Bobby Halloway,’ zei ik.

Opeens opgewonden, groef Orson in een hoop geurige bladeren die nog vochtig was van een middag bewateren door het sproeisysteem, begroef er zijn snuit in alsof hij naar truffels zocht, gromde en sloeg met zijn staart op de grond.

Eekhoorns. Hier hebben eekhoorns gepaard. Hier, op deze plek, hier hebben eekhoorns gepaard. Ja, hier! Een muskusluchtje van bronstige eekhoorns. Baasje Snow, hier, kom eens gauw ruiken, gauw dan, kom gauw, kom gauw eekhoornseks ruiken!

‘Ik sta paf,’ zei ik.

Ik had nog steeds een grafsmaak in mijn mond, maar ik hoestte geen satansslijm meer op. Ik zou nu wel naar Bobby’s huis kunnen fietsen.

Ik wilde mijn fiets pakken, maar ging eerst op mijn knieën zitten en keerde me om naar de grafsteen waar ik tegenaan had geleund. ‘Hoe gaat ’t met je, Noah? Rust je nog in vrede?’

Ik hoefde me niet bij te lichten om te weten wat er in de steen gebeiteld stond. Ik had het al talloze malen eerder gelezen en heel wat uren gepeinsd over de naam en de data eronder:

NOAH JOSEPH JAMES
5 juni 1888 – 2 juli 1984

Noah Joseph James, de man met de drie voornamen. Maar het is niet je naam die me verbaast; het is je uitzonderlijk hoge leeftijd. Zesennegentig levensjaren.

Zesennegentig lentes, zomers, herfsten en winters.

Tegen alle sombere verwachtingen in had ik het tot dusver tot achtentwintig levensjaren geschopt. Als ik heel veel geluk heb, haal ik misschien mijn achtendertigste verjaardag. En stel dat de specialisten het bij het verkeerde eind hebben, als de wetten der waarschijnlijkheid in mijn geval worden opgeschort, als het lot met vakantie gaat, word ik misschien wel achtenveertig. Dan heb ik toch nog de helft van de gezegende leeftijd van Noah Joseph James bereikt.

Ik heb hem niet gekend en weet niet wat hij bijna een eeuw lang heeft uitgevoerd, of hij één vrouw had met wie hij samen oud is geworden of dat hij er drie heeft overleefd, of hij zoons heeft gehad die priester of seriemoordenaar zijn geworden, en ik wil het ook niet weten. Ik heb die man een rijk en wonderbaarlijk leven toegedicht. Ik stel me voor dat hij veel heeft gereisd, naar Borneo en Brazilië, naar de herdenking van Mobile Bay en naar New Orleans voor carnaval, naar de zonovergoten eilanden voor de Griekse kust en naar het geheime land Shangri-la in de uitgestrekte hooglanden van Tibet. Ik stel me voor dat hij tot liefhebben in staat was en zelf ook heel wat liefde heeft ontvangen, dat hij een krijger en een dichter was, een avonturier en een geleerde, een musicus en een kunstschilder en een zeeman die de zeven zeeën heeft bevaren, een man die alle hem opgelegde beperkingen, zo die er al waren, krachtig heeft afgeschud. Zolang hij alleen een naam en verder een gesloten boek voor me blijft, kan ik hem laten zijn wat ik wil en kan ik zijn lange, lange leven onder de zon plaatsvervangend meemaken.

‘Hallo, Noah,’ fluisterde ik, ‘toen jij in 1984 stierf, droegen de lijkbezorgers vast geen vuurwapens.’

Ik stond op en liep naar de aangrenzende steen, waar mijn fiets stond onder de waakzame blik van de granieten engel.

Orson gromde zacht. Opeens was hij gespannen, alert. Hij hief zijn kop met gespitste oren. Ondanks het weinige licht meende ik te zien dat hij zijn staart tussen zijn poten hield.

Ik volgde zijn koolzwarte blik en zag een lange man gebogen tussen de grafstenen sluipen. Zelfs in de zwakke schaduwen was hij één en al hoekigheid, als een skelet in een zwart pak. Het leek of een van Noahs buren uit zijn kist was gestapt en aan de wandel ging.

Precies bij de rij graven waar Orson en ik stonden hield de man zijn pas in en raadpleegde een vreemd voorwerp in zijn linkerhand, ter grote van een zaktelefoon, met een verlicht schermpje. Hij tikte toetsen in. De ijle melodie van elektronische tonen weerklonk even over het kerkhof, maar de klank was anders dan van een telefoon.

Op het moment dat de wind een wolk voor de maan wegblies, bracht de man het appelgroene schermpje dichter bij zijn ogen om de gegevens beter te kunnen zien; in die twee zachte lichtbronnen herkende ik hem. Zijn rode haar en roestbruine ogen kon ik niet zien, maar het profiel van het broodmagere gezicht en de dunne lippen kwam me angstig bekend voor. Het was Jesse Pinn, assistent-lijkbezorger.

Pinn zag ons niet, hoewel we hooguit tien of twaalf meter links van hem stonden.

We speelden granieten-beeldje. Orson gromde niet meer; al zou het klaaglijk zuchten van de wind in de eikentakken zijn gegrom hebben overstemd.

Pinn keek op van het apparaatje in zijn hand, wierp een blik naar rechts naar de Sint-Bernadettekerk en raadpleegde nogmaals het schermpje. Toen zette hij koers naar de kerk.

Hoe dicht we ook bij hem waren, hij zag ons niet.

Ik keek naar Orson.

Orson keek naar mij.

De eekhoorns waren vergeten en we volgden Pinn.

17

Zonder om te kijken haastte Pinn zich naar de achterkant van de kerk. Daar liep hij een brede stenen trap af die naar een souterraindeur leidde.

Ik volgde hem op de voet om hem niet uit het oog te verliezen. Bovenaan de trap, drie meter van hem af, keek ik schuin op hem neer.

Als hij zich omdraaide en omhoogkeek, zou hij me zien voordat ik mijn hoofd kon terugtrekken, maar ik maakte me er geen zorgen om. Hij leek zo op te gaan in zijn bezigheid dat zelfs hemels bazuingeschal en de luidruchtige verrijzenis van de doden uit hun graven hem niet hadden kunnen afleiden.

Weer keek hij aandachtig naar het geheimzinnige apparaatje in zijn hand, zette het uit en stak het in de binnenzak van zijn jas. Uit een andere zak diepte hij een tweede apparaat op, maar er was te weinig licht om te kunnen zien wat dat was; dit voorwerp bevatte geen verlichte onderdelen.

Zelfs boven het geruis van de wind en de eikenbladeren uit hoorde ik een reeks tikkende en schrapende geluiden. Daarna volgde een harde klik. En nog een. En nog een.

Bij de vierde klik meende ik het typische geklik te herkennen. Het was een Lockaid-pistool om sloten mee te openen. Zo’n pistool heeft een naaldvormige pen die in het sleutelgat onder de tuimelaars wordt gestoken. Haal je vervolgens de trekker over, dan springt er een platte stalen veer omhoog die de tuimelaars op één lijn brengt.

Een paar jaar geleden had Manuel Ramirez me eens een demonstratie met een Lockaid gegeven. Dergelijke pistolen mogen alleen door ordehandhavers worden gebruikt en het bezit ervan door burgers is bij de wet verboden.

Hoewel Jesse Pinn al even overtuigend een uitdrukking van medeleven op zijn smoel kon toveren als Sandy Kirk, cremeerde hij moordslachtoffers in een lijkoven met de bedoeling het bewijsmateriaal van halsmisdrijven te laten verdwijnen. Zo iemand zou zich niet laten hinderen door een verbod op het bezitten van een Lockaid. Misschien had hij wel grenzen. Misschien zou hij niet zomaar een onschuldige non in een ravijn duwen. Maar toch, wanneer ik terugdacht aan het scherpe gezicht en die priemende blik in zijn roodbruine ogen toen hij eerder op de avond naar het raam van het crematorium was gelopen, zou ik mijn hand niet voor hem in het vuur hebben durven steken wat die non betreft. Pinn moest de slotopener vijf keer gebruiken om alle palletjes in het slot omhoog te laten klikken. Nadat hij de deur muisstil had geprobeerd, stak hij de Lockaid in zijn zak.

Zodra hij de deur openduwde, zag ik dat het raamloze souterrain helder verlicht was. Afgetekend in silhouet stond hij een halve minuut op de drempel te luisteren, met zijn knokige schouders naar links en zijn hoofd schuin naar rechts gebogen, waarbij zijn verwaaide haar als stro wapperde; plotseling rechtte hij zijn rug als een tot leven gekomen vogelverschrikker die zich van zijn kruis rukt. Hij liep naar binnen en duwde de deur maar half achter zich dicht.

‘Blijf,’ fluisterde ik tegen Orson.

Ik liep de trap af en mijn trouwe hond volgde me.

Beneden legde ik mijn oor tegen de deur, maar ik hoorde geen enkel geluid in het souterrain.

Orson stak zijn snuit door de veertig centimeter brede opening en snuffelde. Hoewel ik hem een zacht tikje op zijn kop gaf, bleef hij zo staan.

Ik boog me over hem heen en stak mijn eigen snuit naar binnen, niet om te ruiken maar om te kijken wat erachter lag. Ik kneep mijn ogen tot spleetjes tegen de felle tl-gloed en ik zag een ruimte van ongeveer zeven bij veertien meter met muren en een plafond van betonplaat. Langs de muren stonden toestellen ten dienste van de kerk en de zijvleugel voor de zondagsschool: vijf cv-ketels een grote boiler, elektriciteitskastjes en een aantal apparaten die ik niet kon thuisbrengen.

Jesse Pinn was al bijna bij een deur in de muur tegenover me. Hij liep met zijn rug naar me toe.

Ik deed een stap achteruit en haalde de koker met mijn zonnebril uit mijn borstzakje. Het klittenband ging open met een geluid dat me deed denken aan een slang die een wind laat, al weet ik niet waarom, want ik had nooit van mijn leven een slang een wind horen laten. Mijn al eerder genoemde verhitte fantasie nam even een scatologisch loopje met me.

Toen ik mijn zonnebril had opgezet en weer naar binnen keek, was Pinn in een volgend vertrek verdwenen. Hij had die deur eveneens halfopen laten staan en ook daar brandde licht achter.

‘De vloer is van beton,’ fluisterde ik. ‘Mijn Nikes maken geen geluid, maar jouw nagels tikken. Blijf.’

Ik duwde de deur open en sloop het souterrain in.

Orson bleef buiten, onder aan de stenen trap. Misschien gehoorzaamde hij nu wél omdat ik hem een logische reden had gegeven. Maar het kon ook zijn dat hij onraad had geroken. Het reukvermogen van een hond is duizenden malen scherper dan het onze, zodat hij daarmee veel meer aan de weet kan komen dan een mens met al zijn zintuigen bij elkaar.

Met mijn zonnebril op was ik tegen het licht beschermd, maar kon toch voldoende zien om mijn pad te vervolgen. Ik meed het open middengedeelte en bleef dicht bij de geisers en de andere toestellen, waartussen ik kon wegduiken en me hopelijk kon verbergen als ik Jesse Pinn hoorde terugkeren.

Zweet en tijd hadden de beschermende werking van zonnebrandlotion op mijn gezicht en handen vrijwel tenietgedaan, maar ik vertrouwde erop dat de roetlaag op mijn huid hetzelfde effect had. Het leek of ik zwartzijden handschoenen droeg en ik nam aan dat mijn gezicht er net zo uitzag.

Bij de tussendeur aangekomen, hoorde ik ergens daarachter twee mannenstemmen. Een van de mannen was Pinn. De stemmen klonken gesmoord en ik verstond niet wat er werd gezegd.

Ik keek achterom naar de buitendeur waar Orson me nakeek, één oor gespitst en het andere in rust.

Achter de binnendeur lag een lang, smal en grotendeels leeg vertrek. Er brandden maar een paar lampen; ze hingen aan kettingen tussen waterleidingbuizen en elektrische leidingen aan het plafond. Toch zette ik mijn zonnebril niet af.

Aan het eind bleek deze doorgang deel uit te maken van een L-vormige ruimte; de ‘poot’ naar rechts was langer en breder dan de eerste, maar ook dit gedeelte was vaag verlicht. Het tweede deel werd gebruikt als opslagruimte, en op zoek naar de stemmen sloop ik langs dozen vol materiaal, zoals versieringen voor kerkelijke feest- en gedenkdagen, en langs archiefkasten met kerkregisters. Overal zag ik schaduwen als een bijeenkomst van monniken met pijen en kappen, en ik zette mijn zonnebril af.

De stemmen werden luider naarmate ik dichterbij kwam, maar de akoestiek was heel slecht en ik kon er nog steeds geen woord van verstaan. Hoewel hij niet schreeuwde, kon ik aan de ingehouden dreiging in zijn stem wel horen dat Pinn boos was. Het leek of de andere man Pinn probeerde te kalmeren.

Een complete en levensgrote kerstgroep nam de helft van de ruimte in beslag, niet alleen de Jozef en Maria met het kindje Jezus in een kribbe, maar ook de stal met de Drie Wijzen, kamelen, ezels, lammetjes en engelen met bazuinen. De stal was van stevig timmerhout vervaardigd en de balen hooi waren echt. Alle beelden waren van gips over een frame van kippengaas en latjes; inclusief de kledingstukken waren de figuren door een vaardige kunstenaarshand geschilderd en vervolgens van een waterafstotende laklaag voorzien, waardoor ze zelfs in het vage licht een soort bovennatuurlijke glans hadden. Te oordelen naar het gereedschap, de verfbussen en ander materiaal rondom de beelden werden ze gerestaureerd, waarna het gehele tableau tot het volgende kerstfeest zou worden afgedekt.

Ik kon nu af en toe een woord uit het gesprek tussen Pinn en de onbekende man opvangen en ik sloop verder langs de beelden, waarvan sommige groter waren dan ik. Het was een verwarrend tafereel, omdat ze kriskras door elkaar heen stonden. Zo hield een van de wijzen zijn neus in de geheven klaroen van een engel en leek Jozef druk in gesprek verwikkeld met een kameel. Niemand had ook maar de minste aandacht voor het kindje Jezus in de kribbe die op een baal hooi aan de zijkant stond. Maria had wel een hemelse glimlach en een smachtende blik, maar het voorwerp van haar bewondering was een zinken emmer, niet haar goddelijke zoon. Een tweede wijze uit het Oosten leek grote belangstelling te hebben voor het achterwerk van een kameel.

Ik laveerde tussen de chaos door en gebruikte een luitspelende engel aan het eind als dekking. Zelf bleef ik in de schaduw, maar toen ik om de ronding van een half ontplooide vleugel gluurde, zag ik Jesse Pinn op een meter of zes van me af in het licht. Hij stond te foeteren tegen iemand bij de trap die naar de begane grond van de kerk leidde.

‘Je was gewaarschuwd,’ zei Pinn en hij verhief zijn stem tot het bijna als een snauw klonk. ‘Hoe vaak ben je al niet gewaarschuwd?’

Ik kon de ander nog niet zien, omdat Pinn tussen hem en mij in stond. Op zachte en vlakke toon zei hij iets, maar ik kon het niet verstaan.

De lijkbezorger reageerde met afkeer en begon driftig te ijsberen, waarbij hij een hand door zijn warrige haar haalde.

Nu zag ik dat de andere man Tom Eliot was, de pastoor van de kerk.

‘Stomme idioot, achterlijke flapdrol die je bent!’ zei Pinn nijdig. ‘Kwebbelende, kwezelende imbeciel!’

Pastoor Eliot was een gezette, ietwat gedrongen man, met het expressieve en beweeglijke gezicht van een geboren komiek. Hoewel ik geen lid was van zijn kerk – van geen enkele kerk trouwens – had ik diverse malen met hem gesproken, en hij leek me een goedgemutst heerschap vol zelfspot met een groot gevoel voor humor en een bijna kinderlijk enthousiasme voor het leven. Ik begreep heel goed waarom hij door zijn parochianen op handen werd gedragen.

Pinn droeg hem niet op handen. Hij hief een benige hand en richtte een knokige vinger op de geestelijke. ‘Ik word ziek van jou, eigengereid stuk vreten.’

Blijkbaar had de eerwaarde zich voorgenomen niet op dit grove verbale geweld te reageren.

Terwijl hij heen en weer bleef lopen, kliefde Pinn de lucht met de zijkant van zijn hand, alsof hij, tot zijn frustratie, de grootste moeite had om zijn woorden in een vorm te gieten die de priester begreep. ‘Wij pikken die ellende van jou niet meer, die vervloekte bemoeizucht. Ik ga je niet persoonlijk je tanden uit je bek schoppen, al zou me dat ongetwijfeld een groot genoegen doen. Ik heb nooit van dansen gehouden, zoals je weet, maar ik zou het graag op jouw stomme smoel willen doen. Maar nu geen dreigementen meer, zoals voorheen. Nee, daar begin ik niet meer aan. Ik zal zelfs niet meer dreigen dat ik hén achter je aan stuur, want ik denk dat je dat zelfs wel een aantrekkelijk idee zou vinden. Pastoor Eliot de martelaar! Stervend voor God! Ja, dat zou je wel willen, hè? De martelaar spelen, zonder een kik te geven een ellendige dood sterven.’

Pastoor Tom stond met gebogen hoofd en neergeslagen ogen, zijn armen slap omlaag, alsof hij geduldig wachtte tot de orkaan voorbij was.

De passiviteit van de geestelijke maakte Pinn nog kwader. De lijkbezorger stompte met de puntige knokkels van zijn rechtervuist in de palm van zijn linkerhand, alsof hij de pets van vlees op vlees wilde horen. Zijn stem klonk al even honend als woedend. ‘Op een nacht word je wakker en dan krioelen ze allemaal over je heen, of misschien overrompelen ze je in de klokkentoren of in de sacristie als je neerknielt voor je gebedje, en dan geef je je in extase aan hun genade over, in een zieke extase, genieten van de pijn, sterven voor je God. Want zo wil je het toch? Sterven voor je dode God, je eigen lijdensweg die je regelrecht naar de hemel voert. Stomme klootzak. Achterlijke gek. Je zou zelfs voor ze bidden, je zou je een ongeluk bidden terwijl ze je levend aan stukken rijten. Ja toch, pastoortje?’

De gezette geestelijke bleef op deze tirade met neergeslagen ogen in zijn zwijgen volharden.

Het kostte me grote moeite zelf stil te blijven. Ik had Jesse Pinn wel een paar vragen te stellen. Een heleboel vragen.

Maar ik had hier geen brandende crematoriumoven bij de hand om zijn voeten in te steken en hem tot antwoorden te dwingen. Pinn bleef staan en boog zich dreigend naar de pastoor. ‘Géén dreigementen meer tegen jou, priestertje. Dat heeft toch geen zin. Het geeft je maar een kick om te kunnen denken aan je lijdensweg voor de Heer. Dus als je ons voor de voeten blijft lopen, doen we het volgende: we pakken je zuster, die mooie Laura.’

De geestelijke hief zijn hoofd en keek Pinn strak aan, maar hij bleef zwijgen.

‘Ik maak haar eigenhandig af,’ beloofde Pinn. ‘Hiermee.’ Vanonder zijn jas haalde hij een pistool voor den dag, kennelijk uit een schouderholster. Ondanks het slechte licht en de afstand zag ik dat de loop ongewoon lang was.

In een beschermende reflex stak ik mijn hand in mijn jaszak, op de handgreep van de Glock.

‘Laat haar gaan,’ zei Eliot.

‘We laten haar niet gaan. Ze is te … interessant,’ zei Pinn. ‘Voordat ik Laura doodschiet, verkracht ik haar. Ze ziet er nog steeds goed uit, ook al wordt ze een beetje vreemd.’

Laura Eliot, die een collega en vriendin van mijn moeder was geweest, mocht inderdaad een knappe vrouw worden genoemd. Ook al had ik haar een jaar niet gezien, ik kon me haar goed voor de geest halen. Het verhaal ging dat ze een baan in San Diego zou hebben gekregen, nadat ze bij de universiteit was ontslagen. Mijn vader en ik hadden nog eens een brief van Laura ontvangen en het was een teleurstelling voor ons geweest dat ze niet persoonlijk afscheid was komen nemen. Maar kennelijk was dat verhaal verzonnen en bevond ze zich nog steeds hier in de buurt, waar ze ergens tegen haar wil werd vastgehouden.

Eindelijk vond pastoor Tom zijn stem terug en hij zei: ‘Moge God je helpen.’

‘Ik heb geen hulp nodig,’ zei Pinn. ‘Als ik de loop in haar mond ram, zal ik haar vertellen dat haar broer zegt dat hij haar weer zal zien, hij ziet haar in de hel en dan schiet ik haar door haar hersens.’

‘God sta me bij.’

‘Wat zei je, priestertje?’ vroeg Pinn spottend.

Pastoor Tom zweeg.

‘Zei je: “God sta me bij”?’ sarde Pinn. ‘“God sta me bij”? Dat mocht je willen. Je bent niet langer een van zijn schaapjes, zou ik zo denken.’

Na deze merkwaardige uitspraak liet de geestelijke zich met zijn rug tegen de muur vallen en hij bedekte zijn gezicht met zijn handen. Het kon zijn dat hij huilde, dat kon ik niet goed zien.

‘Stel je het gezicht van die mooie zus van je even voor,’ zei Pinn. ‘En dan hoe ze zich in alle bochten wringt en kronkelt en hoe haar schedel aan flarden wordt geschoten.’

Hij loste een schot in de lucht. De loop van het pistool was zo lang omdat er een demper opzat; in plaats van een luide knal, hoorde ik niet meer dan een geluid als van een vuist die op een kussen slaat.

Op hetzelfde moment sloeg de kogel met een harde klap tegen de rechthoekige metalen kap van de tl-buis pal boven Pinns hoofd. De buis versplinterde niet, maar de kap zwaaide wild aan de kettingen heen en weer en een ijzige zeis van licht zwiepte maaiend door het vertrek.

Hoewel Pinn aanvankelijk niet bewoog, sprong zijn schaduw als een vogelverschrikker in de ritmische zwaaibeweging heen en weer naar andere schaduwen die als gitzwarte vogels klapwiekten. Toen stak hij het pistool in de holster onder zijn jasje.

Terwijl de kettingen van de zwaaiende kap ronddraaiden, schuurden ze zo hard langs elkaar dat er een griezelig getingel ontstond, alsof duivelse koorknapen in bebloede hemden en soutanes de valse klokjes van een satanische mis klingelden.

Dit schrille geluid en de heen en weer springende schaduwen schenen Jesse Pinn enorm op te winden. Hij slaakte een onmenselijke kreet, primitief en waanzinnig, zo’n krijs waarmee je wakker schrikt uit een nachtmerrie en die je doet afvragen waar de mens eigenlijk van afstamt. Terwijl het schuim hem op de lippen stond, gaf hij de geestelijke met zijn vuisten twee harde stoten in de buik.

Snel stapte ik uit de schaduw van de luit spelende engel en probeerde het Glock-pistool te trekken, maar het bleef steken in de voering van mijn jaszak.

Eliot klapte dubbel, waarop Pinn zijn vingers ineenstrengelde en de pastoor met beide handen een klap achter in zijn nek gaf. Tom Eliot viel op de grond. Eindelijk rukte ik het pistool los uit mijn zak.

Pinn schopte de geestelijke in zijn ribben.

Ik hief de Glock, richtte op Pinns rug en maakte de pal van het laservizier los. Terwijl de dodelijke rode stip verscheen tussen zijn schouderbladen, wilde ik zo is het genoeg zeggen, maar de lijkbezorger liet zijn slachtoffer met rust en stapte achteruit.

Ik hield mijn mond. ‘Als je geen deel van de oplossing bent,’ zei Pinn tegen Eliot, ‘ben je een deel van het probleem. En als je geen deel van de toekomst kunt uitmaken, zorg dan dat je hier opsodemietert.’

Dat klonk als een slotregel. Ik deed het laservizier uit en verschool me achter de engel net op het moment dat de lijkbezorger zich van pastoor Tom afwendde. Hij zag me niet.

Onder het gekners van de kettingen liep Jesse Pinn dezelfde weg terug waarlangs hij was gekomen; het geluid werkte op mijn zenuwen en leek nu niet meer van boven zijn hoofd maar uit zijn lichaam te snerpen, alsof hij vol tjirpende sprinkhanen zat. Zijn schaduw schoot voor hem uit en sprong dan achter hem tot hij de zwiepende lamp was gepasseerd, waarna hij in het donker verdween en de hoek naar de andere poot van de L-vormige ruimte om sloeg.

Ik stak de Glock weer in mijn jaszak.

Veilig van achter de rommelige beeldengroep keek ik naar Tom Eliot. Krimpend van pijn lag hij in foetushouding onderaan de trap.

Ik overwoog om naar hem toe te gaan om te kijken of hij ernstig gewond was en om te proberen meer te weten te komen over de omstandigheden die tot de confrontatie hadden geleid waarvan ik zojuist getuige was geweest. Maar ik voelde er weinig voor om mijn aanwezigheid kenbaar te maken en bleef staan waar ik stond. Een vijand van Jesse Pinn zou een bondgenoot van me moeten zijn; niettemin had ik geen enkele zekerheid of de pastoor mij wel goedgezind was. Hoewel de geestelijke en de lijkbezorger duidelijk een ernstig verschil van mening hadden, speelden ze beiden een rol in een geheimzinnige onderwereld waarvan ik tot op die avond niet het minste benul had gehad, dus moesten de heren onderling meer met elkaar gemeen hebben dan met mij. Ik kon me zelfs goed indenken dat de pastoor, als hij me in het vizier kreeg, luidkeels om Jesse Pinn zou gaan roepen, waarop de lijkbezorger rechtsomkeert zou maken om me met die dierlijke kreet op zijn dunne lippen en met zijn fladderende zwarte pak naar de strot te vliegen.

Bovendien werd de zus van de pastoor kennelijk door Pinn en zijn trawanten ergens verborgen gehouden. Met haar in hun macht hadden ze een chantagemiddel om hem naar hun pijpen te laten dansen. Zo’n machtsmiddel had ik niet.

Het angstaanjagende gekners van de zwaaiende kettingen nam geleidelijk af en ook de zeis van licht beschreef een steeds kleiner wordende boog.

Zonder enig protest, zonder zelfs enig gegrom of gekreun, hees de pastoor zich moeizaam overeind. Maar hij kon nog niet helemaal rechtop staan. Gekromd als een gorilla en zonder ook maar iets komisch sleepte hij zich met een hand aan de leuning moeizaam de steile en krakende treden op van de trap naar de kerk. Als hij eindelijk boven zou zijn aangeland, zou hij het licht in het souterrain uitdoen en dan stond ik hier in een duisternis die zelfs de heilige Bernadette, de wonderdoenster uit Lourdes, zou hebben afgeschrikt. Tijd om op te stappen.

Maar voordat ik me een weg terug baande tussen de levensgrote beelden door, keek ik voor het eerst in de geschilderde ogen van de luitspelende engel voor me. Ik meende dat die ogen dezelfde kleur blauw hadden als de mijne. Aandachtig bekeek ik zijn overige glimmend geverniste gelaatstrekken en hoewel het licht zwak was, wist ik zeker dat deze engel en ik hetzelfde gezicht bezaten. Vanwege de gelijkenis stond ik als aan de grond genageld en ik probeerde uit alle macht te begrijpen hoe het mogelijk was dat deze Christopher Snow-engel hier op me had staan wachten. Ik heb mijn gezicht zelden in helder licht gezien, maar ik ken het goed van de spiegelbeelden in mijn gedempt verlichte kamers en dit was zo’n zelfde soort licht. Zonder enige twijfel was het mijn gezicht, weliswaar vroom en veel braver, maar ik was het wel. Na mijn bizarre belevenis in de garage van het ziekenhuis leek ieder feit en ieder voorwerp een bepaalde betekenis te hebben. Ik kon het toeval niet langer uitsluiten. De wereld om me heen leek vol onnatuurlijke gebeurtenissen, waar ik ook keek.

Dit was vast en zeker de weg die naar krankzinnigheid leidde: alles verklaren als één grote samenzwering, beraamd door slimme manipulators die alles zien en alles weten. Geestelijk gezonde mensen begrijpen dat wij niet in staat zijn om samenzweringen op grote schaal lang vol te houden, omdat enkele kenmerkende eigenschappen van de mens zijn dat hij onvoldoende aandacht voor details heeft, de neiging bezit om in paniek te raken en niet in staat is om te zwijgen als het nodig is. In kosmische zin kunnen we nauwelijks onze eigen schoenveters strikken. Als er zoiets als een geheime orde in het universum bestaat, is dat geen mensenwerk en kunnen we die zelfs niet eens begrijpen.

De geestelijke was bijna halverwege de trap.

Verbijsterd bekeek ik de engel.

Heel wat jaren was ik in de kersttijd ’s avonds op de fiets langs deze kerk gereden. De kerstgroep stond altijd uitgestald op het grasveld voor de kerk, alle figuren op hun juiste plaats, waarbij geen van de wijzen met hun geschenken ooit de indruk had gewekt slechts geïnteresseerd te zijn in het achterwerk van zijn kameel. Maar nooit had ik die engel gezien. Of misschien had ik nooit beseft dat hij er was. De logische verklaring daarvoor was natuurlijk dat het tafereel voor mij te fel verlicht was om er lang naar te kunnen kijken. De Christopher Snow-engel had er wel degelijk deel van uitgemaakt, maar ik had me altijd met dichtgeknepen ogen afgewend.

De priester was over de helft van de trap en klom sneller.

Toen schoot me te binnen dat Angela Ferryman hier geregeld naar de kerk was gegaan. Haar liefde voor poppenmaken kennende, mocht ik er ongetwijfeld van uitgaan dat ze zich had laten overhalen om haar talent aan te wenden voor het vervaardigen van de kerstgroep.

Mysterie opgelost.

Toch begreep ik nog steeds niet waarom ze een engel mijn gezicht had gegeven. Als mijn hoofd ergens in de stal op zijn plaats was, dan wel op de ezel. Ze had me duidelijk veel hoger aangeslagen dan ik verdiende.

Onwillekeurig kwam me een beeld van Angela voor de geest: zoals ze daar op de grond in de badkamer had gelegen, haar starende blik gericht op een punt dat verder lag dan het verste sterrenbeeld, haar hoofd schuin achterover in de wc-pot, haar keel opengereten.

Opeens was ik ervan overtuigd dat ik een belangrijk detail over het hoofd had gezien toen ik haar deerlijk mishandelde lijk had gevonden. Terugdeinzend voor het vele bloed, overmand door verdriet, in een toestand van shock en angst, had ik niet lang naar haar kunnen kijken, zoals ik jarenlang de helderverlichte beeldengroep voor de kerk niet goed had kunnen bekijken. Ik had een belangrijke aanwijzing gezien, maar ik had die niet bewust geregistreerd. Nu kwelde mijn onderbewustzijn me ermee.

Toen pastoor Tom Eliot boven aan de trap was gekomen, barstte hij in snikken uit. Hij ging op de bovenste tree zitten en huilde ontroostbaar.

Ik kon het beeld van Angela’s gezicht niet vasthouden. Ik stelde het uit tot later, als ik meer tijd had om die gruwelijke herinnering te kunnen verwerken.

Van engel naar kameel naar wijze naar Jozef naar ezel naar Maria naar lam naar Lam Gods sloop ik geruisloos tussen de beelden door. Vandaar langs de archiefkasten en de opslagdozen naar de kleinere en smallere ruimte waar weinig lag opgeslagen en vandaar naar de ruimte met de apparatuur.

De snikken van de geestelijke weergalmden langs de betonnen muren en vervaagden tot ze niet meer waren dan het geweeklaag van een geest die zich nauwelijks hoorbaar kan maken door de ijzige afscheiding tussen deze en de andere wereld heen.

Grimmig dacht ik terug aan mijn vaders diepe verdriet in de koelruimte van het ziekenhuis op de avond van mijn moeders dood. Om redenen die ik niet helemaal kan bevatten, houd ik mijn verdriet voor mezelf. Als er zo’n wilde kreet dreigt te ontsnappen, klem ik mijn kiezen op elkaar tot ik de energie eruit heb gekauwd en slik ik het zwijgend door.

In mijn slaap knarsetand ik wel – nogal logisch – en ik word dan soms met pijn in mijn kaken wakker. Misschien ben ik bang in mijn dromen stem te geven aan gevoelens die ik niet tot uitdrukking wil brengen als ik wakker ben.

Op mijn weg naar de buitendeur verwachtte ik dat de wasbleke lijkbezorger, met zijn ogen als oude bloedblaren, zich van boven op me zou laten vallen, of dat hij als een boosaardig duveltje-uit-een-doosje uit een ketelhok te voorschijn zou springen. Maar hij wachtte me nergens op.

Orson had zich achter de grafstenen voor Pinn verscholen en toen ik buiten kwam, rende hij op me af. Te oordelen naar zijn gedrag was de lijkbezorger weggegaan.

Hij staarde me met grote nieuwsgierigheid aan, maar het kon ook zijn dat ik me dat inbeeldde. ‘Ik weet niet precies wat daar binnen gebeurd is,’ zei ik. ‘Ik kan er geen touw aan vastknopen.’ Hij keek bedenkelijk. Dat kan hij heel goed: de onbewogen snuit, de strakke blik.

‘Ik meen het,’ benadrukte ik.

Met Orson naast me liep ik terug naar mijn fiets. De granieten engel die bij mijn rijwiel de wacht had gehouden leek helemaal niet op me.

Van de hevige wind was niet meer over dan een aangenaam briesje en de eiken stonden bijna roerloos.

Een zilveren filigraan van wolken schoof voor de zilveren maan. Een grote vlucht zwaluwen streek vanaf de kerktoren neer op de bomen en ook een paar nachtegalen keerden terug, alsof het kerkhof door de aanwezigheid van Pinn ontheiligd was geweest.

Ik hield mijn fiets met beide handen vast, keek langs de rijen grafstenen en zei: ‘“… het duister om hen heen nam vaste vorm aan, veranderde ten slotte in aarde.” Louise Gluck, een groot dichteres.’

Orson gromde instemmend.

‘Ik weet niet wat hier gebeurt, maar voor hier een eind aan komt vrees ik dat een heleboel mensen zullen sterven. Er zullen waarschijnlijk geliefde vrienden van ons bij zijn. Misschien ikzelf. Of jij.’

Orson keek ernstig.

Ik keek vanaf het kerkhof naar de straten van mijn geboortestad; ze leken opeens beklemmender dan de somberste begraafplaats. ‘Ga mee een biertje drinken,’ zei ik.

Ik stapte op mijn fiets en Orson danste een hondendans op het gras van het kerkhof. Voorlopig lieten we de doden achter ons.

DEEL DRIE
middernachtelijk
uur

18

Voor een fanatieke surfer als Bobby is het vrijstaande huis dat hij bewoont de ideale stek. Het staat helemaal op de zuidelijkste landpunt van de baai en het is het enige gebouw binnen een straal van een kilometer. Links en rechts van het huis dreunt de branding.

’s Avonds lijkt de verlichting van Bobby Halloway’s huis vanuit Moonlight Bay gezien een heel eind verwijderd van de lichten langs de binnenbocht van de baai, zó ver dat toeristen soms denken dat in de vaargeul buiten onze beschermde wateren een boot voor anker ligt. Voor de vaste bewoners is het huis een baken. Het werd vijfenveertig jaar geleden gebouwd, lang voordat het bouwen zo vlak aan zee aan allerlei regels was gebonden. Er kwamen nooit buren, omdat in die tijd veel goedkope grond langs de kust werd aangeboden; daar had men minder last van weer en wind dan op de punt en er waren straten en goede verbindingen naar de bewoonde wereld. Toen alle kavels van het heuvelland achter het strand uiteindelijk waren verkocht, hadden de strenge voorschriften van de Californische Kustcommissie iedere bebouwing op de landpunten van de baai onmogelijk gemaakt.

Lang voordat Bobby eigenaar van het pand werd, had een uitzonderingsclausule in de wet afbraak voorkomen. Hij wilde sterven op die bijzondere plek, zei hij, omringd door het geluid van de branding, maar pas flink na de helft van de eerste eeuw van het komende millennium.

Er loopt geen verharde weg over de landpunt, alleen een breed pad van steenslag, geflankeerd door lage duintjes die met moeite door hoog, verspreid helmgras op hun plaats worden gehouden. De landpunten die de baai omarmen zijn natuurlijke formaties, naar elkaar toe gebogen schiereilanden. Het zijn overblijfsels van de randen van een grote dode vulkaan. De baai zelf was ooit een krater, dichtgeslibd door afzettingslagen van duizenden jaren branding. Aan de voet bij het strand is het zuidelijke schiereiland honderd tot honderddertig meter breed en het versmalt aan het eind tot dertig meter.

Toen ik meer dan halverwege Bobby’s huis was, moest ik afstappen en de rest lopen. Bergjes opgewaaid zand, ongeveer vijfentwintig centimeter hoog, lagen dwars over het pad. Voor de vierwielaandrijving van Bobby’s Jeep stationwagen vormden ze geen enkel obstakel, maar erdoorheen fietsen werd me te zwaar.

Deze wandeling was meestal vredig en nodigde uit tot meditatie. Er heerste op deze avond een serene rust, maar de landpunt kwam me zo onwerelds voor als een stenige heuvelrug op de maan. Ik keek ook telkens om, alsof ik verwachtte dat ik werd gevolgd. De gelijkvloerse bungalow is van teakhout en het dak van cederhouten spanen. Het houtwerk, tot een glanzend zilvergrijs verweerd, ontvangt de streling van het maanlicht als een verliefde vrouw de handen van haar minnaar. Drie zijden van het vierkante huis worden omsloten door een diepe veranda met schommel- en strandstoelen.

Er staan geen bomen. De omgeving bestaat alleen uit zand en helmgras. Ieders oog wordt hoe dan ook getrokken door het prachtige uitzicht, de lucht, de zee en de twinkelende lichtjes van Moonlight Bay die veel verder weg lijken dan een kilometer.

Om mijn zenuwen een beetje te kalmeren wilde ik tijd rekken, dus zette ik mijn fiets tegen de veranda aan de voorkant en liep om het huis heen naar de uiterste punt. Orson volgde me en we stonden samen boven op een steile helling van tien meter naar het strand.

De branding was zo traag dat een surfer slechts met moeite op een golf zou kunnen klimmen; de afdaling zou ook maar kort duren. Het was bijna dood tij, hoewel de maan in het laatste kwartier stond. Bovendien was de branding een beetje rommelig als gevolg van de aanlandige wind die stevig genoeg was om hier wat korte golfslag te veroorzaken, ook al was het in Moonlight Bay vrijwel windstil.

Aflandige wind is het beste, die geeft een glad wateroppervlak. Die wind haalt het schuim van de toppen, houdt de golven langer vast en holt ze uit voordat ze omslaan.

Bobby en ik surfen al vanaf ons elfde jaar, hij overdag, wij samen als het donker is. Veel surfers doen het bij maanlicht, aanzienlijk minder mensen als er geen maan is, maar Bobby en ik geven de voorkeur aan hoge golfslag bij harde wind, zelfs als er geen ster te bekennen valt.

We waren van meet af aan surfgek geweest, volkomen bezeten van onze hobby, maar we groeiden voor ons veertiende jaar uit tot rasechte surfterroristen en tegen de tijd dat Bobby eindexamen deed voor de middelbare school en ik na privéles thuis hetzelfde diploma mocht ontvangen, waren we absolute surfkanjers. Bobby is inmiddels dat stadium al weer voorbij; de naam Bobby is synoniem voor surfen en hij wordt door mensen over de hele wereld geraadpleegd met de vraag waar de hoogste golfslag wordt verwacht.

Wat hou ik veel van de zee bij donker. Het is tot vloeistof gedestilleerd duister en nergens ter wereld voel ik me meer thuis dan op die zwarte deining. Het enige licht dat ooit in de oceaan ontstaat komt van lichtgevend plankton, dat pas oplicht als het wordt verstoord; hoewel het plankton een hele golf in een intens limoengroene gloed kan zetten, is het schijnsel niet gevaarlijk voor mijn ogen. De nachtelijke zee bevat niets waarvoor ik me moet verschuilen of waarvoor ik mijn blik zelfs maar hoef af te wenden.

Toen Orson en ik naar het huis terugliepen, stond Bobby in de deuropening te wachten. Als blijk van onze vriendschap heeft hij op alle lichtknoppen in huis een dimmer laten aanbrengen. Nu had hij alles tot het niveau van kaarslicht gedimd.

Ik heb geen idee hoe hij wist dat ik er was. Orson noch ik hadden enig geluid gemaakt. Maar Bobby weet gewoon altijd alles. Hoewel het pas maart was, liep hij op blote voeten, maar hij had een spijkerbroek aan in plaats van een zwembroek of een short. Hij droeg een hawaïhemd met korte mouwen – andere overhemden heeft hij niet – maar hij had wel een concessie aan het jaargetijde gedaan door een witte katoenen sweater met lange mouwen en een ronde hals te dragen onder het hemd, dat was bedrukt met felkleurige, olijke papegaaien en weelderige palmbladeren.

Toen ik het verandatrapje naar de voordeur beklom, maakte Bobby het shaka-gebaar naar me. Dat is het herkenningsteken van surfers onder elkaar en gemakkelijker dan het handgebaar waarmee ze elkaar in Star Trek begroeten en dat waarschijnlijk van de shaka is afgeleid. Je buigt je drie middelste vingers naar je handpalm, steekt je duim en pink omhoog en beweegt je hand dan langzaam heen en weer. Het kan van alles betekenen: hallo, valt er nog wat te beleven, laat je gaan, geweldige surfrit. Allemaal vriendelijk en het gebaar wordt nooit als een belediging opgevat, behalve door iemand die geen surfer is, zoals een bendelid uit Los Angeles, dan kan het je je leven kosten.

Ik wilde meteen loos gaan en hem alles vertellen wat me sinds zonsondergang was overkomen, maar Bobby stelt prijs op een ontspannen benadering van het leven. Zo ontspannen, dat het op het slome af is. Behalve als hij surft, stelt hij rust erg op prijs. Op zeer grote prijs. Wie vrienden wil worden met Bobby Halloway moet zijn levensbeschouwing aanvaarden. Zo is niets dat op meer dan een halve kilometer van hem af gebeurt een reden om zich zorgen te maken, en geen gebeurtenis is plechtig of deftig genoeg om het dragen van een das te rechtvaardigen. Hij reageert beter op trage conversatie dan op vlot gebabbel, beter op toespelingen dan op directe mededelingen.

‘Kun je me een biertje tappen?’ vroeg ik.

‘Corona, Heineken of Löwenbrau?’ vroeg Bobby.

‘Geef maar een Corona.’

Bobby ging ons voor naar de huiskamer en vroeg: ‘Drinkt die jongen met die staart er vanavond ook een?’

‘Geef hem maar een Heinie.’

‘Pils of bok?’

‘Bok,’ zei ik.

‘Moet een beestachtige avond voor honden zijn geweest.’

‘Ronduit kloten.’

De bungalow bestaat uit een grote huiskamer, een kantoor waar Bobby de golfbewegingen van alle wereldzeeën bestudeert, een slaapkamer, een keuken en een badkamer. De wanden zijn van goed geolied, donkerbruin teakhout, de ramen zijn groot, de vloeren zijn van leisteen en het meubilair is comfortabel.

De enige versiering – afgezien van de schitterende omgeving – bestaat uit acht verbazingwekkende waterverfschilderijen van Pia Kliek, een vrouw van wie Bobby nog altijd houdt, ook al heeft ze hem verlaten om in Waimea Bay te gaan wonen, aan de noordkust van Oahu. Hij wilde met haar mee, maar ze zei dat ze alleen wilde zijn in Waimea dat ze haar spirituele thuis noemt; de harmonie en de schoonheid daar moeten haar de geestelijke rust geven die ze nodig heeft om uit te maken of ze al dan niet met haar lot kan leven. Ik weet niet wat dat betekent. Bobby evenmin. Pia zei dat ze een maand of twee zou wegblijven. Dat was drie jaar geleden. De zeedeining bij Waimea komt uit enorm diep water. De golven zijn er huizenhoog. Pia zegt dat ze zo groen zijn als doorschijnend jade. Soms droom ik dat ik op het strand daar loop en het donderend geweld van die branding hoor. Eens in de maand belt Bobby Pia op, of zij belt hem. Soms praten ze een paar minuten, andere keren uren achtereen. Ze heeft geen andere vriend en ze houdt van Bobby. Pia is een van de aardigste, vriendelijkste en intelligentste mensen die ik ken. Ik begrijp niet waarom ze dit doet. Bobby ook niet. De dagen verstrijken. Hij wacht.

In de keuken nam Bobby een flesje Corona uit de koelkast en gaf het aan me.

Ik draaide de dop eraf en nam een teug. Geen citroen, geen zout, geen pretentieus gedoe.

Voor Orson opende hij een flesje Heineken. ‘De helft, of alles?’

‘Het is een slopende avond,’ zei ik. Ondanks mijn slechte nieuws, voelde ik me opgenomen in de tropische ritmen van Bobbyland. Hij goot het flesje leeg in een diepe, geëmailleerde bak op de grond die hij speciaal voor Orson heeft. Op de bak heeft hij in blokletters rosebud geschilderd, een verwijzing naar de kinderslee in Citizen Kane van Orson Welles.

Het ligt niet in mijn voornemen om van mijn trouwe viervoeter een alcoholist te maken. Hij krijgt niet iedere dag bier en meestal delen we een flesje. Niettemin heeft hij zo zijn pleziertjes en waarom zou ik hem onthouden wat hij lekker vindt. Met zijn formidabele lichaamsgewicht wordt hij van één biertje heus niet dronken. Maar geef hem er twee, en hij geeft een geheel nieuwe betekenis aan het woord ‘feestbeest’.

Terwijl Orson luidruchtig zijn bier oplebberde, opende Bobby een flesje Corona voor zichzelf en leunde tegen de koelkast.

Ik leunde tegen het aanrecht. Er stonden een tafel en stoelen, maar in de keuken hebben Bobby en ik altijd de neiging te leunen.

We lijken in veel opzichten op elkaar. We zijn even groot, wegen ongeveer hetzelfde en hebben dezelfde lichaamsbouw. Hoewel hij heel donkerbruin haar heeft en zulke ravenzwarte ogen dat het soms lijkt of er een blauwige glans overheen ligt, ziet men ons vaak aan voor broers.

We hebben ook allebei een collectie surfknobbels en terwijl Bobby tegen de koelkast leunde, wreef hij afwezig met de zool van zijn ene blote voet over de knobbels op de bovenkant van de andere. Het zijn kalkbultjes die ontstaan door de constante druk tegen een surfplank; je krijgt ze aan je tenen en op je wreven door het watertrappen in naar voren gebogen houding. We hebben ze ook op onze knieën en Bobby heeft ze zelfs op zijn onderste ribben.

Ik ben natuurlijk niet gebruind, zoals Bobby. Hij is méér dan gebruind. Hij is een diepbruine zonnegod, het hele jaar door, en in de zomer ziet hij eruit als goed beboterde toast. Hij speelt een gevaarlijk spel met melanoma en misschien sterven we wel op een dag ten gevolge van dezelfde zon die hij bemint en ik verfoei.

‘Er waren vandaag een paar onwijze joekels,’ zei hij. ‘Zesvoeters, volmaakt van vorm.’

‘Beetje slome bedoening nu.’

‘Ja. Met zonsondergang werd het tam.’

We dronken van ons bier. Orson likte zijn bek tevreden af.

‘Dus je pa is gestorven,’ zei Bobby.

Ik knikte. Sasha had hem zeker wel gebeld.

‘Goed,’ zei hij.

‘Ja.’

Bobby is niet wreed of ongevoelig. Hij bedoelde dat het goed was dat mijn vader niet meer hoefde te lijden.

We zeggen vaak een heleboel met weinig woorden. Mensen zagen ons niet alleen voor broers aan omdat we dezelfde lengte, hetzelfde gewicht en dezelfde lichaamsbouw hebben.

‘Je was op tijd in het ziekenhuis. Dus alles kits.’

‘Inderdaad.’

Hij vroeg me niet hoe ik het verwerkte. Dat wist hij.

‘Dus na het ziekenhuis,’ vervolgde hij, ‘heb je aan een karaoke-wedstrijd meegedaan.

Ik voelde met een zwarte hand aan mijn zwarte gezicht. ‘Iemand heeft Angela Ferryman vermoord en haar huis in brand gestoken om het bewijsmateriaal te laten verdwijnen. Ik was bijna bij de grote onaula-loa in de andere wereld.’

‘Wie is die iemand?’

‘Ik wou dat ik het wist. Dezelfde lui die het lijk van pa hebben gestolen.’

Bobby dronk van zijn bier en zweeg.

‘Ze hebben een zwerver vermoord en zijn lijk met dat van mijn pa verwisseld. Misschien wil je er niets van weten.’

Hij stond even de wijsheid van de onwetendheid af te wegen tegen de kracht van de nieuwsgierigheid. ‘Ik kan altijd vergeten dat ik het heb gehoord, als dat verstandig lijkt.’

Orson liet een boer. Van bier gaat hij boeren.

Toen de hond kwispelstaartte en bedelend opkeek, zei Bobby: ‘Jij krijgt niks meer, baardmans.’

‘Ik heb honger,’ zei ik.

‘En smerig ben je ook. Ga onder de douche en doe kleren van mij aan. Ik flans intussen een paar dikke taco’s voor je in elkaar.’

‘Ik wilde een duik in zee nemen.’

‘Het is kleumen daar buiten.’

‘Voelt aan als achttien graden.’

‘Ik heb het over het water. Geloof me maar, de kleumfactor is hoog. Neem liever een douche.’

‘Orson heeft ook een wasbeurt nodig.’

‘Neem hem mee onder de douche. Handdoeken genoeg.’

‘Heel nobel van je.’

‘Ja, ik ben een ware christen. Ik surf niet meer over de golven, ik loop erover.’

Na een paar minuten in Bobbyland voelde ik me al ontspannen genoeg om mijn verhaal te kunnen doen, zelfs als Angela gelijk had en het einde van de wereld nabij was. Bobby is meer dan een geliefde vriend. Hij is een kalmerend middel.

Opeens duwde hij zich af van de koelkast en hield zijn hoofd luisterend schuin.

‘Hoor je iets?’ vroeg ik.

‘Iemand.’

Ik had niets anders gehoord dan de gestaag afnemende wind. Ik hoorde zelfs de zee niet, omdat de ramen gesloten waren en de branding zo traag rolde, maar ik zag dat Orson ook alert was. Bobby wilde de keuken uitlopen om te kijken wie die bezoeker was. Ik zei: ‘Makker’ en stak hem de Glock toe.

In verwarring staarde hij naar het pistool, daarna naar mij. ‘Hou je gemak.’

‘Die liftende zwerver … Ze hebben zijn ogen uitgesneden.’

‘Waarom?’

Ik haalde mijn schouders op. ‘Omdat ze er zin in hadden?’

Bobby dacht even na over wat ik had gezegd. Toen haalde hij een sleutel uit zijn broekzak en opende een schoonmaakkast. Naar ik me kon herinneren had daar nooit een slot op gezeten. Uit de smalle kast haalde hij een buks met een pistoolhandgreep.

‘Nooit gezien,’ zei ik.

‘Boevenafweer.’

Zo was het leven tot dusver niet in Bobbyland geweest. ‘Hou je gemak,’ kon ik niet nalaten te zeggen.

Orson en ik volgden Bobby de huiskamer door naar de veranda aan de voorkant. De vloed rook een beetje naar kelpwier.

De voordeur lag op het noorden. Er voeren geen boten in de baai, althans niet met boordlichten aan. Rechts twinkelden de lichtjes van Moonlight Bay langs de kust en op de heuvels.

Op de punt van het schiereiland rondom het huis lagen kleine duintjes met helmgras dat blonk in het maanlicht. Er was niemand te bekennen.

Orson liep tot aan het trapje en bleef stokstijf staan, met zijn kop in de lucht. Hij snuffelde en bespeurde een geur die interessanter was dan kelp.

Misschien vertrouwend op zijn zesde zintuig, hoefde Bobby niet eens naar de hond te kijken om zijn vermoeden bevestigd te zien. ‘Blijf hier. Als er iemand te voorschijn komt, zeg dan maar tegen hem dat hij pas weg mag als we zijn parkeerbonnetje hebben gecontroleerd.’

Op blote voeten liep hij het trapje af en de lage duintjes door om over de rand van de landpunt naar het strand te kijken. Het was mogelijk dat iemand zich daar had verstopt om het huis te bespieden.

Bobby volgde de hele rand tot de uiterste punt om ingespannen naar de helling en het strand beneden te turen. Om de paar stappen inspecteerde hij het gebied tussen hem en het huis. Hij hield het geweer in zijn beide handen en voerde zijn speurtocht met militaire precisie uit.

Kennelijk had hij dit meer gedaan. Hij had me nooit verteld dat hij door iemand was bespied of door indringers werd lastiggevallen. Normaal gesproken zou hij het me vertellen als hij een ernstig probleem had.

Ik vroeg me af welk geheim hij verborgen hield.

19

Orson liep weg van het trapje, stak zijn snuit tussen twee spijlen van de balustrade aan de oostzijde van de veranda en keek niet naar Bobby, maar tuurde het schiereiland af in de richting van Moonlight Bay. Uit zijn keel steeg een zacht gegrom op.

Ik volgde zijn starende blik. Zelfs in het maanlicht, op dat moment niet versluierd door wolkenflarden, kon ik niemand bespeuren.

Orson bleef onophoudelijk grommen.

Aan de andere kant van het huis was Bobby op de uiterste punt aangeland en hij bleef langs de rand van de landtong lopen. Hoewel ik hem goed kon zien, was hij niet meer dan een grijze omtrek, afgetekend tegen de gitzwarte achtergrond van de zee en de duistere lucht.

Terwijl ik de andere kant had opgekeken, had iemand Bobby zo snel en gewelddadig kunnen neersteken dat hij geen kreet had kunnen slaken. Dan zou ik er niets van gemerkt hebben. Nu hij de punt achter zich had gelaten en langs de zuidkant naar het huis terugliep, had die wazige gestalte iedereen kunnen zijn.

Tegen de grommende hond zei ik: ‘Je maakt me bang.’

Hoewel ik ingespannen tuurde, zag ik nog steeds geen mens of iets bedreigends aan de kant waar Orson zijn aandacht op gericht had. De enige beweging die ik zag was het wuiven van het hoge verspreide helmgras. De afnemende wind had zelfs de kracht niet meer om zand van de compacte duintjes weg te blazen.

Opeens hield Orson op met grommen en bonkte op zijn zware poten het trapje af, alsof hij achter een prooi aanging. Maar dat deed hij niet. Hij rende wat rond in het duinzand dat een meter van het trapje af lag, hief een achterpoot en leegde zijn blaas. Toen hij weer naar de veranda terugkeerde, zag ik rillingen door zijn flanken gaan. Hij keek weer naar de lange weg, maar gromde nu niet meer. In plaats daarvan jankte hij nerveus.

Die omslag in hem verontrustte me meer dan wanneer hij woedend was gaan blaffen.

Zijdelings schoof ik naar de andere hoek van de veranda, waar ik probeerde oog te houden op de zanderige voortuin en tegelijkertijd Bobby – als hij het inderdaad was – zo lang mogelijk wilde volgen. Maar het duurde niet lang voordat hij aan de zuidzijde achter het huis verdween.

Toen ik besefte dat Orson niet meer jankte, draaide ik me naar hem om en zag dat hij was verdwenen.

Ik meende dat hij in het donker achter iets was aangerend, al was het wel merkwaardig dat hij er zo stil vandoor was gegaan. Gespannen keerde ik weer terug over de veranda naar het trapje, maar ik zag Orson nergens in de maanverlichte duinen.

Toen zag ik hem opeens bij de open voordeur. Hij tuurde achterdochtig naar buiten. Hij stond in de woonkamer, net over de drempel. Hij hield zijn oren plat tegen zijn kop gedrukt. Al zijn nekharen stonden overeind als had hij een elektrische schok gekregen. Hij gromde of jankte niet, maar er bleven rillingen door zijn flanken gaan.

Van Orson kun je veel zeggen, niet in de laatste plaats dat hij heel eigenaardig kan doen, maar hij is niet laf of stom. Wat hem ertoe had gebracht zich in het huis terug te trekken moest iets zijn geweest dat zijn angst rechtvaardigde.

‘Wat is er aan de hand, jongen?’

Hij bleef zonder me zelfs maar een snelle blik waardig te keuren als geobsedeerd naar het dorre landschap achter de veranda staren. Hoewel hij zijn tanden had ontbloot, gromde hij niet meer. Kennelijk koesterde hij nu geen agressieve bedoelingen meer; zijn ontblote tanden leken eerder grote afkeer; weerzin uit te drukken. Toen ik me weer omkeerde om de donkere omgeving af te speuren, zag ik uit mijn ooghoek een snelle beweging. Het was de vluchtige indruk van een man die half gebukt langs het huis in de richting van de zee rende. Ongeveer vijftien meter van me af repte hij zich met lange vloeiende stappen voort over de laatste rij lage duinen die de top van de helling naar het strand markeerden. Snel richtte ik de Glock, maar de rennende man had zich plat op de grond laten vallen, of ik had een spook gezien.

Even dacht ik: Pinn? Nee. Orson zou niet bang voor Jesse Pinn en zijn soortgenoten zijn.

Van de veranda liep ik de drie treden van het houten trapje af en bleef in het zand staan om de duinen nog eens aandachtig te bekijken. Verspreide pollen helmgras wuifden in de wind. Enkele lichten van de kust weerspiegelden in de kabbelende golfslag van de baai. Verder was er geen enkele beweging.

Een lange smalle wolk maakte zich los van de kin van de maan, als een rafelige reep linnen die van het uitgedroogde witte gezicht van een gemummificeerde farao wordt gewikkeld.

Misschien had ik een wolkenschaduw voor een rennende man aangezien. Misschien, maar echt geloven deed ik het niet.

Ik keek achterom naar de open deur van Bobby’s huis. Orson had zich verwijderd van de drempel, verder de kamer in. Bij hoge uitzondering voelde hij zich in het donker niet op zijn gemak.

Zelf voelde ik me ook allerminst op mijn gemak.

Sterren. Maan. Zand. Gras. En het gevoel te worden bespied. Op de helling die naar het strand leidde, of ergens naar een ondiepe duinpan achter een scherm van helmgras, beloerde iemand me. Een blik kan gewicht hebben en in dit geval kwam die blik als een reeks golven op me af, niet als een trage branding, maar op me neerstortend in breed rollende, torenhoge brekers.

Niet alleen bij Orson gingen alle nekharen overeind staan.

Net toen ik me zorgen ging maken omdat Bobby een eeuwigheid wegbleef, kwam hij achter het huis vandaan. Onder het lopen vloog het zand op om zijn voeten. Hij keek niet naar me, maar liet zijn spiedende blik onafgebroken van duin naar duin heen en weer gaan.

‘Orson knijpt ’m als een ouwe dief,’ zei ik.

‘Geloof ik niet,’ zei Bobby.

‘Hij schijt bagger. Zo heb ik ’m nog nooit gezien. Hij is anders één bonk lef, die hond.’

‘Nou, als het zo is, kan ik er goed inkomen,’ zei Bobby. ‘Ik liep ’m zelf ook te knijpen.’

‘Er is daar iemand.’

‘Meer dan één.’

‘Wie?’

Bobby zweeg. Hij verslapte zijn greep op zijn geweer, maar bleef het wapen wel paraat houden terwijl hij het donker in tuurde. ‘Ze zijn hier al eerder geweest,’ veronderstelde ik.

‘Ja.’

‘Waarom? Wat willen ze?’

‘Weet ik niet.’

‘Wie zijn ze?’ vroeg ik weer.

Hij gaf weer geen antwoord.

‘Bobby?’ drong ik aan.

Een grote bleke massa, wel honderd meter hoog, maakte zich geleidelijk los uit het duister boven zee. Het was een mistbank, gewit door het maanlicht, parallel aan de kustlijn. Of de mist het land binnendrong of de hele nacht voor de kust bleef hangen, in ieder geval duwde de bank een verstillende druk voor zich uit. Een formatie pelikanen vloog op stille vleugelslag over het schiereiland en verdween boven het zwarte water van de baai. Terwijl het laatste restje zeewind ging liggen, kwam het wiegende helmgras tot rust; nu kon ik de trage branding op het strand van de baai beter horen, hoewel niet als een bruisend gemurmel maar meer als een slaapverwekkend geruis.

Van de punt van het schiereiland verscheurde opeens een beangstigende kreet als de gil van een gek de diepe stilte. Bij wijze van antwoord klonk een al even snijdende en ijzingwekkende kreet uit de lage duinen bij het huis.

Ik moest denken aan oude westerns waarin indianen elkaar in het donker roepen met imitaties van vogel- en coyotekreten om hun manoeuvres te coördineren voordat ze in een omsingeling de huifkarren van de bleekgezichten aanvallen.

Bobby loste een schot in een zandhoop naast hem. Ik schrok me bijna een hartverlamming.

Toen echo’s van de knal van de baai terugkaatsten en de laatste nagalm door de enorme mistbank boven zee was opgeslorpt, vroeg ik: ‘Waarom deed je dat?’

Zonder me meteen antwoord te geven laadde Bobby de buks door en luisterde naar de nacht.

Ik moest denken aan Pinn, toen hij in het plafond van het kerksouterrain vuurde om zijn dreigementen tegen pastoor Tom Eliot kracht bij te zetten.

Toen er geen waanzinnige kreten meer klonken, zei Bobby op een toon alsof hij in zichzelf praatte: ‘Het is waarschijnlijk niet nodig, maar zo nu en dan kan het geen kwaad om ze de gedachte aan het effect van een schot hagel in te prenten.’

‘Wie? Wie wil je waarschuwen?’

Hij had vroeger weleens geheimzinnig tegen me gedaan, maar nooit zo raadselachtig als nu.

Zijn aandacht bleef gericht op de duinen en er verstreek weer een minuut van grote spanning, tot Bobby me opeens aankeek alsof hij totaal vergeten was dat ik naast hem stond. ‘Ga mee naar binnen. Schrob die slechte Denzel Washington-vermomming van je af, dan ga ik een paar geweldige taco’s in elkaar flansen.’

Ik kende hem goed genoeg om niet verder aan te dringen. Of hij deed zo geheimzinnig om mijn nieuwsgierigheid aan te wakkeren en zijn gevestigde reputatie als mafkees nog te versterken, of hij had er een goede reden voor om zijn geheim zelfs voor mij te bewaren. In beide gevallen verkeerde hij in die heel eigen Bobby-wereld, even ontoegankelijk als stond hij op zijn surfplank, ongenaakbaar halverwege een waanzinnig hoge, holle golf.

Toen ik Bobby naar binnen volgde, had ik nog steeds het gevoel dat we beloerd werden. De ogen van de onbekende gluurder staken in mijn rug, als het spoor van een heremietkrab in het natte zand bij de branding. Voor ik de voordeur sloot, tuurde ik nog één keer het duister in, maar onze bezoekers hielden zich goed verscholen.

De badkamer is groot en luxueus, met een vloer en bladen van gitzwart graniet, fraaie teakhouten kastjes en grote spiegels met afgeschuinde randen. In de royale douchecabine passen wel vier personen, ideaal dus om een hond in te wassen.

Corky Collins, de man die het mooie huis lang voor Bobby’s geboorte had laten bouwen, was iemand zonder kapsones, maar hij hield wel van comfort. Zoals het vierpersoons marmeren ligbad in de hoek schuin tegenover de douche. Misschien fantaseerde Corky – die vroeger Toshiro Tagawa heette – over orgieën met drie jongedames of misschien hield hij ervan gewoon vierdubbel schoon te zijn.

Toen Toshiro Tagawa op zijn eenentwintigste in 1941 zijn studie rechten had voltooid, werd hij als loyale Japanse Amerikaan geïnterneerd in het kamp Manzanar, waar hij tot het eind van de Tweede Wereldoorlog verbleef. Woedend en vernederd zette hij zich daarna heel actief in voor de rechten van de onderdrukten. Na vijf jaar had hij het vertrouwen in gelijke rechten voor allen volledig verloren en was hij tot het inzicht gekomen dat de meeste onderdrukten, zodra ze de kans krijgen, zelf enthousiaste onderdrukkers worden.

Hij stapte over naar het schadevergoedingsrecht. Omdat hij sneller kon leren dan een coureur rijdt, werd hij in San Francisco een van de succesvolste advocaten op dit gebied.

Weer vier jaar later had hij een aardig sommetje op de bank en hij legde zijn advocatenpraktijk neer. In 1956, op zijn zesendertigste, liet hij dit huis bouwen op de zuidelijke landpunt van Moonlight Bay; het kostte hem een lieve duit om ondergronds voorzieningen als elektriciteit, waterleiding en telefoonkabel te laten aanleggen. Met zijn droge gevoel voor humor, waardoor zijn cynisme niet in verbittering omsloeg, liet Toshiro Tagawa zijn naam officieel veranderen in Corky Collins op de dag dat hij het huis betrok. De rest van zijn leven wijdde hij aan het strand en de oceaan.

Hij kreeg surfknobbels op zijn tenen en wreven, onder zijn knieschijven en op zijn onderste ribben. Omdat hij graag het gedreun van de zware branding om zich heen hoorde, droeg hij bij het surfen niet altijd oordoppen, met als gevolg dat hij exostose kreeg. De buitenste gehoorgang trekt samen in contact met koud water, en als dat herhaaldelijk plaatsvindt, verstopt een goedaardige tumor de gehoorgang. Tegen zijn vijftigste was Corky zo goed als doof geworden aan zijn linkeroor. Iedere surfer kent het verschijnsel dat er na een stevige surfpartij zoveel water de neus is binnengedrongen dat de volgelopen voorhoofdsholten zich daarvan met buitengewoon krachtige stralen ontdoen; dat gebeurt meestal net als je met een uitzonderlijk mooi meisje in een minuscule bikini staat te praten. Na twintig jaar heldhaftig hoge golven trotseren met de daaropvolgende neuslozingen kreeg Corky exostose in zijn voorhoofdsholten, waarop chirurgisch ingrijpen noodzakelijk werd om zijn hoofdpijn te verlichten en de afvoer te herstellen. Op de datum van de operatie had hij ieder jaar een Goed Neusvochtafvoerfeest gegeven. Door al die jaren te zijn blootgesteld aan de felle zon en het zoute water, kreeg Corky bovendien wat men een surfoog of pterygium noemt, een vleugelvormige verdikking aan de binnenzijde van de oogleden die tot over het hoornvlies kan groeien. Geleidelijk verslechterde zijn gezichtsvermogen.

Negen jaar geleden bleef hem een oogoperatie bespaard toen hij werd gedood – niet door melanoma, niet door een haai, maar door de Grote Oermoeder, de oceaan. Hoewel Corky toen al negenenzestig was, surfte hij nog op monstrueuze stormgolven, reuzen van meer dan zes meter hoog, rollende donderslagen waarop veertig jaar jongere surfers dan hij zich nog niet zouden hebben gewaagd. Volgens ooggetuigen surfte hij op zo’n waterreus, slaakte kreten van vreugde, vloog herhaaldelijk zo goed als vrij door de lucht, snelde voort op de omkrullende ‘lip’, maakte bloedlinke plankmanoeuvres, kwam enkele malen in de holte van de golf tot ver onder de rand … en opeens verdween hij uit het zicht en werd hij overspoeld door een zware breker. Monsters van die omvang kunnen duizenden tonnen wegen; dat is verdomd veel water, té veel om tegen te vechten, en zelfs de krachtigste zwemmer kan minstens een halve minuut, misschien nog langer, tegen de bodem worden gedrukt voordat hij weer lucht krijgt. In Corky’s geval was het nog erger: hij kwam op het verkeerde moment boven, werd getroffen door een tweede neerslaande golf en verdronk. Surfers langs de hele Californische kust waren allemaal van mening dat Corky Collins het volmaakte leven had geleid en de volmaakte dood was gestorven. Exostose in het oor en in de voorhoofdsholten, pterygium in beide ogen, het kon Corky allemaal geen donder schelen. Alles was beter dan verveling of een hartkwaal, beter dan een vet pensioen dat hij had moeten verdienen door jaar in jaar uit op een kantoor te zitten. Het leven was surfen, de dood was surfen, de enorme natuurkrachten namen je helemaal op en het was een hartverwarmende gedachte dat Corky zo’n benijdenswaardig aangenaam leven had geleid in een wereld die voor veel anderen een vloek was.

Bobby erfde het huis.

Dat verbaasde Bobby. We kenden Corky Collins sinds we elf waren en we ons voor het eerst op de fiets met onze surfplanken op het eind van de landpunt waagden. Corky was mentor van elke jonge surfgek die ervaring wilde opdoen en ernaar verlangde de branding op de punt te bedwingen. Hij gedroeg zich niet of de punt van hém was, maar iedereen had zo’n hoge pet van hem op dat het leek of hij de baas was van het strand van Santa Barbara tot Santa Cruz. Hij had nauwelijks geduld met kunstenmakers die een mooie golf in stukken sneden en het surfoppervlak voor iedereen verpestten, en hij had geen goed woord over voor rotzooi-maar-raakamateurs van allerlei slag, maar hij was een vriend en inspirator voor allen die van de zee en haar ritme hielden. Corky had legio vrienden en bewonderaars; sommigen kende hij al meer dan dertig jaar. We waren dus verbijsterd toen we hoorden dat hij al zijn aardse goederen had nagelaten aan Bobby, die hij pas acht jaar kende.

Als verklaring gaf de executeur-testamentair Bobby een brief van Corky die uitblonk in bondigheid:

Bobby,
Wat voor de meeste mensen belangrijk is, is het niet voor jou. Dat is wijsheid.
Aan wat jij belangrijk vindt, ben je bereid je geest, hart en ziel te schenken. Dat is genade.
We hebben alleen de zee, de liefde en de tijd. God heeft je de zee geschonken. Door je eigen toedoen zul je altijd liefde ondervinden. Dus geef ik je de tijd.

Corky zag in Bobby iemand die van kind af aan een aangeboren inzicht had gehad in waarheden die Corky zelf niet voor zijn zevenendertigste had gekend. Hij wilde dat jeugdige inzicht waarderen en aanmoedigen. God zegene hem daarvoor.

In de zomervakantie na zijn eerste jaar aan het Ashdon College, toen Bobby na aftrek van de successierechten het huis en een aardig sommetje had geërfd, brak hij zijn studie af. Dit tot grote woede van zijn ouders, maar hij trok zich er niet veel van aan, want het strand, de zee en de toekomst waren van hem.

Bovendien zijn zijn ouders hun leven lang al wel woedend om iets, en Bobby is eraan gewend. Ze zijn de eigenaars en uitgevers van de plaatselijke krant en ze achten zichzelf onvermoeibare kruisvaarders voor een redelijk, algemeen beleid, wat betekent dat ze de meeste burgers te egoïstisch vinden om te doen wat juist is, of te stom om te weten wat goed voor hen is. Ze hadden van Bobby verwacht dat hij hun opvattingen zou delen over wat ze hun ‘passie voor de grote vraagstukken van onze tijd’ beschouwden, maar Bobby wilde aan het luidkeels verkondigde idealisme van zijn ouders ontsnappen en aan alle nauwelijks verholen jaloezie, rancune en eigenwaan die erbij hoorden. Bobby wilde alleen maar vrede. Zijn ouders wilden ook vrede, voor de hele wereld, vrede tot in alle uithoeken van Ruimteschip Aarde, maar ze konden die niet eens binnen de muren van hun eigen huis bereiken.

Met het huis en een startkapitaal om het bedrijf te beginnen waar hij nu van leefde, vond Bobby vrede.

De wijzers van een klok zijn als scharen die ons bestaan stukje bij beetje afknippen en elke minuut van een digitale klok verlicht onze weg naar het einde. Tijd is zo kostbaar dat hij niet kan worden gekocht. Wat Corky Bobby had geschonken was niet letterlijk tijd, maar de kans om zonder klokken te leven, zonder een besef van klokken, waardoor het lijkt of de tijd kalmer verstrijkt, met minder verslindende drift.

Mijn ouders probeerden me dezelfde gemoedsrust te geven, maar als XP-patiënt hoor ik nu en dan een klok tikken. Misschien hoort Bobby dat soms ook wel. Misschien is het niet mogelijk om volledig aan het besef van klokken te ontkomen.

Op die zomeravond toen Orson in mijn tuin zo neerslachtig en radeloos naar de sterren had staan kijken en zich niet door me had willen laten troosten, was hij zich er misschien ook van bewust geweest dat zijn eigen dagen vergleden. We lezen dat de eenvoudige hersens van dieren niet in staat zijn om het begrip van hun eigen sterfelijkheid te bevatten. Toch heeft ieder dier een overlevingsinstinct en het herkent onraad. Als het vecht voor zijn leven, weet het wat dood is, ongeacht wat wetenschappers en filosofen beweren.

Dit is geen zweverige New Age-gedachte. Het is gewoon gezond verstand.

Eenmaal in Bobby’s huis onder de douche schrobde ik het roet van Orson af en hij bleef maar rillen. Het water was warm. Zijn geril had niets met het douchen te maken.

Pas nadat ik Orson met een paar handdoeken had afgedept en zijn haar had geföhnd met een droger die Pia Kliek had achtergelaten, rilde hij niet meer. Terwijl ik een spijkerbroek en een blauwe katoenen sweater met lange mouwen van Bobby aantrok, keek Orson een paar maal naar het matglazen raam, als meende hij dat daar buiten iets rondspookte, maar zijn zelfvertrouwen scheen toch terug te keren.

Met papieren handdoekjes veegde ik mijn leren jack en mijn pet schoon. Ze stonken nog naar rook, de pet meer dan het jack.

In het vage licht kon ik de woorden boven de klep nauwelijks lezen. Mystery Train. Ik wreef met mijn duim over de geborduurde letters en dacht aan het raamloze betonnen vertrek waar ik de pet had gevonden, in een van de eigenaardigste verlaten gedeelten van Fort Wyvern.

Ik herinnerde me wat Angela Ferryman tegen me had gezegd als reactie op mijn opmerking dat Wyvern al anderhalf jaar was gesloten: Sommige dingen gaan niet dood. Kunnen niet dood, al wens je het nog zo vurig.

Ik haalde me nogmaals Angela’s badkamer voor de geest en zag haar weer met haar hevig geschrokken dode ogen en haar mond in een verstomd uitroep van schrik. Weer raakte ik ervan overtuigd dat ik een belangrijke aanwijzing omtrent de toestand van haar lijk over het hoofd had gezien, en nogmaals probeerde ik een levendiger beeld van haar bloedbespatte gezicht te vormen, maar de herinnering werd niet helderder, eerder vager.

We hebben het volkomen verpest, Chris … erger dan ooit tevoren … en er is geen weg terug om te herstellen wat we hebben gedaan.

De taco’s waren gevuld met stukjes kip, sla, kaas en salsa. Ze smaakten heerlijk. In plaats van tegen het aanrecht te leunen zaten we nu eens aan de keukentafel en we spoelden het eten weg met bier.

Hoewel Sasha hem al te eten had gegeven, bietste Orson een paar stukjes kip, maar hij kon me niet overhalen hem nog een biertje in te schenken.

Bobby had de radio aangezet en afgestemd op Sasha’s programma dat net was begonnen. Het was middernacht. Ze noemde mijn naam niet en zei ook niet of het een verzoekplaat was, maar ze draaide Heart Shaped World van Chris Isaak, omdat dat een van mijn lievelingsnummers is.

Zo beknopt mogelijk deed ik Bobby verslag van het voorval in de garage van het ziekenhuis, de scène in het crematorium van Kirk, het peloton gezichtsloze mannen dat me door het heuvelland achter het uitvaartcentrum achterna had gezeten.

Het enige dat hij zei, was: ‘Tabasco?’

‘Wat?’

‘Om je salsa een beetje pittiger te maken.’

‘Nee,’ zei ik. ‘De vlammen slaan me nu al uit.’

Hij haalde een flesje tabasco uit de ijskast en druppelde wat saus in zijn half opgegeten taco.

Sasha draaide nu Two Hearts van Chris Isaak.

Ik tuurde herhaaldelijk door het raam naast de tafel om te zien of we misschien door iemand buiten werden begluurd. Aanvankelijk dacht ik dat Bobby mijn angst niet deelde, maar toen zag ik dat hij nu en dan, schijnbaar toevallig, onderzoekend de duisternis in keek.

‘Zullen we het rolgordijn sluiten?’ stelde ik voor.

‘Nee. Dan kunnen ze denken dat ik me er iets van aantrek.’

We deden of we ons niet lieten intimideren.

‘Wie zijn ze?’

Hij zweeg, maar ik wachtte net zo lang tot hij uiteindelijk zei: ‘Ik weet het niet zeker.’

Dat was geen eerlijk antwoord, maar ik liet het erbij.

Terwijl ik mijn verhaal vervolgde, maakte ik om Bobby’s spotlust niet op te wekken geen melding van de kat die me door het heuvelland naar de duiker had gebracht, maar wel beschreef ik hem de verzameling dierenschedeltjes die ik op de onderste twee treden van de overlaat had gezien. Ik vertelde hem over politiechef Stevenson die ik had zien praten met de kaalgeschoren vent met de parel in zijn oor en over de vondst van mijn vaders pistool op mijn bed.

‘Gemeen ding,’ zei hij, terwijl hij de Glock bewonderde.

‘Pa had er een laservizier op laten zetten.’

‘Aardig.’

Soms is Bobby zo kil als een ijsberg en blijft hij zo onbewogen dat ik niet weet of hij wel naar me luistert. Als jongen kon hij al zo zijn, maar naarmate hij ouder werd, heeft hij zich die verwarrende houding meer eigen gemaakt. Ik had hem net verslag gedaan van uiterst bizarre avonturen, en hij reageerde alsof hij naar de voetbaluitslagen luisterde.

Ik keek weer naar buiten en vroeg me af of iemand me daar vanuit het donker onder schot hield, misschien in het haardunne vizier van een nachtkijker. Maar als ze ons hadden willen doodschieten, zouden ze dat al in de duinen hebben gedaan.

Ik vertelde Bobby alles wat er in Angela Ferrymans huis was gebeurd.

Hij grijnsde. ‘Apricot brandy.’

‘Ik heb er niet veel van gedronken.’

‘Na twee glazen van die rotzooi, praat je tegen de zeehonden.’ Dat was surftaal voor kotsen.

Tegen de tijd dat ik hem verslag had gedaan van Jesse Pinn die pastoor Tom in de kerk met de dood had bedreigd, hadden we allebei drie taco’s op. Bobby vulde er nog twee aan het aanrecht en zette ze op de keukentafel.

Sasha draaide Graduation Day.

‘Het lijkt wel een Chris-Isaakfestival,’ zei Bobby.

‘Ze draait die nummers voor mij.’

‘Ja, ik dacht heus niet dat Chris Isaak in de radiostudio een revolver tegen haar slaap houdt.’

We zwegen tot we de laatste taco’s op hadden.

Toen Bobby eindelijk wat vroeg, wilde hij alleen iets weten over wat Angela tegen me had gezegd. ‘Dus ze zei dat het een aap was, en toch ook weer niet.’

‘Voor zover ik me haar woorden herinner, zei ze: “Het leek alleen maar een aap. En het was natuurlijk een aap. Was wel en was niet. En daar zat ’m de kneep.” Dat zei ze.’

‘Had ze ze nog allemaal op een rijtje, denk je?’

‘Ze zat diep in de put, ze was bang, hartstikke bang, maar niet kierewiet. Bovendien heeft iemand haar definitief de mond gesnoerd, dus er was zeker iets van waar.’

Hij knikte en nam een slok bier.

Hij zweeg zo lang dat ik eindelijk vroeg: ‘Wat nu?’

‘Vraag je dat aan mij?’

‘Ik had het niet tegen de hond.’

‘Zet het van je af,’ zei Bobby.

‘Wat?’

‘Vergeet het! Leef gewoon door.’

‘Ik dacht wel dat je dat zou zeggen,’ gaf ik toe.

‘Waarom vraag je het dan?’

‘Bobby, waarschijnlijk was mijn moeders dood geen ongeluk.’

‘Het kon weleens meer dan waarschijnlijk zijn.’

‘En misschien is pa niet alleen aan kanker overleden.’

‘Dus je gaat op oorlogspad?’

‘Die lui kunnen niet zo maar moorden plegen en vrijuit gaan.’

‘Natuurlijk wel. Moordenaars gaan voortdurend vrijuit.’

‘Nou, dat zou niet mogen gebeuren.’

‘Dat beweer ik ook niet. Ik zeg alleen dat het gebeurt.’

‘Weet je, Bobby, misschien bestaat het leven niet alleen uit surfen, seks, eten en bier.’

‘Dat beweer ik ook niet. Ik zei alleen dat het zo zou moeten zijn.’

Ik tuurde aandachtig het donker in. ‘Nou, ik laat me in ieder geval niet bang maken.’

Bobby zuchtte en leunde achterover in zijn stoel. ‘Stel je wacht op een mooie golf en de omstandigheden zijn optimaal, grote schuimers die op het strand aanrollen, en daar komt een rij twintigvoeters aan, en ze eisen het uiterste van je maar je weet dat je ze aankunt, en je gaat er toch tussenin zitten om je als een boei naar het strand te laten duwen, ja, dan laat je je bang maken. Maar stel, daar komt opeens een lange rij dertigvoeters aan, van die massieve brekers die je volkomen naar de donder kunnen helpen, die je van je plank gooien en je onder water houden en je wier laten slikken en tot Jezus laten bidden. Als je dan de keus hebt tussen de moord steken of voor boei spelen, dan ben je géén lafbek als je ertussen gaat zitten en je door de hele rij laat voortduwen. Dan geef je blijk van je een volwassen inzicht. Zelfs een volslagen surfidioot weet dat. En de eikel die het toch probeert, hoewel hij weet dat hij over de rand van de waterval gaat, die weet dat er geen spaan van hem over blijft, dat is gewoon een klootzak.’

Ik was getroffen door de lengte van zijn betoog, omdat het betekende dat hij zich ernstig zorgen om me maakte.

‘Dus,’ zei ik, ‘je vindt me een klootzak.’

‘Nog niet. Hangt ervan af wat je gaat doen.’

‘Dus ik ben een klootzak die afwacht wat er gebeurt.’

‘Laten we zeggen dat je klootzak-potentieel van slag is.’

Ik schudde mijn hoofd. ‘Nou, vanuit mijn standpunt ziet het er niet uit als een dertigvoeter.’

‘Misschien een veertig.’

‘Nee, hooguit een twintig.’

Hij rolde met zijn ogen, alsof hij wilde zeggen dat er nergens anders enig gezond verstand te bespeuren viel dan in zijn eigen hersenpan. ‘Uit wat Angela je vertelde, maak ik op dat dit allemaal te herleiden is tot een project waar ze in Fort Wyvern mee bezig waren.’

‘Ze ging naar boven om iets te halen dat ze me wilde laten zien. Een bewijsstuk, denk ik. Iets dat haar man had verborgen. Wat het ook was, het is in de brand vernietigd.’

‘Fort Wyvern. Het leger. De militairen.’

‘Ja? En?’

‘We hebben het over de regering,’ zei Bobby. ‘Jongen, de regering kun je niet eens een dertigvoeter noemen. Het is een honderdvoeter. Een tsunami!’

‘Dit is Amerika.’

‘Dit was Amerika.’

‘Ik moet mijn plicht vervullen.’

‘Welke plicht?’

‘Een morele plicht.’

Hij fronste en kneep met zijn duim en wijsvinger in zijn neusbeen, alsof hij hoofdpijn had gekregen van wat ik hem had verteld. ‘Ik veronderstel,’ zei hij, ‘dat als je het journaal aanzet en hoort dat een komeet onze aarde gaat vernietigen, dat je dan je maillootje aantrekt, je cape omslaat en de ruimte in vliegt om dat ellendige ding naar het andere eind van de Melkweg te duwen.’

‘Tenzij de cape naar de stomerij is.’

‘Klootzak.’

‘Klootzak.’

20

‘Kijk,’ zei Bobby. ‘Er komen net gegevens binnen. Van een Britse weersatelliet. Als je die verwerkt, kun je de hoogte meten van iedere golf, waar ook ter wereld. Tot op een paar centimeter nauwkeurig.’

Hij had geen licht aangedaan in zijn kantoor. De grote schermen van de verschillende computers gaven hem licht genoeg en mij zelfs meer dan genoeg. Ik keek naar de kleurige grafieken, de kaarten, de vergrote satellietfoto’s en de verloopstatistieken van veranderende weersomstandigheden op de beeldschermen.

Het computertijdperk heb ik niet enthousiast begroet en dat zal ik ook nooit doen. Met mijn uv-werende zonnebril kan ik niet goed zien wat er op een computerscherm staat en met al die uv-straling die zich in me boort kan ik zelfs het risico niet nemen om voor een gefilterd scherm te gaan zitten. Gezonde mensen hebben van de straling niets te vrezen, maar met het oog op de cumulatief toegebrachte schade zijn een paar uur achter een computer al levensgevaarlijk voor me. Ik schrijf met de hand op gewone notitieblokken: nu en dan een artikel, en de bestseller die de aanleiding vormde voor het lange stuk in Time over mij en XP.

Deze ruimte vol computers is het hart van Surfcast, Bobby’s golfslagvoorspellingsdienst die dagelijks aan leden over de hele wereld voorspellingen faxt. Hij heeft een eigen website en een informatienummer. Hij heeft vier medewerkers die vanuit kantoren in Moonlight Bay werken en een verbinding hebben met deze kamer, maar Bobby doet zelf de laatste data-analyse en de golfslagvoorspellingen.

Langs de stranden van de wereldzeeën surfen ongeveer zes miljoen mensen regelmatig en ongeveer vijfeneenhalf miljoen daarvan stellen zich tevreden met golven die, gemeten van trog tot top, twee à drie meter hoog zijn. Maar oceaangolven houden hun krachten onder de oppervlakte verborgen en kunnen wel driehonderd meter diep gaan; ze worden pas in ondiep water zichtbaar waar ze als branding op het strand breken. Tot het eind van de jaren tachtig was het nog niet mogelijk om met enige zekerheid te voorspellen waar en wanneer zich flinke golven van een meter of twee zouden voordoen. Surfverslaafden konden dagen aan het strand zitten wachten bij een golfslag die slap of flauw of zelfs bijna vlak was, terwijl een paar honderd kilometer verderop grote golven op de kust beukten, van het strand tot aan de horizon gezien één grote golfplaat. Een flink percentage van die vijfeneenhalf miljoen surfers wil liever een gering bedragje aan Bobby betalen om van hem te horen waar actie te verwachten is en waar niet, dan louter te vertrouwen op de welwillendheid van Kahuna, de god van het surfen.

Een paar dollar. Alleen al het informatienummer trekt achthonderdduizend bellers per jaar, à twee dollar per gesprek. De ironie wil dat Bobby de luilak, Bobby de surffanaat waarschijnlijk de rijkste man van Moonlight Bay is, al beseffen maar weinig mensen dat en geeft hij het meeste van zijn geld weg.

Hij liet zich in een stoel voor een van de computers vallen. ‘Hier,’ zei hij. ‘Voordat je ervandoor gaat om de wereld te redden en je een kogel door je kop te laten jagen, moet je hier eens over nadenken.’ Terwijl Orson met schuingehouden kop naar het scherm keek, bewerkte Bobby het toetsenbord om nieuwe gegevens op het scherm te brengen.

Het merendeel van de resterende half miljoen van die zes miljoen surfers slaat golven die hoger zijn dan pakweg vijf meter over en waarschijnlijk minder dan tienduizend van hen kunnen twintigvoeters van zes à zeven meter aan, maar hoewel deze enorm ervaren en moedige types minder in aantal zijn, stelt een heel groot deel van hen prijs op Bobby’s voorspellingen. Ze leven en sterven voor hun sport en een aanrollende rij giganten missen, vooral in hun eigen buurt, zou niets minder zijn dan een drama van Shakespeareaanse omvang.

‘Zondag,’ zei Bobby, terwijl hij bleef doortikken.

‘Aanstaande zondag?’

‘Nog twee nachtjes slapen, dan wil je hier zijn. Liever dan sterven, bedoel ik.’

‘Komt er een grote aan?’

‘Een Grote met een hoofdletter.’

Misschien drie- of vierhonderd surfers op de hele wereld hebben de ervaring, het talent en de moed om golven die nog hoger zijn dan twintigvoeters te trotseren; een handjevol van hen betaalt Bobby grif om een echte gigant op te sporen, ook al is die golf nog zo verraderlijk en dodelijk gevaarlijk. Een paar van die maniakken zijn kerels met veel geld; ze springen in een vliegtuig om waar ook ter wereld de stormvloed uit te dagen. Het zijn dertig- en zelfs wel veertigvoeters, enorme watermuren waar ze gewoonlijk door een helper op een jetski tegenop moeten worden gesleept, omdat het buitengewoon moeilijk is, zo niet onmogelijk, om zo’n kanjer op de normale manier te bestijgen. Wereldwijd kun je maar zo’n dertig dagen per jaar goedgevormde, surfwaardige golven van tien meter of nog hoger vinden en dan meestal nog langs exotische kusten. Met kaarten, satellietfoto’s en gegevens over de weersomstandigheden uit tal van bronnen kan Bobby twee tot drie dagen van tevoren voorspellingen doen en die zijn zo betrouwbaar dat die uiterst veeleisende klanten nog nooit een klacht hebben laten horen.

‘Hier!’ Bobby wees naar een golfprofiel op de computer. Orson keek aandachtiger naar het scherm toen Bobby zei: ‘Moonlight Bay, brekers op de punt. Dat gaat zondag een ouderwetse middag en avond worden, tot maandagmorgen bij zonsopgang aan toe. Mooie kanjers op een rij.’

Ik tuurde naar het scherm. ‘Zie ik twaalfvoeters?’

‘Tien tot twaalf voet, ja, met een kansje op een paar rijen die tot veertien voet hoog zijn. Ze zijn bijna bij Hawaï … en dan zijn wij aan de beurt.’

‘Dat wordt feest.’

‘Een prachtfeest. Ze worden veroorzaakt door een hevige storm ten noorden van Tahiti, die zich langzaam verplaatst. We krijgen ook nog aflandige wind, dus het worden de meest waanzinnige holle duivels die je je maar kunt voorstellen.’

‘Te gek.’

Hij keerde zich om in zijn draaistoel en keek naar me op. ‘Dus wat wil je liever: de zondagavondgolf die uit Tahiti op ons af komt rollen, of de tsunami-dood die uit Wyvern op je afkomt?’

‘Allebei.’

‘Kamikaze,’ spotte hij.

‘Eend,’ zei ik met een glimlach, wat hetzelfde is als ‘boei’, iemand die in een golfdal blijft hangen en de moed niet opbrengt om een golf te beklimmen.

Orson keek van de een naar de ander, als bij een tenniswedstrijd.

‘Uilskuiken,’ zei Bobby.

‘Dobber,’ zei ik, wat hetzelfde betekent als ‘eend’.

‘Klootzak,’ zei hij, wat in surftaal hetzelfde betekent als in beschaafde spreektaal.

‘Ik begrijp dat je het niet met me eens bent.’

Hij stond op uit zijn stoel. ‘Je kunt niet naar de politie,’ zei hij. ‘Je kunt niet naar de FBI. Die worden allemaal door onze tegenstanders betaald. Wat dacht je eigenlijk te weten te komen over een uiterst geheim project in Wyvern?’

‘Ik ben al iets te weten gekomen.’

‘Ja, en het volgende dat je te weten komt is dat ze je vermoorden. Luister goed, Chris. Je bent geen Sherlock Holmes en je bent geen James Bond. In het gunstigste geval ben je Miss Marple.’

‘Miss Marple had een griezelig hoog percentage opgeloste moordzaken,’ bracht ik hem in herinnering. ‘Ze kreeg honderd procent van de schurken die ze op het spoor zat te pakken. Ik beschouw het als een eer om te worden vergeleken met een onverschrokken misdaadbestrijdster als Miss Marple.’

‘Kamikaze.’

‘Eend.’

‘Uilskuiken.’

‘Dobber.’

Bobby schudde zijn hoofd en lachte zacht. Hij krabde aan zijn baardstoppels en zei: ‘Ik word niet goed van je.’

‘Wederzijds.’

De telefoon ging en Bobby nam op. ‘Hallo, schoonheid. Ik ga helemaal uit m’n dak van je nieuwe formule. Alleen maar Chris Isaak. Niks anders. Draai Dancin’ voor me, wil je?’ Hij gaf me de hoorn. ‘Voor jou, Miss Marple.’

Ik hou van Sasha’s diskjockey-stem die maar heel subtiel verschilt van haar normale stem, een tikkeltje dieper, zwoeler en zangeriger, maar het effect is verbluffend. Als ik Sasha-de-dj hoor, wil ik met haar in bed kruipen. Dat wil ik toch wel, liefst zo vaak mogelijk, maar als ze haar radiostem opzet wil ik heel dringend met haar in bed kruipen. Ze krijgt die stem zodra ze de studio binnenkomt en ze heeft hem ook als ze toevallig even niet in de ether is, tot ze naar huis gaat.

‘Dit nummer is zo afgelopen,’ zei ze, ‘en ik moet het volgende aankondigen, dus ik hou het kort. Daarnet was hier iemand in de studio die contact met je zocht. Zei dat het een kwestie van leven en dood was.’

‘Wie?’

‘Ik mag door de telefoon de naam niet noemen. Dat heb ik moeten beloven. Toen ik zei dat je waarschijnlijk bij Bobby was, wilde diegene je daar niet bellen of naar je toe komen.’

‘Waarom niet?’

‘Ik weet niet precies waarom. Maar die … iemand was heel nerveus, Chris. “Ik was iemand die de nacht heeft gekend.” Weet je wie ik bedoel?’

Ik was iemand die de nacht heeft gekend.

Het was een dichtregel van Robert Frost.

Mijn vader had zijn passie voor poëzie op me overgedragen. Ik had Sasha aangestoken.

‘Ja,’ zei ik, ‘ik weet geloof ik wie je bedoelt.’

‘Diegene wil je zo gauw mogelijk spreken. Zegt dat het een kwestie van leven en dood is. Wat gebeurt er allemaal, Chris?’

‘Er komt zondagmiddag een grote golf,’ zei ik.

‘Daar heb ik het niet over.’

‘Dat weet ik. De rest vertel ik je later.’

‘Grote golf. Kan ik ’m aan?’

‘Twaalfvoeters.’

‘Dan denk ik dat ik maar eens een strandfeestje ga vieren.’

‘Ik hou van je stem,’ zei ik.

‘Zo rustig als de baai.’

Ze hing op en ik ook.

Hoewel hij maar de helft van het gesprek had gehoord, ging Bobby af op zijn buitengewoon sterke intuïtie om de toon en de bedoeling van wat Sasha had gezegd te doorgronden. ‘Waar stort je je nu weer in?’

‘O, een Miss-Marpleklusje,’ zei ik. ‘Dat wil je toch niet weten.’

Terwijl Bobby en ik met Orson, die nog steeds onrustig was, naar de veranda liepen, klonken uit de radio in de keuken de eerste tonen van Dancin’ van Chris Isaak.

‘Die Sasha is een indrukwekkende vrouw,’ zei Bobby.

‘Niet van deze wereld,’ beaamde ik.

‘Maar als je dood bent, kun je niet bij haar zijn. Zo kinky is ze nou ook weer niet.’

‘Die zit.’

‘Heb je je zonnebril?’

Ik klopte op mijn borstzakje. ‘Ja.’

‘Heb je wat zonnebrandolie opgedaan?’

‘Ja, moeder.’

‘Uilskuiken.’

‘Ik heb eens nagedacht …’ begon ik.

‘Dat werd hoog tijd.’

‘Ik ben bezig aan een nieuw boek.’

‘Eindelijk die luie kont in beweging gezet.’

‘Het gaat over vriendschap.’

‘Kom ik erin voor?’

‘Vreemd genoeg wel, ja.’

‘Je gebruikt toch niet mijn echte naam, hè?’

‘Ik noem je Igor. De kwestie is … ik ben bang dat wat ik te zeggen heb niet aanslaat bij de lezers, omdat jij en ik … en al mijn vrienden … zo’n totaal ander leven leiden.’

Boven aan het verandatrapje bleef Bobby staan en hij bekeek me met zijn bekende spotlachje. ‘Ik dacht dat je intelligent moest zijn om boeken te kunnen schrijven.’

‘Dat is geen wet van Meden en Perzen.’

‘Kennelijk niet. Zelfs het literaire equivalent van een eend weet dat we allemaal een ander leven leiden.’

‘O ja? Leidt Maria Cortez een ander leven?’

Maria was de jongere zuster van Manuel Ramirez. Ze was achtentwintig, even oud als Bobby en ik. Ze werkte als schoonheidsspecialiste en haar man als automonteur. Ze hadden twee kinderen, een kat en een klein rijtjeshuis met een grote hypotheek.

‘Ze leidt haar leven niet in de schoonheidssalon als ze iemand een behandeling geeft. Ook niet in haar huis als ze aan het stofzuigen is. Ze leidt haar leven tussen haar oren. In haar hoofd zit een hele wéreld en die is waarschijnlijk heel wat vreemder en fantasierijker dan jij en ik ons kunnen voorstellen met onze benepen hersentjes. Er lopen zes miljard mensen op aarde rond, zes miljard kleine wereldjes op die ene grote. Schoenenverkoopsters en patatbakkers kunnen er heel saai uitzien, maar sommigen leiden een wonderlijker bestaan dan jij. Zes miljard verhalen, stuk voor stuk heldensagen vol tragedies en triomfen, goed en kwaad, wanhoop en hoop. Jij en ik zijn heus niet zo bijzonder, kerel.’

Ik was even sprakeloos. Toen streek ik over de mouw van zijn papegaai-en-palmbomenhemd en zei: ‘Nooit geweten dat je zo’n filosoof was.’

Hij haalde de schouders op. ‘Die kleine parel van wijsheid? Heb ik gewoon uit zo’n gelukskoekje gehaald.’

‘Moet wel een reuzenkoekje geweest zijn.’

‘Inderdaad, een veertigvoeter,’ zei hij met een grijns.

De grote maanverlichte mistbank lag een halve kilometer voor de kust, niet dichterbij of verder weg dan een uur geleden. De nachtelijke lucht was even stil als die in de koelkamer van het Mercy Hospital.

We werden niet beschoten toen we het trapje afliepen. Ook hoorden we geen waanzinnige kreten.

Maar ze waren er nog wel. Ze hielden zich verscholen in de duinen, of onder de rand van de helling naar het strand. Ik voelde hun blikken als de gevaarlijke energie in een roerloos opgerolde ratelslang die wacht om toe te slaan.

Hoewel Bobby zijn jachtgeweer binnen had laten liggen, lette hij scherp op. Terwijl hij met me meeliep naar mijn fiets en daarbij spiedend om zich heen keek, bleek hij toch meer belangstelling voor mijn verhaal te hebben dan hij had laten blijken. Hij zei: ‘Die aap waar Angela het over had …’

‘Ja? Wat is daarmee?’

‘Hoe zag die eruit?’

‘Aapachtig.’

‘Als een chimpansee, een orang-oetan, of wat?’

Ik greep het stuur van mijn fiets, draaide hem om en wilde hem door het mulle zand gaan duwen. ‘Het was een resusaap. Had ik dat niet gezegd?’

‘Hoe groot?’

‘Zestig centimeter, zei ze. Twintig, vijfentwintig pond.’

Hij staarde over de duinen. ‘Ik heb er ook een paar gezien.’

Verbaasd zette ik mijn fiets weer tegen de balustrade en vroeg: ‘Resusapen? Hier?’

‘Een apensoort. Van die grootte ongeveer.’

In Californië komen natuurlijk geen apensoorten in het wild voor. De enige primaten in bos en veld zijn mensen.

‘Ik zag er eentje op een avond bij me naar binnen kijken. Ik ging naar buiten en hij was verdwenen,’ zei Bobby.

‘Wanneer was dat?’

‘Een maand of drie geleden.’

Orson kwam tussen ons in staan, alsof hij troost zocht.

‘En heb je ze daarna nog gezien?’

‘Een keer of zes, zeven. Altijd als het donker was. Ze houden zich schuil, maar de laatste tijd worden ze brutaler. Ze zwerven rond in een troep.’

‘Troep?’

‘Ja. Wolven vormen een meute, paarden een kudde en bij apen heet dat een troep.’

‘Je hebt je huiswerk goed gedaan. Waarom heb je me dat nooit eerder verteld?’

Hij zweeg en staarde naar de duinen.

Ik keek er ook naar. ‘Zijn zij dat?’

‘Misschien.’

‘Hoe groot is deze troep?’

‘Weet ik niet. Misschien zes of acht. Ik gok maar.’

‘Je hebt een jachtgeweer gekocht. Denk je dat ze gevaarlijk kunnen zijn?’

‘Mogelijk.’

‘Heb je het al doorgegeven? Aan de Dierenbescherming, ofzo?’

‘Nee.’

‘Waarom niet?’

Hij gaf geen antwoord, maar aarzelde even en zei toen: ‘Ik word knettergek van Pia.’

Pia Kliek. Ze ging voor een maand of twee naar Waimea en ze was nu al drie jaar weg.

Ik snapte niet wat Pia te maken had met het feit dat Bobby de apen niet aan de Dierenbescherming had gemeld, maar ik voelde dat hij me de verklaring wel zou geven.

‘Ze zegt dat ze tot de ontdekking is gekomen dat ze de reïncarnatie van Kaha Huna is.’

Kaha Huna is de mythische surfgodin van Hawaï; ze is nooit van haar leven geïncarneerd, laat staan dat ze dus zou kunnen reïncarneren.

In aanmerking genomen dat Pia helemaal geen kamaaïna was, een geboren Hawaïaanse, maar een haole uit Oskaloosa, Kansas, waar ze tot haar zeventiende jaar had gewoond, leek ze me een zeer onwaarschijnlijke kandidate voor een mythologische uber wahine.

‘Ze heeft niet de juiste papieren,’ zei ik.

‘Ze is er bloedserieus over.’

‘Nou, ze is maf genoeg om te denken dat ze Kaha Huna is, of een andere godin, trouwens.’

Ik stond naast Bobby en ik kon zijn ogen niet goed zien, maar zijn gezicht was lijkbleek. Ik had hem nooit eerder bleek gezien. Het was zelfs nooit bij me opgekomen dat hij bleek zou kúnnen worden.

‘Ze is nu aan het uitzoeken of Kaha Huna-zijn het celibaat vereist,’ zei Bobby.

‘Oei.’

‘Ze denkt dat ze waarschijnlijk nooit meer met een gewone vent kan leven, waarmee ze een sterfelijke man bedoelt. Dat zou een godslasterlijke afwijzing van haar lotsbestemming zijn.’

‘Wreed,’ zei ik vol medeleven.

‘Maar ze zou het wel tof vinden om bij de huidige reïncarnatie van Kahuna in te trekken.’

Kahuna is de mythische god van het surfen. Hij is grotendeels een creatie van moderne surfers die zijn legende grotendeels aan het leven van een oeroude Hawaïaanse wonderdokter hebben ontleend.

‘En jij bent de reïncarnatie van Kahuna niet,’ zei ik.

‘Dat verdom ik.’

Uit die reactie maakte ik op dat Pia hem ervan trachtte te overtuigen dat hij wel degelijk de god van het surfen was.

Met hoorbare verbittering en verwarring zei Bobby: ‘Ze is zo slim, ze heeft zoveel talent.’

Pia was summa cum laude afgestudeerd. Ze had haar studie bekostigd met het schilderen van portretten; haar hyperrealistische doeken gingen tegenwoordig al voor indrukwekkende bedragen van de hand als de verf nog maar nauwelijks droog was.

‘Hoe kan ze zo slim en getalenteerd zijn,’ vroeg Bobby zich af, ‘en dan … dit?’

‘Misschien ben jij inderdaad Kahuna,’ opperde ik.

‘Dit is niet leuk,’ zei hij, wat een verbazingwekkende opmerking was, omdat Bobby alles min of meer leuk vond.

Het helmgras, glanzend in het maanlicht, was gaan hangen; geen stengel die zich nog in de windstille nacht verroerde. Het zachte ritme van de branding onder ons klonk als de murmelende intonatie van een verre, biddende menigte.

De kwestie Pia was fascinerend, maar ik had natuurlijk meer belangstelling voor de apen.

‘De afgelopen jaren,’ zei Bobby, ‘met al dat new age-gedoe van Pia … Soms is het prima, maar andere keren is het net alsof ik dagen in een verschrikkelijke hutspot zit.’

Hutspot staat voor heel erg woelige golven die vol zitten met zand en kleine kiezelsteentjes die in je gezicht slaan als je erdoorheen gaat. Dat zijn geen prettige surfomstandigheden.

‘Soms,’ zei Bobby, ‘als ik haar aan de telefoon heb gehad, dan ben ik helemaal van slag, dan mis ik haar en wil ik bij haar zijn … dan zou ik mezelf kunnen wijsmaken dat ze inderdaad Kaha Huna is. Ze is zo oprecht. En ze zeurt er ook niet over. Het is juist haar zwijgzaamheid die het nog verontrustender maakt.’

‘Ik wist niet dat jij verontrust kon zijn.’

‘Wist ik ook niet.’ Hij slaakte een zucht, schopte met een blote voet in het zand en legde eindelijk het verband tussen Pia en de apen: ‘Toen ik die aap de eerste keer door het raam zag gluren was dat grappig. Ik moest erom lachen. Ik dacht dat het een ontsnapt huisdier van iemand was … Maar de tweede keer zag ik er meer dan één. En dat was net zo bizar als al die Kaha-Hunaflauwekul, want ze gedroegen zich helemaal niet als apen.’

‘Hoe bedoel je dat?’

‘Apen zijn speels, die doen maar wat. Maar deze jongens … waren niet speels. Doelgerichte, bloedserieuze, enge krengen. Ze zaten mij en het huis heel aandachtig op te nemen, niet uit nieuwsgierigheid maar met een bepaald plan.’

‘Wat voor een plan?’

Bobby haalde de schouders op. ‘Ze deden zo vréémd …’

Woorden schenen hem tekort te schieten, zodat ik iets zei uit een van de boeken van H.P. Lovecraft, waar we als jongens van dertien zo dol op waren geweest: ‘Griezelig!’

‘Zeg dat wel. Ze waren griezelig in het kwadraat. Ik wist dat niemand me zou geloven. Ik had bijna het gevoel of ik hallucineerde. Ik greep mijn fototoestel, maar ik kon geen foto maken. Weet je waarom niet?’

‘Je hield je duim op de lens.’

‘Ze wilden niet op de foto. Zodra ze de camera zagen renden ze weg, en ze zijn waanzinnig snel.’ Hij wierp een blik op me om mijn reactie te peilen en keek weer naar de duinen. ‘Ze wisten wat een camera was.’

‘Hé, je gaat ze toch niet antropomorfiseren, hè?’ kon ik niet nalaten te zeggen. ‘Je weet wel, menselijke eigenschappen en gedragingen toedichten aan dieren.’

Hij negeerde die opmerking. ‘Na die avond legde ik de camera niet terug in de kast, maar hield hem onder handbereik op het aanrecht. Ik dacht: als ze zich weer laten zien, kan ik misschien een foto van die beesten maken voordat ze beseffen wat er gebeurt. Op een avond, een week of zes geleden, rolden er achtvoeters aan met een mooie aflandige wind, de ene holle na de andere, dus hoewel het behoorlijk kil was, trok ik mijn wetsuit aan en leefde me een paar uurtjes heerlijk uit. Ik had de camera niet meegenomen naar het strand.’

‘Waarom niet?’

‘Ik had die ellendige apen al een week niet gezien. Ik dacht dat ze misschien nooit meer zouden terugkomen. In ieder geval, toen ik terugkwam trok ik mijn pak uit en ik liep de keuken in om een biertje te pakken. Toen ik me omkeerde van de koelkast, zag ik bij twee ramen apen. Ze hingen aan de buitenkant en keken naar me. Dus ik reikte naar mijn camera … en die was weg.’

‘Je had hem ergens anders gelegd.’

‘Nee. Spoorloos verdwenen. Ik had de deur niet op slot gedaan toen ik die avond naar het strand ging. Die laat ik dus nooit meer open.’

‘Wil je zeggen dat de apen je camera hadden meegenomen?’

‘De volgende dag kocht ik een wegwerpcamera. Die zette ik weer op het aanrecht bij het fornuis. Ik liet die avond het licht branden, sloot het huis af en wandelde naar het strand.’

‘Goede golfslag?’

‘Traag. Maar ik wilde ze de gelegenheid geven. En die hebben ze te baat genomen. Toen ik weg was, hebben ze een ruitje ingeslagen, het raam opengemaakt en die camera gestolen. Verder niets. Alleen die camera.’

Nu begreep ik waarom hij zijn jachtgeweer achter slot en grendel bewaarde.

Dit huis aan het eind van de landpunt, zonder buren, had ik altijd een heerlijk toevluchtsoord gevonden. ’s Avonds, als de surfers naar huis waren, vormden de lucht en de zee een koepel, waarin het huis stond als een diorama in een glazen presse-papier die zich met sneeuwvlokjes vult als je hem schudt, maar in plaats van een sneeuwstorm heersten hier alleen diepe rust en volmaakte eenzaamheid. Maar nu was die weldadige eenzaamheid abrupt een onaangenaam isolement geworden. In plaats van een gevoel van rust te schenken, was de donkere nacht zwaar geladen van ingehouden spanning.

‘En ze lieten een waarschuwing voor me achter,’ zei Bobby.

Ik zag al een dreigbriefje voor me, met daarop in onhandige hanenpoten geschreven: we krijgen je wel, ondertekend: de apen. Maar ze waren veel te slim om iets op papier achter te laten, ze waren veel minder omslachtig. ‘Eentje heeft er op mijn bed gescheten,’ zei Bobby.

‘O, lekker.’

‘Ze houden zich schuil, zoals ik al zei. Ik heb besloten dat ik niet eens meer probeer om ze te fotograferen. Stel dat het me zou lukken er in het donker een paar te flitsen, dan zouden ze razend worden, denk ik.’

‘Je bent bang voor die beesten. Ik wist niet dat jij verontrust kon zijn en ook niet dat je ooit bang was. Vanavond kom ik heel wat over je te weten, vriend.’

Hij wilde niet toegeven dat hij bang was geweest.

‘Je hebt dat geweer gekocht,’ drong ik aan.

‘Omdat het me goed lijkt ze af en toe uit te dagen en om die kleine rotzakken duidelijk te maken dat ik territoriumdrift heb en dat dit, dit hier verdomme mijn grondgebied is. Maar bang ben ik niet, nee. Het zijn maar gewoon apen.’

‘Maar aan de andere kant … zijn het géén apen.’

‘Soms vraag ik me af,’ zei Bobby, ‘of ik van Pia, daar helemaal in Waimea, via de telefoon misschien een of ander new age-virus heb opgelopen. Terwijl zij geobsedeerd is door het idee dat ze Kaha Huna is, ben ik geobsedeerd geraakt door de apen van het nieuwe millennium. Zo zouden de kranten die krengen noemen, denk je ook niet?’

‘De millennium monsters … Klinkt wel spannend, ja.’

‘Daarom heb ik er geen ruchtbaarheid aan gegeven. Ik wil geen doelwit van de pers of van iemand anders worden. Ik ben niet de zonderling die de Verschrikkelijke Sneeuwman heeft gezien, of buitenaardse wezens in een ruimteschip in de vorm van een broodrooster. Dat zou mijn leven totaal veranderen, of niet soms?’

‘Je zou net zo’n kermisattractie worden als ik.’

‘Precies.’

Mijn gevoel dat we bespied werden nam toe. Bijna wilde ik Orson nadoen en zacht gaan grommen.

Orson stond nog steeds tussen ons in. Hij bleef gespannen, maar hield zich koest, zijn kop geheven en één oor gespitst. Hij rilde niet meer, maar hij was merkbaar onder de indruk van wie of wat ons in het donker gadesloeg.

‘Nu je weet wat Angela me verteld heeft,’ zei ik, ‘weet je ook dat de apen iets te maken hebben met wat er in Fort Wyvern gaande was. En dat is geen verzinsel voor de sensatiepers. Het is echt, het is springlevend en we kunnen er iets tegen doen.’

‘Het gaat nog steeds door,’ zei Bobby.

‘Wat bedoel je?’

‘Dat ik uit Angela’s verhaal opmaak dat Wyvern niet helemáál gesloten is.’

‘Maar iedereen is er anderhalf jaar geleden weggegaan. Als er nog personeel werkzaam zou zijn, zouden we dat weten. Al woonden ze op de basis, dan zouden ze af en toe naar de stad komen om te winkelen, om naar de film te gaan.’

‘Je zei dat Angela het armageddon noemde. Het einde van de wereld, zei ze.’

‘Ja? En?’

‘Stel dat je bezig bent aan een project om de wereld te vernietigen, dan heb je misschien geen tijd om in de stad naar de film te gaan. Zoals ik al zei, Chris, dit is een tsunami! Dit is de regering. Geen schijn van kans dat je hier levend doorheen surft.’

Ik pakte mijn fiets weer. ‘Ga je je ondanks die apen en wat je gezien hebt toch maar koest houden?’

Hij knikte. ‘Als ik me koest houd, is er een kans dat ze uiteindelijk opkrassen. Ze zijn hier trouwens niet iedere avond. Een of twee keer in de week. Als ik geduldig wacht tot ze er genoeg van hebben, kan ik mijn leven misschien weer op de oude voet voortzetten.’

‘Oké, maar Angela kan de waarheid hebben verteld. Misschien is er nooit meer een kans dat alles weer wordt zoals het was.’

‘Waarom wil je dan je Batman-pak aantrekken als het toch een verloren zaak is?’

‘Voor XP-man,’ zei ik met bittere spot, ‘bestaan er geen verloren zaken.’

‘Kamikaze.’

‘Eend.’

‘Uilskuiken.’

‘Dobber’ zei ik vriendschappelijk en ik duwde mijn fiets door het mulle zand van het huis vandaan.

Orson protesteerde door zacht te janken toen we de betrekkelijke veiligheid van het huis achter ons lieten, maar hij deed geen poging om bij Bobby te blijven. Hij volgde me op de voet en snuffelde in de lucht terwijl we landinwaarts liepen.

We hadden nog geen tien meter afgelegd toen Bobby aan kwam stuiven en ons de pas afsneed. ‘Weet je wat het probleem met jou is?’

‘Mijn vriendenkeus?’ vroeg ik.

‘Jouw probleem is dat je je stempel op de wereld wilt drukken. Je wilt iets nalaten wat zegt Ik was hier.’

‘Dat interesseert me helemaal niet.’

‘Lulkoek.’

‘Niet vloeken waar een hond bij is.’

‘En daarom schrijf je al die stukken en die boeken. Om een stempel achter te laten.’

‘Ik schrijf omdat ik er plezier in heb.’

‘Je loopt er altijd over te zeuren.’

‘Omdat het ’t moeilijkste is wat ik ooit heb gedaan, maar het geeft ook voldoening.’

‘Weet je waarom het zo moeilijk is? Omdat het onnatuurlijk is.’

‘Misschien voor analfabeten.’

‘We zijn hier niet om stempels na te laten, makker. Monumenten, nalatenschappen, stempels … daar gaan we altijd de fout mee in. We zijn hier om van het aardse te genieten, ons in het ontzagwekkende ervan onder te dompelen, te genieten van de rit.’

‘Hé, Orson, kijk eens? Daar is filosoof Bob weer.’

‘De wereld is volmaakt perfect, een en al schoonheid van horizon tot horizon. Ieder stempel dat elk van ons daar zo nodig op wil drukken – dat is verdomme niet meer dan graffiti. Niets kan de wereld die we hebben gekregen mooier maken. Ieder menselijk stempel erop is puur vandalisme.’

‘De muziek van Mozart,’ zei ik.

‘Vandalisme,’ zei Bobby.

‘De kunst van Michelangelo.’

‘Graffiti.’

‘Renoir.’

‘Graffiti.’

‘Bach. De Beatles.’

‘Auditieve graffiti,’ beweerde hij met stelligheid.

Terwijl Orson ons gesprek aandachtig volgde, begon hij plotseling te huiveren.

‘Matisse, Beethoven, Wallace Stevens, Shakespeare.’

‘Vandalen, hooligans.’

‘Dick Dale,’ liet ik me ontvallen. Het was de geheiligde naam van de Koning van de Surfgitaar, de vader van alle surfmuziek. Bobby knipperde met zijn ogen, maar zei toch ‘Graffiti.’

‘Je bent gestoord.’

‘Ik ben zo gezond als een vis. Hou op met die waanzinnig nutteloze kruistocht, Chris.’

‘Als een beetje nieuwsgierigheid al een kruistocht wordt genoemd, dan bevind ik me wel in een kudde enorme slapjanussen.’

‘Leef het leven! Geniet ervan met volle teugen. Daarom ben je op de wereld.’

‘Ik kom heus wel aan mijn trekken,’ verzekerde ik hem. ‘Maak je maar geen zorgen. Ik ben net zo’n klootzak als jij.’

‘Mocht je willen.’

Toen ik mijn fiets langs hem heen wilde manoeuvreren, versperde hij me weer de weg.

‘Oké,’ zei hij gelaten. ‘Goed, dan. Maar hou je fiets met je ene hand vast en neem de Glock in je andere tot je op de verharde weg bent en weer kunt fietsen. En zet er dan tempo in.’

Ik klopte op de zak van mijn jack die lubberde onder het gewicht van het pistool. Eén kogel in het wilde weg afgevuurd in Angela’s huis. Nog negen patronen in het magazijn. ‘Het zijn maar apen,’ zei ik, in een imitatie van Bobby zelf.

‘En ook weer niet.’

Ik keek hem in zijn donkere ogen. ‘Is er misschien nog iets wat ik moet weten?’

Hij beet op zijn lip. Ten slotte zei hij: ‘Misschien ben ik Kahuna.’

‘Dat is niet wat je me wilde zeggen.’

‘Nee, maar het is niet zo volkomen knots als wat ik van plan was te zeggen.’ Hij liet zijn blik over de duinen gaan. ‘De leider van de troep … Ik heb hem alleen maar vanuit de verte gezien, in het donker, nauwelijks meer dan een schaduw. Hij is groter dan de rest.’

‘Hoe groot?’

Hij keek me aan. ‘Een rotzak van ongeveer mijn lengte.’

Eerder op de avond, toen ik op de veranda had staan wachten tot Bobby terugkeerde van zijn speurtocht langs de helling naar het strand, had ik uit mijn ooghoek een glimp opgevangen van iets dat snel bewoog; het was een vage indruk geweest van een man die met lange vloeiende stappen liep. Hij was verdwenen voor ik het pistool op hem had kunnen richten.

‘Een man?’ vroeg ik. ‘Die als leider van de millennium monsters meerent met de troep? Onze eigen Moonlight Bay Tarzan?’

‘Tja, ik mag hopen dat het een man is.’

‘Wat bedoel je daarmee?’

Bobby wendde zijn blik af en haalde de schouders op. ‘Ik zeg alleen dat het niet alleen apen waren die ik heb gezien. Er is een groot iemand of iets bij ze.’

Ik keek naar de lichtjes van Moonlight Bay. ‘Ik krijg het gevoel of er ergens een klok tikt, de klok van de ontsteking van een bom. Dat er overal explosieven liggen.’

‘Dat bedoel ik, jongen. Blijf uit de gevarenzone.’

Terwijl ik mijn fiets met een hand vasthield, haalde ik het pistool uit mijn zak.

‘Voordat je je in je gevaarlijke en dwaze avonturen stort, XP-man,’ zei Bobby, ‘moet je nog iets weten.’

‘Nog meer wijsheid van de surfplank.’

‘Wat zich daar in Wyvern ook afspeelde … en zich misschien nog steeds afspeelt … er moeten een heleboel geleerden bij betrokken zijn. Zeer geleerde figuren met hogere voorhoofden dan jouw hele snufferd. Militairen en andere gezagsdragers, en niet zo weinig ook. Het neusje van de zalm. Lui met veel invloed. Weet je waarom ze erbij waren voordat alles fout ging?’

‘Rekeningen te betalen, gezinnen te onderhouden?’

‘Ze wilden stuk voor stuk hun stempel ergens op drukken.’

‘Voor mij heeft het niets met ambitie te maken,’ zei ik. ‘Ik wil gewoon weten waarom mijn moeder en vader moesten sterven.’

‘Je kop is zo hard als een oesterschelp.’

‘Ja, maar er zit een parel in.’

‘Dat is geen parel,’ verzekerde hij me, ‘maar versteende zeemeeuwenpoep.’

‘Je weet je fraai uit te drukken. Je zou een boek moeten schrijven.’

Hij lachte als een boer met hevige kiespijn. ‘Ik neuk nog liever een cactus.’

‘Daar heeft het wel iets van weg. Alleen levert het meer op.’

‘Op deze golf kom je er niet meer doorheen en je zult verzuipen.’

‘Misschien. Maar het is wel tof om te doen. Was jij het niet die zei dat we met volle teugen van het leven moeten genieten?’

Hij gaf zich eindelijk gewonnen. Hij stapte opzij, hief zijn rechterhand en maakte het shaka-teken.

Ik hield mijn fiets even vast met de hand waarin ik het pistool hield en maakte het Star Trek-teken.

Als antwoord stak hij zijn middelvinger naar me op.

Met Orson naast me duwde ik mijn fiets door het zand naar het hardere gedeelte van het schiereiland. Bobby riep me nog iets na, maar ik verstond het niet goed.

Ik stopte, keerde me om en zag dat hij weer naar het huis liep. ‘Wat zei je?’

‘De mist komt eraan!’ herhaalde hij.

Achter hem zag ik torenhoge witte massa’s uit zee aankomen, een lawine woelige damp, glanzend in het maanlicht. Als een muur die geluidloos omvalt in een droom.

De lichtjes van de stad leken oneindig ver weg.

DEEL VIER
in het holst van de nacht

21

Tegen de tijd dat Orson en ik door de lage duinen het zandstenen weggedeelte van de landpunt hadden bereikt, werden we door dichte nevels uit zee omhuld. De mistbank was wel honderd meter dik en hoewel vaag maanlicht door de mist tot aan de grond viel, zaten we in een grijze ondoordringbare massa die ons nog minder zicht bood dan een nacht zonder maan en sterren.

De lichtjes van de stad waren niet meer te zien.

De mist vervormde ook de geluiden. Ik hoorde nog wel het drukke gelispel van de brekende golfslag maar het leek van vier verschillende kanten te komen, als bevond ik me op een eiland in plaats van op een landpunt.

Ik betwijfelde of ik in het klamme duister wel kon fietsen. Het zicht varieerde van niets tot pakweg twee meter. Hoewel er geen bomen of andere obstakels op de gebogen landpunt stonden, zou ik op de fiets in een ommezien van de weg kunnen raken; als mijn voorband in het zachte zand van de helling bleef steken zou ik abrupt tot stilstand komen, met het gevolg dat ik over de kop zou slaan en misschien een arm, been of zelfs mijn nek zou breken. Bovendien moest ik, om snelheid te maken en mijn evenwicht te bewaren, het stuur met beide handen vasthouden en dus het pistool in mijn zak stoppen. Na mijn gesprek met Bobby leek me dat geen goed idee. In de mist konden ze me tot op een meter naderen zonder dat ik het zag, en dan kon ik het wapen niet tijdig uit mijn zak halen en schieten.

Met de fiets aan mijn linkerhand liep ik in een stevig tempo net te doen of ik me nergens zorgen over maakte. Orson draafde een eindje voor me uit. Hij bleef scherp op zijn hoede, niet in staat in het donker te fluiten, letterlijk noch figuurlijk, en hij spiedde telkens om zich heen.

Het tikken van de naven en van de fietsketting verraadde mijn positie. De enige manier om die geluiden te laten ophouden en toch vooruit te komen was dat ik de fiets droeg; dat lukte me wel met één arm, maar slechts over een korte afstand.

Waarschijnlijk deed het geluid er helemaal niet toe. De apen beschikten ongetwijfeld over een scherp reukvermogen dat het geringste luchtje kon onderscheiden. Het zat er dik in dat ze mijn spoor via hun neus konden volgen.

Maar omgekeerd zou Orson de beesten ook kunnen ruiken. In het nevelige donker was zijn zwarte gestalte nauwelijks zichtbaar; ik kon niet zien of zijn nekharen overeind stonden, wat een onmiskenbaar teken zou zijn dat de apen in de buurt waren.

Onder het lopen stelde ik me de vraag hoe het kwam dat deze wezens zo sterk afweken van gewone resusapen.

Ogenschijnlijk was het beest in Angela’s keuken een typisch exemplaar van zijn soort geweest, ook al was hij voor een resusaap uitzonderlijk groot. Ze had gezegd dat het beest ‘van die enge donkergele ogen’ had gehad, maar voor zover mij bekend was dat een normale kleur ogen bij deze groep primaten. Bobby had niets opmerkelijks gezien aan de troep die hem had lastig gevallen, behalve natuurlijk hun uitzonderlijke manier van doen en de ongewone lengte van hun mysterieuze leider: geen misvormde schedels, geen derde oog in het voorhoofd, geen schroeven in de nek die erop wezen dat ze aan de lopende band waren geassembleerd in het geheime laboratorium van Heather Frankenstein, de megalomane achter-achter-achter-achterkleindochter van dr. Victor Frankenstein.

De projectleiders in Fort Wyvern hadden erover ingezeten dat de aap in Angela’s keuken haar zou hebben gekrabd of gebeten. Met het oog op de vrees van die wetenschappers was het logisch om aan te nemen dat het dier een besmettelijke ziekte had die via bloed, speeksel of ander lichaamsvocht kon worden overgedragen. Die veronderstelling werd bevestigd door de lichamelijke onderzoeken waaraan ze vervolgens onderworpen was. Vier jaar lang hadden ze bovendien maandelijks bloedmonsters bij haar genomen, wat erop wees dat de ziekte een bijzonder lange incubatietijd had.

Biologische oorlogvoering. De leiders van alle landen ter wereld ontkenden altijd dat ze voorbereidingen voor zo’n ellendig conflict troffen. Onder het aanroepen van de naam Gods, en om het oordeel van de geschiedenis over hen een gunstige draai te geven, tekenden ze plechtig dikke verdragen waarin ze toezegden dat ze zich nooit met zo’n monstrueus soort onderzoek en ontwikkeling zouden bezighouden. Maar intussen was elk land in de weer met de aanmaak van miltvuurcocktails en de vervaardiging van builenpest verspreidende spuitbussen, terwijl de biologische manipulatie van indrukwekkende collecties nieuwe exotische virussen en bacteriën ervoor garant stond dat geen enkele krankzinnige wetenschapper waar ook ter wereld ooit een dag zonder werk hoefde te zitten.

Toch begreep ik niet waarom ze Angela tot sterilisatie hadden gedwongen. Bepaalde ziekten konden ongetwijfeld de kans op aangeboren afwijkingen bij baby’s vergroten. Maar afgaand op wat Angela me had verteld, geloofde ik niet dat die lui in Wyvern haar hadden gesteriliseerd uit bezorgdheid om haar welzijn of om dat van de kinderen die ze eventueel nog zou kunnen krijgen. Ze leken me niet te hebben gehandeld uit medeleven, maar uit angst, een angst die aan paniek grensde.

Ik had Angela gevraagd of de aap drager van een ziekte was geweest. Dat had ze min of meer ontkend: Kon ik het maar een ziekte noemen! Zou dat niet mooi zijn? Dan was ik nu misschien genezen. Of dood. Soms denk ik dat ik beter dood kon zijn …

Maar als het geen ziekte was, wat dan wel?

Opeens verscheurde die krankzinnige gil die we al eerder hadden gehoord opnieuw de stilte van het donker en de mist. Ik schrok op uit mijn overpeinzingen.

Orson kwam met een ruk tot stilstand. Ik bleef eveneens staan en het tikken van mijn fiets hield op.

De kreet leek uit het zuidwesten te komen. Na enige tijd volgde antwoord, voor zover ik kon beoordelen uit de tegenovergestelde richting. We werden beslopen.

Omdat geluid zo verraderlijk vervormt in de mist kon ik de afstand tot waar de kreten vandaan kwamen niet schatten. Ik durfde er een long onder te verwedden dat ze dichtbij waren.

De ritmische branding weerklonk als een hartslag in het donker. Welk nummer van Chris Isaak zou Sasha op dat moment draaien?

Orson kwam weer in beweging. Ik volgde zijn voorbeeld, een beetje sneller nu. Met aarzelen schoten we niets op. We waren pas veilig als we de landpunt achter ons hadden gelaten en weer in Moonlight Bay waren – en misschien zelfs daar ook niet.

Na tien of twaalf meter klonk alweer die griezelig schelle kreet. Ook deze werd beantwoord.

Nu bleven we doorlopen.

Mijn hart bonkte en dat werd niet minder toen ik mezelf voorhield dat het maar apen waren. Geen roofdieren. Herbivoren die vruchten, bessen en noten aten. Onderdanen van een vreedzaam koninkrijk, geen vleeseters.

Plotseling kwam Angela’s dode gezicht me als een spookbeeld voor de geest. Ik begreep nu wat ik in mijn shocktoestand en verdriet verkeerd had gezien toen ik haar lijk in de badkamer vond. Haar keel leek meermalen met een bot mes te zijn bewerkt, omdat de wond hoekig en rafelig was. Maar in werkelijkheid was haar keel niet opengesneden maar opengebeten, opengerukt, opengescheurd. Ik kon die gruwelijke wond nu veel duidelijker zien dan ik had gewild toen ik op de drempel van de badkamer stond.

Bovendien herinnerde ik me nu vaag nog andere verwondingen die ik toen niet van dichtbij had durven bekijken. Donkere plekken van beten aan haar handen. Misschien zelfs een in haar gezicht.

Apen. Maar geen gewone apen.

De activiteiten van de moordenaars in Angela’s huis – dat gedoe met die poppen en het kat-en-muisspelletje – hadden me het werk geleken van gestoorde kinderen. Er moesten verschillende apen in de kamers zijn geweest, dieren die klein genoeg waren om zich te verschuilen op plekken waar een volwassene niet in paste, en zo razendsnel dat ze op geesten leken.

Weer hoorde ik een kreet in het donker, ditmaal beantwoord door een zacht gejoel uit twéé verschillende richtingen.

Orson en ik bleven er stevig de pas in houden, hoewel ik niet toegaf aan de reflex om er als een haas vandoor te gaan. Als ik ging rennen, zou dat terecht kunnen worden opgevat als een teken van angst. Voor een roofdier is angst een teken van zwakte. Als ze zwakte zouden bespeuren, zouden ze ons kunnen aanvallen.

Ik omklemde het Glock-pistool zo stijf dat het aan mijn hand gelast leek. Maar ik wist niet uit hoeveel exemplaren deze troep bestond, misschien drie of vier, maar het konden er ook tien zijn, misschien zelfs meer. Behalve het schot dat ik in Angela’s huis per ongeluk had gelost, had ik nooit eerder een vuurwapen gebruikt en ik zou niet in staat zijn al die beesten neer te schieten voordat ze me te grazen zouden nemen.

Hoewel ik mijn koortsachtige fantasie niet met dergelijke duistere gedachten wilde voeden, kon ik toch niet nalaten me het gebit van een resusaap voor te stellen. Allemaal botte maalkiezen? Nee. Ook herbivoren – aangenomen dat resusapen herbivoor waren – moesten aan harde doppen en schillen kunnen rukken en trekken. Ik twijfelde er niet aan dat ze snijtanden hadden, en vast ook puntige hoektanden, zoals de mens. Hoewel deze exemplaren Angela naar alle waarschijnlijkheid hadden beslopen en aangevallen, was de resusaap als soort niet tot een roofdier geëvolueerd en dus niet uitgerust met slagtanden. Sommige apen hadden wel slagtanden. Bavianen hadden enorme, gemene tanden. Maar de bijtkracht van een resusaap zou lang niet mis zijn, want ongeacht de aard van hun gebit waren deze exemplaren in staat geweest om Angela Ferryman snel en wreed te doden.

Eerst hoorde of voelde ik, meer nog dan dat ik het zag, rechts van me beweging in de mist. Daarna ving ik een glimp op van een donkere, vage gestalte die vlak langs de grond snel en stil op me afkwam.

Ik keerde me naar de beweging. Het wezen scheerde rakelings langs mijn been en verdween in de mist voordat ik het goed kon zien.

Orson gromde ingehouden, alsof hij iets waarschuwde zonder het uit te dagen. Hij stond met zijn neus naar de golvende muur van grijze nevel in het donker aan de andere kant van mijn fiets; ik vermoedde dat ik bij licht zou kunnen zien dat niet alleen zijn nekharen maar iedere haar op zijn rug stijf overeind stond.

Ik keek naar beneden, naar de grond, en verwachtte min of meer dat ik daar de glimmende, donkergele ogen zou zien waar Angela het over had gehad. De gestalte die opeens uit de nevels opdoemde was echter van mijn lengte. Misschien zelfs wel groter. Schaduwachtig, amorf, als een engel des doods die neerdaalt in een droom, was hij eerder suggestief dan substantieel. Hij joeg me des te meer angst aan omdat hij zo geheimzinnig bleef. Geen onheilspellende gele ogen. Geen herkenbare trekken. Geen duidelijke vorm. Man of aap, of geen van beiden: de leider van de troep die zich even liet zien en weer verdween.

Orson en ik waren weer blijven staan.

Langzaam keek ik opzij naar de om ons heen glijdende nevels, in de hoop een geluid op te vangen waar ik iets aan had. Maar de troep bewoog zich al even geruisloos als de mist.

Ik voelde me als een duiker ver beneden het oppervlak van de zee die, gevangen in verblindende stromen vol plankton en algen, een haai had zien rondzwemmen en weerloos wachtte tot het beest weer opdoemde om me in tweeën te bijten.

Iets gleed langs de achterkant van mijn benen en trok aan mijn broekspijpen en het was niet Orson want het maakte een gemeen sissend geluid. Ik schopte, maar ik miste en het verdween in de mist voordat ik goed had kunnen kijken.

Orson piepte verschrikt, alsof ook hij een onaangename confrontatie had gehad.

‘Hier, jongen,’ beval ik en hij kwam prompt naar me toe.

Ik liet mijn fiets in het zand vallen. Ik hield mijn pistool met beide handen vast en draaide langzaam om mijn as, turend naar iets om op te schieten.

Er klonk een schril, kwaadaardig gekwetter. Dit was duidelijk het geluid van apen. Minstens zes stuks.

Als ik er eentje doodschoot, zouden de andere misschien op de vlucht slaan. Maar het kon ook zijn dat ze daarop met dezelfde furieuze agressie zouden reageren als de mandarijn-etende aap op de bezem waarmee Angela in haar keuken had gezwaaid.

In ieder geval was het zicht vrijwel nihil; ik zag geen glinsterend oog of zelfs maar een schaduw, zodat ik geen munitie wilde verspillen door lukraak in de mist te schieten. Als ik geen munitie meer had, zou ik een gemakkelijke prooi vormen.

Als één aap verstomde het gekwetter opeens.

De dichte, onophoudelijk aanzwellende nevels dempten nu zelfs het geluid van de branding. Ik hoorde Orson hijgen, ik hoorde mijn eigen snelle ademhaling, maar verder niets.

De grote zwarte omtrek van de leider van de troep doemde weer op uit de dampige grijze lijkwaden. Hij leek als op vleugels neer te duiken, hoewel die indruk van vliegen maar schijn was.

Orson grauwde en ik sprong achteruit, terwijl ik het laservizier instelde. Een rode straal doorboorde de steeds wisselende vorm van de mist. De aanvoerder, nauwelijks zichtbaarder dan een schaduw op een raam met ijsbloemen, was al geheel door de mist verzwolgen voordat ik de laserstraal op zijn grillig bewegende gestalte kon richten.

Ik dacht aan de verzameling schedeltjes op de betonnen trap in de waterafvoer. Misschien was de verzamelaar wel geen gestoorde tiener die voor zijn toekomstige praktijken oefende. Misschien waren de schedels trofeeën die door de apen waren verzameld en uitgestald, wat een bizarre en verontrustende gedachte was.

Ik kreeg een nog verontrustender gedachte. Misschien zouden mijn schedel en die van Orson, ontveld, glanzend en met holle oogkassen, aan de uitstalling worden toegevoegd.

Orson jankte toen een krijsende aap uit de nevels te voorschijn kwam en op zijn rug sprong. De hond schudde zijn kop heen en weer, hapte met klappende tanden in een poging zijn ongewenste berijder te bijten en probeerde tegelijkertijd de aap af te schudden. De afstand was zo gering dat ik zelfs bij het weinige licht en de kolkende mist de gele ogen kon zien. Helder, koud, fel. De aap staarde me woedend aan. Ik kon geen schot op hem lossen zonder Orson te raken.

Nauwelijks was de aap op Orsons rug beland, of hij sprong weer van hem af. Hij ramde met zijn volle gewicht tegen me aan, meer dan twintig pond harde spieren en botten. Terwijl ik achteruit wankelde, klom hij tegen mijn borst op en gebruikte mijn leren jack als houvast. In de verwarring kon ik niet schieten zonder het risico mezelf te verwonden.

Eén ogenblik bevonden we ons neus aan neus, oog in moordlustig oog. Het beest had zijn tanden ontbloot en siste woedend. Ik rook zijn weerzinwekkende, stinkende adem. Het was wel en het was geen aap; het buitenaardse van zijn doordringende blik was angstaanjagend.

Het beest griste mijn pet af en ik mepte naar hem met de handgreep van mijn pistool. Zonder de pet los te laten liet de aap zich op de grond vallen. Ik schopte en ditmaal was het raak. De pet vloog uit zijn hand. Schreeuwend vluchtte de resusaap wankelend de mist in en verdween.

Orson ging hem blaffend achterna, hij was zijn angst vergeten. Ik riep hem terug, maar hij gehoorzaamde niet.

Toen dook de grote gestalte van de leider weer op, sneller en vluchtiger nog dan de eerste keer. Zijn beweeglijke gestalte golfde als een wapperende cape, was al bijna weer weg zodra hij verscheen, maar bleef lang genoeg om Orson te laten overwegen of het wel zo verstandig was om de resus die mijn pet had willen inpikken achterna te gaan.

‘Jezus!’ zei ik woedend, toen de hond jankend achteruit deinsde en zijn achtervolging staakte.

Ik griste de pet van de grond, maar ik zette hem niet meer op. Ik vouwde hem dubbel en stak hem in mijn binnenzak.

Bevend over mijn hele lichaam controleerde ik of de aap me niet had gebeten. En ik zou toch ergens pijn voelen als de aap me had gekrabd, maar er gloeide niets aan mijn handen of in mijn gezicht. Nee, goddank had hij me niet gekrabd. Als de aap een besmettelijke ziekte had die alleen via lichaamsvocht overdraagbaar was, dan had hij me niet geïnfecteerd.

Maar ik had wel zijn smerige adem geroken toen we oog in oog stonden en die ook ingeademd. Als het een besmetting was die via de luchtwegen werd overgebracht, had ik een enkele reis naar de koelkamer op zak.

Achter me klonk een metalig rammelend geluid. Ik draaide me om en zag dat mijn omgevallen fiets de mist werd ingesleurd door een onzichtbare hand. Het platliggende achterwiel, waarvan de spaken sporen in het zand trokken, was het enige dat ik nog kon zien van de fiets en het verdween bijna in de mist voor ik het met één hand kon beetpakken.

Tussen mij en de onzichtbare fietsendief ontstond nu een soort touwtrekkerij die ik gemakkelijk won, wat erop kon wijzen dat ik het slechts tegen een of twee resusapen moest opnemen en niet tegen de aanzienlijk grotere aanvoerder van de apenbende. Ik zette mijn fiets weer overeind, liet hem tegen mijn lichaam steunen en hief het pistool weer.

Orson keerde bij me terug.

Van de zenuwen deed hij weer een plas. Zijn laatste restje bier. Het verbaasde me eigenlijk dat mijn broek nog droog was.

Ik stond hijgend naar lucht te snakken en trilde zo hevig dat mijn beide handen om het pistool niet konden verhinderen dat de loop op en neer schokte. Maar geleidelijk werd ik kalmer. Mijn hart begon al minder moeite te doen om mijn ribbenkast te kraken. Als de rompen van spookschepen zeilden grauwe flarden mist langs me heen, een eindeloze vloot die een onnatuurlijke stilte achterliet. Geen gekwetter meer. Geen gegil en gejoel. Geen waanzinnige kreten. Geen zuchtje wind, geen gefluister van de branding. Ik had bijna het gevoel alsof ik zonder het te beseffen in de strijd het leven had gelaten, alsof ik een kil en stil voorportaal had betreden om daar te wachten tot er een deur naar het bijzonder Oordeel openging.

Naarmate de rust langer voortduurde, zou het treffen met de apen met de seconde minder echt moeten hebben geleken. Maar het werd juist levendiger in mijn gedachten, en ik had het gevoel dat die verschrikkelijke gele ogen niet alleen een gloeiende afdruk in mijn geheugen hadden gebrand, maar ook een spoor hadden achtergelaten op mijn ziel.

Na een tijdje werd duidelijk dat het spel voorlopig over was. Met het pistool in mijn ene hand duwde ik de fiets met mijn andere hand voort naar het begin van de landpunt. Orson bleef aan mijn zijde.

Ik wist zeker dat de troep apen ons nog steeds bespiedde, zij het van een grotere afstand dan eerst. Ik zag nu geen apengestalten meer in de nevels rondrennen, maar ze waren er om de donder wel.

Apen. En toch geen apen. Kennelijk waren ze ontsnapt uit een laboratorium van Wyvern.

Het einde van de wereld, had Angela gezegd.

Niet door vuur.

Niet door ijs.

Iets ergers.

Apen. Het einde van de wereld door apen.

De apocalyps met primaten.

Armageddon. Het einde, fini, omega, de dag des Oordeels, gooi de deur maar dicht en doe het licht voorgoed uit.

Dit was absoluut volslagen krankzinnig. Telkens als ik alle feiten op een rijtje wilde zetten om er enige samenhang in te ontdekken, leek het of ik door enorme watermassa’s werd overspoeld en raakte ik volkomen in de val tussen grote golven onwaarschijnlijkheden.

Bobby’s houding, zijn vastberaden voornemen om zich van de onoplosbare problemen van de moderne wereld te distantiëren en kampioen levensgenieter te worden, had me altijd een legitieme leefstijl geleken. Nu vond ik die niet alleen legitiem, maar ook redelijk, logisch en verstandig.

Omdat vroeger niet werd verwacht dat ik de volwassen leeftijd zou bereiken, hadden mijn ouders me altijd laten spelen en plezier maken, me mijn ontdekkingsdrift laten uitleven, me zo onbezorgd mogelijk laten leven, me laten genieten van het moment zonder zorg om de toekomst; kortom, ze hadden me het vertrouwen gegeven dat ik hier zoals iedereen met een bepaald doel ben; dat ik dankbaar moest zijn voor zowel mijn beperkingen als voor mijn talenten en zegeningen, omdat beide deel uitmaakten van een plan dat ik niet kon doorgronden. Ze zagen natuurlijk wel de noodzaak dat ik me zelfdiscipline moest aanleren en respect voor anderen moest leren hebben. Maar die dingen komen eigenlijk vanzelf wanneer je echt gelooft dat je leven een geestelijke dimensie heeft en dat je een zorgvuldig ontworpen element bent in het mysterieuze mozaïek van het leven. Hoewel er weinig kans leek te zijn dat ik mijn beide ouders zou overleven, hadden ze zich toch op die mogelijkheid voorbereid toen bij mij voor het eerst de diagnose werd gesteld. Ze sloten een flinke levensverzekering af, waar ik nu goed van zou kunnen leven, ook al zou ik nooit meer een cent verdienen met mijn boeken en artikelen. Geboren om plezier te maken en de wereld te ontdekken, voorbeschikt om nooit een baan te hoeven hebben en vrij van de lasten en verantwoordelijkheden die de meeste mensen bedrukken, zou ik het schrijven kunnen opgeven om zó’n volslagen surfgek te worden dat Bobby Halloway daarbij vergeleken een dwangmatige workaholic zou zijn met niet meer levensplezier dan een bloemkool. Bovendien zou ik me zonder enig schuldgevoel aan volstrekt nietsdoen kunnen overgeven, zonder wroeging of twijfels, omdat ik had geleerd te zijn wat voor de gehele mensheid weggelegd was geweest, als we niet de voorwaarden van de overeenkomst hadden geschonden en uit het paradijs waren verdreven. Zoals allen die uit man en vrouw geboren zijn leef ik naar de grillen van het lot. Door mijn XP ben ik me alleen wat scherper bewust van de machinaties van het lot dan de meeste mensen, en dat bewustzijn werkt bevrijdend.

Terwijl ik mijn fiets voortduwde naar het vasteland, bleef ik toch zoeken naar de betekenis van alles wat ik na zonsondergang had gehoord en gezien.

Voordat de troep apen Orson en mij was komen treiteren, had ik getracht vast te stellen waarin deze apen nu precies anders waren. Nu hield ik me weer met die vraag bezig. In tegenstelling tot gewone resusapen waren deze exemplaren niet verlegen, maar brutaal, niet vrolijk, maar broeierig. Het meest opvallende verschil was dat deze apen opvliegend waren, boosaardig. Toch was hun gewelddadige instelling niet de belangrijkste eigenschap die hen van andere resusapen onderscheidde: dat was niet slechts een gevolg van een ander, veel dieperliggend verschil dat ik herkende, maar dat ik om een onverklaarbare reden niet onder ogen wilde zien.

De mist was nog steeds even dicht, maar toch kwam er geleidelijk wat licht doorheen. Vage lichtplekken doemden op: gebouwen en lantaarns langs de kust.

Orson piepte van vreugde – of gewoon van opluchting – bij deze tekenen van beschaving, maar we waren in de stad niet veiliger dan daarbuiten.

Toen we op Embarcadero Way aankwamen, bleef ik even staan om mijn pet voor de dag te halen en met een stevige ruk aan de klep goed op mijn hoofd te zetten. De Olifantman schikt zijn kleding.

Orson keek met schuingehouden kop nadenkend naar me op en gromde instemmend. Per slot van rekening was hij de hond van de Olifantman en als zodanig was een deel van zijn eigen imago afhankelijk van de stijl en zwier waarmee ik me gedroeg.

De straatlantaarns vergrootten het zicht tot ongeveer dertig meter. Als de spookachtige branding van een vergane zee golfde de mist vanuit de baai de straten in; ook het fijnste druppeltje brak het gouden tl-licht en gaf het door aan de volgende druppel. Mochten nog enkele apen van de troep ons volgen, dan moesten ze hier wel meer afstand houden om niet te worden gezien. Als spelers in een moderne uitvoering van The Murders in the Rue Morgue van Edgar Allan Poe moesten ze hun toevlucht zoeken in plantsoenen, donkere stegen, balkons, hoge leuningen, muurtjes en dakgoten.

Op dit uur van de nacht waren er geen voetgangers of automobilisten te bekennen. De stad leek verlaten.

Ik werd overvallen door de verontrustende gedachte dat deze stille en lege straten een voorbode waren van de echte, beangstigende verlatenheid die Moonlight Bay in de nabije toekomst te wachten stond. Ons plaatsje zou veranderen in een spookstad.

Ik stapte op mijn fiets en reed Embarcadero Way in noordelijke richting af. De man die via Sasha in de studio met me in contact wilde komen, wachtte op me op zijn boot in de jachthaven. Terwijl ik over de verlaten weg fietste, dacht ik weer aan de millenniummonsters. Ik wist dat ik de vinger had gelegd op het belangrijkste verschil tussen gewone resusapen en deze uitzonderlijke troep die stilletjes in het donker rondwaarde, maar, hoe onvermijdelijk ook, ik durfde mijn eigen conclusie nog niet helemaal onder ogen te zien: Deze apen waren intelligenter dan hun gewone soortgenoten.

Veel intelligenter. Oneindig veel intelligenter.

Ze hadden begrepen waar Bobby’s fototoestel voor diende en ze hadden de camera gestolen. Ze hadden ook zijn nieuwe camera gejat.

Tussen de veertig poppengezichten in Angela’s hobbykamer hadden ze het mijne herkend en gebruikt om me te sarren. Later hadden ze brand gesticht om bewijzen van de moord op Angela te laten verdwijnen.

De knappe koppen in Fort Wyvern konden dan wel betrokken zijn bij een geheim onderzoek op het gebied van bacteriologische oorlogvoering, dat verklaarde nog niet waarom hun laboratoriumapen aanzienlijk intelligenter waren dan elke andere apensoort die tot dan toe op deze wereld had geleefd.

Maar hoe intelligent was ‘aanzienlijk intelligenter’ eigenlijk? Misschien niet intelligent genoeg om een cryptogram te kunnen oplossen. Misschien niet intelligent genoeg om op universitair niveau letterkunde te kunnen doceren, met succes een radiozender te kunnen exploiteren of wereldwijd de golfslagpatronen van de oceanen te kunnen analyseren, misschien zelfs niet intelligent genoeg om een bestseller te kunnen schrijven, maar misschien wel intelligent genoeg om de gevaarlijkste en minst beheersbare pest te zijn die de mensheid ooit had gekend. Stel je eens voor wat ratten voor schade zouden kunnen aanrichten, hoe snel ze zich zouden vermenigvuldigen, als ze maar half zo intelligent als mensen waren en konden leren hoe ze alle vallen en gifsoorten moesten vermijden.

Waren deze apen werkelijk uit een laboratorium ontsnapt, vrij om te gaan en te staan waar ze wilden, en waren ze intelligent genoeg om ervoor te zorgen dat ze niet gevangen werden? Als dat zo was, hoe waren ze dan om te beginnen zo intelligent geworden? Wat wilden ze? Wat was hun plan? Waarom was er geen klopjacht geopend om de beesten op te sporen, te vangen en in betere kooien te stoppen waaruit ze nooit meer konden ontsnappen?

Of waren het levende instrumenten die door iemand in Wyvern werden gebruikt? Zoals de politie afgerichte politiehonden gebruikt of zoals de marine dolfijnen inzet om vijandelijke onderzeeboten op te sporen en in oorlogstijd, naar men zegt, zelfs magnetische springstofladingen op de rompen van vijandelijke schepen te plaatsen.

Ook talloze andere vragen speelden door mijn gedachten. En ze waren allemaal even krankzinnig.

Afhankelijk van de antwoorden konden de gevolgen van de verhoogde intelligentie van deze apen wereldschokkend zijn. De mogelijke consequenties voor de menselijke beschaving waren vooral schrikbarend als ik dacht aan hun kwaadaardigheid en aan hun kennelijk aangeboren vijandigheid.

Angela’s rampzalige voorspelling was waarschijnlijk allerminst vergezocht en kon zelfs heel wat minder pessimistisch zijn geweest dan mijn inschatting van de situatie … als ik tenminste ooit alle feiten wist te achterhalen. En het stond als een paal boven water dat Angela zelf door een ramp was getroffen.

Ook had ik het gevoel dat het verhaal niet beperkt bleef tot die apen. Die vormden slechts één hoofdstuk van het drama. Andere, verbijsterende onthullingen wachtten nog.

Vergeleken met het project van Wyvern had de doos van Pandora, waaruit alle plagen waren losgelaten die de mensheid maar konden teisteren – oorlogen, pest, ziekten, hongersnoden, overstromingen – slechts wat kleine ongemakken bevat.

In mijn haast om de jachthaven te bereiken fietste ik zo snel dat Orson me niet kon bijhouden. Hijgend en met wapperende oren rende hij zo hard hij kon, maar hij raakte steeds verder achter. Eerlijk gezegd reed ik niet zo hard omdat ik snel bij de jachthaven wilde zijn, maar omdat ik onbewust die vloedgolf van terreur achter ons vóór wilde blijven. Maar er was geen ontkomen aan en hoe hard ik ook trapte, de enige die ik vóórbleef, was mijn hond.

Denkend aan mijn vaders laatste woorden hield ik de pedalen stil en reed uit tot Orson me zonder overmatige krachtsinspanning gewoon bij kon houden.

Laat nooit een vriend in de steek. Vrienden helpen ons door dit bestaan en ze zijn het enige van deze wereld dat we in de volgende hopen terug te zien.

Bovendien: de beste manier om een aanzwellende zee van problemen het hoofd te bieden, is de golf te nemen die op het punt van breken staat, je daarop te laten meevoeren over de rand heen naar de enorme grot eronder, je door die groene ruimte te laten omsluiten en vervolgens, onder het slaken van luide kreten maar zonder de minste angst, tot het eind van de breker op je plank in evenwicht zien te blijven. Dat is niet alleen cool, het is klassiek.

22

Met een zacht en zelfs teder geluid, als van twee lichamen in een bruidsbed, kabbelde een lichte golfslag tussen de meerpalen en klotste tegen de zeewering. De dampige lucht voerde een vaag en aangenaam aroma mee van zout, vers kelpwier, carbolineum, roestend ijzer en nog wat geuren die ik niet kon thuisbrengen.

De jachthaven ligt beschut in de noordoostelijke hoek van de baai en biedt plaats aan minder dan driehonderd boten, waarvan er maar zes permanent door de eigenaars worden bewoond. Hoewel de pleziervaart in het maatschappelijk leven in Moonlight Bay niet centraal staat, is er een lange wachtlijst voor ieder plekje dat vrijkomt.

Ik duwde mijn fiets naar het eind van de hoofdpier, die parallel loopt aan de kust. De banden ruisten en hobbelden zacht op de bedauwde, ongelijke planken. Op dit uur van de nacht zag ik maar één boot waar nog licht brandde. Havenlantaarns, hoewel vaag, loodsten me door de mist naar mijn doel.

Aangezien de vissersvloot een stuk verderop langs de noordelijke landpunt van de baai voor anker gaat, is de betrekkelijk beschutte jachthaven gereserveerd voor pleziervaartuigen. Er liggen sloepen, kagen en zeiljachtjes die variëren van bescheiden tot indrukwekkend – zij het meer van de eerste dan van de tweede categorie – zowel betaal- als hanteerbare motorjachten, een paar Boston Whalers en zelfs twee woonboten. Het grootste zeiljacht – tevens de grootste boot – dat er momenteel ligt, heet Sunset Dancer, een zestigvoets Windship-kotter. Het grootste motorjacht is de Nostromo, een zesenvijftigvoets Bluewater-kruisertje. Dat was de boot waar ik heen ging.

Aan het eind gekomen nam ik een plankier dat haaks op de hoofdpier stond, met aan weerskanten aanlegsteigers. De Nostromo had de laatste aanlegplaats rechts.

Ik was iemand die de nacht heeft gekend.

Het was de code die Sasha had gebruikt om de man aan te duiden die voor mij naar de radiostudio was gekomen omdat hij naar mij op zoek was. Hij had niet gewild dat Sasha zijn naam door de telefoon noemde en hij had ook niet naar Bobby’s huis willen gaan om daar met me te spreken. Het was een regel uit een gedicht van Robert Frost; de meeste telefoonafluisteraars zouden er niet veel raad mee weten, maar ik had aangenomen dat het sloeg op Roosevelt Frost, de eigenaar van de Nostromo.

Terwijl ik mijn fiets tegen de reling zette langs de loopplank naar de ligplaats van Roosevelt, liet een golf de aangemeerde boten deinen. Ze kraakten en knarsten als door jicht geplaagde oude mannen die in hun slaap zacht kreunen van de pijn.

Ik had mijn fiets nooit aan de ketting hoeven leggen als ik hem ergens achterliet, omdat Moonlight Bay tot die avond gevrijwaard was gebleven van de criminaliteit waaronder de moderne wereld zucht. Maar voordat het weekeinde om was, kon ons pittoreske stadje weleens de meeste moorden, verminkingen en afranselingen van geestelijken per hoofd van de bevolking in ons land tellen, hoewel we ons waarschijnlijk geen zorgen hoefden te maken over een dramatische stijging van het aantal fietsendiefstallen. De loopplank was steil omdat het tij nog niet hoog was, en het hout was verraderlijk glibberig van het vocht. Orson liep de plank even voorzichtig af als ik.

We waren nog niet helemaal beneden aan bakboordzijde van de aanlegplaats toen ik een zachte stem hoorde, nauwelijks meer dan een bars gefluister, die op geheimzinnige wijze uit de mist pal boven mijn hoofd leek te komen: ‘Wie is daar?’

Ik schrok zo dat ik bijna viel, maar ik greep me net op tijd vast aan de natte reling van de loopplank en wist overeind te blijven. De Bluewater 563 is een slanke, witte dubbeldeks kruiser met een lage boeg en een stuurhut met canvas wanden en een hard dak. Het enige licht aan boord scheen door de gesloten gordijnen van de slaaphut op het achterdek en de grote kajuit midscheeps op het benedendek. Het open bovendek en de stuurhut lagen in duisternis en mist gehuld en ik kon niet zien wie me had toegesproken.

‘Wie is daar?’ fluisterde de man weer, nog even zacht, maar met een scherpe klank in zijn stem.

Ik herkende de stem van Roosevelt Frost.

Ik volgde zijn voorbeeld en fluisterde terug: ‘Ik ben het, Chris Snow.’

‘Bescherm je ogen, jongen.’

Ik beschermde mijn half dichtgeknepen ogen met mijn hand tegen een aanfloepende zaklantaarn die me op de loopplank bescheen. Een tel later ging de lantaarn uit en Roosevelt vroeg, nog steeds fluisterend: ‘Heb je je hond bij je?’

‘Ja, meneer Frost.’

‘En verder niets?’

‘Wat bedoelt u?’

‘Verder nog iets of iemand bij je?’

‘Nee, meneer Frost.’

‘Kom dan maar aan boord.’

Ik zag hem nu, want hij was dichter bij de reling van het open bovendek gaan staan, achter de stuurhut. Maar zelfs op die korte afstand was hij moeilijk te onderscheiden door de als erwtensoep zo dikke mist, de duisternis en door zijn eigen donkere huidskleur.

Ik liet Orson vooroplopen en ik ging aan boord door de opening in de bakboordreling, waarna we snel de open trap naar het bovendek beklommen.

Bovenaan stond Roosevelt Frost met een jachtgeweer in zijn handen. Weldra zou de Landelijke Vereniging van Wapenbezitters haar hoofdkwartier naar Moonlight Bay verplaatsen. Hij hield het wapen niet op mij gericht, maar ik wist zeker dat hij me onder schot had gehouden tot hij me met zijn zaklantaarn had beschenen.

Ook zonder wapen was hij een imposante verschijning. Bijna twee meter. Een nek als een dukdalf. Schouders zo breed als de boom van een stagzeil. Brede borstkas. Als hij beide armen spreidde, was de afstand tussen zijn handen veel groter dan de doorsnee van een gemiddeld stuurrad. Aan hem had kapitein Ahab eigenlijk moeten vragen om Moby Dick uit te schakelen. In de jaren zestig en zeventig was hij een grote rugby-ster geweest die door sportverslaggevers meestal werd aangeduid met ‘De Voorhamer’. Hoewel hij inmiddels drieënzestig was en een succesvol zakenman met een herenkledingzaak, een kleine supermarkt en een vijftig procent-belang in zowel de Moonlight Bay Inn als de Country Club, leek hij me nog altijd in staat om de genetisch gemanipuleerde, met anabole steroïden opgepompte reuzen die sleutelposities in de tegenwoordige teams innamen te kunnen vermorzelen.

‘Hallo, hond,’ mompelde hij.

Orson gaf een vriendelijke grom.

‘Hou ’ns vast, jongen,’ fluisterde Frost en hij gaf me zijn geweer. Aan een riem om zijn nek hing een merkwaardig uitziende, moderne veldkijker. Hij bracht de kijker naar zijn ogen en vanaf zijn strategische positie boven alle omringende boten, speurde hij de pier af waarover ik naar de Nostromo was gelopen.

‘Kunt u daar wat mee zien?’ vroeg ik verbaasd.

‘Nachtzichtkijker. Versterkt het aanwezige licht achttienduizend keer.’

‘Maar de mist …’

Hij drukte op een knopje aan de kijker en er zoemde een motortje vanbinnen. ‘Er zit ook een infrarood-mogelijkheid in,’ zei hij. ‘Die laat alleen warmtebronnen zien.’

‘In de jachthaven zullen wel heel wat warmtebronnen zijn.’

‘Niet als de bootmotoren uit zijn. Bovendien heb ik alleen belangstelling voor bewegende warmtebronnen.’

‘Mensen.’

‘Misschien.’

‘Wie?’

‘Wie je maar kan hebben gevolgd. Nu even stil, knul.’

Ik hield me gedeisd. Terwijl Roosevelt geduldig de hele jachthaven afspeurde, dacht ik even na over deze voormalige sportheld en plaatselijke middenstander die niet helemaal was wat hij leek. Ik was niet echt verbaasd. Vanaf zonsondergang hadden de mensen met wie ik te maken had gehad kanten van zichzelf laten zien waarvan ik nog niet op de hoogte was geweest. Zelfs Bobby had geheimen voor me gehad: het geweer in de afgesloten kast, de troep apen. Toen ik dacht aan Pia Klicks overtuiging dat ze de reïncarnatie van Kaha Huna was, waar Bobby tot dusver over had gezwegen, kreeg ik meer begrip voor zijn verbitterde, geïrriteerde reactie op alles wat naar new age-denken zweemde, met inbegrip van de onschuldige opmerkingen die ik sporadisch over mijn hond had gemaakt. Orson was in ieder geval tenminste nog de hele avond zichzelf gebleven … al zou het me niet verbaasd hebben als hij, met het oog op alle bizarre gebeurtenissen, opeens op zijn achterpoten een verbluffend staaltje tapdansen ten beste had gegeven.

‘Je wordt niet gevolgd,’ zei Roosevelt. Hij liet de kijker zakken en nam het geweer van me aan. ‘Deze kant op, jongen.’

Ik volgde hem naar achteren over het zonnedek naar een openstaand luik aan stuurboord.

Roosevelt bleef staan en keek over mijn hoofd heen naar bakboord, waar Orson nog steeds rondsnuffelde. ‘Kom mee, hondje.’

Orson bleef talmen, niet omdat hij iets had bespeurd dat zich aan dek verscholen hield, maar omdat hij, zoals gewoonlijk, opmerkelijk en voor zijn doen ongewoon schuw werd in de buurt van Roosevelt.

De hobby van onze gastheer was ‘communicatie met dieren’, een belangrijk new age-concept dat in de meeste talkshows op de Amerikaanse televisie onderwerp van gesprek was geweest, hoewel Roosevelt niet met zijn talent te koop liep en het alleen gebruikte op verzoek van buren en vrienden. Bij het horen van de woorden ‘communicatie met dieren’ kreeg Bobby al het schuim op de lippen, ook lang voordat Pia had vastgesteld dat zij de ‘surfgodin’ was, op zoek naar haar Kahuna. Roosevelt beweerde dat hij de angsten en verlangens kon waarnemen van gestreste huisdieren die bij hem werden gebracht. Hij vroeg er niets voor, maar zijn gebrek aan belangstelling voor geld kon Bobby allerminst overtuigen: Jezus, Snow, ik heb nooit beweerd dat hij een kwakzalver is die een grijpstuiver wil verdienen. Zijn bedoelingen zijn goed. Maar hij is gewoon een paar maal te veel met zijn kop tegen een doelpaal gelopen.

Volgens Roosevelt was mijn hond het enige dier waarmee hij nooit had kunnen communiceren. Hij beschouwde Orson als een uitdaging en hij liet geen gelegenheid voorbijgaan om een babbeltje met hem te maken. ‘Kom eens hier, ouwe jongen.’

Met zichtbare tegenzin aanvaardde Orson de uitnodiging ten slotte. Zijn nagels tikten op het dek.

Met het geweer in zijn handen stapte Roosevelt Frost het geopende luik in en daalde een trap van fiberglas af. Er brandde beneden alleen een klein lampje met een parelachtige glans. Hij hield zijn hoofd gebogen, zijn brede schouders ingetrokken en zijn armen langs zijn lichaam om zich kleiner te maken, maar niettemin leek het risico aanwezig dat hij op de smalle trap klem kwam te zitten.

Orson weifelde met zijn staart tussen zijn poten, maar uiteindelijk volgde hij Roosevelt en ik sloot de gelederen. De trap leidde naar een veranda-achtig achterdek onder het naar voren stekende zonnedek.

Orson aarzelde om de slaaphut binnen te gaan die er behaaglijk en uitnodigend uitzag in het zwakke schijnsel van een leeslampje. Maar nadat Roosevelt en ik naar binnen waren gestapt, schudde Orson krachtig de mistdruppels van zijn vacht. Het spatte over het hele achterdek. Pas daarna volgde hij ons. Ik zou bijna gaan geloven dat hij was achtergebleven om ons niet nat te maken. Zodra Orson binnen was, sloot Roosevelt de deur. Hij voelde of de deur goed op slot zat en daarna nog een keer.

Achter de slaaphut lag de grote kajuit. Hier bevonden zich de kombuis met geloogde mahoniehouten kasten en een bijpassende vloer van imitatiemahonie, de eethoek en de salon als één open ruimte. Uit consideratie met mijn ogen brandden er alleen een naar beneden gericht spotje in een glazen kast vol rugbytrofeeën, en twee dikke groene kaarsen op schoteltjes op de eettafel.

Het rook er heerlijk naar vers gezette koffie en toen Roosevelt me een kopje aanbood, accepteerde ik gretig.

‘Gecondoleerd met je vader,’ zei hij.

‘Tja, in ieder geval is het leed geleden.’

Hij trok zijn wenkbrauwen op. ‘Dacht je dat?’

‘Voor hem, bedoel ik.’

‘Maar niet voor jou. Niet na wat je hebt gezien.’

Ik fronste. ‘Hoe weet u wat ik heb gezien?’

‘Dat gaat rond,’ zei hij raadselachtig.

‘Wat …’

Hij hief een enorme hand. ‘Daar hebben we het straks wel over. Daarom heb ik je gevraagd hierheen te komen. Maar ik zit nog te overdenken wat ik je precies moet vertellen. Laat me dat eens op mijn eigen manier proberen, jongen.’

Nadat hij koffie had ingeschonken, trok de kolossale man zijn nylon windjack uit, hing het over de rugleuning van een stoel en ging aan de tafel zitten. Hij gebaarde dat ik schuin tegenover hem moest gaan zitten en hij duwde met zijn voet nog een stoel onder de tafel vandaan. ‘Kom jij maar hier zitten, ouwe jongen,’ zei hij tegen Orson.

Hoewel dit de normale gang van zaken was als we bij Roosevelt op bezoek kwamen, deed Orson net of hij het niet begreep. Hij ging op de grond voor de koelkast liggen.

‘Dit kunnen we niet accepteren,’ zei Roosevelt rustig tegen hem. Orson geeuwde.

Met zijn voet liet Roosevelt de stoel wiebelen die hij voor de hond onder de tafel vandaan had geschoven. ‘Kom, wees een braaf beestje.’

Orson geeuwde nog uitgebreider. Hij overdreef zijn gebrek aan belangstelling.

‘Als het moet, vriendje, kom ik je halen om je op die stoel te zetten,’ zei Roosevelt. ‘En dat is niet leuk voor je baas, want die wil dat je je als een keurige gast gedraagt.’

Hij glimlachte minzaam en er klonk niet de minste dreiging in zijn stem. Zijn brede gezicht leek op dat van een zwarte Boeddha en er sprak een geamuseerde vriendelijkheid uit zijn blik.

‘Wees een braaf beestje,’ herhaalde Roosevelt.

Orson veegde met zijn staart over de vloer, betrapte zichzelf daarop en hield ermee op. Verlegen keek hij van Roosevelt naar mij en hield zijn kop schuin.

Ik haalde de schouders op.

Weer liet Roosevelt de stoel met zijn voet wiebelen.

Orson kwam overeind, maar hij liep niet meteen naar de tafel. Uit een zak van zijn nylonjack haalde Roosevelt een hondenkoekje in de vorm van een bot. Hij hield het in het kaarslicht, zodat Orson het goed kon zien. Tussen zijn grote duim en wijsvinger leek het koekje net zo klein als een bedeltje aan een armband, maar het was in feite een grote traktatie. Met ceremoniële ernst legde Roosevelt het koekje op tafel bij de stoel die voor de hond bestemd was.

Begerig volgden de hondenogen de hand met het koekje. Hij stapte op de tafel af, maar bleef op enige afstand staan. Hij was nog minder toeschietelijk dan anders.

Uit zijn windjack haalde Roosevelt nog een koekje. Hij hield het dicht bij de kaarsen, draaide het rond alsof het een kostbaar juweel was dat in het kaarslicht flonkerde en legde het toen op tafel naast het eerste koekje.

Hoewel hij piepte van begeerte, liep Orson niet naar de stoel. Verlegen hield hij zijn kop gebogen en loerde schuin omhoog naar onze gastheer. Roosevelt Frost was de enige man die Orson soms niet recht in de ogen wilde kijken.

Daar kwam koekje nummer drie uit het windjack. Roosevelt hield het onder zijn brede, meermalen gebroken neus en snoof diep, alsof hij genoot van het weergaloze aroma van de botvormige lekkernij.

Orson hief zijn kop en snuffelde ook.

Roosevelt glimlachte sluw, knipoogde naar de hond en stak het koekje in zijn mond. Hij kauwde er verlekkerd op, spoelde het weg met een slok koffie en slaakte een diepe zucht van voldoening.

Ik was onder de indruk. Dat had ik hem nooit eerder zien doen. ‘Waar smaakte dat naar?’

‘Niet slecht. Soort tarwebiscuitje. Wil je er ook een?’

‘Nee, dank u,’ zei ik, tevreden met mijn koffie.

Orsons oren stonden nu recht overeind en Roosevelt had zijn onverdeelde belangstelling. Als deze reus van een zwarte man met zijn vriendelijke stem die koekjes werkelijk zo heerlijk vond, zouden er minder overblijven voor een hond die net deed of hij wel andere dingen aan zijn kop had.

Uit zijn windjack haalde Roosevelt een vierde koekje. Hij hield ook dit onder zijn neus en hij snoof zo geweldig diep dat er geen zuurstof voor mij dreigde over te blijven. Hij kneep zijn ogen wellustig halfdicht. Een huivering van gespeeld genot ging door hem heen, hij viel haast in katzwijm en hij leek bijna in een staat van koekjesverzwelgende bezetenheid te raken.

Orsons nieuwsgierigheid was bijna voelbaar. Hij sprong op de stoel tegenover de mijne, waar Roosevelt hem wilde hebben, ging op zijn achterpoten zitten en rekte zijn nek tot zijn snuit nog maar een paar centimeter van Roosevelts neus af was. Samen besnuffelden ze het felbegeerde koekje.

Roosevelt stak het niet in zijn mond, maar legde het zorgvuldig naast de twee andere op de tafel voor Orson neer. ‘Brave ouwe jongen.’

Ik geloofde niet echt in het veronderstelde vermogen van Roosevelt Frost om met dieren te praten, maar naar mijn mening was hij ontegenzeglijk een prima hondenpsycholoog.

Orson besnuffelde de koekjes op de tafel.

‘Ah, ah, ah!’ waarschuwde Roosevelt.

De hond keek naar hem op.

‘Je mag ze pas opeten als ik het zeg,’ zei Roosevelt.

Orson likte zijn bek al af.

‘Dus werk een beetje mee, kleine rakker,’ zei Roosevelt, ‘want als je ze opeet zonder mijn toestemming, krijg je nooit, nooit, nooit meer koekjes van me.’

Orson piepte smekend.

‘Ik meen het, hond,’ zei Roosevelt zacht maar beslist. ‘Ik kan je niet tegen me laten praten als je dat niet wilt. Maar ik kan wel van je verlangen dat je je een klein beetje gedraagt aan boord van mijn boot. Je kunt hier niet binnenkomen en zonder te vragen alle lekkere brokjes opschrokken alsof je een wild beest bent.’ Orson staarde Roosevelt aan alsof hij wilde inschatten of het zijn gastheer ernst was met deze verboden-te-schrokken-regel. Roosevelt keek gewoon strak terug.

Kennelijk overtuigd dat hij hier niet met een loze bedreiging van doen had, vestigde Orson zijn blik weer op de drie koekjes. Hij staarde er met zo’n wanhopig verlangen naar dat ik zin kreeg om zelf eens zo’n droog hapje te proeven.

‘Brave hond,’ prees Roosevelt.

Hij greep een afstandsbediening die op de tafel lag en drukte een toets in, hoewel zijn vingertop zo breed was dat hij minstens drie toetsjes tegelijk leek in te drukken. Achter Orson rolden een paar deurtjes omhoog die in de bovenste helft van een inbouwkast verdwenen. Ik zag twee rijen apparaten boven elkaar met allerlei lichtjes en displays.

Orson draaide belangstellend zijn kop om, maar richtte zijn aandacht onmiddellijk weer op de verboden heerlijkheden.

In de kast klikte een grote monitor aan. Het in vieren verdeelde scherm toonde wazige beelden van de mistige jachthaven en de baai aan alle vier zijden van de Nostromo.

‘Wat is dat?’ vroeg ik.

‘Beveiliging.’ Roosevelt legde de afstandsbediening neer. ‘Bewegingsdetectoren en infrarode sensoren waarschuwen onmiddellijk als iemand de boot nadert. Dan wordt er automatisch een telescopische lens op de indringer gericht die op hem inzoomt voordat hij hier is, dus dan weten we waarmee we te maken hebben.’

‘Waarméé hebben we te maken?’

Langzaam nam de reusachtige man twee voorzichtige teugjes van zijn koffie en zei: ‘Daar weet je misschien al meer van dan je lief is.’

‘Wat bedoelt u? Wie bént u?’

‘Ik ben wie ik ben. Niemand meer of minder dan die goeie ouwe Rosie Frost. Als je misschien denkt dat ik een van de mensen ben die hierachter zitten, dan vergis je je.’

‘Welke mensen? Wáárachter?’

Hij tuurde naar de beelden van de vier beveiligingscamera’s. ‘Als het een beetje meezit, weten ze niet dat ik van hun bestaan weet.’

‘Wie? Die lui van Wyvern?’

Hij keek me weer aan. ‘Ze beperken zich niet langer tot Wyvern. Er zijn ook mensen in de stad bij betrokken. Ik weet niet hoeveel. Misschien honderd, misschien vijfhonderd, maar waarschijnlijk niet meer, althans voorlopig. Ongetwijfeld verspreidt het zich al langzamerhand naar anderen … en het is al buiten Moonlight Bay.’ Ik wist nog steeds niets en ik vroeg: ‘Blijft u met opzet zo raadselachtig?’

‘Zoveel mogelijk, ja.’

Hij stond op, greep de koffiepot en schonk ons zwijgend voor de tweede keer in. Kennelijk wilde hij me de waarheid slechts bij stukjes en beetjes onthullen, zoals hij die arme Orson geduldig op zijn koekjes liet wachten.

De hond likte het tafelblad rondom de drie koekjes, maar zijn tong raakte de lekkernijen niet aan.

Toen Roosevelt weer zat, vroeg ik: ‘Als u niets met die lui te maken hebt, hoe komt het dan dat u er zoveel van weet?’

‘Maar zoveel weet ik er niet van.’

‘Kennelijk toch heel wat meer dan ik.’

‘Ik weet alleen wat de dieren me vertellen.’

‘Welke dieren?’

‘Nou, jouw hond in ieder geval niet.’

Orson keek op van de koekjes.

‘Hij is een echte sfinx,’ zei Roosevelt.

Evenals Alice in Through the Looking Glass, was ik kennelijk na zonsondergang in de omgekeerde wereld beland, waar de dieren konden praten.

Om niet tegen de waanzinnige regels van die onbekende wereld in te gaan, vroeg ik: ‘Dus … afgezien van mijn zwijgzame hond, wat vertellen de dieren u dan?’

‘Je kunt beter niet alles weten. Net genoeg om te beseffen dat je maar het beste kunt vergeten wat je in de garage van het ziekenhuis en in het crematorium hebt gezien.’

Ik ging rechtop zitten, alsof ik aan mijn haren omhoog overeind werd gesleurd. ‘U bent wél een van die lui!’

‘Nee, rustig maar, jongen. Bij mij ben je veilig. Hoelang zijn we nu al niet bevriend? Meer dan twee jaar sinds je hier voor het eerst met je hond kwam. En ik denk dat je best weet dat je me kunt vertrouwen.’

Eerlijk gezegd was ik er maar half van overtuigd dat ik Roosevelt Frost nog kon vertrouwen, al begon ik een beetje te twijfelen aan mijn oordeelsvermogen.

‘Maar als je niet vergeet wat je hebt gezien,’ vervolgde hij, ‘en als je zou proberen contact op te nemen met autoriteiten buiten Moonlight Bay, breng je mensenlevens in gevaar.’

Met beklemd gemoed zei ik: ‘U zei net dat ik u kon vertrouwen, en nu bedreigt u me.’

Hij keek gekwetst. ‘Ik ben je vriend, jongen. Ik zou jou nooit bedreigen. Ik vertel je alleen …’

‘Ja. Wat de dieren gezegd hebben.’

‘Het zijn die lui van Wyvern die koste wat kost het deksel op de beerput willen houden, niet ik. In ieder geval kom je zelf niet in gevaar, ook al zou je elders de autoriteiten inschakelen, althans niet meteen. Jou raken ze niet aan. Jou niet. Voor jou hebben ze ontzag.’

Dit was een van de meest verwarrende dingen die hij tot dusver had gezegd. Ik keek hem verbijsterd aan. ‘Ontzag?’

‘Ja. Ze hebben veel respect voor je.’

Ik zag dat Orson heel aandachtig naar me keek en dat hij de drie beloofde koekjes even was vergeten.

Roosevelts mededeling was niet alleen verbijsterend, maar regelrecht krankzinnig. ‘Waarom zou iemand ontzag voor me hebben?’

‘Om wie je bent.’

In mijn hoofd was de hel losgebarsten. ‘Wie ben ik dan?’

Roosevelt fronste en streek nadenkend met een hand over zijn gezicht. Toen zei hij: ‘Ik zou het waarachtig niet weten. Ik herhaal alleen wat ze me verteld hebben.’

Wat de dieren je verteld hebben. De zwarte Dr. Doolittle.

Ik voelde een zelfde soort spot als Bobby.

‘Het punt is,’ vervolgde hij, ‘dat die lui van Wyvern je niet zullen vermoorden tenzij ze niet anders kunnen, tenzij het echt de enige manier is om je tot zwijgen te brengen.’

‘U heeft vanavond tegen Sasha gezegd dat het een kwestie van leven en dood was.’

Roosevelt knikte ernstig. ‘En dat is ook zo. Voor haar en voor anderen. Voor zover ik weet willen die schurken proberen je in hun macht te krijgen door mensen te vermoorden van wie je houdt, tot je bereid bent je speurtocht te staken, tot je vergeet wat je gezien hebt en gewoon je leven weer oppakt.’

‘Mensen van wie ik houd?’

‘Sasha. Bobby. Zelfs Orson.’

‘Zullen ze mijn vrienden vermoorden om me te laten zwijgen?’

‘Tót je erover zwijgt. Ze vermoorden ze stuk voor stuk, tot je je mond houdt om degenen die nog over zijn te redden.’

Ik was bereid mijn eigen leven op het spel te zetten om erachter te komen wat er met mijn moeder en vader was gebeurd – en waarom –, maar ik kon het leven van mijn vrienden niet op het spel zetten. ‘Dit is monsterlijk! Onschuldigen vermoorden …’

‘Met zulke lui heb je te maken.’

Ik had het gevoel of mijn schedel zou openbarsten om de druk van mijn frustratie kwijt te raken. ‘Met wié heb ik dan te maken? Ik wil wat meer weten dan alleen “die lui van Wyvern”.’

Roosevelt dronk van zijn koffie en gaf geen antwoord.

Misschien was hij inderdaad mijn vriend en misschien zou de waarschuwing die hij me gaf, als ik die in acht nam, het leven van Sasha of Bobby redden, maar ik kon hem wel slaan. Ik zou het nog gedaan hebben ook, hem genadeloos op zijn gezicht hebben getimmerd, als ik de zekerheid had gehad dat ik daarbij niet mijn handen zou hebben gebroken.

Orson had een poot op de tafel gelegd, niet om de koekjes eraf te vegen en ermee vandoor te gaan, maar om zich in evenwicht te houden terwijl hij zich opzij boog om langs me heen te kijken.

Iets in de salon, achter de kombuis en de eethoek, had zijn aandacht getrokken.

Toen ik me omkeerde om Orsons blik te volgen, zag ik een kat op de armleuning van de sofa zitten, van achteren beschenen door de verlichting in de glazen trofeeënkast. Ik meende te zien dat het dier lichtgrijs was. In de schaduw die op zijn kop viel, lichtten zijn ogen groen op met gouden vlekjes.

Het had dezelfde kat kunnen zijn die ik aan het begin van de avond in het heuvelland achter Kirks Uitvaartcentrum had gezien.

23

Als een Egyptisch beeld in een faraotombe zat de kat roerloos op de armleuning en leek van plan daar tot in alle eeuwigheid te blijven zitten.

Al was het maar een kat, toch voelde ik me weinig op mijn gemak met mijn rug naar het dier toe. Ik ging op de stoel tegenover Roosevelt Frost zitten, waar ik rechts van me het hele zitgedeelte met sofa en al kon overzien.

‘Sinds wanneer heeft u een kat?’ vroeg ik.

‘Hij is niet van mij,’ zei Roosevelt. ‘Hij komt gewoon even op visite.’

‘Ik geloof dat ik die kat vanavond al eerder heb gezien.’

‘Ja, dat klopt.’

‘De kat heeft u alles verteld, hè?’ zei ik, met iets van Bobby’s spot.

‘Mungojerrie en ik hebben een babbeltje gemaakt, ja.’

‘Hóé zegt u?’

Roosevelt wees naar de kat op de sofa. ‘Mungojerrie.’ Hij spelde het voor me.

Het was een ongewone naam die me toch verbazend bekend voorkwam. Als zoon van mijn vader, in velerlei opzicht, wist ik al gauw waar de naam vandaan kwam. ‘Zo heet een van de katten uit Old Possum’s Book of Practical Cats, de bundel van T.S. Eliot.’

‘Het merendeel van die katten heeft een naam uit dat boek.’

‘Het merendeel?’

‘Nieuwe katten, zoals Mungojerrie hier.’

‘Nieuwe katten?’ Ik had moeite hem te volgen.

Zonder te verklaren wat hij daarmee bedoelde, zei Roosevelt: ‘Ze geven de voorkeur aan dergelijke namen. Waarom weet ik niet, ook niet hoe ze aan die namen zijn gekomen. Ik ken er eentje die Rum Turti Tugger heet. En een andere heet Rumpelteazer. En je hebt Coricopat en Growltiger.’

‘Voorkeur? U doet net of ze zelf hun naam hebben gekozen.’

‘Het scheelt niet veel,’ zei Roosevelt.

Ik schudde mijn hoofd. ‘Dit is uiterst bizar.’

‘Na al die jaren communiceren met dieren,’ zei hij, ‘vind ik het zelf soms ook bizar.’

‘Bobby Halloway denkt dat u iets te vaak een klap tegen uw hoofd hebt gehad.’

Roosevelt glimlachte. ‘Hij is niet de enige. Maar ik was een rugbyspeler, weet je, geen bokser. Wat denk jij, Chris? Is de helft van mijn hersenen verweekt?’

‘Nee, meneer Frost,’ gaf ik toe. ‘U bent net zo goed bij als alle andere mensen die ik ken.’

‘Maar daar staat tegenover dat intelligentie en geestelijke gestoordheid elkaar niet uitsluiten, hè?’

‘Ik heb te veel collega’s van mijn vader gekend om dat te bestrijden.’

Mungojerrie bleef vanuit het zitgedeelte naar ons kijken en Orson bleef vanaf zijn stoel naar de kat staren, niet met de gebruikelijke hondse vijandigheid, maar met grote belangstelling.

‘Heb ik je weleens verteld hoe ik met dieren in gesprek ben geraakt?’ vroeg Roosevelt.

‘Nee, dat heb ik u nooit gevraagd.’ Zo’n buitenissig onderwerp aansnijden had me altijd even onbehoorlijk geleken als een lichamelijk gebrek van iemand ter sprake brengen, dus ik had altijd net gedaan of dit aspect van Roosevelt de normaalste zaak van de wereld was.

‘Nou,’ begon hij, ‘zo’n negen jaar geleden had ik een fantastische hond, Sloopy geheten. Zwart met bruin, ongeveer half zo groot als jouw Orson. Gewoon een straathond, maar hij was bijzonder.’

Orson had zijn aandacht verplaatst van de kat naar Roosevelt. ‘Sloopy had een prettig karakter. Hij was altijd speels en goedgehumeurd, had nooit een slechte dag. Toen sloeg hij als een blad aan de boom om. Opeens werd hij in zichzelf gekeerd, nerveus, zelfs neerslachtig. Hij was tien jaar, dus bepaald geen pup meer, en ik ging met hem naar de dierenarts, bang dat ik heel slecht nieuws te horen zou krijgen. Maar de man kon niets bijzonders aan hem ontdekken. Sloopy had wel een lichte artritis, iets waar een oude voormalige verdediger met voetbalknieën zich wel wat bij kan voorstellen, maar niet zo erg dat hij er veel last van had, en verder mankeerde hij niets. Toch bleef hij wekenlang zo terneergeslagen.’

Mungojerrie kwam in actie. Ze was van de armleuning op de rugleuning van de sofa geklommen en begon ons te besluipen.

‘Maar op een goede dag,’ vervolgde Roosevelt, ‘las ik een artikeltje in de krant over een vrouw in Los Angeles die beweerde dat ze met dieren kon communiceren. Ze heette Gloria Chan. Ze was al een paar keer op de televisie geweest, had heel wat mensen uit de filmwereld advies gegeven bij problemen met hun huisdieren en had een boek geschreven. De toon van de verslaggever was nogal badinerend, zodat het leek of Gloria zo’n halfgare tante uit Hollywood was. Volgens mij wilde hij haar voor joker zetten. Je weet dat ik na mijn sportcarrière aan een paar films heb meegewerkt. Ik heb heel wat beroemdheden ontmoet, acteurs en popsterren en komieken. Ook producenten en regisseurs. Sommigen waren heel geschikt en sommigen waren zelfs intelligent, maar een heleboel van die lui en al die types om hen heen waren zo volslagen gestoord dat je alleen bij ze in de buurt wilde komen met een vuurwapen in je binnenzak.’

Nadat de kat de rugleuning van de sofa over was geslopen, sprong hij op de andere armleuning. Hij dook met gespannen spieren ineen, de laag gehouden kop naar voren, oren plat tegen de schedel, alsof hij een grote sprong wilde maken van de sofa naar de tafel. Orson bleef waakzaam naar Mungojerrie staren. Roosevelt en de koekjes waren vergeten.

‘Ik moest een keer voor zaken naar Los Angeles,’ zei Roosevelt, ‘en ik nam Sloopy mee. We zakten met een boot de kust af. Toen had ik de Nostromo nog niet, maar een heel plezierige zestigvoets Chris-Craft Roamer. Ik legde aan in Marina Del Rey, huurde een auto en was twee dagen lang aan het zakendoen. Ik kreeg Gloria’s telefoonnummer van vrienden in de film-business en ze wilde wel een afspraak met me maken. Ze woonde in de Palisades en op een ochtend reed ik er met Sloopy heen.’

Op de leuning zat de kat nog steeds klaar voor de sprong. De spieren tot het uiterste gespannen. Een kleine grijze panter. Orson zat net zo roerloos als de kat. Hij maakte even een hoog, ijl, angstig geluid en zweeg toen weer.

‘Gloria was een Chinees-Amerikaanse van de vierde generatie,’ vertelde Roosevelt verder. ‘Een kleine, popperige vrouw. Mooi, bijzonder mooi. Verfijnde trekken, grote ogen. Alsof een Chinese Michelangelo haar uit doorschijnend amberkleurig jade had gesneden. Je zou denken dat ze een meisjesstem zou hebben, maar ze klonk als Lauren Bacall, zo’n klein vrouwtje met zo’n diepe, doorrookte stem. Sloopy mocht haar meteen. Voor ik het wist, zat ze met hem op schoot, neus aan neus. Ze praatte met hem en haalde hem aan en ze vertelde me waarom hij zo neerslachtig was.’

Mungojerrie sprong van de armleuning, niet op de tafel maar op de grond en vervolgens van de grond op de stoel waarop ik eerst had gezeten.

Terwijl de lenige kat op de stoel belandde, schrokken Orson en ik gelijktijdig op.

Met de achterpoten op de stoelzitting en de voorpoten op de tafel, staarde Mungojerrie mijn hond indringend aan.

Orson liet weer dat ijle, angstige geluid horen en verloor de kat niet uit het oog.

Zonder op de kat acht te slaan, zei Roosevelt: ‘Gloria vertelde me dat Sloopy vooral zo terneergeslagen was omdat ik nooit meer bij hem was. “U gaat altijd uit met Helen,” zei ze. “En Sloopy weet dat Helen hem niet mag. Hij denkt dat u moet gaan kiezen tussen hem en Helen, en hij weet dat u dan voor haar kiest.” Tja, jongen, je snapt dat ik verbijsterd was, want ik ging in Moonlight Bay inderdaad uit met een vrouw die Helen heette. Maar Gloria Chan kon dat absoluut niet weten. En ik was inderdaad bezeten van Helen. Bijna al mijn vrije tijd zat ik bij haar en ze hield inderdaad niet van honden, zodat ik Sloopy altijd alleen thuisliet. Ik dacht dat ze Sloopy op den duur wel zou gaan mogen, want zelfs Hitler zou een zwak voor die hond hebben gehad. Maar uiteindelijk bleek dat Helen al even weinig van mij moest hebben als van honden, al wist ik dat toen nog niet.’

Mungojerrie staarde Orson fel aan en toonde zijn scherpe tanden. Orson deinsde achteruit op zijn stoel, alsof hij bang was dat de kat zich op hem zou werpen.

‘Toen vertelde Gloria me nog een paar dingen die Sloopy dwarszaten. Een daarvan was dat ik een Ford bestelwagen had gekocht. Hij had slechts een lichte vorm van artritis, maar het arme dier kon niet zo gemakkelijk in en uit de cabine komen als bij een personenwagen en hij was bang iets te breken.’

De kat siste met ontblote tanden.

Orson kromp ineen en er ontsnapte hem een angstige jammerkreet, als stoom uit een fluitketel.

Zonder enige acht te slaan op dit drama tussen kat en hond vervolgde Roosevelt: ‘Gloria en ik lunchten samen en we praatten de hele middag over haar werk met dieren. Ze zei dat ze geen bijzondere aanleg had, dat het niets te maken had met al die parapsychologische onzin, maar alles met een gevoeligheid voor andere soorten die wij allemaal bezitten, maar die we onderdrukt hebben. Ze zei dat iedereen het kon, dat ik het dus ook kon als ik de techniek wilde leren en er tijd aan besteedde. Dat klonk nogal belachelijk.’

Mungojerrie siste weer, nog een beetje feller, en weer kromp Orson ineen. Ik had kunnen zweren dat de kat grijnsde, voor zover een kat dat kan tenminste.

Maar nog vreemder was dat ook Orson heel breed leek te grijnzen, wat geen verbeeldingskracht vereist omdat alle honden kunnen grijnzen. Hij hijgde vrolijk en grinnikte naar de glimlachende kat, alsof hun confrontatie een leuke grap was geweest.

‘Zeg nou zelf, knul, wie zou zoiets niet willen leren?’ zei Roosevelt.

‘Tja, wie niet,’ antwoordde ik dof.

‘Dus Gloria leerde het me en dat duurde ellendig lang, maanden en maanden, maar uiteindelijk werd ik er even goed in als zij. De eerste grote is gaan geloven dat je het kunt. Je moet je twijfels opzijzetten, je cynisme, al je vooroordelen over wat wel en niet mogelijk is. Het belangrijkste, en ook het moeilijkste, is dat je niet meer moet denken dat je voor gek staat; juist de angst om af te gaan beperkt je. Een heleboel mensen komen niet voorbij dat stadium en ik ben enigszins verbaasd dat het mij wel lukte.’

Orson boog zich vanaf zijn stoel over de tafel heen en toonde zijn tanden aan Mungojerrie.

De kat sperde angstig zijn ogen wijd open.

Zacht maar dreigend knarste Orson met zijn tanden.

Roosevelts diepe stem klonk droefgeestig. ‘Drie jaar later stierf Sloopy. God, ik was er kapot van. Maar wat waren dat drie heerlijke, fascinerende jaren om zo met hem op één lijn te zitten.’

Met zijn tanden nog steeds ontbloot gromde Orson zacht naar Mungojerrie en de kat piepte angstig. Orson gromde weer, de kat miauwde klaaglijk van pure angst … en toen grijnsden ze allebei.

‘Wat doen die twee toch in ’s hemelsnaam?’ vroeg ik.

Orson en Mungojerry leken onthutst door de nerveuze trilling in mijn stem.

‘O, ze maken gewoon lol,’ zei Roosevelt.

Ik keek hem verbaasd aan.

In het kaarslicht glom zijn gezicht als glanzend gepoetst donker teakhout.

‘Ze steken de draak met stereotiep huisdierengedrag,’ legde hij uit.

Ik wist niet wat ik hoorde. Ik had hem zo volledig verkeerd verstaan, dat ik mijn oren eens heel grondig moest laten uitspuiten. ‘Ze steken de draak met hun stereotiepe gedrag?’

‘Ja, precies,’ bevestigde hij knikkend. ‘Natuurlijk zouden ze het zelf niet zo noemen, maar dat bedoelen ze. Mensen denken dat honden en katten als stompzinnige vijanden tegenover elkaar staan. Die twee hier vinden het leuk om daar de draak mee te steken.’

Roosevelt zat nu al even stom naar mij te grijnzen als de hond en de kat. Zijn dieprode lippen leken bijna zwart en zijn tanden waren zo groot en wit als suikerklontjes.

‘Hoor eens,’ zei ik tegen hem, ‘ik neem terug wat ik eerder heb gezegd. Bij nader inzien moet ik toch vaststellen dat u volkomen maar dan ook absoluut driedubbel gestoord uit uw nek kletst.’

Hij knikte weer naar me en bleef grinniken. Opeens, als een bliksemflits bij heldere hemel, vertrok zijn gezicht van woede. ‘Je zou het verdomme wel geloofd hebben als ik wit was,’ snauwde hij en bij dat laatste woord sloeg hij met zijn massieve vuist zo hard op tafel dat de koffiekopjes op de schoteltjes rinkelden en de koffie er bijna uit vloog.

Als ik steil achterover had kunnen vallen in mijn stoel zou dat gebeurd zijn, want zijn beschuldiging verbijsterde me. Ik had geen van mijn ouders ooit denigrerende of racistische opmerkingen over andere mensen horen maken; ik was zonder vooroordelen opgevoed. Als er al iemand volledig buiten de samenleving stond, was ik het wel. In mijn eentje vormde ik een minderheid; ‘de Nachtkruiper’ zoals sommige pestkoppen me noemden toen ik klein was, lang voordat ik Bobby had leren kennen en met hem die aan mijn kant stond. Hoewel ik geen albino was en een gepigmenteerde huid had, vonden veel mensen me vreemder dan Bo Bo, de Jongen met de Hondenkop. Voor sommigen was ik gewoon smerig, besmet, alsof mijn aangeboren overgevoeligheid voor ultraviolet licht door niesen op anderen wordt overgebracht, maar er waren ook mensen die mij nog meer vreesden en beschimpten dan de drieogige Padmens die op kermissen te bezichtigen was, alleen al omdat ik naast hen woonde.

Roosevelt Frost kwam half overeind, boog zich over de tafel heen en schudde zijn vuist ter grootte van een meloen. Met een haat die me verbijsterde en misselijk maakte, schreeuwde hij: ‘Racist! Vuile gore rotracist!’

Ik kon nauwelijks een woord uitbrengen. ‘S-s-sinds wanneer kan wit of zwart mij iets schelen? Hóé zou dat mij iets kunnen schelen?’

Hij keek of hij van plan was me uit mijn stoel over de tafel te sleuren en te wurgen tot mijn tong op mijn schoenen hing. Hij ontblootte zijn tanden en gromde naar me als een hond, heel erg als een hond, verdacht veel als een hond.

‘Wat is hier verdomme aan de hand?’ vroeg ik weer, maar nu aan de hond en de kat, besefte ik.

Roosevelt gromde weer naar me en toen ik hem alleen maar onnozel aanstaarde, zei hij: ‘Vooruit, jongen, als je me niet wilt uitschelden, grom dan tenminste tegen me. Vooruit, grom eens. Toe dan, je kunt het heus wel.’

Orson en Mungojerrie keken me vol verwachting aan.

Roosevelt gromde weer, maar nu met een vragende klank aan het eind, en uiteindelijk gromde ik terug. Hij gromde harder dan eerst, en ik gromde ook harder.

Hij glimlachte breed. ‘Vijandigheid,’ zei hij. ‘Kat en hond. Zwart en wit. Gewoon de draak steken met stereotiep gedrag.’

Terwijl Roosevelt weer ging zitten, maakte mijn verbijstering langzaam plaats voor een overweldigend gevoel van iets wonderbaarlijks. Ik voelde een inzicht doorsijpelen dat mijn leven voor altijd zou veranderen, dat me dimensies van die wereld zou onthullen die ik me nog niet goed kon voorstellen; hoewel ik me inspande om de betekenis ervan te begrijpen, lukte dat nog niet echt, die bleef net buiten mijn bereik.

Ik keek naar Orson. Die inktzwarte, vochtige ogen.

Ik keek naar Mungojerrie.

De kat liet haar tanden zien.

Ook Orson liet zijn tanden zien.

Er ging een koude rilling door me heen, niet omdat ik meende dat de hond en de kat me zouden bijten, maar om wat dit spelletje in feite betekende. Er ging niet alleen angst door me heen, maar ook een aangename schok van verbazing en duizelingwekkende opwinding.

Hoewel me dat niets voor hem leek, vroeg ik me toch af of Roosevelt Frost iets in de koffie had gedaan. Geen cognac, maar een hallucinogeen middel. Ik voelde me gedesoriënteerd maar tegelijkertijd zo helder van geest als ik nog nooit geweest was, alsof ik in een verhoogde staat van bewustzijn verkeerde.

De kat siste naar me, en ik siste naar de kat.

Orson gromde naar me, en ik gromde naar hem.

Op dat meest verbazingwekkende ogenblik van mijn hele leven zaten we om de eettafel, twee grijnzende mannen en twee grijzende dieren, en ik moest denken aan die lullige plaatjes die een tijdlang populair waren: afbeeldingen van honden die zaten te pokeren. Slechts een van ons was een hond, natuurlijk, en we hadden geen kaarten, dus het beeld in mijn hoofd leek niet op ons te slaan, maar hoe langer ik erover nadacht, hoe dichter ik bij de oplossing kwam, de openbaring, het inzicht in de verschillende gebeurtenissen die zich de afgelopen minuten aan deze tafel hadden afgespeeld …

… en toen werden mijn gedachten verstoord door gepiep dat uit het elektronische beveiligingssysteem in de kast naast de tafel kwam.

Roosevelt en ik keerden ons om en keken naar het scherm. De vier vakken vloeiden samen tot één beeld. Het geautomatiseerde systeem zoomde in op de ongewenste bezoeker en toonde die in het spookachtige, versterkte licht van de nachtzichtlens.

Hij stond in de kolkende mist op het achterste gedeelte van de steiger waaraan de Nostromo lag. Hij zag eruit alsof hij zo vanuit de oertijd het moderne leven was binnengestapt: ongeveer een meter twintig hoog, met de gestalte van een primitieve vogel en een lange, gemene snavel.

Mijn hoofd zat zo vol koortsige veronderstellingen over de kat en de hond, en ik was zo van slag door alle andere gebeurtenissen van die avond, dat ik in de gewoonste dingen allerlei griezelige vormen meende te zien die er helemaal niet waren. Mijn hart bonkte. Mijn mond werd droog en ik kreeg een bittere smaak. Als ik niet van schrik als genageld aan mijn stoel had gezeten, zou ik zijn opgesprongen en mijn stoel hebben omgegooid. Binnen vijf seconden zou ik me alsnog volstrekt belachelijk hebben gemaakt, maar die vernedering bleef me dankzij Roosevelt bespaard. Of hij was veel bedachtzamer van aard dan ik, of hij had in zijn leven al zoveel vreemde dingen meegemaakt dat hij echt griezelig meteen kon onderscheiden van nepgriezelig.

‘Blauwe reiger,’ zei hij. ‘Die komt even een nachtelijk maaltje vis vangen.’

Ik ken de grote blauwe reiger even goed als alle andere vogels die ’s avonds en ’s nachts in en rond Moonlight Bay hun kostje bijeenscharrelen. Nu Roosevelt onze bezoeker had benoemd herkende ik hem ook.

Bel Steven Spielberg maar af. Een vervolg op E.T. zit er niet in.

Tot mijn verdediging moet ik opmerken dat de blauwe reiger, ondanks zijn elegante bouw en onmiskenbare gratie, een sterk roofdierachtig voorkomen heeft en een koude reptielenblik die aangeven dat hij uit het stenen tijdperk stamt.

De vogel stond op het uiterste randje van de steiger en tuurde ingespannen in het water. Opeens liet hij zijn kop naar beneden flitsen en spieste een visje, waarna hij zijn kop achterover gooide en de vangst inslikte. De een zijn dood is de ander zijn brood.

Gezien de snelheid waarmee ik deze doodgewone reiger bovennatuurlijke eigenschappen had toegedicht, begon ik me af te vragen of ik misschien meer betekenis aan het voorval met de kat en de hond had geschonken dan terecht was. Mijn zekerheid maakte plaats voor twijfel. De aanstormende reuzengolf van verwonderd geloof trok zich abrupt terug en ik werd weer overspoeld door de kabbelende branding van de verwarring.

Ik keek op van het videoscherm toen Roosevelt zei: ‘Sinds Gloria Chan me heeft leren communiceren met dieren, wat in principe neerkomt op kosmisch goed luisteren, is mijn leven onnoemelijk verrijkt.’

‘Kosmisch goed luisteren,’ herhaalde ik. Zou Bobby nog wel in staat zijn om een van zijn amusante spottende commentaren op zo’n krankzinnige omschrijving te geven? Misschien hadden zijn ervaringen met de apen hem voorgoed van zijn sarcasme en zijn scepsis genezen. Ik hoopte van niet. Hoewel verandering een essentieel principe van het universum is, moesten sommige dingen tijdloos blijven, zoals Bobby’s voorliefde voor een leven waarin alleen essentiële dingen als zon, zee en surfen van belang waren.

‘Ik heb heel veel plezier beleefd aan alle dieren die in de loop der jaren bij me zijn geweest,’ zei Roosevelt zo nuchter als een dierenarts die terugkijkt op zijn carrière. Hij stak een hand uit naar Mungojerrie, streelde zijn kop en krabbelde hem achter de oren. De kat drukte zich tegen de grote hand en begon te spinnen. ‘Maar die nieuwe katten die ik de laatste twee jaar heb gezien … die hebben een veel opwindender dimensie aan communicatie gegeven.’ Hij keek naar Orson. ‘En ik weet zeker dat jij net zo interessant bent als die katten.’

Hijgend en met zijn tong uit zijn bek nam Orson een houding van volkomen hondse ledigheid aan.

‘Luister eens, hond, jij hebt me nooit voor het lapje kunnen houden,’ verzekerde Roosevelt hem. ‘En na je leuke spelletje met de kat hier aan tafel moest je maar eens serieus worden.’

Zonder acht te slaan op Mungojerrie keek Orson naar de drie koekjes voor hem op de tafel.

‘Ja, nu kun je wel doen alsof je staat te watertanden, alsof er niets belangrijker voor je is dan die smakelijke hapjes, maar ik weet wel beter!’

Met zijn blik op de koekjes gericht piepte Orson begerig.

‘Jij was het die Chris hier voor het eerst naartoe heeft gebracht, ouwe boef,’ zei Roosevelt, ‘dus waarom kwam je hier als je niet wilde praten?’

Meer dan twee jaar geleden, op kerstavond en nog geen maand voor mijn moeder stierf, was ik met Orson volgens onze vaste gewoonte naar buiten gegaan. Orson was toen pas een jaar. Als pup was hij dartel en speels, maar nooit zo uitgelaten als de meeste jonge honden. Toch kon hij op die leeftijd niet altijd zijn nieuwsgierigheid bedwingen en was hij nog niet zo welopgevoed als nu. We waren op het open basketbalveld achter de middelbare school, waar ik de bal in de korf wierp. Ik zei net tegen Orson dat Michael Jordan verdomd blij mocht zijn dat ik XP had en dat ik het niet bij daglicht tegen hem kon opnemen, toen hij er opeens vandoor ging. Ik riep hem een aantal malen, maar hij stopte alleen even om achterom te kijken en hup, daar ging hij weer. Toen ik eindelijk begreep dat hij niet zou terugkomen, gunde ik me de tijd niet om mijn bal in het net te stoppen dat ik aan mijn stuur had hangen. Ik sprintte achter de rennende bal hondenhaar aan. Het werd een wilde achtervolging, door straten en stegen naar het Questerpark, vandaar naar de jachthaven en uiteindelijk via de steiger naar de Nostromo. Hoewel hij maar zelden blafte, barstte Orson die avond in een waanzinnig geblaf uit toen hij van de steiger op het half overdekte achterdek van het jacht sprong. Nog voordat ik op de vochtige planken glibberend had kunnen remmen, was Roosevelt al uit de kajuit gekomen om de hond aan te halen en te kalmeren.

En nu zei Roosevelt tegen Orson: ‘Je wílt wel praten. Ooit ben je hierheen gekomen omdat je wilde praten, maar ik vermoed dat je me gewoon niet vertrouwt.’

Orson staarde met gebogen kop naar de koekjes.

‘Zelfs nu, na twee jaar; verdenk je me er min of meer van dat ik iets te maken heb met die lui van Wyvern en je blijft gewoon de honderigste hond tot je volkomen zeker van me bent.’

Orson snuffelde aan de koekjes, likte het tafelblad eromheen en leek zelfs niet op te merken dat iemand tegen hem sprak.

Tegen mij zei Roosevelt: ‘Die nieuwe katten komen van Wyvern. Sommige zijn van de eerste generatie, de oorspronkelijke katten die ontsnapt zijn, en andere zijn van de tweede generatie die in vrijheid zijn geboren.’

‘Proefdieren?’ vroeg ik.

‘De eerste generatie wel, ja. Die katten en hun jongen zijn anders dan andere katten. Ze verschillen in veel opzichten.’

‘Intelligenter,’ zei ik, denkend aan het gedrag van de apen.

‘Je weet meer dan ik dacht.’

‘Er is veel gebeurd vanavond. Hoe intelligent zijn ze?’

‘Ik weet niet welke maatstaven ik moet aanleggen,’ zei hij en ik zag aan hem dat hij eromheen draaide. ‘Maar ze zijn ook in andere opzichten slimmer en anders.’

‘Hoe komt dat? Wat hebben ze daar met die beesten uitgehaald?’

‘Ik weet het niet,’ zei hij.

‘Hoe zijn ze ontsnapt?’

‘Als jij het weet, weet ik het ook.’

‘Waarom zijn ze niet gevangen?’

‘Daar vraag je me wat.’

‘Sorry, maar u kunt slecht liegen, meneer Frost.’

‘Heb ik nooit gekund,’ zei hij met een glimlach. ‘Luister goed, knul, ik weet ook niet alles. Alleen wat de dieren me vertellen. Maar het is beter dat je zelfs dát niet weet. Hoe meer je ervan weet, hoe meer je zult willen weten … en je moet rekening houden met je hond en je vrienden.’

‘Dat klinkt als een dreigement,’ zei ik zonder vijandigheid.

Toen hij zijn enorme schouders ophaalde, had de lucht moeten trillen. ‘Als je denkt dat ik onder één hoedje speel met die lui in Wyvern, is het een dreigement. Als je gelooft dat ik je vriend ben, is het een goede raad.’

Hoewel ik Roosevelt graag wilde vertrouwen, deelde ik Orsons twijfel. Ik kon me nauwelijks voorstellen dat deze man tot verraad in staat zou zijn. Maar in de krankzinnige wereld waarin ik terecht was gekomen, kon ik niets en niemand meer geloven.

Ik was speedy van de cafeïne, maar ik had behoefte aan meer. Ik liep met mijn kopje naar de koffiepot en schonk weer in.

‘Wat ik je wél kan vertellen,’ zei Roosevelt, ‘is dat er naar verluidt behalve katten ook honden in Fort Wyvern waren.’

‘Orson komt niet van Wyvern.’

‘Waar komt hij dan vandaan?’

Met mijn rug tegen de koelkast dronk ik van de hete koffie. ‘Van een collega van mijn moeder. Hun hond had een groot nest jongen en die moesten ze onder zien te brengen.’

‘Een collega van je moeder aan de universiteit?’

‘Ja. Een docent van Ashdon.’

Roosevelt Frost staarde zwijgend voor zich uit en er trok een donkere wolk van medelijden over zijn gezicht. Ik had het gevoel alsof hij in de verte een apocalyptisch onweer hoorde rommelen, waarvoor ik doof bleef en waarvan alle vurige bliksemschichten mij zouden treffen.

‘Wat is er?’ vroeg ik, en ik hoorde mijn stem trillen. Dat beviel me helemaal niet.

Hij wilde iets zeggen, bedacht zich en zweeg weer. Het leek opeens of hij me niet meer wilde aankijken. Hij en Orson stonden nu samen naar die verdomde hondenkoekjes te staren.

De kat had daar geen belangstelling voor. Die keek naar mij.

Als een andere kat van puur goud met ogen van edelstenen, die duizenden jaren stil de wacht had gehouden in het heiligste der heiligen in een piramide diep onder het zand, plotseling voor mijn ogen tot leven was gekomen, zou ik dat niet geheimzinniger hebben gevonden dan deze kat met haar strakke blik die aan heel oude tijden deed denken.

‘Gelooft u niet dat Orson daar vandaan kwam?’ vroeg ik. ‘Dat hij niet uit Wyvern komt? Waarom zou die collega tegen mijn moeder hebben gelogen?’

Roosevelt schudde zijn hoofd of hij het niet wist, maar hij wist het wel degelijk.

Het frustreerde me dat hij zo heen en weer getrokken werd tussen het onthullen en het bewaren van zijn geheimen. Ik begreep dit spelletje niet, het ontging me waarom hij afwisselend vertrouwelijk en gesloten was.

Onder de ondoorgrondelijke blik van de grijze kat, bij het flakkerende kaarslicht en alle mysterie die even voelbaar in de vochtige lucht hing als wierook, zei ik: ‘U heeft alleen nog maar een kristallen bol, zilveren oorringen, een hoofddoek en een zigeuneraccent nodig om het plaatje compleet te maken.’

Ik kreeg hem niet op de kast.

Ik ging weer aan tafel zitten en probeerde het weinige wat ik wist te gebruiken om hem te laten denken dat ik meer wist. Misschien zou hij bereid zijn om me meer te vertellen als hij dacht dat niet al zijn geheimen zo geheim waren. ‘Er waren niet alleen katten en honden in de laboratoria van Wyvern. Er waren ook apen.’

Roosevelt zweeg en vermeed nog steeds mijn blik.

‘Weet u iets van die apen?’ vroeg ik.

‘Nee,’ zei hij, maar hij keek van de koekjes naar het scherm van de beveiligingscamera.

‘Volgens mij is het vanwege die apen dat u drie maanden geleden een ligplaats buiten de jachthaven heeft genomen.’

Hij besefte dat hij zich had verraden door naar de monitor te kijken toen ik over de apen begon, en hij staarde weer naar de hondenkoekjes.

In de open baai achter de jachthaven waren maar honderd ligplaatsen beschikbaar en de huur daarvan was bijna even hoog als van de ligplaatsen aan de steigers, ondanks het lastige feit dat je boot daar alleen met een ander vaartuig te bereiken was. Roosevelt had een plek in onderhuur van Dieter Gessel, een beroepsvisser; diens treiler lag verder noordwaarts bij de rest van de vissersvloot langs de noordelijke landpunt, maar de man had een aftands sloepje op de ankerplaats liggen voor als hij met pensioen ging en hij een plezierjacht wilde kopen. Het gerucht ging dat Roosevelt de visser vijf keer zoveel betaalde als wat die er zelf voor neertelde.

Ik had Roosevelt nooit naar het hoe en waarom gevraagd, omdat het me niet aanging en ik had gewacht tot hij er uit zichzelf over zou beginnen.

‘Iedere avond,’ zei ik nu, ‘verplaatst u de Nostromo van deze steiger naar de baai en daar overnacht u. Iedere avond zonder uitzondering, behalve vandaag, omdat u hier op me wilde wachten. De mensen dachten dat u een tweede boot ging kopen, zo’n leuk klein bootje om een beetje te spelevaren. Toen u dat niet deed, maar iedere avond weer naar die andere ligplaats ging, dachten de mensen: “Ach, nou ja, die ouwe Roosevelt is nu eenmaal een beetje zonderling, met zijn gepraat tegen huisdieren en zo.”’

Hij bleef zwijgen.

Hij en Orson leken allebei zo totaal in beslag genomen door de drie koekjes dat ik ging geloven dat een van de twee het niet meer zou volhouden en ze naar binnen zou schrokken.

‘Sinds vanavond,’ zei ik, ‘denk ik dat ik weet waarom u daar gaat slapen. Dat lijkt u veiliger. Omdat apen misschien niet goed kunnen zwemmen. Of er in ieder geval een hekel aan hebben.’

Alsof hij me niet had gehoord, zei hij: ‘Oké, hondje, al wil je dan niks tegen me zeggen, eet je koekjes nu maar op.’

Orson waagde het zijn ondervrager aan te kijken om te zien of het echt waar was.

‘Toe dan!’ drong Roosevelt aan.

Orson keek me aarzelend aan, alsof hij wilde vragen of ik dacht dat Roosevelt alleen maar een geintje maakte.

‘Hij is hier de baas,’ zei ik.

De hond hapte naar een koekje en kauwde er verzaligd op. Eindelijk keek Roosevelt me aan, nog steeds met die blik vol medelijden die me op mijn zenuwen werkte. ‘De mensen achter het project in Wyvern,’ zei hij nadrukkelijk, ‘hebben misschien wel goede bedoelingen gehad. Sommige van hen in ieder geval. En ik denk dat hun werk ook wel goede dingen heeft opgeleverd.’ Hij strekte zijn hand weer uit naar de kat die onder zijn aanraking ontspande maar me toch indringend aan bleef staren. ‘Maar er zat een schaduwzijde aan dat werk. Een heel duistere kant zelfs. Naar wat ik heb gehoord zijn de apen daar maar één uiting van.’

‘Eentje maar?’

Hij keek me zo lang zwijgend aan, dat Orson tijd had om koekje nummer twee op te slokken. Toen Roosevelt eindelijk wat zei, klonk zijn stem zachter dan ooit. ‘In die laboratoria waren niet alleen katten en honden en apen.’

Ik wist niet wat hij bedoelde, maar ik zei: ‘Ik neem aan dat u het niet over cavia’s of witte muizen heeft.’

Hij wendde zijn blik af en staarde in het oneindige. ‘Er zijn veel veranderingen op komst.’

‘Ze zeggen dat veranderingen goed zijn.’

‘Sommige wel.’

Terwijl Orson zijn derde koekje opat, stond Roosevelt op van zijn stoel. Hij tilde de kat op en drukte die strelend tegen zijn borst, en hij leek na te denken over de vraag of ik meer mocht, of moest, weten.

Toen hij eindelijk iets zei, bleek zijn mededeelzaamheid wederom van korte duur te zijn geweest. ‘Ik ben moe, knul. Ik had al uren in bed moeten liggen. Er is me gevraagd je te waarschuwen dat je vrienden gevaar lopen als je hier niet mee ophoudt, als je je neus hierin blijft steken.’

‘De kat heeft u dat gevraagd.’

‘Inderdaad.’

Toen ik ging staan voelde ik het schommelen van de boot sterker. Ik werd duizelig en ik moest me even aan de stoelleuning vastgrijpen om mijn evenwicht te bewaren.

Dit lichamelijke verschijnsel ging gepaard met geestelijke onrust en ik kreeg steeds minder vat op de realiteit. Ik had het gevoel alsof ik een draaikolk in werd gezogen, steeds sneller en sneller, helemaal tot in het middelpunt en alsof ik niet in het Land van Oz belandde, maar in Waimea Bay op Hawaï, waar ik met Pia Kliek in volle ernst over de fijne kneepjes van reïncarnatie zat te praten.

Hoewel ik het een volslagen krankzinnige vraag vond, vroeg ik toch: ‘Maar staat Mungojerrie dan níét onder invloed van die lui in Wyvern?’

‘De kat is aan hen ontsnapt.’

Orson likte zijn bek af, om ervoor te zorgen dat er niet één kostbaar kruimeltje achterbleef op zijn lippen of op zijn snuit. Hij sprong van zijn stoel en liep naar me toe.

‘Vanavond hoorde ik iemand het Wyvern-project omschrijven als “het einde van de wereld”,’ zei ik tegen Roosevelt.

‘De wereld zoals wij die kennen,’ bevestigde hij.

‘En gelooft u dat echt?’

‘Het zou erop kunnen uitdraaien, ja. Maar als het eenmaal zo ver is, verandert er misschien meer ten goede dan ten kwade. Het einde van de wereld zoals wij die kennen hoeft niet noodzakelijkerwijs hetzelfde te zijn als het einde van de wereld.’

‘Zeg dat maar tegen de dinosaurussen na de komeetinslag.’

‘Ik ben er ook niet altijd gerust op,’ gaf hij toe.

‘Als u zo bang bent dat u de boot iedere avond verplaatst en als u echt gelooft dat wat ze in Wyvern uitspookten zo gevaarlijk was, waarom verdwijnt u dan niet uit Moonlight Bay?’

‘Dat heb ik overwogen. Maar ik verdien hier mijn geld. Mijn leven is hier. Bovendien zou er toch geen ontkomen aan zijn. Ik zou alleen maar wat tijd rekken. Uiteindelijk is het nergens veilig.’

‘Dat is een sombere inschatting.’

‘Dat vind ik ook.’

‘Toch maakt u geen sombere indruk.’

Met de kat in zijn armen ging hij Orson en mij voor door de grote kajuit naar buiten. ‘Ik ben altijd in staat geweest om alles in het leven het hoofd te bieden, knul. De goede en de slechte dingen, als het tenminste interessant was. Ik ben gezegend geweest met een vol en gevarieerd leven, en het enige waar ik echt bang voor ben, is verveling.’ We stapten uit de boot het achterdek op, in de klamme omhelzing van de mist. ‘Het zit erin dat het er heet aan toe zal gaan in onze Parel van Californië, maar hoe het ook uitpakt, we zullen ons in ieder geval niet vervelen!’

Roosevelt had meer gemeen met Bobby Halloway dan ik had kunnen denken.

‘Nou, meneer Frost, hartelijk dank voor uw goede raad, zal ik maar zeggen.’ Ik ging op de rand van het luik zitten en sprong op het benedendek, een meter onder me. Orson volgde.

De blauwe reiger was al weg. Mistflarden hingen om me heen, het donkere water kringelde onder de steiger door en alles was doodstil.

Ik had pas twee stappen naar de loopplank gezet toen Roosevelt me riep. ‘Hé, knul?’

Ik bleef staan en keek om.

‘De veiligheid van je vrienden staat echt op het spel. Maar jouw geluk hangt ook aan een zijden draad. Geloof me maar, méér wil je er niet over weten. Je hebt al genoeg problemen … door de manier waarop je moet leven.’

‘Ik heb helemaal geen problemen,’ verzekerde ik hem. ‘Alleen andere voor- en nadelen dan de meeste mensen.’

Zijn huid was zo zwart dat hij een luchtspiegeling in de mist leek, een bedrieglijk schaduwspel. Van de kat in zijn armen zag ik alleen de ogen die als geheimzinnige heldergroene rondjes midden in de lucht leken te zweven.

‘Alleen andere voordelen … geloof je dat echt?’ vroeg hij.

‘O ja, beslist,’ zei ik, al wist ik niet zeker of ik dat geloofde omdat het inderdaad zo was of omdat ik mijzelf mijn leven lang had wijsgemaakt dat het zo was. Heel vaak maak je je eigen werkelijkheid.

‘Ik moet je nog één ding zeggen,’ zei hij. ‘Iets wat je er misschien van overtuigt om dit los te laten en verder te gaan met je gewone leven.’

Ik wachtte af.

Ten slotte zei hij op verdrietige toon: ‘De reden waarom de meesten van hen je geen kwaad willen doen … de reden waarom ze liever je vrienden doden om jou beter in de hand te kunnen houden … de reden waarom de meesten groot ontzag voor je hebben is om wie je moeder was.’

De koude rillingen liepen over mijn rug en even werd me de adem benomen, al wist ik niet waarom Roosevelts raadselachtige mededeling me opeens zo diep raakte. Misschien begreep ik toch meer dan ik dacht. Misschien lag de waarheid al die tijd al in de grillige wereld van mijn onderbewustzijn, of in de diepten van mijn hart, besloten.

Ik haalde diep adem en vroeg: ‘Wat bedoelt u?’

‘Als je er een tijdje over nadenkt,’ zei hij, ‘er echt goed over nadenkt, snap je misschien dat je niets te winnen hebt door dit na te jagen, maar wel veel te verliezen. Kennis brengt ons zelden vrede, knul. Honderd jaar geleden wisten we nog niets van de structuur van atomen of van DNA of van zwarte gaten, maar zijn we nu gelukkiger en tevredener dan de mensen toen waren?’

Hij was nog niet uitgesproken of de plek waar hij op het achterdek had gestaan verdween in de mist. Een kajuitdeur werd zacht gesloten en duidelijk hoorbaar werd een grendel dichtgeschoven.

24

Traag bewogen de mistflarden om de krakende Nostromo. Ze vormden nachtmerrieachtige gestalten, die even bleven hangen en dan weer oplosten.

Aangewakkerd door de laatste onthulling van Roosevelt Frost vormde de mist in mijn hoofd nog veel angstaanjagender monsters, maar daar durfde ik me niet op te concentreren, uit angst dat ze vaste vorm zouden aannemen. Misschien had hij gelijk. Als ik alles te weten kwam wat ik wilde weten, zou ik misschien liever willen dat ik de waarheid niet wist.

Bobby zegt dat de waarheid wel verleidelijk maar gevaarlijk is. Volgens hem zouden mensen hun leven ondraaglijk vinden als ze alle kille waarheden over zichzelf aan de weet zouden komen.

Ik heb tegen hem gezegd dat hij in dat geval nooit aan zelfmoord zou denken.

Terwijl Orson me op de loopplank voorging naar de steiger, overwoog ik mijn mogelijkheden en probeerde te beslissen waar ik heen moest en wat me te doen stond. Er zong een sirene, en alleen ik hoorde haar gevaarlijke lied. Hoewel ik bang was op de rotsen van de waarheid schipbreuk te lijden, kon ik haar betoverend gezang niet weerstaan.

Eenmaal op de steiger zei ik tegen Orson: ‘Zo, wanneer je me het een en ander zou willen uitleggen … ik ben een en al oor.’

Zelfs al zou hij antwoord hebben kunnen geven, hij leek niet in een mededeelzame stemming te zijn.

Mijn fiets stond nog tegen de reling. De rubberen handgrepen voelden glad en koud aan, nat van waterdamp.

Achter ons sloegen de motoren van de Nostromo aan. Ik keek om en zag in de mist vaag de boordlichten door de mist heen.

Ik kon Roosevelt niet zien in de stuurhut op het bovendek, maar ik wist dat hij er stond. Hoewel er nog maar een paar uur nachtelijk duister restten, verplaatste hij zijn boot ondanks het slechte zicht toch naar de ankerplaats.

Met mijn fiets aan de hand liep ik over de steiger naar de wal, tussen de zachtjes deinende boten door en ik keek een paar keer om speurend naar Mungojerrie in het vage havenlicht. Als de kat ons volgde, gebeurde dat wel heel onopvallend. Ik vermoedde dat Mungojerrie aan boord was gebleven.

… de reden waarom de meesten ontzag voor je hebben is om wie je moeder was.

Toen we rechtsaf gingen en over de grote steiger naar de uitgang liepen, rook ik een smerige lucht die uit het water opsteeg. Kennelijk had de vloed een dode pijlinktvis, een kwal of een vis tussen de pijlers gespoeld. Het rottende beest was vast boven de waterlijn blijven steken in een van de kluwens mosselen die aan de betonnen caissons hingen. De geur werd zo penetrant dat de vochtige lucht er geheel van vervuld raakte, weerzinwekkend als een heksenbrouwsel. Ik hield mijn adem in en mijn mond stijf dicht tegen de walgelijke stank.

Het motorgegrom van de Nostromo, die naar de ankerplaats koerste, verflauwde. Het gedempte ritmische getjoek dat over het water klonk leek op de onheilspellende hartslag van een monster dat uit de diepten van de oceaan in de baai was opgedoken om alle boten tot zinken te brengen, de jachthaven in puin te slaan en ons een koud zeemansgraf te bezorgen.

Halverwege de grote steiger keek ik om. Geen kat te bekennen, laat staan een gevaarlijker achtervolger.

Toch zei ik tegen Orson: ‘Verdomd als ’t niet waar is, maar het begint al aan te voelen als het einde van de wereld.’

Hij gromde bevestigend toen we de lijkenlucht achter ons lieten en langs de gloed van de ouderwetse scheepslantaarns aan de dikke teakhouten palen van de hoofdingang naar buiten liepen. Vanuit het bijna vloeibare duister naast het havenkantoortje stapte Lewis Stevenson, de commissaris van politie te voorschijn, nog steeds in uniform zoals eerder op de avond. ‘Ik ben in een vreemde stemming,’ zei hij.

Toen hij uit de schaduw stapte, ging er even zoiets angstaanjagends van hem uit dat het leek of ik een ijskoude priem in mijn rug kreeg. Wat ik ook had gezien, of meende te hebben gezien, was in een flits voorbij, maar toch huiverde ik bij de gedachte dat ik intuïtief werd gewaarschuwd voor een confrontatie met iets heel griezeligs en kwaadaardigs, zonder dat ik precies wist waar dat gevoel vandaan kwam.

Stevenson hield een vervaarlijk uitziend pistool in zijn rechterhand. Hoewel hij niet in een schiethouding stond, lag het wapen allerminst losjes in zijn hand. Hij hield de loop op Orson gericht die een eindje voor me in het vage licht van de lantaarns stond, terwijl ik in de schaduw bleef.

Op minder dan drie meter van ons af bleef hij staan. ‘Wil je weten in wát voor een stemming ik ben?’

‘Geen vrolijke,’ opperde ik.

‘Ik ben niet in een stemming om me te laten verneuken.’

De commissaris klonk anders dan anders. Zijn stem kwam me bekend voor, het timbre en het accent waren hetzelfde, maar zijn kalme autoriteit had opeens plaatsgemaakt voor een harde ondertoon. Meestal sprak hij melodieus en kon je je laten meedrijven op de kabbelende stroom van zijn geruststellende en vriendelijk stemgeluid. Maar die stroom was nu snel en heftig, koud en stekend.

‘Er zit me iets niet lekker,’ zei hij. ‘Er zit me iets helemaal niet lekker. Eerlijk gezegd voel ik me belazerd, en ik kan weinig geduld opbrengen voor alles waardoor ik me nog belazerder voel. Snap je wel?’

Hoewel ik hem niet helemaal kon volgen, zei ik knikkend: ‘Ja, meneer Stevenson, ik begrijp het.’

Orson stond zo stijf als een standbeeld en hij hield zijn blik strak op de loop van het pistool gericht.

Ik was me er scherp van bewust dat de jachthaven op dit tijdstip volkomen verlaten was. Het kantoor en de brandstofpompen gingen ’s avonds om zes uur dicht. Behalve Roosevelt Frost waren er maar vijf booteigenaren die hun boot permanent bewoonden en die waren ongetwijfeld diep in slaap. Het was er zo stil en verlaten als tussen de granieten grafstenen bij de Sint-Bernadettekerk. De mist dempte onze stemmen. Niemand zou ons gesprek horen en op het geluid afkomen.

Stevenson bleef naar Orson kijken maar hij had het tegen mij. ‘Ik kan dat wat ik wil maar niet te pakken krijgen, want ik weet niet eens wat ik precies wil. Is dat niet lastig?’

Ik voelde dat ik hier een man tegenover me had die op instorten stond, die zich nog slechts met de grootste moeite staande hield. Geen spoor meer van zijn nobele voorkomen. Zelfs zijn knappe uiterlijk verdween toen er op zijn gezicht een uitdrukking verscheen van zowel woede als grote angst.

‘Voel je die leegte ook weleens, Snow? Voel je weleens zo’n gapende leegte dat je het gat moet vullen omdat je anders sterft, maar dat je niet weet waar die leegte zich bevindt en waarméé je die in godsnaam zou moeten vullen?’

Nu kon ik hem helemaal niet meer volgen, maar hij leek me niet in de stemming om zich nader te verklaren, dus ik keek hem ernstig aan en knikte begrijpend. ‘Ja, ik ken dat gevoel.’

Zijn voorhoofd en wangen waren vochtig, maar niet van de mist. Hij glom vettig van het zweet. Zijn gezicht was zo onnatuurlijk bleek dat de mist uit hem leek te stromen en koud van zijn huid dampte, alsof hij de vader der nevelen was. ‘Vooral ’s nachts krijg je het te kwaad,’ zei hij.

‘Inderdaad, ja.’

‘Het overvalt je wel vaker, maar vooral ’s nachts.’ Zijn verwrongen gezicht leek nu afkeer uit te drukken. ‘Wat is dat verdomme eigenlijk voor hond?’

Hij strekte zijn rechterarm en ik meende zijn vinger om de trekker te zien spannen.

Orson liet zijn tanden zien, maar hij verroerde zich niet en hij gaf geen kik.

Snel zei ik: ‘O, gewoon een halve labrador. Hij is een brave hond. Doet geen kat kwaad.’

Zijn woede nam om onduidelijke redenen toe. ‘Gewoon een halve labrador, hè?’ snauwde hij. ‘En of hij dat is. Niks is “gewoon” iets. Niet hier. Niet nu. Nooit meer.’

Ik overwoog de Glock uit mijn jaszak te halen. Ik hield mijn fiets met mijn linkerhand vast. Mijn rechterhand was vrij en het pistool zat in mijn rechterzak.

Maar al was Stevenson nog zo van slag, hij bleef een politieman, en ik wist zeker dat hij met dodelijk vakmanschap zou reageren zodra ik een verdachte beweging zou maken. Ik hechtte niet veel waarde aan Roosevelts merkwaardige verzekering dat ze ontzag voor me hadden. Al zou ik mijn fiets laten vallen om zijn aandacht af te leiden, dan nog zou hij me doodschieten voordat ik het pistool uit mijn zak gehaald had.

Bovendien liet ik het wel uit mijn hoofd om een vuurwapen op een politiechef te richten, tenzij ik geen andere keuze had. Als ik hem neerschoot zou dat het einde van mijn leven betekenen, een donkere wolk voor de zon.

Opeens hief Stevenson zijn hoofd en wendde zijn blik af van Orson. Hij haalde diep adem en begon vervolgens snel te hijgen als een jachthond die het spoor van zijn prooi volgt. ‘Wat is dat?’ Hij had een scherpere neus dan ik, want nu pas rook ik dat een bijna onmerkbare bries de stank van het ontbindende zeedier onder de hoofdsteiger naar ons had gevoerd.

Hoewel Stevenson zich al zo vreemd gedroeg dat mijn haren te berge rezen, begon hij nog vreemder te doen. Hij spande zijn spieren, trok zijn schouders op, strekte zijn hals en hief zijn gezicht naar de mist, alsof hij de lijkenlucht diep opsnoof. Zijn ogen kregen een koortsige gloed en hij sprak niet op de afgemeten verhoortoon van een politieman, maar met een gretige, nerveuze nieuwsgierigheid die me nogal pervers leek. ‘Wat is dat? Ruik je dat? Iets doods, hè?’

‘Iets onder de steiger,’ bevestigde ik. ‘Een vis, denk ik.’

‘Dood. Dood en aan het rotten. Iets … Het heeft wel iets, vind je niet?’ Het leek of hij zijn lippen wilde aflikken. ‘Ja ja, het heeft beslist iets.’

Misschien hoorde hij de vreemde klank in zijn stem, of misschien zag hij me schrikken van zijn bizarre gedrag, maar hij keek me bezorgd aan en deed zijn uiterste best zich te vermannen. Het kostte hem de grootste moeite. Hij balanceerde op de afbrokkelende toppen van zijn zenuwen.

Ten slotte vond hij zijn normale stem terug, of iets wat erop leek. ‘Ik moet met je praten, we moeten het met elkaar eens worden. Nu. Vannacht nog. Waarom loop je niet even met me mee, Snow?’

‘Waarheen?’

‘Mijn auto staat daar verderop.’

‘Maar mijn fiets …’

‘Ik arresteer je niet. Alleen een kort babbeltje. Zodat we zeker weten dat we elkaar goed begrijpen.’

Het laatste dat ik wilde was met Stevenson in de surveillancewagen zitten. Maar als ik weigerde, kon hij zijn uitnodiging kracht bijzetten door me in hechtenis te nemen.

En als ik me tegen mijn arrestatie verzette, als ik op mijn fiets sprong en er als de gesmeerde bliksem vandoor ging, waar moest ik dan heen? Over enkele uren zou het licht worden, ik had niet genoeg tijd had om voor zonsopgang de volgende stad langs deze verlaten kuststrook te bereiken. En al zou ik wel genoeg tijd hebben, XP beperkte mijn actieradius tot de omgeving van Moonlight Bay om voor het opkomen van de zon thuis te kunnen zijn of bij een begripvolle vriend lichtvrij onderdak te vinden.

‘Ik ben in een vreemde stemming,’ herhaalde Lewis Stevenson, met opeengeklemde tanden en weer met die harde ondertoon. ‘Het kan niet beroerder. Kom je mee?’

‘Ja, meneer Stevenson. Geen probleem.’

Hij gebaarde met zijn pistool dat Orson en ik voor hem uit moesten lopen.

Ik duwde mijn fiets naar de kop van de steiger en voelde me erg onbehaaglijk met de gewapende Stevenson achter me. Ik hoefde niet met dieren te kunnen communiceren om te weten dat Orson ook heel nerveus was.

Het plankier eindigde bij een betonnen voetpad tussen bedden ijsbloemen; in het zonlicht stonden die bloemen wijd open maar ’s nachts waren ze gesloten. In het vage licht zag ik slakken met glimmende voelsprieten over het pad kruipen. Ze lieten zilverkleurige slijmsporen na; sommige kropen van een bloembed rechts naar een identiek bloembed links en andere slakken verplaatsten zich ijverig in tegenovergestelde richting, alsof deze nederige weekdieren eenzelfde rusteloosheid en ontevredenheid met het bestaan kenden als mensen.

Ik manoeuvreerde mijn fiets tussen de slakken door en hoewel Orson in het voorbijgaan aan hen snuffelde, stapte hij netjes over hen heen.

Achter ons klonk het geknars van verpulverende slakkenhuizen en het geluid van uiteenspattende weke lijfjes die werden verpletterd. Stevenson vertrapte niet alleen de slakken die hem voor de voeten kwamen, maar ook ieder ander onfortuinlijk exemplaar dat hij zag. Sommige slakken maakte hij met een snelle trap dood, andere vertrapte hij met zo’n kracht dat zijn schoenzool op het beton klonk als een hamerslag.

Ik keek niet om.

Ik was bang om de wrede grijns te zien die ik me maar al te goed herinnerde van de pestkoppen die me als kind hadden getreiterd, voordat ik sterk en wijs genoeg was om terug te vechten. Die boosaardige uitdrukking op de snufferd van zo’n rotjongen was al erg genoeg; om die reptielachtige priemogen, de van haat rood wordende wangen en de tot een grijns vertrokken lippen met blinkende tanden bij een volwassen man te moeten aanschouwen, zou oneindig veel gruwelijker zijn, vooral als die man een vuurwapen in zijn hand hield en een politie-uniform droeg.

Stevensons zwart met witte wagen stond een stukje links van het havenkantoortje, waar een parkeerverbod gold, buiten het bereik van de terreinverlichting, in de donkere schaduw onder de brede takken van een enorme laurierboom.

Ik zette mijn fiets tegen de stam. Als Spaans mos hingen nevelslierten tussen de takken. Scherp op mijn hoede keerde ik me om naar Stevenson toen hij het achterportier aan de rechterkant opende.

Zelfs in het donker herkende ik de uitdrukking op zijn gezicht waarvoor ik al bang was geweest: de haat, de redeloze maar onbedwingbare woede die sommige mensen tot de dodelijkste wezens ter wereld maakt.

Nooit eerder had Stevenson deze boosaardige kant van zichzelf getoond. Hij had niet iemand geleken die in staat was tot onvriendelijkheid, laat staan tot zinloze haat. Als hij op dat moment had onthuld dat hij niet de echte Lewis Stevenson was, maar een buitenaards wezen in de gedaante van de politiechef, zou ik hem geloofd hebben.

Stevenson gebaarde met zijn pistool naar Orson en zei: ‘Hup, in de auto.’

‘Hij blijft liever buiten,’ zei ik.

‘Ga in de auto!’ beval hij de hond.

Orson tuurde achterdochtig naar binnen en jankte wantrouwend. ‘Hij wacht hier wel,’ zei ik. ‘Hij loopt nooit weg.’

‘Ik wil dat hij de auto ingaat,’ zei Stevenson ijzig. ‘In deze stad geldt een aanlijngebod, Snow. Daar hebben we jou nooit aan gehouden. We hebben altijd een andere kant op gekeken, omdat … omdat het gebod niet geldt voor de hond van een invalide.’

Ik joeg Stevenson niet op de kast door te protesteren tegen het woord ‘invalide’. Dat vond ik trouwens minder interessant dan de acht woorden die hij nog net had kunnen inslikken: omdat je de zoon van je moeder bent.

‘Maar nu,’ zei hij, ‘ga ik niet in de auto zitten terwijl die vervloekte hond van jou hier los rondloopt en triomfantelijk op de stoep kakt omdat hij niet is aangelijnd.’

Hoewel ik hem had kunnen wijzen op de tegenstrijdigheid dat hij eerst had gezegd dat een invalidenhond niet aan de lijn hoefde, en vervolgens dat Orson die situatie zou uitbuiten, hield ik mijn mond. Hij verkeerde in zo’n vijandige stemming dat het geen zin had met hem te argumenteren.

‘Als hij niet in de auto stapt als ik het zeg,’ zei Stevenson, ‘dan moet jij zorgen dat hij het doet.’

Ik aarzelde en zocht naar een geloofwaardig alternatief in plaats van gedwee te gehoorzamen. Onze situatie leek met de seconde gevaarlijker te worden. Ik had me veiliger gevoeld toen we in de ondoordringbare mist op het schiereiland door de troep apen werden belaagd.

‘Laat die verdomde rothond instappen! Nu!’ blafte Stevenson en het venijn in zijn stem was zo sterk dat hij er slakken mee had kunnen doden zonder erop te trappen.

Omdat hij zijn wapen in zijn hand hield, bleef ik in het nadeel, maar ik putte enige troost uit het feit dat hij kennelijk niet wist dat ik gewapend was. Voorlopig had ik geen andere keus dan mee te werken.

‘In de auto, jongen,’ beval ik Orson. Ik probeerde mijn angst te verbergen, ik probeerde mijn stem niet te laten trillen, al bonkte mijn hart in mijn keel.

De hond gehoorzaamde met tegenzin.

Lewis Stevenson sloeg het achterportier dicht en opende toen het voorste portier. ‘En nu jij, Snow.’

Ik stapte in, terwijl Stevenson om de auto liep en achter het stuur ging zitten. Hij sloeg zijn portier dicht en beval me het mijne te sluiten, hoewel ik had gehoopt dat dat niet hoefde.

Meestal heb ik geen last van claustrofobie in kleine ruimten, maar deze politiewagen was nog benauwender dan een doodkist. De mist die tegen de ramen hing was psychisch even verstikkend als een droom over levend begraven worden.

Het interieur van de auto leek nog killer en vochtiger dan de nacht. Stevenson startte de motor om de verwarming aan te kunnen zetten.

Zijn politieradio kraakte en de statisch geladen stem van een wachtmeester op het bureau klonk als een kwakende kikker. Stevenson klikte het toestel uit.

Orson stond op de bodem voor de achterbank, met zijn voorpoten tegen het stalen veiligheidsrooster dat hem van ons scheidde. Hij tuurde er angstig doorheen. Met de loop van zijn pistool drukte Stevenson op een knop onder het dashboard en de sloten van de achterportieren klikten dicht met een hard geluid dat even onherroepelijk klonk als dat van een guillotinemes.

Ik had gehoopt dat Stevenson bij het instappen zijn pistool in de holster zou steken, maar hij bleef het wapen vasthouden. Hij liet het op zijn dijbeen rusten met de loop op het dashboard gericht. In de vage groene verlichting van het paneel meende ik te zien dat hij zijn vinger niet meer om de trekker zelf maar om de beugel hield, maar nog steeds was hij sterk in het voordeel.

Hij liet zijn hoofd even zakken en sloot zijn ogen, alsof hij in gebed verzonk of zich probeerde te concentreren.

De mist condenseerde op de laurierboom en er vielen druppels van de bladeren met een onregelmatig getik op het dak van de auto en op de motorkap.

Langzaam en nonchalant stak ik mijn handen in de zakken van mijn jack. Ik sloot mijn rechterhand om mijn pistool.

Ik maakte mezelf wijs dat mijn verbeelding weer eens op hol sloeg en dat ik de ernst van de situatie overdreef. Stevenson was in een rothumeur, dat was duidelijk, en door wat ik achter het politiebureau had gezien wist ik dat hij niet de deugdzame wetsdienaar was die hij lang had voorgegeven te zijn. Maar dat wilde nog niet zeggen dat hij gewelddadige bedoelingen had. Misschien wilde hij inderdaad alleen maar met me praten en me weer ongehinderd laten gaan als hij zijn zegje had gedaan.

Toen hij eindelijk zijn hoofd hief, deden zijn ogen me denken aan een bitter brouwsel in benen kopjes. Hij wendde zijn blik naar mij en ik kreeg weer koude rillingen door de sterke indruk van onmenselijke boosaardigheid die hij gaf, zoals op het moment dat hij bij de jachthaven te voorschijn was gekomen. Maar nu wist ik waarom mijn strak gespannen zenuwen trilden van angst. Eén seconde, onder een bepaalde hoek, lag er een gelige gloed over zijn vochtige strakke blik die deed denken aan de glans die veel roofdieren ’s nachts in hun ogen hebben, een koud en geheimzinnig licht dat van binnenuit kwam en dat ik nooit eerder in de ogen van een man of vrouw had gezien.

25

Toen Stevenson me aankeek, was die korte felle gloed in zijn angstaanjagende blik zo snel verdwenen dat ik het verschijnsel onder normale omstandigheden zou hebben opgevat als een vreemde weerschijn van de dashboardverlichting. Maar sinds zonsondergang had ik apen gezien die geen echte apen waren, een kat die meer was dan een kat, en ik had door mysteries gewaad die als beken door de straten van Moonlight Bay stroomden. Ik had geleerd betekenis te zien in het ogenschijnlijk betekenisloze.

Zijn ogen waren weer donker, dof. De woede in zijn stem was naar de achtergrond verdwenen, wat nu vooral doorklonk was grauwe kommer en kwel. ‘Het is allemaal anders geworden, alles is veranderd en er is geen weg terug meer.’

‘Wat is er veranderd?’

‘Ik ben mezelf niet meer. Ik weet nauwelijks nog wie ik vroeger was. Dat herinner ik me niet meer.’

Ik voelde dat hij meer tegen zichzelf dan tegen mij praatte, hardop treurend om het vermeende verlies van zijn identiteit.

‘Ik heb niets te verliezen. Alles wat er toe deed is me afgenomen. Ik ben een wandelend lijk, Snow. Meer niet. Kun je je voorstellen hoe dat is?’

‘Nee.’

‘Omdat zelfs jij, met dat kloteleven van je, jij die geen daglicht verdraagt en pas bij donker als een slak vanonder een steen te voorschijn komt … zelfs jij hebt redenen om te leven.’

Hoewel wij in Moonlight Bay een gekozen politiechef hebben, deed Lewis Stevenson bepaald geen moeite om mijn stem voor zich te winnen.

Ik wilde hem zeggen dat hij moest opdonderen. Maar er is een verschil tussen geen angst tonen en vragen om een kogel door je kop.

Terwijl hij zijn hoofd van me afwendde en naar de dikke witte mistflarden keek die langs de voorruit gleden, lichtte dat koude vuur weer op in zijn ogen, korter en minder fel dan de eerste keer, maar veel onrustbarender omdat ik het niet meer als inbeelding kon afdoen.

Alsof hij bang was dat we werden afgeluisterd, zei hij zacht: ‘Ik heb de verschrikkelijkste nachtmerries, vreselijk, een en al seks en bloed.’

Wat ik van dit gesprek had moeten verwachten was me niet precies duidelijk geweest, maar onthullingen over zijn persoonlijke problemen stonden niet hoog op mijn lijstje met mogelijke onderwerpen.

‘Het is ruim een jaar geleden begonnen,’ vervolgde hij. ‘Eerst één keer in de week, maar geleidelijk steeds vaker. In het begin kende ik de vrouwen in mijn nachtmerries niet; ze waren aan mijn fantasie ontsproten, zoals die rijpe zijdezachte schoonheden waar pubers van dromen, geheel bereid om zich aan je te geven … behalve dat ik in die nachtmerries niet alleen seks met die vrouwen had.’

Zijn woorden schenen door de dichte mistflarden naar duistere gebieden te worden meegevoerd. Ik kon alleen zijn profiel zien, vaag verlicht en nat van het zweet, maar toch bespeurde ik een woestheid die me deed hopen dat ik hem niet recht in zijn gezicht hoefde te kijken.

Zo mogelijk nog zachter zei hij: ‘In die dromen sla ik die vrouwen ook, ik ram ze op hun gezicht, ik ram als een bezetene tot er niets meer van over is, of ik wurg ze tot hun tong uit hun mond hangt …’

Toen hij me zijn nachtmerries begon te beschrijven, hoorde ik angst in zijn stem. Daarnaast klonk er een onmiskenbaar perverse opwinding door, niet alleen hoorbaar in zijn hese stem maar ook zichtbaar aan de spanning over zijn hele lichaam.

‘… en als ze het uitschreeuwen van pijn, geniet ik van hun gegil, van de angst op hun gezicht en van de aanblik van hun bloed. Zo heerlijk, zo opwindend! Dan word ik huiverend van genot wakker, met een geweldige erectie. En soms … hoewel ik al tweeënvijftig ben, kom ik verdomme klaar in mijn slaap, of net voordat ik wakker word.’

Orson liet het metaalgaas los en ging op de achterbank liggen. Ik wou dat ik ook meer afstand tussen mijzelf en Lewis Stevenson kon brengen. De benauwde dienstauto leek zich om ons heen te sluiten, alsof hij langzaam onder hydraulische druk werd samengeperst op de schroothoop.

‘Toen begon mijn vrouw Louisa in mijn dromen te verschijnen … en mijn twee … mijn twee dochters, Janine en Kyra. In die dromen zijn ze bang voor me, en daar geef ik ze alle reden toe, omdat hun doodsangst me opwindt. Ik walg ervan, maar ik raak ook opgewonden bij wat ik met ze doe … wat ik hun aandoe …’

De woede, de wanhoop en de perverse opwinding waren nog steeds voelbaar in zijn stem, in zijn trage zware ademhaling, in de kromming van zijn rug – en in de subtiele maar spookachtige verandering in zijn gezicht, zelfs en profil. Maar bij al deze sterk tegenstrijdige verlangens, die om voorrang vochten in zijn geest, was ook een wanhopig verlangen dat hij niet in de afgrond van razernij en waanzin zou storten, nu hij zo gevaarlijk op de rand balanceerde; dat verlangen klonk duidelijk door in de angst die even sterk sprak uit zijn stem en zijn gedrag als zijn woede, wanhoop en perverse verlangen.

‘De nachtmerries werden zo verschrikkelijk, de dingen die ik erin deed waren zo ziek en smerig, zo weerzinwekkend, dat ik bang was om te gaan slapen. Ik bleef wakker tot ik uitgeput was, tot geen enkele hoeveelheid cafeïne me nog wakker hield, tot zelfs met een ijsklontje in mijn nek mijn brandende ogen uiteindelijk dichtvielen. En als ik dan eindelijk sliep, waren mijn dromen erger dan ooit, alsof ik door de uitputting nog dieper in slaap was, meegevoerd naar de donkerste diepten in mezelf waar nog ergere monsters huisden. Hitsig en bloederig, eindeloos en levensecht, de eerste keer dat ik in kleur droomde, in heel felle kleuren en ook met geluid, hun smekende stemmen en mijn genadeloze antwoorden, hun geschreeuw en gehuil, hun kronkelingen en doodsgerochel als ik hun keel met mijn tanden openrukte terwijl ik bij hen naar binnen drong.’

Stevenson leek die gruwelbeelden voor zich te zien, terwijl ik alleen de traag bewegende mist zag, alsof de voorruit vóór hem een scherm was waarop zijn gestoorde fantasieën werden geprojecteerd.

‘En uiteindelijk … vocht ik niet langer tegen de slaap. Een tijdlang onderging ik het gewoon. Maar op een nacht … wanneer precies weet ik niet meer … waren de dromen opeens niet langer angstwekkend voor me, maar uitsluitend aangenaam, terwijl ze eerst veel meer schuldgevoelens dan plezier hadden veroorzaakt. Hoewel ik dat in het begin mezelf niet wilde toegeven, begon ik er zelfs naar uit te kijken om te gaan slapen. Die vrouwen betekenden zoveel voor me als ik wakker was, maar in mijn slaap … genoot ik ervan om hen te vernederen, te beledigen en op alle mogelijke manieren te martelen. Ik werd niet langer angstig wakker uit die nachtmerries … maar met een soort gelukzalig gevoel. En dan lag ik me in het donker af te vragen hoeveel prettiger het niet zou zijn om die gruwelijke dingen niet in mijn dromen, maar in werkelijkheid te beleven. Alleen al door eraan te dénken werd ik me bewust van die gruwelijke macht die door me heen stroomde en ik voelde me zo volkomen vrij, vrijer dan ik ooit was geweest. Het leek wel of ik mijn hele leven in boeien had geleefd, aan ijzeren kettingen was geslagen, zware gewichten moest meeslepen. Het was alsof het niet misdadig was om aan die verlangens toe te geven, dat daar geen morele kanten aan zaten. Het was niet juist en niet verkeerd, niet goed en niet slecht. Maar geweldig bevrijdend.’

Misschien werd het steeds bedompter in de auto, maar het kon ook zijn dat ik misselijk werd van de gedachte dat ik dezelfde lucht inademde die hij uitademde, dat weet ik niet. In ieder geval kreeg ik een metalige smaak in mijn mond, alsof ik op een muntje had gezogen. Ik verkilde tot op het bot en mijn hart werd in een ijzige greep gehouden.

Ik begreep niet waarom Stevenson zijn gekwelde hart zo nodig bij mij moest uitstorten, maar ik had een voorgevoel dat zijn bekentenissen nog maar een inleiding vormden tot een afschuwelijke onthulling die ik liever niet wilde horen. Ik wilde hem tot zwijgen brengen voordat hij me met dat grote geheim opzadelde, maar ik zag wel in dat hij gedwongen was om me die gruwelijke fantasieën te onthullen, misschien omdat ik de eerste was bij wie hij alles eruit durfde te gooien. De enige manier om hem de mond te snoeren was hem doodschieten.

‘De laatste tijd,’ fluisterde hij met een hunkering die mij de rest van mijn leven in mijn dromen zou achtervolgen, ‘gingen al mijn dromen over mijn kleindochter Rebecca. Ze is tien jaar. Een mooi meisje. Een heel mooi meisje. Zo slank en knap. Wat ik allemaal niet met haar doe in mijn dromen. Zo’n genadeloze wreedheid kun je je niet voorstellen. Zo’n heerlijk gemene vindingrijkheid. En als ik wakker word, ben ik buiten mezelf van genot. Helemaal in vervoering. Ik lig in bed naast mijn vrouw, en ze slaapt zonder te weten welke bizarre gedachten me bezighouden, want dat kan ze met geen mogelijkheid weten, en ik barst gewoon uit elkaar van dat gevoel van macht, van de wetenschap dat ik absolute vrijheid van handelen kan hebben wanneer ik maar wil. Volgende week. Morgen. Nu!’

Boven mijn hoofd sprak de stille boom zeker op dubbele snelheid toen zijn puntige groene tongen sidderden onder een te zware last van gecondenseerde mist. Elk blad loosde een kleine waterval en ik kromp ineen bij het abrupte getik van dikke druppels die op de auto vielen, verbaasd dat het geen bloed was dat over de voorruit en de motorkap stroomde.

Mijn rechterhand in mijn jaszak sloot zich steviger om de Glock. Na wat Stevenson me had verteld kon ik me geen omstandigheden voorstellen waaronder hij me levend uit deze auto zou laten vertrekken. Ik verschoof op mijn stoel, de eerste van een aantal minimale bewegingen die geen achterdocht bij hem moesten wekken, maar waardoor ik in een positie kwam van waaruit ik door mijn jack heen op hem kon schieten zonder het pistool uit mijn zak te hoeven halen.

‘Verleden week,’ fluisterde de politieman, ‘kwamen Kyra en Rebecca bij ons eten en ik kon mijn ogen niet van het meisje afhouden. Als ik naar haar keek zag ik haar in gedachte naakt voor me, net als in mijn dromen. Zo slank, zo breekbaar. Kwetsbaar. Ik raakte opgewonden van haar kwetsbaarheid, haar zwakheid en ik moest mijn opwinding verbergen voor Kyra en Rebecca. Voor Louisa. Ik wilde … ik wilde … ik móést …’

Ik schrok toen hij plotseling begon te huilen. Golven verdriet en wanhoop overmanden hem weer, zoals aan het begin van zijn verhaal. Zijn beangstigende geilheid, zijn obscene lust ging ten onder in zijn tranenvloed van ellende en zelfhaat.

‘Een deel van me wil er een eind aan maken,’ zei Stevenson, ‘dat is het kleine en zwakke deel in mij, het enige dat nog over is van degene die ik vroeger was. Het roofdier dat ik ben geworden zal zichzelf nooit en te nimmer van kant maken. Dat wil juist léven.’ Hij bracht zijn linkerhand tot een vuist gebald naar zijn open mond en beet er zo ongenadig hard op dat het me niet zou hebben verbaasd als er bloed was uitgedropen. Onderwijl snikte hij gesmoord. Nog nooit had ik iemand zo ellendig gezien.

In de nieuwe persoon die Lewis Stevenson scheen te zijn geworden was niets meer over van de kalme en rotsvaste houding die hem altijd tot zo’n geloofwaardig iemand met gezag en rechtvaardigheidsgevoel had gemaakt. In ieder geval niet die nacht, niet in die uiterst sombere stemming van hem. Er leek geen eind te komen aan zijn rauwe emoties, de ene golf na de andere, zonder enige pauze, een almaar doorgaande verwoestende vloed.

Mijn angst voor hem maakte geleidelijk plaats voor medelijden. Ik had bijna een troostende hand op zijn schouder gelegd, maar ik bedacht me, omdat ik merkte dat het monster dat ik net had gehoord nog niet verslagen of zelfs maar beteugeld was.

Hij liet zijn vuist zakken en keek me aan. Hij zag er zo allerellendigst uit, zijn hart en geest hevig gepijnigd, dat ik niet naar hem kon kijken.

Hij wendde zelf ook zijn blik af en staarde weer naar de voorruit. Terwijl de boom een hagel aan mistcondensdruppels op de auto liet vallen, ebde zijn gesnik weg tot hij weer kon spreken. ‘Sinds de vorige week verzin ik allerlei smoesjes om bij Kyra op bezoek te gaan, om bij Rebecca in de buurt te zijn.’ Zijn stem trilde zo, dat hij eerst niet goed te verstaan was, maar al gauw kreeg hij weer die wellustige, duivelse stem. ‘En zo af en toe, ’s avonds laat, als die vervloekte stemming me weer overvalt, als ik me zo koud en leeg voel worden dat ik wil gaan schreeuwen en daar nooit meer mee wil stoppen, dan denk ik dat de enige manier om die leegte te vullen, de enige manier om dat pijnlijke verlangen in mijn lijf te bevredigen … is door te doen wat me in mijn dromen gelukkig maakt. En dat ga ik doen óók. Vroeg of laat ga ik het doen. Eerder vroeg dan laat.’ Zijn emoties waren weer omgeslagen van schuld en pijn naar een kalm maar demonisch plezier. ‘Ja, dat ga ik doen, keer op keer. Ik ben op zoek geweest naar meisjes van Rebecca’s leeftijd, negen of tien jaar, even slank en knap als zij. Het is veiliger om te beginnen met een meisje dat me niet kent. Veiliger maar niet minder bevredigend. Dat zal me een feest worden. Dat gevoel, dat is zó geweldig, die macht, de vernietiging, het afwerpen van alle boeien waarmee je hebt moeten leven, het slechten van muren, volkomen vrij zijn, eindelijk volkomen vrij! Ik ga dat meisje bijten als ik met haar alleen ben, ik ga haar overal bijten … In mijn dromen lik ik eerst hun huid af, die heeft een zoutige smaak, en dan bijt ik ze en dan voel ik hun lichaam tegen mijn tanden trillen terwijl ze het uitschreeuwen.’

Zelfs in het vage licht zag ik het bloed hevig kloppen bij zijn slapen. Zijn kaakspieren zwollen op en zijn mondhoeken trokken van opwinding. Hij leek meer op een dier dan op een mens – of zelfs nog minder dan dat.

Ik klemde mijn hand zo stevig om de greep van mijn pistool dat mijn hele arm er pijn van deed. Met een schok drong het tot me door dat ik mijn wijsvinger om de trekker hield en dat ik het risico liep onwillekeurig een kogel af te vuren zonder dat ik de loop al goed op Stevenson had gericht. Het kostte me heel wat moeite om de trekker los te laten.

‘Hoe komt het dat u zo geworden bent?’ vroeg ik.

Hij draaide zijn hoofd naar me toe en heel even zag ik die vreemde gloed weer in zijn ogen oplichten. Meteen daarna keek hij me weer duister en moordlustig aan. ‘Een kleine boodschappenjongen,’ zei hij raadselachtig. ‘Gewoon een kleine boodschappenjongen die niet dood wilde.’

‘Waarom vertelt u mij over uw dromen, over wat u kleine meisjes wilt aandoen?’

‘Omdat ik jou, ellendig misbaksel, een ultimatum moet stellen. Ik wil dat je begrijpt hoezeer het me ernst is en hoe gevaarlijk ik ben, hoe weinig ik te verliezen heb en met hoeveel genoegen ik jou je darmen uit je lijf zal rukken als het zover is. Er zijn erbij die je geen kwaad zullen doen …’

‘Vanwege mijn moeder.’

‘O, dus dat weet je al?’

‘Maar ik weet niet wat het betekent. Welke rol speelde mijn moeder hierin?’

Stevenson gaf geen antwoord, maar zei: ‘Er zijn erbij die je met geen vinger zullen aanraken en die ook niet willen dat ik dat doe. Maar als het moet, doe ik dat wél. Als jij je neus hierin blijft steken sla ik je kop van je romp, ik ruk je hersens eruit en ik smijt ze in de baai voor de vissen. Of dacht je van niet soms?’

‘Ik geloof u,’ zei ik naar waarheid.

‘Met die bestseller van je kun je misschien van die mediatypes naar je laten luisteren. Als je het waagt contact met die lieden op te nemen en voor problemen zorgt, grijp ik eerst die teef bij de radio. Die keer ik op alle mogelijke manieren binnenstebuiten.’

Dat hij Sasha erbij haalde maakte me woedend, maar zijn dreigement maakte me zo bang dat ik zweeg.

Nu begreep ik dat de waarschuwing van Roosevelt Frost inderdaad slechts een advies was geweest. Dit was de bedreiging waarvoor hij me, zogenaamd sprekend namens de kat, had gewaarschuwd.

Stevensons gezicht was niet langer bleek maar vuurrood, alsof de koude leegten in hem zich met vuur hadden gevuld op het moment dat hij zich door zijn psychotische begeerten had laten meeslepen.

Hij reikte naar het dashboard en zette de verwarming uit.

Er bestond geen enkele twijfel dat hij nog voor de volgende avond een jong meisje zou hebben ontvoerd.

Ik vond de moed om hem vragen te stellen louter omdat ik me ver genoeg opzij had gedraaid om het pistool in mijn zak op hem te kunnen richten. ‘Waar is het lijk van mijn vader?’

‘In Fort Wyvern. Er moet autopsie worden verricht.’

‘Waarom?’

‘Dat gaat jou niks aan. Maar om een eind te maken aan die speurneuzerij van je kan ik je in ieder geval wel vertellen dat hij inderdaad aan kanker gestorven is. Een bepaald soort kanker. Je hoeft je dus op niemand te wreken, zoals je tegen Angela Ferryman hebt gezegd.’

‘Waarom zou ik u geloven?’

‘Omdat ik je net zo makkelijk kan vermoorden in plaats van antwoord geven. Dus waarom zou ik liegen?’

‘Wat is er aan de hand in Moonlight Bay?’

Er verscheen een grijns op zijn gezicht zoals die maar zelden buiten de muren van een gesticht wordt gezien. Alsof het vooruitzicht van rampspoed hem letterlijk vulde, strekte hij zijn rug en hij leek op te zwellen toen hij zei: ‘De hele stad bevindt zich op een achtbaan rechtstreeks naar het vagevuur en het wordt een fantastische rit.’

‘Dat is geen antwoord.’

‘Je moet het er maar mee doen.’

‘Wie heeft mijn moeder vermoord?’

‘Het was een ongeluk.’

‘Dat dacht ik ook, tot vanavond.’

Zijn gemene grijns, zo dun als een scheermes, werd een brede wond. ‘Goed dan. Alleen dit nog als je het zo graag wilt weten. Je moeder is inderdaad vermoord, zoals je al dacht.’

Mijn hart, zwaar als een molensteen, leek een slag over te slaan. ‘Wie heeft haar vermoord?’

‘Dat heeft ze zelf gedaan. Zelfmoord. Ze joeg die Saturn van haar op tot honderdzestig en knalde frontaal op het betonnen bruggenhoofd. De auto vertoonde geen mankementen en het gaspedaal was niet blijven steken. Dat hadden we gewoon verzonnen.’

‘Vuile smerige leugenaar.’

Tergend langzaam likte Stevenson zijn lippen, alsof hij zijn grijns lekker vond smaken. ‘Het is geen leugen, Snow. En zal ik je nog wat vertellen? Als ik twee jaar geleden had geweten wat me te wachten stond, hoe alles volkomen zou veranderen, dan zou ik die moeder van je eigenhandig hebben afgemaakt. Vanwege de rol die ze hierin heeft gespeeld. Ik zou haar ergens heen hebben gebracht, haar hart hebben uitgesneden en het gat met zout hebben gevuld, haar levend hebben verbrand, alles wat je maar doet om er zeker van te zijn dat een heks dood is. Want is er enig verschil tussen wat zij gedaan heeft en de vervloeking van een heks? Wetenschap of magie? Wat maakt het uit als het resultaat hetzelfde is? Maar ik wist toen nog niet wat er ging komen en zij wel, dus toen heeft ze me de moeite bespaard en is met volle snelheid op een halve meter dik beton geknald.’

Een ranzige misselijkheid welde bij me op, want ik hoorde aan zijn stem dat hij de volle waarheid vertelde. Ik begreep maar een fractie van wat hij zei, maar toch was het al teveel.

‘Er is niemand om je op te wreken, misbaksel. Niemand heeft jouw ouders vermoord. Als je het nuchter bekijkt, is het eigenlijk zo dat je moeder twéé mensen heeft gedood: zichzelf en je vader.’

Ik sloot mijn ogen. Ik kon hem niet langer aankijken, niet alleen omdat hij er kennelijk behagen in schepte dat mijn moeder dood was, maar ook omdat hij – om welke reden dan ook – vond dat het een gerechtvaardigde dood was geweest.

‘Dus wat ik van je wil is dat je weer onder je steen kruipt en daar de rest van je leven blijft zitten. We kunnen niet toestaan dat je dit aan het licht brengt. Als de wereld te weten komt wat hier gebeurt, als het buiten Wyvern en ons bekend wordt, zullen buitenstaanders het hele land hermetisch afsluiten. Dan mag er niemand meer in of uit, ze zullen iedereen doden, ze branden alle gebouwen tot de grond toe af, ze vergiftigen alle vogels en alle coyotes en alle huisdieren, en ten slotte gooien ze er voor alle zekerheid nog een paar atoombommen op. En dat zou allemaal voor niets zijn, want de pest heeft zich al tot ver buiten Moonlight Bay verspreid, door het hele land en zelfs daarbuiten. Wij zijn de bron en de gevolgen zijn hier beter merkbaar en ook sneller, maar de verdere verspreiding gaat buiten ons om. Dus niemand van ons is bereid te sterven alleen om dat zooitje politici te kunnen laten beweren dat ze actie hebben ondernomen.’

Toen ik mijn ogen weer opende, zag ik dat hij zijn pistool op mij gericht hield. De loop was maar een halve meter van mijn gezicht af. Mijn enige voordeel was nu nog dat hij niet wist dat ik gewapend was en dat voordeel was me alleen van nut als ik als eerste de trekker zou overhalen.

Hoewel ik wist dat het zinloos was, probeerde ik met hem te argumenteren, al was het alleen maar om mijn gedachten af te leiden van wat hij over mijn moeder had verteld. ‘Luister in godsnaam even. Een paar minuten geleden zei u nog dat u toch niets meer had om voor te leven. Wat er ook gebeurd is, als we hulp inroepen kunnen we misschien …’

‘Ik verkeerde in een beroerde stemming,’ onderbrak hij me scherp. ‘Je hebt me toch wel gehoord, misbaksel? In een echte klotestemming. Maar nu voel ik me anders. Een stuk beter. Ik ben in de stemming om alles te zijn wat ik maar kan zijn, om te aanvaarden wat ik ga worden in plaats van ertegenin te gaan. Verandering, kereltje. Daar draait het allemaal om. Om een glorieuze verandering, alles verandert, voor altijd en eeuwig. Die nieuwe wereld die eraan komt … dat wordt iets geweldigs.’

‘Maar we kunnen toch niet …’

‘Als jij je raadsel zou oplossen en het aan iedereen zou vertellen, zou je je eigen doodvonnis tekenen. Dan is het gebeurd met die sexy teef bij de radio en al je vriendjes. En nu wegwezen, op je fiets stappen en je magere reet naar huis transporteren. Begraaf de as die je van Sandy Kirk krijgt. En als je niet kunt leven met de gedachte dat je niet alles weet, als je je neus te diep in andermans zaken wilt steken, ga dan een paar dagen op het strand in de volle zon liggen om eens echt lekker bruin te bakken.’

Ik kon niet geloven dat hij me liet gaan.

Toen zei hij: ‘De hond blijft bij mij.’

‘Nee.’

Hij gebaarde met zijn pistool. ‘Eruit.’

‘Die hond is van mij.’

‘Die hond is van niemand. En daar wordt niet over gediscussieerd.’

‘Wat wilt u met hem?’

‘Jou een lesje leren.’

‘Wat?’

‘Ik breng hem naar de garage van het gemeentehuis. Daar staat een machine geparkeerd, om snoeihout te versnipperen.’

‘Komt niets van in.’

‘Ik schiet dat mormel een kogel door zijn kop …’

‘Nee!’

‘… gooi ’m in de machine …’

‘Laat hem uit de auto! Nu!’

‘… stop de rotzooi die er aan de andere kant uitkomt in een zak en kwak die voor je deur als waarschuwing.’

Terwijl ik hem aanstaarde, zag ik hoe ingrijpend de verandering was geweest. Hij leek in de verste verte niet meer op de Lewis Stevenson die ik ooit had gekend; hij was een volkomen ander mens geworden, iemand die uit de politiechef van weleer was ontstaan als een vlinder uit een pop, zij het dat de weerzinwekkende metamorfose in dit geval in omgekeerde richting was verlopen. Uit de vlinder was een pop ontstaan en daaruit was een rups gekropen. De verandering was al geruime tijd bezig en eindigde nu voor mijn ogen. De laatste restjes van de oude Stevenson waren voorgoed verdwenen en de man die ik nu tegenover me had werd volledig geleid door lust en begeerte, niet gehinderd door een geweten, niet eens meer in staat om te snikken zoals hij nog maar een paar minuten geleden had gedaan … en gevaarlijker dan wie of wat ook ter wereld.

Als hij aan een infectieziekte leed die in een laboratorium was ontwikkeld en die zo’n enorme verandering teweeg kon brengen, zou ik dan nu besmet raken?

Mijn hart leverde een harde strijd met zichzelf en ging als een razende tekeer.

Hoewel ik mezelf nooit in staat had geacht om iemand te vermoorden, meende ik dat ik deze man wel zou kunnen doodschieten om Orson en die onbekende meisjes en vrouwen die hij in zijn nachtmerrie wilde betrekken het leven te redden. Koelbloediger dan ik had verwacht zei ik: ‘Laat de hond uit de auto. Nu!’

Vol ongeloof, met de bekende valse grijns weer op zijn gezicht, zei hij: ‘Weet je soms niet meer wie hier de politieman? Zeg op, misbaksel. Weet je niet meer wie hier het wapen vasthoudt?’

Als ik op dat moment schoot, zou ik de klootzak misschien niet onmiddellijk doden, zelfs niet van zo’n korte afstand. Ook al zou de eerste kogel zijn hartslag in een oogwenk doen stoppen, dan kon hij toch nog in een reflex zelf schieten en op die afstand kon hij me nauwelijks missen.

Hij doorbrak de impasse. ‘Goed, goed, oké, wil je soms toekijken hoe ik het doe?’

Tot mijn verbijstering keerde hij zich half om, stak de loop door een van de openingen in het gaas tussen Orson en ons en schoot op de hond.

Het schot deed de auto schudden. Orson jankte.

‘Nee!’ brulde ik.

Toen Stevenson de loop van zijn pistool uit het gaas rukte, vuurde ik op hem. De kogel boorde een gat in mijn leren jack en reet zijn borst open. Hij vuurde blindelings in het dak van de auto. Ik schoot weer op hem, in zijn keel ditmaal. Het portierraampje achter hem verbrijzelde toen de kogel dwars door zijn nek joeg.

26

Verbijsterd, als versteend door de vloek van een tovenaar, zat ik volkomen roerloos, niet eens in staat met mijn ogen te knipperen; mijn hart lag als een ijzeren bal in mijn borstkas en ik was te versuft om het pistool in mijn hand te voelen. Ik zag niets meer om me heen, ook de dode man niet die er, naar ik wist, toch moest zijn. De schok had me tijdelijk verblind, sprakeloos gemaakt, in duister gehuld en verdoofd, misschien door de knal van het schot, of misschien omdat ik de stem van mijn geweten over de gevolgen van mijn daad niet wilde horen.

Ik kon alleen nog maar ruiken. De zwavelachtige brandlucht van de kruitdamp, de metalige geur van bloed, de zurige lucht van urine omdat Stevenson zijn water in zijn laatste stuiptrekking had laten lopen en de rozengeur van mijn moeders shampoo hingen om me heen, een mengeling van lekker en vies. Ze waren echt, behalve de rozengeur, die nu met al zijn nuances uit mijn herinnering te voorschijn kwam. Doodsangst geeft ons de gebaren uit onze kinderjaren terug, heeft iemand ooit eens gezegd. In mijn doodsangst was de shampoogeur van mijn overleden moeder mijn manier om mijn armen naar haar uit te strekken, in de hoop dat ze mijn hand troostend in de hare zou nemen.

Heel abrupt keerden mijn andere zintuiglijke waarnemingen terug. Dat gebeurde met een schok die bijna net zo hevig was als die van de twee kogels die ik op Lewis Stevenson had afgevuurd, maar minder dodelijk. Ik slaakte een kreet en snakte naar adem. Onbeheerst bevend drukte ik op de knop onder het dashboard waarmee Stevenson de achterportieren automatisch had afgesloten. Met een harde klik sprongen de sloten open.

Ik opende het portier aan mijn kant, sprong uit de patrouillewagen en rukte het achterportier open. Luid en angstig riep ik ‘Orson!’, en ik vroeg me af hoe ik hem op tijd bij een dierenarts kon brengen als hij gewond was en wat ik moest doen als hij dood was. Hij kon niet dood zijn. Hij was geen gewone hond. Hij was Orson, mijn eigen hond, zo eigenaardig en bijzonder; mijn metgezel en vriend, pas drie jaar bij me, maar al een even onmisbaar deel van mijn duistere wereld geworden als alle anderen.

En hij was niet dood. Hij sprong zo opgelucht naar buiten dat hij me bijna ondersteboven liep. Zijn doordringend gejammer na Stevensons schot was een uitdrukking van angst geweest, niet van pijn. Ik viel op mijn knieën op de stoep, liet het pistool vallen en trok de hond in mijn armen. Ik drukte hem stevig tegen me aan, streelde zijn kop, streek zijn zwarte pels glad en moest lachen om zijn gehijg, om het snelle bonken van zijn hart, om het zwiepen van zijn kwispelende staart en zelfs om de zompige lucht van zijn lijf en zijn muffe koekjesadem.

Ik vertrouwde mijn stem niet. Mijn keel leek dichtgemetseld. Als ik die forceerde, zou er een dam breken, dan kon er een litanie over verlies en verlangen uit me stromen, en alle ongestorte tranen om mijn vader en om Angela Ferryman.

Ik verbood mezelf te huilen. Liever was ik een bot, uitgehold door de tanden van het verdriet, dan een spons die eindeloos door het verdriet kon worden uitgewrongen.

En al had ik iets kunnen uitbrengen, woorden waren hier niet van belang. Hoewel hij een heel bijzondere hond kon worden genoemd, zou Orson geen opbeurend gesprek met me beginnen, althans niet zolang ik er niet toe kon komen aan Roosevelt Frost te vragen of hij mij met dieren wilde leren communiceren.

Toen ik Orson eindelijk kon loslaten, raapte ik het pistool op, en ik kwam overeind om de parkeerplaats van de jachthaven te overzien. De weinige auto’s en caravans van de permanente bewoners waren gehuld in mistdampen. Er was geen sterveling te bekennen, en afgezien van de lopende motor was het overal stil.

Kennelijk waren de schoten grotendeels gedempt door de auto zelf en door de mist. De dichtstbijzijnde woonhuizen lagen op enige honderden meters buiten het terrein van de jachthaven. Als er al iemand aan boord wakker was geworden, had diegene kennelijk gedacht dat de drie gesmoorde knallen uit de uitlaat van een auto kwamen, of dat het dichtslaande deuren in een droom tussen slapen en waken waren geweest.

Ik liep niet direct het gevaar om te worden aangehouden, maar ik kon niet gewoon wegfietsen in de hoop mijn gerechte straf te ontlopen. Ik had de politiechef vermoord en hoewel hij niet meer de man was geweest die Moonlight Bay zo lang had gekend en bewonderd, hoewel hij van een gewetensvolle dienaar des volks was veranderd in iemand die het aan iedere vorm van menselijkheid ontbrak, kon ik niet bewijzen dat deze held precies zo’n monster was geworden als hij had gezworen te bestrijden.

Technisch onderzoek zou mij als de dader aanwijzen. Vanwege de hoge functie van het slachtoffer zouden de beste plaatselijke en landelijke technische rechercheurs worden ingezet en bij het onderzoek van de auto zouden ze niets over het hoofd zien. Opgesloten worden in een kleine door kaarsen verlichte cel zou ik niet kunnen verdragen. Hoewel mijn leven zich tot het donker beperkt, wil ik tussen zonsondergang en zonsopgang niet tussen vier muren zitten. Dat wil niemand. De duisternis van afgesloten ruimten is een hele andere dan die van de nacht; de nacht kent geen begrenzingen, die biedt een eindeloze variëteit aan mysteries, ontdekkingen, wonderen en gelegenheden tot vermaak. De nacht is de vrijheidsvlag waaronder ik leef en ik wil vrij leven of anders sterven.

Ik werd misselijk bij de gedachte naar de auto met de dode man te moeten terugkeren en daar alles af te vegen waarop ik misschien een vingerafdruk had achtergelaten. Maar dat zou toch zinloos zijn, omdat ik ongetwijfeld één cruciaal plekje over het hoofd zou zien.

Bovendien was een vingerafdruk waarschijnlijk niet het enige bewijs van mijn aanwezigheid. Haren. Een draadje van mijn broek. Vezels van mijn ‘Mystery Train’-pet. Haren van Orson op de achterbank, sporen van zijn nagels in de bekleding. En zo waren er beslist nog meer dingen die in mijn richting wezen.

Ik had verdomd veel geluk gehad. Niemand had de schoten gehoord. Maar het was nu eenmaal een feit dat geluk en tijd ooit opraken, en hoewel mijn horloge een microchip bevatte en niet opwindbaar was, zou ik zweren dat ik het hoorde tikken.

Ook Orson was nerveus. Hij snuffelde driftig in de lucht of hij apen of een andere bedreiging rook.

Snel liep ik naar de achterkant van de patrouillewagen en probeerde de klep open te krijgen, maar die zat op slot, zoals ik al had gevreesd.

De tijd tikte door.

Ik vermande me en liep naar het openstaande voorportier. Ik snoof diep, hield mijn adem in en stak mijn hoofd naar binnen. Stevenson hing scheef in zijn stoel, met zijn hoofd achterover tegen het portier. Zijn mond stond open in een onhoorbare zucht van extase en er zat bloed aan zijn tanden, alsof hij zijn dromen had gerealiseerd en jonge meisjes had gebeten.

Door het gebroken raam kwam een mistflard op een briesje naar me toe drijven, als damp van het nog warme bloed op de voorkant van het uniform van de dode.

Om de motor af te zetten moest ik me dieper naar binnen buigen dan me lief was, met een knie op de zitting van de passagiersstoel. Stevensons olijfzwarte ogen waren geopend. Er glansde geen spoor van leven of van onnatuurlijk licht meer in, en toch verwachtte ik min of meer dat ze opeens gingen knipperen en zich strak op mij zouden vestigen.

Voor de klamme grauwe hand van Stevenson me kon grijpen, trok ik de sleutels uit het contact, wrong me achterwaarts naar buiten en blies mijn ingehouden adem krachtig uit.

In de kofferruimte vond ik een grote EHBO-kist, precies zoals ik verwachtte. Ik had niet meer nodig dan een dikke rol gaasverband en een schaar.

Terwijl Orson ijverig snuffelend de omgeving van de auto verkende, rolde ik het verbandgaas af en vouwde het een paar keer dubbel tot ik een aantal stukken van ongeveer anderhalve meter lengte had. Ik knipte het af en draaide er een lange streng van met een knoop aan het begin, een in het midden en een aan het eind. Ik herhaalde de hele handeling, knoopte de beide stukken aan elkaar en had nu een lont van een meter of drie.

De tijd tikte door.

Ik legde de lont in een rol op de stoep, deed de benzineklep open en schroefde de dop van de tank. Er steeg een walm benzinelucht op uit de tank.

Ik liep naar de kofferbak en legde de rest van het verband en de schaar terug in de kist. Ik sloot de kist en de kofferbak.

De parkeerplaats was nog steeds verlaten. Ik hoorde alleen het geluid van de condensdruppels die gestaag op de auto vielen en het zachte getik van Orsons nagels die ongerust bleef rondsnuffelen.

Hoewel dat een nieuwe confrontatie met Lewis Stevenson betekende, stak ik de sleutels weer in het contact. Op de televisie had ik de nodige politiefilms gezien en ik wist hoe gemakkelijk zelfs de slimste moordenaars door het speurwerk van een ervaren rechercheur in de val kunnen lopen. Of door een vrouwelijke bestsellerauteur van detectiveromans die het oplossen van echte moorden als een hobby beschouwt. Of door een ongetrouwde schooljuffrouw met pensioen. En dat alles tussen de titelrol aan het begin en de reclamespot voor een intiemspray aan het eind. Ik was vastbesloten om de beroepsrechercheurs en die bemoeizuchtige amateurs zo weinig mogelijk aanknopingspunten te geven.

De dode man liet een harde boer toen een luchtbel aan zijn slokdarm ontsnapte.

‘Rennies,’ adviseerde ik hem, in een mislukte poging mezelf een beetje op te vrolijken.

Ik kon geen enkele koperen huls van de drie in de auto afgevuurde patronen op de voorbank vinden. Ondanks de amateurspeurders die al klaarstonden om me te grazen te nemen, en nog afgezien van de vraag of ze dankzij het koper het type moordwapen zouden kunnen bepalen, had ik de moed niet om de vloer af te zoeken, vooral niet het gedeelte onder Stevensons benen.

Maar al zou ik alle hulzen vinden, dan bleef er nog een kogel in Stevensons borst achter. Als dat stukje lood niet al te zeer verwrongen was, konden bepaalde groeven en trekken worden vergeleken met de specifieke loopkenmerken van mijn Glock, maar zelfs de gedachte aan de gevangenis kon me er niet toe bewegen met mijn zakmes in zijn borstholte te gaan peuteren om de belastende kogel te verwijderen.

Zelfs als ik een ander iemand was geweest, iemand die gewoon het lef had om een geïmproviseerde autopsie te verrichten, dan zou ik het risico toch niet hebben genomen. Stel dat Stevensons abrupte en radicale persoonlijkheidsverandering, met zijn zucht naar geweld, maar één symptoom was van de bizarre ziekte die hij met zich meedroeg, en stel dat die ziekte door direct contact met geïnfecteerde weefsels en lichaamsvloeistoffen kon worden overgedragen, dan kon er geen sprake van zijn dat ik dit gruwelijke en bloederige karweitje mocht uitvoeren. Dat was ook de reden waarom ik ervoor had gezorgd niet met zijn bloed in aanraking te komen.

Toen hij me had verteld over zijn dromen waarin hij verkrachtte en verminkte, was ik al beroerd geworden bij de gedachte dat ik de lucht inademde die hij had uitgeademd. Ik betwijfelde echter dat het virus door de lucht werd verspreid. Als de ziekte zó besmettelijk was, zou Moonlight Bay niet via een achtbaan naar het vagevuur gaan, zoals hij had gezegd: de stad zou dan al veel eerder in de zwaveldampen van de hel zijn beland.

De tijd tikte door.

Ik had op de benzinemeter gezien dat de tank bijna vol was. Dat kwam mooi uit. Kon niet beter. Eerder op de avond had de troep apen bij Angela me geleerd hoe je bewijsmateriaal vernietigt en waarschijnlijk ook een moord kunt verhullen.

Het vuur moest zo hevig worden dat de drie koperen hulzen, het plaatwerk van de auto en zelfs delen van het zwaardere chassis zouden smelten. Van wijlen Lewis Stevenson zou niet veel meer overblijven dan wat geblakerde botten en het gesmolten lood van de kogel zou zich keurig verspreiden. Geen vingerafdruk, geen haar, geen vezeltje zou het vuur doorstaan.

De kogel van mijn tweede schot was dwars door Stevensons nek gegaan en had het portierraampje achter hem verbrijzeld. De kogel moest ergens op de parkeerplaats liggen of met een beetje geluk ergens tussen de klimop op de helling aan het eind van de parkeerplaats naar de hoger gelegen Embarcadero Way, waar het vrijwel onmogelijk teruggevonden kon worden.

‘Ik moet die ongetrouwde schooljuffen toch énige kans geven,’ mompelde ik, toen ik de portieren sloot.

Het lachje dat me ontsnapte was zo somber en vreugdeloos dat het me bijna net zo beangstigde als de gedachte aan een mogelijke gevangenisstraf.

Ik liet het magazijn uit de Glock springen, haalde er één patroon uit, waardoor er nog zes overbleven, en sloeg het magazijn weer in de kolf vast.

Orson piepte ongeduldig en nam een uiteinde van de geïmproviseerde lont in zijn bek.

‘Ja, ja, goed zo,’ zei ik en gaf hem de extra aandacht die hij verdiende.

Misschien had Orson de lont tussen zijn tanden genomen omdat hij nieuwsgierig was, zoals honden nu eenmaal naar alles nieuwsgierig zijn.

Leuk wit rolletje. Net een slang, slang, slang … maar het is geen slang. Interessant, interessant. Het luchtje van mijn baas zit eraan. Misschien kun je het eten. Bijna alles kun je eten.

Dat Orson de lont had gepakt en ongeduldig piepte, wilde nog niet zeggen dat hij wist waartoe het diende en wat ik allemaal van plan was. Zijn belangstelling en zijn verbazingwekkend goede timing konden louter op toeval berusten.

Ja ja. Zo’n zelfde toeval als dat iedereen op oudejaarsavond precies om twaalf uur vuurwerk afsteekt.

Met bonkend hart, bang dat ik ieder moment door iemand kon worden gesnapt, nam ik de gedraaide lont van Orson over en knoopte zorgvuldig de pistoolpatroon aan een uiteinde vast.

Hij keek aandachtig toe.

‘Vind je deze knoop goed?’ vroeg ik hem, ‘of wil je er zelf ook eentje maken?’

Voorzichtig liet ik de patroon in de benzinetank zakken. Door het gewicht verdween de lont tot op de bodem van de tank. Het sterk absorberende gaas zoog de benzine als een katoenen pit meteen op.

Orson rende nerveus in het rond. Schiet op, baasje Snow! Toe dan, gauw, gauw!

Ik liet de helft van de lont buiten de tank langs de auto tot op de stoep hangen.

Ik pakte mijn fiets die tegen de stam van de laurierboom stond, bukte me en stak het uiteinde van de lont aan met mijn gasaansteker. Hoewel dat stuk gaas nog niet met benzine doordrenkt was, brandde het veel sneller dan ik had verwacht. Te snel.

Ik stapte op mijn fiets en reed alsof de duivel en een paar van zijn trawanten me op de hielen zaten, wat waarschijnlijk ook het geval was. Orson draafde naast me en ik sprintte over de parkeerplaats de oprit op naar Embarcadero Way, die uitgestorven was, en vervolgens in zuidelijke richting langs de gesloten restaurants en winkels die aan de baai lagen.

De explosie kwam te snel, maar de doffe dreun was minder hard dan ik had verwacht. Om me heen en zelfs voor me uit verspreidde zich een oranjekleurig licht. Het licht van de explosie werd over een grote afstand door de mist weerkaatst.

Roekeloos remde ik af, maakte slippend een bocht van honderdtachtig graden, kwam tot stilstand met één voet op het asfalt en keek achterom.

Veel viel er niet te zien, althans geen details. Ik zag een kern van hard geelwit licht, omgeven door oranje steekvlammen, verzacht door de dichte mistflarden.

Het ergste zag ik niet in het echt gebeuren, maar in mijn gedachten: het opbollende en dampende gezicht van Lewis Stevenson, waaruit helder heet vet stroomde als bij spek in een koekenpan.

‘Godallemachtig,’ zei ik met een hese en bevende stem die ik niet als de mijne herkende.

Toch had ik geen andere keus gehad dan die lont aansteken. Natuurlijk zou de politie begrijpen dat Stevenson vermoord was, maar alle bewijs van het hoe en door wie had ik uitgewist.

Zo hard als mijn medeplichtige Orson het kon bijhouden, fietste ik voor hem uit van de haven door de kronkelige straatjes en steegjes naar de in donker gehulde oude kern van Moonlight Bay. Zelfs met het zware pistool in de ene zak wapperde mijn open leren jack als een cape; zo onopvallend mogelijk, waarbij ik alle brandende lantaarns om meer dan één reden vermeed, gleed ik snel als een schaduw door het donker en ik voelde me net het Spook van de Opera dat, ditmaal per fiets, uit de catacomben onder de opera is ontsnapt en zich heeft voorgenomen de bovengrondse wereld te terroriseren.

Het pleit niet voor me dat ik me zo vlak na de moord zo’n kleurrijk en romantisch beeld van mezelf kon vormen. Tot mijn verdediging kan ik alleen aanvoeren dat ik, door alle bizarre gebeurtenissen als een groots avontuur te beschouwen met mezelf in de glanzende hoofdrol, uit alle macht probeerde mijn angst te onderdrukken en nog wanhopiger de herinnering aan de schietpartij uit mijn geheugen wilde wissen. Ook moest ik de gruwelijke beelden van het brandende lijk zien kwijt te raken waarmee mijn oververhitte brein me de stuipen op het lijf joeg.

Mijn halfslachtige poging om de moord te romantiseren duurde echter maar tot ik de straat achter het Grand Theater bij Ocean Avenue bereikte, waar de mist er in het licht van een vuile waaklamp bruinig en goor uitzag. Daar sprong ik van mijn fiets, liet die op de grond vallen, boog me over een grote afvalbak en kotste de resten uit van de middernachtelijke maaltijd bij Bobby Halloway.

Ik had een man vermoord.

Het stond als een paal boven water dat het slachtoffer niet anders verdiend had. Vroeg of laat zou Lewis Stevenson me toch wel vermoord hebben, ongeacht het feit dat zijn kornuiten geneigd waren om me min of meer te ontzien. Ik kon verdedigen dat ik uit noodweer had gehandeld. En om Orson te redden. Maar toch had ik iemand vermoord; zelfs die verzachtende omstandigheden veranderden niets aan het morele gehalte van mijn daad. Zijn lege ogen, zwart van de dood, zouden me altijd bijblijven. Zijn mond, geopend in een geluidloze schreeuw, zijn bebloede tanden. Beelden worden gemakkelijk uit het geheugen opgeroepen; met geluiden, smaken en tastwaarnemingen gaat dat minder gemakkelijk en het is vrijwel onmogelijk om een geur uit het geheugen op te roepen. Maar toch had ik kort daarvoor mijn moeders shampoo geroken en nu drong de lucht van Stevensons verse bloed zo diep in mijn neus dat ik mij vastklampte aan de rand van de afvalbak alsof het de reling van een deinend schip was.

Eigenlijk was ik niet alleen van streek door het feit dat ik hem had vermoord, maar ook doordat ik het lijk en het bewijsmateriaal uiterst efficiënt en beheerst had vernietigd. Kennelijk had ik een criminele inslag. Ik had het gevoel dat een deel van het duister waarin ik achtentwintig jaar had doorgebracht in me was geslopen en zich in een tot dusver onbekende uithoek van mijn ziel had gevestigd.

Ik had mijn maag geleegd, maar voelde me nog steeds beroerd.

Ik stapte weer op mijn fiets en reed via allerlei omwegen met Orson naast me naar Caldecotts benzinestation op de hoek van San Rafael Avenue en Palm Street. Het was gesloten. Het enige licht binnen kwam van een wandklok in blauw neon in het kantoortje en het enige licht buiten kwam van een frisdrankautomaat.

Ik kocht een blikje Pepsi om de zure smaak uit mijn mond te verdrijven. Bij de pompen draaide ik de waterkraan een eindje open om Orson te laten drinken.

‘Wat ben je toch een geweldige geluksvogel met zo’n zorgzaam baasje,’ zei ik. ‘Altijd bereid om je dorst te lessen, je honger te stillen en je vacht te verzorgen. Altijd bereid om iedereen die maar een vinger naar je uitsteekt te doden.’

Zelfs in het donker bracht de onderzoekende blik die hij op me richtte me in verlegenheid. Toen likte hij mijn hand.

‘Dankbaarheid aanvaard,’ zei ik.

Hij lebberde weer van het straaltje water en schudde zijn druipende snuit toen hij genoeg had.

Ik draaide de kraan dicht. ‘Waar had mijn moeder jou eigenlijk vandaan?’

Hij keek me weer aan.

‘Welk geheim bewaarde mijn moeder?’

Hij bleef me strak aankijken. Hij kende de antwoorden op mijn vragen. Alleen sprak hij niet.

27

Ik denk dat God ergens in de buurt van de Sint-Bernadettekerk ronddoolt, dat hij een beetje op een hemelharp pingelt met een begeleidende engelenband, of wat hersengymnastiek doet. Hij is misschien aanwezig in een dimensie die geen mens kan zien, bezig blauwdrukken te maken voor nieuwe universums waarin al in de ontwerpfase geen plaats is voor ellende zoals haat en onwetendheid en kanker en voetschimmel. Misschien zweeft hij hoog boven de glimmend gewreven eiken kerkbanken, als in een zwembad vol wierookgeur en nederig gebed in plaats van water, hier en daar botsend tegen een pilaar of de zoldering terwijl hij dromerig mediteert in afwachting van kerkgangers die hun problemen aan hem willen voorleggen.

Maar die avond had ik het gevoel dat God op grote afstand bleef van de pastorie naast de kerk, een gedachte die me kippenvel bezorgde toen ik langsfietste. Evenals de kerk was het huis, bestaande uit twee verdiepingen, gebouwd in Normandische stijl, maar duidelijk aangepast aan het milde Californische klimaat. De pannen van zwarte leisteen op het steile dak, nat van de mist, waren zo dik als drakenschubben en achter de ondoorzichtige zwarte ramen, met inbegrip van een rond raam aan weerszijden van de voordeur, lag een doodse ruimte. De pastorie had me nooit eerder afschrikwekkend geleken en ik wist dat er nu met een sterk onbehaaglijk gevoel naar keek vanwege het feit dat ik getuige was geweest van de scène tussen Jesse Pinn en pastoor Tom in het souterrain van de kerk.

Ik fietste door naar het kerkhof, langs de graven onder de grote eiken. Noah Joseph James, bij wie tussen de wieg en het sterfbed zesennegentig jaar lag, was even zwijgzaam als anders toen ik hem begroette en mijn fiets tegen zijn grafsteen zette.

Ik haakte mijn mobiele telefoon los van mijn broekriem en toetste het geheime nummer in waarmee ik rechtstreeks kon bellen met de omroepcabine van kbay. Na vier keer bellen nam Sasha op, hoewel ‘bellen’ niet letterlijk moet worden opgevat: in de cabine gaf een blauw knipperlicht aan de muur, recht tegenover haar microfoon, aan dat er telefoon was. Ze zette me even in de wacht, zodat ik haar programma door de telefoon kon beluisteren. Orson ging weer achter de eekhoorns aan.

Mistflarden dreven als verdwaalde zielen tussen de graven.

Ik hoorde dat Sasha een paar twintig seconden durende ‘donut’-spotjes deed; dat zijn geen reclames voor donuts, maar opgenomen commercials met een begin en een einde en daar tussenin ruimte voor een live praatje en een plaatje. Ze had het over Elton John, en draaide vervolgens Japanese Hands met een zes maten durende, intieme voice-over. Het Chris Isaak-festival was kennelijk voorbij.

Ze haalde me uit de wacht en zei: ‘Ik ben op elkaar aansluitende bandjes aan het draaien, dus je hebt hooguit vijf minuten, schat.’

‘Hoe wist je dat ik het was?’

‘Er zijn maar een paar mensen die dit nummer hebben en de meesten slapen nu. Bovendien heb ik wat jou betreft een sterke intuïtie. Zodra ik het blauwe licht zag, begonnen mijn onderste delen actief te worden.’

‘Je onderste delen?’

‘Mijn vrouwelijke delen. Ik verlang ernaar je te zien, Sneeuwman.’

‘Zien zou een mooi begin zijn. Hoor eens, wie werkt daar vanavond nog meer?’

‘Doogie Sassman.’ Doogie was haar geluidstechnicus die aan de knoppen zat.

‘Zijn jullie twee daar alléén?’ vroeg ik bezorgd.

‘Ben je opeens jaloers? Wat leuk. Maar je hoeft je geen zorgen te maken. Ik voldoe niet aan Doogies maatstaven.’

Als Doogie niet breeduit in een bureaustoel achter een regelpaneel zat, had hij meestal een Harley Davidson tussen zijn enorme benen. Hij was een meter zeventig en woog tweehonderdtachtig pond. Zijn weelderige, wilde, blonde haar en zijn van nature golvende baard waren zo zijdezacht dat je je moest bedwingen om hem niet te aaien, en de kleurige taferelen op vrijwel elke vierkante centimeter van zijn armen en bovenlijf hadden een tatoeëerkunstenaar een onbezorgde oude dag opgeleverd. Toch was wat Sasha over hem had gezegd niet helemaal schertsend bedoeld. Bij de vrouwen kon Doogie geen kwaad doen en ze waren zeer gevoelig voor zijn knuffelbeerachtige charme. Ik kende hem zes jaar en in die tijd had hij vier verblindend mooie vriendinnen gehad, vrouwen die zelfs in een spijkerbroek en een houthakkershemd, zonder make-up, op een filmsterrengala de knapste actrice in de schaduw zouden stellen.

Bobby zegt dat Doogie Sassman (kies maar uit) zijn ziel aan de duivel heeft verkocht, de geheime meester van het universum is, verbijsterend groot geschapen is of sekshormonen produceert die sterker zijn dan de zwaartekracht.

Ik was blij dat Doogie die nacht dienst had, want hij was ongetwijfeld veel sterker dan alle andere technici bij kbay.

‘Ik dacht dat er nóg iemand zou zijn,’ zei ik.

Sasha wist dat ik niet jaloers was op Doogie en ze hoorde nu de bezorgdheid in mijn stem. ‘Je weet dat we na de sluiting van Wyvern al die militairen daar als luisteraars zijn kwijtgeraakt en dat scheelt nogal wat. Ook met een minimale bezetting verdienen we nauwelijks iets met de nachtprogramma’s. Wat is er, Chris?’

‘Jullie hebben de buitendeuren toch wel afgesloten, hè?’

‘Ja. Iedereen die ’s nachts achter de microfoon zit moet Play Misty For Me kijken en dat ter harte nemen.’

‘Het is al weer licht als je naar huis gaat, maar beloof me dat je Doogie of iemand van de ochtendploeg vraagt met je mee te lopen naar de Explorer.’

‘Wie doolt er rond? Dracula?’

‘Beloof het me.’

‘Chris, wat is er in godsnaam …’

‘Dat vertel ik je nog wel. Beloof het nu maar,’ drong ik aan.

Ze zuchtte. ‘Goed dan. Maar zit je in de problemen? Ben je …’

‘Ik mankeer niks, Sasha, echt niet. Maak je geen zorgen. Als je het maar belooft.’

‘Heb ik al gedaan.’

‘Niet met zoveel woorden.’

‘Jezus. Oké, ik belóóf het je! Hand op mijn hart, als ik lieg wordt-ie zwart. Maar dan verwacht ik wel een spannend verhaal van je, minstens zo griezelig als de spookverhalen van de akela vroeger bij het kampvuur. Je bent er toch als ik thuiskom?’

‘Trek je dan je oude padvindstersuniform aan?’

‘Heb ik niet meer. Maar wel een paar kniekousen.’

‘Dat is genoeg.’

‘Daar zou je wel op kicken, hè?’

‘Meer dan dat.’

‘Je bent een stoute jongen, Christopher Snow.’

‘Erger. Ik ben een killer.’

‘Tot straks, killer.’

We beëindigden ons gesprek en ik hing mijn telefoon weer aan mijn riem.

Ik bleef even staan om naar de stilte op het kerkhof te luisteren. Geen nachtegaal zong en zelfs de nachtzwaluwen waren naar bed gegaan. Ongetwijfeld waren de wormen druk bezig, maar die beesten doen hun sombere werk altijd in een eerbiedige stilte.

‘Ik heb behoefte aan geestelijke bijstand,’ zei ik tegen Orson. ‘Laten we een bezoekje aan de pastoor brengen.’

Terwijl ik over het kerkhof naar de achteringang van de kerk liep, haalde ik de Glock uit mijn jaszak. In een stad waar de hoogste politiechef ervan droomde kleine meisjes te martelen en waar lijkbezorgers vuurwapens droegen, kon ik er niet van uitgaan dat de pastoor zich stipt aan de Tien Geboden zou houden.

De pastorie had er aan de voorzijde helemaal donker uitgezien, maar aan de achterkant zag ik op de bovenverdieping twee verlichte ramen.

Na de ruzie waarvan ik, verscholen achter de engel, in het souterrain van de kerk getuige was geweest, verbaasde het me niet dat de pastoor de slaap niet kon vatten. Hoewel het al bijna drie uur in de ochtend was, vier uur na het bezoek van Jesse Pinn, was de geestelijke nog steeds huiverig om het licht in zijn slaapkamer uit te doen.

‘Doe of je een kat bent,’ fluisterde ik tegen Orson.

We liepen heel stil een stenen trap op en slopen over de houten vloer van de veranda aan de achterzijde.

Ik probeerde de deur, maar die zat stevig op slot. Ik had gehoopt dat een dienaar Gods al zijn vertrouwen in de Schepper zou stellen in plaats van in een grendel.

Ik was niet van plan om te kloppen of naar de voordeur te lopen en aan te bellen. Nu ik al een moord op mijn geweten had, leek het dwaasheid om me druk te maken over een simpele huisvredebreuk. Ik hoopte wel dat ik niets hoefde te forceren om binnen te komen, want het geluid van brekend glas zou de pastoor zeker alarmeren.

Vier schuiframen kwamen uit op de veranda. Ik probeerde ze stuk voor stuk en voelde dat het derde raam niet op de haak zat. Ik moest het pistool weer in mijn zak steken, want het houten kozijn van het raam was uitgezet door vocht en gaf niet gemakkelijk mee, zodat ik mijn beide handen nodig had om het oude raam open te schuiven door eerst stevig op de dwarsstrip tussen de raamdelen te drukken en daarna mijn vingers onder het raam te wurmen. Het schoof met zoveel gepiep en geknars omhoog dat ik me in een griezelfilm waande.

Orson gromde alsof hij mijn vaardigheden als wetsovertreder afkeurde. Iedereen heeft tegenwoordig kritiek.

Ik wachtte tot ik er zeker van was dat het geluid boven niet was opgemerkt en ik kroop door het open raam naar binnen. In het vertrek was het aardedonker.

‘Kom op, jongen,’ fluisterde ik, want ik wilde Orson niet alleen en zonder een eigen vuurwapen buiten laten.

Hij sprong naar binnen en ik sloot het raam zo geruisloos mogelijk. Ik deed ook de knip erop. Hoewel ik niet geloofde dat we daar door leden van de apentroep of iemand anders werden bespied, wilde ik het niet te gemakkelijk maken voor wie of wat ons achterna wilde komen.

Ik scheen even met mijn zaklantaarn en zag dat we in de eetkamer stonden. Er waren twee deuren, een rechts van me en een pal tegenover de ramen.

Ik deed de lantaarn uit, haalde de Glock weer te voorschijn en probeerde de dichtstbijzijnde deur, aan mijn rechterhand. Daarachter lag de keuken. Het licht van de digitale klokjes op de twee fornuizen en de magnetron was net voldoende om de klapdeur naar de gang te bereiken zonder tegen de koelkast of het aanrecht op te botsen.

De gang leidde langs donkere kamers naar een hal die slechts werd verlicht door één kaars. Op een halvemaanvormig, driepotig tafeltje tegen de muur stond een Mariabeeldje met daarvoor een stompje kaars in een robijnrood votiefglaasje.

Het flakkerende licht gaf het porseleinen gezicht van Maria een wel heel smartelijke uitdrukking. Het leek of ze wist dat de pastoriebewoner dezer dagen meer in de greep van de angst dan in die van het godsvertrouwen was.

Met Orson naast me beklom ik de brede trap naar de bovenverdieping. Het misdadige misbaksel en zijn trouwe viervoeter.

De gang boven had een L-vorm en de trap kwam uit op de rechte hoek. Het gedeelte links lag in duister gehuld. Aan het eind van de gang recht voor me uit zag ik een uitgeklapte trap onder een open luik; ergens op zolder brandde een lamp, maar er viel slechts een spookachtig schijnsel op de treden van de ladder.

Er kwam meer licht uit een openstaande deur rechts. Ik sloop door de gang naar de deuropening en gluurde naar binnen. Ik zag de spaarzaam gemeubileerde slaapkamer van pastoor Tom. Boven zijn bed van eenvoudig donker grenenhout hing een crucifix. De sprei was van het bed gehaald en de dekens lagen netjes teruggeslagen, maar de lakens waren onbeslapen.

Op beide nachtkastjes brandde een leeslamp, waardoor het slaapgedeelte voor mij te fel verlicht was, maar mijn belangstelling ging uit naar de andere kant van de kamer, waar een bureau tegen de muur stond. Onder een bronzen bureaulamp met een groene glazen kap lagen een geopend cahier en een pen. Het leek een kasboek of een dagboek.

Achter me gromde Orson zachtjes.

Ik draaide me om en zag dat hij onder aan de ladder stond, waar hij achterdochtig naar de vaag verlichte zolder achter het open luik staarde. Toen hij naar me keek, legde ik een vinger op mijn lippen om hem tot stilte te manen en wenkte hem.

Hij klom niet als een circushond tegen de ladder op maar kwam meteen naar me toe. Voorlopig leek hij zich maar al te graag te houden aan de nieuwe regels van gehoorzaamheid.

De pastoor zou bij het afdalen van de ladder zoveel lawaai maken dat ik het tijdig kon horen. Toch posteerde ik Orson op de drempel van de slaapkamer vanwaar hij de ladder goed in de gaten kon houden.

Met mijn gezicht afgewend van de bedlampen liep ik naar het bureau en keek door de deuropening van de aangrenzende badkamer. Niemand te zien.

Naast het dagboek op het bureau stonden een karaf die whisky bleek te bevatten en een groot glas dat voor meer dan de helft met de goudkleurige drank was gevuld. De pastoor dronk het puur, zonder ijs. Hij had er al van genipt of misschien wel meer dan dat.

Ik pakte het dagboek op. Het handschrift van de pastoor was zo netjes en regelmatig alsof het gedrukt was. Ik liep ermee naar de donkerste hoek van de kamer, want mijn ogen hadden maar weinig licht nodig om te lezen. Ik wierp een snelle blik op de laatste regels, die over zijn zuster gingen. Midden in een zin was hij opgehouden:

Als het einde komt, kan ik mezelf waarschijnlijk niet redden. Ik weet dat ik Laura ook niet kan redden, want ze is in wezen al niet meer wie ze was. Ze is al weg. Er rest weinig meer dan haar stoffelijk omhulsel, en zelfs dat kan veranderd zijn. God heeft Zich misschien al over haar ziel ontfermd, en haar lichaam overgelaten aan het wezen waarin ze veranderd is, of Hij heeft haar verlaten, wat betekent dat we allemaal verloren zijn. Ik geloof in de genade van Christus. Ik geloof in de genade van Christus.

Ik geloof omdat ik niets anders heb om voor te leven. En als ik geloof, moet ik daarnaar leven en redden wie ik kan.
Als ik mezelf of zelfs Laura niet kan redden, kan ik in ieder geval de beklagenswaardige schepsels redden die naar me toekomen om bevrijd te worden van kwelling en dwang. Jesse Pinn, of zijn opdrachtgevers, zullen Laura misschien doden, maar ze is Laura niet meer. Laura is al heel lang weg en ik laat me door hun dreigementen niet van mijn werk houden. Misschien vermoorden ze me, maar voor het zover is

Orson hield de wacht bij de deuropening.

Ik bladerde terug naar de eerste pagina van het dagboek, die gedateerd was op 1 januari van dat jaar:

Laura wordt nu al meer dan negen maanden vastgehouden en ik heb de hoop opgegeven dat ik haar ooit nog zal terugzien. En zou die kans me ooit geboden worden, dan zou ik dat misschien niet willen, moge God me vergeven, omdat ik te bang zou zijn om te aanschouwen wat ze geworden is. Iedere avond smeek ik de Heilige Moeder om haar Zoon te vragen Laura uit het lijden van deze wereld te verlossen.

Om Laura’s situatie en omstandigheden ten volle te kunnen begrijpen, moest ik het voorgaande deel van het dagboek zien te vinden. Misschien waren er wel meer cahiers. Maar ik had geen tijd om ernaar te zoeken.

Er klonk gebonk op de zolder. Verstijfd staarde ik naar het plafond en luisterde ingespannen. Orson spitste één oor.

Toen er een halve minuut was verstreken zonder dat er andere geluiden volgden, richtte ik mijn aandacht weer op het dagboek. Met het gevoel dat ik ieder moment kon worden betrapt, bladerde ik het cahier haastig door en las hier en daar wat.

Veel van de inhoud ging over de theologische twijfels en onzekerheden van de geestelijke. Hij worstelde dagelijks om zichzelf eraan te herinneren, om zichzelf te overtuigen, om zichzelf daartoe te dwingen, dat zijn geloof hem lang tot steun was geweest en dat hij reddeloos verloren zou zijn als hij zich in deze crisis niet daaraan kon vastklampen. Die gedeelten waren grimmig van toon en zouden me ongetwijfeld een fascinerend beeld van een gekwelde ziel hebben gegeven, maar ze onthulden geen enkel feit omtrent de samenzwering van Wyvern waarmee Moonlight Bay was besmet. Dus las ik ze slechts vluchtig door.

Ik vond een pagina, en daarna nog een paar, waarop het fraaie schrift van pastoor Tom in onduidelijk gekrabbel overging. Die passages waren onsamenhangend, vol paranoïde geraaskal, en ik veronderstelde dat hij ze had neergepend nadat hij zoveel whisky achterover had geslagen dat hij met een Iers accent ging spreken. Verontrustender was wat hij op 5 februari had geschreven, drie pagina’s waarop zijn elegante handschrift dwangmatig precies was:

Ik geloof in de genade van Christus. Ik geloof in de genade van Christus. Ik geloof in de genade van Christus. Ik geloof in de genade van Christus. Ik geloof in de genade van Christus …

Regel na regel werden die zeven woorden herhaald. Bijna tweehonderd keer. Geen enkele regel maakte de indruk in haast te zijn opgeschreven; ze waren zo nauwkeurig gekalligrafeerd dat een stempel en een inktkussen geen gelijkmatiger resultaat hadden kunnen opleveren. Ik liet mijn ogen over de pagina glijden en ik kon de angst en wanhoop voelen die de pastoor had gevoeld toen hij dit schreef, alsof zijn hevige emoties met de inkt in het papier waren getrokken om er voor altijd vanaf te stralen.

Ik geloof in de genade van Christus.

Wat was er op de vijfde februari gebeurd waardoor de pastoor in zo’n emotionele en geestelijke crisis was geraakt? Wat had hij gezien? Had hij dat monotone maar wanhopige gebed opgeschreven na een soortgelijke nachtmerrie als de dromen over verkrachting en verminking die Lewis Stevenson aanvankelijk hadden geplaagd, maar later in vervoering hadden gebracht?

Ik bladerde verder en trof op 11 februari een interessante opmerking aan. De regels gingen verscholen in een lange en gekwelde passage waarin de geestelijke een twistgesprek met zichzelf voerde over het bestaan en de essentie van God, waarin hij zowel de gelovige als de scepticus vertegenwoordigde. Ik zou eroverheen hebben gelezen als mijn oog niet op het woord troep was gevallen.

Deze nieuwe troep, voor wier vrijheid ik me inzet, geeft me hoop omdat ze volkomen tegengesteld zijn aan de oorspronkelijke troep. Er schuilt geen kwaad in deze nieuwe schepsels, geen hang naar geweld, geen woede …

Een wanhopige schreeuw op de zolder deed me opschrikken. Het was een woordeloos gejammer van angst en pijn, zo beklemmend en tegelijk zo zielig, dat het als een angstaanjagende gongslag door me heen joeg en tegelijkertijd ook een snaar van medeleven bij me raakte. Het leek de stem van een drie- of vierjarig kind, eenzaam, bang en totaal wanhopig.

Orson was zo ontdaan door de schreeuw dat hij snel naar de gang rende.

Het dagboek van de priester paste niet in mijn jaszak. Ik stak het achter de band van mijn jeans op mijn rug.

Ik volgde Orson naar de gang en vond hem weer onder aan de ladder. Hij zat naar de grillige schaduwen en het vage licht op de zolder te kijken. Hij richtte zijn expressieve blik op me. Ik wist dat hij wilde zeggen: We moeten iets doen.

Die bijzondere hond herbergt niet alleen een hele serie geheimen, hij spreidt niet alleen meer intelligentie ten toon dan alle andere honden, maar hij lijkt ook vaak een sterk ontwikkeld verantwoordelijkheidsgevoel te hebben. Vóór de gebeurtenissen die ik hier beschrijf, had ik me weleens min of meer serieus afgevraagd of reïncarnatie toch iets meer kon zijn dan een bijgeloof. Ik kon me heel goed voorstellen dat hij in een vorig leven een bevlogen leraar of een toegewijde politieman was geweest, misschien zelfs een wijze non en dat hij gereïncarneerd was in een veel kleiner lichaam met een heleboel haar en een staart.

Met dergelijke overpeinzingen was ik natuurlijk genomineerd voor de Pia Klick-trofee voor uitzonderlijke prestaties op het gebied van zweverige veronderstellingen. De ironie wil dat Orsons ware afkomst, zoals ik spoedig zou ontdekken, weliswaar niet bovennatuurlijk maar toch heel wat verbazingwekkender was dan Pia Kliek en ik ons samen in onze ongebreidelde fantasie hadden kunnen voorstellen.

Er weerklonk een tweede schreeuw op zolder en Orson raakte zo van streek dat hij smartelijk jankte, maar zo zacht dat het op zolder niet te horen was. Meer nog dan de eerste keer leek het de klaaglijke stem van een klein kind.

De kreet werd gevolgd door een gedempte, oudere stem, die ik niet kon verstaan. Hoewel ik zeker wist dat het pastoor Tom was, kon ik niet onderscheiden of zijn woorden troostend of dreigend waren.

28

Als ik mijn intuïtie had gevolgd zou ik er op dat moment vandoor zijn gegaan om thuis een potje thee te zetten, een boterham met jam klaar te maken en op de bank met een deken over mijn knieën en mijn verstand op nul naar een Jackie Chan-film te gaan kijken.

Maar omdat ik te trots was om toe te geven dat mijn verantwoordelijkheidsgevoel minder ontwikkeld was dan dat van mijn hond, gebaarde ik Orson dat hij moest wachten. Toen beklom ik de ladder met het pistool in mijn rechterhand en het gestolen dagboek hinderlijk schurend in mijn rug.

Sombere en onrustige beelden van Lewis Stevensons beschrijvingen van zijn dromen fladderden door mijn gedachten, als een raaf die verwoed met zijn vleugels tegen de spijlen van een kooi slaat. De commissaris had fantasieën gehad over meisjes die zo jong waren als zijn kleindochter, maar de schreeuw die ik net had gehoord leek te zijn geslaakt door een kind dat veel jonger was dan tien. Maar als de pastoor van Sint-Bernadette in de greep van dezelfde krankzinnigheid verkeerde als Stevenson, dan had ik geen enkele reden om aan te nemen dat hij zich zou beperken tot slachtoffers van tien jaar of ouder.

Bijna boven aan de ladder, met één hand op de smalle en wiebelige leuning, keek ik om naar Orson in de gang en zag hem beneden naar me staren. Zoals ik hem had opgedragen was hij me niet gevolgd.

Hij was al meer dan een uur uiterst gehoorzaam zonder op mijn bevelen sarcastisch te grommen of met zijn ogen te rollen. Hij toonde zich daarmee van zijn beste kant. Ik moet zeggen dat hij het nog nooit langer dan een halfuur had volgehouden, waardoor dit met recht een Olympische prestatie kon worden genoemd.

Ik klom helemaal door naar de zolder, niet anders verwachtend dan een kerkelijke schop tegen mijn kop. Maar kennelijk had ik pastoor Toms aandacht niet getrokken, want hij stond niet klaar om mijn kaken met één trap te verbrijzelen.

Het luik bevond zich in het midden van een kleine lege ruimte die, voor zover ik kon onderscheiden, omgeven was door een wirwar van kartonnen dozen van verschillende formaten, oude meubelstukken en andere voorwerpen die ik niet kon thuisbrengen. Alles was tot een hoogte van bijna twee meter opgestapeld. Het kale peertje boven het trapgat brandde niet en het enige licht kwam uit een hoek links, aan de voorzijde van het huis.

Hoewel ik rechtop had kunnen staan, bewoog ik me toch gehurkt voort. Het steile puntdak bood genoeg ruimte tussen mijn hoofd en de dwarsbalken, zodat ik me geen zorgen hoefde te maken dat ik met mijn hoofd tegen een balk zou aanlopen, maar ik was wel benauwd dat ik een klap op mijn hersens, een schot tussen mijn ogen of een messteek tussen mijn ribben zou krijgen van een krankzinnige geestelijke en ik wilde me zo klein mogelijk maken. Wanneer ik als een slang op mijn buik vooruit had kunnen schuiven, zou ik het hebben gedaan.

De vochtige lucht rook naar vergankelijkheid: stof, muf oud karton, houten balken, schimmel en de vage stank van een klein dood beest, misschien een vogel of een muis, die in een donkere hoek lag te rotten.

Links van het luik waren twee uitsparingen tussen de rommel, een van anderhalve meter breed en een van nog geen meter. Ik nam aan dat de breedste doorgang de kortste weg bood die de geestelijke naar en van zijn gevangene placht te nemen, vooropgesteld dat er een gevangene was. Ik koos de smalste doorgang, want ik wilde de pastoor liever overrompelen dan per ongeluk op hem stuiten in deze doolhof.

Aan weerskanten van me stonden dozen, sommige dichtgebonden met twijndraad, andere met dik scheepstouw waaruit stugge rafels staken die als voelsprieten van insecten langs mijn gezicht streken. Op de tast sloop ik langzaam verder, want het was er verraderlijk donker en ik wilde beslist niet ergens tegenaan botsen of iets omgooien.

Ik kwam bij een T-splitsing en wachtte daar om even met ingehouden adem te luisteren, maar ik hoorde niets.

In deze doorgang, eveneens een meter breed, gluurde ik voorzichtig naar links en rechts. Links van me was het lamplicht iets sterker dan daarvoor. Rechts heerste zo’n duisternis dat ik er zelfs met mijn nachtogen geen geheimen in kon ontdekken, al had ik het gevoel dat zich in dat donker op armlengte een tegenstander verborgen hield die al klaar zat om me te bespringen.

Ik verzekerde mezelf ervan dat alle trollen onder bruggen wonen, gekke gnomen in holen en mijnschachten, dat kabouters alleen in sprookjes het huishouden doen en dat helse demonen niet in een pastorie zouden durven huizen. Toen stapte ik links het gangetje in en keerde mijn rug naar de ondoordringbare duisternis.

Op dat moment weerklonk een krijs, zo ijzingwekkend dat ik me bliksemsnel omkeerde en mijn pistool op het duister richtte. Ik wist zeker dat ik zou worden besprongen door trollen, gekke gnomen, kabouters, demonen, spoken en een aantal genetisch gemanipuleerde misdienaars. Gelukkig haalde ik de trekker niet over want mijn paniek ebde weg. Het drong tot me door dat de gil uit dezelfde richting kwam als de vorige: de verlichte hoek aan de voorkant.

De schelle kreet, de derde al die ik in het huis had gehoord, had het geluid overstemd dat ik had gemaakt toen ik me razendsnel omkeerde. Hoewel de schreeuw uit dezelfde richting kwam als de eerste twee die ik hoorde toen ik beneden was, klonk deze anders. Om te beginnen leek de kreet hier op de zolder veel minder op de stem van een doodsbang kind. En wat verontrustender was: het kon nauwelijks een menselijk geluid worden genoemd door de snerpend ijle hoogte en de metalige klank.

Ik overwoog om terug te keren naar de ladder, maar ik was er al te zeer bij betrokken geraakt. Er was nog steeds een kans, al was die klein, dat ik een kind in doodsnood had gehoord.

Bovendien zou Orson meteen begrijpen dat ik uit angst was gevlucht. Orson was een van mijn drie dierbaarste vrienden in een wereld waarin alleen vrienden en familieleden tellen en omdat ik geen enkel familielid meer had, hechtte ik enorm veel waarde aan zijn hoge dunk van mij.

De dozen links maakten plaats voor rieten tuinmeubels, een verzameling gelakte manden met deksels van pitriet en bamboe, een zwaar beschadigde toilettafel met een ovale spiegel die zo smerig was dat ik er helemaal niets in kon zien, allerlei onduidelijke voorwerpen onder doeken en vervolgens wéér dozen.

Ik ging een hoek om en ik kon de stem van pastoor Tom horen. Hij praatte zacht en kalmerend, maar ik verstond geen woord van wat hij zei.

Ik liep tegen een muur van spinnenwebben die aan mijn gezicht bleven hangen en als kussen van geesten langs mijn lippen streelden. Met mijn linkerhand veegde ik de kleverige draden van mijn wangen en van de klep van mijn pet. Er zat een bittere, paddenstoelachtige smaak aan; met een vies gezicht probeerde ik de draden uit te spugen zonder geluid te maken.

Omdat ik hoopte meer te weten te komen werd ik onweerstaanbaar naar de stem van de pastoor toe getrokken, alsof hij de rattenvanger van Hamelen was. Daarbij moest ik een opkomende niesbui onderdrukken, die werd veroorzaakt door stof dat zo muf rook dat het ongetwijfeld uit de vorige eeuw stamde.

Na nog een bocht bevond ik me in het laatste korte stuk van het gangetje. Zo’n twee meter voor me uit zag ik de schuine onderkant van het dak aan de voorzijde van het huis. De balken, de dwarsbalken en het latwerk waarop de dakpannen rustten werden beschenen door een dofgeel licht van een lamp die zich ergens rechts buiten mijn gezichtsveld bevond.

Ik sloop door naar het eind en besefte met een schok dat de plankenvloer onder mijn voeten kraakte. Het klonk niet harder dan de normale kraakgeluiden op een zolder met zoveel houtwerk, maar het zou me kunnen verraden.

De stem van pastoor Tom werd duidelijker, hoewel ik maar af en toe een woord kon opvangen.

Een andere stem klonk, veel hoger en trillend. Het leek op de stem van een heel jong kind, en toch was het niet zoiets alledaags. Niet zo muzikaal als het praten van een kind. Niet half zo onschuldig. Ik kon niet verstaan wat het zei, als het al iets zei. Hoe langer ik ernaar luisterde, hoe vreemder het werd. Ik bleef zelfs even staan om goed te luisteren, maar niet lang.

Ik was uitgekomen op een doorgang die zich tussen het eind van de doolhof en de onderkant van het dak uitstrekte. Ik riskeerde een snelle blik.

Links was alles donker, maar rechts van me moest ergens de lamp zijn en de pastoor met zijn jammerende gevangene. Maar de opgestapelde dozen in die hoek benamen me het zicht op de lichtbron.

Ik volgde deze bijna twee meter brede doorgang en ik moest nu wel kruipen, want links bevond zich het schuine dak. Rechts passeerde ik de donkere opening van een doorgang tussen opgestapelde dozen en oud meubilair, tot ik op twee passen afstand van de hoek stilhield. Nog één rij opgestapelde goederen scheidde me van de lamp.

Opeens sprong een kronkelende schaduw langs de balken en daksteunen recht voor me uit, hoekige, wild slaande ledematen met een bolvormige zwelling in het midden, zo bizar dat ik bijna een kreet van schrik slaakte. Ik hield de Glock onwillekeurig met beide handen vast.

Toen besefte ik dat de verschijning vóór me de vervormde schaduw was van een spin die aan een zijden draad hing. Het beest hing waarschijnlijk zo dicht bij de lichtbron dat zijn schaduw enorm uitvergroot op de oppervlakken voor me werd geprojecteerd.

Voor een genadeloze moordenaar was ik veel te schrikachtig. Misschien lag het aan de cafeïne in de Pepsi die ik had gedronken om de rotsmaak in mijn mond kwijt te raken. De volgende keer dat ik iemand vermoordde en daarna zou moeten overgeven, zou ik een cafeïnevrije frisdrank nemen met wat valium erin om mijn imago van koelbloedige, efficiënte moordmachine niet te beschadigen.

Nu ik wist dat het maar een spin was, drong ook tot me door dat ik eindelijk de pastoor kon verstaan. Duidelijk hoorbaar zei hij: ‘… doet pijn, ja, natuurlijk doet het heel erg pijn. Maar nu heb ik die transponder uit je lijf gesneden en onklaar gemaakt, dus nu kunnen ze je niet meer volgen.’

Ik moest denken aan Jesse Pinn die ik eerder die avond op het kerkhof had gezien met dat eigenaardige apparaatje in zijn hand, terwijl hij naar de zachte elektronische piepjes luisterde en gegevens aflas van een groenverlicht schermpje. Kennelijk had hij het signaal gevolgd van een chirurgisch in dit wezen geïmplanteerde zender-ontvanger. Was het een aap? En toch geen aap?

‘De insnijding was niet erg diep,’ vervolgde de geestelijke. ‘De transponder zat vlak onder de vetlaag. Ik heb de wond gesteriliseerd en dichtgenaaid.’ Hij zuchtte. ‘Ik wou dat ik wist of je iets begrijpt van wat ik tegen je zeg.’

In zijn dagboek had pastoor Tom het over leden van een nieuwe troep die minder vijandig en minder gewelddadig was dan de eerste, en hij had geschreven dat hij zich inzette voor hun bevrijding. Maar wat ik niet begreep was waarom er een nieuwe troep was, tegenover de oude, waarom ze in de wereld waren gezet met een transponder onder hun huid en hoe deze intelligente apen van beiderlei soort eigenlijk ontstaan waren. Wel was het me duidelijk dat de pastoor zich had opgeworpen als een hedendaagse voorvechter voor de rechten van de onderdrukten en dat zijn pastorie een tussenstation was op de ondergrondse verbinding naar de vrijheid.

Toen hij de pastoor in het souterrain onder de kerk een lesje had geleerd, had Jesse Pinn vast gedacht dat deze voortvluchtige al onder het mes was geweest en ervandoor was, en dat zijn apparaatje het signaal opving van een transponder die niet meer in het wezen zat zoals de bedoeling was. In tegenstelling tot wat Pinn dacht was de voortvluchtige hier op de zolder aan het herstellen van de ingreep.

De mysterieuze gast van de pastoor mauwde zachtjes alsof hij pijn had en de geestelijke reageerde met sussende woorden die verdacht veel leken op de geluiden die mensen tegen een baby maken.

Ik putte moed uit de gedachte aan de zachtaardige houding waarmee de pastoor op de begrafenisondernemer had gereageerd, en ik sloop verder langs de laatste dozen. Aan het eind van de rij leunde ik er ruggelings tegen, met licht gebogen knieën om mijn hoofd niet tegen het schuine dak te stoten. Om de pastoor en het onbekende wezen te kunnen zien, hoefde ik me maar iets naar rechts te buigen en mijn hoofd opzij te draaien in de richting waar het licht en de stemmen vandaan kwamen.

Ik aarzelde om te voorschijn te komen, alleen maar omdat ik me de vreemde en onsamenhangende regels in zijn dagboek herinnerde die tegen het waanzinnige aan zaten en de tweehonderd keer herhaalde zin Ik geloof in de genade van Christus. Misschien was hij niet altijd zo meegaand als met Jesse Pinn.

De geur van schimmel en stof en oud karton werd overheerst door een andere, medicinale geur van alcohol, jodium en een sterk ontsmettingsmiddel.

Ergens in de volgende doorgang klom de spin langs haar draad omhoog, weg van het lamplicht; de sterk vergrote schaduw rende tegen het schuine dak op, slonk tot een zwarte punt en verdween.

Geruststellend zei pastoor Tom tegen zijn patiënt: ‘Ik heb wel antibiotica en penicillinecapsules, maar geen effectieve pijnstiller. Helaas niet. Maar het draait in deze wereld toch om lijden, nietwaar? Dit aardse tranendal. Alles komt goed met je. Je wordt heel snel beter, dat beloof ik je. God zorgt voor je via mij.’

Of de pastoor van Sint-Bernadette een heilige of een schurk was, een van de weinige mensen in Moonlight Bay die ze nog enigszins bij elkaar had of inmiddels stapelgek, kon ik niet beoordelen. Ik had niet genoeg feiten en de context van zijn handelingen ontging me.

Eén ding was me wel duidelijk: ook als de pastoor wel bij zijn verstand was en juist handelde, dan zaten er toch zoveel steken bij hem los dat ik hem tijdens een doopplechtigheid de baby niet zou laten vasthouden.

‘Ik heb wat medische basiskennis,’ zei hij tegen zijn patiënt, ‘omdat ik na het seminarie drie jaar in Oeganda heb gewerkt.’

Ik meende de patiënt te horen mompelen, een geluid dat me enigszins deed denken aan het zachte gekoer van duiven, gemengd met het gespin van een kat.

‘Ik weet zeker dat je gauw beter wordt,’ vervolgde de pastoor. ‘Maar je moet hier echt een paar dagen blijven, dan kan ik je antibiotica geven en je wond verzorgen. Begrijp je wat ik zeg?’ Hij herhaalde nadrukkelijk en ietwat wanhopig: ‘Begrijp je wel iets van wat ik zeg?’

Net toen ik naar voren leunde en om de dozen heen wilde kijken, hoorde ik de Ander antwoorden. De Ander, zo dacht ik over het wezen dat ik zo dichtbij hoorde spreken, want dit was een stem die me niet aan een kind of aan een aap deed denken of aan iets anders in Gods Boek der Schepping.

Ik verstarde en kromde mijn vinger om de trekker.

De stem deed deels denken aan die van een kind, een klein meisje, en deels aan die van een aap. De stem deed eigenlijk aan van alles denken. Het leek of een buitengewoon creatieve geluidstechnicus voor een sf-film talloze stemmen van mensen en dieren had gemengd om uiteindelijk de ideale stem van een buitenaards wezen te creëren.

Wat me het meest trof in de spraak van de Ander was niet de toonhoogte, niet de stembuiging en zelfs niet de ernst en de emotie die er duidelijk in doorklonken. Wat me raakte was dat het onmiskenbaar betekenis had. Wat ik hoorde waren niet slechts wat dierengeluiden. De Ander sprak natuurlijk niet mijn moedertaal. En al ben ik geen linguïst, ik weet zeker dat het geen echte taal was, daar was het niet complex genoeg voor. Het leek eerder een vloeiende reeks exotische geluiden die ruwweg als woorden waren samengesteld, een krachtige maar primitieve poging tot taalgebruik van de Ander, met een kleine meerlettergrepige woordenschat, gekenmerkt door een dwingend ritme.

De Ander leek wanhopig graag te willen communiceren. Al luisterend merkte ik tot mijn verbazing dat ik ontroerd raakte door het verlangen, de eenzaamheid en de pijn die in de stem doorklonken. Het waren emoties die ik niet had verwacht, maar ze waren zo echt als de planken onder mijn voeten, de dozen in mijn rug en het bonken van mijn hart.

Toen de Ander en de pastoor allebei zwegen, was ik niet in staat om mijn hoofd om de hoek te steken. Ik had het gevoel dat de Ander er heel anders uit zou zien dan een gewone aap, dan de leden van de troep die Bobby hadden lastig gevallen en die Orson en ik in de mist op de landtong waren tegengekomen. Als de Ander al op een resusaap leek, zouden de verschillen veel groter en talrijker zijn dan de onheilspellend donkergele kleur van de ogen van de andere apen.

Dat ik bang was voor wat ik te zien zou krijgen, had niets te maken met de mogelijke afstotelijkheid van deze in het laboratorium ontwikkelde Ander. Ik zat zo vol opgekropte emotie dat ik niet eens diep kon ademhalen en slechts met grote moeite kon slikken. Ik vreesde in de blik van dat schepsel mijn eigen isolement weerspiegeld te zien, mijn eigen verlangen om normaal te zijn dat ik achtentwintig jaar met zoveel succes had genegeerd dat ik zelfs gelukkig was met mijn lot. Maar mijn geluk is broos, net als dat van iedereen. Ik had een vreselijk verlangen in de stem van het wezen gehoord dat veel overeenkomst vertoonde met het stekende verlangen waaromheen ik lang geleden een pantser van onverschilligheid en stille berusting had gevormd; ik was bang dat dat pantser zou breken en me weer heel kwetsbaar zou maken als ik in de ogen van de Ander een bepaalde herkenning zag.

Ik stond te trillen op mijn benen.

Daarom kan, durf en wil ik geen uitdrukking geven aan mijn verdriet of pijn als het leven me verwondt of berooft van iemand die me lief is. Verdriet leidt maar al te makkelijk tot wanhoop. In de vruchtbare bodem van de wanhoop kan zelfmedelijden goed gedijen. Aan zelfmedelijden wil ik niet toegeven, want als ik mijn beperkingen ga opsommen dan graaf ik een gat dat zo diep is dat ik er nooit meer uit kan komen. Ik moet wel een kille klootzak zijn om te kunnen overleven, ik moet leven met een laag eelt op mijn ziel als er doden te betreuren vallen. Ik kan mijn liefde voor de levenden tot uitdrukking brengen, mijn vrienden zonder terughouding omhelzen en mijn hart openen zonder me erom te bekommeren dat het kan worden gebroken. Maar op de dag dat mijn vader sterft, moet ik grappen maken over de dood en over crematoria, over het leven, over de hele pestzooi, omdat ik niet het risico kan en wil nemen om van verdriet in wanhoop te vervallen, vervolgens in zelfmedelijden en uiteindelijk in de diepe schacht van onontkoombare woede en eenzaamheid en zelfhaat die misvorming in feite is. Ik mag de doden niet te veel beminnen. Hoe graag ik de herinnering aan mijn dierbaren ook levend wil houden, ik moet ze laten gaan – zo snel mogelijk. Ik moet een kille klootzak zijn en de doden uit mijn hart verdrijven terwijl ze nog warm zijn. En zo moet ik er ook grappen over maken dat ik een moordenaar ben, want als ik te lang stilsta bij wat het betekent om iemand te hebben vermoord, zelfs een monster zoals Lewis Stevenson, begin ik me af te vragen of die vervloekte rotjongens vroeger misschien toch gelijk hadden toen ze me uitscholden voor Nachtkruiper, Kleine Vampier en Chrissie de Griezel. Ik moet me niet te veel van de doden aantrekken, niet van degenen van wie ik hield en niet van degenen die ik verachtte. Ik moet me niet te veel aantrekken van het feit dat ik alleen ben. Ik moet me niet te veel aantrekken van dingen die ik toch niet kan veranderen. Zoals ieder van ons in deze orkaan tussen geboorte en dood ben ook ik niet in staat om grote veranderingen teweeg te brengen, alleen kleine verbeteringen, naar ik mag hopen, in het leven van de mensen die me dierbaar zijn; dat betekent dat ik me niet moet bezighouden met wat ik ben maar met wat ik kan wórden, niet over het verleden maar over de toekomst moet nadenken, minder aan mezelf en meer aan de kostbare vriendenkring die me het enige licht schenken waarin ik kan gedijen.

Trillend stond ik te aarzelen of ik om de dozen heen naar de Ander moest kijken, omdat ik in die ogen misschien te veel van mezelf zou herkennen. Ik omklemde het pistool alsof het een talisman was in plaats van een wapen, alsof het een crucifix was waarmee ik alles kon afweren wat me dreigde te vernietigen. Maar ik dwong mezelf tot actie. Ik boog voorover, keek naar rechts en … zag niemand.

De doorgang aan de voorzijde van de zolder was ongeveer drie meter breed, ruimer dan de doorgang die ik net achter me had gelaten. Op de plankenvloer lag een smalle matras met een paar dekens tegen het schuine dak aangeschoven. Het licht kwam van een kegelvormige koperen bureaulamp, aangesloten op een grote contactdoos die aan een steunbalk geschroefd zat. Naast de matras zag ik een thermosfles, een bord met stukjes fruit en beboterd brood, een emmer water, flesjes met medicijnen en alcohol, rolletjes verband, een gevouwen handdoek en een vochtig washandje met bloedvlekken erop.

De pastoor en zijn logé leken als bij toverslag in rook te zijn opgegaan.

Hoewel ik me niet had kunnen verroeren door de emoties die het verlangen in de stem van de Ander bij me hadden opgewekt, had ik toch hoogstens een minuut, waarschijnlijk zelfs korter, achter de dozen gestaan nadat de Ander had gezwegen. Toch was er geen spoor van de geestelijke of zijn gast te bekennen.

Er heerste een diepe stilte. Er was nog geen voetstap te horen. Geen ander gekraak, getik of gekreun van oud hout dan de natuurlijke geluiden.

Ik keek zelfs omhoog naar de balken in het midden van de zolder, in de bizarre overtuiging dat het verdwenen tweetal een lesje van de slimme spin had geleerd, zich aan zijden draden omhoog had gehesen en zich had opgerold tot zwarte balletjes in de schaduwen.

Zolang ik dicht langs de rij dozen aan mijn rechterhand bleef, had ik genoeg ruimte om rechtop te kunnen staan, maar vanwege het schuine dak links had ik weinig ruimte voor mijn hoofd. Toch sloop ik met licht gebogen knieën behoedzaam verder.

Het lamplicht was niet gevaarlijk voor mijn ogen en de koperen kegelvormige kap stond de andere kant op, zodat ik de matras en de voorwerpen eromheen nader kon bekijken. Met de punt van mijn schoen schoof ik de rommelige dekens opzij; hoewel ik geen idee had wat ik eronder zou aantreffen, had ik niet verwacht er helemaal niets te vinden.

Ik was niet bang dat de pastoor naar beneden zou gaan en Orson zou vinden. In de eerste plaats geloofde ik niet dat hij al klaar was met zijn bezigheden op zolder en in de tweede plaats was mijn crimineel geschoolde hond wel zo slim om zich te verstoppen en zich muisstil te houden tot de kust weer veilig was. Plotseling bedacht ik echter dat de pastoor, als hij naar beneden ging, de ladder kon inklappen en het luik kon dichtdoen. Ik kon het luik wel met geweld openmaken en de ladder laten zakken, maar dat zou bijna net zoveel kabaal maken als de duivel en zijn trawanten toen ze uit het paradijs werden verdreven.

Ik voelde er niets voor om verder te sluipen met het risico de pastoor en de Ander ergens tussen de dozen tegen het lijf te lopen. Liever keerde ik op mijn tenen langs dezelfde weg terug. De houten vloer was van een uitstekende kwaliteit, er zaten nauwelijks kieren in en de planken waren niet met spijkers maar met schroeven vastgezet, zodat ik me zelfs in mijn haast vrijwel geruisloos kon voortbewegen.

Toen ik aan het eind van de rij dozen de hoek omging, dook de mollige pastoor plotseling op uit de schaduw waar ik een paar minuten geleden had staan luisteren. Hij droeg geen toga of pyjama, maar een grijs trainingspak en hij glom van het zweet, alsof hij zijn overgewicht te lijf was gegaan met een afslankprogramma op video.

‘Jij!’ riep hij verbitterd uit toen hij me herkende, alsof ik niet Christopher Snow was, maar de duivel in hoogsteigen persoon. Alsof ik zo was weggestapt uit een met krijt getekend pentagram zonder eerst te vragen of ik even naar de wc mocht.

De goedmoedige, joviale en altijd opgewekte kerkvader die ik kende was blijkbaar met vakantie naar Verweggistan gegaan, nadat hij de sleutels van zijn pastorie en kerk aan zijn boosaardige tweelingbroer had gegeven. Met het stompe eind van een honkbalknuppel porde hij in mijn borst, en niet bepaald zachtzinnig. Omdat zelfs XP-man aan de wetten der zwaartekracht onderworpen is, struikelde ik door de stoot achterwaarts tegen de balken en knalde met mijn achterhoofd tegen een dakspar. Ik zag geen sterren, zelfs geen beroemde, en alleen dankzij mijn dikke haardos, die als stootkussen fungeerde raakte ik niet buiten westen.

Pastoor Tom porde weer met de knuppel in mijn borst en zei: ‘Jij! Jij!’

Inderdaad, ik was het en ik had me nooit voor iemand anders uitgegeven, dus ik begreep niet waarom hij zo razend was.

‘Jij!’ zei hij in een nieuwe vlaag van woede.

Nu ramde hij die vervloekte knuppel in mijn maag, maar de klap kwam minder hard aan dan hij wilde, want ik had hem zien aankomen en spande mijn buikspieren zo hard als ik kon. Omdat ik al had uitgespuugd wat er nog van Bobby’s kiptaco’s over was, leidde de stoot slechts tot een stekende pijn van mijn lendenen tot mijn borstbeen, waar ik om had gelachen als ik onder mijn gewone kleren mijn kogelvrije elastische superman-kostuum had gedragen.

Ik richtte het pistool op hem en gromde er dreigend bij, maar of hij was een man van God zonder vrees voor de dood, of hij was knettergek. Hij greep de knuppel met beide handen vast om nog meer kracht te kunnen zetten en stootte weer woest in de richting van mijn buik, maar ik sprong opzij en wist hem te ontwijken, al raakte mijn haar daarbij helaas in de war omdat ik met mijn hoofd tegen een ruwhouten balk kwam.

Tot mijn verbijstering was ik slaags geraakt met een geestelijke. De confrontatie was eerder absurd dan beangstigend, al klopte mijn hart me in de keel en was ik bang dat ik Bobby’s broek niet droog zou houden.

‘Jij! Jij!’ zei hij nog woedender en zo te horen ook met meer verbazing, alsof mijn verschijning op zijn stoffige zolder zo ongehoord en onwaarschijnlijk was dat hij van verbijstering uit elkaar zou spatten.

Hij kwam weer op me af. Ditmaal zou hij me gemist hebben, ook als ik niet opzij was gesprongen. Per slot van rekening was hij geen Ninja-krijger, maar een zwaarlijvige geestelijke van middelbare leeftijd.

De knuppel ramde dwars door een kartonnen doos heen. De doos vloog uit de stapel en belandde op de grond. Hoewel hij erbarmelijk slecht op de hoogte was van de grondbeginselen van de vechtkunst en niet begiftigd met de lichaamsbouw van een machtige krijger, kon de zielenherder geen gebrek aan enthousiasme worden verweten.

Ik kon me niet voorstellen op hem te schieten, maar ik kon me ook niet door hem laten doodslaan. Ik deinsde achteruit, in de richting van de lamp en de matras, in de hoop dat hij bij zinnen zou komen.

Maar hij kwam me achterna terwijl hij wild zwaaide met de knuppel en voortdurend driftig ‘jij!’ schreeuwde.

Zijn haar was uit model en hing over zijn voorhoofd en zijn gezicht was verwrongen van woede en angst. Zijn neusgaten waren wijd opengesperd en trilden bij iedere snuivende ademhaling, terwijl het schuim van zijn lippen vloog bij iedere driftige herhaling van dat ene voornaamwoord waaruit zijn hele woordenschat leek te bestaan.

Het zou beslist mijn dood betekenen als ik bleef wachten tot pastoor Tom bij zinnen was gekomen. Als hij nog zinnen had, dan had hij ze niet bij zich. Ze waren ergens verstopt, misschien in de kerk veilig weggeborgen in het tabernakel met een botsplinter van een heilige.

Toen hij weer naar me uithaalde, zocht ik naar de dierlijke gloed in zijn ogen die ik bij Lewis Stevenson had opgemerkt, want een glimp van die angstaanjagende glans zou het gebruik van geweld tegen geweld rechtvaardigen. Het zou betekenen dat ik niet met een geestelijke of een normaal iemand vocht, maar met iets dat al met één voet aan gene zijde stond. Maar ik zag die gloed niet. Misschien was de pastoor besmet met dezelfde ziekte die Stevenson gek had gemaakt, maar als dat zo was, kon hij nog niet zo ver heen zijn als de politiechef.

Terwijl ik achteruit schuifelde met mijn ogen strak op de honkbalknuppel gericht, bleef mijn voet achter het snoer van de lamp haken. Als waardig slachtoffer van een te dikke geestelijke op leeftijd viel ik plat op mijn rug en drumde een mooi roffeltje met mijn achterhoofd op de vloer.

De lamp viel om. Gelukkig ging het licht niet uit en het scheen ook niet recht in mijn gevoelige ogen.

Ik schudde het snoer van mijn voet en schoof op mijn zitvlak achteruit terwijl pastoor Tom op me af stoof en zijn knuppel op de grond liet neerkomen.

Hij miste mijn benen op een paar centimeter na en deed zijn aanval vergezeld gaan van de inmiddels bekende tweede persoon enkelvoud: ‘Jij!’

‘U!’ riep ik ietwat hysterisch terug en ik bleef achteruitschuivend zijn klappen ontwijken.

Ik vroeg me af waar al de mensen waren die zogenaamd zo’n ontzag voor me hadden. Ik was dringend toe aan een beetje ontzag, maar Stevenson en vader Tom Eliot kwamen beslist niet in aanmerking voor de Christopher Snow Fanclub.

Hoewel hij zweette als een otter en zwaar hijgde, bleek hij over een groot uithoudingsvermogen te beschikken. Hij kwam in gebogen houding op me af met de opgetrokken schouders van iemand die gewend is in lage mijngangen te werken. Zo kon hij de knuppel hoog boven zijn hoofd heffen zonder de balken te raken. Hij was duidelijk van plan mij finaal de hersens in te slaan.

Wel of geen vreemde gloed in zijn ogen, ik moest zo gauw mogelijk een schot op die kleine dikzak lossen. Ik kon niet zo snel achteruit wegkomen als hij zwaaiend met zijn knots op me afkwam. Hoewel ik lichtelijk in paniek was – goed dan, volslagen in paniek – was ik helder genoeg om in te zien dat mijn leven op dat moment geen cent meer waard was. In mijn paniek, opgejaagd door angst en een gevaarlijk duizelig makend gevoel van absurditeit, leek me de meest humane manier om van hem af te komen een schot in zijn ballen, aangezien hij immers toch de gelofte van kuisheid had afgelegd.

Gelukkig had ik nooit de gelegenheid gehad om me te oefenen in de precisie waarmee zo’n schot moet worden afgevuurd. Ik mikte ongeveer ter hoogte van zijn kruis en mijn vinger spande zich al om de trekker. Er was geen tijd om het laservizier te gebruiken. Maar voordat ik kon schieten gromde er opeens iets monsterachtigs in het gangpad achter de pastoor en een groot, donker en grauwend roofdier sprong op zijn rug. De man begon te schreeuwen, liet de honkbalknuppel los en viel voorover.

Ik was even volslagen verbijsterd toen ik zag dat de Ander in de verste verte niet op een resusaap leek en dat het wezen de pastoor zijn verzorger en redder aanviel, en niet mij naar de strot vloog. Maar dat grote, donkere en grauwende roofdier was de Ander natuurlijk niet: het was Orson.

Met zijn vier poten op de rug van de geestelijke beet Orson in de kraag van het trainingsjack. De stof scheurde. Orson grauwde zo boosaardig dat ik even bang was dat hij zijn prooi wilde bijten. Ik krabbelde overeind en riep hem bij me. Orson gehoorzaamde meteen, zonder de man maar een schrammetje te bezorgen, nog niet half zo bloeddorstig als hij wilde doen voorkomen.

De pastoor deed geen poging om op te staan. Hij lag met zijn hoofd opzij gedraaid en zijn gezicht ging half schuil onder zijn sliertige haar dat nat was van het zweet. Hij hijgde heftig en snikte en bleef met tussenpozen bitter herhalen: ‘Jij …’

Kennelijk wist hij genoeg over wat er in Fort Wyvern en in Moonlight Bay gebeurde om op mijn vragen antwoord te kunnen geven, misschien niet op alle maar toch wel op de meest dringende. Toch wilde ik niet tegen hem praten. Ik kón het niet.

De Ander was misschien nog in de pastorie, wie weet was hij hier in een donkere hoek van de zolder. Hoewel ik niet geloofde dat de Ander een serieuze bedreiging voor mij en Orson was, vooral niet omdat ik een pistool had, had ik het wezen niet gezien en ik kon dus niet uitsluiten dat het een gevaar zou zijn. In deze benauwende ruimte wilde ik het wezen niet besluipen, en er ook niet door beslopen worden.

Natuurlijk vormde de Ander alleen maar een excuus om de benen te nemen.

Waar ik werkelijk bang voor was, waren de antwoorden die pastoor Tom op mijn vragen zou geven. Ik dacht dat ik ze graag zou willen horen, maar kennelijk was ik nog niet op bepaalde onthullingen voorbereid.

Jij.

Hij had dat ene woord met gloeiende haat uitgesproken, met een ongewoon duistere emotie voor een man van God, maar ook voor iemand die anders vriendelijk en beleefd was. Hij had van het simpele voornaamwoord een scheldwoord en een vloek gemaakt.

Jij.

Toch had ik nooit iets gedaan waarmee ik me zijn vijandigheid op de hals had kunnen halen. Ik had de beklagenswaardige wezens die hij wilde bevrijden niet op de wereld gezet. Ik had part noch deel aan het programma van Wyvern waardoor zijn zuster besmet was geraakt, en hij misschien ook. Dat betekende dat hij niet de pest had aan mij als persoon, maar dat hij me haatte om wie ik was.

En wie was ik?

Niemand anders dan de zoon van mijn moeder.

Volgens Roosevelt Frost, en zelfs volgens commissaris Stevenson, waren er inderdaad mensen die ontzag voor me hadden omdat ik de zoon van mijn moeder was, al was ik die mensen nooit tegengekomen. En vanwege diezelfde familieband werd ik ook gehaat. Christopher Nicholas Snow, enig kind van Wisteria Jane Snow geboren Milbury, wier moeder haar naar een bloem had vernoemd. Christopher, zoon van Wisteria, op deze voor hem te lichte wereld gekomen aan het begin van het Discotijdperk. Geboren in een periode van ordinaire kledingmodes, trends en materiële genotzucht, toen Amerika geestdriftig aan de andere kant van de wereld ten strijde trok en de grootste angst van de mensen die voor een totale kernoorlog was.

Wat kon mijn briljante en liefhebbende moeder in hemelsnaam hebben gedaan dat ik zowel gerespecteerd als diep veracht werd? Daar op de zoldervloer lag pastoor Tom Eliot, een emotioneel wrak, die het antwoord op dat mysterie kende en het me zeker zou onthullen als hij weer bij zinnen was gekomen.

In plaats van de vraag te stellen die de kern vormde van alles wat die avond en nacht was gebeurd, maakte ik de snikkende geestelijke bevend mijn verontschuldigingen. ‘Het spijt me. Ik … ik had hier niet moeten komen. God. Luistert u alstublieft. Het spijt me zo. Vergeef het me! Alstublieft!’

Wat had mijn moeder gedaan?

Vraag het niet.

Vraag het niet.

Als hij antwoord was gaan geven op mijn onuitgesproken vraag zou ik mijn handen voor mijn oren hebben gehouden.

Ik riep Orson bij me en liep met hem zo snel als ik durfde tussen de rommel door, weg van de pastoor. Het was een wirwar van gangetjes, alsof we ons niet op een zolder maar in een onderaards gangenstelsel bevonden. Hier en daar kon je geen hand voor ogen zien, maar ik ben een kind van de nacht en word nooit door duisternis gehinderd. We waren snel bij het open luik.

Hoewel Orson de ladder had beklommen, staarde hij angstvallig naar beneden en bleef staan treuzelen. Ook voor een viervoetige acrobaat is het veel moeilijker een steile ladder af te dalen dan die te beklimmen.

Omdat veel dozen op zolder behoorlijk groot waren en er ook kloeke meubels stonden opgeslagen, moest er een tweede, groter luik zijn met een katrol voor het takelen van zware voorwerpen. Ik wilde er niet naar zoeken, al wist ik niet goed hoe ik achterstevoren een ladder veilig kon afdalen terwijl ik een tachtig pond zware hond droeg.

Van de andere kant van de enorme zolder hoorde ik de pastoor naar me roepen – ‘Christopher! – met een van spijt verstikte stem. ‘Christopher! Ik ben verloren!’

Hij bedoelde niet dat hij verdwaald was in zijn eigen doolhof op zolder. Zo eenvoudig lag het niet, die hoop kon ik wel laten varen.

‘Christopher! Ik ben verloren! Vergeef me. Ik ben volkomen verloren!’

Ergens uit het donker weerklonk het stemmetje van de Ander, het kind-aap-niet-van-deze-wereld-geluid, in een wanhopige worsteling om zich via woorden verstaanbaar te maken, vol verlangen en eenzaamheid, zo doods als een ijsvlakte maar ook, en dat was erger, vervuld van een vermetele hoop die toch nooit zou worden bewaarheid.

Het klaaglijke geluid was zo ondraaglijk dat Orson naar de ladder liep en misschien wel in zijn eentje beneden had kunnen komen. Maar halverwege de ladder sprong hij op de overloop.

Het dagboek van de pastoor was bijna van onder mijn broekriem naar mijn zitvlak gezakt. Terwijl ik de ladder afdaalde, schuurde het boek pijnlijk tegen mijn stuitje en eenmaal beneden haalde ik het uit mijn broek en hield het in mijn linkerhand, terwijl ik het Glock-pistool nog steeds stevig in mijn rechterhand hield.

Orson en ik renden de trap af en langs het Mariabeeld in de hal, waar het flakkerende kaarsje uitging door de tocht die we veroorzaakten. Door de gang en de keuken met de drie groene schermpjes belandden we via de achterdeur op de veranda in het mistige duister van de nacht, alsof we uit het Huis van Usher ontsnapten vlak voordat het instortte en in het diepe dampende meer verdween.

We renden langs de achterkant van de kerk. De imposante massa rees op als een tsunami van steen en terwijl wij ons in de aardedonkere schaduw bevonden, leek het gebouw als een enorme golf over ons heen te slaan en ons te verzwelgen.

Ik keek tweemaal om. De pastoor kwam ons niet achterna. Niets kwam ons achterna.

Hoewel ik min of meer verwachtte dat mijn fiets gestolen of beschadigd zou zijn, stond hij nog steeds netjes tegen de grafsteen waar ik hem had achtergelaten. Geen apenstreken.

Ik bleef niet staan om even iets tegen Noah Joseph James te zeggen. In onze krankzinnige wereld leek zesennegentig jaar oud worden me opeens niet meer zo begeerlijk als het een dag geleden nog had geleken.

Nadat ik mijn pistool in mijn jaszak en het dagboek onder mijn shirt had gestoken, rende ik met mijn fiets tussen twee rijen grafstenen door en sprong erop. Ik reed de stoep af, ging diep over het stuur hangen en sprintte er pijlsnel vandoor, waarbij ik een soort tunnel boorde door de mist.

Orson had geen belangstelling voor eventuele eekhoorns. Hij was net zo blij als ik om de Sint-Bernadettekerk achter zich te kunnen laten.

We waren al een paar straten verder toen het tot me doordrong dat vluchten niet mogelijk was. Door de onvermijdelijke zonsopgang moest ik binnen de grenzen van Moonlight Bay blijven en de waanzin die ik in de pastorie van Sint-Bernadette had aangetroffen lag in iedere hoek van de stad op de loer.

Sterker nog, ik probeerde te vluchten voor een gevaar waaraan niet te ontkomen viel, ook al zou ik naar het meest afgelegen eiland of de hoogste bergtop ter wereld vliegen. Waar ik ook heen zou gaan, overal zou ik dat met me meedragen wat ik het ergste vreesde: de drang om de waarheid te willen weten. Ik was niet alleen bang voor de antwoorden die ik zou krijgen als ik vragen over mijn moeder zou stellen. Ik was nog veel banger voor de vragen zelf, want alleen al die vragen, of ik er uiteindelijk nu antwoord op kreeg of niet, zouden mijn leven voorgoed veranderen.

29

Op een bankje in het plantsoen op de hoek van Palm Street en Grace Drive keken Orson en ik naar een kunstwerk. Het was een stalen kromzwaard dat op twee op hun kant staande dobbelstenen van wit marmer balanceerde; de stenen stonden weer op een voorstelling van de aardbol in glanzend blauw marmer; terwijl die weer stond op een onbestemde vorm van gegoten brons die leek op een hondendrol.

Dit kunstwerk stond al drie jaar in het midden van het plantsoen, omgeven door een zacht klaterende fontein. We hadden hier al menige avond gezeten en nagedacht over de diepere zin van deze creatie; we werden erdoor geïntrigeerd, gesticht en geprikkeld, maar we werden er niet echt vrolijker van.

Aanvankelijk dachten we dat de betekenis duidelijk was. Het kromzwaard symboliseert de oorlog of de dood. De dobbelstenen stellen het lot voor. De blauwe marmeren bol, de planeet aarde, is een symbool van het leven. Voeg alles bijeen en je hebt een definitie van het mens-zijn: we leven of sterven volgens de grillen van het lot en ons leven op aarde wordt bepaald door het kille toeval. De bronzen hondendrol onderaan is een minimalistische variatie op hetzelfde thema: Het Leven Is Shit.

Diverse andere geleerde theorieën volgden op die eerste. Zo zou het kromzwaard helemaal geen kromzwaard maar een halve maan zijn. De dobbelstenen zouden suikerklontjes kunnen voorstellen. En de blauwe bol is niet moeder aarde, maar een kegelbal. De verschillende vormen kunnen op eindeloos veel manieren worden geïnterpreteerd, maar in het bronzen gietsel valt onmogelijk iets anders te zien dan hondenpoep.

Beschouwd als maan, suikerklontjes en kegelbal is dit meesterwerk misschien een waarschuwing dat onze hoogste aspiraties (reiken naar de maan) niet kunnen worden vervuld als we ons lichaam straffen en onze geest belasten door het eten van te veel zoetigheid, of als we het aan onze rug krijgen omdat we veel te hard ons best doen in één worp alle kegels omver te werpen. De bronzen hoop is dus een waarschuwing tegen de uiteindelijke gevolgen van slechte eetgewoonten in combinatie met fanatiek kegelen: Het Leven Is Shit.

Er staan vier bankjes langs het brede ronde wandelpad om de fontein met het kunstwerk. Orson en ik hebben de sculptuur van alle kanten bestudeerd.

Vanwege bezuinigingen laat de gemeente de verlichting in het plantsoen om middernacht automatisch doven. Ook de fontein is ’s nachts uit. Het zachte geklater van het water nodigt uit tot meditatie en we zouden willen dat het de hele nacht doorging. Maar al zou ik geen XP’er zijn, dan zouden we toch liever geen licht in het plantsoen willen. Het licht van de straatlantaarns is ruim voldoende en zeer geschikt om het kunstwerk bij te bestuderen, terwijl een lekkere dichte mist ook enorm kan bijdragen aan je waardering voor de visie van de kunstenaar.

Voordat het kunstwerk daar werd geplaatst, had er meer dan een eeuw een eenvoudig bronzen beeld van Junipero Serra op de sokkel in het midden van de fontein gestaan. Serra was een Spaanse missionaris die tweehonderdvijftig jaar geleden naar de indianen in Californië was gezonden; hij was degene die het netwerk van missieposten opzette die tegenwoordig historische monumenten zijn en als trekpleisters fungeren voor cultuurminnende toeristen. De ouders van Bobby en een groep gelijkgestemde inwoners van Moonlight Bay hadden een comité gevormd dat zich beijverde voor de verwijdering van het beeld van Junipero Serra, met het argument dat een religieuze figuur niet thuishoort in een openbaar plantsoen dat met gemeenschapsgeld wordt onderhouden. Scheiding van kerk en staat. De Amerikaanse grondwet, meenden ze, was op dat punt heel duidelijk.

Wisteria Jane (Milbury) Snow – Wissy voor haar vrienden, mam voor mij – leidde het comité dat het beeld van Serra juist wilde behouden, ondanks het feit dat ze een wetenschapster was en een rationalist. ‘Als een gemeenschap, om welke redenen dan ook, haar verleden uitvlakt,’ zei ze, ‘kan ze ook geen toekomst hebben.’

Mijn moeder verloor het debat, Bobby’s ouders wonnen.

Op de avond dat het besluit werd genomen, ontmoetten Bobby en ik elkaar in een van de plechtigste momenten van onze lange vriendschap. We wilden vaststellen of de familie-eer en de heilige verplichtingen van de bloedbanden van ons een genadeloze en wrede vete eisten – in de stijl van de bloedwraak op Sicilië – tot zelfs onze verste achterachterneven en ten minste een van ons beiden onder de groene zoden lagen. Nadat we genoeg bier hadden gedronken om helder te kunnen denken, vonden we dat het uitgesloten was om een behoorlijke vete te onderhouden en daarnaast toch de tijd vinden om alle glasheldere, pompende waterbergen te besurfen die de goede zee naar de kust zond. Om maar te zwijgen van de tijd die we kwijt zouden zijn aan duels en moorden, en die we beter konden besteden aan het lonken naar meisjes in tangaslips.

Ik toetste Bobby’s nummer in op mijn telefoon.

Ik draaide het volume iets hoger, zodat Orson beide kanten van de conversatie kon volgen. Toen tot me doordrong wat ik deed, wist ik dat ik onbewust de meest bizarre mogelijkheid van het Wyvern-project als vaststaand feit geaccepteerd had, al bleef ik nog doen of ik mijn twijfels had.

Bobby nam snel op. ‘Ga weg.’

‘Slaap je?’

‘Ja.’

‘Ik zit hier in ons Het-Leven-Is-Shitplantsoen.’

‘Kan mij dat wat schelen?’

‘Er is flink wat rottigheid geweest nadat ik bij je was.’

‘Dat komt door de salsasaus op die kiptaco’s,’ zei hij.

‘Ik kan er door de telefoon niets over zeggen.’

‘Mooi zo.’

‘Ik maak me zorgen om je,’ zei ik.

‘Dat is lief.’

‘Je bent werkelijk in gevaar, Bobby.’

‘Ik heb echt mijn tandjes goed gepoetst, mammie.’

Orson gromde geamuseerd. Dat zat er dik in.

‘Ben je nu wakker?’ vroeg ik Bobby.

‘Nee.’

‘Volgens mij sliep je helemaal niet toen ik belde.’

Hij zweeg even. Toen zei hij: ‘Nou, er is al de hele nacht een griezelfilm aan de gang sinds je weg bent.’

‘De Apenplaneet?’ raadde ik.

‘Op een beeldscherm van driehonderdzestig graden in het rond.’

‘Wat doen ze?’

‘Ach, je weet wel, de bekende apenstreken.’

‘Niets dreigenders?’

‘Ze vinden zichzelf heel geestig. Eentje zit op dit moment door het raam een lange neus naar me te trekken.’

‘Ja, maar was jij niet begonnen?’

‘Ik heb het gevoel dat ze me net zo lang uitdagen tot ik weer naar buiten ga.’

Ik schrok en zei: ‘Niet doen.’

‘Ik ben niet achterlijk,’ zei hij zuur.

‘Sorry.’

‘Ik ben een klootzak.’

‘Dat klopt.’

‘Er is een hemelsbreed verschil tussen een achterlijke en een klootzak.’

‘Dat snap ik ook wel.’

‘Dat vraag ik me af.’

‘Heb je je geweer?’

‘Jezus, Snow! Ik zei toch dat ik niet achterlijk ben?’

‘Als we op deze hoge golf tot zonsopgang overeind blijven, denk ik dat we het wel tot de volgende zonsondergang redden.’

‘Ze zitten nu op het dak.’

‘Wat doen ze?’

‘Weet ik niet.’ Hij zweeg even om te luisteren. ‘Minstens twee. Ze rennen heen en weer. Misschien zoeken ze een mogelijkheid om binnen te dringen.’

Orson sprong ongerust van de bank en ging gespannen staan luisteren, met één oor omhoog. Hij leek wat hondenpretenties te willen laten vallen, als mij dat niet stoorde.

‘En kunnen ze via het dak binnendringen?’ vroeg ik Bobby.

‘De ventilatieopeningen van de badkamer en de keuken zijn gelukkig niet groot genoeg voor die rotkrengen.’

Gezien alle andere luxevoorzieningen in Bobby’s huis, was het verbazingwekkend dat een open haard ontbrak. Maar Corky Collins, voorheen Toshiro Tagawa, had waarschijnlijk geen open haard gewild omdat het op die harde stenen niet goed toeven is met een stel naakte meisjes van het strand. In een warm bubbelbad daarentegen wel. Dankzij zijn oversekste geest hadden de apen nu geen schoorsteen om zich doorheen te laten zakken.

‘Ik moet snel nog wat speurwerk doen voor het licht wordt,’ zei ik.

‘Denk je dat het wat oplevert?’ vroeg Bobby.

‘Ik ben er heel goed in. Zodra het dag is, ga ik naar Sasha’s huis en ik blijf daar. Zodra het morgen donker is, komen we samen naar je toe.’

‘Moet ik dan wéér koken?’

‘We nemen wel pizza mee. Hoor eens, we krijgen het zwaar te verduren, denk ik. Een van ons, in ieder geval. En de enige manier om daar wat tegen te doen is bij elkaar blijven. Probeer morgen overdag zoveel mogelijk te slapen. Het kan morgenavond behoorlijk gaan spoken, daar bij jou op de punt.’

‘Dus je hebt al wat houvast?’ vroeg Bobby.

‘Er is geen houvast.’

‘Je klinkt niet zo positief als Miss Marple.’

Ik wilde niet tegen hem liegen, net zomin als tegen Orson of Sasha. ‘Er is geen oplossing. Het is niet mogelijk om alles netjes in een zak te stoppen en die dicht te naaien. Wat er hier ook gaat gebeuren, we zullen er tot onze dood mee moeten leven. Maar misschien kunnen we iets bedenken om overeind te blijven op de golf, al is het een afschuwelijk, monsterlijk ding.’

Bobby zweeg even en vroeg: ‘Wat is er mis, makker?’

‘Dat heb ik je toch net verteld?’

‘Niet alles.’

‘Ik zei al dat ik niet alles door de telefoon kan zeggen.’

‘Ik heb het niet over de details. Ik heb het over jou.’

Orson legde zijn kop op mijn knieën, alsof hij dacht dat het mij zou troosten zijn vacht te strelen en hem achter zijn oren te krabbelen. Dat was ook zo. Het helpt altijd. Een goede hond is een medicijn tegen zwaarmoedigheid en veel beter tegen de stress dan valium.

‘Je doet onverschillig,’ zei Bobby, ‘maar dat ben je niet.’

‘Bob Freud, buitenechtelijk kleinzoon van Sigmund.’

‘Kom maar op mijn divan liggen.’

Ik streek over Orsons vacht in een poging mijn zenuwen te kalmeren. Zuchtend zei ik: ‘Nou eh, waar het zo’n beetje op neerkomt is dat mijn moeder misschien de wereld heeft vernietigd.’

‘Niet zo best.’

‘Nee, hè?’

‘Dat onderzoek van haar?’

‘Genetica.’

‘Ik heb je nog gewaarschuwd dat je niet moet proberen om je stempel op de wereld te drukken.’

‘Ik denk dat het nog erger is. Ik denk dat ze aanvankelijk iets wilde zoeken om me te kunnen helpen.’

‘Het einde van de wereld, hè?’

‘Het einde van de wereld zoals wij die kennen,’ zei ik, denkend aan de omschrijving van Roosevelt Frost.

‘De moeder van Bruintje Beer hield het bij taarten bakken.’

Ik lachte. ‘Wat zou ik zonder jou moeten, kerel?’

‘Ik heb maar één keer iets belangrijks voor je gedaan.’

‘En dat. is?’

‘Ik heb je geleerd alles in perspectief te zien.’

Ik knikte. ‘Wat wel en wat niet van belang is.’

‘Het meeste is niet van belang,’ herinnerde hij me.

‘Dit ook niet?’

‘Ga naar bed met Sasha. Zorg dat je goed slaapt. We maken er morgenavond een geweldig etentje van. We laten ons geen apenkooi stoven. We surfen op golven van honderd meter hoog. Over een week is je moeder in je hart gewoon weer je eigen moeder … als je dat tenminste wilt.’

‘Misschien,’ zei ik weifelend.

‘Kwestie van instelling, makker. Dat geldt voor alles.’

‘Ik zal mijn best doen.’

‘Eén ding verbaast me trouwens.’

‘En dat is?’

‘Die moeder van jou moet echt wóédend zijn geweest toen ze de strijd verloor om dat beeld in het plantsoen.’

Bobby verbrak de verbinding en ik ook.

Was dat nu echt een verstandige opvatting? Stug volhouden dat het meeste in het leven niet serieus moet worden genomen? Het leven altijd maar beschouwen als een kosmische grap? Slechts vier principes hebben? Een: doe anderen zo weinig mogelijk kwaad. Twee: wees er altijd voor je vrienden. Drie: wees verantwoordelijk voor jezelf en vraag niets van anderen. Vier: maak zoveel mogelijk plezier. Hecht alleen waarde aan de mening van degenen die je dierbaar zijn. Probeer geen stempel op de wereld te drukken. Laat de wereldproblemen langs je afglijden en verbeter daarmee je spijsvertering. Laat het verleden met rust. Maak je geen zorgen om de toekomst. Leef nu. Vertrouw op het doel van je bestaan en laat de zin ervan naar jou komen in plaats van er wanhopig naar op zoek te gaan. Als het leven je een klap geeft, val dan om … van het lachen. Benut de golf, jongen.

Volgens die regels leeft Bobby en ik ken geen tevredener en evenwichtiger mens dan hij.

Ik probeer te leven zoals Bobby Halloway, maar ik slaag daar niet zo goed in als hij. Soms sla ik met armen en benen als ik zou moeten drijven. Ik ben te veel bezig om het leven onder controle te houden en te weinig om me door het leven te laten verrassen. Misschien doe ik niet genoeg mijn best om als Bobby te leven. Of misschien probeer ik het juist te hard.

Orson liep naar de vijver rondom het kunstwerk. Luidruchtig lebberde hij van het heldere water en hij genoot kennelijk van de smaak en de frisheid.

Ik herinnerde me die avond in juli in onze achtertuin toen hij naar de sterren had zitten staren en in uiterste somberheid was vervallen. Ik kon niet goed beoordelen hoeveel intelligenter Orson was dan een gewone hond. Maar omdat zijn intelligentie door het project in Wyvern op een of andere wijze was vergroot, begreep hij veel meer dan een hond van nature doet. Op die avond in juli had hij, misschien voor het eerst, zijn revolutionaire mogelijkheden ontdekt, maar daarmee ook de gruwelijke beperkingen die hij als hond had, met het gevolg dat hij in een draaikolk van neerslachtigheid terecht was gekomen die vrijwel voortdurend aan hem trok. Intelligentie bezitten maar niet een ingewikkeld strottenhoofd en andere fysieke eigenschappen die het spreken mogelijk maken, intelligentie bezitten maar geen handen om mee te schrijven of werktuigen te maken, intelligentie bezitten maar gevangenzitten in een lichaam dat je nooit en te nimmer in staat zal stellen om die intelligentie ten volle te benutten: dat moest gelijk staan met een mens die doofstom en zonder ledematen geboren is.

Ik keek nu met verbazing naar Orson en met een nieuwe waardering voor zijn moed, en ook met een tederheid die ik nooit eerder voor iemand hier had gevoeld.

Hij kwam terug van de vijver, likte de druppels van zijn bek en grinnikte vergenoegd. Hij kwispelstaartte vrolijk toen hij zag dat ik naar hem keek, blij met mijn aandacht, of gewoon blij om bij me te zijn op deze vreemde nacht.

Ondanks al zijn beperkingen en alle redenen om zijn leven lang de pest in te hebben, was mijn hond nota bene beter in staat de levensfilosofie van Bobby Halloway toe te passen dan ik.

Heeft Bobby een verstandige levensstrategie? En Orson? Op een goede dag hoop ik oud en wijs genoeg te zijn om volgens hun filosofie te kunnen leven.

Ik stond op van de bank en wees naar het kunstwerk. ‘Geen kromzwaard. Geen maan. Het is gewoon de grijns van de onzichtbare Cheshirekat uit Alice in Wonderland.’

Orson keerde zich om en staarde naar het meesterwerk.

‘Geen dobbelstenen. Geen suikerklontjes,’ vervolgde ik. ‘Het zijn twee “word-kleiner”- of “word-groter”-pillen die Alice in het verhaal slikte.’

Orson overwoog dit belangstellend. Hij had op video een tekenfilmversie van het klassieke verhaal gezien.

‘Geen symbool van de aarde. Geen blauwe kegelbal. Een groot blauw oog. Voeg dat allemaal bijeen en wat krijg je dan?’

Orson keek me vragend aan.

‘De grijns van de kat is de kunstenaar die zich rotlacht om de naïevelingen die diep voor hem in de buidel hebben getast. De pillen stellen de drugs voor die hij had geslikt om deze schroothoop in elkaar te flansen. Het blauwe oog is van hem, en de reden dat je het andere niet ziet komt omdat hij ermee knipoogt. De bronzen hoop onderaan is natuurlijk hondenpoep, bedoeld als een scherpe kritiek op zijn werk, want zoals iedereen weet zijn honden de gevoeligste critici.’

Als de kracht waarmee hij met zijn staart kwispelde een betrouwbare graadmeter was, dan wist Orson deze interpretatie geweldig te waarderen.’

Hij draafde de hele vijver rond en bekeek het kunstwerk van alle kanten.

Misschien ben ik niet ter wereld gekomen om andere mensen, door over mijn leven te schrijven, een beter inzicht in het hunne te geven – wat ik op ogenblikken van extreme eigendunk graag zou willen geloven. In plaats van ernaar te streven mijn stempel op het wereldgebeuren te drukken, al is het nog zo klein, zou ik misschien in overweging moeten nemen dat mijn enige doel hier is Orson te amuseren; niet als zijn baasje maar als zijn liefhebbende broeder, om zijn vreemde en gecompliceerde leven zo gemakkelijk, zo plezierig en zo waardevol mogelijk te maken. Dit doel zou net zo zinnig zijn als dat van de meeste mensen en nobeler dan dat van sommige anderen.

Het kwispelen van zijn staart deed me evenveel genoegen als hij had vanwege mijn laatste beschouwing over het kunstwerk. Ik keek op mijn horloge. Over minder dan twee uur zou het licht worden.

Ik wilde nog twee bezoeken afleggen voordat het zonlicht me naar binnen joeg. Eerst naar Fort Wyvern.

Van het plantsoen op de hoek van Palm Street en Grace Drive in het zuidoostelijke deel van Moonlight Bay is het op de fiets nauwelijks tien minuten naar Fort Wyvern, zelfs in een rustig tempo om je trouwe viervoeter niet te vermoeien. Ik ken een kortere weg via een duiker onder Highway 1 door; daarachter ligt een open betonnen afvoergeul van drie meter breed die tot op het militaire terrein doorloopt, ook achter de metalen omheining met prikkeldraad die het hele terrein omsluit.

Overal langs die omheining en ook op het terrein van Fort Wyvern zelf, staan rood-zwarte borden met verboden toegang op straffe van een boete van maar liefst tienduizend dollar en een jaar gevangenisstraf. Ik heb die. waarschuwingen altijd aan mijn laars gelapt, voornamelijk omdat ik weet dat geen enkele rechter iemand in mijn toestand voor zo’n lichte overtreding naar de gevangenis zal sturen. En ik kan die tienduizend dollar best betalen als het tot een veroordeling zou komen.

Anderhalf jaar geleden, kort nadat Wyvern officieel werd gesloten, heb ik met een metaalschaar onder in het hek bij de afvoergeul een gat geknipt. Ik kon de verleiding om het uitgestrekte terrein te verkennen niet weerstaan.

Als u zich verbaast over mijn opwinding – en bedenk dan wel dat ik toen geen avontuurlijke jongen was maar een man van zesentwintig – bent u zelf waarschijnlijk in staat om een vliegtuig naar Londen te nemen, in een opwelling naar Puerto Vallarta te zeilen of op de Oriënt Express van Parijs naar Istanboel te stappen. U heeft waarschijnlijk een rijbewijs en een auto. U heeft waarschijnlijk niet uw hele leven binnen de grens van een stad met twaalfduizend inwoners moeten doorbrengen en niet alleen in de nacht de straat op gekund zodat u inmiddels ieder hoekje en gaatje van de stad kent als uw broekzak. Daardoor bent u waarschijnlijk niet buitengewoon dol op nieuwe gebieden, nieuwe ervaringen. Hopelijk gunt u me die kleine genoegens.

Fort Wyvern, genoemd naar generaal Harrison Blair Wyvern, een veelvuldig onderscheiden held uit de Eerste Wereldoorlog, werd in 1939 opgezet als opleidingsbasis en bevoorradingsdepot. Het beslaat ruim vijfduizend hectare, waarmee het niet de grootste maar ook niet de kleinste militaire basis van Californië was. Tijdens de Tweede Wereldoorlog herbergde Fort Wyvern een opleidingscentrum voor tankeenheden. Het bood opleidingsmogelijkheden voor het besturen en onderhouden van alle mogelijke rupsbandvoertuigen die in gebruik waren op de slagvelden in Europa en Azië. Onder de militaire paraplu van Wyvern ressorteerden ook de allerbeste opleidingen op het gebied van het onschadelijk maken van explosieven, sabotage, veldartillerie, legerartsenij, militaire strategie, codetaal en daarnaast nog de basisopleiding van tienduizenden infanteristen. Binnen de omheining bevonden zich schietbanen, een uitgebreid netwerk bunkers voor munitieopslag, een vliegveld en meer gebouwen dan in de hele stad Moonlight Bay.

Op het hoogtepunt van de Koude Oorlog bedroeg het aantal actieve personeelsleden in Fort Wyvern officieel 36.400. Er waren ook 12.904 toeleveranciers en het burgerpersoneel bestond uit meer dan vierduizend mensen. De loonkosten voor de militairen alleen al bedroegen jaarlijks meer dan zevenhonderd miljoen dollar en de uitgaven aan de toeleveringsbedrijven bedroegen per jaar meer dan honderdvijftig miljoen dollar.

Toen Wyvern dicht moest op aanbeveling van de Commissie Sluiting en Reorganisatie Legerbases was dat een harde klap voor de economie in de wijde omgeving, zo hard, dat de plaatselijke middenstanders er niet van konden slapen en hun baby’s ’s nachts huilden uit angst geen studiebeurs te kunnen krijgen tegen de tijd dat ze die nodig hadden, kbay raakte bijna een derde van de vaste luisteraars kwijt en meer dan de helft van de mensen die ’s nachts op de zender afstemden. Daardoor moest het personeel inkrimpen. Als gevolg daarvan had Sasha nu een dubbelfunctie als nachtpresentator en algemeen manager en maakte Doogie Sassman acht overuren per week tegen het basisuurloon, zonder een teken van protest zijn getatoeëerde biceps ballend.

Zeker niet voortdurend, maar wel regelmatig werden er op het terrein van de basis bouwprojecten opgezet die in de categorie Zeer Geheim vielen. De aannemers en hun bouwvakkers moesten geheimhouding zweren en riskeerden hun leven lang een zware straf wegens landverraad vanwege een eventuele verspreking. Volgens de geruchten werd Fort Wyvern op grond van zijn historische betekenis als militaire opleidingsbasis uitgekozen als locatie voor een enorm laboratorium voor onderzoek naar chemische en biologische wapens. Voor dat doel werd een uitgestrekt ondergronds complex gebouwd met schuilkelders en alle mogelijke voorzieningen.

Met het oog op de gebeurtenissen van de afgelopen twaalf uur meende ik dat er wel enige waarheid in die geruchten stak, al heb ik nooit enig bewijs van het bestaan van zo’n ondergronds bedrijf kunnen vinden.

De verlaten basis biedt een al even verbazingwekkende als angstaanjagende aanblik; de gedachte dat daar ooit een laboratorium voor cryobiologische oorlogvoering was gevestigd stemt meer dan wat ook tot nadenken over de dwalingen van de menselijke geest. Ik beschouw Fort Wyvern zoals het er nu uitziet als een macaber pretpark met veel verschillende attracties, net als in Disneyland, met dit verschil dat slechts één bezoeker, vergezeld door zijn trouwe hond, er toegang heeft.

Dodenstad is een van mijn favoriete attracties.

Zo noem ik het, want zo heette het niet toen Fort Wyvern nog volop in bedrijf was. Dodenstad bestaat uit meer dan drieduizend eengezinswoningen en twee-onder-een-kapbungalows waarin gehuwde dienstplichtige militairen en hun gezinnen woonden als ze dat zelf verkozen. In architectonisch opzicht hebben deze eenvoudige panden weinig aantrekkelijks en ze zijn allemaal identiek; ze boden de bewoners, meestal jonge gezinnen, gedurende een paar jaar in de perioden waarin Amerika oorlog voerde een minimum aan comfort. Maar ondanks hun uniforme uiterlijk zijn het aangename woningen en als je door de lege kamers loopt, krijg je toch het gevoel dat het leven er best om uit te houden was, met vrijen en lachen en bezoek van vrienden.

Tegenwoordig liggen de straten van Dodenstad, destijds opgezet als de coördinaten op een militaire stafkaart, vol stof, vuil en verdorde planten, zoals tumbleweed, dat wacht op de wind. Na de voorjaarsregens wordt het gras al gauw bruin en dat blijft de rest van het jaar zo. De struiken zijn verdord en de meeste bomen zijn dood, zodat hun bladerloze takken nog zwarter lijken dan de nachtelijke hemel waarnaar ze hun klauwen lijken uit te steken. Muizen hebben het rijk alleen in de huizen en vogels nestelen op de afdakjes boven de voordeuren en schilderen de stoep wit met hun uitwerpselen.

Je zou verwachten dat de gebouwen worden behouden vanwege de reële mogelijkheid dat ze ooit nog eens nodig zijn of dat ze vakkundig met de grond gelijk worden gemaakt, maar voor beide oplossingen is geen geld. De gebouwen zijn minder waard dan wat het kost om de boel op te knappen, zodat geen enkele aannemer belangstelling toont voor die klus. Voorlopig zijn ze overgeleverd aan de elementen, zoals de beruchte spooksteden uit de tijd van de goudkoorts.

Als je door Dodenstad loopt, krijg je het gevoel dat de hele wereldbevolking door een dodelijke ziekte is weggevaagd en dat je de enige overlevende bent op deze aardbol. Of dat je gek bent geworden en nog slechts in een grimmige fantasie bestaat, omringd door mensen die je weigert te zien. Of dat je dood bent en in de hel bent beland, veroordeeld tot eeuwige afzondering. Als je een paar schurftige coyotes tussen de huizen ziet rondscharrelen, met ingevallen flanken, lange tanden en vurige ogen, lijken dat demonen en valt het je niet moeilijk in het bestaan van een mythologische onderwereld te geloven. Maar als je vader hoogleraar literatuur was en als je gezegend of behept bent met een ongebreidelde fantasie, kun je je duizend-en-één scenario’s voorstellen bij zo’n plek.

Op die avond in maart fietste ik door de straten van Dodenstad maar ik stopte nergens. De mist was hier nog niet doorgedrongen en de droge lucht hier was warmer dan de vochtige nevel langs het strand. De maan was al onder maar de sterren fonkelden helder, zodat het een ideale nacht voor sightseeën was. Om deze ene attractie in pretpark Wyvern grondig te onderzoeken heb je echter wel een hele week nodig.

Ik had niet het gevoel dat ik werd bespied. Na wat ik in de afgelopen uren te weten was gekomen, begreep ik dat ik bij vorige bezoeken wel degelijk was gevolgd.

Achter Dodenstad liggen tal van kazernes en andere gebouwen. Een ooit prachtige kantine, een kapper, een stomerij, een bloemist, een bakkerij, een bank. De uithangborden waren nu verveloos en smerig. Een kinderdagverblijf. De kinderen van de militairen gingen in Moonlight Bay naar de middelbare school, maar hier waren een kleuter- en een basisschool. De planken in de bibliotheek bevatten slechts spinnenwebben en één vergeten exemplaar van The Catcher in the Rye. Tandartspraktijken en klinieken. Een bioscoop met één raadselachtig woord op het film-titelbord: WHO. Een kegelbaan. Een openluchtzwembad van Olympische afmetingen, leeg en gebarsten en vol rommel. Een fitnesscentrum. In de stallen, waar geen paard meer staat, zwaaien de onafgesloten staldeuren bij iedere windvlaag met veel onheilspellend geknars en gekraak open en dicht. Een door onkruid overwoekerd sportveld, en van het rottende karkas van een bergleeuw dat al een jaar in het doel lag, is uiteindelijk niet meer over dan een geraamte.

Voor geen van die dingen interesseerde ik me nu. Ik fietste door naar het hangarachtige gebouw op het terrein boven het ondergrondse labyrint waar ik een halfjaar geleden de pet met het opschrift ‘Mystery Train’ had gevonden.

Op de bagagedrager van mijn fiets zit altijd een zwaailicht geklemd dat drie standen heeft. Ik zette mijn fiets tegen de hangar en haalde de lamp van de bagagedrager.

Orson vindt Fort Wyvern afwisselend angstaanjagend en fascinerend, maar ongeacht zijn reactie blijft hij altijd braaf aan mijn zijde. Die nacht was hij zichtbaar bang, maar hij aarzelde of jankte niet.

De kleinere toegangsdeur in een van de reusachtige hangardeuren was niet op slot. Ik knipte de lamp aan en ging naar binnen. Orson volgde op de voet.

De hangar grenst niet aan het vliegveld en het is onwaarschijnlijk dat er ooit vliegtuigen zijn gestald of gerepareerd. Langs de zoldering loopt een rails waarlangs een mobiele kraan, reeds lang verdwenen, van het ene eind van de hangar naar het andere bewoog. Te oordelen naar de imposante hoeveelheid stalen steunen van de complexe rails kon de kraan enorme gewichten verplaatsen. Er zitten nu nog stalen platen die op het beton zijn geklonken waarop destijds gigantische machines moeten hebben gestaan. Hier en daar bevinden zich merkwaardig gevormde, in de vloer verzonken bakken; ze zijn nu leeg, maar er lijken allerlei hydraulische machines voor onbekende doeleinden in te hebben gezeten.

Door het knipperlicht van mijn lamp verschenen er geometrische patronen van schaduw en licht die van de kraanrails wegsprongen. Als ideogrammen van een vreemde taal projecteerden ze tekens op de muren en op het gebogen stalen vlechtwerk van het dak waardoor zichtbaar werd dat de helft van de ramen in de dakbeuken was gebroken.

Ik kreeg het beklemmende gevoel in een lege kerk te staan en niet in een verlaten werkplaats. De resten olie en chemicaliën op de vloer hadden een sterke, wierookachtige lucht. De doordringende kou was niet alleen fysiek, maar ook geestelijk voelbaar, alsof dit een ontheiligde plek was.

In een hal in een hoek van de hangar bevonden zich een trap en een grote liftschacht waaruit het mechanisme en de lift zelf waren verwijderd. Zeker wist ik het niet, maar te oordelen naar de sporen die door de slopers waren achtergelaten leek de ingang van de hal vroeger in een andere ruimte gelegen te hebben; ik vermoedde dat het bestaan van de trap en de lift voor het merendeel van het personeel dat in de hangar werkzaam was geweest geheim was gehouden.

Bovenaan de trap waren nog een formidabele stalen deurlijst en een drempel, maar de deur zelf ontbrak. Met mijn zwaailicht verjoeg ik spinnen en pissebedden van de treden en ik ging Orson voor naar beneden door een laag stof waarin geen andere voetsporen te zien waren dan die wij er zelf bij vorige gelegenheden hadden achtergelaten.

De trap leidt langs drie ondergrondse verdiepingen, elk met veel meer voetafdrukken dan de hangar boven. Dit web van gangen en raamloze vertrekken was zorgvuldig ontdaan van alles wat maar de minste aanwijzing kon geven omtrent de aard van het werk dat hier ooit werd gedaan. Tot op het kale beton was alles weggesloopt, zelfs de kleinste onderdelen van de luchtverversing en de leidingen waren ruw verwijderd.

Ik heb het gevoel dat die radicale ontmanteling slechts ten dele wordt verklaard door hun wens om de bestemming van het gebouw geheim te houden. Volgens mij, maar dat is nattevingerwerk, hebben ze deels uit schaamte alle sporen zo grondig uitgewist.

Toch geloof ik niet dat dit het laboratorium voor chemisch-biologische oorlogvoering is waar ik het eerder over had. Aangezien daarvoor totale isolatie nodig is, ligt dat ondergrondse complex vast en zeker in een zeer afgelegen hoek van Fort Wyvern die aanzienlijk groter is dan deze drie immense verdiepingen, listiger verborgen en veel dieper onder de grond.

Bovendien is díé faciliteit kennelijk nog in bedrijf.

Niettemin ben ik ervan overtuigd dat in de ruimten onder de hangar gevaarlijke en uitzonderlijke activiteiten plaatsvonden. De meeste ruimten, tot op het kale beton ontmanteld, hebben vormen die zowel verbazingwekkend als zwaar verontrustend zijn, vanwege hun bizarre karakter.

Een van die merkwaardige ruimten bevindt zich op de laagste verdieping, waar nog geen stof ligt, in het midden van het grondplan, omringd door gangen en kleinere vertrekken. Het is een reusachtig eivormig ovaal met een lengtedoorsnede van veertig meter en een grootste dwarsdoorsnede van bijna twintig meter; die aan beide kanten taps toeloopt. De muren, de zoldering en de vloer lopen rond, zodat je het gevoel hebt in de lege schaal van een reuzenei te staan.

Je komt er binnen via een kleine aangrenzende ruimte die waarschijnlijk ooit een luchtsluis is geweest. In plaats van een deur moet er een luik in hebben gezeten; de enige opening in de eivormige ruimte is een rond gat van anderhalve meter in doorsnede.

Ik stapte met Orson over de verhoogde, gebogen drempel en liep door de opening waarbij ik het zwaailicht langs de muur om ons heen liet gaan. Als altijd verbaasde ik me weer: anderhalve meter dik, ter plaatse gegoten, gewapend beton.

In het reusachtige ei is het ononderbroken gladde oppervlak van de muren, de vloer en de zoldering bekleed met een melkachtige, vaag goudglanzende en doorschijnende laag van minstens acht centimeter dik. Het lijkt glas maar dat is het niet, want het is onbreekbaar en als je er hard op slaat klinkt het als een gong. Bovendien is er nergens een naad te bekennen.

Dit onbekende materiaal blinkt als een spiegel en lijkt zo glad als nat porselein. Het zwaailicht schijnt trillend en flakkerend over deze laag, doet de kleine goudkleurige spiraaltjes erin opvlammen en doet het oppervlak blinken. Toch was het materiaal helemaal niet glad toen we naar het midden van het ei liepen.

De rubberzolen van mijn schoenen piepten nauwelijks. Orsons nagels maakten een teer elfengeluid en klonken op de vloer als vingerbelletjes.

Op deze nacht van mijn vaders dood, de nacht der nachten, wilde ik terug naar de plek waar ik mijn ‘Mystery Train’-pet de vorige herfst had gevonden. De pet had midden in het eivormige vertrek gelegen, het enige voorwerp dat in het complex onder de hangar was achtergebleven.

Ik had het idee dat de pet gewoon was vergeten door de laatste medewerker of opzichter die er had rondgelopen. Nu vermoedde ik dat onbekenden in die oktobernacht hadden geweten dat ik er rondneusde, dat ze me van de ene naar de andere verdieping waren gevolgd zonder dat ik het merkte en dat ze de pet daar snel hadden neergelegd met de bedoeling dat ik die zou meenemen. Als dat zo was, leek het niet zozeer een plagerij of hatelijkheid als wel een begroeting, misschien zelfs een vriendelijk gebaar. Mijn intuïtie zei me dat de woorden Mystery Train iets met mijn moeders werk te maken hadden. Eenentwintig maanden na haar dood had iemand me de pet gegeven omdat die een schakel met haar vormde; het moest iemand zijn geweest die bewondering voor mijn moeder had en respect voor mij omdat ik haar zoon ben.

Ik wilde maar al te graag geloven dat er mensen bij deze schijnbaar ondoorzichtige samenzwering betrokken waren die mijn moeder niet als een crimineel beschouwden en die mij vriendelijk gezind waren, zelfs al hadden ze geen ontzag voor me, zoals Roosevelt met stelligheid had beweerd. Ik wilde graag geloven dat er ook goede figuren tussen liepen, niet alleen slechte, want als ik te weten zou komen wat mijn moeder had gedaan om de huidige wereld te vernietigen, wilde ik die informatie liever horen van mensen die ervan overtuigd waren dat haar bedoelingen in ieder geval goed waren geweest.

Ik wilde de waarheid niet horen uit de mond van mensen die aan mijn moeder dachten als ze mij zagen en dan vol verbittering als een beschuldigende vloek spuwden: Jij!

‘Is hier iemand?’ riep ik.

Mijn woorden spiraalden in beide richtingen langs de muren van het eivormige vertrek en kwamen als twee verschillende echo’s bij me terug, in ieder oor een.

Orson gromde vragend mee. Het zachte geluid gleed langs de gebogen oppervlakken als een fluisterend briesje over het water.

We kregen geen van beiden antwoord.

‘Ik ben niet uit op wraak,’ verklaarde ik. ‘Dat stadium ben ik voorbij.’

Geen reactie.

‘Ik ben zelfs niet meer van plan om in een andere stad naar de politie te gaan. Het is te laat om te herstellen wat er gebeurd is. Dat aanvaard ik.’

De echo van mijn stem stierf langzaam weg. Zoals wel vaker vulde de eivorm zich met een griezelige stilte die zo dik leek als water.

Ik wachtte een minuut en verbrak de stilte weer. ‘Ik wil niet dat Moonlight Bay, inclusief mezelf en mijn vrienden, zonder goede reden van de kaart wordt geveegd. Het enige dat ik nu wil is weten waarom!’

Niemand nam de moeite me uit de droom te helpen.

Nou ja, ik was ook maar op de gok hierheen gekomen. Teleurgesteld was ik niet. Ik sta mezelf maar hoogst zelden toe ergens teleurgesteld over te zijn. Wat ik in mijn leven heb geleerd is geduld hebben.

Boven deze door mensenhanden gemaakte grotten naderde de ochtendschemer snel, en ik kon niet langer in Fort Wyvern blijven. Ik moest nog één belangrijk bezoekje afleggen voordat ik me in Sasha’s huis kon terugtrekken voor de tirannie van de dodelijke zon.

Orson en ik liepen over de verbazingwekkende vloer; waarin zwaailicht door glimmende gouden groefjes werd gebroken; ze deden denken aan in water spiegelende sterrenstelsels.

Op de terugweg door de grauwe betonnen ruimte die ooit wellicht een luchtsluis was geweest, vonden we mijn vaders koffertje. Het koffertje dat ik in de garage van het ziekenhuis had neergezet voordat ik onder de lijkwagen was gekropen, het koffertje dat was verdwenen toen ik uit de koelkamer kwam.

Het had hier natuurlijk níét gestaan toen we er vijf minuten eerder doorheen waren gelopen.

Ik liep om het koffertje heen naar de ruimte achter de luchtsluis en liet mijn zwaailicht schijnen. Niemand te bekennen.

Orson wachtte braaf bij het koffertje tot ik weer terug was.

Toen ik het koffertje optilde, was het zo licht dat ik even dacht dat het leeg was. Toen hoorde ik binnenin iets zachts rollen.

Ik liet de sloten openspringen en mijn hart kromp ineen bij de gedachte dat ik twee oogballen zou aantreffen. Om dat gruwelijke beeld kwijt te raken haalde ik me Sasha’s lieftallige gezicht voor de geest, waarna mijn hartslag weer op gang kwam.

Bij opening leek het koffertje slechts lucht te bevatten. De kleren van mijn vader, zijn toiletartikelen, zijn pocketboeken en de andere spullen waren allemaal verdwenen.

Toen zag ik de foto in een hoek van het koffertje. Het was het kiekje van mijn moeder. Ik had mijn vader beloofd dat de foto bij zijn crematie samen met hem zou worden verbrand.

Ik bescheen de foto. Ze was mooi. En haar ogen straalden een trotse intelligentie uit.

Ik herkende bepaalde trekken van mezelf in haar gezicht en ik begreep waarom Sasha ondanks alles een zwak voor me had. Mijn moeder glimlachte op de foto en ik had dezelfde glimlach. Orson leek de foto te willen zien, dus ik hield hem voor zijn snuit. Hij staarde er lang naar. Toen hij zijn blik afwendde, piepte hij zacht en het klonk intens droevig.

Orson en ik zijn broeders. Ik ben de vrucht van Wisteria’s hart en schoot, Orson is de vrucht van haar geest. We zijn geen bloedverwanten, maar we delen belangrijker dingen dan bloed.

Orson jankte weer zachtjes. ‘Dood en begraven,’ zei ik flink, met mijn blik strak op de toekomst dankzij welke ik de dag doorkom. Ik stak de foto in mijn borstzakje zonder er nog naar te kijken. Geen verdriet. Geen wanhoop. Geen zelfmedelijden.

In ieder geval is mijn moeder niet helemaal dood. Ze leeft in mij en in Orson en misschien ook in anderen zoals Orson.

Ongeacht de misdaden tegen de mensheid waarvan mijn moeder misschien door anderen beticht zou kunnen worden, leeft ze voort in ons, in de Olifantman en zijn onafscheidelijke hond. En met alle gepaste nederigheid vind ik dat de wereld beter af is met onze aanwezigheid. Orson en ik, wij zijn de kwaadsten niet.

Toen we wegliepen, zei ik ‘Dank u’ tegen degenen die de foto voor me hadden achtergelaten, al wist ik niet of ze me konden horen en al nam ik maar aan dat ze goede bedoelingen hadden gehad. Boven de grond stond mijn fiets nog steeds bij de hangar op de plek waar ik hem had achtergelaten. Ook de sterren waren daar waar ik ze had achtergelaten.

Ik fietste door Dodenstad terug naar Moonlight Bay, waar de mist op me wachtte – en niet alleen de mist.

DEEL VIJF
tegen zonsopgang

30

Het huis was gebouwd in blokhutstijl, opgetrokken uit donkere houten planken en met een brede witte veranda rondom. Alsof het land aan een hoekje was opgetild leek het over duizenden kilometers naar het Californische heuvelland boven de oceaan te zijn gegleden. Toch paste het beter in de omgeving dan je logischerwijze zou denken. Aan de voorzijde lag een flinke lap tuin, overschaduwd door Spaanse sparren, en het huis straalde de charme en hartelijkheid uit van zijn sympathieke bewoners.

Het huis lag in donker gehuld, maar het zou niet lang meer duren voordat een aantal ramen verlicht werd. Aleria Ramirez zou vroeg opstaan om een stevig ontbijt te maken voor haar zoon Manuel die ieder moment kon thuiskomen na zijn avond- en nachtdienst bij de politie, als hij tenminste niet werd opgehouden door de administratieve rompslomp veroorzaakt door het voortijdig verscheiden van commissaris Stevenson. Aangezien hij een betere kok was dan zijn moeder maakte Manuel liever zelf zijn ontbijt, maar hij at altijd alles wat ze hem voorzette en prees haar de hemel in. Aleria was nog niet wakker; ze sliep in de grote slaapkamer die ooit van haar zoon was geweest en die hij niet meer had gebruikt sinds zijn vrouw Carmelita bij de geboorte van Toby in het kraambed was gestorven, zestien jaar geleden.

Achter in de diepe achtertuin staat een stal met een mansardedak, van hetzelfde hout als het huis en met witte luiken voor de ramen. Door de ligging van huis en schuur aan de uiterste zuidgrens van Moonlight Bay leiden ruiterpaden van de schuur het open heuvelland in; de oorspronkelijke eigenaar had zijn paarden in de stal staan. Nu is het een atelier waar Toby Ramirez de kunst van het glasblazen beoefent.

Terwijl ik aan kwam rijden door de mist zag ik licht in de stal branden. Toby staat vaak voor dag en dauw op en gaat dan naar zijn atelier.

Ik zette mijn fiets tegen de stal en liep naar het dichtstbijzijnde raam. Orson zette zijn voorpoten op de vensterbank en tuurde ook naar binnen.

Als ik Toby aan het werk wil zien, ga ik meestal niet naar binnen. Het tl-licht in de zoldering is veel te fel. En omdat boorsilicaat wordt verwerkt bij temperaturen boven de duizend graden Celsius geeft dat heel fel licht af dat schadelijk kan zijn voor ieders ogen, niet alleen voor de mijne. Maar tussen twee klussen door kan Toby het licht uitdoen en dan maken we een praatje. Toby zat tegenover de Fisher ‘Multi-Flame’-brander aan zijn werkbank en hij droeg een lasbril met didymium glazen. Hij had net een sierlijke peervormige vaas met een lange hals gemaakt die nog zo heet was dat het glas goud en rood gloeide; nu was hij bezig het te temperen.

Als een stuk glaswerk abrupt uit de hete vlam wordt gehaald, koelt het meestal te vlug af, waardoor het onder te veel spanning komt te staan en barst. Om dat te voorkomen moet het worden getemperd – dat wil zeggen, zorgvuldig in fasen worden gekoeld. De vlam brandde op aardgas, gemengd met zuivere zuurstof uit een hogedruktank die aan de werktafel was bevestigd. Tijdens het afkoelingsprocédé verminderde Toby langzaam de zuurstoftoevoer, zodat de temperatuur geleidelijk afnam en de glasmoleculen de tijd kregen om zich te stabiliseren.

Toby lijdt aan het syndroom van Down en vanwege de vele gevaren die aan glasblazen verbonden zijn, vonden sommige mensen in Moonlight Bay het onverantwoord dat Manuel zijn zoon dit technisch veeleisende ambacht liet uitoefenen. Allerlei rampen werden voorspeld en in bepaalde kringen zaten ze daar zelfs op te wachten.

Aanvankelijk was niemand zo fel tegen Toby’s glazen droom gekant als Manuel. Vijftien jaar lang had de stal dienst gedaan als atelier voor Carmelita’s oudere broer, Salvador, een eersteklas glasblazer. Als kind had Toby met een veiligheidsbril op ontelbare uren bij zijn oom Salvador doorgebracht om de meester aan het werk te zien; soms mocht hij met vuurvaste wanten een vaas of schaal in de temperoven zetten of eruit halen. Hoewel velen dachten dat hij al die uren met stomme verbazing toekeek, met een doffe blik en een wezenloze glimlach, had hij in feite de kunst afgekeken zonder dat het hem geleerd werd. Om zoiets te kunnen moeten mensen met een geestelijke handicap vaak een bovenmenselijk geduld hebben. Toby zat jaar in, jaar uit vrijwel iedere dag in het atelier naar zijn oom te kijken en langzaam kreeg hij het vak onder de knie. Toen Salvador twee jaar geleden overleed, vroeg de pas veertienjarige Toby of hij het werk van zijn oom mocht voortzetten. Manuel was er niet serieus op ingegaan en hij had zijn zoon vriendelijk op andere gedachten willen brengen.

Op een ochtend, nog voor zonsopgang, trof hij Toby in het atelier. Op het vuurbestendige blad van de werkbank stond een hele familie eenvoudige glazen zwanen. Naast de zwanen stond een door Toby gevormde en getemperde vaas, waarin hij een uitgekiend mengsel van kleine deeltjes had verwerkt dat aan de vaas geheimzinnige nachtblauwe krinkeltjes met een zilveren sterrenglans verleende. Manuel begreep meteen dat dit werkstuk zich kon meten met de mooiste vazen die Salvador ooit had vervaardigd. Toby was op dat moment een al even fraai werkstuk aan het afkoelen.

De jongen had alle technische vaardigheden afgekeken van zijn oom en ondanks zijn lichte geestelijke achterstand wist hij kennelijk precies hoe hij veilig te werk moest gaan. Het wonder van de erfelijkheid speelde ook een rol, want hij bezat een opmerkelijk talent dat niet kon zijn aangeleerd. Hij was niet alleen een ambachtsman maar ook een kunstenaar, en niet alleen een kunstenaar maar misschien een ‘idiot savant’ bij wie de inspiratie van de artiest en de techniek van de vakman leken te komen aanwaaien.

Al het glaswerk dat Toby vervaardigde, werd in de cadeauwinkels in Moonlight Bay, in Cambria, en zelfs in Carmel verkocht. Nog een paar jaar en hij kon zich bedruipen.

Soms beloont de natuur degenen die minder goed bedeeld zijn, getuige mijn eigen vermogen om met enige vaardigheid zinnen op papier te zetten.

Ik zag binnen oranje licht steeds heviger opgloeien vanuit de grote en grillige tempervlam. Zorgvuldig draaide Toby de peervormige vaas zo rond dat het glas gelijkmatig werd verhit.

Met zijn dikke nek, ronde schouders en naar verhouding korte armen en gedrongen benen deed hij me denken aan een dwerg uit een sprookje bij een kampvuur diep in het woud. Een zwaar, schuin aflopend voorhoofd. Een platte neus. Oren die te laag aan zijn hoofd zaten dat te klein was voor zijn lichaam. Zijn gladde gezicht en zijn bolle ogen gaven hem een eeuwig dromerige uitdrukking.

Maar zoals hij daar met glimmend gezicht en zijn lasbril op aan de werkbank zat, het glas in de vlam ronddraaide en met intuïtieve precisie de zuurstoftoevoer regelde, leek Toby in geen enkel opzicht onvolwaardig, en hij maakte op mij geenszins de indruk dat zijn ziekte hem hinderde. Integendeel, hij ging volkomen op in zijn creatieve werk en hij leek buitengewoon in zijn element. Orson gromde waaks. Hij liet zijn voorpoten van de vensterbank glijden, keerde zich om en nam een alerte houding aan.

Ik keerde me eveneens om en ik zag een donkere gestalte door de tuin naar ons toekomen. Ondanks de duisternis en de mist herkende ik hem op slag aan zijn ontspannen manier van lopen. Het was Manuel Ramirez, Toby’s vader, tweede man bij de politie van Moonlight Bay, maar nu tijdelijk naar de hoogste rang bevorderd ten gevolge van de gewelddadige dood van zijn baas.

Ik stak mijn handen in de zakken van mijn jack. Ik sloot mijn rechterhand om de Glock.

Manuel en ik waren vrienden. Ik zou het niet prettig vinden om een wapen op hem te moeten richten en ik kon zeker niet op hem schieten. Tenzij hij Manuel niet meer was. Tenzij hij, net als Stevenson, iemand anders was geworden.

Hij bleef een meter of drie van Orson en mij staan. In het flakkerende oranje licht van het tempervuur dat door het raam scheen, zag ik dat Manuel zijn kaki uniform droeg. Zijn dienstpistool zat in de holster op zijn rechterheup. Hoewel hij zijn duimen achter zijn holsterriem had gestoken, zou hij zijn pistool minstens zo snel kunnen trekken als ik de Glock uit mijn zak kon halen.

‘Zit je dienst er al op?’ vroeg ik, hoewel ik wist dat het niet zo was.

Hij gaf me geen antwoord, maar zei: ‘Ik mag hopen dat je op dit tijdstip geen bier, tamales en Jackie Chan-films verwacht.’

‘Ik kwam alleen maar even langs om Toby gedag te zeggen tussen de bedrijven door.’

Manuels gezicht, te scherp getekend door zorgen voor zijn veertig jaar, was van nature vriendelijk. Zelfs in het spookachtige schijnsel was zijn glimlach nog steeds innemend en geruststellend. Voor zover ik kon beoordelen was het enige licht in zijn ogen de weerspiegeling van het schijnsel uit het atelier. Maar die weerspiegeling kon natuurlijk dezelfde kortstondige dierlijke gloed maskeren die ik in de ogen van Lewis Stevenson had gezien. Orson was voldoende gerustgesteld, maar hij bleef op zijn hoede. Manuel vertoonde niets van Stevensons gloeiende woede of elektrificerende energie. Zoals altijd klonk zijn stem zacht en bijna muzikaal. ‘Nadat je me had gebeld ben je niet meer naar het bureau gekomen.’

Ik dacht na en besloot hem de waarheid te zeggen. ‘Ja, ik was er wel.’

‘Dus toen je me belde, was je al in de buurt,’ raadde hij.

‘Vlak om de hoek. Wie is die kale vent met die oorbel?’

Manuel dacht even na en hij besloot eveneens de waarheid te vertellen. ‘Hij heet Carl Scorso.’

‘Maar wie is hij?’

‘Een ongelofelijke schoft. Tot hoever wil je hiermee doorgaan?’

‘Tot hier.’

Hij zweeg ongelovig.

‘Het begon als een kruistocht,’ gaf ik toe, ‘maar ik weet wanneer ik verslagen ben.’

‘Dat moet een héél andere Chris Snow zijn dan die ik ken.’

‘Al zou ik contact kunnen opnemen met de politie buiten Moonlight Bay, of met de pers, dan nog weet ik te weinig om ze ergens van te kunnen overtuigen.’

‘En je hebt geen bewijs.’

‘Niets van betekenis. In ieder geval denk ik dat ze het niet zo ver zullen laten komen. Als ik iemand hierheen zou halen om de zaak te onderzoeken, denk ik niet dat ik of een van mijn vrienden meer in leven zou zijn om ze te kunnen verwelkomen.’

Manuel gaf geen antwoord, maar zijn stilzwijgen sprak boekdelen.

Misschien was hij nog steeds een honkballiefhebber. Misschien hield hij nog steeds van countrymuziek en van Abbott en Costello. Hij begreep nog steeds evenveel van menselijke beperkingen als ik en hij voelde nog steeds dezelfde hand van het noodlot als ik. Hij vond me zelfs misschien nog aardig, maar hij was niet langer mijn vriend. Als hij zelf niet zo verraderlijk wilde zijn om op me te schieten, dan zou hij toekijken terwijl iemand anders het deed.

Een golf van verdriet sloeg door me heen, een ranzige wanhoop die ik nooit eerder had gevoeld, alsof ik moest overgeven. ‘Het hele politiekorps is erbij betrokken, hè?’

Zijn glimlach was verdwenen. Hij zag er moe uit.

Toen ik zag dat hij eerder vermoeid dan kwaad was, kreeg ik het gevoel dat hij me meer wilde vertellen dan hij mocht. Verscheurd door schuldgevoel zou hij niet al zijn geheimen voor zich kunnen houden.

Ik had het vermoeden dat ik al één ding dat hij over mijn moeder ging onthullen wist. Ik was zo bang om dat te horen dat ik bijna wegliep. Bijna.

‘Ja,’ zei hij, ‘het hele korps.’

‘Ook jij.’

‘O, mi amigo, vooral ik.’

‘Ben je besmet met dat virus uit Wyvern?’

‘“Besmetting” is niet het juiste woord.’

‘Maar het komt wel in de buurt.’

‘Alle anderen van het korps hebben het. Maar ik niet. Niet dat ik weet. Nog niet.’

‘Misschien hadden zij geen keus. Jij wel.’

‘Ik besloot mee te werken omdat er misschien veel meer goeds dan kwaads uit kon voortkomen.’

‘Uit het einde van de wereld?’

‘Ze zijn bezig om ongedaan te maken wat er gebeurd is.’

‘Doen ze dat ergens onder de grond in Wyvern?’

‘Daar en ook elders, ja. Als ze een manier vinden om het te bestrijden … dan zou het fantastische dingen kunnen opleveren.’

Terwijl hij sprak, keek Manuel van me weg naar het atelierraam. ‘Toby,’ zei ik.

Manuel keek weer naar mij.

‘Deze toestand … deze plaag, of wat het ook is …’ zei ik, ‘jij hoopt dat ze die onder controle krijgen zodat ze het kunnen gebruiken om Toby op de een of andere manier te helpen.’

‘Jij hebt er zelf ook groot belang bij, Chris.’

Op het dak van de stal riep een uil vijf keer snel achtereen, alsof hij niemand in Moonlight Bay vertrouwde.

Ik haalde diep adem en zei: ‘Dat is de enige reden waarom mijn moeder biologisch onderzoek voor militaire doeleinden zou willen doen. De enige reden. Omdat er een heel grote kans bestond dat ze iets zou ontdekken om mijn XP te genezen.’

‘En dat zou nog altijd kunnen gebeuren.’

‘Het was toch een bewapeningsproject?’

‘Je mag haar niets verwijten, Chris. Alleen voor een bewapeningsproject zouden tientallen miljarden dollars beschikbaar zijn. Ze heeft nooit een kans gekregen om dit werk om de juiste redenen te doen. Dat was gewoon te duur.’

Dat was ongetwijfeld waar. Alleen een bewapeningsproject kon rekenen op de onbeperkte financiële overheidssteun die voor de zeer vérgaande ideeën van mijn moeders onderzoek benodigd was. Wisteria Jane (Milbury) Snow was gespecialiseerd in de theoretische genetica. Dat hield in dat zij het zware denkwerk deed terwijl andere wetenschappers het zware handwerk deden. Ze bracht niet veel tijd door in laboratoria, en zelfs niet achter de computer. Haar geest was haar laboratorium, een buitengewoon geavanceerd laboratorium. Zij stelde theorieën op en onder haar leiding probeerden anderen die te bewijzen.

Ik heb al gezegd dat ze briljant was, maar niet dat ze uitzonderlijk briljant was. En dat was ze. Ze had aanbiedingen gekregen van grote universiteiten overal ter wereld.

Mijn vader was aan Ashdon gehecht, maar hij zou haar overal gevolgd zijn. Hij zou in ieder academisch milieu hebben gedijd. Mijn moeder peinsde er niet over om Ashdon te verlaten, vanwege mij. De meeste universiteiten van naam zijn gevestigd in grote of middelgrote steden. Daar zou ik overdag evenzeer aan huis gebonden zijn als in Moonlight Bay, maar daar zou ik geen rijk nachtleven kunnen leiden. Ook na zonsondergang is het licht in de grote steden. En de donkere buurten van een stad zijn niet bepaald plaatsen waar een jongen ’s nachts veilig op avontuur kan gaan op zijn fiets.

Ze maakte minder van haar eigen leven om meer van het mijne te kunnen maken. Ze beperkte zich tot een klein stadje en zag ervan af haar mogelijkheden volledig te ontplooien om mij de kans te geven dat wél te doen.

Indertijd waren de testmogelijkheden om erfelijke afwijkingen bij een foetus op te sporen nog minimaal. Als de medische apparatuur zo geavanceerd was geweest dat mijn XP vlak na de conceptie aan het licht had kunnen komen, dan had ze er misschien voor gekozen mij niet ter wereld te brengen.

Wat houd ik van de wereld in al haar schoonheid en eigenaardigheid.

Maar door mij gaat de wereld in de komende jaren nog eigenaardiger worden, en misschien minder mooi.

Als ik er niet was geweest, zou ze geweigerd hebben mee te werken aan het Wyvern-project en zou ze nooit wegen hebben gezocht naar nieuwe onderzoeksmethoden. Dan zouden we nooit een van die wegen hebben gevolgd naar de rand van de afgrond waarop we nu staan.

Terwijl Orson voor hem opzij ging, liep Manuel naar het raam. Hij staarde naar zijn zoon. In de heldere gloed uit het atelier zag ik geen glans van waanzin in zijn ogen, maar een overweldigende liefde.

‘De intelligentie van dieren vergroten,’ zei ik, ‘hoe kan dat militair worden toegepast?’

‘Om een voorbeeld te noemen: kun je je een betere spion voorstellen dan een hond met de intelligentie van een mens die achter de vijandelijke linies wordt gestuurd? Een onherkenbare vermomming! En ze controleren honden niet op hun papieren. Bestaat er een betere verkenner op het slagveld?’

Misschien kunnen ze een uitzonderlijk sterke hond ontwikkelen die niet alleen intelligent is maar als het erop aankomt ook buitengewoon kwaadaardig. Dan heb je een nieuwe soort soldaat: een biologisch ontworpen moordmachine met het vermogen om een strategie te bepalen.

‘Ik dacht dat intelligentie te maken had met de omvang van de hersenen.’

Hij haalde de schouders op. ‘Ik ben maar een politieman.’

‘Of met het aantal hersenplooien.’

‘Blijkbaar hebben ze iets anders ontdekt,’ zei Manuel. ‘Maar in ieder geval hebben ze al een keer succes geboekt. Een paar jaar geleden, met het zogenoemde Francis Project. Een verbazingwekkend intelligente golden retriever. Die hele operatie in Wyvern was bedoeld om daarop voort te borduren. En in Wyvern ging het niet alleen om dierlijke intelligentie. Het ging ook om het vergroten van menselijke intelligentie. Om veel dingen. Om een heleboel dingen.’

In het atelier plaatste Toby de hete vaas met zijn beschermende handschoenen aan in een emmer die voor de helft met vermiculiet was gevuld. Dat was de volgende fase van het afkoelingsprocédé.

Ik stond naast Manuel en zei: ‘Veel dingen? Wat nog meer?’

‘Ze wilden van alles vergroten. De behendigheid van de mens, zijn snelheid, zijn levensduur … Ze wilden niet alleen genetisch materiaal van de ene mens op de andere overbrengen maar ook van de ene soort op de andere.’

Van de ene soort op de andere.

‘O mijn god,’ hoorde ik mezelf zeggen.

Toby goot meer vermiculietkorrels in de emmer tot de vaas helemaal bedekt was. Vermiculiet is een uitstekend isolatiemiddel, waarin het glas heel langzaam en gelijkmatig afkoelt.

Er schoot me iets te binnen wat Roosevelt Frost had gezegd: dat er niet alleen met honden, katten en apen werd geëxperimenteerd in de laboratoria van Wyvern, maar dat er iets veel ergers was.

‘Mensen,’ zei ik dof. ‘Experimenteerden ze ook met mensen?’

‘Soldaten die door een militaire rechtbank wegens moord tot levenslang waren veroordeeld. Die konden in de nor van Wyvern wegrotten … of meewerken aan het project met als beloning dat ze misschien werden vrijgelaten.’

‘Maar experimenteren met mensen …’

‘Ik denk dat je moeder daar niets van af wist. Ze vertelden haar heus niet alles over hoe ze haar theorieën in praktijk brachten.’

Toby moest onze stemmen hebben gehoord. Hij trok zijn handschoenen uit, schoof zijn lasbril op zijn voorhoofd en zwaaide naar ons.

‘Het is helemaal uit de hand gelopen,’ zei Manuel. ‘Ik ben geen wetenschapper; dus vraag me niet hoe. Maar het is op verschillende manieren misgegaan. Ze stonden volkomen machteloos. Er gebeurden opeens dingen die ze niet hadden verwacht. Veranderingen die ze niet hadden voorzien. Het genetisch materiaal van de proefdieren en de gevangenen onderging veranderingen die ongewenst waren en die ze niet meer onder controle konden krijgen …’

Ik zweeg afwachtend, maar kennelijk wilde hij het daarbij laten. ‘Er is een aap ontsnapt,’ drong ik aan. ‘Een resus. Ze vonden hem in de keuken van Angela Ferryman.’

Zijn vorsende blik was zo doordringend dat het leek of hij recht in mijn hart kon kijken, de inhoud van al mijn zakken zag en precies wist hoeveel patronen er nog in mijn Glock zaten.

‘Die resusaap hebben ze weer te pakken gekregen,’ zei hij. ‘Maar ze schreven zijn ontsnapping ten onrechte toe aan een menselijke fout. Ze beseften niet dat het beest vríjgelaten was. Ze beseften niet dat een paar wetenschappelijke medewerkers aan het project … “in wording” waren.’

‘Wat zouden ze dan worden?’

‘Gewoon … in wording. Ze veranderden in iets anders.’

Toby draaide de gastoevoer dicht. De brander slikte zijn eigen vlammen in.

‘Veranderden?’ vroeg ik Manuel.

‘Het systeem dat ze ontwikkeld hadden om een proefdier of een gevangene van nieuw genetisch materiaal te voorzien … dat systeem begon als het ware een eigen leven te leiden.’

Toby deed alle tl-lichten uit op een na, zodat ik naar binnen kon gaan.

‘Er werd genetisch materiaal van andere soorten in het lichaam van de medewerkers gebracht zonder dat ze zich daarvan bewust waren,’ zei Manuel. ‘Uiteindelijk begonnen enkele van hen veel overeenkomsten te vertonen met de dieren.’

‘Jezus.’

‘Te veel overeenkomsten, misschien. Er was een soort … incident. De details ken ik niet. Het ging er bijzonder gewelddadig aan toe. Er stierven mensen. En alle dieren ontsnapten, of ze werden losgelaten.’

‘De troep.’

‘Een stuk of tien intelligente, kwaadaardige apen, ja. Maar ook honden en katten … en negen gevangenen.’

‘En zijn die nog steeds op de loop?’

‘Drie van hen werden gedood bij een poging ze weer gevangen te nemen. De militaire politie riep onze hulp in. Toen zijn de meeste agenten van ons korps besmet geraakt. Maar de andere zes en alle dieren … die zijn nooit gevonden.’

De deur van het atelier ging open en Toby kwam naar buiten.

‘Pap?’ Hij schuifelde naar zijn vader toe en omhelsde hem stevig. Hij grinnikte naar me. ‘Hallo, Christopher.’

‘Hoi, Toby!’

De jongen liet zijn vader los en viel op zijn knieën om de hond te begroeten. ‘Hoi, Orson.’

Orson mocht Toby graag en liet zich door hem aanhalen.

‘Kom binnen,’ zei Toby.

‘Er is nu een heel nieuwe troep,’ zei ik tegen Manuel. ‘Niet gewelddadig, zoals de eerste. Ze zijn allemaal uitgerust met transponders en met opzet vrijgelaten. Waarom?’

‘Om de eerste troep op te sporen en te melden waar ze zijn,’ zei Manuel. ‘Ze weten zich zo goed verborgen te houden dat het tot dusver niet is gelukt om die beesten te vinden. Het was een wanhoopsplan, een poging om in ieder geval iéts te doen voordat de eerste troep zich te sterk uitbreidt. Maar dit werkt ook niet. Er is alleen maar een probleem bijgekomen.’

‘En niet alleen vanwege pastoor Eliot.’

Manuel staarde me lang aan. ‘Je bent heel wat te weten gekomen, geloof ik.’

‘Niet genoeg. En ook teveel.’

‘Je hebt gelijk. Pastoor Tom is het probleem niet. Een paar van hen zijn naar hem toe gegaan. Anderen knagen die zenders uit elkaars lijf. Die nieuwe troep … ze zijn niet gewelddadig, maar wel heel intelligent en daardoor zijn ze ongehoorzaam geworden. Ze willen hun vrijheid, koste wat het kost.’

Terwijl hij Orson aanhaalde zei Toby weer: ‘Kom binnen, Christopher.’

Voordat ik kon antwoorden zei Manuel: ‘De zon komt al bijna op, Toby. Chris moet naar huis.’

Ik keek naar het oosten, maar ik kon door de mist niet zien of de hemel daar al lichter werd.

‘We zijn nu al heel wat jaren goede vrienden,’ zei Manuel. ‘Dus ik ben je wel wat uitleg verschuldigd. Je bent altijd goed voor Toby geweest. Maar nu weet je genoeg. Ik heb gedaan wat ik voor een oude vriend moet doen. Misschien al teveel. Ga nu maar naar huis.’

Zonder dat ik het had gemerkt had hij zijn rechterhand op zijn pistoolholster gelegd. Hij klopte erop. ‘We zullen nooit meer samen naar Jackie Chan-films kijken.’

Hij bedoelde dat ik niet meer moest komen. Ik zou toch niet geprobeerd hebben om onze vriendschap voort te zetten, maar ik zou misschien nu en dan zijn gekomen voor Toby. Nu niet.

Ik riep Orson bij me en Toby liet hem met tegenzin los.

‘Misschien nog één ding,’ zei Manuel, terwijl ik het stuur van mijn fiets greep. ‘De goedaardige dieren die intelligenter zijn geworden, dus de katten, de honden en de nieuwe apentroep, weten hoe het zit. Jouw moeder … misschien zou je kunnen zeggen dat ze een legende voor die dieren is … hun schepper … hun God bijna. Ze weten wie jij bent en ze hebben ontzag voor je. Geen van die dieren zou je ooit kwaad doen. Maar de oorspronkelijke troep en de mensen die veranderd zijn, zelfs als het ze in zekere mate bevalt wat ze worden, dan nog haten ze je moeder om wat ze zijn kwijtgeraakt. En ze haten jou om voor de hand liggende redenen. Vroeg of laat zullen ze in actie komen. Tegen jou. Tegen de mensen die je dierbaar zijn.’

Ik knikte, want ik ging al van die veronderstelling uit. ‘En jij kunt me niet beschermen?’

Hij gaf geen antwoord. Hij sloeg zijn arm om zijn zoon. In het nieuwe Moonlight Bay kon een familieband misschien nog enige tijd iets te betekenen hebben, maar de saamhorigheid tussen de mensen onderling begon al weg te ebben.

‘Kún je me niet beschermen of wíl je het niet?’ vroeg ik. Om geen stilte te laten ontstaan, voegde ik eraan toe: ‘Je hebt me nog niet verteld wie Carl Scorso is.’ Ik bedoelde de kale man met de parel in zijn oor die het lijk van mijn vader kennelijk had meegenomen naar een autopsiekamer in een beveiligd en nog in gebruik zijnde deel van Fort Wyvern.

‘Hij is een van de oorspronkelijke gevangenen die tekenden voor de experimenten. De erfelijke afwijkingen die zijn vroegere psychopathische gedrag bepaalden, zijn opgespoord en hersteld. Hij is niet gevaarlijk meer. Hij is een van hun weinige successen.’

Ik staarde hem aan, maar kon zijn ware gedachten niet raden. ‘Hij heeft een lifter vermoord en die kerel de ogen uitgerukt.’

‘Nee, dat heeft de apentroep gedaan. Scorso vond het lijk langs de weg en bracht het naar Sandy Kirk, zodat het gecremeerd kon worden. Dat gebeurt af en toe. Lifters, zwervers … die zijn er altijd bij bosjes langs de Californische kust. Tegenwoordig komen sommige van hen niet verder dan Moonlight Bay.’

‘En ook daar kun jij mee leven.’

‘Ik doe wat me gezegd wordt,’ zei hij ijzig.

Toby sloeg zijn armen om zijn vader alsof hij hem wilde beschermen. Hij keek me onthutst aan vanwege de wijze waarop ik zijn vader had bejegend.

‘We doen wat ons gezegd wordt,’ zei Manuel. ‘Zo gaat dat hier tegenwoordig, Chris. Er zijn beslissingen genomen op een heel hoog niveau om dit allemaal rustig te laten uitwerken. Op heel hoog niveau. Stel dat de president van de Verenigde Staten de wetenschap een zeer warm hart zou toedragen en stel dat hij zijn kans schoon zou zien om wereldgeschiedenis te maken door geld beschikbaar te stellen voor genetische manipulatie, zoals Roosevelt en Truman het Manhattan Project financierden, zoals Kennedy het financieel mogelijk maakte om een mens op de maan te laten rondlopen, en stel dat hij en iedereen in zijn omgeving nu vastbesloten is om de hele zaak in de doofpot te stoppen.’

‘Is dat gebeurd?’

‘Geen enkel kopstuk wil zich de woede van het publiek op de hals halen. Misschien zijn ze niet alleen bang om van hun post te worden verdreven. Misschien zijn ze bang om terecht te staan wegens misdaden tegen de mensheid. Bang om door een woedende menigte te worden gelyncht. Ik bedoel … soldaten van Wyvern en hun gezinnen die misschien besmet zijn … die zijn nu over het hele land verspreid. Hoeveel anderen hebben ze inmiddels besmet? Er kan paniek uitbreken onder de bevolking. Er kan een internationale beweging op gang komen om de hele VS te isoleren. En zonder reden! Want degenen die aan de macht zijn denken dat de zaak zonder ernstige schade aan te richten zijn beloop zal hebben, binnenkort een piek beleeft en daarna als een nachtkaars uitgaat.’

‘Bestaat die kans?’

‘Misschien.’

‘Volgens mij niet.’

Hij haalde de schouders op en streek door Toby’s haar dat alle kanten op stond vanwege de lasbril die hij had gedragen. ‘Niet alle mensen met veranderingssymptomen zijn zoals Lewis Stevenson. Wat er met de mensen gebeurt kan eindeloos variëren. En de weinigen die een slechte fase doormaken … die komen er wel weer overheen. Het schommelt. Het is geen eenmalige gebeurtenis, zoals een aardbeving of een tornado. Het is een proces. Als het ooit nodig zou zijn geweest, had ik zélf met Lewis afgerekend.’

Zonder iets toe te geven zei ik: ‘Misschien was het harder nodig dan jij besefte.’

‘Mensen mogen niet voor eigen rechter gaan spelen. Er moet orde zijn, stabiliteit.’

‘Maar die zijn er niet.’

‘Ik ben er,’ zei hij.

‘Is het mogelijk dat je besmet bent zonder dat je het weet?’

‘Nee, dat is onmogelijk.’

‘Is het mogelijk dat je aan het veranderen bent zonder dat je het weet?’

‘Nee.’

‘En in wording?’

‘Ook niet.’

‘Je jaagt me de stuipen op het lijf, Manuel.’

De uil riep zijn naam weer.

Een zacht maar welkom briesje roerde als een lepel door de mistbrij.

‘Ga naar huis,’ zei Manuel. ‘Het wordt bijna licht.’

‘Wie gaf het bevel om Angela Ferryman te vermoorden?’

‘Ga naar huis.’

‘Wie?’

‘Niemand.’

‘Ik denk dat ze vermoord werd omdat ze er ruchtbaarheid aan wilde geven. Ze had niets te verliezen, zei ze. Ze was bang voor … wat ze zou gaan worden.’

‘De troep heeft haar vermoord.’

‘Wie heeft de leiding over de troep?’

‘Niemand. We kunnen die rotzakken niet eens vinden.’

Ik meende één plek te kennen waar ze zich ophielden: in de afwateringsbuizen in het heuvelland, waar ik de verzameling schedels had gevonden. Maar ik was niet van plan dat tegen Manuel te zeggen, want ik kon op dat moment niet bepalen wie mijn ergste vijanden waren: de troep apen of Manuel en de andere agenten.

‘Als niemand ze daartoe opdracht had gegeven, waarom deden ze het dan?’

‘Ze hebben hun eigen plan. Dat komt misschien weleens overeen met het onze. Zij willen óók niet dat het algemeen bekend wordt. Hun toekomst ligt niet in het ongedaan maken van wat gedaan is. Hun toekomst is de komende nieuwe wereld. Dus als ze erachter zijn gekomen wat Angela Ferryman van plan was, hebben ze zelf met haar afgerekend. Er zit geen meesterbrein achter, Chris.

Het zijn al die factoren bij elkaar – de goedaardige dieren, de kwaadaardige, de wetenschappers van Wyvern, de mensen die ten kwade zijn veranderd, de mensen die ten goede zijn veranderd. Allemaal met tegengestelde belangen. Chaos. En die chaos wordt voorlopig groter. Ga nu naar huis, Chris. Laat het los. Laat het los voordat iemand je te grazen neemt zoals ze met Angela hebben gedaan.’

‘Is dat een dreigement?’

Hij gaf geen antwoord.

Terwijl ik mijn fiets door de achtertuin duwde, zei Toby: ‘Christopher Snow. Snow op een fiets, hoe vind je zoiets. Fiets gaat rije, Chris erachteraan glije.’ Hij schaterde van de pret om zijn rare rijmpje en om mijn verbazing.

De Toby Ramirez die ik kende zou nooit zo’n eenvoudig woordgrapje kunnen maken.

Tegen Manuel zei ik: ‘Je wordt al beloond voor je medewerking, hè?’

Zijn geweldige trots op Toby’s onverwachte uiting van taalvaardigheid was zo ontroerend en zo dieptreurig dat ik hem niet kon aankijken.

Ik knikte naar Toby en vervolgde: ‘Ondanks alles wat hij moest missen is hij altijd gelukkig geweest. Hij vond zin in zijn leven. Maar stel dat ze hem zo ver brengen dat hij niet meer tevreden is met wat hij is … zonder dat ze hem volkomen normaal kunnen maken?’

‘Dat kunnen ze wel,’ zei Manuel met een overtuiging die niet gerechtvaardigd kon zijn. ‘Dat kunnen ze wel.’

‘Dezelfde mensen die deze nachtmerrie hebben veroorzaakt?’

‘Het is niet alleen maar ellende.’

Ik dacht aan het geweeklaag van de bezoeker op de zolder van de pastorie, de melancholieke toon van die onmenselijke stem, het vreselijke verlangen dat doorklonk in die wanhopige pogingen om betekenis te geven aan dat gebrabbel. Ik dacht aan Orson die op die zomeravond vol wanhoop naar de sterren had gestaard.

‘God sta je bij, Toby,’ zei ik, want ook hij was mijn vriend. ‘God zegene je.’

‘God heeft zijn kans verspeeld,’ zei Manuel. ‘Van nu af aan nemen we het heft in eigen hand.’

Ik moest hier weg, en niet alleen omdat de nieuwe dag weldra zou aanbreken. Ik duwde mijn fiets verder door de tuin en besefte pas dat ik rende toen ik goed en wel op straat was.

Toen ik omkeek naar het huis leek het anders dan anders. Kleiner dan in mijn herinnering. Gekrompen. Dreigend.

In het oosten werd een bleek zilvergrijs boven de wereld zichtbaar. Het eerste ochtendlicht, of Het Laatste Oordeel.

Binnen twaalf uur had ik mijn vader, de vriendschap van Manuel en Toby, veel illusies en mijn onschuld verloren. Ik werd bevangen door het beangstigende gevoel dat me nog meer en veel ergere verliezen te wachten stonden.

Orson en ik haastten ons naar Sasha’s huis.

31

Sasha’s huis is eigendom van kbay en het is een van de voordelen van haar baan als directeur van het radiostation. Het is een kleine Victoriaanse villa van twee verdiepingen met fijn houtsnijwerk langs de dakkapellen, de gevelspitsen, de dakranden, de ramen en de voordeur, en langs de balustrade van de veranda.

Het huis was een juweeltje geweest als het niet in de kleuren van het radiostation was geschilderd. De muren zijn kanariegeel. De luiken en de balustrade zijn koraalrood. Al het overige houtwerk heeft de kleur van citroenpudding. Het resultaat wekt de indruk dat een klas scholieren tijdens een met drank overgoten werkweek geprobeerd heeft er iets moois van te maken.

Sasha trekt zich van de bonte buitenkant niets aan. Ze zegt altijd dat ze ín het huis woont, niet erbuiten.

De veranda aan de achterzijde is dichtgemaakt met glas. Met behulp van een heteluchtkachel in de koelere maanden heeft ze er een grote kruidenkas van gemaakt. Op tafels en banken en stevige metalen rekken staan honderden terracotta potten en plastic bakken. Daarin kweekt ze dragon en tijm, angelica en pijlwortel, kervel en kardemom en koriander en cichorei, munt en kervel, ginseng, marjolein, melisse en basilicum, oregano en salie en verbascum, dille, venkel, rozemarijn, kamille en peterselie. Sasha gebruikt die kruiden bij de bereiding van subtiel geurende, verrukkelijke maaltijden en van kruidenthee die veel minder braakneigingen opwekt dan je zou vermoeden.

Ik hoef nooit met een sleutel van Sasha’s achterdeur op zak te lopen. Er ligt altijd een reservesleutel in een terracotta pot in de vorm van een pad, onder de gelige bladeren van een wijnruit. Terwijl de dodelijke dageraad in het oosten lichtgrijs kleurde en de wereld zich opmaakte om dromen wreed te verstoren, opende ik de keukendeur en stapte de beschutting van Sasha’s huis binnen.

In de keuken zette ik meteen de radio aan. Sasha was bezig aan het laatste halfuur van haar nachtprogramma en ze las het weerbericht voor. We zaten nog in het natte seizoen en uit het noordwesten naderde een storing. Na zonsondergang zou het gaan regenen.

Al zou Sasha hebben aangekondigd dat we een vloedgolf van dertig meter konden verwachten, vergezeld van vulkanische uitbarstingen en rivierbrede lavastromen, dan zou ik nog met plezier naar haar hebben geluisterd. Toen ik haar sensuele, enigszins hese stem hoorde, kroop er een brede bête grijns over mijn gezicht en zelfs op deze morgen vlak voor het einde van de wereld voelde ik me zowel getroost als opgewonden.

Terwijl de ochtendhemel achter de ramen helderder werd, liep Orson regelrecht naar de twee ronde plastic bakjes op een rubbermatje in de hoek. Op allebei stond zijn naam: of Orson nu bij Bobby of bij Sasha is, hij wordt als lid van de familie beschouwd. Als pup kreeg mijn hond om de haverklap een andere naam, maar op geen enkele reageerde hij consequent. Toen bleek dat hij iedere keer geweldig opleefde als we video’s van Orson Welles draaiden – vooral wanneer Welles zelf in beeld verscheen – noemden we hem voor de grap naar de acteur-regisseur. Sindsdien luistert hij naar die naam.

Toen beide bakjes leeg bleken, nam Orson er eentje in zijn bek en bracht die naar me toe. Ik deed er water in en zette het bakje weer op de rubbermat die verhinderde dat de bakjes over de witte tegelvloer konden wegschuiven.

Vervolgens nam hij het andere bakje tussen zijn tanden en keek me smekend aan. Zoals bij de meeste honden, waren Orsons ogen en snuit veel geschikter voor een smekende blik dan de expressieve gelaatstrekken van de meest getalenteerde acteur die ooit op de planken heeft gestaan.

Toen ik aan boord van de Nostromo met Roosevelt, Orson en Mungojerrie aan tafel had gezeten, had ik moeten denken aan de fraai uitgevoerde, humoristische prenten van poker spelende honden; mijn onderbewustzijn had me kennelijk iets belangrijks willen zeggen om daar dat levendige beeld bij me op te roepen. Nu begreep ik wat het was. Elk van de honden op die prenten stelde een bekend mensentype voor en ze waren kennelijk allemaal even intelligent als mensen. Door het spelletje dat Orson en de kat op de boot met elkaar hadden gespeeld, ‘de draak steken met stereotypen’, had ik beseft dat sommige van de dieren uit Wyvern veel intelligenter waren dan ik tot dusver had aangenomen, zó intelligent dat ik de gruwelijke waarheid nog niet had willen aanvaarden. Als ze kaarten konden vasthouden en praten, zouden ze zelfs kunnen winnen met pokeren en me misschien wel helemaal kunnen uitkleden.

Ik nam het etensbakje van Orson aan. ‘Het is nog een beetje vroeg,’ zei ik, ‘maar je hebt een drukke nacht achter de rug.’

Ik schudde wat van zijn favoriete hondenbrokken in zijn bakje en liep door de keuken om de rolgordijnen tegen de toenemende dreiging van het daglicht te sluiten. Bij de laatste meende ik ergens in huis een deur zacht te horen sluiten.

Ik bleef roerloos staan en luisterde.

‘Iets?’ fluisterde ik tegen Orson.

Hij keek op, snuffelde in de lucht, hield zijn kop schuin, gromde en richtte zijn aandacht weer op zijn maaltje.

Mijn fantasie speelde me weer parten.

Ik waste mijn handen aan de gootsteen en gooide wat koud water in mijn gezicht.

Sasha houdt haar keuken altijd onberispelijk schoon; hij glimt en ruikt fris, maar het is er ook erg vol. Ze kan koken als de beste en allerlei bijzondere attributen nemen minstens de helft van het aanrecht in beslag. Er hangen zoveel potten, pannen, pollepels en ander keukengerei aan rekjes boven je hoofd dat je je in een druipsteengrot met stalactieten waant.

Ik liep door het huis om de jaloezieën dicht te doen en overal voelde ik haar sfeer. Ze is zo levend dat haar aura nog in huis hangt als ze al uren weg is.

Haar inrichting is niet in één bepaalde stijl, er zit geen lijn in het geheel van meubilair en kunstvoorwerpen. Iedere kamer is eigenlijk een getuigenis van een van haar passies. Ze is een vrouw met veel passies.

Eten gebeurt altijd aan de grote tafel in de keuken, omdat ze van de eetkamer een muziekkamer heeft gemaakt. Langs een van de muren staat een keyboard, een zeven-octaafs synthesizer waarop ze desgewenst voor een heel orkest zou kunnen arrangeren, en daarnaast een werktafel met een standaard en een stapel muziekpapier erop om iedere inval meteen te noteren. In het midden van de kamer staat een drumstel. In een hoek staat een cello met bijbehorende kruk. In de tegenoverliggende hoek hangt een altsaxofoon in een rek naast een muziekstandaard. Ze heeft ook twee gitaren, een akoestische en een elektrische.

In haar zitkamer voeren boeken de boventoon, nog een van haar passies. Boekenkasten langs alle muren, van onder tot boven vol gebonden exemplaren en pockets. Het meubilair is niet trendy, maar ook niet stijlloos; fauteuils en banken in neutrale kleuren, vooral gekozen om het comfort, om lekker te zitten praten of uren te lezen.

In de kamer naast de trap op de bovenverdieping vind je een trainingsfiets, een roeiapparaat, gewichten die verstelbaar zijn van één tot tien kilo en oefenmatjes. Hier bewaart ze ook haar collectie homeopathische middeltjes in de vorm van talrijke flesjes met vitaminen en mineralen. En ze doet er yoga. Als ze op haar trainingsfiets zit, gaat ze door tot ze in haar zweet baadt en minstens vijfenveertig kilometer per uur op de meter heeft gehaald. Ze blijft op haar roeimachine zitten tot ze in haar fantasie het hele Lake Tahoe is overgestoken, en daarbij houdt ze een gestaag ritme aan onder het zingen van nummers van Sarah McLachlan of Juliana Hatfield of Meredith Brooks of Sasha Goodall. Tijdens haar buik- en beenspieroefeningen dreigen de dikke matten onder haar te gaan smeulen nog voor ze halverwege is. Als ze klaar is met haar oefeningen, is ze altijd nóg energieker dan toen ze begon, levenslustig en opgewekt. Wanneer ze haar meditatie afrondt met verschillende yogaposities, straalt ze een ontspanning uit die zo intens en krachtig is dat de ruiten in de kamer ervan zouden kunnen springen.

God, wat hou ik van haar.

Toen ik vanuit haar oefenruimte de bovengang op liep, kreeg ik weer dat voorgevoel van naderend onheil. Mijn knieën knikten zo hevig dat ik tegen de muur moest leunen tot de aanval voorbij was.

Bij daglicht kon haar niets overkomen, niet tijdens het tien minuten durende ritje van Signal Hill, waar de studio zich bevond, door het centrum van de stad. De kwaadaardige apentroep leek alleen ’s nachts rond te zwerven. Overdag hielden de apen zich ergens schuil, misschien in de riolering onder de stad, of misschien in de heuvels waar ik de verzameling schedels had gevonden. En de ménsen die niet langer konden worden vertrouwd, die veranderd waren zoals Lewis Stevenson, leken zich bij zonlicht beter in bedwang te hebben dan bij maanlicht. Evenals bij de diermensen in Het Eiland van Dr. Moreau konden hun innerlijke spanningen ’s nachts minder gemakkelijk worden onderdrukt. Zodra het donker werd, raakten ze een zekere mate van hun zelfbeheersing kwijt en voelden ze een zucht naar avontuur in zich opkomen; dan waagden ze dingen waar ze overdag niet eens van durfden dromen. Nu het dag begon te worden kon Sasha niets overkomen. Misschien wel voor het eerst in mijn leven was ik blij dat de zon opging.

Ten slotte kwam ik in haar slaapkamer. Hier vind je geen muziekinstrumenten, geen enkel boek, geen potten of rekken met kruiden, geen flesjes vitaminen, geen oefenapparaten. Ze heeft een eenvoudig bed, met een opstaand hoofdeind, maar zonder opstaand voeteneind, met daaroverheen een dunne sprei van witte chenille. Er is niets opvallends aan de toilettafel, de nachtkastjes of de lampen. De muren zijn lichtgeel, dezelfde kleur als ochtendzonlicht door sluierbewolking. Aan geen van de gladde oppervlakken hangt een kunstwerk. De kamer maakt op sommige mensen misschien een erg sobere indruk, maar zodra Sasha de ruimte betreedt is dit vertrek even fraai ingericht als een Franse salon, even weldadig sereen als een meditatiepunt in een zen-tuin. Ze slaapt nooit onrustig, maar altijd zo diep en stil als een steen op de bodem van de zee, zodat ik me er nooit van kan weerhouden haar aan te raken, de warmte van haar huid of het kloppen van haar hartslag te voelen, en zo mijn plotselinge bezorgdheid om haar die me soms bekruipt te kalmeren. Ze heeft onder andere een passie voor slapen. Ze heeft ook een passie voor passie, en als ze met me vrijt, lijkt het altijd of de kamer niet meer bestaat, dan ben ik in een tijdloze tijd en in een ruimteloze ruimte, waar alleen Sasha is, waar alleen haar licht en warmte stralen, haar glorieuze licht dat wel gloeit maar niet verschroeit.

Terwijl ik langs het voeteneind van het bed naar een van de drie ramen liep om de rolgordijnen te sluiten, zag ik iets op de beddensprei liggen. Het was klein, onregelmatig gevormd en hoogglanzend: een stukje met de hand beschilderd, geglazuurd porselein. De helft van een glimlachende mond, een brokje wang, een blauw oog. Een scherf van het gezicht van de Christopher Snow-pop die in het huis van Angela Ferryman tegen de muur was gesmeten vlak voordat al het licht was uitgegaan en de rook van boven en van beneden me op de trap had ingesloten.

Ten minste één van de apen was hier vannacht geweest.

Ik trilde weer, maar nu meer van woede. Ik rukte het pistool uit mijn zak en begon het hele huis te doorzoeken, vanaf de zolder naar beneden, iedere kamer, iedere kast, ieder gaatje en hoekje waar zo’n ellendig rotbeest zich zou kunnen verschuilen. Ik deed niet behoedzaam of steels. Vloekend en onder het schreeuwen van bedreigingen die ik maar al te graag wilde uitvoeren, rukte ik deuren open, sloeg laden dicht en pookte met een bezemsteel onder meubelstukken. Ik maakte zo’n kabaal dat Orson naar me toe kwam rennen in de veronderstelling dat ik een gevecht op leven en dood leverde; daarna volgde hij me op een veilige afstand, alsof hij bang was dat ik in mijn opgewonden toestand in mijn eigen been en hem in zijn poot zou schieten als hij te dichtbij bleef.

Er was geen aap in het huis te bekennen.

Toen ik alles had doorzocht kreeg ik de neiging een emmer met water en een flinke scheut ammoniak te vullen om alles af te sponsen wat de indringers hadden aangeraakt: muren, vloer, traptreden, trapleuning, meubels. Niet omdat ik dacht dat ze besmettelijke micro-organismen hadden achtergelaten, maar eerder omdat ik ze onrein vond in geestelijke zin, alsof ze niet uit laboratoria van Wyvern waren gekomen, maar uit een diepe aardekrater, tegelijk met zwaveldampen, een hels licht en de verre kreten van de verdoemden.

Maar in plaats van de ammoniak greep ik de telefoon in de keuken en toetste het rechtstreekse nummer van kbay in. Nog voor ik daarmee klaar was, drong tot me door dat Sasha’s programma was afgelopen en dat ze inmiddels al op weg naar huis was. Ik hing op en toetste het nummer in van haar mobiele telefoon.

‘Hallo, Sneeuwman,’ zei ze.

‘Waar ben je?’

‘Nog vijf minuutjes van huis.’

‘Zitten je portieren op slot?’

‘Wat?’

‘Jezus Christus, zitten je portieren op slot?’

Ze was even stil. ‘Nu wel.’

‘Stop voor niemand. Helemaal niemand. Niet voor een kennis, zelfs niet voor een politieagent. Vooral niet voor een politieagent!’

‘En als ik per ongeluk een oud vrouwtje ondersteboven rijd?’

‘Dan is dat geen oud vrouwtje, dan ziet ze er alleen maar zo uit.’

‘Je lijkt opeens door de duivel bezeten, Sneeuwman.’

‘Ik niet. De rest van de wereld wel. Hoor eens, ik wil graag dat je aan de lijn blijft tot je op de oprit bent.’

‘Explorer voor verkeersleider: De mist klaart al op! U hoeft mij niet binnen te praten.’

‘Ik praat je niet binnen. Jij praat mij rustig. Ik ben nogal over mijn toeren.’

‘Dat merk ik, ja.’

‘Ik moet je stem horen, tot je thuis bent. Je stem.’

‘Vol verlangen,’ zei ze, in een poging me op te monteren.

Ik bleef haar aan de lijn houden tot ze haar Explorer de carport inreed en de motor afzette.

Zon of geen zon, alle schadelijke gevolgen ten spijt, ik wilde naar buiten rennen en haar omhelzen zodra ze uitstapte. Ik wilde met het pistool in mijn hand naast haar lopen tot aan de achterdeur die ze altijd nam.

Het leek een uur te duren voordat ik haar voetstappen op de veranda hoorde. Ze liep door de serre langs de potten en planken met kruiden.

Toen ze de achterdeur opende, stond ik in een brede streep zonlicht die de keuken binnenviel. Ik trok haar in mijn armen, smeet de deur achter haar dicht en omhelsde haar zo stevig dat we allebei naar lucht hapten. Daarna kuste ik haar en ze was warm en echt, echt en heerlijk, heerlijk en levend.

Maar hoe stevig ik haar ook omhelsde, hoe zoet haar kussen ook waren, ik had nog steeds last van dat voorgevoel dat het ergste nog moest komen.

DEEL ZES
de dag en de nacht

32

Na alles wat ik in de afgelopen nacht had meegemaakt, en met het vooruitzicht van wat me in de komende nacht te wachten stond, kon ik me niet voorstellen dat we zouden vrijen. Sasha kon zich niet voorstellen dat we niét zouden vrijen. Al was haar nog niet duidelijk waar ik zo’n angst voor had, de ontredderde aanblik die ik bood, en mijn rillingen bij de gedachte dat ik haar voorgoed zou verliezen, wonden haar juist geweldig op. Ze wilde van geen weigering weten.

Orson, als altijd een heer, bleef beneden in de keuken. Wij gingen naar boven naar de slaapkamer en vandaar kwamen we al gauw in de tijdloze tijd en de ruimteloze ruimte waar Sasha de enige energiebron is, de enige vorm van materie, de enige kracht in het universum. Zo helder stralend.

Daarna was ik in een stemming waarin zelfs de meest apocalyptische rampspoed te verdragen leek en ik vertelde Sasha over mijn belevenissen van zonsondergang tot zonsopgang, over de millenniumapen en Stevenson, over hoe Moonlight Bay een doos van Pandora was geworden met daarin talloze gevaren.

Als ze al dacht dat ik gek was geworden liet ze daar weinig van merken. Toen ik haar vertelde hoe de troep apen Orson en mij had getreiterd nadat we bij Bobby waren weggegaan, kreeg ze kippenvel en moest ze haar ochtendjas aantrekken. Geleidelijk drong de volle omvang van onze precaire situatie tot haar door; ze begreep dat we bij niemand terecht konden en dat we nergens heen konden, zelfs al zouden we de stad uit mogen. Ze begreep ook dat we al door de pest van Wyvern besmet konden zijn, en dat we ons de toekomstige gevolgen daarvan zelfs niet konden voorstellen, en ze trok de kraag van haar ochtendjas dichter om haar hals.

Als ze wat ik met Stevenson had gedaan al weerzinwekkend vond, slaagde ze er uitstekend in haar emoties de baas te blijven. Want toen ik klaar was, toen ik haar zelfs had verteld over het stukje van de poppenkop dat ik op haar bed had gevonden, liet ze de ochtendjas van zich afglijden. Hoewel ze nog steeds kippenvel had, voerde ze me weer mee in haar stralende licht.

Ditmaal vrijden we rustiger, we bewogen ons langzamer en tederder dan de eerste keer. Ook toen was het teder, maar nu deden we er nog een schepje bovenop. We hielden elkaar in een liefdevolle en verlangende, maar ook wanhopige, omhelzing, omdat we ons er allebei pijnlijk van bewust werden dat we volstrekt geïsoleerd waren. Hoewel we het gevoel hadden dat ons het zwaard van Damocles boven het hoofd hing, was onze samensmelting vreemd genoeg nog fijner dan het daarvoor was geweest.

Of misschien is dat zo vreemd nog niet. Uitzonderlijk groot gevaar berooft ons misschien van alle pretentie, ambitie en onzekerheid, en duwt ons zo genadeloos met de neus op de feiten dat we datgene beseffen wat we in het dagelijks leven maar al te vaak vergeten: dat het voor alles onze aard en ons doel is om lief te hebben en de liefde te bedrijven, te genieten van de schoonheid van de wereld, te leven met het besef dat de toekomst voor geen van ons zo reëel is als het heden en het verleden.

Als de wereld zoals we die kenden op dat moment zou worden weggevaagd, dan zouden mijn geschrijf en Sasha’s liedteksten niet van belang zijn. Om Bogart tegen Bergman te parafraseren: Met deze krankzinnige toekomst die als een lawine op ons af kwam razen, waren de ambities van twee mensen niet meer waard dan een handje bonen. Het enige dat ertoe deed was vriendschap, liefde en surfen. De tovenaars van Wyvern hadden Sasha’s en mijn bestaan teruggebracht tot de essentie, net als dat van Bobby Halloway.

Vriendschap, liefde en surfen. Geniet ervan zolang het kan. Geniet ervan voordat ze onbereikbaar worden. Geniet ervan zolang je mens genoeg bent om te weten hoe kostbaar het is.

We lagen een tijd zwijgend in elkaars armen te wachten tot de tijd weer in beweging kwam. Of misschien hoopten we wel dat dat nooit zou gebeuren.

Toen zei Sacha: ‘Ik heb zin in iets warms.’

‘Dat heb je net gehad.’

‘Ik bedoel een omelet.’

‘Mmmmmmm! Al die overheerlijke eiwitten,’ zei ik, de spot drijvend met haar neiging om haar ideeën over gezond eten tot het uiterste door te voeren.

‘Nee, vandaag met hele eieren.’

‘Nu weet ik zeker dat het einde van de wereld gekomen is.’

‘Gebakken in boter.’

‘Met kaas?’

‘Iemand moet de koeien aan het werk houden.’

‘Boter, kaas, eigeel … Dus je gaat jezelf van kant maken.’

We deden luchtig, maar we waren het niet.

Dat wisten we allebei.

We bleven luchtig doen, want anders zouden we moeten toegeven hoe bang we waren.

De omeletten waren voortreffelijk. Evenals de frieten en de Engelse muffins met dik boter erop.

Terwijl Sasha en ik bij kaarslicht zaten te eten, liep Orson rondjes om de keukentafel, maakte klaaglijke geluidjes en zette hongerig-kind-uit-de-achterbuurt-ogen op als we naar hem keken.

‘Je hebt alles al op wat ik in je bakje heb gedaan,’ zei ik tegen hem.

Hij gromde alsof hij verbaasd was dat ik zulke onzin uitkraamde, en piepte meelijwekkend tegen Sasha alsof hij haar ervan wilde overtuigen dat ik loog, dat hij nog helemaal niets in zijn bakje had gekregen. Hij rolde zich op zijn rug, wrikte heen en weer en klauwde met zijn poten in de lucht in een uiterste poging deerniswekkend over te komen en een hapje te krijgen. Hij ging op zijn achterpoten staan en draaide een rondje. Hij was schaamtelos.

Met mijn voet schoof ik een derde stoel onder de tafel vandaan en zei: ‘Goed dan, kom maar zitten.’

Hij sprong onmiddellijk op de stoel, nam een afwachtende houding aan en keek me strak aan.

‘Juffrouw Goodall hier,’ zei ik, ‘hecht geloof aan een volslagen krankzinnig verhaal dat ik haar heb verteld, absurde beweringen die door geen enkel bewijs kunnen worden gestaafd, afgezien van een dagboek dat een paar maanden is bijgehouden door een kennelijk gestoorde geestelijke. Juffrouw Goodall gelooft dat verhaal waarschijnlijk omdat ze zwaar oversekst is en een man nodig heeft, en ik ben de enige man die haar wil hebben.’

Sasha gooide een stukje beboterde toost naar mijn hoofd. Het kwam vlak voor Orson op tafel terecht.

Hij dook eropaf.

‘Geen sprake van, makker,’ zei ik.

Met zijn bek open en zijn tanden ontbloot bleef hij een paar centimeter van het stukje toost onbeweeglijk zitten. In plaats van het op te eten, snuffelde hij eraan met zichtbaar genoegen.

‘Als je me helpt juffrouw Goodall te bewijzen dat het waar is wat ik haar over het Wyvern-project heb verteld, krijg je een stukje omelet en een paar frieten van me.’

‘Chris, denk om zijn hart,’ zei Sasha als een bezorgde moeder.

‘Hij heeft geen hart,’ zei ik. ‘Hij is een wandelende maag.’

Orson keek me verwijtend aan, alsof hij wilde zeggen dat het niet eerlijk was om wrange grappen te gaan maken terwijl hij er zelf niet aan kon meedoen.

‘Luister, Orson,’ zei ik. ‘Als iemand met zijn hoofd knikt, betekent dat ja. En als iemand met zijn hoofd schudt, betekent dat nee. Dat snap je wel, hè?’

Orson staarde me hijgend met een stomme grijns aan. ‘Misschien vertrouw je Roosevelt Frost niet,’ zei ik, ‘maar deze dame hier moet je vertrouwen. Er zit niks anders voor je op, want zij en ik gaan van nu af aan voor de rest van ons leven onder één dak wonen.’

Orson keek naar Sasha.

‘Ja, toch?’ vroeg ik haar. ‘Voor de rest van ons leven?’

Ze glimlachte. ‘Ik hou van je, Sneeuwman.’

‘En ik van jou, juffrouw Goodall.’

Tegen Orson zei Sasha: ‘Van nu af aan, zwiepstaart, is het niet meer jullie tweeën, maar wij drieën.’

Met zijn ogen knipperend keek Orson van mij naar Sasha en vervolgens staarde hij zonder te knipperen naar het stukje toost voor hem op tafel.

‘Begrijp je dat,’ vervolgde ik, ‘van dat knikken en schudden?’

Na een korte aarzeling knikte Orson.

Sasha slaakte een kreet van verbazing.

‘Vind je haar aardig?’ vroeg ik.

Orson knikte.

‘Vind je haar lief?’

Orson knikte weer.

Ik voelde me duizelig worden van vreugde. Ook Sasha straalde opgetogen.

Mijn moeder had de wereld vernietigd, maar ze had ook meegeholpen wonderen tot stand te brengen.

Ik had Orsons medewerking gevraagd niet alleen om mijn verhaal te bevestigen, maar ook om ons de oppepper te geven die nodig was om te geloven dat er leven was na Wyvern. Ook al zou de mensheid nu geconfronteerd worden met gevaarlijke nieuwe tegenstanders zoals de apen van de oorspronkelijke troep die uit Wyvern waren ontsnapt, ook al werden we belaagd door een geheimzinnige plaag van genenoverdracht van de ene soort op de andere, ook al zouden maar weinige van ons in de komende jaren zonder ingrijpende veranderingen van intellectuele, emotionele en zelfs fysieke aard overleven, toch was er misschien een kans dat wanneer wij, de huidige kampioenen van de evolutie, uit de race zouden vallen en zouden omkomen, waardige opvolgers zouden hebben die wat beters van de wereld zouden maken dan wij hadden gedaan.

Schrale troost is beter dan geen troost.

‘Vind je Sasha mooi?’ vroeg ik aan Orson.

Hij bekeek haar lang en aandachtig. Toen knikte hij naar me.

‘Dat had wel een beetje sneller gekund,’ klaagde Sasha.

‘Omdat hij de tijd nam om je heel goed te bekijken, weet je zeker dat hij eerlijk is,’ verzekerde ik haar.

‘Ik vind jou ook mooi,’ zei Sasha tegen Orson.

Hij sloeg kwispelend met zijn staart tegen de stoelleuning.

‘Ik bof maar, vind je ook niet, hondje?’ vroeg ik hem.

Orson knikte heftig.

‘Ik bof ook,’ zei Sasha.

Orson keek haar aan en schudde zijn kop: Nee!

‘Wat krijgen we nou?’ zei ik.

Hij knipoogde naar me, grijnsde en liet dat zacht hijgende gepiep horen dat volgens mij gelach is.

‘Hij kan nog niet eens praten,’ zei ik, ‘maar wel botte grappen maken.’

We déden niet meer alsof we luchtig en ontspannen waren. We waren het echt.

Als je je nergens druk om maakt, sla je je door alles heen. Dat is een van de belangrijkste stellingen van Bobby Halloway’s levensfilosofie en vanuit mijn gunstige post-Wyvern-positie moet ik zeggen dat de filosoof Bob een veel betere leidraad biedt voor een gelukkig leven dan al zijn geleerde rivalen bij elkaar; van Aristoteles tot Kierkegaard tot Thomas More tot Schelling, zelfs tot Jacopo Zabarella die geloofde in de noodzaak van logica, orde en regelmaat. Logica, orde en regelmaat. Allemaal beslist heel belangrijk, ja. Maar zijn die instrumenten wel voldoende om het leven te kunnen analyseren en doorgronden? Niet dat ik hier wil beweren dat ik de Verschrikkelijke Sneeuwman heb ontmoet, of de geesten van de overledenen kan oproepen, of de reïncarnatie ben van Kahuna, maar als ik zie waar de nijvere toepassing van logica, orde en regelmaat ons uiteindelijk heeft gebracht, bij deze genetische orkaan … dan geloof ik toch meer geluk te vinden in het surfen op een paar kerktorenhoge golven.

Voor Sasha was de dreigende ondergang van de wereld geen reden tot slapeloosheid. Zoals altijd sliep ze als een roos.

Al was ik nog zo moe, ik sliep erg onrustig. De slaapkamerdeur zat op slot en we hadden een stoel onder de klink gezet. Orson lag op de grond te slapen, maar hij zou een goede alarmmelder zijn als iemand het huis binnendrong. De Glock lag op mijn nachtkastje en Sasha’s Smith & Wesson .38 ‘Chief’s Special’ lag op het hare. Toch werd ik telkens met een schok wakker, in de overtuiging dat iemand de deur had ingetrapt, en ik voelde me niet veilig. Van mijn dromen werd ik ook al niet rustiger. In één droom was ik een lifter die in het licht van de volle maan langs een uitgestorven snelweg liep en zonder succes mijn duim opstak. In mijn rechterhand droeg ik net zo’n koffertje als dat van mijn vader. Het leek met bakstenen gevuld. Ten slotte zette ik het neer, maakte het open en deinsde achteruit toen Lewis Stevenson als een cobra uit een mand omhoogkwam met een gouden schittering in zijn ogen; ik begreep dat als er zoiets bizars als de dode politiechef in mijn koffertje kon zitten, er nog veel vreemdere dingen in mij konden zitten, waarna mijn hoofd vanboven werd opengeritst … en ik wakker werd.

Een uur voor zonsondergang liep ik naar de keuken en belde Bobby.

‘Hoe is het weer daar in de apenkooi?’ vroeg ik.

‘Storm op til. Grote donderkoppen aan de horizon.’

‘Heb je wat kunnen slapen?’

‘Nadat die grappenmakers vertrokken waren wel.’

‘Wanneer was dat?’

‘Nadat ik de rollen had omgekeerd en hén begon te pesten.’

‘Je hebt ze flink laten schrikken,’ begreep ik.

‘Nou en of. Ik ben de sterkste en dat weten ze verdomd goed.’

‘Heb je veel munitie voor dat geweer?’

‘Een paar dozen.’

‘Wij nemen nog meer mee.’

‘Moet Sasha vannacht niet presenteren?’

‘Niet op zaterdag,’ zei ik. ’Misschien door de week ook niet meer.’

‘Dat lijkt me nieuws.’

‘We zijn gaan samenwonen. Hoor eens, heb je een brandblusapparaat in huis?’

‘Nu zit je te bluffen. Zo heet zijn jullie twee nu ook weer niet.’

‘We nemen ook een paar brandblussers mee. Die apen hebben iets met vuur.’

‘Denk je echt dat het zo ver kan komen?’

‘Ik weet het zeker.’

Meteen na zonsondergang, terwijl ik in de Explorer bleef wachten, kocht Sasha in Thor’s Gun Shop munitie voor Bobby’s geweer, voor mijn Glock en voor haar revolver. Het was zo’n grote en zware doos dat Thor Heissen hem zelf voor Sasha naar buiten droeg en achter in de auto zette.

Hij kwam naar mijn raampje en groette me. Heissen is een grote dikzak met een gezicht vol acnelittekens, en zijn linkeroog is van glas. Moeders mooiste is hij niet, maar hij heeft in L.A. bij de politie gezeten en daar uit principe ontslag genomen, niet vanwege een schandaal; hij is een actieve ouderling bij zijn kerk en hij heeft het daarbij behorende weeshuis opgezet en grotendeels gefinancierd.

‘Ik heb het gehoord van je vader, Chris.’

‘In ieder geval lijdt hij nu niet meer,’ zei ik, terwijl ik me afvroeg wat er nu eigenlijk zo bijzonder aan zijn kanker was dat die lui van Wyvern autopsie op hem hadden willen verrichten.

‘Soms is het een zegen,’ zei Thor, ‘om rustig te kunnen gaan als het je tijd is. Maar veel mensen zullen hem missen. Hij was een goed mens.’

‘Dank u, meneer Heissen.’

‘Wat gaan jullie twee eigenlijk doen? Een oorlog beginnen?’

‘Precies,’ zei ik, terwijl Sasha instapte en startte.

‘Sasha zei dat je op oesters gaat schieten.’

‘Dat mag niet van de milieubeweging, geloof ik.’

Hij lachte en we reden weg.

In de achtertuin van mijn huis richtte Sasha haar zaklantaarn op de grote gaten die Orson de vorige avond in het gazon had gegraven voordat ik hem had meegenomen naar Angela Ferryman.

‘Wat zou hij toch in de grond hebben gestopt?’ vroeg ze. ‘Het hele skelet van een Tyrannosaurus Rex?’

‘Gisteravond,’ zei ik, ‘dacht ik dat dat gegraaf van hem een reactie van rouw was op mijn vaders dood, Orsons manier om zich af te reageren.’

Ze fronste. ‘Reactie van rouw?’

Sasha had wel gezien hoe intelligent Orson was, maar nog geen volledig begrip van zijn ingewikkelde innerlijke leven en hoezeer hij daarin op ons leek. Welke techniek er ook was toegepast om de intelligentie van deze dieren te vergroten, het inbrengen van menselijk genetisch materiaal in hun DNA was daar zeker onderdeel van geweest. Wanneer Sasha dat uiteindelijk doorkreeg, zou ze minstens een week moeten zitten om dat te verwerken.

‘Later,’ zei ik, ‘drong het tot me door dat hij naar iets zocht waarvan hij wist dat ik het nodig zou hebben.’

Ik knielde naast Orson in het gras. ‘Hoor eens. Ik weet dat je gisteravond veel verdriet om de dood van pa had. Je was in de war en je wist niet goed waar je moest graven. Maar nu zijn we een dag verder en kun je het wat makkelijker accepteren, of niet soms?’

Orson jankte zacht.

‘Dus probeer het nog eens,’ zei ik.

Hij aarzelde niet, vroeg zich ook niet af waar hij moest beginnen, maar liep naar een van de gaten en begon het uit te diepen. Binnen vijf minuten stuitte hij met zijn nagels op iets hards.

Sasha richtte haar lantaarn op een vieze glazen pot en ik trok de pot uit de grond.

Er zaten opgerolde vellen geel papier in van een notitieblok, bijeengehouden door een elastiekje.

Ik streek de vellen glad, hield het eerste blad in het licht en herkende meteen mijn vaders handschrift. Ik las alleen de eerste regels:

Als je dit leest, Chris, ben ik dood en heeft Orson je naar de pot in de tuin geleid, want alleen hij weet ervan. En daar moeten we ook beginnen. Laat ik je vertellen over je hond …

‘Bingo,’ zei ik.

Ik rolde de papieren op, stopte ze weer in de pot en keek naar de hemel. Geen maan. Geen sterren. De voortjagende, zwarte wolken hingen laag, hier en daar gevlekt door een dofgele gloed van de lichten van Moonlight Bay.

‘We lezen de rest later wel,’ zei ik. ‘Kom mee. Bobby zit daar maar alleen.’

33

Toen Sasha de laadruimte van de Explorer opende, cirkelden krijsende meeuwen laag over ons heen en tuimelden landinwaarts naar een veiliger stek, bang voor de wind die de zee geselde en regenvlagen over de punt van de landtong joeg. Met de doos uit Thor Gun’s Shop in mijn armen keek ik naar de verdwijnende witte vleugels tegen de woelige zwarte hemel.

De mist was allang verdwenen. Onder het lage wolkendek was de nacht kristalhelder.

Rondom ons op de landpunt werden de schaarse plukken helmgras tegen de grond geslagen. Lange zandduivels wervelden op de duintoppen als bleke geesten die uit hun graf omhoogkronkelden. Ik vroeg me af of de meeuwen alleen door de wind van hun plek waren verjaagd.

‘Ze zijn er nog niet,’ stelde Bobby me gerust, terwijl hij de twee dozen met pizza’s uit Sasha’s auto haalde. ‘Het is nog te vroeg.’

‘Op dit uur,’ zei ik, ‘zitten apen meestal aan tafel. En daarna doen ze een dansje.’

‘Misschien komen ze vanavond helemaal niet,’ zei Sasha hoopvol.

‘Ze komen,’ zei ik.

‘Ja, ze komen,’ beaamde Bobby.

Hij liep met ons eten naar binnen. Orson bleef dicht naast hem, niet uit angst dat de moordzuchtige apen zich misschien al in de duinen ophielden, maar als voedselbewaker, om ervoor te zorgen dat de pizza’s eerlijk zouden worden verdeeld.

Sasha haalde twee plastic tassen uit haar auto. Daarin zaten de brandblusapparaten die ze bij Crown Hardware had gekocht.

Ze deed de achterklep dicht en gebruikte de afstandsbediening aan haar sleutelbos om de portieren te sluiten. In Bobby’s garage was alleen plaats voor zijn Jeep, zodat Sasha de Explorer voor de deur moest laten staan.

Toen ze naar me toe liep, blies de wind haar weelderige roodbruine haar op tot een fraai wapperend vaandel en haar huid glansde zacht, alsof de maan kans had gezien één kostbaar straaltje door het wolkendek te wringen om haar gezicht te strelen. Ze leek groter dan het leven zelf, een luchtgeest, een godin van de wind die de storm naar zich toe trok.

‘Is er iets?’ vroeg ze, niet begrijpend waarom ik zo naar haar staarde.

‘Je bent zo mooi … als een godin van de wind die de storm naar zich toe trekt.’

‘Wat kun jij toch een onzin uitslaan,’ zei ze, maar ze glimlachte.

‘Dat is een van mijn charmes.’

Een zandduivel deed een derwisjdans om ons heen en blies harde zandkorrels in ons gezicht. We haastten ons naar binnen. Bobby stond al te wachten; hij had het licht gedimd tot een aangename schemering. Hij sloot de voordeur achter ons.

Sasha keek naar de grote ramen en zei: ‘Ik wou dat we daar wat platen board tegenaan konden spijkeren.’

‘Dit is mijn huis,’ zei Bobby. ‘Ik ben niet van plan de boel dicht te spijkeren, in een hoekje te gaan zitten en als een gevangene in mijn eigen huis te leven alleen vanwege die rotapen.’

‘Zo lang als ik hem al ken,’ zei ik tegen Sasha, ‘heeft deze verbazingwekkende vent zich nooit door apen laten intimideren.’

‘Nooit,’ bevestigde Bobby. ‘En nu ook niet.’

‘Laten we in ieder geval de jaloezieën sluiten,’ zei Sasha.

Ik schudde mijn hoofd. ‘Geen goed idee. Dat maakt ze alleen maar achterdochtig. Als ze ons kunnen zien en als ze denken dat we niet op de loer liggen, zijn ze minder op hun hoede.’

Sasha pakte de twee brandblusapparaten uit en verwijderde de plastic zekeringen van de handgrepen. Het waren handzame modellen van nog geen vijf kilo, zoals op schepen worden gebruikt. Ze legde er een uit het zicht in de keuken en de andere naast een van de banken in de zitkamer.

Terwijl Sasha daarmee bezig was, zaten Bobby en ik bij kaarslicht in de keuken met de dozen munitie op schoot; we laadden alle wapens onder tafel voor het geval de apenmaffïa zou komen opdagen terwijl we bezig waren. Sasha had drie extra patroonhouders voor de Glock gekocht en drie snelladers voor haar revolver. We deden er patronen in.

‘Nadat ik gisteravond bij jou was geweest,’ zei ik, ‘heb ik een bezoekje aan Roosevelt Frost gebracht.’

Bobby keek me vanonder zijn wenkbrauwen aan. ‘Hebben hij en Orson een broederlijk praatje gemaakt?’

‘Roosevelt heeft het wel geprobeerd. Orson was niet in de stemming. Maar er was een kat op bezoek die Mungojerrie heet.’

‘Natuurlijk,’ zei Bobby droog.

‘De kat zei dat die lui van Wyvern willen dat ik me er niet mee bemoei, dat ik ophoepel.’

‘Heb je persoonlijk met die kat gepraat?’

‘Nee, Roosevelt bracht de boodschap over.’

‘Natuurlijk.’

‘Volgens de kat zou ik een waarschuwing krijgen. Als ik niet ophield mijn neus hierin te steken, zouden ze mijn vrienden een voor een doden, net zolang tot ik er wel mee ophield.’

‘Willen ze mij afmaken om jou te waarschuwen?’

‘Het is hun idee, niet het mijne.’

‘Kunnen ze jou niet gewoon doodmaken? Of denken ze dat ze daar een bom voor nodig hebben?’

‘Ze hebben ontzag voor me, zegt Roosevelt.’

‘Tja, wie niet.’ Zelfs na de apen bleef hij zijn twijfels houden over het antropomorfiseren van dierengedrag. Maar in ieder geval had hij zijn sarcasme op een laag pitje gezet.

‘En ik was nauwelijks van boord toen ik al een waarschuwing kreeg,’ zei ik. ‘Precies zoals de kat had gezegd.’

Ik vertelde Bobby over Lewis Stevenson.

‘Wilde hij Orson afmaken?’ vroeg hij.

Vanaf zijn wachtpost bij de pizzadozen op het aanrecht jankte Orson alsof hij mijn verhaal wilde bevestigen.

‘Dus je hebt de sheriff doodgeschoten,’ zei Bobby.

‘Hij was commissaris van politie.’

‘Je hebt de sheriff doodgeschoten,’ herhaalde hij.

Jaren geleden was Bobby een verstokte fan geweest van Eric Clapton dus ik begreep waarom hij het liever zo uitdrukte. ‘Oké, ik heb de sheriff doodgeschoten. Maar zijn rechterhand leeft nog.’

‘Ik kan je ook nooit even alleen laten.’

Hij was klaar met de snelladers en deed ze in de munitietas die Sasha ook had gekocht.

‘Tof hemd,’ zei ik.

Bobby droeg een hawaïhemd zoals je ze nog maar zelden ziet: met lange mouwen en in de kakelbonte kleuren van een tropisch festival: oranje, rood en groen.

‘Kamehameda Kledingindustrie,’ zei hij. ‘Uit 1950 ongeveer.’

Sasha was klaar met de brandblussers en ze kwam de keuken in om een van de twee ovens aan te zetten voor de pizza’s.

‘En toen heb ik de patrouillewagen in de fik gestoken om het bewijsmateriaal te vernietigen,’ zei ik tegen Bobby.

‘Wat zit er op de pizza’s?’ vroeg Bobby aan Sasha.

‘Salami op de ene, worst en ui op de andere.’

‘Bobby draagt een tweedehands hemd,’ zei ik.

‘Antiek,’ verbeterde Bobby.

‘Om kort te gaan,’ vervolgde ik, ‘nadat ik de auto in de fik had gestoken ben ik doorgefietst naar de Sint-Bernadette en heb mezelf binnengelaten in de pastorie.’

‘Deur geforceerd?’

‘Onafgesloten raam.’

‘Alleen maar huisvredebreuk dus,’ zei Bobby.

Ik was klaar met het laden van de reservepatroonhouders voor de Glock. ‘Tweedehands of antiek, dat is toch hetzelfde?’

‘Het ene is goedkoop,’ legde Sasha uit, ‘het andere niet.’

‘Het ene is kunst,’ zei Bobby. Hij hield de leren houder met de snelladers omhoog. ‘Hier is je munitietas.’

Sasha nam de tas van hem aan en hing die aan haar riem.

‘De zus van de pastoor,’ zei ik, ‘werkte samen met mijn moeder.’

‘Gek-geworden-wetenschapper-wil-de-wereld-opblazen-type?’ vroeg Bobby.

‘Er komen geen explosieven aan te pas. Maar ja, en nu is ze besmet.’

‘Besmet!’ Hij trok een scheve grijns. ‘Moeten we het hier écht over hebben?’

‘Ja. Maar het is erg ingewikkeld. Genetica.’

‘Werk voor knappe koppen. Vervelend.’

‘Deze keer niet.’

Ver weg boven zee pulseerden dikke slagaderen van bliksem en er volgde een zacht gedreun van donderslagen.

Sasha had ook een patronenriem gekocht voor wildjagers en sportschutters. Bobby stopte patronen in de leren lussen.

‘Pastoor Tom is ook besmet,’ zei ik, terwijl ik een reservehouder met 9-millimeter patronen in mijn borstzakje stak.

‘Ben jij besmet?’ vroeg Bobby.

‘Misschien. Mijn moeder zeker wel. En mijn vader ook.’

‘Hoe wordt het overgebracht?’

‘Via lichaamsvloeistoffen,’ zei ik en zette de twee andere patroonhouders achter een dikke rode kaars op de keukentafel, waar ze van buitenaf niet gezien konden worden. ‘En misschien ook op andere manieren.’

Bobby keek naar Sasha die de pizza’s op bakplaten legde.

Ze haalde de schouders op en zei: ‘Als Chris het heeft, heb ik het ook.’

‘We houden al meer dan een jaar elkaars hand vast,’ zei ik tegen Bobby.

‘Wil je je eigen pizza opwarmen?’ vroeg Sasha hem.

‘Nee … te veel moeite. Ga je gang en besmet me maar.’

Ik sloot de doos met munitie en zette die op de grond. Mijn pistool zat nog in de mijn jack, dat over mijn stoel hing.

Terwijl Sasha met de pizza’s bezig was, zei ik: ‘Orson is misschien niet echt besmet. Ik bedoel, hij is misschien meer een drager of zoiets.’

Bobby liet een geweerpatroon tussen zijn vingers en over zijn knokkels rollen, zoals een goochelaar met een muntstuk. ‘En wanneer begint het etteren en kotsen?’ vroeg hij.

‘Het is geen ziekte in die zin. Het is meer een geleidelijk proces.’

Er flakkerden weer bliksems. Prachtig. En te kort om mijn ogen schade toe te brengen.

‘Proces,’ zei Bobby peinzend.

‘Je bent niet echt ziék. Alleen … veranderd.’

Sasha schoof de pizza’s in de oven. ‘Wie droeg dat hemd voordat jij het kreeg?’ vroeg ze.

‘In de jaren vijftig?’ zei Bobby. ‘Weet ík veel.’

‘Leefden er toen al dinosauriërs?’ vroeg ik.

‘Weinig,’ zei Bobby.

‘Wat voor materiaal is het?’ vroeg Sasha.

‘Rayon.’

‘Lijkt me in uitstekende staat.’

‘Met zo’n hemd als dit,’ zei Bobby plechtig, ‘ga je zeer behoedzaam om.’

Ik pakte voor ieder een flesje Corona uit de koelkast, behalve voor Orson. Vanwege zijn lichaamsgewicht kan hij meestal wel een biertje hebben zonder aangeschoten te raken, maar die avond moest hij volkomen helder blijven. De rest van ons had wel iets nodig; het kalmeren van onze zenuwen zou onze effectiviteit vergroten.

Terwijl ik naast het aanrecht de doppen van de flesjes verwijderde, verscheurde de bliksem de hemel weer en probeerde tevergeefs regen uit de wolken te jagen. In de flits zag ik drie gebogen gestalten die van het ene duin naar het andere renden.

‘Ze zijn er,’ zei ik en zette de flesjes bier op tafel.

‘Ze moeten altijd eerst even moed verzamelen,’ zei Bobby. ‘Hopelijk gunnen ze ons de tijd om te eten.’

‘Ik stik van de honger!’ viel Sasha me bij.

‘Oké,’ zei Bobby. ‘Wat zijn de belangrijkste symptomen van die niet-ziekte, dat … proces? Zien we er op het laatst uit alsof we kromme-eikschimmel hebben?’

‘Sommige mensen kunnen psychisch aftakelen, zoals Stevenson,’ zei ik. ‘En anderen veranderen lichamelijk in lichte mate. Misschien wel in sterke mate, dat weet ik niet. Maar ieder geval lijkt weer anders te zijn. Misschien worden sommige mensen er niet door aangetast, of niet zo erg dat je er iets van merkt, terwijl anderen juist echt veránderen.’

Sasha voelde bewonderend aan de stof van Bobby’s overhemd.

‘Het patroon,’ zei hij, ‘is dat van een muurschildering van Eugene Savage, “Island Feast”.’

‘De knoopjes zijn helemaal in de juiste stijl,’ zei Sasha enthousiast.

‘Volkomen in stijl,’ beaamde Bobby en hij wreef met zijn duim over een van de geelbruine, gegroefde knoopjes, glimlachend met de trots van een hartstochtelijke verzamelaar en met genoegen vanwege het lekker aanvoelende materiaal. ‘Gepolijste kokosnoot.’

Sasha pakte een stapel papieren servetjes uit een la en legde ze op de tafel.

De lucht was drukkend en vochtig. Je kon de huid van de storm als een ballon voelen zwellen. De ballon kon ieder moment barsten.

Ik nam een slokje ijskoud bier en zei tegen Bobby: ‘Oké, maat, voordat ik je de rest vertel, wil Orson je een kleine demonstratie geven.’

‘Ik heb al genoeg Tupperware.’

Ik riep Orson bij me. ‘Op de banken in de kamer liggen een paar losse kussens. Eentje daarvan heeft Bobby van mij gekregen. Zou je die voor hem willen halen, alsjeblieft?’

Orson liep de keuken uit.

‘Wat gebeurt hier?’ vroeg Bobby.

Sasha ging met haar flesje bier in de hand zitten en grinnikte. ‘Wacht maar.’ Haar .38 Chief’s Special lag op de tafel. Ze legde er een papieren servetje overheen. ‘Wacht maar.’

Bobby en ik gaven elkaar altijd kerstcadeaus. Ieder jaar één. Omdat we allebei hadden wat ons hartje begeert, letten we niet op de prijs of de kwaliteit wanneer we de cadeaus kochten. Het ging erom het meest kitscherige te geven dat er maar te koop was. Dat was een heilige traditie sinds we twaalf waren. Bobby had een kastje in zijn slaapkamer waarin hij alle smakeloze voorwerpen die ik hem had geschonken netjes bewaarde; alleen het kussentje vindt hij niet kitscherig genoeg om aan zijn collectie toe te voegen.

Orson kwam terug met het onvoldoende kitscherig geachte voorwerp tussen zijn tanden. Bobby nam het van hem aan en probeerde niet onder de indruk te zijn van Orsons prestatie.

Het dertig bij twintig centimeter grote kussen had een geborduurde voorkant. Het behoorde tot de collectie die werd vervaardigd door en verkocht ten bate van een populaire televisiedominee. Binnen een sierrandje stond de volgende krullerig geborduurde tekst: Jezus verslindt zondaren en spuwt geredde zielen uit.

‘Vind je dat géén kitsch?’ vroeg Sasha ongelovig.

‘Jawel,’ zei Bobby, terwijl hij zonder van zijn stoel op te staan zijn volle munitieband omgordde. ‘Maar niet kitscherig genoeg.’

‘Onze normen liggen akelig hoog,’ zei ik.

Het jaar nadat ik Bobby het kussen had geschonken, gaf ik hem een porseleinen beeldje van Elvis Presley. Elvis is vereeuwigd in een van zijn meest blitse Las Vegas-showpakken van witte zijde met lovertjes, terwijl hij stervend op de wc zit. Hij houdt zijn handen in gebed gevouwen met zijn ogen hemelwaarts gericht en hij heeft een stralenkrans om zijn hoofd.

In de kerstcompetitie is Bobby altijd enigszins in het nadeel, omdat hij erop staat de cadeauwinkels af te lopen op zoek naar de volmaakte kitsch. Door mijn XP moet ik me beperken tot postorderbedrijven en er zijn zoveel catalogussen met verrukkelijke rotzooi dat je er de hele congresbibliotheek mee zou kunnen vullen.

Bobby speelde met het kussentje, keek fronsend naar Orson en zei: ‘Leuke truc.’

‘Helemaal geen truc!’ zei ik. ‘Kennelijk waren er allerlei experimenten aan de gang in Wyvern. Een daarvan was het vergroten van de intelligentie van mensen en dieren.’

‘Kletskoek.’

‘De waarheid.’

‘Krankzinnig.’

‘Volkomen.’

Ik beval Orson het kussen terug te leggen op de bank en dan naar de slaapkamer te gaan, de schuifdeur open te duwen en terug te komen met een van de lage zwarte schoenen die Bobby voor de uitvaartdienst van mijn moeder had gekocht, toen bleek dat hij niets anders had om aan te trekken dan teenslippers, sandalen en sportschoenen.

Het rook in de keuken heerlijk naar pizza en Orson staarde verlangend naar de oven.

‘Je krijgt je portie heus wel,’ verzekerde ik hem. ‘Wegwezen!’ Orson wilde al wegrennen, maar Bobby zei: ‘Ho even!’

Vol verwachting keek Orson naar hem.

‘Niet zomaar een schoen. En niet zomaar een zwarte schoen. De lage zwarte schoen voor mijn linkervoet.’

Met een minachtend gesnuif alsof hij wilde zeggen dat ook dat een peulenschil was, stoof Orson weg.

Boven de oceaan verbond een vurige lichttrap het wolkendek met het water, als een voorbode van de afdaling der aartsengelen. De daaropvolgende donderslag liet de ramen trillen en de muren schudden.

In ons gematigde zeeklimaat kwam een dergelijk hemelvuurwerk zelden voor. Die avond stond er blijkbaar noodweer op het programma.

Ik zette een potje gesneden rode pepers op tafel, daarna papieren borden en de onderzetters waar Sasha de pizza’s op plaatste.

‘Mungojerrie,’ zei Bobby.

‘Dat is een naam uit een bundel met gedichten over katten.’

‘Nogal pretentieus.’

Sasha was het niet met hem eens. ‘Het is een leuke naam.’

‘Pluisje,’ zei Bobby. ‘Zó moet je een kat noemen.’

De wind wakkerde aan, liet een metalen luchtkoker op het dak rammelen en gierde langs de dakrand. Ik wist het niet zeker, maar ik meende in de verte de waanzinnige kreten van de troep apen te horen.

Bobby reikte met één hand naar zijn geweer dat op de grond naast zijn stoel lag om het goed klaar te leggen.

‘Pluisje, of Minoes,’ zei hij. ‘Dat zijn echte poezennamen.’

Sasha sneed een punt van de salamipizza in hapklare stukken en schoof ze opzij om ze te laten afkoelen voor Orson.

De hond keerde terug met een zwarte schoen in zijn bek. Hij gaf hem aan Bobby. Het was de linkerschoen.

Bobby liep ermee naar de pedaalemmer en gooide de schoen erin. ‘Niet vanwege je tandafdrukken of je kwijl,’ verzekerde hij Orson. ‘Ik ben toch niet van plan ooit nog nette schoenen te dragen.’

Ik moest denken aan de envelop van Thor’s Gun Shop die ik de vorige avond met het Glock-pistool op mijn bed had gevonden. De envelop was een beetje vochtig geweest, met eigenaardige deukjes. Kwijl. Tandafdrukken. Orson was degene die mijn vaders pistool had neergelegd op een plek waar ik het zeker zou vinden.

Bobby ging weer aan tafel zitten en staarde naar de hond.

‘En?’ vroeg ik.

‘En wat?’

‘Nou, je weet wel.’

‘Moet ik het zeggen?’

‘Ja.’

Bobby zuchtte. ‘Ik heb het gevoel dat een reusachtige golf dwars door mijn kop is geslagen en mijn hersens eruit heeft gespoeld.’

‘Je hebt succes,’ zei ik tegen Orson.

Sasha had met haar hand boven de stukjes pizza voor Orson gewapperd, zodat de kaas niet meer zo heet was dat hij zijn gehemelte of zijn tong eraan kon branden. Ze zette het bord op de grond.

Orson zwiepte met zijn staart tegen de tafel en de stoelpoten, waarmee hij bewees dat een hoge intelligentie niet automatisch tot goede tafelmanieren hoeft te leiden.

‘Lapje,’ zei Bobby. ‘Eenvoudige naam. Echte poezennaam, Lapje.’

Terwijl wij pizza aten en bier dronken, gaven de drie flakkerende kaarsen me nauwelijks genoeg licht om de gele vellen papier te kunnen lezen waarop mijn vader een samenvatting gaf van de activiteiten in Wyvern, de onvoorziene ontwikkelingen die tot een catastrofe hadden geleid en de mate waarin mijn moeder erbij betrokken was geweest. Hoewel mijn vader geen natuurkundige was en slechts kon weergeven – grotendeels in lekentermen – wat mijn moeder hem had verteld, bevatte het document dat hij voor me had achtergelaten een schat aan informatie.

‘“Een kleine boodschappenjongen”,’ zei ik. ‘Dat zei Lewis Stevenson gisteravond tegen me toen ik hem vroeg wat hem zo drastisch had veranderd. “Een kleine boodschappenjongen die niet dood wilde.” Hij had het over een retrovirus. Kennelijk had mijn moeder een theorie opgezet over een nieuw soort retrovirus … met de selectiviteit van een retrotransposon.’

Toen ik opkeek van mijn vaders verslag, zaten Sasha en Bobby me met grote ogen aan te kijken.

‘Orson weet waarschijnlijk wel waar je het over hebt,’ zei Bobby, ‘maar ik heb mijn school niet afgemaakt.’

‘Ik ben een diskjockey,’ zei Sasha.

‘Een verdomd goeie,’ zei Bobby.

‘Dank je.’

‘Al draai je wel te veel Chris Isaak,’ voegde hij eraan toe.

Nu schoot de bliksem loodrecht omlaag, als een vurige lading zware explosieven die in vlammen op de grond uiteenspatten. De hele landtong leek door de klap van de donderslag op te springen, het huis sidderde en dichte regendruppels kletterden als vallend puin op het dak.

Sasha keek naar de ramen. ‘Misschien hebben ze een hekel aan regen,’ zei ze. ‘Misschien gaan ze wel weg.’

Ik stak mijn hand in de zak van mijn jack dat over mijn stoel hing en haalde de Glock voor de dag. Ik legde hem op tafel zodat ik hem sneller kon pakken en net als Sasha legde ik er een servetje overheen.

‘Wetenschappers hebben allerlei ziekten zoals aids, kanker en erfelijke afwijkingen grotendeels in klinische onderzoeken met verschillende gentherapieën kunnen bestrijden. Het uitgangspunt is dat men bij de patiënt, als deze defecte genen heeft, of bepaalde genen mist, gezonde genen of de ontbrekende genen inbrengt zodat zijn cellen een grotere afweer krijgen. Er zijn al bemoedigende resultaten geboekt. Een toenemend aantal bescheiden successen. Maar ook mislukkingen, onaangename verrassingen.’

‘Godzilla zal altijd blijven bestaan,’ zei Bobby. ‘Het ene moment is Tokio een nijvere, welvarende stad, en het volgende moment stampen de poten van de reuzendraak alles in gruzelementen.’

‘Het probleem is om de gezonde genen in de patiënt te krijgen. Gewoonlijk gebruiken ze defecte virussen om de genen naar de cellen te brengen. De meeste daarvan zijn retrovirussen.’

‘Defecte?’ vroeg Bobby.

‘Dat wil zeggen dat ze zich niet kunnen vermenigvuldigen. Ze vormen dus geen bedreiging voor het lichaam. Als ze het menselijk gen in de cel brengen, kunnen ze dat keurig netjes in de chromosomen van de celkern plaatsen.’

‘Boodschappenjongens,’ zei Bobby.

‘En als ze hun klusje hebben gedaan,’ zei Sasha, ‘is het dan de bedoeling dat ze doodgaan?’

‘Soms gaat het niet zo vlot,’ zei ik. ‘Ze kunnen ontstekingen veroorzaken, of ernstige immuunreacties die de virussen vernietigen én de cellen waarin ze de genen hebben overgebracht. Dus zijn enkele wetenschappers de mogelijkheid gaan onderzoeken om retrovirussen te wijzigen door ze meer overeenkomst te laten vertonen met retrotransposonen; dat zijn delen van het eigen DNA die zichzelf al kunnen kopiëren en zich kunnen inbouwen in de chromosomen.’

‘Daar hebben we Godzilla,’ zei Bobby tegen Sasha.

‘Hoe weet je al die onzin, Sneeuwman?’ vroeg Sasha. ‘Toch niet omdat je twee minuten naar die aantekeningen hebt gekeken?’

‘Je vindt ook de droogste wetenschappelijke verhandelingen interessant,’ zei ik, ‘als je weet dat ze misschien je leven kunnen redden. Als iemand kans ziet om mijn defecte genen door gezonde te vervangen, kan mijn lichaam zelf de enzymen aanmaken die de UV-schade aan mijn DNA kunnen herstellen.’

‘Dan zou je de Nachtkruiper niet meer zijn,’ zei Bobby.

‘Zeg maar dag tegen de kermisattractie,’ beaamde ik.

Boven het harde getrommel van de regen op het dak uit klonken voetstappen van iets dat over de veranda aan de achterkant rende. We keken in de richting van het geluid en zagen een grote resusaap op de vensterbank van het raam boven het aanrecht springen. Zijn natte vacht zat tegen zijn huid geplakt, waardoor hij er magerder uitzag dan wanneer hij droog was geweest. Het beest balanceerde behendig op de smalle rand en klemde zich met een kleine hand aan de middenstijl van het raam vast. Hij staarde naar ons zoals iedere nieuwsgierige aap zou doen en het beest zag er tamelijk onschuldig uit … behalve zijn onheilspellende ogen.

‘Ze raken waarschijnlijk sneller geïrriteerd als we ze min of meer negeren,’ zei Bobby.

‘Hoe geïrriteerder ze zijn,’ voegde Sasha eraan toe, ‘hoe roekelozer ze misschien worden.’

Ik nam nog een stukje pizza met worst en ui, en tikte met één vinger op het stapeltje gele papieren van mijn vader. ‘Ik keek het even snel door en trof het gedeelte waarin mijn vader beschrijft wat hij van mijn moeders nieuwe theorie had begrepen. Voor het Wyvern-project had ze een nieuwe revolutionaire methode ontwikkeld om retrovirussen te manipuleren, zodat ze veiliger toegepast konden worden voor het overbrengen van genen naar de cellen van de patiënt.’

‘Nu hoor ik toch duidelijk voetstappen van de reuzendraak,’ zei Bobby. ‘Boem, boem, boemerdeboem!’

De aap voor het raam krijste naar ons.

Ik keek naar het andere raam, naast de tafel, maar daar was geen aap te bekennen.

Orson legde zijn voorpoten op de tafel en gaf op theatrale wijze uiting aan zijn verlangen naar nóg een stuk pizza. Hij wendde al zijn charmes aan bij Sasha.

‘Je weet hoe kinderen hun ouders altijd tegen elkaar uitspelen,’ waarschuwde ik haar.

‘Ik ben meer zijn schoonzus,’ zei ze. ‘Bovendien zou het weleens zijn laatste maaltijd kunnen zijn. Van ons ook.’

Ik zuchtte. ‘Vooruit dan. Maar als we níét vermoord worden, hebben we wel een vervelend precedent geschapen.’

Een tweede aap sprong op de vensterbank. Ze zetten het allebei op een krijsen en lieten ons hun tanden zien.

Sasha nam de kleinste resterende punt, sneed die in stukken en legde ze op Orsons bord op de grond.

Orson keek verstoord naar de kwelgeesten voor het raam, maar zelfs die onheilsdieren konden zijn eetlust niet bederven. Hij wijdde zich weer aan zijn maaltijd.

Een van de apen begon ritmisch met een hand op de ruit te rammen en harder te krijsen dan daarvoor.

Zijn tanden leken groter en scherper dan bij een gewone resusaap, groot en scherp genoeg om de veeleisende rol van roofdier te kunnen vervullen. Misschien was het een extraatje dat die inventieve onderzoeksjongens in Wyvern aan zijn fysieke eigenschappen hadden toegevoegd. Ik moest denken aan de opengereten keel van Angela.

‘Dat doet hij misschien om onze aandacht af te leiden,’ veronderstelde Sasha.

‘Ze kunnen nergens het huis binnendringen zonder een ruit te breken,’ zei Bobby. ‘Dat horen we.’

‘Met al die herrie en de regen?’ vroeg ze zich af.

‘We horen ze wel.’

‘Tenzij het echt niet anders kan, vind ik dat we ons niet over verschillende kamers moeten verspreiden,’ zei ik. ‘Ze zijn slim genoeg voor een verdeel-en-heerstactiek.’

Ik tuurde weer door het raam bij de tafel, maar op dat deel van de veranda waren geen apen te bekennen. Alleen de wind en de regen bewogen in de donkere duinen achter de leuning van de veranda.

Boven het aanrecht had een van de apen kans gezien zich om te draaien en zich toch aan het raam te blijven vasthouden. Hij lachte spottend, leek het, en toonde ons zijn kale, blote en lelijke achterwerk.

‘En wat gebeurde er toen je jezelf had binnengelaten in de pastorie?’ vroeg Bobby.

Omdat de tijd ging dringen, gaf ik een korte samenvatting van mijn belevenissen op de zolder, in Wyvern en bij de familie Ramirez.

‘Manuel die heult met de vijand,’ zei Bobby terwijl hij droevig zijn hoofd schudde.

‘Jesses!’ riep Sasha, maar ze had het niet over Manuel.

De mannetjesaap die naar ons toe gekeerd zat, waterde uitgebreid tegen het raam.

‘Kijk aan, dat is iets nieuws,’ zei Bobby.

Op de veranda achter de ramen sprongen andere apen omhoog als popcorn uit een pan. Ze verschenen even in beeld en vielen weer terug. Ze gilden en krijsten allemaal en het leken er wel tientallen, hoewel ik zeker wist dat het steeds dezelfde op-en-neer springende vijf of zes apen waren.

Ik dronk mijn bier op.

Het werd steeds moeilijker om achteloos te blijven. Misschien vereiste achteloos dóén wel meer energie en concentratie dan ik kon opbrengen.

‘Orson,’ zei ik, ‘het zou geen slecht idee zijn als je even een rondje door het huis maakt.’

Hij begreep het en wilde meteen weg om het hele huis grondig te doorzoeken.

Voor hij bij de deur was zei ik: ‘En géén heldendaden. Als je onraad bespeurt, blaf je zo hard als je kunt en kom je hier meteen weer terug.’

Hij rende weg.

Ik had er onmiddellijk spijt van dat ik hem had weggestuurd, hoewel ik wist dat ik er verstandig aan deed.

De eerste aap had zijn blaas geleegd; toen draaide de tweede zich om en volgde het voorbeeld van de eerste. Andere apen renden over de leuning van de veranda en zwaaiden aan de dakrand. Bobby zat recht tegenover het raam bij de tafel. Hij keek naar het naar verhouding rustige gedeelte van de duisternis buiten met dezelfde argwaan als ik.

Het bliksemen scheen voorbij te zijn, maar er dreunden nog donderslagen boven de zee. De apen reageerden daar geagiteerd op. ‘Ik las dat die nieuwe film met Brad Pitt heel goed is,’ zei Bobby.

‘Niet gezien,’ zei Sasha.

‘Ik wacht altijd op de video,’ bracht ik hem in herinnering.

Iets rammelde aan de keukendeur. De deurknop knarste en piepte, maar het slot zat stevig dicht.

De twee apen op de vensterbank lieten zich vallen. Hun plaatsen werden dadelijk ingenomen door twee andere apen die op hun beurt tegen het raam begonnen te urineren.

‘Ik ga dat niet schoonmaken,’ verklaarde Bobby.

‘Nou, ik ook niet,’ verklaarde Sasha.

‘Misschien raken ze zo hun agressie en woede kwijt en donderen ze op,’ zei ik.

Kennelijk hadden Bobby en Sasha allebei op dezelfde school voor sarcasme gezeten.

‘Of misschien ook niet,’ zei ik bij nader inzien.

Vanuit het donker ketste een steentje ter grootte van een kersenpit tegen een raam boven het aanrecht. De glurende apen lieten zich uit de vuurlinie vallen. Al gauw volgden meer steentjes, tot het een complete hagelbui was.

Tegen het raam bij de tafel werden geen steentjes gegooid. Bobby pakte zijn geweer van de grond en legde het dwars over zijn knieën.

Het spervuur bereikte een hoogtepunt en hield toen abrupt op. De bezeten apen krijsten nog harder. Hun aanzwellend geschreeuw klonk schril en spookachtig, en scheen op het donker een bovennatuurlijke invloed van zo’n demonische kracht uit te oefenen dat de regen nog harder op het huis neerplensde. Genadeloze donderslagen beukten tegen het omringende duister en weer doorboorden gevorkte bliksems de hemelboog.

Een grotere steen dan alle vorige ketste luid af op een van de ramen boven het aanrecht. Een tweede van ongeveer dezelfde grootte volgde een seconde later, met meer kracht geworpen dan de eerste.

Gelukkig waren hun handen te klein om een pistool of revolver goed te kunnen vasthouden en bedienen. Ook zouden ze door hun relatief geringe lichaamsgewicht door de terugslag achterover worden geworpen. Deze beesten waren vast intelligent genoeg om de functie en de werking van handvuurwapens te begrijpen, maar de horde genieën in de laboratoria van Wyvern hadden tenminste geen gorilla’s gebruikt voor hun experimenten. Maar als ze op dat onzalige idee waren gekomen zouden ze ongetwijfeld de geldelijke middelen daarvoor hebben aangevraagd en de gorilla’s niet alleen een vuurwapentraining hebben gegeven, maar ze ook de fijne kneepjes van het fabriceren van kernwapens hebben geleerd. Weer knalden twee grote stenen tegen het raam.

Ik tastte naar de telefoon aan mijn broekriem. Er moest toch íémand zijn die we om hulp konden vragen. Niet de politie, niet de FBI. Als de politie al zou reageren, zouden de vriendelijke agenten van Moonlight Bay de apen waarschijnlijk vuurdekking bieden. En zelfs al zouden we de dichtstbijzijnde post van de FBI kunnen bereiken en geloofwaardiger overkomen dan al die bellers met verhalen over ontvoeringen in vliegende schotels, dan nog spraken we met de vijand. Manuel Ramirez had gezegd dat het besluit om deze nachtmerrie op zijn beloop te laten ‘op heel hoog niveau’ was genomen en ik geloofde hem.

Nooit hebben generaties voor de onze zo blindelings vertrouwen gesteld in geleerden en politici die ons wijsmaken dat we zelf te weinig kennis of inzicht hebben om belangrijke beslissingen op beleidsniveau te kunnen nemen. Dit was de consequentie van onze goedgelovigheid en laksheid. De ondergang van de wereld door primaten.

Een nog grotere steen trof het raam. Het glas barstte maar brak niet.

Ik pakte de twee reservepatroonhouders van tafel en liet er een in elke broekzak glijden.

Sasha schoof haar hand onder het verkreukelde servetje dat haar revolver bedekte.

Ik volgde haar voorbeeld en sloot mijn hand om de greep van mijn bedekte pistool.

We keken elkaar aan. Ik zag een golf van angst in haar ogen en ik wist zeker dat ze dezelfde donkere blik ook in de mijne zag. Ik probeerde bemoedigend te glimlachen, maar het leek of mijn gezicht uit gips bestond en zou barsten. ‘Alles komt goed. Een deejay, een rebelse surfer en de Olifantman. Het perfecte team om de wereld te redden.’

‘Als het kan,’ zei Bobby, ‘moeten we de eerste apen die binnendringen niet meteen afmaken. Laat er een paar binnenkomen. Reageer zo laat mogelijk. Laat ze hun zelfvertrouwen behouden. Doe tegen die kleine rotzakken of we weerloos zijn. En daarna open ik als eerste het vuur om ze een beetje respect bij te brengen. Met mijn hagelgeweer hoef ik niet eens te richten.’

‘Jawel, generaal Bob,’ zei ik.

Twee, drie, vier stenen, ter grootte van perzikpitten, knalden tegen de ramen. De tweede grote ruit barstte in de lengte en een tweede barst schoot vanuit het midden in de breedte als een zich vertakkende bliksem.

Ik onderging een lichamelijke verandering die iedere arts versteld zou hebben doen staan. Mijn maag was omhooggeschoten en drukte aanhoudend tegen mijn keel, terwijl mijn bonkende hart in de ruimte was gezakt waar eens mijn maag had gezeten.

Een stuk of zes veel grotere stenen, nog harder gesmeten dan de vorige, ramden tegen beide ramen. Beide ramen vielen naar binnen in scherven. In een rinkelende explosie regenden stukken glas in de roestvrijstalen gootsteen, op het granieten aanrecht en op de tegelvloer. Een paar splinters vlogen zelfs tot aan de eettafel en ik kneep mijn ogen dicht toen een paar scherpe stukjes over het tafelblad sprongen en in de resterende stukjes koude pizza belandden.

Toen ik mijn ogen even later opende, zaten er alweer twee krijsende apen op de vensterbank. Ze waren zo groot als de resusaap die Angela me had beschreven. Op hun hoede voor het gebroken glas en voor ons slingerde het tweetal zich naar binnen op het granieten aanrecht. Een windvlaag van buiten joeg om de beesten heen en blies in hun natte vacht.

Een van de apen keek naar de bezemkast waarin Bobby zijn geweer gewoonlijk wegborg. Sinds hun komst hadden de apen geen van ons drieën naar de kast zien gaan en ze konden onmogelijk zien dat Bobby het geweer onder de tafel op zijn knieën had liggen.

Bobby keek even naar de apen, maar had toch meer belangstelling voor het raam tegenover hem aan de andere kant van de tafel.

De twee lenige en gebogen apen die al binnen waren liepen over het aanrecht ieder een kant op. In de vaag verlichte keuken blonken hun boosaardige gele ogen zo helder als de kaarsvlammetjes op de keukentafel.

De indringer aan de linkerkant stuitte op een broodrooster en veegde het ding woedend op de grond. Er schoten vonkjes uit het contact toen de stekker ruw werd losgerukt.

Ik dacht aan Angela’s verhaal over de resusaap die zo hard appels naar haar had gegooid dat haar tand door haar lip was gegaan. Bobby’s keuken was altijd opgeruimd, maar als die beesten kastdeuren zouden openen en ons met glazen en borden gingen bekogelen, konden ze ons serieus verwonden, ook al hadden wij het voordeel van onze vuurwapens. Een bord dat als een frisbee wordt geworpen en op je neusbeen terechtkomt, kan bijna net zo effectief zijn als een kogel.

Op de veranda sprongen nog twee boosaardig kijkende apen op de vensterbank van het kapotgegooide raam. Ze lieten ons hun tanden zien en sisten erbij.

Ik zag het servetje over Sasha’s hand met de revolver trillen, en niet vanwege de tocht die door het raam kwam.

Ondanks het gekrijs, gekwetter en gesis van de indringers en ondanks de geluiden van de maartse wind door de gebroken ramen, van de donderslagen en het getrommel van de regen, meende ik dat ik Bobby zacht hoorde neuriën. Hij lette nauwelijks op de apen achter hem; hij bleef zijn blik gevestigd houden op het ongebroken raam voor hem en ik zag zijn lippen bewegen.

De twee apen op de vensterbank werden waarschijnlijk aangemoedigd door het uitblijven van onze reactie, of ze dachten dat we als versteend van angst aan de tafel zaten. Ze werden steeds opgewondener, slingerden zich naar binnen en renden over het aanrecht ieder een kant op, waar ze zich paarsgewijs bij de twee andere apen voegden.

Misschien begon Bobby luider te zingen, maar het kon ook zijn dat hevige angst mijn gehoor scherpte, want opeens herkende ik wat Bobby zong. Daydream Believer. Een oude hit van The Monkees.

Sasha hoorde het ook, want ze zei: ‘Een gouwe ouwe.’

Daar klauterden wéér twee apen op de vensterbank. Ze klemden zich aan de lijst van het ingegooide raam vast; hun ogen schoten hellevuur en ze krijsten hun apenhaat tegen ons uit.

De vier apen die al in de keuken waren begonnen nog harder te tieren. Ze sprongen op het aanrecht op en neer, schudden hun vuisten in de lucht, lieten hun tanden zien en spogen naar ons. Ze waren wel slim, maar niet slim genoeg. Door hun woede raakte hun inschattingsvermogen snel vertroebeld.

‘Uitroeien,’ zei Bobby.

Open het vuur.

Bobby schoof zijn stoel niet achteruit om de tafel voor ons vrij te maken, maar slingerde zijn benen opzij, sprong lenig overeind en richtte zijn geweer alsof hij zowel een militaire training als balletles had gehad. Vuur spoog uit de loop en bij de eerste oorverdovende knal sloegen de twee laatste indringers op de vensterbank achterover alsof het speelgoedbeesten waren. Het tweede schot maaide het paar links van de gootsteen op het aanrecht neer. Mijn oren tuitten alsof mijn hoofd zich in een galmende torenklok bevond, en hoewel de knallen in de kleine ruimte hard genoeg waren om ons volledig te desoriënteren, waren Sasha en ik al direct na de eerste dreun opgesprongen. Terwijl Bobby met het tweede stel apen afrekende, vuurde Sasha op het derde stel.

De keuken trilde van de vuurkracht van hun schoten. Op dat moment explodeerde het raam aan de andere kant van de tafel. In een regen van glasscherven belandde een krijsende resusaap na een luchtsprong midden op de keukentafel; hij wierp twee van de drie kaarsen om, waarvan er één doofde, schudde een vlaag regendruppels uit zijn vacht en trapte een ronddraaiend pizzabord op de grond.

Ik richtte de Glock, maar de aap wierp zich op Sasha’s rug. Als ik op het vervloekte kreng schoot, kon de kogel dwars door hem heenslaan en Sasha waarschijnlijk eveneens doden.

Tegen de tijd dat ik een stoel uit de weg schopte en om de tafel rende, schreeuwde Sasha het uit en de krijsende aap op haar rug probeerde plukken haar uit haar hoofd te rukken. In een reflex liet ze haar revolver vallen en greep blindelings over haar schouders naar de aap. Het beest hapte naar haar handen en ik hoorde zijn kaken op elkaar klappen. Ze boog achterwaarts over de tafel en haar aanvaller probeerde haar hoofd nog verder achterover te trekken om bij haar keel te kunnen komen. Ik was mij scherp bewust van mijn vroegere voorgevoel iemand te zullen verliezen en ik was ervan overtuigd dat dat Sasha zou zijn.

Ik smeet de Glock op de tafel en pakte het beest van achteren beet. Met mijn rechterhand om zijn nek greep ik met mijn linker tussen zijn schouderbladen en draaide die handvol haar en huid zo genadeloos hard om dat het beest een kreet van pijn slaakte. Maar de aap wilde Sasha niet loslaten en in mijn poging om hem van haar rug te sleuren probeerde hij haar haar met wortel en al uit te rukken.

Bobby had zijn geweer doorgeladen en schoot voor de derde keer. De muren trilden alsof er een aardschok onder ons rommelde. Ik meende even dat hij met het laatste stel indringers had afgerekend, maar ik hoorde hem vloeken en wist dat er nieuw gevaar dreigde.

Beter zichtbaar door hun vurige gele ogen dan door het licht van de twee overgebleven sputterende kaarsvlammetjes, zag ik dat er weer twee kamikaze-apen op de vensterbank boven het aanrecht waren gesprongen.

En Bobby laadde weer door.

In een ander deel van het huis hoorde ik Orson luid blaffen. Ik wist niet of hij naar ons toekwam om zich in de strijd te werpen of dat hij om hulp riep.

Voor mijn doen vloekte ik heel krachtig en ik grauwde met dierlijke moordlust toen ik mijn beide handen om de nek van de resusaap sloeg. Ik kneep net zo lang tot het beest uiteindelijk niet anders meer kon dan Sasha loslaten.

De aap woog maar zo’n twintig pond, nog geen zesde deel van mijn lichaamsgewicht, maar hij was één en al bot en spieren en gloeiende haat. Met een ijl gekrijs en zelfs nog spugend terwijl hij naar adem snakte, probeerde het kreng zijn kop te buigen om in de handen om zijn keel te bijten. Hij wrikte, wrong en kronkelde als een dikke paling, schopte en sloeg, maar mijn woede om wat de kleine rotzak Sasha had willen aandoen was zo hevig dat mijn handen als een bankschroef waren en eindelijk voelde ik zijn nek breken. Daarna was hij niet meer dan een slap dood ding en ik liet hem op de grond vallen.

Misselijk van afkeer en snakkend naar adem pakte ik mijn Glock op. Sasha had haar Chief’s Special opgeraapt en ze liep naar het kapotte raam waar de aap doorheen was gesprongen en vuurde het duister in.

Bobby was kennelijk het spoor van de laatste twee apen ondanks hun gloeiende ogen bijster geraakt, want terwijl hij doorlaadde liep hij naar de lichtschakelaar bij de deur. Hij draaide de dimmer zo hoog dat ik mijn ogen moest dichtknijpen.

Een van die etterbakken stond op het aanrecht bij de kookplaten. Hij had het kleinste keukenmes uit het wandrekje getrokken en voordat ik op hem kon schieten wierp het beest het mes naar Bobby.

Misschien had de troep eenvoudige gevechtstechnieken geleerd, of misschien had het beest gewoon geluk. Het mes zwiepte door de lucht en trof Bobby in zijn rechterschouder.

Hij liet het geweer vallen.

Ik loste twee schoten op de messenwerper. Het beest tuimelde achterover op de kookplaten, dood.

De andere aap kende misschien het aloude gezegde: beter blo Jan dan dô Jan, want hij krulde zijn staart op zijn rug, ging er over het aanrecht vandoor en sprong uit het raam. Ook op hem loste ik twee schoten, maar ik miste beide keren.

Bij het andere raam viste Sasha verbazend kalm en behendig een snellader uit de munitietas aan haar riem en schoof hem in de revolver. Ze draaide de lader rond, vulde de patroonkamers van de cilinder keurig in één keer tegelijk, liet de lege lader vallen en sloeg de cilinder dicht.

Had Sasha zonder dat ik het wist misschien een schietcursus gevolgd? Het leek er wel op. Van alle inwoners van Moonlight Bay had Sasha me altijd een van de weinige geleken die nooit iets verzwegen. Nu kreeg ik het vermoeden dat ze toch een paar geheimpjes voor me had.

Ze begon weer in het duister te schieten. Ik kon niet zien of ze een bepaald doel op het oog had, of dat ze in het wilde weg schoot om eventueel overgebleven leden van de apentroep te ontmoedigen.

Ik liet de halflege patroonhouder uit de Glock springen, stopte er een volle in en liep naar Bobby die het mes uit zijn schouder trok. Het mes was niet meer dan een centimeter of vijf in zijn schouder gedrongen, maar zijn overhemd vertoonde een groeiende bloedvlek.

‘Hoe erg is het?’ vroeg ik.

‘Ver-dóm-me!’

‘Hou je het vol?’

‘Uitgerekend mijn mooiste hemd!’

Hij zou het waarschijnlijk wel overleven.

Aan de voorkant van het huis bleef Orson onafgebroken blaffen, maar ik hoorde er nu ook angstig gepiep doorheen.

Ik stak de Glock onder mijn riem achter mijn rug, raapte Bobby’s geladen geweer op en rende in de richting van het geblaf.

Het licht in de voorkamer brandde nog, zij het gedimd. Ik draaide aan de dimmer.

Een van de grote ramen lag in stukken. De harde wind joeg regendruppels onder het afdak van de veranda door de kamer in. Vier krijsende apen zaten op de leuningen van de fauteuils en de banken. Toen het licht verhelderde, draaiden ze hun koppen naar me toe een sisten als één aap.

Bobby had ingeschat dat de troep uit acht tot tien exemplaren bestond, maar kennelijk waren het er veel meer. Ik had er inmiddels al twaalf of veertien geteld, en hoewel ze bijna buiten zichzelf van woede en haat waren, geloofde ik niet dat ze zo roekeloos of stom zouden zijn om het grootste deel van hun groep bij deze aanval te laten sneuvelen.

Ze waren al twee à drie jaar op vrije voeten. Tijd genoeg om zich te vermenigvuldigen.

Orson zat op de grond, omringd door de vier griezels. Ze krijsten weer tegen hem. Hij draaide angstig rondjes in een poging ze alle vier tegelijk in de gaten te kunnen houden.

Een van de apen zat op zo’n afstand en in zo’n hoek dat ik niet bang hoefde te zijn dat ik Orson met rondvliegend hagel zou raken. Zonder aarzelen schoot ik het beest dood dat vrij in mijn vuurlijn zat; de lading hagel en de resten aap zouden Bobby een kapitaal aan nieuw meubilair kosten.

Krijsend en gillend sprongen de drie andere apen van het ene meubelstuk naar het andere in de richting van het ingeslagen raam. Ik legde er nog een neer die ik goed op de korrel kon nemen, maar het derde schot sloeg alleen ontelbare ponsgaatjes in een teakhouten wand en kostte Bobby opnieuw een lieve duit.

Ik gooide het geweer opzij, reikte achter mijn rug, trok de Glock uit mijn riem en rende de twee apen achterna die door het raam naar de veranda aan de voorzijde vluchtten en … ging bijna onderuit toen iemand me van achteren vastgreep. Een gespierde arm werd om mijn keel geslagen en benam me abrupt de adem; een hand griste het pistool uit mijn hand.

Voordat ik besefte wat me overkwam werd ik opgetild en weggeslingerd alsof ik een kind was. Ik kwakte achterover op een bijzettafeltje dat het onder mijn gewicht begaf.

Ik lag op mijn rug in de puinhoop, ik keek op en zag Carl Scorso over me heen gebogen staan. Vanuit mijn positie leek hij nog groter dan hij al was. Het kale hoofd. De oorbel. Hoewel het licht in de kamer helder brandde, waren er genoeg schaduwen om de dierlijke gloed in zijn ogen te kunnen zien.

Hij was de leider van de troep, daar twijfelde ik niet aan. Scorso droeg sportschoenen, een spijkerbroek, een flanellen overhemd en een polshorloge. Als hij bij een identificatie door de politie met vier gorilla’s op een rijtje werd gezet, zou niemand er enige moeite mee hebben om hem als menselijk wezen aan te wijzen, maar ondanks zijn kleding en zijn menselijke gestalte ging er iets volstrekt ónmenselijks van hem uit, niet alleen door de roofdierachtige gloed in zijn ogen maar ook omdat hij een verwrongen uitdrukking op zijn gezicht had die ik niet als menselijk herkende. Hoewel hij gekleed was, had hij ook naakt kunnen zijn; hoewel hij kaalgeschoren was van zijn nek tot zijn kruin had hij ook zo behaard als een aap kunnen zijn. Als hij een dubbelleven leidde, was het duidelijk dat hij beter was ingesteld op zijn nachtelijke leven met de apentroep dan op zijn bestaan overdag onder mensen die niet zoals hij aan een verandering onderhevig waren.

Hij hield de Glock op een armlengte van me af, als iemand die een executie gaat uitvoeren, en richtte op mijn gezicht.

Orson vloog hem grauwend aan, maar Scorso was sneller. Hij gaf Orson een keiharde schop tegen zijn kop. Orson ging tegen de vlakte en bleef liggen, zonder zelfs een kik of gespartel met zijn poten.

Mijn hart zonk als een steen in een diepe put.

Scorso zwaaide het pistool mijn kant op en schoot in mijn gezicht. Althans, daar leek het even op. Maar een fractie van een seconde voordat hij de trekker overhaalde schoot Sasha hem vanaf de andere kant van de kamer in zijn rug. De knal die ik hoorde was afkomstig van haar Chief’s Special.

Door de inslag van de kogel strekte Scorso zijn rug met een ruk en zwaaide de Glock opzij. De kogel versplinterde een stuk van de teakhouten vloer naast mijn hoofd.

Gewond maar minder van slag dan voor iemand met een kogel in zijn rug normaal zou zijn draaide Scorso zich bliksemsnel om en loste in het wilde weg een aantal schoten met de Glock. Sasha liet zich plat op de grond vallen en rolde de kamer uit. Scorso leegde het pistool op de plek waar ze had gestaan. Zelfs toen het magazijn leeg was, bleef hij de trekker overhalen.

Ik zag de achterkant van zijn shirt donkerrood van het bloed worden.

Eindelijk smeet hij de Glock neer en keerde zich weer om naar mij. Hij scheen te overwegen of hij me in mijn gezicht zou stompen of mijn ogen zou uitrukken en me verblind en stervend achterlaten. Maar hij liet beide genoegens aan zich voorbijgaan en rende naar het ingeslagen raam waar de twee overgebleven apen doorheen waren gevlucht.

Hij wilde al over de vensterbank op de veranda klimmen toen Sasha weer verscheen en hem tot mijn verbijstering achternarende.

Ik schreeuwde dat ze moest blijven staan, maar ze zag er zo verwilderd uit dat het me niet verbaasd zou hebben als ik die vreselijke gloed ook in haar ogen had gezien. Ze rende de kamer door en klom op de veranda terwijl ik nog bezig was me uit de verbrijzelde restanten van het tafeltje te bevrijden.

Buiten hoorde ik de Chief’s Special knallen. En nog een keer. En voor de derde keer.

Hoewel het na de gebeurtenissen in de afgelopen minuten redelijk leek om te veronderstellen dat Sasha het wel alleen redde, wilde ik haar achternarennen en haar naar binnen halen. Ook al zou ze met Scorso afrekenen, dan waren er in het donker meer apen dan zelfs een eersteklas diskjockey aankon. En het duister was hun domein, niet het hare.

Een vierde schot knalde. En een vijfde.

Ik raakte in tweestrijd omdat Orson slap bleef liggen, zo angstig slap dat ik niet kon zien of zijn zwarte flank met zijn ademhaling op en neer ging. Hij was dood of buiten bewustzijn. In het laatste geval moest hij snel hulp hebben. Scorso had hem tegen zijn kop getrapt. Ook al zou Orson nog leven, het risico van hersenbeschadiging was niet ondenkbaar.

Ik merkte dat ik huilde. Ik verbeet mijn verdriet en bedwong mijn tranen. Zoals altijd.

Bobby kwam door de zitkamer op me af met een hand op de steekwond in zijn schouder.

‘Help Orson,’ zei ik.

Ik weigerde te geloven dat hij niet geholpen zou kunnen worden, want alleen al die vreselijke gedachte zou ongetwijfeld betekenen dat het ook zo was.

Pia Kliek zou die gedachtegang begrijpen.

Misschien dat Bobby het nu ook begreep.

Ik schoof meubels en dode apen opzij en rende naar het raam. Gebroken glas knarste onder mijn schoenen. Zilverige zweepslagen koude, door de wind gejaagde regenvlagen geselden de scherpe stukken glas die nog in de raamlijst zaten. Op de veranda sprong ik het trapje af naar de tuin en rende in de stromende regen naar Sasha die tien meter van het huis af in de duinen stond. Carl Scorso lag met zijn gezicht naar beneden in het zand. Drijfnat en huiverend had ze zich over hem heen gebogen en draaide haar derde en laatste snellader in haar revolver. Ik had de indruk dat ze hem met de meeste, zo niet alle, schoten had geraakt waarvan ik de knallen had gehoord, maar ze leek te denken dat ze misschien nog een paar keer zou moeten schieten.

En inderdaad, Scorso werkte zich met uitgestrekte handen door het zand, als een enorme krab die zich wilde ingraven om dekking te zoeken.

Met een siddering van afschuw boog Sasha zich naar voren en loste een laatste schot, ditmaal in zijn achterhoofd.

Ze huilde toen ze zich naar me omkeerde. Ze deed geen poging om haar tranen te bedwingen.

Ik huilde niet meer. Ik vond dat een van ons beiden zo kalm mogelijk moest blijven.

‘Hé,’ zei ik zacht.

Ze kwam in mijn armen.

‘Hé,’ fluisterde ze in mijn nek.

Ik hield haar stevig vast.

De regen viel met zulke bakken tegelijk dat ik de lichten van de stad, een kilometer naar het oosten, niet eens kon zien. Het was alsof Moonlight Bay zich in deze overstroming uit de lucht had opgelost, weggespoeld als een zandkasteel in de opkomende vloed. Maar de stad was er natuurlijk wel. Wachtend tot deze zware bui voorbij dreef, wachtend op de volgende storm en nog meer stormen tot het einde der dagen. Aan Moonlight Bay viel niet te ontsnappen. Voor ons niet. Nooit. De stad zat ons letterlijk in het bloed.

‘Wat gaan we nu doen?’ vroeg ze, nog steeds in mijn armen.

‘Leven.’

‘Het is helemaal verpest.’

‘Dat was het altijd al.’

‘Ze zijn er nog steeds.’

‘Misschien laten ze ons met rust … voorlopig.’

‘Waar gaan we nu naartoe, Sneeuwman?’

‘Terug naar Bobby. Een biertje pakken.’

Ze huiverde nog steeds, en niet van de regen. ‘En daarna? We kunnen niet eeuwig bier blijven drinken.’

‘Er komt morgen een grote golf.’

‘Is het allemaal zó simpel?’

‘Je moet die reuzengolven pakken zolang je dat kunt.’

We liepen terug naar het huis. Orson en Bobby zaten op de brede treden van het trapje naar de veranda aan de voorkant. Er was nog net genoeg plek om naast hen te gaan zitten.

Geen van mijn broeders verkeerde in een opperbest humeur. Bobby zei dat hij alleen maar een pijnstiller en wat verband nodig had. ‘Het is maar een oppervlakkige vleeswond, een dunne snee van hooguit twee centimeter diep.’

‘Jammer van je overhemd,’ zei Sasha.

‘Bedankt.’

Orson ging jankend staan, waggelde het trapje af de regen in en gaf over in het zand. Het was echt een avond om te kotsen.

Ik kon mijn ogen niet van hem afhouden. Ik beefde van angst.

‘Misschien moet hij naar de dierenarts,’ zei Sasha.

Ik schudde mijn hoofd. Geen dierenarts.

Ik wilde niet huilen. Ik huil nooit. Hoe verbitterd kun je worden door te veel tranen weg te slikken?

Toen ik eindelijk kon spreken zei ik: ‘Ik vertrouw geen enkele dierenarts in de stad. Ze zijn er waarschijnlijk bij betrokken. Als ze doorkrijgen dat Orson een van de dieren uit Wyvern is, halen ze hem misschien bij me weg en brengen ze hem terug naar het laboratorium.’

Orson stond met zijn neus omhoog in de regen, alsof hij het water verkwikkend vond.

‘Ze komen terug,’ zei Bobby. Hij bedoelde de apentroep.

‘Vanavond niet,’ zei ik. ‘En misschien een hele tijd niet meer.’

‘Vroeg of laat komen ze.’

‘Ja.’

‘En wie nog meer?’ vroeg Sasha. ‘Wat nog meer?’

‘Het is daar een chaos,’ zei ik, denkend aan wat Manuel me had verteld. ‘Een totaal nieuwe wereld. Wie weet wat zich daar afspeelt … of wat daar op dit moment wordt geboren.’

Ondanks alles wat we van het Wyvern-project hadden gezien en gehoord, begonnen we pas daar op het trapje tot in het diepst van onze botten te beseffen dat het eind van de beschaving naderde, dat we aan de vooravond van Armageddon stonden. De onophoudelijke harde regen klonk als tromgeroffel van de dag des Oordeels. Deze avond was als geen andere avond op aarde en we zouden ons niet vreemder hebben kunnen voelen wanneer de wolken zich hadden geopend om ons drie manen en een hemel vol onbekende sterren te tonen.

Orson lebberde een plasje regenwater van de onderste tree. Daarna klom hij naast me met meer zelfvertrouwen dan hij had getoond toen hij naar beneden ging.

Aarzelend, in onze knik-is-ja-en-schud-is-nee-code, onderzocht ik hem op een hersenschudding of nog erger. Hij mankeerde niets.

‘Jezus,’ zei Bobby opgelucht. Ik had hem nog nooit zo ontdaan gezien.

Ik ging naar binnen en haalde vier flesjes bier en het drinkbakje waarop Bobby Rosebud had geschilderd. Ik liep weer naar de veranda.

‘Een paar van Pia’s schilderijen hebben kogelschade,’ zei ik.

‘We geven Orson gewoon de schuld,’ zei Bobby.

‘Niets is gevaarlijker dan een hond met een geweer,’ zei Sasha. We zaten een tijdje zwijgend naar de regen te luisteren en ademden de heerlijk frisse, zuurstofrijke lucht in.

Ik kon Scorso’s lijk in het zand zien liggen. Nu had Sasha net als ik een moord gepleegd.

‘Dit is nog eens leven,’ zei Bobby.

‘Volmaakt,’ zei ik.

‘Helemaal te gek.’

‘Waanzinnig te gek,’ zei Sasha.

Orson gromde instemmend.

34

Die nacht wikkelden we de dode apen in lakens. Ook het lijk van Scorso werd ingepakt. Ik verwachtte ieder moment dat hij rechtop zou gaan zitten om me vanuit zijn afhangende windselen bij mijn lurven te grijpen als een mummie in een ouderwetse griezelfilm uit de tijd dat de mensen banger waren voor het bovennatuurlijke dan de werkelijkheid ze tegenwoordig laat zijn. Daarna laadden we het hele stel achter in de Explorer.

Bobby had in de garage een stapel plastic doeken liggen; ze waren daar de laatste keer achtergelaten door de huisschilder die om de zoveel tijd de teakhouten lambriseringen in de olie kwam zetten. We gebruikten de doeken en een nietpistool om de gebroken ramen zo goed mogelijk te dichten.

Om twee uur in de ochtend reed Sasha ons vieren naar de lange oprijlaan in het noordoostelijke deel van de stad. We passeerden de sierlijke Californische peperbomen die als een rij rouwenden in de regen stonden te wenen, en de betonnen Pietà. We stopten onder aan het bordes voor het grote bakstenen pand.

Er brandde nergens licht. Ik weet niet of Sandy Kirk sliep of niet thuis was.

We laadden de in lakens gewikkelde lijken uit en stapelden ze op tegen de voordeur.

Toen we wegreden zei Bobby: ‘Weet je nog dat we hier kwamen toen we jong waren om Sandy’s vader aan het werk te zien?’

‘Ja.’

‘Stel je eens voor dat we op een avond zoiets als dit voor zijn deur hadden zien liggen.’

‘Cool.’

Het zou dagen vergen om Bobby’s huis schoon te maken en alles te repareren, maar we waren nog niet klaar voor die taak. We reden door naar Sasha’s huis en bleven tot het ochtendkrieken in haar keuken, waar we meer bier dronken en ons verdiepten in mijn vaders verslag van de oorsprong van onze nieuwe wereld, ons nieuwe leven.

Mijn moeder had een revolutionaire nieuwe aanpak voor ogen gehad van de manipulatie van retrovirussen, met het doel genen in te bouwen in de cellen van patiënten – of proefpersonen. In de geheime laboratoria van Wyvern had een team wetenschappers, de crème de la crème op dat gebied haar theorieën in praktijk gebracht. De boodschappenjongens onder de micro-organismen bleken aanzienlijk succesvoller en selectiever dan men had gehoopt.

‘Daar hebben we Godzilla,’ zoals Bobby zei.

Hoewel de nieuwe retrovirussen niet in staat waren zich te vermenigvuldigen, bleken ze zo slim te zijn dat ze zich niet beperkten tot het afleveren van genetisch materiaal, maar ze konden ook iets van het DNA van de patiënten – of proefdieren – vervangen met wat ze inbouwden. Zo werd het een kwestie van genetisch materiaal in en uit het lichaam brengen.

Ook bleken ze in staat om andere virussen die op natuurlijke wijze in het lichaam aanwezig waren, naar keuze van de eigenschappen te vangen en zichzelf te muteren. Die mutatie verliep veel radicaler en sneller dan bij andere microben ooit het geval was geweest. Door razendsnelle mutatie werden ze binnen enkele uren iets totaal anders. Ze hadden ook de mogelijkheid gevonden om zich te vermenigvuldigen, terwijl dat daarvoor niet mogelijk was geweest.

Voordat iemand in Wyvern begreep wat er gebeurde, vervingen mijn moeders nieuwe micro-organismen zoveel mogelijk genetisch materiaal in de proefdieren; dat materiaal werd bovendien overgebracht op de wetenschappelijke medewerkers van de laboratoria. De besmetting vindt niet alleen plaats door overbrenging van lichaamsvloeistoffen. Huidcontact is al voldoende om de micro-organismen van de een op de ander over te brengen, bij een klein wondje of zweertje bijvoorbeeld: een klein sneetje of scheerwondje.

In de komende jaren, als iedereen de besmetting heeft opgelopen, krijgt hij of zij een lading nieuw DNA dat afwijkt van het DNA van anderen. Het effect is voor iedereen verschillend. Sommigen van ons veranderen niet of nauwelijks, omdat we allemaal zoveel stukjes en beetjes uit talrijke bronnen ontvangen dat er geen geconcentreerd cumulatief effect optreedt. Terwijl onze cellen afsterven, kan het ingevoegde materiaal al dan niet in de nieuwe cellen komen die de oude vervangen. Maar sommige van ons worden geestelijk of zelfs lichamelijk een monster.

Om James Joyce te parafraseren: Onze gehele ‘funanimal’ wereld zal verduisteren in een bizarre variëteit.

We weten niet of de verandering zal versnellen, of het effect ervan snel op grotere schaal zichtbaar wordt, of het geheim door de verspreiding van het retrovirus aan het licht komt, of dat het tientallen jaren, misschien eeuwen, een heel subtiel proces blijft. We moeten afwachten. We zullen wel zien.

Mijn vader scheen van mening te zijn dat het probleem niet alleen door een fout in de theorie is ontstaan. Hij geloofde dat de wetenschappers in Wyvern – die mijn moeders theorieën in praktijk brachten tot er levende organismen konden worden aangemaakt – schuldiger waren dan zij, omdat ze van haar visie zijn afgeweken op een wijze die toen nauwelijks bespeurbaar was, maar die uiteindelijk rampzalig bleek.

Hoe men het ook bekijkt, mijn moeder heeft de wereld zoals wij die kennen vernietigd. Maar ze blijft mijn moeder. Haar uitgangspunt was dat ze het uit liefde voor mij heeft gedaan, in de hoop mijn leven te kunnen redden. Ik hou nog evenveel van haar als voor haar dood, en het verbijstert me dat ze haar angst en zielenpijn in de laatste jaren van haar leven voor mij verborgen heeft weten te houden, toen ze eenmaal doorhad waar het met de nieuwe wereld heen ging.

Mijn vader was er nooit helemaal van overtuigd dat ze zelf een eind aan haar leven had gemaakt, al liet hij die mogelijkheid in zijn aantekeningen wel open. Hij vond moord waarschijnlijker. Hoewel de plaag zich al te sterk en te snel had uitgebreid om nog te kunnen worden bedwongen, had mijn moeder uiteindelijk besloten de publiciteit te zoeken. Misschien werd haar het zwijgen opgelegd. Maar of ze nu de hand aan zichzelf sloeg, of dat ze van plan was het op te nemen tegen het leger en de overheid, ze is er in ieder geval niet meer.

Nu ik mijn moeder beter begrijp, weet ik waar ik de kracht, of de bezeten wil, vandaan heb om mijn emoties te onderdrukken als ik ze niet aankan. Dat wil ik veranderen. Ik zie niet in waarom ik het niet zou kunnen. Per slot van rekening gaat het daar toch allemaal om: verandering. Genadeloze verandering.

Hoewel sommige mensen me haten omdat ik de zoon van mijn moeder ben, mag ik toch verder leven. Zelfs mijn vader wist niet goed waarom me dat vergund werd, in aanmerking genomen hoe wreed sommige van mijn vijanden zijn. Hij vermoedde echter dat mijn moeder deeltjes van mijn genetisch materiaal had gebruikt om het apocalyptische retrovirus te manipuleren; de sleutel om de omvang van de ramp zoveel mogelijk te kunnen beperken, ligt dus misschien wel in mijn genen. Maandelijks wordt me bloed afgenomen. Niet, zoals ze me hebben wijsgemaakt, vanwege mijn XP, maar om de bloedmonsters in Wyvern nader te kunnen bestuderen. Misschien ben ik wel een wandelend laboratorium, iemand die de mogelijkheid meedraagt om deze plaag te immuniseren, of die een belangrijke aanwijzing kan geven omtrent de uiteindelijke vernietiging en doodsangst die de plaag zal veroorzaken. Zolang ik het geheim van Moonlight Bay met me meedraag en leef volgens de regels van de geïnfecteerden, blijf ik waarschijnlijk in leven en in vrijheid. Maar bij de eerste de beste poging om de publiciteit te zoeken, zal ik ongetwijfeld voor de rest van mijn leven in een donkere kamer onder de velden en heuvels van Fort Wyvern worden opgesloten.

Mijn vader was inderdaad bang dat ze me vroeg of laat toch wel zouden komen halen om me ergens op te sluiten en zo over een onbeperkte voorraad bloedmonsters te kunnen beschikken. Tegen die tijd zie ik wel weer.

Terwijl het noodweer over Moonlight Bay raasde, sliepen we alle vier de hele zondagmorgen en een stuk van de middag. Sasha was de enige die geen nachtmerrie had gehad.

Na vier uur slapen ging ik de trap af naar Sasha’s keuken en ging met de jaloezieën dicht aan de tafel zitten. In het gedempte licht zat ik geruime tijd naar de woorden Mystery Train op mijn pet te staren, en ik vroeg me af wat die woorden te maken hadden met mijn moeders werk. Hoewel ik de betekenis ervan niet kon doorgronden, had ik het gevoel dat Moonlight Bay niet op een grote achtbaan regelrecht naar de hel gaat, zoals Stevenson had beweerd. Eerder zijn we op reis naar een mysterieuze bestemming die we ons niet goed kunnen voorstellen; misschien is het iets wonderbaarlijks, misschien iets dat nog erger is dan alle helse kwellingen bij elkaar.

Later pakte ik pen en papier en begon bij kaarslicht te schrijven. Ik ben van plan alles te noteren wat me in de mij resterende dagen overkomt.

Ik verwacht niet dat dit ooit zal worden gepubliceerd. Mensen die willen dat de waarheid over Wyvern een gesloten boek blijft, zullen me nooit toestaan er ruchtbaarheid aan te geven. In ieder geval had Stevenson gelijk: Het is te laat om de wereld te redden. Dat is in feite ook de boodschap die Bobby me al zo lang onze vriendschap duurt geeft.

Hoewel ik niet meer voor publicatie schrijf, is het van belang de catastrofe op papier te zetten. De wereld zoals wij die kennen kan niet zomaar verdwijnen zonder een verklaring daarvan voor de toekomst neer te leggen. We zijn een arrogant soort, vol verschrikkelijke vernietigingsmogelijkheden, maar we bezitten ook een groot vermogen tot liefde, vriendelijkheid, mededogen, vertrouwen, hoop en vreugde. Hoe we door ons eigen toedoen ten onder gingen kan van groter belang zijn dan hoe we zijn ontstaan – een mysterie dat we nooit zullen doorgronden.

Ik kan wel ijverig opschrijven wat er in Moonlight Bay en van daaruit in de rest van de wereld gebeurt als de besmetting zich gaat verspreiden, maar veel zin heeft het niet, want er kan een dag komen dat er niemand meer over is om mijn woorden te lezen, of dat niemand meer tot lezen in staat is. Dat risico neem ik. Als ik een gokker was, zou ik er alles onder verwedden dat sommige soorten uit de chaos zullen verrijzen om ons te vervangen, om de meesters van de aarde te worden zoals wij waren. Sterker nog, als ik een gokker was, zou ik mijn geld op de honden zetten.

Op zondagavond was de hemel zo peilloos als het gelaat van God en de sterren blonken zo helder als tranen. We gingen met ons vieren naar het strand. Vijf meter hoge, perfect gevormde, glasheldere reuzengolven pompten onophoudelijk vanuit het verre Tahiti naar de Amerikaanse westkust. Het was geweldig. Het was een en al léven.