Het Koude Vuur
Author: Dean Koontz
Date: 2022-02-24 00:00:00+00:00
Keywords: Thriller; Fantasy
Description: Hij is de ultieme goeddoener. Een held. Is hij van nature een goed mens, of zijn er bovennatuurlijke krachten in het spel? In drie maanden heeft Jim maar liefst twaalf levens gered. Gefascineerd door zijn daden besluit journalist Holly Thorne een artikel over hem te schrijven. Ze raakt zo onder de indruk van Jims nederige persoonlijkheid dat de vonken over beginnen te slaan. Maar toch is er iets mysterieus aan Jim wat ze niet goed kon omschrijven. En waarom heeft hij altijd zulke levendige nachtmerries over een moordlustige vijand? ‘Het koude vuur’ is een bloedstollende horrorroman waarin onve
Publisher: Saga Egmont International

Van dezelfde auteur:

Het Franciscus complot
Motel van de angst*
Weerlicht*
Middernacht
Het kwade licht*
De stem van de nacht
Het visioen*
Fantomen*
Dienaren van de schemering*
Onderaards*
Het masker*
Monsterklok
Ogen der duisternis
Mr. Murder
Wintermaan
Duistere stromen

* Als Poema-Pocket verschenen

De vertaling van het fragment uit The Raven van Edgar Allan Poe is van Bob den Uyl, overgenomen uit Hoe en waarom Edgar Allan Poe The Raven schreef: Querido, Amsterdam 1983

De dichtregels van Edgar Allen Poe zijn vertaald door Rob van Moppes

Poema-pocket is een onderdeel van Luitingh ~ Sijthoff

Derde druk

© 1991 by Nkui, Ine.

All rights reserved

© 1991, 1995 Uitgeverij Luitingh ~ Sijthoff B.V., Amsterdam

Alle rechten voorbehouden

Published by agreement with Lennart Sane Agency AB

Oorspronkelijke titel: Cold fire

Vertaling: Mariëlla Snel

Omslagontwerp: Edd, Amsterdam

Omslagillustratie: Don Brautigam

CIP/ISBN 90 245 2325 7

Digitized by on June 2019

Voor Nick en Vicky Page,
die weten hoe ze
goede buren en vrienden moeten zijn
– als ze het maar eens zouden proberen.
&
Dick en Pat Karlan,
die in ‘Hollywood’
tot de weinigen behoren
die hun eigen ziel bezitten
– en dat altijd zullen blijven doen.

Mijn leven is beter omdat
ik jullie allemaal heb gekend.
Eigenaardiger, maar beter!

Deel een

DE HELD, DE VRIEND

In de werkelijke wereld
net als in dromen,
is niets echt
zoals het lijkt.

the book of counted sorrows

Leven zonder betekenis
kan niet worden verdragen.
We zoeken een missie
waaraan we ons blijvend binden

– of reageren op de roep
van de donkere hoorn van de dood.
Wanneer we in dit leven
geen enkel doel hebben,
hebben we geen visioen,
we leven in strijd,

– of laten bloed stromen
op een mes waarmee zelfmoord wordt gepleegd.

the book of counted sorrows

12 AUGUSTUS

1

Zelfs voor de gebeurtenissen in de supermarkt had Jim Ironheart moeten weten dat er problemen dreigden. ’s Nachts droomde hij dat hij over een veld werd achtervolgd door een grote schare kraaien, die met hevig klapperende vleugels krijsend om hem heen vlogen en met hun haaksnavels aan hem pikten, even nauwkeurig als chirurgische scalpels. Toen hij wakker werd en geen adem kon halen, schuifelde hij in zijn pyjamabroek het balkon op, om wat frisse lucht te happen. Maar om half tien ’s morgens maakte de temperatuur, die al vierendertig graden Celsius was, het verstikkende gevoel waarmee hij was ontwaakt, alleen maar erger.

Hij knapte op van een lange douche en een scheerbeurt.

In de ijskast stond alleen nog een stuk van een beschimmelde cake. Die leek op een kweek van een of ander nieuw, bijzonder krachtig type botulisme. Hij kon kiezen: omkomen van de honger of de snikhete buitenwereld betreden.

De augustusdag was zo verzengend dat vogels, buiten de grenzen van nare dromen, de voorkeur gaven aan schaduwrijke plekjes in de bomen boven de door de zon geschroeide open ruimten onder de lucht van zuidelijk Californië. Ze zaten zwijgend in hun bladerrijke schuilplaatsen, tsjirpten zelden en zonder enthousiasme. Honden tilden snel als katten hun poten op, op trottoirs die even heet waren als kookplaten. Geen man, vrouw of kind bleef staan om te kijken of je op het beton een ei kon bakken, maar geloofde dat zonder meer.

Nadat hij een licht ontbijt tot zich had genomen aan een tafeltje met parasol op de patio van een cafeetje in Laguna Beach, voelde hij zich weer slap worden en was zijn huid bedekt met een laagje zweet. Het was een van die weinige keren dat de Grote Oceaan niet in staat was een mild briesje te produceren.

Vandaar ging hij naar de supermarkt, die in eerste instantie een veilig heenkomen leek. Hij had alleen een witkatoenen pantalon en een blauw T-shirtje aan, dus werkten de airconditioning en de koude luchtstromen uit de vrieskisten verfrissend.

Hij was op de snoepafdeling en vergeleek de ingrediënten van bitterkoekjes met die van repen met ananas, kokos en amandelen, pogend te bepalen welk van de twee de minste calorieën bevatte, toen hij de aanval kreeg. Naar de bestaande normen gemeten was het geen zware aanval: geen stuiptrekkingen, geen hevige spiercontracties, niet opeens riviertjes van zweet, of vreemde woorden die over zijn lippen kwamen. Hij draaide zich alleen opeens om naar een vrouw die naast hem stond en zei: ‘Reddinglijn.’

Ze was een jaar of dertig, droeg een short en een haltertopje, zag er goed genoeg uit om de diverse avances van mannen moe te zijn. Dus misschien dacht ze dat hij haar wilde versieren. Ze keek hem op haar hoede aan. ‘Wat zei u?’

Laat je meestromen, zei hij tegen zichzelf. Wees niet bang.

Hij begon te rillen, niet vanwege de airconditioning, maar door een reeks innerlijke koude rillingen die hem doortrok, als een wriemelende school palingen. Alle kracht verdween uit zijn handen en hij liet het snoepgoed vallen.

‘Reddinglijn,’ herhaalde hij verlegen, maar niet in staat zich te beheersen.

‘Ik begrijp het niet,’ zei de vrouw.

Hoewel hem dit al negen keer eerder was overkomen, zei hij: ‘Ik ook niet.’

Ze hield een doos met vanillewafels vast alsof ze van plan was die naar zijn gezicht te smijten en het op een lopen te zetten wanneer ze tot de conclusie kwam dat hij een wandelende krantenkop was (krankzinnige man schiet in supermarkt zes mensen neer). Toch was ze barmhartige Samaritaan genoeg om nog iets tegen hem te zeggen. ‘Voelt u zich wel goed?’

Het leed geen twijfel dat hij bleek zag. Hij had het gevoel dat al het bloed uit zijn gezicht was weggetrokken. Hij probeerde geruststellend te glimlachen, wist dat het een afschuwelijke grimas was, en zei: ‘Ik moet ervandoor.’

Jim liet zijn winkelwagentje staan en liep naar buiten, de verzengende augustushitte in. Het temperatuurverschil van ruim twintig graden benam hem even de adem. Het bitumen wegdek van de parkeerplaats was op sommige plaatsen plakkerig. De zon gaf de voorruiten van de auto’s een zilveren glans en leek tegen chromen bumpers en grilles in oogverblindende flitsen uiteen te vallen. Hij liep naar zijn Ford. Die was voorzien van airconditioning, maar zelfs toen hij het parkeerterrein had verlaten en Crown Valley Parkway was opgedraaid, was de lucht die naar binnen kwam alleen verfrissend vergeleken met de immense hitte in de wagen, die wel een oven leek. Hij draaide het portierraampje open.

In eerste instantie wist hij niet waarheen hij reed. Toen had hij het vage gevoel dat hij naar huis terug moest. Dat gevoel werd al snel een sterk vermoeden, het vermoeden werd een overtuiging en de overtuiging werd een dwang. Hij moest naar huis.

Hij reed te snel, veranderde telkens van rijbaan, nam risico’s, wat niet typerend voor hem was. Als een agent hem had aangehouden, zou hij niet in staat zijn geweest die wanhopige dwang te verklaren, want die begreep hij zelf niet.

Het was alsof elke beweging van hem door een ongezien persoon werd bepaald, die hem evenzeer onder controle had als hij de auto.

Weer hield hij zich voor dat hij zich moest laten meestromen, wat makkelijk was, want hij had geen keus. Hij hield zich ook voor dat hij niet bang moest zijn, maar angst was een vaste metgezel, die zich niet liet afschudden.

Toen hij in Laguna Niguel de oprijlaan opdraaide, zagen de smalle zwarte schaduwen van de palmbladeren eruit als scheuren in de felwitte, gestucte muren van zijn kleine huis, alsof die waren uitgedroogd en door de hitte gebarsten. Het rode pannendak leek te kabbelen, als elkaar overlappende golven van vlammen.

In zijn slaapkamer kreeg het zonlicht dat door de gekleurde ramen naar binnen kwam, een koperachtige gloed. Het zorgde voor roodbruine strepen op het bed en het net niet witte tapijt, afgewisseld door strepen schaduw die werden veroorzaakt door de halfgesloten lattenluiken.

Jim deed de lamp op het nachtkastje aan.

Hij wist niet dat hij ging pakken voor een reis tot hij merkte dat hij een koffer uit zijn kast haalde. Eerst pakte hij zijn scheer- en toiletspullen. Hij kende zijn plaats van bestemming niet en wist ook niet hoelang hij weg zou blijven, maar hij nam wel twee setjes schone kleren mee. Deze klussen – avonturen, missies, wat ze dan in godsnaam ook mochten zijn – vereisten gewoonlijk niet meer dan een afwezigheid van twee tot drie dagen.

Hij aarzelde, maakte zich zorgen dat hij niet voldoende had ingepakt. Maar deze reizen waren gevaarlijk; elke kon zijn laatste zijn en in dat geval deed het er niet toe of hij te weinig of te veel had meegenomen.

Hij deed de koffer dicht en staarde ernaar, onzeker wat hij nu moest doen. Toen zei hij: ‘Ik moet vliegen’ en wist het.

De rit naar het vliegveld John Wayne, aan de zuidoostelijke rand van Santa Ana, nam nog geen half uur in beslag. Onderweg zag hij dingen die hem er subtiel aan herinnerden dat zuidelijk Californië een woestijn was geweest voordat het water via aquaducten was aangevoerd. Op een aanplakbord werd er op aangedrongen zuinig met water te zijn. Hoveniers plantten cactussen en ijsplanten voor een nieuw flatgebouw, dat in zuidwestelijke stijl was opgetrokken. Tussen de gordels van groen en de wijken met dure huizen en fraai aangelegde tuinen was de vegetatie op braakliggende velden en heuvels verschroeid en bruin, wachtend op de kus van een lucifer in de trillende hand van een pyromaan die zijn bijdrage leverde aan het jaarlijkse, verwoestende seizoen van de branden.

In de grote hal van het vliegveld liepen reizigers af en aan. De multiraciale mensenmenigte rekende af met de nog altijd bestaande mythe dat Orange County in cultureel opzicht eenvormig was en uitsluitend werd bevolkt door blanke Angelsaksische protestanten. Terwijl Jim naar de reeks televisiemonitors liep waarop lijsten van aankomende en vertrekkende toestellen van PSA te zien waren, hoorde hij behalve Engels nog vier andere talen.

Hij las de bestemmingen op de monitor, van boven naar beneden. De op één na laatste stad – Portland, Oregon – gaf hem inspiratie en hij liep regelrecht naar de balie.

De man die hem te woord stond was jong en keurig. Zo op het eerste gezicht had hij zo in Disneyland kunnen werken.

‘Is het toestel dat over twintig minuten naar Portland vertrekt, al vol?’ vroeg Jim.

De man keek op het computerscherm. ‘U heeft geluk, meneer. Er zijn nog drie plaatsen vrij.’

Terwijl de man met zijn creditcard in de weer was en hem het ticket overhandigde, zag Jim dat hij gaatjes in zijn oren had. Hij had tijdens het werk geen oorbellen in, maar de gaatjes waren zo duidelijk zichtbaar dat hij ze regelmatig moest dragen wanneer hij geen dienst had. Verder was duidelijk dat de man de voorkeur gaf aan zware oorbellen. Toen hij Jim zijn creditcard teruggaf, schoof de mouw van zijn overhemd ver genoeg over zijn rechterpols omhoog om de open bek zichtbaar te maken van iets dat een zeer gedetailleerde, kleurrijk getatoeëerde draak leek te zijn, die zijn gehele arm in beslag nam. De knokkels van die hand zaten vol korstjes, alsof ze tijdens een vechtpartij ontveld waren geraakt.

Onderweg naar het vliegtuig vroeg Jim zich voortdurend af in welke subcultuur de man zich onderdompelde wanneer hij aan het eind van een werkdag zijn uniform had verwisseld voor zijn normale kleren. Hij had het vermoeden dat de man tot een erger slag behoorde dan de punkers-met-motor.

Het vliegtuig steeg op en vloog in zuidelijke richting, waarbij het meedogenloze zonlicht de raampjes aan Jims kant bescheen. Toen draaide het toestel naar het westen en vervolgens boven de oceaan naar het noorden, en kon hij de zon alleen zien als een gloeiende afspiegeling in de zee onder hem, waardoor het water leek te veranderen in een grote, kolkende massa magma die uit de korst van de planeet omhoog werd gestuwd.

Jim besefte dat hij zijn kaken op elkaar geklemd hield. Hij keek naar de armleuningen van zijn stoel, die hij heel stevig vasthield met handen die leken op de klauwen van een adelaar die zich op een gevaarlijke rots in evenwicht moest houden.

Hij probeerde zich te ontspannen.

Hij had geen vliegangst. Wel was hij bang voor Portland … en welke vorm van de dood daar op hem kon wachten.

2

Holly Thorne was op een particuliere lagere school in het westelijk deel van Portland voor een interview met een onderwijzeres, Louise Tarvohl, die een dichtbundel had verkocht aan een belangrijke New Yorkse uitgever – geen geringe prestatie in een tijd waarin de kennis van poëzie van de meeste mensen beperkt bleef tot de teksten van popsongs en enkele rijmende reclamespotjes op de televisie voor hondenvoer, deodorant of radiaalbanden. Er werd die zomer slechts aan een paar klassen les gegeven. Een andere onderwijzeres nam de verantwoordelijkheid voor de kinderen van Louise over, zodat zij en Holly met elkaar konden praten. Ze namen plaats aan een picknicktafel van palissanderhout, nadat Holly zich ervan had vergewist dat er geen viezigheid op de bank zat die een vlek op haar witkatoenen jurk kon maken. Links van hen was een soort klimrek, rechts een schommel. Het was die dag prettig warm en het briesje nam de aangename geur van een paar douglassparren in de buurt met zich mee.

‘Wat ruikt het hier heerlijk!’ zei Louise, die zo diep ademhaalde dat de knoopjes van haar jurk dreigden te springen. ‘Het is volkomen duidelijk dat we ons vlak bij een groot park bevinden! Het stinkt hier nauwelijks naar het mensdom.’

Toen Holly deze opdracht werd gegeven, had ze een exemplaar van de bundel, die de titel Zuchtende cipres en andere gedichten had meegekregen, in ontvangst mogen nemen van Tom Corvey, de redacteur amusement van de Press. Ze had de gedichten mooi willen vinden. Ze genoot ervan mensen te zien slagen, misschien omdat ze zelf in haar carrière als journaliste niet zoveel had bereikt en het af en toe nodig had eraan te worden herinnerd dat succes haalbaar was. Helaas waren de gedichten oninteressante, afschuwelijk sentimentele lofzangen op de wereld van de natuur, die geschreven hadden kunnen zijn door een slechte Robert Frost en naderhand nog eens waren bewerkt door een redacteur die teksten voor suikerzoete wenskaarten moest bedenken voor jarige oma’s.

Toch was Holly van plan in haar artikel geen kritiek te laten doorklinken. Door de jaren heen had ze veel te veel journalisten gekend die er door jaloezie, bitterheid of een onterecht gevoel van morele superioriteit een kick van kregen om een verhaal scheef te trekken en te kleuren, zodat degene over wie ze schreven, als een idioot werd afgeschilderd. Behalve wanneer ze te maken had met bijzonder verdorven criminelen of politici, had ze nooit voldoende haatgevoelens kunnen oproepen om zo te schrijven, hetgeen een van de redenen was waarom ze bij drie grote kranten in drie grote steden was ontslagen en nu werkte in het nederigere kantoor van de Portland Press. Bevooroordeelde journalistiek was vaak kleurrijker dan een evenwichtige verslaggeving, waardoor meer kranten werden verkocht, er meer commentaar op werd geleverd en meer bewonderende woorden werden gesproken. Maar hoewel ze Louise Tarvohl al snel nog onaangenamer begon te vinden dan de slechte poëzie van die vrouw, kon ze niet voldoende enthousiasme opbrengen om als een beul te werk te gaan.

‘Alleen in de wildernis leef ik, ver van alle zichtbare dingen en de geluiden van de beschaving, waar ik de stemmen van de natuur kan horen in de bomen, in het struikgewas, in de eenzame vijvers, in het stof.’

Stemmen in het stof? dacht Holly en begon bijna te lachen.

Het uiterlijk van Louise stond haar aan: gehard, robuust, vitaal, levendig. De vrouw was vijfendertig, twee jaar ouder dan Holly, hoewel ze tien jaar ouder leek. De kraaienpootjes rond haar ogen en mond, de diepe lachrimpels en haar leerachtige, door de zon gebruinde huid typeerden haar als een vrouw die graag buitenshuis was. Haar door de zon gebleekte haar was opgestoken in een paardenstaart en ze had een spijkerbroek en een geruit, blauw shirt aan.

‘Modder in een bos heeft iets zuivers,’ zei Louise stellig, ‘dat niet kan worden geëvenaard door de meest grondig geschrobde en gesteriliseerde operatiekamer in een ziekenhuis.’ Ze gooide haar hoofd even in haar nek, om zich te koesteren in de warme zon. ‘De zuiverheid van de natuur reinigt je ziel. En uit die hernieuwde zuiverheid van de ziel komt de sublieme wasem van grootse poëzie voort.’

‘Sublieme wasem?’ herhaalde Holly, alsof ze er zeker van wilde zijn dat haar bandrecorder elke gulden frase juist zou opnemen. De innerlijke Louise was de Louise aan wie Holly zich ergerde. Ze had iets buitenaards gecultiveerds, als de projectie van een geest, meer oppervlak dan substantie. Haar meningen en houdingen waren niet substantieel, minder gebaseerd op feiten en inzicht dan op grillen, ijzeren grillen, maar desalniettemin grillen. En daar gaf ze uitdrukking aan in een taal die zwierig maar onnauwkeurig was, opgeblazen, maar leeg.

Holly was zelf ook wel een milieuactiviste en het ergerde haar te ontdekken dat zij en Louise het over bepaalde zaken eens waren. Het was onaangenaam bondgenoten te hebben die je maar gek vond; daardoor leken je eigen meningen verdacht te worden. Louise ging op de picknickbank iets voorover zitten en sloeg haar armen op de tafel van palissanderhout over elkaar. ‘De aarde is iets levends. Hij zou tegen ons kunnen praten wanneer wij de moeite waard waren om tegen te praten. Hij zou gewoon een mond open kunnen doen in elke steen, plant of vijver, en even makkelijk tegen ons kunnen praten als ik tegen jou.’

‘Wat een opwindend idee,’ zei Holly.

‘Mensen zijn niets anders dan luizen.’

‘Luizen?’

‘Luizen die rondkruipen over de levende aarde,’ zei Louise dromerig.

‘Zo heb ik het nog nooit bekeken,’ zei Holly.

‘God is niet alleen aanwezig in elke vlinder – God is elke vlinder, elke vogel, elk konijn, alles wat in het wild leeft. Ik zou bereid zijn een miljoen – tien miljoen of meer! – mensenlevens te offeren als daarmee een onschuldige familie wezels kon worden gered, want God is elk van die wezels.’

Alsof ze werd ontroerd door de retoriek van de vrouw, alsof ze het geen eco-fascisme vond, zei Holly: ‘Ik geef elk jaar zoveel ik kan aan de stichting voor het behoud van de natuur en ik zie mezelf als een milieuactiviste. Het is me echter wel duidelijk dat ik me de dingen nog lang niet zo duidelijk bewust ben als jij.’

De dichteres hoorde het sarcasme niet en stak over de tafel heen een hand uit om even in die van Holly te knijpen. ‘Maak je geen zorgen, schatje. Zover zul je wel komen. Ik voel om jou heen een aura met een groot spiritueel potentieel.’

‘Help me het te begrijpen … God is vlinders en konijnen en alle levende wezens, en God is stenen en stof en water, maar God is niet ons?’

‘Nee, omdat wij één onnatuurlijke eigenschap hebben.’

‘Welke?’

‘Onze intelligentie.’

Holly knipperde verbaasd met haar ogen. ‘Is intelligentie iets onnatuurlijks?’

‘Een hoge mate van intelligentie is dat inderdaad. Die heeft geen enkel ander wezen in de wereld der natuur. Daarom mijdt de natuur ons en daarom haten wij haar onbewust en proberen we haar uit te roeien. Hoge intelligentie leidt tot het idee van vooruitgang. Vooruitgang leidt tot kernwapens, de bio-industrie en uiteindelijk tot de totale vernietiging.’

‘We hebben onze intelligentie niet van God gekregen … of door een natuurlijke evolutie?’

‘Het was een niet-geanticipeerde mutatie. Wij zijn gemuteerde wezens, niets anders dan dat. Monsters.’

‘Dus hoe minder intelligentie een wezen aan de dag legt … ’ begon Holly.

‘… hoe natuurlijker het is,’ vulde Louise aan.

Holly knikte nadenkend, alsof ze serieus nadacht over het bizarre idee dat een dommere wereld een betere wereld was. In werkelijkheid bedacht ze zich echter dat ze dit verhaal toch niet zou kunnen schrijven. Ze vond Louise Tarvohl zo belachelijk dat ze geen gunstig artikel over haar kon schrijven zonder haar integriteit te verliezen. Tegelijkertijd voelde ze er ook niets voor om de vrouw op schrift als een dwaas af te schilderen. Holly’s probleem was niet haar diepgewortelde, blijvende cynisme, maar haar zachtaardigheid. Geen enkel wezen op deze aarde kon er zekerder van zijn zich gefrustreerd en onvoldaan te voelen dan een bittere cynica, die diep in haar binnenste een en al medeleven was.

Ze legde haar pen neer, want ze zou geen aantekeningen maken. Het enige dat ze wilde, was weggaan van Louise, van het speelterrein, terug naar de werkelijke wereld, hoewel de werkelijke wereld in haar ogen altijd maar net iets minder verknipt was geweest dan deze ontmoeting. Maar ze zou bij Tom Corvey toch minstens met zestig tot negentig minuten opgenomen materiaal moeten aankomen, waardoor een andere journalist het artikel kon schrijven.

‘Louise, gezien alles wat je me hebt verteld, denk ik dat jij de meest natuurlijke persoon bent die ik ooit heb ontmoet.’

Louise begreep het verkeerd. Ze keek Holly stralend aan, omdat ze het als een compliment beschouwde, en niet als een denigrerende opmerking.

‘Bomen zijn onze zusters,’ zei Louise enthousiast, omdat ze een ander facet van haar filosofie wilde openbaren en duidelijk was vergeten dat mensen luizen, geen bomen waren. ‘Zou jij de ledematen van je zuster afhakken, haar vlees wreed doorklieven en je huis opbouwen met delen van haar lijk?’

‘Nee, dat zou ik niet doen,’ zei Holly gemeend. ‘Bovendien zou het stadsbestuur waarschijnlijk geen toestemming geven voor de bouw van zo’n onconventionele structuur.’

Holly was veilig; Louise had geen gevoel voor humor en kon dus niet worden beledigd door dat grapje.

Terwijl de vrouw doorratelde, leunde Holly tegen de picknicktafel, wendde belangstelling voor en nam in vliegende vaart haar volwassen leven door. Ze kwam tot de conclusie dat ze al die kostbare tijd had doorgebracht in het gezelschap van idioten, dwazen en oplichters, luisterend naar hun stompzinnige of sociopathische plannen en dromen, tevergeefs zoekend naar kleine brokjes wijsheid, naar interessante observaties in hun stomme, psychotische verhalen.

Ze begon zich steeds ellendiger te voelen en ging broeden over haar persoonlijk leven. In Portland had ze geen pogingen ondernomen om met andere vrouwen goed bevriend te raken, misschien omdat ze diep in haar binnenste het gevoel had dat Portland niet meer dan een halteplaats was op haar journalistieke zwerversreis. Haar ervaringen met mannen waren, zo ze al iets voorstelden, nog ontmoedigender dan haar professionele ervaringen met mannen en vrouwen die ze moest interviewen. Hoewel ze er nog steeds op hoopte de juiste man te ontmoeten, te trouwen, kinderen te krijgen en van een bevredigend huiselijk leven te genieten, vroeg ze zich af of er ooit iemand in haar leven zou komen die zachtaardig, gezond van geest, intelligent en interessant was.

Waarschijnlijk niet.

En als zo iemand op een wonderbaarlijke manier op een dag haar pad kruiste, zou zijn aardige manier van doen ongetwijfeld een masker blijken te zijn waaronder een wellustige seriemoordenaar met een voorkeur voor kettingzagen schuilging.

3

Buiten de aankomsthal van het internationale vliegveld van Portland stapte Jim Ironheart in een taxi die het eigendom was van de Rose City Cab Company, een naam die deed denken aan het lang vergeten hippie-tijdperk, die geboren leek te zijn in de tijd van kralen en flowerpower. Maar de chauffeur – Frazier Tooley geheten volgens het zichtbaar aangebrachte rijbewijs – vertelde dat Portland de rozenstad werd genoemd omdat er ontzettend veel rozen bloeiden, die werden beschouwd als symbolen van vernieuwing en groei. ‘Net zoals bedelaars in New York het symbool van verval en instorting zijn,’ zei hij met een merkwaardig charmante zelfvoldaanheid die naar Jims stellige idee door veel Portlanders werd gedeeld.

Tooley, die eruitzag als een Italiaanse operatenor in de stijl van Luciano Pavarotti, was er niet zeker van dat hij Jims instructies goed had begrepen. ‘U wilt dat ik gewoon een tijdje rondrijd?’

‘Ja. Ik wil wat van de stad zien voordat ik me laat inschrijven in het hotel. Ik ben hier nog nooit eerder geweest.’

De waarheid was dat hij niet wist in welk hotel hij moest gaan logeren, noch of hij de klus snel zou moeten klaren, vanavond of morgen misschien. Hij hoopte te achterhalen wat er van hem werd verwacht wanneer hij zich gewoon ontspande en op verlichting wachtte.

Tooley voldeed gaarne aan zijn verzoek – niet dat om verlichting, maar wel om het rondritje door Portland – omdat de meter een hoog bedrag zou gaan aangeven, maar ook omdat hij er duidelijk van genoot zijn stad te laten zien. Die was ook uitzonderlijk aantrekkelijk. Uit historisch oogpunt belangrijke bakstenen bouwwerken en negentiende-eeuwse gebouwen met gietijzeren voorgevels waren te midden van moderne, glazen wolkenkrabbers zorgvuldig bewaard. Parken vol fonteinen en bomen waren zo talrijk dat de stad soms wel een bos leek. Overal waren rozen, niet zoveel als vroeg in de zomer, maar wel uitermate kleurrijk.

Na nog geen half uur werd Jim opeens overspoeld door het gevoel dat hij bijna geen tijd meer had. Hij schoof naar voren op de achterbank en hoorde zichzelf zeggen: ‘Kent u de McAlbury School?’

‘Natuurlijk,’ zei Tooley.

‘Wat is het voor school?’

‘Door de manier waarop u ernaar vroeg, dacht ik dat u dat wel wist. Het is een particuliere lagere school, in het westelijk deel van de stad.’

Jims hart sloeg hard en snel. ‘Breng me daarheen.’

Tooley keek hem via de achteruitkijkspiegel met gefronste wenkbrauwen aan. ‘Is er iets aan de hand?’ vroeg hij.

‘Ik moet erheen.’

Tooley remde voor een rood stoplicht. Hij keek over zijn schouder. ‘Wat is er aan de hand?’

‘Ik moet er gewoon zijn,’ zei Jim scherp, gefrustreerd.

‘In orde, maak u niet druk.’

Angst had Jim bevangen vanaf het moment dat hij het woord ‘Reddinglijn’ tegenover die vrouw in de supermarkt had laten vallen, nu meer dan vier uur geleden. Nu werd die angst sterker, leek op donkere golven die hem meenamen naar de McAlbury School. Met een overweldigend gevoel van urgentie dat hij niet kon verklaren, zei hij: ‘Ik moet er binnen een kwartier zijn!’

‘Waarom heeft u me dat niet eerder gezegd?’

Omdat ik het niet eerder wist, wilde hij zeggen. In plaats daarvan vroeg hij: ‘Kunt u me er op tijd afzetten?’

‘Het zal krap aan zijn.’

‘Ik zal het bedrag op de meter verdriedubbelen.’

‘Verdriedubbelen?’

‘Als u er op tijd bent,’ zei hij, terwijl hij zijn portefeuille uit zijn zak haalde. Hij pakte er een biljet van honderd dollar uit en gaf het aan Tooley. ‘Alvast een voorschotje.’

‘Is het zo belangrijk?’

‘Het is een kwestie van leven of dood.’

Tooley keek hem aan met een blik die vroeg of hij gek was geworden.

‘Het stoplicht is net op groen gesprongen,’ zei Jim. ‘Doorrijden.’

Hoewel de sceptische frons van Tooley dieper werd, keek hij weer door de voorruit, maakte bij het kruispunt een bocht naar links en trapte op het gaspedaal.

Jim bleef voortdurend op zijn horloge kijken en ze kwamen drie minuten voordat het kwartier om was, bij de school aan. Hij smeet Tooley nog een bankbiljet toe, waardoor het bedrag op de meter meer dan verdriedubbeld was, maakte het portier open en stapte uit, met zijn koffer.

Tooley boog zich door het geopende portierraampje naar buiten. ‘Moet ik op u wachten?’

Jim smeet het portier dicht. ‘Nee, dank u. U kunt vertrekken.’ Hij draaide zich om en hoorde de taxi wegrijden, terwijl hij bezorgd de voorgevel van de McAlbury School in ogenschouw nam. Het was in feite een groot, wit koloniaal huis met een diepe veranda aan de voorzijde, waaraan twee vleugels waren toegevoegd om meer klaslokalen te hebben. Het werd overschaduwd door douglassparren en immense, oude esdoorns.

Recht voor hem kwamen kinderen de dubbele deur door en de veranda op, waarna ze de trap afliepen. Ze lachten en kwekten, hadden boeken en grote tekenschriften bij zich, evenals felgekleurde lunchtrommeltjes met stripfiguren erop. Ze liepen door de openstaande poort in het ijzeren hek en gingen de heuvel op of af, in beide richtingen van hem vandaan.

Nog twee minuten de tijd. Hij hoefde niet op zijn horloge te kijken. Zijn hart sloeg twee keer per seconde en hij wist hoe laat het was, alsof hij zelf een klok was.

De zonneschijn, die werd gefilterd door de ruimten tussen de takken van de grote bomen, zorgde voor delicate patronen op het terrein en de mensen, alsof alles was bedekt door een immens stuk zeer fijne kant dat van gouddraad was vervaardigd. Dat netachtige lichtspel leek te flikkeren op het ritme van de aanzwellende en zachter wordende muziek van het geschreeuw en gelach van de kinderen, en het moment had vredig en idyllisch moeten zijn. Maar de dood kwam eraan.

Opeens wist hij dat de dood naar een van de kinderen kwam, niet naar een van de drie onderwijzeressen die op de veranda stonden, maar naar één van de kinderen. Geen grote ramp, geen explosie of brand of neerstortend vliegtuig waardoor minstens twaalf van hen de dood zouden vinden. Slechts één kleine tragedie. Maar om wélk kind ging het?

Jim verlegde zijn belangstelling van het toneel naar de spelers erop, bekeek de kinderen die dicht bij hem in de buurt kwamen, zoekend naar het merkteken van de naderende dood op een van de frisse, jonge gezichten. Maar ze zagen er allemaal uit alsof ze het eeuwige leven hadden.

‘Wie van hen?’ vroeg hij hardop, waarbij hij niet tegen zichzelf sprak, noch tegen de kinderen, maar tegen … Hij nam aan dat hij tegen God sprak. ‘Wie van hen?’

Sommige kinderen liepen de heuvel op naar de loopbrug over dat kruispunt, anderen liepen de heuvel af. In beide richtingen waren vrouwelijke klaar-overs met feloranje vesten aan en grote stopborden in hun hand bezig de kinderen in kleine groepen veilig naar de overkant te brengen. Er waren geen rijdende auto’s of vrachtwagens te zien, dus zelfs zonder de klaar-overs leek het verkeer nauwelijks een bedreiging te vormen.

Nog anderhalve minuut.

Jim keek aandachtig naar twee gele vrachtwagentjes die verderop, heuvelafwaarts, geparkeerd stonden. McAlbury leek voornamelijk een buurtschool te zijn, voor de kinderen te voet bereikbaar, maar een paar van hen stapten toch in een van die wagens. De twee chauffeurs stonden bij de portieren, glimlachten en maakten grapjes met de uitbundige, energieke passagiertjes. Geen van de kinderen die daar instapten, leek ten dode opgeschreven te zijn en de gele voertuigen schenen hem geen lijkwagens in een vrolijke vermomming toe.

Maar de dood was dichtbij.

Hij was bijna te midden van hen.

De omgeving had een onheilspellende verandering ondergaan, niet in werkelijkheid, maar naar het gevoel van Jim. Hij was zich nu minder bewust van het goudkleurige kant van de zon dan van de schaduwen daarbinnen: kleine schaduwen in de vorm van bladeren of bosjes altijdgroene naalden; grotere schaduwen van boomstammen of takken; geometrische schaduwlijnen van de ijzeren staven van het hek met de scherpe punten. Elk donker plekje leek een mogelijke deuropening te zijn waardoor de dood kon arriveren.

Een minuut.

Als een gek liep hij een paar passen de heuvel af, te midden van de kinderen, en werd verbaasd aangekeken terwijl hij hen één voor één opnam, zonder te weten naar welk teken hij op zoek was. De kleine koffer sloeg tegen zijn been.

Vijftig seconden.

De schaduwen leken groter te worden, zich te verspreiden, zich om Jim heen te versmelten.

Hij bleef staan, draaide zich om en keek de heuvel op, naar de volgende zijstraat, waar de klaar-over op het kruispunt stond, met het bord omhoog geheven, terwijl ze de kinderen met haar vrije hand gebaarde dat ze konden oversteken. Vijf kinderen deden dat. Zes andere kinderen naderden de hoek en zouden zo meteen oversteken.

Een van de chauffeurs die de scholieren vervoerden, zei: ‘Meneer, is er iets aan de hand?’

Veertig seconden.

Jim liet zijn koffer vallen en rende de heuvel op, naar het kruispunt, nog altijd zonder zeker te weten wat er zou gaan gebeuren en welk kind gevaar liep. Hij werd die richting op geduwd door dezelfde onzichtbare hand die hem zijn koffer had laten pakken om naar Portland te vliegen. Geschrokken kinderen deden snel een stap opzij.

Buiten zijn directe gezichtsveld was alles pikdonker geworden. Hij was zich alleen bewust van hetgeen hij recht voor zich zag. Het kruispunt leek van het ene trottoir naar het andere een tafereel te zijn dat door een schijnwerper werd verlicht, op een verder duister toneel.

Een halve minuut.

Twee vrouwen keken verbaasd op en slaagden er niet in op tijd voor hem opzij te gaan. Hij probeerde hen te ontwijken, maar streek langs een blondine in een zomerse, witte jurk en liep haar bijna omver. Hij bleef doorlopen, omdat hij de dood nu tussen hen kon voelen, als een koude présence.

Hij bereikte het kruispunt, stapte het trottoir af en bleef staan. Vier kinderen staken over. Een van hen zou het slachtoffer worden. Maar wie van de vier? En het slachtoffer waarvan? Twintig seconden.

De klaar-over staarde hem aan.

Alle kinderen naderden het trottoir, op één na, en Jim voelde aan dat de trottoirs veilig waren. De dood zou op straat toeslaan. Hij liep naar het treuzelende, kleine, roodharige meisje, dat zich omdraaide en verbaasd met haar ogen knipperde toen ze hem zag. Vijftien seconden.

Niet het meisje. Hij keek in haar jadegroene ogen en wist dat ze veilig was. Op de een of andere manier wist hij dat.

Alle andere kinderen hadden het trottoir bereikt.

Veertien seconden.

Jim draaide zich bliksemsnel om en keek naar het andere trottoir. Vier kinderen waren achter hem aangekomen om over te steken. Dertien seconden.

De vier nieuwe kinderen liepen in een boog om hem heen en keken hem vanuit hun ooghoeken achterdochtig aan. Hij wist dat hij de indruk wekte een beetje gestoord te zijn, terwijl hij daar midden op straat stond, met grote ogen naar hen starend, zijn gezicht verwrongen van angst.

Elf seconden.

Geen auto te zien. Maar de top van de heuvel bevond zich iets meer dan honderd meter voorbij het kruispunt en misschien kwam de een of andere roekeloze kerel wel met plankgas aan de andere kant de heuvel opgereden. Zodra hij dat beeld voor ogen zag, wist Jim dat het een profetische glimp was van het instrument waarvan de dood zich zou bedienen: een dronken chauffeur.

Acht seconden.

Hij wilde schreeuwen dat ze weg moesten rennen, maar misschien zouden ze daardoor alleen in paniek raken en rende het kind in kwestie dan regelrecht op het gevaar af in plaats van ervandaan. Zeven seconden.

Hij hoorde vaag het geluid van een motor, dat direct aanzwol tot een luid geraas en toen een gekrijs van rubber. Een vrachtwagentje racete de top van de heuvel over en kwam even met alle vier de wielen van de grond los. Het licht van de middagzon werd op de voorruit en door het chroom weerkaatst, alsof het een vlammende strijdwagen was die uit de hemel omlaag kwam voor de dag des oordeels. De voorbanden klapten weer op het wegdek, met een schril gepiep van rubber, gevolgd door de achterbanden. Vijf seconden.

De kinderen op straat verspreidden zich snel – met uitzondering van een jongen met blond haar en violette ogen die de kleur van verwelkende rozenblaadjes hadden. Hij bleef gewoon staan, met een lunchtrommeltje vol felgekleurde stripfiguren in zijn hand en een losse veter in een tennisschoen, en keek naar het wagentje dat op hem af kwam. Hij was niet in staat zich te verroeren, alsof hij aanvoelde dat het niet zomaar een wagen was die op hem af kwam, maar zijn onontkoombaar lot. Het was een acht- of negenjarig jongetje, dat nergens anders heen kon dan naar het graf.

Twee seconden.

Jim sprong recht voor de aanracende vrachtwagen en pakte het kind vast. Hij nam de jongen in een soepele zwaai mee naar het trottoir in iets dat aanvoelde als een duik vanaf een hoge rots. Hij rolde naar de met bladeren bedekte goot en voelde niets toen hij de straat raakte. Zijn zenuwen waren zo verdoofd door de doodsangst en de adrenaline dat hij net zo goed terecht had kunnen komen op een zacht gazon.

Het geraas van het vrachtwagentje was het luidste dat hij ooit had gehoord, alsof het in zijn lichaam donderde. Hij voelde hoe iets zijn linkervoet raakte, als een harde hamerslag. Op datzelfde moment leek zijn enkel uitgeknepen te worden, als een dweil. Er schoot een gloeiende pijngolf door zijn been, naar zijn heupgewricht, waar hij tot ontploffing kwam als een zevenklapper op bevrijdingsdag.

Holly ging achter de man aan die met haar in botsing was gekomen, boos en vast van plan hem de les te lezen. Maar voordat ze het kruispunt had bereikt, kwam er een grijsrode pick-up over de top van de heuvel heen, alsof die door een reusachtige katapult was afgeschoten. Bij de stoeprand bleef ze staan.

Het geronk van de motor was een soort magisch lied waardoor de tijd trager leek te gaan en elke seconde een minuut scheen te duren. Vanaf de stoeprand zag ze hoe de onbekende man de jongen voor de vrachtwagen vandaan trok, zo uitzonderlijk behendig en gratievol dat hij op straat bijna een krankzinnig ballet in slow motion leek uit te voeren. Ze keek toe hoe de bumper zijn linkervoet raakte en zag dodelijk geschrokken hoe zijn schoen hoog de lucht inzeilde. Vaag was ze zich bewust van de man en de jongen, die naar de goot rolden, van het vrachtwagentje dat scherp naar rechts draaide, van de geschrokken klaar-over die het stopbord liet vallen, van de vrachtwagen die tegen een geparkeerde auto botste, op zijn kant viel en de heuvel afrolde in een waterval van gele en blauwe vonken. Maar al die tijd werd haar aandacht in feite vastgehouden door de schoen die omhoog vloog, als een silhouet afstak tegen de blauwe lucht, even hoog in de lucht bleef hangen en toen heel, heel langzaam weer viel. Ze kon haar ogen er niet vanaf houden, was erdoor betoverd, omdat ze het macabere gevoel had dat de voet nog in de schoen zat, losgescheurd bij de enkel, met botsplinters en opengereten slagaders en aderen. Hij kwam omlaag, omlaag en omlaag, recht op haar af, en ze voelde achter in haar keel een schreeuw opwellen.

Omlaag … omlaag …

De schoen – een Reebok – viel recht voor haar in de goot en ze keek omlaag, zoals ze dat altijd deed wanneer ze in een nachtmerrie met een monster werd geconfronteerd. Ze wilde hem niet zien, maar was niet in staat zich om te draaien, werd evenzeer door het ondenkbare afgestoten als aangetrokken. De schoen was leeg. Geen voet. Niet eens bloed.

Ze slikte de ingehouden schreeuw in. Achter in haar keel proefde ze braaksel en slikte dat eveneens in.

Toen de pick-up meer dan een halve straat verderop langs de heuvel op zijn kant tot stilstand kwam, draaide Holly zich de andere kant op en rende naar de man en de jongen toe. Zij was als eerste bij hen, op het moment dat ze op het wegdek rechtop gingen zitten.

Afgezien van een geschaafde handpalm en een wondje op zijn kin leek er met het kind niets aan de hand te zijn. Hij huilde niet eens. Ze liet zich voor hem op haar knieën vallen. ‘Schatje, is alles in orde met jou?’

De jongen was half verdoofd, maar begreep haar vraag en knikte. ‘Ja. Alleen doet mijn hand een beetje pijn.’

De man in de witte pantalon en het blauwe T-shirt ging rechtop zitten. Hij had zijn linkersok omlaag gerold en masseerde zijn enkel. Hoewel die enkel al dik en rood was, verbaasde de afwezigheid van bloed Holly nog steeds.

De klaar-over, een paar onderwijzeressen, en de andere kinderen kwamen om hen heen staan. Aan alle kanten werd druk en opgewonden gepraat. De jongen werd door een van de onderwijzeressen overeind getrokken en omarmd.

De gewonde man trok een grimas van pijn terwijl hij zijn enkel bleef masseren. Hij keek op en zijn blik kruiste die van Holly. Zijn ogen waren uitzonderlijk felblauw en leken even heel koud, alsof het geen mensenogen waren, maar de visuele receptoren van een machine.

Toen glimlachte hij. Meteen werd de eerste indruk van koelheid vervangen door een van warmte. In feite werd Holly overweldigd door de heldere kleur, als die van een ochtendlucht, en de schoonheid van zijn ogen. Ze had het gevoel erdoorheen een zachtaardige ziel te zien. Ze was cynisch en wantrouwde bij een eerste ontmoeting zowel een non als een maffiabaas, waardoor ze erg schrok van de aantrekkingskracht die de man op haar uitoefende. Hoewel woorden haar grote liefde en haar handelsmerk waren, leek ze nu niets te kunnen zeggen.

‘Dat was op het nippertje,’ zei hij glimlachend, wat haar eveneens een glimlach ontlokte.

4

Holly wachtte Jim Ironheart op in de gang van de school, voor het jongenstoilet. Alle kinderen en onderwijzeressen waren uiteindelijk naar huis gegaan. Het was stil in het gebouw, met uitzondering van het gezoem van het elektrische apparaat waarmee de conciërge de vinyltegels op de eerste verdieping in de was zette. Het rook er vaag naar krijt, boetseerklei en desinfecterende was met de geur van pijnbomen.

Buiten op straat was de politie waarschijnlijk nog toezicht aan het houden op de mensen van een sleepdienst, die de vrachtwagen rechtop zetten om hem te kunnen afvoeren. De chauffeur was dronken geweest. Op dit moment was hij in het ziekenhuis, waar artsen zijn gebroken been en allerlei andere kwetsuren verzorgden.

Holly had bijna alle gegevens die ze nodig had om het verhaal te kunnen schrijven: de achtergrond van de jongen – Billy Jenkins – die bijna was doodgereden, de feiten rond de gebeurtenis zelf, reacties van ooggetuigen, een commentaar van de politie en de met onduidelijke stem uitgesproken opmerkingen van de dronken chauffeur: een mengeling van spijt en zelfmedelijden. Ze miste nog slechts één element, maar dat was wel het belangrijkste: informatie over Jim Ironheart, de held in deze hele zaak. De lezers zouden alles over hem willen weten. Op dit moment wist ze echter alleen hoe hij heette en dat hij uit het zuidelijke deel van Californië kwam.

Zijn bruine koffer stond tegen de muur naast haar en ze bleef ernaar kijken. Ze voelde de sterke aandrang om hem open te maken en de inhoud te bekijken, hoewel ze in eerste instantie niet wist waarom. Toen besefte ze dat het ongewoon was dat een man in een woonwijk met bagage sleepte. Een journalist was erop getraind, zo niet genetisch gedwongen, nieuwsgierig te zijn naar alles wat niet normaal was.

Toen Ironheart het toilet uit kwam, staarde Holly nog altijd naar de koffer. Ze trok een schuldig gezicht, alsof ze was betrapt op het snuffelen erin.

‘Hoe voelt u zich?’ vroeg ze.

‘Prima.’ Hij hinkte. ‘Maar ik heb u al gezegd dat ik weinig voor een interview voel.’

Hij had zijn dikke bruine haar gekamd en het ergste vuil van zijn witte pantalon gehaald. Hij had beide schoenen weer aan, hoewel de linker op een plaats gescheurd en geschaafd was.

‘Ik zal niet veel van uw tijd in beslag nemen,’ zei ze.

‘Dat zal wel,’ reageerde hij glimlachend.

‘Weest u nu eens aardig voor me!’

‘Sorry, maar ik heb niets interessants te melden.’

‘U heeft net het leven van een kind gered!’

‘Maar verder ben ik heel saai.’

Iets aan hem was met die mededeling in tegenspraak, hoewel Holly in eerste instantie niet kon zeggen waar zijn sterke aantrekkingskracht vandaan kwam. Hij was een jaar of vijfendertig, ongeveer een meter tachtig lang, slank, maar goed gespierd. Hoewel hij best aantrekkelijk was om te zien, had hij niet het uiterlijk dat haar aan filmsterren deed denken. Zijn ogen waren inderdaad mooi, maar ze voelde zich nooit alleen vanwege het uiterlijk tot een man aangetrokken en zeker niet door één speciaal trekje. Hij pakte zijn koffer en begon de gang uit te hinken.

‘U zou een dokter naar die enkel moeten laten kijken,’ zei ze, zodra ze naast hem liep.

‘Op zijn ergst is hij verstuikt.’

‘Toch zou een dokter ernaar moeten kijken.’

‘Ik zal op het vliegveld een rekverband kopen, of anders zodra ik weer thuis ben.’

Misschien vond ze zijn manier van doen zo aantrekkelijk. Hij sprak zacht, glimlachte makkelijk, als een heer uit het Zuiden, hoewel hij geen accent had. Hij bewoog zich met een ongebruikelijke souplesse, ook al hinkte hij nu. Ze herinnerde zich dat ze aan ballet had moeten denken toen hij met de soepele, vloeiende bewegingen van een danser het jongetje voor de aanstormende vrachtwagen had weggetrokken. Uitzonderlijke lichamelijke gratie en een ongedwongen zachtaardigheid waren aantrekkelijk in een man. Maar geen van beide eigenschappen fascineerde haar. Dat kwam door iets anders. Iets anders dat zich minder makkelijk liet definiëren.

Toen ze de voordeur hadden bereikt, zei ze: ‘Als u echt van plan bent weer naar huis te gaan, kan ik u een lift naar het vliegveld geven.’

‘Dank u. Dat is heel aardig van u, maar ik heb geen lift nodig.’

Ze liep achter hem aan de veranda op. ‘Het is een verdomd eind lopen.’

Hij bleef staan en fronste zijn wenkbrauwen. ‘O. Ja. Nou … er zal hier ergens in de buurt wel een telefooncel zijn en dan bel ik een taxi.’

‘Kom nu. U hoeft voor mij niet bang te zijn. Ik ben geen seriemoordenaar en ik heb geen kettingzaag in mijn auto liggen.’

Hij staarde haar even aan en grinnikte toen ontwapenend. ‘U ziet er eerder uit als het type dat iemand met een bot voorwerp de hersens inslaat.’

‘Ik ben journaliste. Wij gebruiken stiletto’s. Maar ik heb deze week nog niemand om zeep gebracht.’

‘En de vorige week?’

‘Twee. Maar dat waren verkopers die aan de deur kwamen.’

‘Het blijft moord.’

‘Ja, maar wel te rechtvaardigen.’

‘Oké. Ik neem uw aanbod aan.’

Haar blauwe Toyota stond langs de stoeprand aan de overkant, twee auto’s achter de wagen die door de dronken chauffeur was geramd. Onder aan de heuvel zagen ze nog net de sleepwagen met de pick-up, die total loss was. De laatste agent stapte in een patrouillewagen. Op het asfalt glansden in het namiddaglicht nog een paar glasscherven van de gebroken ruiten van de pick-up. Ze reden een eindje zonder iets te zeggen.

Toen zei Holly: ‘Heeft u vrienden in Portland?’

‘Ja, uit mijn studententijd.’

‘Heeft u bij die mensen gelogeerd?’

‘Ja.’

‘Konden zij u niet naar het vliegveld brengen?’

‘Dat zou hebben gekund wanneer ik ’s morgens was vertrokken, maar vanmiddag moesten ze beiden werken.’

‘O,’ zei ze. Ze maakte een opmerking over felgele rozen bij het hek van een huis dat ze passeerden en vroeg of hij wist dat Portland de rozenstad werd genoemd. Dat wist hij. Weer een stilte. Toen kwam ze terug op het belangrijke gespreksonderwerp. ‘Hun telefoon deed het zeker niet?’

‘Hoe bedoelt u dat?’

‘De telefoon van uw vrienden.’ Ze haalde haar schouders op. ‘Ik vroeg me alleen af waarom u bij hen thuis geen taxi hebt gebeld.’

‘Ik was van plan te lopen.’

‘Naar het vliegveld?’

‘Toen was er nog niets met mijn enkel aan de hand.’

‘Toch is het een lange wandeling.’

‘Ik heb er veel voor over om fit te blijven.’

‘Een heel lange wandeling, zeker met een koffer.’

‘Die is niet zo zwaar. Als ik ga lopen, heb ik gewoonlijk gewichten bij me, om mijn bovenlichaam te trainen.’

‘Ik loop zelf ook graag,’ zei ze en remde voor een rood licht. ‘Vroeger liep ik elke morgen hard, maar mijn knieën begonnen er pijn van te doen.’

‘De mijne ook, en daarom ben ik gaan lopen. Geeft je hart eenzelfde training, mits je maar een bepaald tempo aanhoudt.’

Terwijl ze een paar kilometer zo langzaam reed als ze durfde, om de tijd die ze met hem had te rekken, spraken ze over lichaamsbeweging en vetvrije etenswaren. Eindelijk maakte hij een opmerking die haar in staat stelde volkomen natuurlijk te vragen naar de namen van zijn vrienden in Portland.

‘Nee,’ zei hij.

‘Wat nee?’

‘Ik zal u die namen niet geven. Het zijn aardige mensen en ik wil niet dat ze worden lastiggevallen.’

‘Ik heb nog nooit mensen lastiggevallen.’

‘Juffrouw Thorne, ik wil u niet beledigen, maar ik wil niet dat hun naam in de krant komt en hun leven daardoor wordt verstoord.’

‘Heel veel mensen vinden het prettig hun naam in de krant te zien staan.’

‘Er zijn ook heel veel mensen die dat niet prettig vinden.’

‘Zij vinden het misschien leuk over hun vriend te praten, de grote held?’

‘Sorry,’ zei hij vriendelijk en glimlachte.

Ze begon te begrijpen waarom ze hem zo aantrekkelijk vond; het feit dat hij zich door niets uit zijn evenwicht liet brengen, had iets onweerstaanbaars. Holly, die twee jaar in Los Angeles had gewerkt, had daar heel wat mannen leren kennen die deden alsof ze het toonbeeld van zelfbeheersing waren. Verlaat je maar op mij, schatje, want dan kan de wereld ons geen van beiden iets aandoen. Dan kan het lot ons niet te grazen nemen. Maar geen van hen was in werkelijkheid zo koel en evenwichtig geweest als hij pretendeerde te zijn. Een garderobe in de stijl van Bruce Willis, een perfect gebruinde huid en een bestudeerde nonchalance maakten je nog geen Bruce Willis. Zelfvertrouwen kon je door ervaring verkrijgen, maar aplomb was iets dat je bij je geboorte had meegekregen, of dat je had geleerd te imiteren, en zo’n imitatie was nooit overtuigend in de ogen van een oplettende waarnemer. Jim Ironheart was echter met voldoende aplomb geboren, vergeleken met alle mannen op Rhode Island, om een hele staat koele, evenwichtige mannen voort te brengen! Aanstormende vrachtwagens en vragen van een journaliste werden door hem met eenzelfde gelijkmoedigheid afgehandeld. Zijn gezelschap alleen al was om de een of andere reden ontspannend en geruststellend.

‘U hebt een interessante naam,’ zei ze.

‘Jim?’

‘Ironheart,’ zei ze. ‘Klinkt als een Indiaanse naam.’

‘Ik zou het niet erg vinden wat Chippewa- of Apache-bloed in mijn aderen te hebben, want daardoor zou ik minder saai, een beetje exotisch en mysterieus worden. Het is echter alleen maar een verengelste versie van een oorspronkelijk Duitse familienaam: Eisenherz.’

Op dat moment reden ze op de East Portland Freeway en naderden snel de afslag bij Killingsworth Street. Holly vond het idee hem bij het vliegveld te moeten afzetten, niet prettig. Voor haar als journaliste waren er nog heel wat vragen onbeantwoord. Maar belangrijker was dat ze als vrouw meer door hem werd geïntrigeerd dan dat een man in eeuwen was gelukt. Even dacht ze erover via een grote omweg naar het vliegveld te rijden; hij kende de stad niet goed en zou het bedrog daardoor wellicht niet doorzien. Toen besefte ze dat Portland International inmiddels al op de borden stond. Zelfs als hij dat niet had gezien, kon hem het drukke luchtverkeer in de diepblauwe lucht onmogelijk ontgaan.

‘Wat doet u in Californië?’ vroeg ze.

‘Van het leven genieten.’

‘Ik bedoel om in uw levensonderhoud te voorzien?’

‘Wat denkt u?’ vroeg hij.

‘Tsja … Een ding is zeker. U bent geen bibliothecaris.’

‘Waarom zegt u dat?’

‘Omdat u iets mysterieus hebt.’

‘Kan een bibliothecaris niet mysterieus zijn?’

‘Ik heb er nog nooit een ontmoet die dat was.’ Met tegenzin draaide ze de afslag naar het vliegveld op. ‘Misschien bent u een soort smeris.’

‘Waar haalt u dat idee vandaan?’

‘Echt goede smerissen zijn onverstoorbaar, koel.’

‘Mijn hemel! Ik zie mezelf als een nogal warm type, open, makkelijk in de omgang. Vindt u me koel?’

Op de weg naar het vliegveld was het verkeer matig druk. Ze besloot nog langzamer te gaan rijden.

‘Ik bedoel dat u heel zelfverzekerd bent.’

‘Hoe lang werkt u al als journaliste?’

‘Twaalf jaar.’

‘Aldoor in Portland?’

‘Nee. Ik ben hier nu een jaar.’

‘Waar heeft u voor die tijd gewerkt?’

‘Chicago … Los Angeles … Seattle.’

‘Bent u tevreden met uw vak?’

Holly besefte dat zij het gesprek niet meer in de hand had en zei: ‘Dit is geen quiz.’

‘O?’ reageerde hij duidelijk geamuseerd. ‘Ik dacht juist van wel.’

Ze was gefrustreerd door de ondoordringbare muur die hij om zich heen had opgetrokken, en geïrriteerd door zijn koppigheid. Ze was er niet aan gewend haar zin niet te krijgen. Maar hij was absoluut niet gemeen, voor zover ze kon zien, en bedrog zou hem niet makkelijk afgaan. Hij had zich alleen vast voorgenomen zijn privacy te bewaren. Holly kon daar wel begrip voor opbrengen, omdat ze werd geplaagd door toenemende twijfels over het recht van journalisten om binnen te dringen in de levens van anderen. Toen ze naar hem keek, kon ze niets anders doen dan zacht lachen. ‘U bent goed.’

‘U ook.’

Terwijl ze bij de vertrekhal stopte, zei ze: ‘Nee, als ik goed was, zou ik nu op zijn minst hebben achterhaald wat u voor de kost doet.’

Hij had een charmante glimlach. En dan die ógen! ‘Ik zei niet dat u even goed was als ik. Alleen dat u goed was.’ Hij stapte uit en pakte zijn koffer van de achterbank. Toen liep hij terug naar het openstaande voorportier. ‘Luister, ik was toevallig op het juiste moment op de juiste plaats. Door puur toeval heb ik het leven van dat joch kunnen redden. Het zou niet eerlijk zijn wanneer mijn leven door de media op zijn kop werd gezet omdat ik een goede daad heb verricht.’

‘Daar moet ik u gelijk in geven,’ zei ze.

‘Dank u,’ zei hij en keek opgelucht.

‘Ik moet echter wel zeggen dat ik uw bescheidenheid verfrissend vind.’

Hij keek haar even strak aan met zijn uitzonderlijk blauwe ogen. ‘Dat bent u ook, juffrouw Thorne.’

Toen sloot hij het portier, draaide zich om en liep de vertrekhal in.

De laatste opmerkingen bleven door haar hoofd spelen.

Ik moet echter wel zeggen dat ik uw bescheidenheid verfrissend vind.

Dat bent u ook, juffrouw Thorne.

Terwijl ze terugreed naar Portland bleef ze voortdurend het idee houden dat er iets griezeligs was gebeurd, dat iemand in haar leven was gekomen die abnormaal en bijzonder was. Ze was van streek omdat een man zo’n invloed op haar kon hebben en ze voelde zich tot haar schrik weer net een klein – zelfs ietwat dwaas – meisje. Tegelijkertijd genoot ze ook van die aangenaam griezelige stemming en wilde niet dat die zou worden afgezwakt.

Dat bent u ook, juffrouw Thorne.

5

Die avond was Holly in haar appartement op de derde verdieping, dat uitzicht bood op Council Crest Park, een diner aan het bereiden dat bestond uit pasta en pesto-saus, noten, verse knoflook en gehakte tomaten. Opeens vroeg ze zich af hoe Jim Ironheart kon hebben geweten dat Billy Jenkins in levensgevaar verkeerde voordat de dronken chauffeur met zijn vrachtwagentje over de top van de heuvel was gekomen.

Ze hield op met het hakken van een tomaat en keek uit het keukenraam. Purperrood licht bescheen het groen beneden. Tussen de bomen zorgden lantarens voor amberkleurige lichtcirkels op de door gazons geflankeerde wandelpaden.

Toen Ironheart voor de McAlbury School over het trottoir was gerend, met haar in botsing was gekomen en haar bijna van de sokken had gelopen, was ze achter hem aan gegaan om hem de waarheid te zeggen. Maar toen ze het kruispunt had bereikt, had hij al midden op straat gestaan en geagiteerd … een beetje wild … naar links en naar rechts gekeken. Hij had er zelfs zo vreemd uitgezien dat de kinderen in een grote boog om hem heen waren gelopen. Ze had zijn paniekerige gezichtsuitdrukking en de reactie van de kinderen daarop geregistreerd: een paar minuten voordat de vrachtwagen over de heuveltop kwam gedenderd, als een stuntwagen die werd bestuurd door een regelrechte waaghals. Pas toen had Ironheart zijn aandacht op Billy Jenkins geconcentreerd en het joch voor de aanstormende wagen weggetrokken. Misschien had hij het geraas van de motor gehoord. Misschien had hij beseft dat iets met een roekeloze snelheid op het kruispunt af kwam. Misschien had hij gereageerd omdat hij instinctief gevaar aanvoelde. Holly probeerde zich te herinneren of zij die motor al had gehoord op het moment dat Ironheart tegen haar opbotste, maar dat lukte haar niet. Misschien had ze het wel gehoord, maar had ze zich niet zo snel als hij gerealiseerd wat het moest betekenen. Of misschien had ze het helemaal niet gehoord, omdat ze had geprobeerd de onvermoeibare Louise Tarvohl van zich af te schudden, die erop had gestaan haar naar haar auto te brengen. Ze had het gevoel gehad dat ze volkomen krankzinnig zou worden wanneer ze nog één minuut naar het gerebbel van de dichteres moest luisteren en de wanhopige behoefte weg te komen had haar afgeleid.

Nu ze in haar keuken stond, was ze zich slechts bewust van één geluid: het hard kokende water in de grote pan. Ze moest het gas lager draaien, de pasta in het water doen, het keukenwekkertje zetten … In plaats daarvan stond ze voor de snijplank, met een tomaat in haar ene en een mes in haar andere hand, staarde naar het park, maar zag het gevaarlijke kruispunt bij de McAlbury School.

Zelfs als Ironheart de motor van de naderende vrachtwagen vanaf die afstand had kunnen horen, hoe had hij dan zo snel kunnen bepalen van welke kant de wagen kwam? Hoe had hij kunnen weten dat de chauffeur de wagen niet onder controle had en dat de kinderen dus gevaar liepen? De klaar-over, die in eerste instantie veel dichter bij het motorgeraas had gestaan dan Ironheart, was even verbaasd geweest als de kinderen zelf.

Oké. Sommige mensen hadden scherpere zintuigen dan anderen. Dat had tot gevolg dat componisten van symfonieën ingewikkeldere harmonieën en ritmes konden horen dan de gemiddelde concertbezoeker, dat sommige honkbalspelers de bal eerder tegen een oogverblindende lucht zagen dan anderen, dat een echte wijndeskundige de subtielere kwaliteiten van een zeldzame wijn meer kon waarderen dan een dronkenlap die alleen in het effect van de drank was geïnteresseerd. Zo hadden sommige mensen ook sterkere reflexen dan anderen, wat er mede de reden van was dat Wayne Gretzky voor een professioneel ijshockeyteam miljoenen per jaar waard was. Ze had gezien dat Ironheart de bliksemsnelle reflexen van een atleet had. Het leed geen twijfel dat zijn gehoor ook zeer sterk ontwikkeld moest zijn. De meeste mensen met één merkbaar fysiek voordeel hadden ook andere talenten. Het was eenvoudigweg een kwestie van goede genen. Dat was de verklaring. Heel simpel. Niets ongewoons. Niets mysterieus. Zeker niets bovennatuurlijks. Uitsluitend goede genen.

Buiten in het park werden de schaduwen langer. Het wandelpad verdween in de toenemende duisternis, behalve in de buurt van de lantarens. De bomen leken de gelederen te sluiten.

Holly legde het mes neer en liep naar het fornuis. Ze zette de gasvlam onder de grote pan zachter en het water borrelde nu zachtjes. Ze deed er de pasta in.

Toen ze weer voor de snijplank stond en het mes oppakte, keek ze nogmaals naar buiten. Er verschenen sterren aan de hemel toen het purperen schemerlicht zwarter werd en de rode streep bij de horizon donkerder. Beneden lag een groter deel van het park in de schaduw dan in het licht van de lantarens.

Opeens werd ze bevangen door de eigenaardige overtuiging dat Jim Ironheart vanuit het duister naar een cirkel amberkleurig licht op het pad zou lopen, dat hij recht naar haar raam zou kijken, dat hij op de een of andere manier wist waar ze woonde en naar haar terug was gekomen. Het was een belachelijk idee. Toch liepen de koude rillingen haar over de rug.

Toen Holly later, tegen middernacht, op de rand van haar bed zat en het lampje op het nachtkastje uitdeed, keek ze naar het slaapkamerraam, dat ook uitzicht bood op het park, en voelde opnieuw de koude rillingen over haar rug lopen. Ze liep in een slipje met T-shirt, haar gebruikelijke nachtkleding, door de donkere kamer naar het raam, waar ze de vitrage opzij schoof.

Hij stond niet beneden. Ze wachtte een minuut, toen nog een. Ze voelde zich dwaas en verward en liep terug naar het bed.

Midden in de nacht werd ze rillend wakker. Het enige dat ze zich van de droom kon herinneren, waren blauwe ogen, intens blauwe ogen, met een blik die haar net zo doorboorde als een scherp mes door zachte boter kon snijden.

Ze stond op en liep naar de badkamer, in het licht van de maan dat door de vitrage voor het raam naar binnen kwam. In de badkamer deed ze het licht niet aan. Nadat ze had geplast, waste ze haar handen en bleef even staan kijken naar haar vage spiegelbeeld in de zilver-zwarte spiegel. Ze waste haar handen. Ze nam een slokje koud water. Ze besefte dat ze haar terugkeer naar de slaapkamer uitstelde omdat ze bang was opnieuw naar het raam getrokken te worden.

Dit is belachelijk, zei ze tegen zichzelf. Wat bezielt je in vredesnaam?

Ze ging de slaapkamer weer in en merkte dat ze naar het raam in plaats van naar het bed liep. Ze trok de vitrage open.

Hij was daar niet.

Holly voelde zich even duidelijk teleurgesteld als opgelucht. Terwijl ze naar het donkere Council Crest Park staarde, liepen opnieuw de koude rillingen haar over de rug, langer ditmaal, en weer besefte ze dat die slechts voor de helft werden veroorzaakt door een niet te benoemen angst. Ze voelde zich op een merkwaardige manier opgewonden en leek zich te verheugen op …

Op wat?

Dat wist ze niet.

Het effect dat Jim Ironheart op haar had, was groot en leek niet af te nemen. Iets dergelijks had ze nog nooit ervaren. Hoewel ze haar uiterste best deed haar gevoelens te begrijpen, lukte haar dat niet. Pure seksuele aantrekkingskracht was de verklaring niet. Ze had haar puberteit allang achter zich en hormonen noch meisjesachtig verlangen naar romantiek konden haar op zo’n manier beïnvloeden.

Op een gegeven moment liep ze terug naar het bed. Ze was er zeker van dat ze de rest van de nacht wakker zou liggen, maar tot haar verbazing doezelde ze al snel weg. Terwijl ze wankelde op het koord van het bewustzijn, hoorde ze zichzelf ‘die ogen’ mompelen. Toen verdween ze in de gapende leegte.

In zijn eigen bed in Laguna Niguel werd Jim net voor het ochtendgloren wakker. Zijn hart hamerde. Hoewel het koel was in de kamer, baadde hij in het zweet. Hij had een van zijn frequente nachtmerries gehad, maar het enige dat hij zich kon herinneren, was dat iets meedogenloos, sterks en boosaardigs achter hem aan had gezeten …

Het gevoel van een naderbij snellende dood was zo sterk dat hij de lichten aan moest doen om zich ervan te vergewissen dat er in de kamer niets onmenselijks en moordzuchtigs aanwezig was. Hij was alleen.

‘Maar niet voor lang,’ zei hij hardop.

Hij vroeg zich af wat hij daarmee bedoelde.

VAN 20 TOT EN MET 22 AUGUSTUS

1

Jim Ironheart keek bezorgd door de smerige voorruit van de gestolen Camaro. De zon was een witte bal en zijn licht was even wit en bijtend als kalk. Zelfs met een zonnebril op moest hij zijn ogen tot spleetjes samenknijpen. Superverhitte lucht die van het door de zon verzengde asfalt opsteeg, zorgde voor luchtspiegelingen van mensen, auto’s en meren.

Hij was moe en zijn ogen brandden. De door de hitte veroorzaakte illusies zorgden er samen met af en toe opwaaiende zandwolken voor dat het zicht niet briljant was. De eindeloze Mojavewoestijn maakte het moeilijk duidelijk te blijven bepalen hoe hard je ging. Hij had niet het gevoel dat de wagen bijna honderdvijftig kilometer per uur reed, maar dat was wel zo. Gezien zijn conditie zou hij eigenlijk een stuk langzamer moeten rijden.

Maar hij was vervuld van een groeiende overtuiging dat hij te laat was, dat hij het zou verknallen. Iemand zou sterven omdat hij niet snel genoeg was geweest.

Hij keek naar het geweer dat naast hem tegen de voorbank stond, met de kolf op de grond en de loop van hem af. Op de bank zelf lag een doos kogels.

Half misselijk van angst drukte hij het gaspedaal nog dieper in. De naald van de snelheidsmeter kroop trillend verder.

Hij ging een geleidelijk oplopende heuvel over. Onder hem zag hij een komvormig dal met een diameter van dertig tot vijfenveertig kilometer, zo alkalisch dat het vrijwel helemaal wit was, kaal, met uitzondering van een paar grijswitte amaranten en wat woestijngras. Het dal had een eeuwigheid geleden ontstaan kunnen zijn door het inslaan van een meteoriet. De contouren waren door het verstrijken van de tijd verzacht, maar verder deed het nog denken aan de oertijd, net als soortgelijke andere plaatsen op aarde.

Het dal werd doorsneden door een zwarte hoofdweg waarop luchtspiegelingen van water te zien waren. Bij de bermen leken zich languissant hitte-fantomen te bewegen.

Hij zag de stationcar het eerst. Die stond rechts langs de weg, ongeveer anderhalve kilometer voor hem uit, bij een afwateringskanaal waarin alleen water stond wanneer het hard regende of de waterspiegel van rivieren in de buurt opeens sterk steeg.

Zijn hart begon nog harder te slaan en ondanks de koude lucht die de auto in kwam via de ventilatiesleuven in het dashboard, brak het zweet hem uit. Dit was de plaats.

Toen zag hij zeshonderd meter verder dan de auto de camper, die te voorschijn kwam uit een van de diepere ogenschijnlijke waterpoelen. Hij reed traag van hem vandaan, naar de verste muren van het dal, waar de hoofdweg omhoog ging tussen boomloze bergen van rode steen.

Jim minderde vaart toen hij de stationcar naderde, omdat hij er niet zeker van was waar men zijn hulp nodig had. Zijn aandacht werd evenzeer gevangen gehouden door de stationcar als de camper.

Toen de naald van de snelheidsmeter terugliep, wachtte hij tot het hem duidelijker zou worden wat hij moest doen. Dat gebeurde niet. Gewoonlijk voelde hij zich gedwongen tot handelen over te gaan, alsof hem dat werd meegedeeld door een innerlijke stem die hem alleen in zijn onderbewustzijn toesprak, alsof hij een machine was die reageerde op een voorgeprogrammeerde handelwijze. Ditmaal niet. Niets.

Met groeiende wanhoop trapte hij hard op de rem en kwam slingerend tot stilstand naast de stationcar, een Chevrolet. Hij nam de moeite niet de berm in te draaien. Hij keek even naar het geweer naast hem, maar wist op de een of andere manier dat hij dat niet nodig had. Nog niet.

Hij stapte uit de Camaro en liep snel naar de stationcar. Het achterste bagagedeel was afgeladen. Toen hij door het zijraam naar binnen keek, zag hij een man op de voorbank liggen. Hij maakte het portier open en deinsde achteruit. Zoveel bloed.

De man was stervende, maar nog niet dood. Hij was tweemaal in zijn borst geschoten. Zijn hoofd rustte in een onnatuurlijke hoek tegen het portier aan de andere kant en deed Jim denken aan het hoofd van Christus aan het kruis. Even werd de blik in de ogen van de man helder, toen hij probeerde op Jim te focussen.

Met een stem die even dringend als breekbaar was zei hij: ‘Lisa … Susie … Mijn vrouw, dochter …’

Toen konden zijn gekwelde ogen niet meer scherp stellen. Hij ademde oppervlakkig uit, zijn hoofd rolde opzij en hij was dood. Misselijk en vrijwel machteloos door het gevoel verantwoordelijk te zijn voor de dood van de onbekende man, deed Jim een stap naar achteren en bleef even onder de gloeiend hete zon op het zwarte wegdek staan. Als hij sneller had gereden, zou hij hier misschien een paar minuten eerder zijn geweest, had hij deze gebeurtenis kunnen voorkomen.

Er ontsnapte hem een lage, primitieve zucht van verdriet. In eerste instantie was het bijna een fluistering, die aanzwol tot een zacht gekreun. Maar toen hij wegdraaide van de dode man en over de hoofdweg naar de traag rijdende camper keek, werd het gekreun al snel een krijs van woede, omdat hij opeens wist wat er was gebeurd.

En hij wist ook wat hij moest doen.

In de Camaro vulde hij de ruime zakken van zijn blauwkatoenen pantalon met kogels. Het wapen was al geladen en stond binnen handbereik.

Hij keek in de achteruitkijkspiegel. Op deze maandagmorgen was de hoofdweg door de woestijn verlaten. Geen hulp in zicht. Hij zou het helemaal alleen moeten klaren.

Ver voor hem uit verdween de camper door trillende thermale stromingen die wel golvende kralengordijnen leken.

Hij zette de Camaro in de eerste versnelling. De banden draaiden even op de plaats rond, slipten toen over het door de zon zacht geworden asfalt met een gepiep dat griezelig werd weerkaatst door de uitgestrekte woestijn. Jim vroeg zich af hoe de onbekende man en zijn gezin hadden geschreeuwd toen hij van dichtbij in de borst was geschoten. Opeens overwon de Camaro alle verzet en schoot vooruit.

Jim gaf plankgas en keek met samengeknepen ogen recht vooruit, zoekend naar zijn prooi. Binnen een paar seconden ging het hittegordijn open en zag hij de grote camper, die wel een zeilschip leek dat op de een of andere manier op die droge zee voer.

De camper was veel trager dan de Camaro en Jim zat hem al spoedig op zijn bumper. Het was een oude Roadking, die al heel wat kilometers moest hebben gereden. De witte aluminium zijkanten zaten onder het stof, de deuken en het roest. Voor de ramen hingen gele gordijnen die ongetwijfeld eens wit waren geweest. Het zag eruit als het huis van gepensioneerde, reisgrage mensen die leefden van een kleine uitkering en hem niet meer zo konden onderhouden als toen hij pas nieuw was.

Met uitzondering van de motor. Een Harley was links van het trapje naar het dak, achter op de camper, op een gietijzeren rek bevestigd. Het was niet de allergrootste motor die er bestond, maar hij was wel sterk en geen voertuig waarmee gepensioneerde mensen gewoonlijk op pad gaan.

Ondanks die motor wekte niets aan de Roadking achterdocht. Toch werd Jim bevangen door een gevoel van boosaardigheid dat zo sterk was dat het een vloedgolf had kunnen zijn die hem met alle kracht van de zee achter zich, overspoelde. Hij kokhalsde, alsof hij de corruptie van de eigenaars van de camper kon ruiken. In eerste instantie aarzelde hij, bang dat elke actie die hij ondernam, de vrouw en het kind in gevaar zou brengen. Maar uitstellen was het meest riskante dat hij kon doen. Hoe langer moeder en dochter in handen waren van de mensen in de Roadking, hoe kleiner de kans werd dat ze dit zouden overleven.

Hij draaide de linkerbaan op. Hij was van plan een paar kilometer door te rijden en dan de weg met zijn auto te blokkeren.

In de achteruitkijkspiegel van de Roadking moest de chauffeur Jim hebben zien stoppen bij de stationcar, om die te inspecteren. Nu liet hij de Camaro naast zich komen en haalde toen scherp uit naar links, waardoor hij tegen de zijkant van de andere wagen opbotste.

Metaal schraapte langs metaal en de wagen trilde.

Het stuur draaide snel in Jims hand. Hij vocht om er de macht niet over te verliezen en dat lukte hem.

De Roadking draaide weg, kwam weer terug en ramde hem opnieuw, waardoor hij in de onverharde berm terechtkwam. Enige honderden meters lang reden ze met hoge snelheid in die posities door. De Roadking op de verkeerde baan, een botsing riskerend met aankomend verkeer dat door de felle zon en het hittegordijn onzichtbaar kon zijn. De Camaro blies grote stofwolken op terwijl hij gevaarlijk balanceerde op de rand van de berm, die een halve meter hoog was en het verhoogde wegdek van de woestijn scheidde.

Wanneer hij de rem ook maar even aanraakte, bestond de kans dat de auto een paar centimeter naar links zou trekken, waardoor die over de kop zou gaan. Hij durfde alleen het gaspedaal iets te laten opkomen en zijn snelheid zo geleidelijk aan te verminderen. De chauffeur van de Roadking reageerde daarop door eveneens langzamer te gaan rijden, zodat hij naast Jim bleef. Toen kwam de camper naar links, centimeter voor centimeter, steeds dichter op de onverharde berm af.

Omdat de Camaro kleiner en veel minder sterk was, was hij niet tegen dat geweld bestand. Hij werd naar links gedrukt, ondanks Jims pogingen dat te voorkomen. De voorband raakte de rand van de berm het eerst en dat deel van de wagen ging omlaag. Hij trapte op de rem. Nu deed het er toch niets meer toe. Terwijl hij met zijn voet het pedaal raakte, ging het achterwiel zijn voorbuurman achterna, de leegte in. De Camaro rolde op zijn zij, naar links.

Jim had er een gewoonte van gemaakt de veiligheidsgordel om te doen, dus werd hij naar opzij en naar voren geslingerd. Zijn zonnebril vloog van zijn neus, maar hij kwam met zijn gezicht nergens tegenaan en zijn borstbeen raakte het stuur niet. De voorruit versplinterde tot een web dat leek te zijn gemaakt door een spin die high was. Hij kneep zijn ogen dicht toen glasdeeltjes op hem regenden. De auto ging nogmaals over de kop, en nog eens, maar de derde keer bleef hij op zijn dak liggen.

Jim hing in de veiligheidsgordel, ongedeerd maar dodelijk geschrokken. Hij stikte bijna in de wolken witte stof die door de kapotte voorruit de auto in kwamen.

Ze zullen me komen vermoorden.

Hij probeerde als een gek de veiligheidsgordel los te maken. Dat lukte hem en hij viel de laatste paar centimeters naar het dak van de wagen. Hij lag boven op het geweer. Hij had erg veel mazzel gehad dat het wapen niet was afgegaan toen het in de rollende Camaro heen en weer vloog.

Ze komen me vermoorden.

Hij was gedesoriënteerd en daardoor duurde het even voordat hij de deurkruk had gevonden, boven zijn hoofd. Hij stak een hand uit om het portier open te maken. In eerste instantie lukte hem dat niet. Toen zwaaide het naar buiten, met veel gepiep en gekraak van metaal.

Hij kroop het plafond af, naar de woestijnbodem. Hij had het gevoel gevangen te zitten in een Dali-achtige wereld vol eigenaardige perspectieven. Hij stak een hand de auto in om het geweer te pakken.

Hoewel het zeer fijne stof weer ging liggen, hoestte hij die nog altijd uit zijn longen op. Hij klemde zijn kaken op elkaar en probeerde elke hoestaanval in te slikken. Als hij dit wilde overleven, zou hij zich stil moeten houden.

Jim bleef laag bij de grond en rende naar een nabijzijnde arroyo, noch zo snel noch even onopvallend als de woestijnhagedisjes die zijn pad kruisten. Toen hij bij de rand van het natuurlijke afwateringskanaal was gearriveerd, ontdekte hij dat het slechts een meter vijfentwintig diep was. Hij liet zich over de rand vallen en zijn voeten maakten een zacht geluid toen ze de harde bodem raakten. Hij ging op zijn hurken zitten, hief langzaam zijn hoofd en keek over de rand naar de op zijn kop liggende Camaro, waaromheen de zoutige stofwolken nog niet helemaal waren verdwenen. Op de hoofdweg kwam de camper naast de Camaro tot stilstand.

Het portier ging open en een man klom naar buiten. Een andere man, die aan de andere kant was uitgestapt, liep snel naar de voorzijde van de camper, om zich bij zijn metgezel te voegen. Geen van beiden was de vriendelijke, gepensioneerde figuur die je achter het stuur van zo’n oude camper zou hebben verwacht. Ze leken ergens voor in de dertig te zijn en even gehard als een door de hitte geteisterde woestijnrots. Een van hen had zijn donkere haar in een dubbele paardenstaart opgebonden. De andere had boven op zijn hoofd kort, piekerig haar. De zijkanten waren kaalgeschoren, alsof hij meespeelde in een van die oude Mad Max-films. Beiden droegen een mouwloos T-shirt, een spijkerbroek en cowboylaarzen, en beiden hadden een wapen bij zich. Ze benaderden de Camaro voorzichtig, ieder van een andere kant. Jim dook weg in de arroyo, draaide naar links – waarschijnlijk naar het westen – en racete gebogen het smalle kanaal door. Hij keek om, om te zien of hij een spoor achterliet, maar het slib dat sinds de laatste regenbui maanden in de zon had liggen bakken, nam geen voetafdrukken op. Toen hij zo’n vijftien meter verder was, draaide de arroyo abrupt naar het zuiden, naar links. Een kleine achttien meter verder eindigde hij in een soort tunnel die onder de hoofdweg door liep.

Hij kreeg weer hoop, maar dat betekende niet dat het trillen van angst, dat zijn deel was geweest vanaf het moment dat hij de stervende man in de stationcar had ontdekt, over was. Hij had het gevoel te moeten overgeven. Maar hij had niet ontbeten en kon niets overgeven. Wat de voedingsdeskundigen ook zeiden, soms was het een goede zaak een maaltijd over te slaan.

In de betonnen, schaduwrijke tunnel was het verhoudingsgewijs koel. Hij kwam in de verleiding zich daar te verstoppen, in de hoop dat ze het zouden opgeven en weg zouden gaan.

Dat kon hij natuurlijk niet doen. Hij was geen lafaard. Maar zelfs wanneer zijn geweten het hem had toegestaan ditmaal een beetje laf te zijn, zou de mysterieuze kracht die hem dreef, het hem niet hebben gegund het op een lopen te zetten. In zekere zin was hij een marionet die door onzichtbare touwtjes werd bewogen, overgeleverd aan de genade van een onzichtbare poppenspeler, deelnemend aan een marionettenspel met een intrige die hij niet begreep en een thema dat hem ontging.

Er was wat gras in de tunnel terechtgekomen en de scherpe sprieten schuurden langs zijn huid toen hij over de barrière kroop die zij hadden opgeworpen. Hij kwam weer te voorschijn aan de andere kant van de hoofdweg, in een ander deel van de arroyo, en kroop tegen de wand van dat door de zon verschroeide kanaal op. Hij lag op zijn buik op de woestijngrond en schoof naar de rand van het verhoogde wegdek. Toen keek hij op, in oostelijke richting, naar de camper. Voorbij de Roadking kon hij de Camaro als een dode kakkerlak op zijn rug zien liggen. De twee mannen stonden er dichtbij, nu weer naast elkaar. Ze hadden kennelijk net de auto gecontroleerd en ontdekt dat hij er niet in zat.

Ze waren druk aan het praten, maar ze stonden te ver bij Jim vandaan om hem in staat te stellen te horen wat ze zeiden. Een paar woorden kon hij opvangen, maar ze werden misvormd door de afstand en de gortdroge, hete lucht.

Het zweet bleef in zijn ogen druppen, waardoor hij niet scherp kon zien. Hij veegde zijn gezicht met zijn mouw af en keek met samengeknepen ogen opnieuw naar de mannen.

Ze liepen nu langzaam van de Camaro vandaan, verder de woestijn in. Een van hen keek telkens naar rechts en naar links, terwijl de ander de grond in de gaten hield, ongetwijfeld zoekend naar een teken dat Jim daar was geweest. Als een van hen toevallig was grootgebracht door een Indiaanse verkenner, zouden ze hem sneller hebben gevonden dan een leguaan een zandkever. Vanuit het westen kwam het geluid van een motor, aanvankelijk laag maar al snel aanzwellend toen Jim zijn hoofd draaide om die kant op te kijken. Hij zag een Peterbilt aankomen, door de luchtspiegeling van een waterval heen. De vrachtwagen zag er in Jims ogen zo groot uit dat hij wel een of andere futuristische oorlogsmachine leek, die uit de tweeëntwintigste eeuw in de tijd was teruggegaan.

De chauffeur van de Peterbilt zou de op zijn kop liggende Camaro zeker zien. Hij zou stoppen om assistentie aan te bieden, conform de traditie van de barmhartige Samaritaan die door de meeste vrachtwagenchauffeurs in ere wordt gehouden. Zijn komst zou de twee moordenaars in verwarring brengen en terwijl zij werden afgeleid, zou Jim hen te grazen nemen.

Hij had het allemaal zo gepland, alleen liep het anders. De Peterbilt minderde geen vaart en Jim besefte dat hij de wagen staande zou moeten houden. Maar voordat hij de kans had gekregen om te gaan staan, denderde het gevaarte met veel lawaai voorbij, in wolken stof, razendsnel, alsof het een wagen des oordeels was die door een duivel werd bestuurd en was volgeladen met zielen die nu meteen naar de hel moesten.

Jim verzette zich tegen de sterke aandrang op te springen en te schreeuwen: ‘Waar is jouw medemenselijkheid gebleven, klootzak?’

Het werd weer stil op die hete dag.

Aan de andere kant van de weg, het verst van Jim vandaan, keken de twee moordenaars de Peterbilt even na en gingen toen verder met zoeken naar Jim.

Hij was woedend en doodsbang, dook weer weg van het wegdek en kroop op zijn buik naar de camper, het geweer met zich mee slepend. Tussen hem en hen bevond zich het verhoogde wegdek. Ze konden hem onmogelijk zien, maar toch verwachtte hij half dat ze over het asfalt zouden komen aangerend en hem met een zestal kogels zouden doorzeven.

Toen hij weer op durfde kijken, bevond hij zich recht tegenover de Roadking, waardoor hij de twee mannen niet kon zien. Als hij hen niet kon zien, konden zij hem ook niet zien. Hij krabbelde overeind en stak de weg over, naar de passagierskant van de camper.

De deur aan die kant bevond zich op een derde van de afstand tussen de voorbumper en de achterkant, niet tegenover het portier aan de zijde van de chauffeur. Hij stond op een kier.

Hij pakte de deurkruk vast. Toen besefte hij dat een derde man misschien bij de vrouw en het meisje was gebleven. Hij kon het risico niet nemen de camper in te gaan voordat hij had afgerekend met die twee kerels buiten, want anders zou hij nog wel eens klem kunnen komen tussen drie schietgrage kerels.

Hij liep naar de voorzijde van de Roadking en net toen hij daar bijna was, hoorde hij stemmen dichterbij komen. Hij bleef doodstil staan en wachtte tot de vent met de eigenaardige haardos om de voorbumper heen zou komen. Maar ze bleven aan de andere kant staan.

‘Waarom zou het ons ook maar een bal kunnen schelen?’

‘Hij kan ons kenteken hebben gezien.’

‘Hij is waarschijnlijk zwaargewond.’

‘Ik heb geen bloed in de auto gezien.’

Jim liet zich bij de band op een knie zakken en keek onder de camper. Ze stonden aan de andere kant, bij het portier van de chauffeur.

‘We slaan zo snel mogelijk af naar het zuiden.’

‘Maar als de smerissen achter ons aan komen …’

‘Tegen de tijd dat hij een smeris heeft kunnen waarschuwen, zijn wij al in Arizona.’

‘Dat hoop je.’

‘Dat weet ik.’

Jim kwam voorzichtig overeind en glipte om de voorbumper van de Roadking heen, langs de eerste set koplampen en de motorkap. ‘Via Arizona gaan we naar New Mexico.’

‘Daar zijn ook smerissen.’

‘Dan door naar Texas. Zo nodig rijden we de hele nacht door, om een paar staten verder te komen.’

Jim was blij dat de berm van de hoofdweg niet was bedekt met losse kiezelsteentjes. Hij sloop voorzichtig en gebukt door naar de koplampen aan de kant van de chauffeursplaats.

‘Je weet hoe slecht twee staten over de grens heen met elkaar samenwerken.’

‘Hij moet verdomme ergens zijn.’

‘Ja, net als miljoenen schorpioenen en ratelslangen.’

Jim liep op hen af, met het geweer in de aanslag. ‘Doodstil blijven staan!’

Even staarden ze hem met open mond aan, zoals hij zou hebben kunnen staren naar een drieogige Marsbewoner met een mond in zijn voorhoofd. Ze waren zo’n anderhalve meter van hem vandaan, dicht genoeg bij hem in de buurt om op hen te kunnen spugen, wat ze beslist zouden verdienen. Vanuit de verte hadden ze even gevaarlijk geleken als slangen met benen, en ze zagen er nog altijd moordzuchtiger uit dan alles wat door de woestijn kroop. Ze hadden hun wapens vast, maar die waren op de grond gericht. Jim nam hen nog wat beter onder schot en schreeuwde: ‘Laat die wapens vallen, verdomme!’

Ze waren uiterst gehard of hartstikke gek – waarschijnlijk beide – omdat ze niet stokstijf bleven staan toen ze het geweer zagen. De man met de dubbele paardenstaart liet zich op de grond vallen en rolde weg. Tegelijkertijd hief de ander zijn pistool. Jim schoot vanaf die korte afstand op de borstkas van de man, waardoor hij achteroverviel, regelrecht door naar de hel.

De voeten van de overlevende verdwenen toen hij onder de Roadking schoof.

Om te voorkomen dat hij in zijn voet of enkel zou worden geschoten, pakte Jim het openstaande portier en sprong op het treeplankje. Een fractie van een seconde later weerklonken twee schoten vanonder de camper en een daarvan doorboorde de band waarnaast hij had gestaan.

Hij trok zich niet terug in de Roadking, maar sprong weer op de grond, liet zich plat op zijn buik vallen en schoof het geweer onder de camper, in de hoop zijn tegenstander zo te verrassen. Maar de man was aan de andere kant alweer onder de camper vandaan gekropen. Jim kon alleen de zwarte cowboylaarzen zien, die zich naar de achterzijde van de wagen haastten. De man ging de hoek om en was verdwenen.

De ladder. Rechts achteraan. Naast de motor.

De rotzak ging het dak op!

Jim ging onder de Roadking liggen voordat de moordenaar hem over de rand van het dak kon zien en zou vuren. Onder het voertuig was het niet koeler, omdat de door de zon geblakerde berm de hitte afstootte die hij al sinds het ochtendgloren had verzameld.

Twee wagens denderden over de hoofdweg voorbij, vlak achter elkaar. Hij had ze niet horen aankomen, misschien omdat zijn hart zo hard hamerde dat hij het gevoel had in een keteltrom te zitten. Zacht vervloekte hij de chauffeurs, maar besefte toen dat hij niet van hen kon verwachten dat ze stopten wanneer ze zo’n gevaarlijke figuur met een wapen boven op het dak van de camper zagen.

Hij had een betere kans om als overwinnaar uit deze strijd te komen wanneer hij het onverwachte bleef doen. Dus kroop hij meteen op zijn buik, snel als een onder vuur liggende marinier, naar de achterzijde van de Roadking. Hij draaide zich op zijn rug, stak zijn hoofd onder de achterbumper uit, en keek naar de Harley en naar de traptreden, die in de felwitte zon leken op te lossen.

De ladder was leeg. De moordenaar was al op het dak. Misschien dacht hij zijn achtervolger door die verdwijntruc even in verwarring te hebben gebracht, maar in elk geval zou hij niet verwachten volslagen roekeloos te worden achtervolgd.

Jim schoof onder de camper vandaan en klom de ladder op. Hij hield de hete zijstang met zijn ene hand en het geweer met zijn andere vast, terwijl hij probeerde zo geruisloos mogelijk naar boven te klauteren. Zijn tegenstander hield zich verbazingwekkend rustig. Hij maakte nauwelijks voldoende geluid om het gekraak en gepiep van de oude treden onder Jims voeten te maskeren. Toen Jim bijna boven was, keek hij met samengeknepen ogen voorzichtig over het dak. De moordenaar bevond zich vrij vooraan op de camper, rechts, en keek naar beneden. Hij bewoog zich op handen en knieën, wat hem pijn moest doen. Hoewel de bladderende witte verf een groot deel van de zon weerkaatste, had het dak toch zoveel warmte opgeslagen dat zelfs bijzonder vereelte handen er last van moesten hebben en het blauwe denim er niet voldoende bescherming tegen bood. Maar als die kerel pijn had, liet hij daar niets van merken. Hij was duidelijk een even suïcidaal macho-mannetje als zijn overleden makker dat was geweest. Jim klom nog een trede hoger.

De moordenaar liet zich op zijn buik zakken, hoewel het dak meteen zijn dunne T-shirt moest verschroeien. Hij hield zich zo gedekt mogelijk en wachtte duidelijk tot Jim zich beneden zou laten zien.

Jim ging nog een trede hoger. Het dak bevond zich nu ter hoogte van zijn middel. Hij draaide naar opzij en zette een knie klem, zodat hij beide handen vrij had voor het geweer en door de terugslag niet op de grond zou vallen.

Als de kerel op het dak geen zesde zintuig had, had hij gewoon verdomd veel mazzel. Jim had geen geluid gemaakt, maar de griezel keek opeens over zijn schouder en zag hem.

Vloekend richtte Jim het geweer.

De moordenaar dook opzij en liet zich van het dak af rollen. Jim trok zijn knie los, zonder te hebben geschoten, en sprong van de ladder af. Hij kwam hard op de grond terecht, maar wist zijn evenwicht te bewaren, liep om de hoek van de camper heen en vuurde een paar keer af.

De griezel was echter al door de zijdeur naar binnen gedoken. Op zijn best was hij in zijn been geraakt, maar waarschijnlijk was zelfs dat niet gebeurd.

Hij had het gemunt op de vrouw en het kind.

Gegijzelden.

Of misschien wilde hij hen alleen afslachten voordat hij zelf de dood vond. In de afgelopen tientallen jaren waren er steeds meer sociopaten gekomen, die door het land rondzwierven, op zoek naar een makkelijke prooi. De lijsten van hun slachtoffers waren lang en die kerels leken van een brute moord evenzeer een kick te krijgen als van een zaadlozing door een verkrachting.

In gedachten hoorde Jim de stem van de stervende man in de stationcar. Lisa … Susie … Mijn vrouw, dochter …

Hij had nu de tijd niet meer om voorzichtig te zijn. Zijn woede was groter geworden dan zijn angst en hij racete achter de moordenaar aan, door de deur, de Roadking in. Zijn door de zon verblinde ogen konden niet tegen het verhoudingsgewijs donkere interieur van de camper, maar hij zag die psychotische ellendeling wel naar het achterste deel lopen, richting kombuis.

De moordenaar, die nu slechts heel vaag te zien was en wiens gezicht niets anders leek dan een ovale vorm, draaide zich opeens om en vuurde. De kogel raakte een kast links van Jim, waardoor hij werd getroffen door een regen van stukjes formica.

Hij wist niet waar de vrouw en het kind waren. Hij was bang hen te raken. Een geweer als het zijne was geen precisiewapen.

De moordenaar vuurde nogmaals. De tweede kogel scheerde zo rakelings langs Jims gezicht dat hij aanvoelde als een verschroeiende wind, als een kus van vuur op zijn rechterwang.

Hij schoot een serie kogels af en de dunne wanden trilden ervan. De moordenaar gilde en werd hard tegen het aanrecht geworpen. Jim vuurde nogmaals, als in een reflex, half verdoofd door de dubbele explosie. De kerel kwam met zijn voeten van de grond, sloeg achterwaarts tegen de achterwand aan, naast een dichte deur die het woongedeelte van het slaapgedeelte scheidde. Toen viel hij. Jim pakte kogels uit zijn zak en laadde het geweer. Daarna liep hij verder de Roadking in, langs een oude, gammele bank. Hij wist dat de man dood moest zijn, maar hij kon niet goed genoeg zien om ergens zeker van te zijn. Hoewel stralen van de Mojave-zon als gloeiend hete brandijzers door de voorruit en de open deuren kwamen, zorgden de gordijnen voor de ramen verder naar achteren ervoor dat het in dat deel van de camper vrij donker was. Bovendien hing er ook nog de rook van alle afgevuurde kogels.

Toen hij het achterste deel van de smalle woonruimte had bereikt en omlaag keek, twijfelde hij er niet meer aan dat de man die op de grond lag, dood was. Menselijk afval, onder het bloed. Levend afval, nu dood afval.

Hij werd vervuld van een woeste opgetogenheid toen hij het lijk zag. Hij werd bevangen door een intens gevoel dat er gerechtigheid was geschied, wat zowel opwindend als angstaanjagend was. Hij wilde zich beroerd voelen door alles wat hij had gedaan, ook al had de dode man het verdiend te sterven, maar hoewel het bloedbad hem misselijk maakte, walgde hij in moreel opzicht niet van zichzelf. Hij was in aanraking gekomen met de zuiverste vorm van kwaad in mensengedaante. Beide rotzakken hadden een erger lot verdiend dan hij hun had gegeven; ze hadden het verdiend langzaam te sterven, veel te lijden en te weten wat doodsangst was. Hij voelde zich een engel der wrake, die was gekomen om te oordelen, die was vervuld van een heilige woede. Hij wist dat hij op de rand van een eigen psychose balanceerde, wist dat alleen krankzinnigen zonder enige reserves overtuigd waren van de juistheid van hun meest afschuwelijke daden, maar hij twijfelde zelf nergens aan. In feite nam zijn woede toe, alsof hij Gods avatar was, in wie de apocalyptische woede van de Almachtige rechtstreeks overstroomde.

Hij draaide zich om naar de gesloten deur.

Daarachter bevond zich de slaapkamer.

De moeder en het kind moesten daar zijn.

Lisa … Susie …

Maar wie verder nog?

Sociopatische moordenaars opereerden gewoonlijk alleen, maar soms als stel, zoals deze twee. Grotere bondgenootschappen kwamen echter zelden voor. Charles Manson en zijn ‘familie’ waren er natuurlijk wel geweest en hij kende ook andere voorbeelden. Hij kon niets uitsluiten in een wereld waarin de meest populaire professoren in de filosofie onderwezen dat ethiek altijd door situaties werd bepaald en dat een ieders standpunt even terecht en waardevol was, zonder rekening te houden met logica of haatgevoelens. Het was een wereld die monsters voortbracht en dit monster kon meer koppen hebben.

Hij wist dat hij voorzichtig moest zijn, maar het opwindende gevoel van gerechtigheid gaf hem ook het idee onkwetsbaar te zijn. Hij liep naar de slaapkamerdeur, trapte die open en ging naar binnen. Hij wist dat hij kon worden neergeschoten, maar dat deed hem niets. Hij hield zijn geweer recht voor zich uit, klaar om te doden en gedood te worden.

De vrouw en het kind waren alleen. Op het smerige bed. Ze waren aan handen en voeten met stevig plakband vastgebonden. Ook hun monden waren dichtgeplakt.

De vrouw, Lisa, was een jaar of dertig, slank, een ongewoon aantrekkelijke blondine. Maar de dochter Susie was aanzienlijk mooier dan haar moeder, etherisch mooi. Ze was een jaar of tien oud, had stralende groene ogen, delicate gelaatstrekken en een huid die even vlekkeloos was als het vliesje aan de binnenkant van een eischaal. Het meisje leek Jim de belichaming toe van onschuld, goedheid en zuiverheid, een engel die in een beerput was geworpen. Zijn woede werd weer groter toen hij haar in die smerige ruimte gebonden en gekneveld zag.

Tranen stroomden over het gezicht van het meisje en ze stikte bijna in de zachte snikken van doodsangst achter het plakband waarmee haar lippen waren dichtgeplakt. De moeder huilde niet, hoewel de blik in haar ogen getuigde van verdriet en angst. Haar verantwoordelijkheidsbesef voor haar dochter – en een zichtbare woede die wel op die van Jim leek – leken te voorkomen dat ze hysterisch werd.

Hij besefte dat ze bang van hem waren. Voor zover zij wisten, hoorde hij bij de mannen die hen hadden ontvoerd.

Terwijl hij het geweer tegen de ingebouwde kast zette, zei hij: ‘Het is in orde. Het is nu voorbij. Ik heb hen gedood. Beiden.’

De moeder staarde hem met grote, ongelovige ogen aan.

Hij nam het haar niet kwalijk dat ze aan zijn oprechte bedoelingen twijfelde. Zijn stem klonk vreemd: vol woede, om de paar woorden brekend, trillend, variërend van gefluister tot hard geblaf en weer gefluister.

Hij keek om zich heen, zoekend naar iets waarmee hij hen los kon maken. Op de kast lagen een rol plakband en een schaar.

Hij pakte de schaar en zag op de kast ook videobanden liggen die uitsluitend voor volwassenen waren. Opeens viel het hem op dat de muren en het plafond van de kleine kamer waren beplakt met obscene foto’s die uit seksbladen waren gescheurd. Hij schrok hevig toen het tot hem doordrong dat het kinderporno was. Op de foto’s stonden volwassen mannen, wier gezichten nergens te zien waren, maar geen volwassen vrouwen. Alleen jonge meisjes en jongens, de meesten even jong als Susie, velen jonger, die op alle denkbare manieren werden misbruikt.

De mannen die hij had vermoord, zouden zich slechts even met de vrouw hebben beziggehouden, zouden haar alleen hebben verkracht en gemarteld en gebroken als een voorbeeld voor het kind.

Ze zouden haar de keel hebben doorgesneden, of haar door het hoofd hebben geschoten op de een of andere verlaten weg in de woestijn, waarna ze haar lichaam zouden hebben achtergelaten voor de hagedissen en mieren en gieren. In feite hadden ze het op het kind gemunt en voor haar zouden ze het leven een paar maanden tot een hel hebben gemaakt.

Zijn boosheid veranderde in iets dat meer was dan pure woede, veel meer dan de behoefte wraak te nemen. In hem borrelde een afschuwelijke duisternis op, als zwarte, niet geraffineerde olie die uit een bron omhoog spuit.

Hij was woedend omdat het kind die foto’s had gezien, gedwongen was geweest tussen die smerige, bezoedelde lakens te liggen, omringd door afschuwelijke obsceniteiten. Hij voelde de krankzinnige aandrang het geweer te pakken en nog een paar kogels af te vuren op de lichamen van de al dode mannen.

Ze hadden haar goddank niet aangeraakt. Ze hadden de tijd niet gehad om haar aan te raken.

Maar die kamer. Jezus, alleen al het verblijf in die kamer moest voor haar iets afschuwelijks zijn geweest.

Hij trilde.

Hij zag dat de moeder ook trilde.

Na een seconde besefte hij dat zij niet trilde van woede, zoals hij, maar van angst. Angst voor hem. Ze was doodsbang van hem, banger nog dan toen hij net de kamer in was gekomen.

Hij was blij dat er geen spiegel was. Hij had zijn eigen gezicht niet willen zien. Het moest nu iets krankzinnigs hebben.

Hij moest zichzelf onder controle krijgen.

‘Het is in orde,’ zei hij nogmaals geruststellend. ‘Ik ben gekomen om jullie te helpen.’

Hij liet zich op zijn knieën naast het bed vallen, omdat hij hen wilde bevrijden en dolgraag een einde wilde maken aan hun angst. Hij knipte het plakband rond de enkels van de vrouw door en trok het los. Hij knipte het plakband om haar polsen door en liet haar dat verder zelf lostrekken.

Toen hij het plakband rond Susie’s polsen doorknipte, sloeg ze haar armen om zich heen, alsof ze zich op die manier wilde beschermen. Toen hij haar enkels los had gemaakt, trapte ze naar hem en dook weg over de grijze, smerige lakens. Hij deed geen poging zijn handen naar haar uit te steken, maar schoof een eindje van haar vandaan.

Lisa trok het plakband van haar lippen, haalde een vod uit haar mond, stikkend en kokhalzend. Ze sprak met een raspende stem die tegelijkertijd angstig en berustend was. ‘Mijn man is nog in de auto. Mijn man!’

Jim keek haar aan en zei niets, omdat hij het afschuwelijke bericht niet in aanwezigheid van het kind over zijn lippen kon krijgen.

De vrouw zag de waarheid in zijn ogen en even werd haar lieflijke gezicht verwrongen tot een masker van verdriet. Maar omwille van haar dochter hield ze haar tranen in en slikte haar verdriet weg.

‘O, mijn god,’ zei ze slechts en elk woord trilde door het verlies dat ze had geleden.

‘Kunt u Susie dragen?’

Ze dacht aan haar overleden echtgenoot.

‘Kunt u Susie dragen?’ zei hij.

Ze knipperde verward met haar ogen. ‘Hoe komt het dat u weet hoe ze heet?’

‘Dat heeft uw man me verteld.’

‘Maar …’

‘Daarvoor,’ zei hij scherp, bedoelend te zeggen voordat hij stierf, omdat hij haar geen valse hoop wilde geven. ‘Kunt u haar de camper uit dragen?’

‘Ja, dat denk ik wel. Misschien.’

Hij had het meisje zelf kunnen dragen, maar hij geloofde niet dat hij haar moest aanraken. Hoe irrationeel en emotioneel het ook was, hij had het gevoel dat hetgeen die twee mannen haar hadden aangedaan, en wat ze haar zouden hebben aangedaan wanneer ze daar de kans toe hadden gekregen, op de een of andere manier als een last op de schouders van alle mannen drukte en hij er minstens ook een beetje schuldig aan was.

De enige man op de wereld die het meisje nu zou kunnen aanraken, was haar vader, en die was dood.

Jim ging staan en liep weg van het bed. Hij liep tegen een smalle kastdeur aan, die openvloog.

Op het bed dook het huilende meisje weg voor haar moeder, zo van streek dat ze in eerste instantie zelfs niet begreep dat die liefhebbende, bekende handen slechts het beste met haar voor hadden. Toen waren de ketenen van angst opeens doorbroken en vloog ze in de armen van haar moeder. Lisa sprak haar dochter zacht en geruststellend toe, streelde haar haren, hield haar dicht tegen zich aan.

De airconditioning was uitgezet vanaf het moment dat de moordenaars met de camper waren gestopt om naar het wrak van de Camaro te kijken. De slaapkamer werd met de minuut heter en het stonk er. Hij rook verschaald bier, zweet, wellicht de geur van opdrogend bloed uit de donkerrode vlekken op het tapijt en andere smerige luchtjes die hij niet eens durfde te benoemen.

‘Kom, laten we maken dat we wegkomen.’

Lisa leek geen sterke vrouw, maar ze tilde haar dochter moeiteloos op, alsof ze een veertje was. Met het meisje in haar armen liep ze naar de deur.

‘Laat haar niet naar links kijken als u buiten bent,’ zei hij. ‘Een van hen ligt dood naast de deur. Het is geen fraai gezicht.’

Lisa knikte één keer, duidelijk dankbaar voor die waarschuwing. Terwijl hij achter haar aan kwam, zag hij de inhoud van de smalle kast die was opengevlogen toen hij er tegenaan liep. Planken vol zelfgemaakte videobanden. Op de ruggen de titels, handgeschreven op strookjes zelfklevend wit band. Namen. Allemaal namen. Cindy. Tiffany. Joey. Cissy. Tommy. Kevin. Op twee banden stond Sally. Op drie banden stond Wendy. Nog meer namen. Alles bij elkaar misschien een stuk of dertig. Hij wist waar hij naar keek, maar hij wilde het niet geloven. Herinneringen aan gepleegd geweld. Herinneringen aan perverse handelingen. Slachtoffers. De bittere zwartheid welde nog hoger in hem op.

Hij liep achter Lisa aan, door de camper naar de deur, de gloeiende woestijnzon in.

2

Lisa stond in de witgouden zonneschijn in de berm van de hoofdweg, achter de camper. Haar dochter stond naast haar en hield haar stevig vast. Het licht leek te fonkelen in hun blonde haren, accentueerde de kleur van hun ogen zoals een juwelierslamp de schoonheid van smaragden op fluweel kan vergroten, en gaf hun huid een bijna mystieke glans. Wanneer je naar hen keek, kon je je moeilijk voorstellen dat het licht om hen heen niet in hun binnenste scheen, dat duisternis in hun leven was gekomen en hen even volledig had doortrokken als de nacht de wereld doortrok wanneer de schemering voorbij was.

Jim kon hun nabijheid maar amper verdragen. Elke keer wanneer hij even naar hen keek, dacht hij aan de dode man in de stationcar en werd hij vervuld van medelevend verdriet, even pijnlijk als elke lichamelijke kwaal die hij ooit had gehad.

Met een sleutel die hij aan een sleutelring had gevonden, bij het contactsleuteltje van de camper, maakte hij het ijzeren rek los dat de Harley-Davidson op zijn plaats hield. Het was een 1340 cc fxrs-sp met enkele carburateur, twee door een stoterstang aangedreven kleppen en een dubbele V-motor met een vijfversnellings-bak die het achterwiel aandreef door middel van een getande riem in plaats van een vette ketting. Hij had wel eens op fraaiere en sterkere motoren gereden. Dit was een standaardmodel, zo eenvoudig als een Harley maar kon zijn. Maar het enige dat hij van de motor verlangde, was snelheid en goede bestuurbaarheid. Als de sp fatsoenlijk was onderhouden, zou hij beide kunnen leveren. Lisa richtte bezorgd het woord tot hem terwijl hij de Harley van het rek haalde en de motor bekeek. ‘Daarop kunnen we niet met z’n drieën wegkomen.’

‘Dat klopt. Maar ik alleen wel.’

‘Laat ons alstublieft niet alleen.’

‘Voordat ik wegga, zal er al iemand voor jullie zijn gestopt.’

Een auto kwam aangereden. De drie inzittenden keken hen met open mond aan. De chauffeur meerderde vaart.

‘Ze zullen geen van allen stoppen,’ zei ze triest.

‘Iemand zal dat wel doen en tot dat moment zal ik hier blijven.’

Ze zweeg even. Toen zei ze: ‘Ik wil niet bij vreemden in een auto zitten.’

‘We zullen afwachten wie er stopt.’

Ze schudde wild haar hoofd.

‘Ik zal weten of zo iemand te vertrouwen is,’ zei hij.

‘Ik …’ Haar stem brak. Ze aarzelde en hervond haar zelfbeheersing. ‘Ik vertrouw niemand meer.’

‘Er zijn ook goede mensen op deze wereld. In feite zijn de meeste mensen goed. In elk geval zal ik weten of de juiste mensen stoppen.’

‘Hoe kunt u dat in godsnaam weten?’

‘Ik zal het weten.’ Hij kon de reden daarvan evenmin verklaren als hij kon verklaren hoe hij had geweten dat zij en haar dochter hem in dit griezelige, verschroeide niemandsland nodig hadden. Hij ging op de Harley zitten en drukte op de startknop. De motor sloeg direct aan. Hij gaf wat gas en zette de motor toen weer af. ‘Wie bent u?’ vroeg de vrouw.

‘Dat kan ik u niet vertellen.’

‘Waarom niet?’

‘Omdat dit een te sensationeel geval is. Overal in Amerika zal het voorpaginanieuws worden.’

‘Ik begrijp het niet.’

‘Dan zou iedereen mijn foto kunnen zien en ik ben op mijn privacy gesteld.’

Jim maakte zijn geweer vast op de kleine bagagedrager van de motor.

‘We staan zo diep bij u in de schuld,’ zei Lisa met een van kwetsbaarheid trillende stem die zijn hart leek te breken.

Hij keek naar haar en toen naar Susie. Het meisje hield een slank armpje stevig om haar moeder heengeslagen. Ze luisterde niet naar het gesprek. In haar ogen lag een nietsziende blik en ze leek met haar gedachten mijlenver weg te zijn. Haar vrije hand hield ze tegen haar mond gedrukt en ze kauwde op een knokkel, die daardoor was gaan bloeden.

Hij wendde zijn ogen af en staarde weer naar de motor.

‘U staat helemaal niet bij mij in de schuld,’ zei hij.

‘Maar u heeft ons gered …’

‘Niet ieder van u,’ zei hij snel. ‘Niet alle personen die ik had moeten redden.’

In het oosten kwam een auto dichterbij en die trok hun aandacht. Ze zagen een opgevoerde zwarte Trans Am uit de luchtspiegelingen te voorschijn komen. Die kwam met piepende remmen vlak bij hen tot stilstand. Op het voorspatbord waren rode vlammen geschilderd en twee dikke, chromen uitlaten glansden als kwik in de felle woestijnzon.

De chauffeur stapte uit. Hij was een jaar of dertig. Zijn dikke zwarte haar was uit zijn gezicht gekamd, vol opzij, opgeknipt van achteren. Hij droeg een spijkerbroek en een wit T-shirt, waarvan de mouwen zo ver waren opgerold dat je de tatoeages op beide biceps kon zien.

‘Is er iets aan de hand?’ vroeg hij, over het dak van de auto heen. Jim staarde hem een fractie van een seconde aan en zei toen: ‘Deze mensen hebben een lift nodig naar de dichtstbijzijnde stad.’

De man liep om de Trans Am heen, het portier aan de passagierskant ging open en een vrouw stapte uit. Ze was een paar jaar jonger dan haar metgezel, droeg een wijdvallend bruin short, een wit haltertopje en een witte bandana, waaruit krullend geblondeerd haar piepte. Haar gezicht was zo zwaar opgemaakt dat het eruitzag als een experiment van Max Factor. Ze had te veel nepjuwelen om: grote zilveren oorbellen, drie snoeren glazen kralen in verschillende nuances rood, twee armbanden aan elke arm, een horloge en vier ringen. Aan de bovenkant van haar linkerborst was een blauw-roze vlinder getatoeëerd.

‘Pech?’ vroeg ze.

‘De camper heeft een lekke band,’ zei Jim.

‘Ik ben Frank,’ zei de man. ‘Zij heet Verna.’ Hij kauwde kauwgum. ‘Ik kan wel helpen de band te verwisselen.’

Jim schudde zijn hoofd. ‘We kunnen die camper niet gebruiken, want er ligt een dode man in.’

‘Een dooie?’

‘En daar ligt er nog een,’ zei Jim en wees op een punt iets voorbij de Roadking.

De ogen van Verna werden groot.

Frank hield even op met kauwen, keek naar het geweer dat op de Harley was bevestigd en richtte toen zijn aandacht weer op Jim. ‘Heb jij hen gedood?’

‘Ja, omdat ze deze vrouw en haar kind hadden ontvoerd.’

Frank nam hem even aandachtig op en keek toen naar Lisa. ‘Is dat waar?’

Ze knikte.

‘Wel heb je ooit!’ zei Verna.

Jim keek naar Susie. Zij was in een andere wereld en zou professionele hulp nodig hebben om terug te keren naar deze wereld. Hij wist zeker dat zij niets hoorde van wat ze tegen elkaar zeiden. Het merkwaardige was dat hij zich even afstandelijk voelde als het kind eruitzag. Hij was nog steeds verder aan het wegzakken in die innerlijke duisternis en binnen korte tijd zou die hem volledig hebben opgeslokt. Hij zei tegen Frank: ‘Die kerels die ik heb neergeknald, hebben de echtgenoot … de vader … gedood. Zijn lijk ligt in een stationcar, een paar kilometer terug naar het westen.’

‘Verdomme, wat een ellende,’ zei Frank.

Verna drukte zich tegen Frank aan en rilde.

‘Ik wil dat jullie hen meenemen naar de dichtstbijzijnde stad, zo snel je kunt. Zorg dat ze onder behandeling van een arts worden gesteld. Neem dan contact op met de staatspolitie.’

‘In orde,’ zei Frank.

Maar Lisa zei: ‘Nee … wacht … ik kan niet …’ Jim liep naar haar toe en ze fluisterde: ‘Ze lijken op … Ik kan het niet … Ik ben zo bang.’

Jim legde een hand op haar schouder en keek haar diep in de ogen. ‘Soms is de werkelijkheid anders dan het lijkt. Frank en Verna zijn te vertrouwen. Vertrouwt u mij?’

‘Ja, nu natuurlijk wel.’

‘Geloof me dan als ik u zeg dat u hen kunt vertrouwen.’

‘Maar hoe kunt u dat weten?’ vroeg ze en haar stem brak.

‘Ik wéét het,’ zei hij heel nadrukkelijk.

Ze bleef hem nog even aankijken, knikte toen en zei: ‘In orde.’

De rest was makkelijk. Susie liet zich probleemloos op de achterbank tillen, alsof ze verdoofd was. Haar moeder ging naast haar zitten en nam haar weer in haar armen. Toen Frank achter het stuur zat en Verna naast hem, accepteerde Jim dankbaar een blikje bier uit hun koelbox. Toen deed hij Verna’s portier dicht, boog zich door het geopende raampje heen en bedankte haar en Frank. ‘Jij blijft hier niet op de komst van de smerissen wachten, hè?’ zei Frank.

‘Nee.’

‘Je zou er niet door in de problemen komen. In dit geval ben jij de held.’

‘Dat weet ik, maar toch ga ik weg.’

Frank knikte. ‘Ik neem aan dat je daar je redenen voor hebt. Je wilt dat wij zeggen dat je een kale vent met donkere ogen bent en een lift hebt gekregen van een vrachtwagenchauffeur die naar het oosten reed?’

‘Nee, jullie moeten omwille van mij niet liegen.’

‘Zoals je wilt,’ zei Frank.

‘Maak je geen zorgen. We zullen goed op hen letten,’ zei Verna.

‘Daar ben ik zeker van,’ reageerde Jim.

Hij dronk het biertje en keek de Trans Am na tot die uit zijn gezichtsveld was verdwenen.

Toen klom hij op de Harley, drukte op de startknop. Hij gebruikte de lange, zware pook om de motor in de versnelling te zetten, gaf een beetje gas, liet de koppeling opkomen en reed de hoofdweg over, de immense en ongastvrije Mojavewoestijn in.

Een tijdlang reed hij meer dan honderdtien kilometer per uur, hoewel de sp geen windscherm had dat hem enige bescherming kon bieden. Zijn ogen deden pijn en vulden zich herhaalde malen met tranen, waarvan hij de hete lucht geheel en al de schuld trachtte te geven.

Het merkwaardige was dat de hitte hem niet deerde. Hij voelde die zelfs niet eens. Hij zweette, maar vond zichzelf toch koel. Hij verloor elk begrip van tijd. Misschien was er een uur verstreken toen hij besefte dat hij niet meer door de woestijn reed, maar over kale heuvels die een roestbruine kleur hadden. Hij ging langzamer rijden. Hij moest nu tussen allerlei uitstekende stukken rots door laveren, maar daar was de sp de juiste motor voor. Hij had vijf centimeter meer veerweg dan de gewone fxrs, met bijbehorende veren en schokdempers, plus dubbele schijfremmen voor, wat betekende dat hij als een stuntrijder kon manoeuvreren wanneer het terrein hem opeens voor verrassingen plaatste.

Na een tijdje kreeg hij het koud.

De zon leek te vervagen, hoewel hij wist dat het nog vroeg in de middag was. Vanuit zijn binnenste omsloot de duisternis hem steeds dichter.

Op een gegeven moment hield hij halt bij een rotsformatie die zo’n driehonderd meter lang en negentig meter hoog was. Omdat die eeuwenlang door de wind, de zon en de zeldzame, maar zeer hevige regenbuien was geteisterd, stak zij uit de woestijn omhoog als de ruïne van een oude tempel die nu half in het zand was begraven.

Hij zette de Harley op zijn standaard.

Hij ging in de schaduw op de grond zitten.

Even later ging hij languit liggen, op zijn zij. Hij trok zijn knieën op. Hij sloeg zijn armen voor zijn borst over elkaar.

Hij had geen seconde later moeten stoppen. De duisternis had hem nu volledig omgeven en hij viel in een afgrond van wanhoop.

3

Later, in het laatste uur daglicht, zat hij weer op de Harley en reed over grijs en roze gekleurde vlakke terreinen met her en der wolken muskieten. Dode, door de zon geblakerde amaranten achtervolgden hem in een briesje dat naar ijzervijlsel en zout rook. Hij herinnerde zich vaag dat hij een cactus had opengebroken, om het sap op te zuigen, maar nu was hij opnieuw verschrikkelijk dorstig.

Terwijl hij een lage heuvel overging en iets gas terugnam, zag hij zo’n drie kilometer voor zich uit een kleine stad waarvan de gebouwen langs een hoofdweg stonden. De bomen zagen er na het desolate landschap waar hij enige uren doorheen had gereden, bovennatuurlijk verfrissend uit, zowel voor zijn lichaam als zijn geest. Hij was er half van overtuigd dat hij zich de aanwezigheid van het stadje verbeeldde, maar reed er toch heen.

Opeens zag hij, afstekend tegen de lucht die door het invallen van de schemering purper en rood werd, een kerktoren met een kruis erbovenop. Hoewel hij besefte dat hij in zekere mate een delirium had, dat minstens gedeeltelijk verband hield met het feit dat hij in ernstige mate was uitgedroogd, reed Jim regelrecht naar de kerk. Hij had het gevoel de troost van het interieur ervan harder nodig te hebben dan water.

Zeshonderd meter van de stad vandaan reed hij de Harley een arroyo in en liet hem op zijn zijkant liggen. De wanden van het kanaal waren zacht en al snel had hij de motor toegedekt met aarde. Hij was van de veronderstelling uitgegaan dat hij die laatste zeshonderd meter naar verhouding makkelijk zou kunnen lopen.

Maar hij was er erger aan toe dan hij had beseft. Soms kon hij scherp zien, soms niet. Zijn lippen brandden, zijn tong plakte tegen het verhemelte van zijn kurkdroge mond en zijn keel deed zeer, alsof hij hoge koorts had. Hij kreeg kramp in zijn beenspieren, die ook pijnlijk begonnen te kloppen, en aan elke voet leek een betonnen laars te zitten.

Hij moest onder het lopen een black-out hebben gehad, want het eerste dat hij weer wist, was dat hij op het stenen trapje van de witte kerk stond, zonder zich iets te kunnen herinneren van de laatst afgelegde paar honderd meter. De woorden onze lieve vrouwe van de woestijn stonden op een koperen plaat naast de dubbele deuren.

Eens was hij katholiek geweest. In een deel van zijn hart was hij dat nog steeds. Hij was van alles en nog wat geweest: methodist, jood, boeddhist, baptist, moslim, hindoe, taoïst. Hoewel hij geen van die overtuigingen nog actief beleed, waren alle ervaringen hem wel bijgebleven.

Ondanks het feit dat de deur zwaarder leek te zijn dan de kei die de toegang tot het graf van Christus had afgedekt, lukte het hem die open te duwen. Hij liep naar binnen.

De kerk was veel minder warm dan de schemerige Mojave, maar het was er niet echt koel. Het rook er naar mirre, nardusolie en brandende kaarsen, waardoor hij werd overspoeld door herinneringen uit zijn katholieke tijd. Hij had het gevoel thuis te zijn. Bij de deur tussen het portaal en het schip van de kerk doopte hij twee vingers in het wijwaterbakje en maakte een kruisteken. Hij stak zijn handen als een kommetje in het koele water, bracht ze naar zijn lippen en dronk. Het water smaakte als bloed. Vol afschuw keek hij in het witmarmeren bakje, maar zag niets anders dan het water en de vage afspiegeling van zijn gezicht.

Hij besefte dat zijn kurkdroge lippen gesprongen waren. Hij streek er met zijn tong over. Het bloed was van hem.

Toen merkte hij dat hij voor in de kerk geknield zat en bad, zonder te weten hoe hij daar was gekomen. Hij moest opnieuw een black-out hebben gehad.

Het laatste deel van de dag was als een veertje weggeblazen en een hete nachtwind drukte tegen de kerkramen. De enige verlichting kwam van een peertje in het portaal, het geflikker van de vlammen van een zestal kaarsen in houdertjes van rood glas, en het kleine spotje dat op het kruisbeeld was gericht.

Jim zag zijn eigen gezicht op de Christusfiguur geschilderd. Hij knipperde met zijn brandende ogen en keek nogmaals. Nu zag hij het gezicht van de dode man in de stationcar. Het heilige gelaat onderging een metamorfose tot dat van Jims moeder, zijn vader, een kind dat Susie heette, Lisa … en toen was het geen gezicht meer, alleen een zwart ovaal, zoals het gezicht van de moordenaar een zwart ovaal was geweest toen hij zich had omgedraaid om in de vrij donkere Roadking op Jim te schieten.

Nu hing Christus niet meer aan het kruis, maar de moordenaar. Hij deed zijn ogen open, keek Jim aan en glimlachte. Hij trok zijn voeten los van de verticale balk en in een ervan bleef een spijker zitten. In de andere voet zag Jim het zwarte spijkergat. Hij rukte zijn handen los, waarbij een nagel in beide handpalmen bleef steken, en hij zweefde naar de grond, alsof de zwaartekracht geen enkele invloed op hem had, behalve wanneer hij dat zelf nodig achtte. Hij liep over het altaar in de richting van Jim.

Jims hart ging als een razende tekeer, maar hij hield zich voor dat wat hij zag, slechts een illusie was. Het product van een koortsachtige geest. Niets meer dan dat.

De moordenaar was nu bij hem. Raakte zijn gezicht aan. De hand was even zacht als rottend vlees en even koud als vloeibaar gas. Jim rilde. Het was alsof hij geloofde in de kracht van handoplegging door een gebedsgenezer. Hij rilde en viel in een duistere afgrond.

4

Een kamer met witte muren.

Een smal bed.

Weinig en eenvoudig meubilair.

Duisternis aan de andere kant van de ramen.

Hij had nare dromen. Elke keer wanneer hij even bij bewustzijn kwam, wat nooit langer was dan een paar minuten, zag hij dezelfde man over hem heen gebogen staan: een jaar of vijftig, kalend, wat gezet, met volle wenkbrauwen en een ingedeukte neus.

Soms masseerde de onbekende het gezicht van Jim voorzichtig met de een of andere olie en soms was hij bezig met in water gedrenkte kompressen. Hij tilde Jims hoofd van het kussen op en moedigde hem aan koud water door een rietje te drinken. Omdat de blik in de ogen van de man getuigde van bezorgdheid en vriendelijkheid, protesteerde Jim niet.

Bovendien had hij noch de stem noch de energie om te protesteren. Zijn keel voelde aan alsof hij benzine had gedronken en er vervolgens een lucifer bij had gehouden. Hij had niet eens de kracht om zijn hand een paar centimeter van het laken op te tillen.

‘U moet rusten,’ zei de onbekende man. ‘U heeft een zonnesteek opgelopen en u bent ernstig verbrand.’

Jim herinnerde zich de zon en de wind, en de Harley sp, die geen plexiglas-kap had gehad die hem tegen het weer kon beschermen.

Licht bij het raam. Een nieuwe dag.

Zijn ogen deden pijn.

Zijn gezicht voelde beroerder aan dan ooit. Opgezwollen.

De onbekende man had een priesterboord om.

‘Pater,’ zei Jim met een schorre, fluisterende stem die anders klonk dan de zijne.

‘Ik heb u bewusteloos in de kerk aangetroffen.’

‘Onze Lieve Vrouwe van de Woestijn.’

‘Dat klopt,’ zei hij. ‘Ik ben pater Geary. Leo Geary.’ Hij tilde Jims hoofd weer op van het kussen.

Nu kon Jim zelf een beetje meewerken. Het water smaakte zoet. ‘Wat deed u in de woestijn?’ vroeg pater Geary.

‘Rondzwerven.’

‘Waarom?’

Jim gaf geen antwoord.

‘Waar komt u vandaan?’

Jim zei niets.

‘Hoe heet u?’

‘Jim.’

‘U heeft geen legitimatiebewijs bij u.’

‘Deze keer niet, nee.’

‘Hoe bedoelt u dat?’

Jim zweeg.

‘In uw zakken heb ik drieduizend dollar aan contant geld gevonden,’ zei de priester.

‘U kunt ervan pakken wat u nodig hebt.’

De priester staarde hem aan en glimlachte toen. ‘U moet voorzichtig zijn met wat u aanbiedt. Dit is een arme kerk en we hebben alles nodig wat we kunnen krijgen.’

Nog later werd Jim opnieuw wakker. De priester was er niet. Het was stil in het huis. Af en toe kraakte een dakspant of rammelde een raam door de woestijnwind buiten.

Toen de priester weer binnenkwam, zei Jim: ‘Pater, mag ik u iets vragen?’

‘Wat?’

Zijn stem klonk nog raspend, maar wel al meer als zijn oude zelf. ‘Als er een God bestaat, waarom staat Hij lijden dan toe?’

Pater Geary vroeg geschrokken: ‘Voelt u zich beroerder?’

‘Nee, nee. Beter. Ik doelde niet op mijn eigen ellende. Alleen … Waarom staat Hij lijden in het algemeen toe?’

‘Om ons op de proef te stellen,’ zei de priester.

‘Waarom moeten we op de proef worden gesteld?’

‘Om te bepalen of we waardig zijn.’

‘Wat waardig zijn?’

‘De hemel, natuurlijk. De verlossing. Het eeuwig leven.’

‘Waarom heeft God er niet gewoon voor gezorgd dat we dat alles waardig zijn?’

‘Hij heeft ons ook perfect geschapen, en zonder zonden. Maar toen hebben we gezondigd en zijn in ongenade gevallen.’

‘Hoe hebben we nu kunnen zondigen wanneer we perfect waren?’

‘Omdat we een eigen, vrije wil hebben.’

‘Dat begrijp ik niet.’

Pater Geary fronste zijn wenkbrauwen. ‘Ik ben geen deskundig theoloog. Alleen een gewone priester. Het enige dat ik u kan zeggen, is dat het deel uitmaakt van het goddelijk mysterie. We zijn in ongenade gevallen en nu moeten we de hemel verdienen.’

‘Ik moet plassen,’ zei Jim.

‘Oké.’

‘Niet op de po. Ik denk dat ik met uw hulp wel naar de wc kan komen.’

‘Dat denk ik ook. U bent goddank aardig aan het herstellen.’

‘Eigen vrije wil,’ zei Jim.

De priester fronste zijn wenkbrauwen.

Laat in de middag, bijna vierentwintig uur nadat Jim wankelend de kerk in was gelopen, was de koorts vrijwel geweken. Zijn spieren verkrampten zich niet langer, zijn gewrichten waren niet meer pijnlijk, hij was niet duizelig en zijn borstkas deed geen pijn wanneer hij diep ademhaalde. Af en toe trok zijn gezicht nog wel. Wanneer hij sprak, deed hij dat zonder zijn gezichtsspieren méér te bewegen dan absoluut noodzakelijk was, omdat de kloofjes in zijn lippen en bij zijn mondhoeken makkelijk openscheurden, ondanks de crème die pater Geary er eens in de zoveel uur op smeerde.

Hij kon zelf rechtop gaan zitten in bed en zich door de kamer bewegen met minimale hulp. Toen hij weer trek kreeg, gaf pater Geary hem kippensoep en vanille-ijs. Hij at voorzichtig, vanwege zijn lippen, en probeerde te voorkomen dat hij met het eten ook bloed proefde.

‘Ik heb nog honger,’ zei Jim toen hij alles op had.

‘Laten we eerst eens afwachten of u dit binnen kunt houden.’

‘Ik voel me goed. Ik had alleen een zonnesteek, en ik was uitgedroogd.’

‘Een zonnesteek kan dodelijk zijn. U heeft nog meer rust nodig.’

Toen de priester even later bakzeil had gehaald en met nog wat ijs aan kwam dragen, sprak Jim met half opeengeklemde kaken en stijve lippen: ‘Waarom zijn sommige mensen moordenaars? Ik doel niet op politieagenten of soldaten. Niet op diegenen die uit zelfverdediging moeten doden. Nee, ik doel op echte moordenaars. Waarom doden zij anderen?’

De priester ging in een schommelstoel bij het bed zitten en keek hem met een opgetrokken wenkbrauw aan. ‘Dat is een eigenaardige vraag.’

‘O ja? Misschien wel. Heeft u er een antwoord op?’

‘Het eenvoudige antwoord luidt dat ze iets kwaadaardigs in zich hebben.’

Een minuut of zo zwegen beiden. Jim at ijs en de gezette priester schommelde in zijn stoel. Buiten werd het opnieuw schemerig.

Uiteindelijk zei Jim: ‘Moord, ongelukken, ziekte, ouderdom … Waarom heeft God ons trouwens sterfelijk gemaakt? Waarom moeten we sterven?’

‘De dood betekent niet het einde. In elk geval geloof ik dat. De dood is niets anders dan een doorgangsroute, de trein die ons naar onze beloning brengt.’

‘De hemel, bedoelt u.’

De priester aarzelde. ‘Of het alternatief.’

Jim sliep een paar uur. Toen hij wakker werd, zag hij dat de priester bij het voeteneind van het bed aandachtig naar hem stond te kijken.

‘U heeft gepraat in uw slaap.’

Jim ging rechtop zitten. ‘O ja? Wat heb ik gezegd?’

‘Dat er een vijand is.’

‘Is dat alles wat ik heb gezegd?’

‘Daarna zei u dat hij kwam. Dat hij ons allen zal doden.’

Jim rilde even van angst, niet omdat de woorden op zich enige zeggingskracht hadden, en niet omdat hij ze begreep, maar omdat hij in zijn onderbewuste aanvoelde dat hij maar al te goed wist wat hij had bedoeld.

‘Een droom, denk ik,’ zei hij. ‘Een nare droom. Anders niets.’

Maar kort na drie uur ’s nachts, tijdens die tweede nacht in de pastorie, werd hij opeens met maaiende armen wakker, ging rechtop in bed zitten en hoorde zichzelf weer zeggen: Hij zal ons allen doden.

Het was donker in de kamer.

Hij zocht op de tast naar de schakelaar van de lamp en deed hem aan.

Hij was alleen.

Hij keek naar de ramen. Buiten was het donker.

Hij had het bizarre, maar absoluut zekere gevoel dat er iets dicht bij hem in de buurt was geweest dat afschuwelijk en genadeloos was, iets dat oneindig veel woester en vreemder was dan de geschiedenis ooit had vermeld, zich had verbeeld of zich in een droom had voorgesteld. Trillend stapte hij zijn bed uit. Hij droeg een pyjama van de priester, die hem slecht paste. Even bleef hij gewoon staan, omdat hij er niet zeker van was wat hij moest doen.

Toen deed hij de lamp uit en liep blootsvoets van het ene raam naar het andere. Hij was op de begane grond. De nacht was stil, intens en vredig. Als daar buiten iets was geweest, was het nu weer weg.

5

De volgende morgen trok hij zijn eigen kleren aan, die pater Geary voor hem had gewassen. Hij bracht het merendeel van de dag in de huiskamer door, in een grote, makkelijke stoel, met zijn voeten op een poef, tijdschriften lezend en doezelend, terwijl de priester de belangen van zijn parochie behartigde.

Jims door de zon en wind geteisterde gezicht voelde nog steeds stijf aan, als een masker.

Die avond maakten ze samen het diner klaar. Bij het aanrecht maakte pater Geary sla, selderij en tomaten schoon voor een salade. Jim dekte de tafel, trok een fles goedkope Chianti open om die te laten ademen en sneed toen champignons aan plakjes in een pannetje met spaghettisaus, dat al op het gas stond.

Ze werkten in een aangenaam stilzwijgen en Jim dacht na over de merkwaardige relatie die tussen hen was ontstaan. De laatste paar dagen had die iets dromerigs gekregen, alsof hij niet alleen een schuilplaats had gevonden in een woestijnstadje, maar ook een vredig oord buiten de werkelijke wereld, een stad in de Schemerzone. De priester stelde geen vragen meer. Jim had nu zelfs de indruk dat pater Geary nimmer even vasthoudend en nieuwsgierig was geweest als de omstandigheden in feite hadden vereist. Hij vermoedde dat de priester gewoonlijk niet zo gastvrij was dat hij gewonde en verdachte onbekenden onderdak bood. Het was een raadsel waarom Geary dat hem wel had geboden, maar hij was hem er dankbaar voor.

Toen hij de helft van de champignons in plakjes had gesneden, zei hij opeens: ‘Reddinglijn.’

Pater Geary draaide zich bij het aanrecht om, met een stronk selderij in zijn hand. ‘Wat zei je?’

Jim kreeg het koud en hij liet het mes bijna in de saus vallen. Hij legde het op het aanrecht neer.

‘Jim?’

Rillend draaide hij zich om naar de priester en zei: ‘Ik moet naar een vliegveld.’

‘Een vliegveld?’

‘Nu meteen.’

Het bolle gezicht van de priester drukte opperste verbazing uit en er verschenen rimpels in zijn voorhoofd. ‘Hier in de buurt is geen vliegveld.’

‘Hoe ver is het dichtstbijzijnde?’ vroeg Jim dringend.

‘Twee uur rijden met de auto. Helemaal naar Las Vegas.’

‘U moet me erheen brengen.’

‘Wat zeg je? Nu meteen?’

‘Nu meteen,’ zei Jim.

‘Maar …’

‘Ik móet naar Boston.’

‘Maar je bent ziek geweest …’

‘Ik ben nu beter.’

‘Je gezicht …’

‘Dat doet pijn en ziet er afschuwelijk uit, maar dodelijk is het niet. Pater, ik móet naar Boston.’

‘Waarom?’

Hij aarzelde en besloot iets te openbaren. ‘Als ik niet naar Boston ga, zal iemand daar worden gedood. Iemand die niet mag sterven.’

‘Wie? Wie gaat er sterven?’

Jim streek met zijn tong over zijn kapotte lippen. ‘Dat weet ik niet.’

‘Dat weet je niet?’

‘Als ik daar ben, zal ik het wel weten.’

Pater Geary staarde hem lange tijd aan. ‘Jim, je bent de meest vreemde man die ik ooit heb gekend,’ zei hij uiteindelijk.

Jim knikte. ‘Ik ben de vreemdste man die ik ooit heb gekend.’

Toen ze van de pastorie wegreden in de zes jaar oude Toyota van de priester, restte de lange augustusdag nog een uur daglicht, hoewel de zon was verdwenen achter wolken die de kleur van net ontstane blauwe plekken hadden.

Toen ze een half uurtje onderweg waren, weerlichtte het aan de sombere horizon van de woestijn. Het bleef weerlichten, en het licht was in de zuivere lucht van de Mojavewoestijn scherper en feller dan Jim het elders ooit had gezien. Tien minuten later werd de lucht donkerder en kwamen de wolken lager te hangen. De regen viel neer in zilverachtige watervallen die Noë moest hebben gezien toen hij zich haastte om zijn ark af te bouwen.

‘Zulk onweer komt hier in de zomer maar zelden voor,’ zei pater Geary, die de ruitenwissers aanzette.

‘We kunnen het ons niet veroorloven daar vertraging door op te lopen,’ zei Jim bezorgd.

‘Je zult er op tijd zijn,’ verzekerde de priester hem.

‘Er zullen ’s avonds wel niet zoveel toestellen vanuit Las Vegas vertrekken. De meeste stijgen overdag op. Ik kan niet tot morgenochtend wachten. Ik moet mórgen in Boston zijn.’

Het kurkdroge zand zoog de regen op. Maar sommige stukken hadden een rotsachtige bodem en daar vormde het regenwater kleine riviertjes in alle spleten. Riviertjes werden stroompjes en stroompjes zwollen al snel aan tot rivieren, zodat elke arroyo waar ze overheen reden, vol was. Het kolkende water nam ontworteld woestijngras, dode amaranten, stukken hout en smerig schuim met zich mee.

Pater Geary had twee favoriete cassettebandjes, die hij in de auto bewaarde. Een collectie klassieke rock ’n roll-nummers en een bandje met de beste songs van Elton John. Hij zette Elton op. Ze reden door de door onweersbuien geteisterde dag en avond op de melodieën van ‘Funeral for a Friend’, ‘Daniël’ en ‘Benny and the Jets’.

Op het asfalt glinsterden plassen water. Jim vond het griezelig dat de luchtspiegelingen van een paar dagen geleden op de hoofdweg, nu werkelijkheid waren geworden.

Met de minuut werd hij meer gespannen. Boston riep hem, maar het was ver weg en slechts weinig dingen waren verraderlijker dan een geasfalteerde hoofdweg door een donkere woestijn. Met uitzondering wellicht van het menselijk hart.

Onder het rijden zat de priester over het stuur gebogen. Hij hield de hoofdweg nauwlettend in de gaten terwijl hij zacht met Elton meezong.

Na een tijdje zei Jim: ‘Pater, was er geen dokter in de stad?’

‘Jawel.’

‘Maar u heeft hem er niet bij gehaald.’

‘Ik heb een recept voor die zalf van hem gekregen.’

‘Ik heb het tubetje gezien. Het recept was uitgeschreven voor u. Drie maanden geleden.’

‘Tsja, ik heb ook wel eens een zonnesteek gehad. Ik wist dat ik jou kon behandelen.’

‘Maar aanvankelijk leek u erg bezorgd te zijn.’

De priester zweeg enige kilometers lang. Toen zei hij: ‘Ik weet niet wie je bent, waar je vandaan komt of waarom je zo nodig naar Boston moet. Maar ik weet wel dat jij een man met problemen bent. Misschien heel grote problemen, die niet groter zouden kunnen zijn. En ik weet dat je diep in je hart een goede man bent, in elk geval denk ik dat te weten. Ik was tot de conclusie gekomen dat je in jouw omstandigheden liever zo weinig mogelijk aandacht wilde trekken.’

‘Dank u. Dat klopt inderdaad.’

Een paar kilometer verder kwam de regen zo hard neer dat de ruitenwissers het niet bij konden houden en Geary vaart moest minderen.

‘Jij bent degene die de vrouw en dat meisje heeft gered,’ zei de priester toen.

Jim werd gespannen, maar zei niets.

‘De beschrijving die op de televisie van je is gegeven, klopt.’

Ze zwegen nog enige kilometers lang.

‘Ik ben niet dol op wonderen,’ zei pater Geary.

Die opmerking verbaasde Jim hooglijk.

Pater Geary zette Elton John af. De enige geluiden kwamen van de banden op het natte wegdek en het metronoomachtig getik van de ruitenwissers.

‘Ik geloof dat de wonderen die in de bijbel zijn beschreven, ook werkelijk zijn gebeurd. Dat alles aanvaard ik als realiteit,’ zei de priester en bleef naar de weg kijken. ‘Maar ik aarzel te geloven dat een beeld van de Heilige Moeder echte tranen heeft geplengd in een kerk in Cincinnati of Peoria of Teaneck, na de bingo van de vorige week woensdag, waarvan alleen twee tieners en een schoonmaakster getuige zijn geweest. Ik ben niet bereid te geloven dat een op Jezus lijkende schaduw op een garagedeur, ontstaan door een geel lampje tegen insecten, een teken van de naderende Apocalyps is. God gaat op mysterieuze manieren te werk, maar niet met zulke lampjes en garagedeuren.’

De priester zweeg weer en Jim wachtte, zich afvragend waar dit alles toe zou leiden.

‘Toen ik jou in de kerk vond,’ zei Geary met een stem die bij elk woord gekwelder klonk, ‘had je de stigmata van Christus. In beide handen had je een spijkergat …’

Jim keek naar zijn handen en zag geen wonden.

‘… en je voorhoofd zat vol schrammen en gaten, die een gevolg konden zijn van een doornenkroon.’

Zijn gezicht was door de zon en de wind zo ernstig verbrand dat het geen zin had in de achteruitkijkspiegel te zoeken naar de kleine verwondingen waarover de priester sprak.

‘Ik was bang, denk ik,’ zei Geary. ‘Maar het fascineerde me ook.’

Ze kwamen bij een betonnen brug over een arroyo die het water niet meer kon verwerken. Er had zich een donker meer gevormd, dat zich over het verhoogde wegdek uitstrekte. Geary reed door en het water spatte aan beide zijden van de auto op als grote witte vleugels.

‘Ik had nog nooit stigmata gezien,’ ging Geary verder, ‘al had ik wel van het fenomeen gehoord. Ik heb je shirt omhoog getrokken om naar je zij te kijken, en daar heb ik het rode litteken gezien van iets dat een speerwond had kunnen zijn.’

De gebeurtenissen van de afgelopen maanden waren zo verrassend geweest dat Jim steeds minder in wonderen was gaan geloven. Maar het verhaal van de priester kwam over die verhoogde drempel van scepsis heen en hij voelde een rilling van ontzag over zijn rug lopen.

Geary’s stem was nu vrijwel tot een fluistering gedaald. ‘Toen ik je naar de pastorie had gedragen en in bed had gelegd, waren die tekenen verdwenen. Maar ik wist dat ik ze me niet had verbeeld. Ik had ze gezien, ze waren er echt geweest en ik wist daardoor dat jij iets heel bijzonders had.’

Het weerlichtte al lange tijd niet meer; de zwarte lucht lichtte niet langer op door felle, onregelmatig gevormde kettingen van elektriciteit. Nu begon het ook minder hard te regenen en pater Geary kon de ruitenwissers op een lagere snelheid zetten, terwijl hij de snelheid van de bejaarde Toyota opvoerde.

Een tijdlang leken ze geen van beiden te weten wat ze moesten zeggen. Toen schraapte de priester zijn keel. ‘Heb je die stigmata wel eens eerder gehad?’

‘Niet voor zover ik weet. Maar ik was me er nu ook niet van bewust tot u het me vertelde.’

‘Je hebt die tekenen op je handen niet gezien voordat je bij het altaar het bewustzijn verloor?’

‘Nee.’

‘Maar dit is niet het enige ongewone dat je de laatste tijd is overkomen.’

Jims zachte lach kwam eerder voort uit een gevoel van duistere ironie dan geamuseerdheid. ‘Zeer zeker niet.’

‘Wil je het me vertellen?’

Jim dacht daar even over na. ‘Ja, maar ik kan het niet.’

‘Ik ben een priester. Ik respecteer het vertrouwen van anderen altijd. Zelfs de politie kan me niet tot praten dwingen.’

‘Ik vertrouw u ook zeker, pater, en ik maak me niet zo bijzonder veel zorgen over de politie.’

‘Nu dan?’

‘Als ik het u vertel … zal de vijand komen,’ zei Jim en fronste zijn wenkbrauwen toen die woorden over zijn lippen kwamen. Ze leken eerder door hem heen te zijn gekomen dan uit hemzelf.

‘Welke vijand?’

Hij staarde naar de donkere, uitgestrekte woestijn. ‘Dat weet ik niet.’

‘De vijand over wie je het de afgelopen nacht hebt gehad?’

‘Misschien wel.’

‘Je zei dat die ieder van ons zou doden.’

‘Dat zal ook gebeuren.’ Hij praatte door en was misschien nog wel meer in de woorden geïnteresseerd dan de priester, want hij had geen idee welke woorden er over zijn lippen zouden komen tot hij ze had uitgesproken. ‘Als hij achter mijn bestaan komt, als hij ontdekt dat ik levens red, bijzondere levens, zal hij komen om me tegen te houden.’

De priester keek hem even aan. ‘Bijzondere levens? Wat bedoel je daar precies mee?’

‘Dat weet ik niet.’

‘Als je me over jezelf vertelt, zal ik tegenover niemand herhalen wat je hebt gezegd. Dus hoe zou die vijand er nu achter kunnen komen omdat je mij in vertrouwen hebt genomen?’

‘Dat weet ik niet.’

‘Dat weet je niet?’

‘Dat klopt.’

De priester zuchtte gefrustreerd.

‘Pater, ik ben echt geen spelletje aan het spelen en ik ben ook niet met opzet zo vaag.’ Hij ging verzitten en verschoof zijn veiligheidsgordel, om zich wat comfortabeler te voelen. Maar de onrust was eerder geestelijk dan lichamelijk en daar was niet zo makkelijk iets aan te doen. ‘Heeft u wel eens gehoord van de term “automatisch schrijven”?’

Geary keek strak naar de weg en zei: ‘Daar hebben gekken en media het over. Bijgelovige nonsens. Ze beweren dat een geest de hand van het medium vastpakt terwijl die persoon in trance is, en boodschappen doorgeeft uit het hiernamaals.’ Hij maakte een walgend geluid. ‘Dezelfde mensen die het idee dat je met God kunt spreken belachelijk vinden – en zelfs al het bestaan van God op zich – aanvaarden wel heel simpel de bewering van zo’n zwendelaar dat hij als spreekbuis fungeert voor de geesten van de overledenen.’

‘Toch overkomt het mij soms dat iemand of iets anders door mij lijkt te spreken, een orale vorm van automatisch schrijven. Ik weet alleen wat ik zeg omdat ik het mezelf hoor zeggen.’

‘En dan ben je niet in trance?’

‘Nee.’

‘Beweer jij een medium te zijn, iemand die paranormaal begaafd is?’

‘Nee. Ik ben er zeker van dat ik dat niet ben.’

‘Wie spreekt dan via jou?’

‘Dat weet ik niet.’

‘God?’

‘Misschien.’

‘Maar je weet het niet,’ zei Geary vermoeid.

‘Ik weet het niet.’

‘Jim, je bent niet alleen de vreemdste man die ik ooit heb ontmoet, maar ook de meest frustrerende.’

Ze arriveerden die avond om tien uur bij McCarran International in Las Vegas. Op de weg naar de luchthaven zagen ze alleen een paar taxi’s. Het regende niet meer. De palmbomen werden in beweging gebracht door een mild briesje en alles leek glanzend gepoetst en opgewreven te zijn.

Jim maakte het portier van de Toyota al open toen pater Geary voor de vertrekhal op de rem trapte. Hij stapte uit, draaide zich om en boog zich voorover om nog iets tegen de priester te zeggen. ‘Dank u, pater. U heeft waarschijnlijk mijn leven gered.’

‘Zo dramatisch was het nu ook weer niet.’

‘Ik zou Onze Lieve Vrouwe van de Woestijn graag een deel geven van de drieduizend dollar die ik bij me heb, maar misschien heb ik alles zelf nodig. Ik weet gewoon niet wat er in Boston zal gaan gebeuren en waaraan ik het geld misschien zal moeten uitgeven.’

De priester schudde zijn hoofd. ‘Ik verwacht niets van je.’

‘Als ik weer thuis ben, zal ik u wat geld sturen. Het kan contant geld in een envelop zonder afzender zijn, maar desondanks is het eerlijk verdiend geld, dat u met een gerust hart kunt aannemen.’

‘Jim, dat hoeft echt niet. Jou te hebben ontmoet is voor mij al voldoende. Misschien is het goed dat je weet dat je een vermoeide priester, die soms aan zijn roeping begon te twijfelen, weer enig idee van het mystieke hebt gegeven. Nu zal hij nooit meer twijfelen.’

Ze keken elkaar aan met een wederzijdse affectie die beiden verbaasde. Jim boog zich verder in de auto en gaf Geary een hand. De handdruk van de priester was stevig en droog.

‘Ga met God,’ zei Geary.

‘Dat hoop ik.’

VAN 24 AUGUSTUS TOT EN MET 26 AUGUSTUS

1

Holly zat op de redactie van de Press op een vroege vrijdagmorgen na twaalf uur ’s nachts naar het lege computerscherm te kijken en voelde zich geestelijk zo beroerd dat ze niets liever wilde dan naar huis gaan, in bed kruipen en de dekens een paar dagen over haar hoofd trekken. Ze had een hekel aan mensen die altijd medelijden met zichzelf hadden. Ze probeerde zich eroverheen te tillen, maar kreeg toch met zichzelf te doen omdat zelfmedelijden haar deel was geworden. Natuurlijk was het onmogelijk om de humor van de situatie niet in te zien, maar toch lukte het haar niet om zichzelf te glimlachen. In plaats daarvan had ze medelijden met zichzelf omdat ze zich zo dwaas en belachelijk gedroeg.

Ze was blij dat de krant voor de volgende morgen af was en dat er bijna niemand meer op de redactie was, zodat geen van haar collega’s haar zo kon zien. De enige andere mensen die er waren, waren Tommy Weeks – een schoonmaker die prullenbakken leegde en de vloer aanveegde – en George Fintel.

George, die zich bezighield met het stads- en staatsbestuur, zat achter zijn bureau aan de andere kant van de redactieruimte, met zijn hoofd op zijn armen te slapen. Af en toe snurkte hij zo luid dat Holly hem kon horen. Wanneer de bars sloten, kwam George soms naar de redactie terug in plaats van naar zijn appartement te gaan, zoals een oud trekpaard dat de vrije teugel krijgt, zijn vracht over een bekende weg mee terug zal nemen naar de plaats die hij als zijn thuis beschouwt. Dan werd hij ’s nachts op een gegeven moment wakker, besefte waar hij was en vertrok vermoeid naar huis en bed. ‘Politici,’ zei George vaak, ‘vertegenwoordigen de laagste levensvorm. Ze zijn niet geëvolueerd, maar gedevolueerd van dat slijmerige beest dat uit de oerzee te voorschijn kwam.’ Op zevenenvijftigjarige leeftijd was hij te zeer opgebrand om nog opnieuw te kunnen beginnen, dus bleef hij zijn dagen doorbrengen met schrijven over ambtenaren die hij privé verafschuwde. Geleidelijk aan was hij zichzelf gaan haten had troost gezocht in het dagelijks tot zich nemen van een grote hoeveelheid wodka-martini’s.

Als Holly tegen alcohol had gekund, zou ze bang zijn geweest dat ze net zo zou worden als George Fintel. Maar van één drankje werd ze al vrolijk, van twee werd ze tipsy en van drie viel ze in slaap.

Ik haat mijn leven, dacht ze.

‘Je bent een kreng vol zelfmedelijden,’ zei ze hardop.

Alles was zo hopeloos.

‘Je bent op een misselijke manier verslaafd aan wanhoop,’ zei ze nu zacht, maar met gemeende walging.

‘Heeft u het tegen mij?’ vroeg Tommy Weeks, die met een bezem het pad voor haar bureau aanveegde.

‘Nee, Tommy. Ik zit in mezelf te praten.’

‘U? Mijn hemel, waarom moet u nu in vredesnaam ongelukkig zijn?’

‘Vanwege mijn leven.’

Hij bleef staan en leunde op zijn bezem, met een been voor het andere gekruist. Met zijn brede gezicht vol sproeten, grote oren en dikke, peenrode haar zag hij er lief, onschuldig en vriendelijk uit. ‘Het is allemaal anders gegaan dan u had gepland?’

Holly pakte een halflege zak M & M’s, stopte er een paar in haar mond en leunde achterover in haar stoel. ‘Toen ik aan de universiteit van Missouri was afgestudeerd in de journalistiek, was ik van plan de wereld wakker te schudden, belangrijke zaken op te sporen en wat al niet meer, zoals het winnen van de Pulitzer-prijs. Maar moet je me nou eens zien. Weet je wat ik vanavond heb gedaan?’

‘Het is duidelijk dat u er niet van heeft genoten.’

‘Ik ben in het Hilton geweest, in verband met het jaarlijkse diner van de Greater Portland Lumber Products Association. Ik heb gesproken met fabrikanten, vertegenwoordigers en distributeurs. Ze hebben de Houttrofee uitgereikt, zo noemen ze die, aan de man die dit jaar het beste houtproduct had afgeleverd. Met hem heb ik ook gesproken. Ik ben met een noodvaart weer naar de redactie gegaan, om alles op tijd klaar te hebben voor de ochtendkrant. Het is zulk belangrijk nieuws dat het heel vervelend zou zijn wanneer die klootzakken van The New York Times er eerder mee zouden komen dan ik.’

‘Ik dacht dat u zich bezighield met kunst en vrijetijdsbesteding?’

‘Daar begin ik misselijk van te worden. Tommy, ik zal je zeggen dat de verkeerde dichter je kunst wel voor een jaar of tien tegen kan maken.’

Ze mikte nog een paar chocoladesnoepjes in haar mond. Gewoonlijk snoepte ze niet, omdat ze vastbesloten was anders dan haar moeder geen problemen met haar lijn te krijgen. Nu was ze die snoepjes aan het verorberen om zich nog ellendiger en waardelozer te voelen. Ze bevond zich in een snel neerwaarts gaande spiraal.

‘De televisie en films wekken de indruk dat de journalistiek heel opwindend is, maar dat is niets anders dan een leugen,’ zei ze.

‘Ik leid ook niet het leven dat ik had willen hebben,’ zei Tommy. ‘Denkt u dat ik had willen eindigen als hoofd van de schoonmaak- en onderhoudsploeg van de Press? In feite niets meer dan een veredelde conciërge?’

‘Dat denk ik niet,’ zei ze en voelde zich klein en egoïstisch omdat ze tegenover hem had zitten jammeren, terwijl zijn leven nog beroerder was dan het hare.

‘Dat klopt als een bus. Vanaf het moment dat ik nog een jochie was, wist ik dat ik, als ik groot zou zijn, op een van die grote vuilniswagens zou rijden. Hoog in de cabine, op knoppen drukkend. Dat was mijn droom en ik heb geprobeerd die werkelijkheid te laten worden, maar ik ben niet door de medische keuring gekomen. Ik sukkel met mijn lever, weet u. Niets ernstigs, maar genoeg om niet in aanmerking te komen voor opname in het gemeentelijk ziekenfonds.’

Hij leunde op zijn bezem en staarde in de verte, vaag glimlachend, zich waarschijnlijk voorstellend dat hij op de koninklijke chauffeursplaats van een vuilniswagen zat.

Holly keek hem vol ongeloof aan en kwam tot de conclusie dat zijn brede gezicht er toch niet zo lief en onschuldig en vriendelijk uitzag. Ze had de lijnen en vlakken verkeerd geïnterpreteerd. Hij had een stom gezicht.

Jij idioot! wilde ze zeggen. Ik droomde over het winnen van de Pulitzer-prijs en nu ben ik slappe artikeltjes aan het schrijven over die ellendige Houttrofee. Dát is tragisch. Denk je dat je daarmee kunt vergelijken dat jij genoegen hebt moeten nemen met een baan als conciërge in plaats van vuilnisman?

Maar ze zei niets, omdat ze besefte dat hun situatie wel degelijk vergelijkbaar was. Een niet-vervulde droom, los van de vraag of die nu verheven of nederig was, was een tragedie voor diegene die had gedroomd en de hoop had opgegeven. Een Pulitzer-prijs die nooit was gewonnen en een vuilniswagen die nooit was bestuurd, konden beide wanhoop en slapeloosheid veroorzaken. En dat was de meest deprimerende gedachte die ze tot dusver had gehad.

Tommy’s ogen konden weer focussen. ‘Juffrouw Thorne, u moet er niet te lang bij stilstaan. Het leven is net zoiets als een ander gebakje in een coffeeshop krijgen dan je had besteld. Je kunt je helemaal van streek maken door je te bedenken wat je bent misgelopen, maar het is slimmer te beseffen dat het andere gebakje ook best lekker smaakt.’

Aan de andere kant van de redactieruimte liet George Fintel in zijn slaap een wind. Keihard. Als de Press een grote krant was geweest, met journalisten op de redactie die net waren teruggekeerd uit Beiroet of plaatsen waar oorlog werd gevoerd, zouden ze allemaal dekking hebben gezocht.

Mijn god, dacht Holly, mijn leven is niets anders dan een slechte imitatie van een verhaal van Damon Runyon. Smerige redactieruimten na middernacht. Halfbakken filosofen annex conciërges. Zwaar drinkende journalisten die achter hun bureau in slaap vallen. Maar het was dan wel een verhaal van Runyon zoals dat was herzien door een absurdistische schrijver in samenwerking met een sombere existentialist.

‘Ik voel me beter nu ik even met je heb gesproken,’ loog Holly. ‘Hartelijk dank, Tommy.’

‘Graag gedaan, juffrouw Thorne.’

Toen Tommy weer met zijn bezem aan de slag ging en verder liep, mikte Holly nog wat snoep in haar mond en vroeg zich af of zij de medische keuring voor vuilniswagenchauffeurs wel goed zou doorstaan. Het werk zou anders zijn dan de journalistiek die zij kende: vuilnis ophalen in plaats van het uitdelen, en ze zou dan de voldoening hebben dat tenminste één figuur in Portland haar wanhopig benijdde.

Ze keek op de klok aan de muur. Halftwee. Ze had geen slaap. Ze wilde niet naar huis gaan en wakker liggen, starend naar het plafond, met niets anders te doen dan toegeven aan een nader zelfonderzoek en nog meer zelfmedelijden. In feite wilde ze dat wel, maar ze wist dat het geen gezonde zaak zou zijn. Helaas had ze geen alternatieven. Op een doordeweekse dag kon je in Portland na middernacht alleen nog terecht in een donutwinkel die dag en nacht geopend was.

Over nog geen dag zou haar vakantie beginnen en daar had ze ontzettend veel behoefte aan. Ze had geen plannen gemaakt. Ze zou zich alleen ontspannen en niet éénmaal een krant inkijken. Misschien zou ze wat films gaan zien. Misschien zou ze een paar boeken lezen. Misschien zou ze naar het Betty Ford Center gaan voor een ontwenningskuur zelfmedelijden.

Ze had het gevaarlijke stadium bereikt waarin ze begon te broeden over haar naam. Holly Thorne. Leuk. Echt leuk. Wat had haar ouders in vredesnaam bezield om haar zo te noemen? Was het mogelijk dat de commissie die een Pulitzer-prijs moest toekennen, die zou geven aan een vrouw met een naam die beter bij een stripfiguur paste? Soms – natuurlijk altijd in de stille uurtjes van de nacht – kwam ze in de verleiding haar ouders op te bellen en op hoge toon te vragen of die naam alleen getuigde van slechte smaak, of een misplaatste grap was, of met bewuste wreedheid was gekozen.

Maar haar ouders waren hardwerkende mensen, die met beide benen op de grond stonden en zichzelf vele genoegens hadden ontzegd om haar een eersteklas opleiding te kunnen geven, en ze wilden niets anders dan het beste voor haar. Ze zouden helemaal van streek raken als ze hoorden dat ze haar naam niet mooi vond, die in hun oren zonder enige twijfel intelligent en zelfs wereldwijs klonk. Ze hield heel veel van hen en ze zou wel erg depressief moeten zijn voordat ze het lef had die mensen haar tekortkomingen te gaan verwijten.

Omdat ze half bang was dat ze toch de telefoon zou pakken om te bellen, zette ze snel de computer weer aan en vroeg het dossier van de komende krant op. Nu die naar de persen was gestuurd, kon ze elke pagina in ogenschouw nemen. Alleen de koppen waren groot genoeg om die meteen te kunnen lezen, maar de rest kon in delen worden vergroot. Soms kon ze zichzelf wat opvrolijken door een belangrijk artikel te lezen voordat de krant in de kiosken lag. Dan had ze tenminste vaag het gevoel een insider te zijn, wat een aspect van de baan was dat alle jonge mensen die graag droomden, tot de overtuiging bracht dat de journalistiek hun roeping was.

Maar terwijl ze de koppen van de eerste paar pagina’s bekeek, zoekend naar een interessant verhaal dat ze zou kunnen vergroten, werd ze nog somberder. Een grote brand in St. Louis, negen mensen dood. Dreigende oorlog in het Midden-Oosten. Lekkende olietanker voor de kust van Japan. Een nieuwe belastingverhoging. Ze had altijd geweten dat kranten gedijden bij sombere berichten, rampen, onzinnig geweld en onenigheden. Maar opeens vond ze het maar een bijzonder smerig bedrijf en ze besefte dat ze niet langer een insider wilde zijn, niet langer een van de eersten wilde zijn die van al die afschuwelijke zaken op de hoogte waren. Net toen ze de computer wilde uitzetten, werd haar aandacht getrokken door een kop: mysterieuze onbekende redt jongen. De gebeurtenissen bij de McAlbury School hadden nog geen twaalf dagen geleden plaatsgevonden en die vier woorden riepen herinneringen daaraan op. Ze gaf de computer opdracht het verhaal te vergroten.

Het speelde zich af in Boston en er stond een foto bij. Die was nog donker en vaag, maar de tekst was wel leesbaar, hoewel amper. Ze gaf opdracht tot verdere uitvergroting, zodat ze de eerste paragraaf moeiteloos zou kunnen lezen.

De eerste zin zorgde ervoor dat Holly kaarsrecht ging zitten.

Een dappere omstander, die alleen bereid was te verklaren dat hij Jim heette, heeft donderdagavond het leven van de zesjarige Nicholas O’Conner gered toen zich een ontploffing voordeed in een kelder van een elektriciteitsbedrijf, onder een trottoir in een Bostonse woonwijk.

‘Wat is dat verdomme?’ zei ze zacht.

Ze tikte toetsen in, om de foto te vergroten.

Jim Ironheart.

Even bleef ze onbeweeglijk en stomverbaasd zitten. Toen voelde ze de sterke behoefte er meer over aan de weet te komen. Niet alleen een intellectuele, maar ook een puur lichamelijke behoefte die wel wat weghad van een plotseling intens hongergevoel.

Ze keek weer naar de tekst en las die door. Twee keer. Het jochie had op de stoep voor zijn huis gezeten, midden op het betonnen deksel dat de toegang naar de kelder afsloot, die zo groot was dat vier mensen er tegelijkertijd in konden werken. Het joch was met speelgoedautootjes in de weer geweest. Zijn ouders hadden op de veranda voor hun huis gezeten, vanwaar ze hem in de gaten konden houden, toen een onbekende man opeens de straat door kwam gerend. ‘Hij liep regelrecht op Nicky af,’ had de vader van het kind verklaard, ‘en pakte hem op, dus dacht ik dat hij een idiote kinderverkrachter was, die mijn zoon wilde ontvoeren.’ De onbekende was met het krijsende kind in zijn armen over een laag hek gesprongen, op het gazon van de O’Conners, op het moment dat zich een explosie in de ondergrondse ruimte voordeed. Daardoor was het deksel hoog de lucht ingevlogen, alsof het een veertje was, gevolgd door een felle vuurbal. De onbekende, die zich verlegen voelde met alle lovende woorden die hem werden toegevoegd door de dankbare ouders van Nicky en buren die van zijn heldendaad getuige waren geweest, had verklaard dat hij brandend isolatiemateriaal had geroken, een sissend geluid uit de kelder had horen komen en had geweten wat er zou gaan gebeuren omdat hij ‘eens voor een elektriciteitsbedrijf had gewerkt’. Hij was boos geworden omdat een getuige een foto van hem had genomen en had erop gestaan weg te gaan voor de komst van de media, met de verklaring dat hij bijzonder prijs stelde op zijn privacy.

Die redding-op-het-laatste-nippertje had zich voorgedaan in Boston, donderdagavond om tien over half acht. Plaatselijke tijd in Portland: tien over half vijf ’s middags. Het was nu vrijdagmorgen, twee minuten over twee. Nicky O’Conner was nog geen negen en een half uur geleden net op tijd gered.

Het spoor was nog vers.

Ze wilde de verslaggever van de Globe, die het artikel had geschreven, enige vragen stellen. Maar in Boston was het pas even na vijven in de morgen. Hij zou nog niet op de redactie zijn. Door een modem verkreeg ze toegang tot het grote netwerk van data-services waarop de Press was aangesloten. Ze vroeg alle artikelen na te gaan die in de laatste drie maanden in de grote Amerikaanse kranten waren verschenen, met als trefwoorden ‘Jim’ en ‘redding’ of de opmerking ‘leven gered’. Ze vroeg om een uitdraai van elk eventueel gevonden artikel, en verzocht daarbij niet onnodig te dubbelen.

Terwijl Newsweb aan haar verzoek voldeed, pakte ze de telefoon die op haar bureau stond en belde Inlichtingen, om te horen of men in Los Angeles, Orange, Riverside, San Bernardino en San Diego soms een Jim Ironheart geregistreerd had staan. Dat bleek niet het geval. Als hij in het zuidelijke deel van Californië woonde, zoals hij haar had verteld, had hij een geheim telefoonnummer.

De laserprinter die ze met drie collega’s deelde, was zacht aan het zoemen. Het eerste artikel dat Newsweb had gevonden, gleed de bak in.

Ze wilde dat meteen pakken en lezen, maar hield zich in en vroeg zich bij de telefoon af of er een andere manier was om Jim Ironheart te traceren in dat deel van Californië dat door de plaatselijke bevolking ‘Southland’ wordt genoemd.

Een paar jaar geleden zou ze gewoon de computer van de afdeling rijbewijzen hebben gebruikt om tegen geringe betaling de adressen te verkrijgen van eenieder die in de staat Californië een geldig rijbewijs had. Maar nadat de actrice Rebecca Schaeffer was vermoord door een geobsedeerde fan die haar op die manier had weten te traceren, was er een nieuwe wet uitgevaardigd om het verstrekken van dergelijke informatie aan banden te leggen.

Als ze ervaring had gehad in het inbreken in computers, zou het haar desondanks toch wel zijn gelukt die gegevens te verkrijgen, of misschien was ze dan eens gaan snuffelen in de databanken van uitgevers van creditcards, zoekend naar een dossier over Jim Ironheart. Ze had journalisten gekend die zich alleen met dat doel voor ogen een grote deskundigheid op de computer eigen hadden gemaakt, maar zij was bij het zoeken naar bronnen en informatie altijd legaal te werk gegaan, zonder bedrog te plegen.

Daarom ben je nu van die briljante artikeltjes over een Houttrofee aan het schrijven, zei ze zuur tegen zichzelf.

Terwijl ze nadacht over een oplossing voor het probleem, liep ze snel naar het apparaat dat je tegen betaling van een kop koffie voorzag. Die koffie smaakte vies. Toch dronk ze hem op, omdat ze de cafeïne nodig zou hebben voordat deze nacht ten einde was. Ze nam nog een beker en liep terug naar de redactieruimte.

De laserprinter zweeg. Ze pakte de vellen papier uit de bak en ging achter haar bureau zitten.

Newsweb had haar een dikke stapel artikelen geleverd waarin de naam ‘Jim’ voorkwam, met dicht daarbij in de buurt ‘redding’, ‘gered’ of ‘leven gered’. Ze telde ze snel. Negenentwintig.

Het eerste was een artikel uit de Chicago Sun-Times, en Holly las de eerste zin hardop: ‘Jim Foster, uit Oak Park, heeft meer dan honderd zwerfkatten gered van …’

Ze gooide het velletje papier in de prullenmand en keek naar het volgende. Dat artikel was afkomstig uit de Philadelphia Inquirer: ‘Jim Pilsbury, de pitcher van de Phillies, heeft zijn club gered van een vernederende nederlaag …’

Dat papiertje verdween eveneens in de prullenbak. Ze keek naar het derde artikel. Dat was een filmrecensie, die meteen werd weggesmeten. In het vierde artikel werd verwezen naar de romanschrijver Jim Harrison. Het vijfde artikel was een verhaal over een politicus uit New Jersey, die de Heimlich-manoeuvre had gebruikt om het leven van een maffia-bons in een bar te redden, waar ze samen een paar biertjes dronken en de padrone dreigde te stikken in een zeer gekruid worstje.

Ze begon bang te worden dat de hele stapel haar niets wijzer zou maken, maar het zesde artikel, uit de Houston Chronicle, zorgde ervoor dat haar ogen wagenwijd opengingen, verder nog dan bij de eerste slok van de smerige koffie. vrouw gered uit handen van wraakgierige echtgenoot. Op 14 juli was Amanda Cutter, die het gevecht om een fatsoenlijke alimentatie en het voogdijschap over de kinderen tijdens een bittere echtscheidingsprocedure had gewonnen, bijna doodgeschoten door haar woedende ex-echtgenoot, Cosmo, voor haar huis in het welvarende River Oaks. Nadat Cosmo met de eerste twee kogels zijn doel had gemist, was ze gered door een man die ‘uit het niets te voorschijn was gekomen’, haar ex-man op de grond had geworpen en hem had ontwapend. Haar redder had zich alleen geïdentificeerd als ‘Jim’ en hij was op die vochtige middag in Houston weggelopen voordat de politie was gearriveerd. De dertigjarige gescheiden vrouw was kennelijk onder zijn bekoring gekomen, want ze beschreef hem als ‘knap, nogal gespierd, net een superheld uit een film, met de meest dromerige ogen die je je kunt indenken’.

Holly kon zich de intens blauwe ogen van Jim Ironheart nog herinneren. Zij zou die niet ‘dromerig’ noemen, al had ze nog nooit zulke heldere en opvallende ogen gezien … Verdorie, ze waren wel dromerig. Ze aarzelde de puberale reactie die hij bij haar had opgeroepen als zodanig te herkennen, maar ze kon zichzelf evenmin een rad voor ogen draaien als anderen. Ze kon zich de eerste indruk van bijna onmenselijke koudheid herinneren, maar die was definitief verdwenen zodra hij had geglimlacht.

Het zevende artikel ging over een andere bescheiden Jim die niet was blijven rondhangen om woorden van dank en loftuitingen in ontvangst te nemen – of de aandacht van de media te krijgen – nadat hij de dertigjarige Carmen Diaz had gered uit een brandend flatgebouw in Miami, op de vijfde juli. Hij had blauwe ogen gehad. Ze bekeek de resterende tweeëntwintig artikelen en vond er nog twee over Ironheart, hoewel alleen zijn voornaam werd genoemd. Op 21 juni was de twaalfjarige Thaddeus Johnson bijna van een dak van een acht verdiepingen tellend flatgebouw in Harlem gegooid door vier leden van een plaatselijke jeugdbende die niet goed had gereageerd op zijn weigering zich bij hun bende en drugshandel aan te sluiten. Hij was gered door een blauwogige man die de vier boeven met een schitterende reeks taekwondo-manoeuvres buiten gevecht had gesteld. ‘Hij leek Batman wel, maar dan zonder die rare kleren,’ had Thaddeus gezegd tegen de verslaggever van de Daily News. Twee weekends daarvoor, op 7 juni, was een andere blauwogige Jim zomaar opeens verschenen in de tuin van Louis Andretti, achtentwintig jaar oud, in Corona, Californië. Hij had de huiseigenaar net op tijd kunnen waarschuwen niet de kruipruimte in te gaan om een lekkende afvoer te repareren. ‘Hij zei dat een familie ratelslangen daar huisvesting had gevonden,’ had Andretti tegen de verslaggever gezegd. Toen mensen van de speciale opruimingsdienst die kelder later met behulp van een halogeenlamp hadden geïnspecteerd, hadden ze niet alleen een nest gezien, maar ‘iets dat wel een nachtmerrie leek’. Alles bij elkaar waren er eenenveertig slangen uit de kruipruimte gehaald. ‘Ik begrijp niet hoe die kerel wist dat die slangen daar waren,’ had Andretti verklaard. ‘Ik wóón in dat huis en heb nooit een aanwijzing in die richting gekregen.’

Nu had Holly vier voorvallen die konden worden gekoppeld aan de redding van Nicky O’Conner in Boston en die van Billy Jenkins in Portland, alle na de eerste juni. Ze typte een nieuwe opdracht voor Newsweb in en vroeg om een soortgelijk onderzoek in de maanden maart, april en mei.

Ze had nog meer koffie nodig en toen ze opstond om die te halen, zag ze dat George Fintel eindelijk wakker was geworden en naar huis moest zijn gewankeld. Ze had hem niet zien vertrekken. Tommy was ook weg. Ze was alleen.

Nu smaakte de koffie minder beroerd. Op zich was het brouwsel niet verbeterd, maar door de eerste twee bekers waren haar smaakpapillen tijdelijk aangetast.

Newsweb kwam uiteindelijk met elf verhalen die haar aandacht trokken, waarvan er na lezing slechts één overbleef.

Op 15 mei was een blauwogige Jim in Atlanta, Georgia, een supermarkt ingelopen tijdens een gewapende overval. Hij had de dader, Norman Rink, doodgeschoten. Die man had op het punt gestaan twee klanten te vermoorden: Sam Newsome, vijfentwintig jaar oud, en zijn vijfjarig dochtertje Emily. Rink, die high was door allerlei verdovende middelen, waaronder cocaïne, had de winkelbediende en twee andere klanten al gewoon voor de lol vermoord. Nadat Jim definitief met Rink had afgerekend en zich ervan had vergewist dat er met de Newsomes niets aan de hand was, was hij voor de komst van de politie verdwenen.

De winkel was met camera’s beveiligd en een daarvan had een vaag beeld van Jim opgenomen. Dat was pas de tweede foto. Hij was slecht, maar ze herkende Jim Ironheart direct.

Enige details van het incident zaten haar dwars. Als Ironheart over het verbazingwekkende vermogen beschikte om fatale momenten in het leven van andere mensen te voorzien en dan op tijd te arriveren om het noodlot af te wenden, waarom was hij dan niet een paar minuten eerder naar die winkel gegaan, om de dood van de bediende en de andere klanten eveneens te voorkomen? Waarom had hij de Newsomes gered en de anderen laten sterven? De koude rillingen liepen haar over de rug toen ze las hoe hij tegen Rink in de aanval was gegaan. Hij had vier kogels in de krankzinnige man gepompt. Toen had hij zijn wapen geladen en nog eens vier kogels afgevuurd, hoewel het duidelijk was dat de man al dood was. ‘Hij was zo woedend,’ had Sam Newsome verklaard. ‘Zijn gezicht was rood en hij zweette. Je kon de aderen bij zijn slapen en op zijn voorhoofd heel duidelijk zien kloppen. Hij huilde ook een beetje, maar door die tranen leek hij niet minder boos te worden.’ Toen Jim klaar was, had hij excuses aangeboden voor het feit dat hij Rink had neergeschoten in aanwezigheid van de kleine Emily. Hij had uitgelegd dat mannen als Rink, die onschuldige mensen vermoordden, ‘hem ook een beetje krankzinnig maakten’. ‘Hij heeft ons leven gered,’ had Newsome tegenover de verslaggever verklaard, ‘maar ik moet zeggen dat hij angstaanjagend was, bijna net zo angstaanjagend als Rink.’

Holly besefte dat het mogelijk was dat Jim bij sommige gelegenheden niet eens zijn voornaam had genoemd, dus gaf ze Newsweb opdracht te zoeken naar verhalen met als trefwoorden ‘redding’, ‘leven gered’ en ‘blauw’. Het was haar opgevallen dat de meeste ooggetuigen zich zijn opmerkelijke blauwe ogen hadden herinnerd, al konden ze hem verder niet echt duidelijk beschrijven. Ze ging naar de wc, haalde nog een beker koffie en ging toen bij de printer staan. Elk doorgeseind verhaal werd door haar meteen opgepakt, bekeken en gelezen of weggegooid. Het leverde haar nog vier verhalen op die beslist in het dossier van Jim Ironheart hoorden, hoewel zijn voor- noch zijn achternaam werd genoemd. Ze ging weer achter haar bureau zitten en gaf Newsweb opdracht de nationale media van de afgelopen maanden te controleren op de naam ‘Ironheart’.

Terwijl ze wachtte, legde ze de relevante artikelen op een stapel en maakte toen een chronologische lijst van de mensen wier leven Jim Ironheart had gered, inclusief de vier meest recente. Ze voegde er namen, leeftijden en plaatsen aan toe, en het soort dood waarvoor eenieder was bespaard.

Ze bestudeerde die lijst en zag geïnteresseerd bepaalde patronen ontstaan. Maar zodra de printer klaar was, hield ze daarmee op. Toen ze opstond om erheen te lopen, bleef ze opeens doodstil staan, omdat ze merkte dat ze niet langer alleen was. Drie journalisten en een bureauredacteur zaten achter hun bureaus, onder wie Hank Hawkins, redacteur van de beurspagina, die graag al aan de slag was wanneer de financiële markten aan de Oostkust opengingen. Ze was zich niet van hun komst bewust geweest. Twee van hen lachten luid om de een of andere grap en Hawkins was aan het telefoneren, maar Holly had hen niet gehoord tot ze hen zag. Ze keek op de klok. Het was tien over zes. Het vroege ochtendlicht speelde met de ramen, maar zij had niet gemerkt dat de nacht bijna ten einde was. Ze keek naar haar bureau en zag dat ze meer koffie had gedronken dan ze zich herinnerde.

Ze besefte dat ze zich niet langer wanhopig voelde. Ze voelde zich beter dan in dagen het geval was geweest. In weken. In jaren. Ze was weer op en top een journaliste.

Ze liep naar de printer, maakte de bak leeg en liep met de vellen papier terug naar haar bureau. Ironhearts kwamen duidelijk zelden in het nieuws. In het afgelopen halfjaar waren er slechts vijf verhalen gepubliceerd waarin iemand met die achternaam een rol speelde.

Kevin Ironheart, Buffalo, New York. Senator. Kondigde zijn plan aan een gooi te doen naar het gouverneurschap van zijn staat.

Anna Denise Ironheart, Boca Raton, Florida. Had een levende kaaiman in haar huiskamer aangetroffen.

Lori Ironheart, Los Angeles, Californië. Songwriter. Was genomineerd voor de Academy Award voor de beste song van het jaar.

Valerie Ironheart, Cedar Rapids, lowa. Had een gezonde vierling het leven geschonken.

De laatste was James Ironheart.

Ze keek naar de kop. Het artikel kwam uit de Register van Orange County, was gedateerd op 10 april en behoorde tot een reeks van tientallen artikelen met dezelfde strekking die overal in de staat was gepubliceerd. De computer had, conform haar instructies, alleen dit artikel uitgeprint.

Laguna Niguel. Californië. Het zuidelijke deel van Californië. Southland.

Er stond geen foto bij, maar in de persoonsbeschrijving werd melding gemaakt van blauwe ogen en dik, bruin haar. Ze was er zeker van dat het háár James Ironheart was.

Het verbaasde haar niet dat ze hem had gevonden. Ze had geweten dat dat vroeg of laat zou gebeuren, wanneer ze maar vastberaden genoeg bleef zoeken. Wat haar wel verbaasde was het onderwerp van het artikel waarin zijn volledige naam was genoemd. Ze had verwacht dat het zou gaan over iemand die net op tijd uit de klauwen van de dood was gered, dus was ze niet voorbereid op de kop die luidde: man uit laguna niguel wint zes miljoen in de lotto.

2

Nadat Jim na de redding van Nicholas O’Conner voor het eerst in vier nachten rustig had geslapen, vertrok hij vrijdagmiddag, 24 augustus, uit Boston. Tijdens de reis won hij drie uur, waardoor hij om tien over drie ’s middags op het vliegveld John Wayne arriveerde. Een half uurtje later was hij thuis.

Hij liep regelrecht door naar zijn werkkamer en tilde de punt van het tapijt op waaronder zich de deur van een in de vloer ingebouwde brandkast bevond. Hij draaide de juiste combinatie, maakte de deur open en pakte vijfduizend dollar, tien procent van het contante geld dat hij in huis bewaarde.

Hij ging achter zijn bureau zitten, deed de biljetten van honderd dollar in een gewatteerde envelop en plakte die stevig dicht. Toen typte hij op een sticker het adres van pater Geary en voorzag het geheel van voldoende postzegels. Morgenochtend zou hij de envelop meteen op de bus doen.

Hij liep de huiskamer in en zette de televisie aan. Hij probeerde verschillende films die op de kabel werden uitgezonden, maar geen kon zijn belangstelling vasthouden. Hij keek een tijdje naar het journaal, maar zijn gedachten dwaalden af. Nadat hij in de magnetron een pizza warm had gemaakt en een blikje bier had opengetrokken, ging hij zitten met een goed boek, dat hem verveelde. Hij bladerde een stapel ongelezen tijdschriften door, maar geen van de artikelen interesseerde hem.

Toen het schemerig begon te worden, liep hij met een nieuw biertje naar buiten en ging op de patio zitten. De palmbladeren ritselden in het lichte briesje. De jasmijn langs de muren van zijn terrein scheidde een heerlijke geur af. Geleidelijk aan werd het donkerder, tot de lucht zwarte zijde leek.

Hoewel het tafereel vredig was, was hij rusteloos. Dag na dag, week na week sinds hij het leven had gered van Sam Newsome en zijn dochter Emily, op 15 mei, kostte het hem steeds meer moeite om echt betrokken te blijven bij de normale dingen die hij zijn leven altijd had gedaan. Echt van iets genieten kon hij niet meer. Hij kon zich niet ontspannen. Hij bleef denken aan al het goeds dat hij kon doen, alle levens die hij kon redden, de lotswendingen die hij kon veroorzaken, mits die roep ‘Reddinglijn’ maar weer in zijn oren klonk. Al het overige leek daarmee vergeleken zo onbeduidend.

Hij was het instrument geweest van een hogere macht en nu kostte het hem moeite met minder genoegen te nemen.

Nadat Holly de dag had doorgebracht met het verzamelen van alle beschikbare informatie over James Madison Ironheart, en maar twee uurtjes had geslapen, begon ze haar vakantie, waar ze lange tijd naar had uitgezien, met een vlucht naar Orange County. Zodra ze daar was, huurde ze een auto en reed naar de Laguna Hills Motor Inn, waar ze een kamer had gereserveerd.

Toen ze bij het motel was, had ze het gevoel dat haar ogen vol zand zaten. Terwijl ze haar koffers haar kamer in droeg, haalde de zwaartekracht een gemene grap met haar uit door de koffers vijf keer zo zwaar te maken dan normaal.

De kamer was leeg en schoon en voorzien van een airconditioning die er kennelijk op was berekend een Eskimo uit Alaska die last van heimwee kreeg, het gevoel te geven weer thuis te zijn.

Uit een automaat haalde ze een pakje crackers met pindakaas en kaas en een blikje caloriearme frisdrank. Ze ging op het bed zitten en stilde haar honger. Ze was zo moe dat ze nauwelijks iets kon voelen. Al haar zintuigen waren verdoofd door de uitputting, ook haar smaakpapillen. Ze had net zo goed piepschuim kunnen eten en dat kunnen wegspoelen met ezelzweet.

Zodra haar hoofd het kussen raakte, sliep ze, alsof daarmee een knop was omgedraaid.

Gedurende de nacht begon ze te dromen. Het was een eigenaardige droom, want hij speelde zich in een volslagen duisternis af. Geen beelden, alleen geluiden, geuren en tactiele sensaties. Misschien zoals mensen droomden die blind geboren zijn. Ze bevond zich op een donkere, koele plaats waar het vaag naar citroen rook. In eerste instantie was ze niet bang, alleen verward, terwijl ze op de tast voorzichtig langs de muren van de kamer liep. Die waren opgetrokken uit gemetselde steenblokken. Al snel besefte ze dat er slechts één muur was, want de kamer was rond. De enige geluiden die ze hoorde, werden door haarzelf veroorzaakt, en door de regen die op het leistenen dak siste, hikte en trommelde. In de droom liep ze over een massieve houten vloer van de muur weg, met haar handen voor zich uit gestoken. Hoewel ze niets tegenkwam, veranderde haar nieuwsgierigheid opeens in angst. Ze bewoog zich niet langer, bleef doodstil staan, wist zeker dat ze iets sinisters had gehoord.

Een subtiel geluid. Gemaskeerd door het zachte, maar vasthoudende getik van de regen. Ze hoorde het weer. Een gepiep. Even dacht ze aan een rat, maar het geluid duurde te lang en was te eigenaardig om door een rat te kunnen zijn gemaakt. Het was eerder een gekraak dan een gepiep, maar ook geen gekraak van een losse vloerplank. Het vervaagde … kwam een paar seconden later terug … vervaagde … kwam weer terug … ritmisch.

Toen Holly besefte dat ze luisterde naar het protest van een of ander ongeolied machientje, had ze zich opgelucht moeten voelen. Maar in plaats daarvan voelde ze haar hart sneller kloppen terwijl ze haar oren spitste, in de hoop zich te kunnen voorstellen wat voor apparaat het kon zijn. Het gekraak werd slechts iets luider, maar de snelheid ervan nam toe. In plaats van om de vijf of zes seconden kwam het nu om de drie of vier seconden, toen om de twee of drie seconden en toen elke seconde.

Opeens hoorde ze ook een vreemd, ritmisch gezoem, synchroon met het gekraak. Het was het geluid van een breed, plat voorwerp dat door de lucht sneed.

Zoef.

Het was dichtbij, toch voelde ze geen zuchtje wind.

Zoef.

Ze had het krankzinnige idee dat het een mes was.

Zoef.

Een groot mes. Scherp. Door de lucht snijdend. Enorm.

Zoef.

Ze voelde dat iets afschuwelijks dichterbij kwam, een entiteit die zo vreemd was dat die zelfs niet te begrijpen was wanneer ze die volledig en in het daglicht kon zien. Hoewel ze zich ervan bewust was dat ze droomde, wist ze dat ze snel uit die donkere ruimte moest weggaan, omdat ze anders zou sterven. Je kon aan een nachtmerrie niet ontsnappen door er gewoon van weg te rennen, dus moest ze wakker worden, maar dat kon ze niet, ze was er te moe voor. Toen leek de donkere kamer te draaien en had ze het gevoel dat een of ander groot ding ronddraaide en ronddraaide (kraak, zoef), door de regenachtige nacht sneed (kraak, zoef), draaide (kraak, zoef). Ze probeerde te schreeuwen (kraak, zoef), maar ze kon geen geluid over haar lippen krijgen (zoef, zoef, zoef). Ze kon niet wakker worden en ze kon niet om hulp schreeuwen, zoef!

‘Nee!’

Jim schreeuwde dat ene woord en vloog overeind in zijn bed. Hij was klam van het zweet en trilde hevig.

Hij was met de lamp aan diep in slaap gevallen, zoals hem dat vaak overkwam, gewoonlijk niet door toeval maar met opzet. Al meer dan een jaar lang werd zijn slaap verstoord door nachtmerries met allerlei plots en boeven, waarvan hij zich bij het wakker worden lang niet altijd alles kon herinneren. Het naamloze, vormloze wezen dat hij ‘de vijand’ noemde en waarover hij had gedroomd toen hij in de pastorie van Onze Lieve Vrouwe van de Woestijn aan het herstellen was, was de meest angstaanjagende figuur in zijn dromen, hoewel niet het enige monster.

Maar ditmaal had zijn angst niet een persoon of een wezen gegolden, maar een plááts. De windmolen.

Hij keek op de wekker. Kwart voor vier ’s morgens.

In zijn pyjamabroek stapte hij het bed uit en liep blootsvoets naar de keuken.

Het scherpe neonlicht deed zeer aan zijn ogen. Goed. Hij wilde de laatste restjes slaap verdrijven.

Die ellendige windmolen.

Hij zette het koffiezetapparaat aan en maakte sterke koffie. De eerste kop dronk hij voor de helft staande bij het aanrecht op. Toen ging hij aan de ontbijttafel zitten. Hij was van plan de pot koffie leeg te drinken, omdat hij niet het risico kon nemen terug te gaan naar bed en weer die droom te krijgen.

Elke nachtmerrie had tot gevolg dat hij zich niet echt uitgerust voelde, maar deze droom over de windmolen had ook in lichamelijk opzicht zijn tol geëist. Elke keer wanneer hij daaruit ontwaakte, deed zijn borstkas zeer, alsof zijn hart door het keiharde hameren tegen zijn borstbeen blauwe plekken had opgelopen. Soms duurde het uren voordat het trillen helemaal was opgehouden en vaak had hij dan een hoofdpijn die, net als nu, zijn hoofd zo hevig deed kloppen dat het leek alsof een vreemde persoon met alle geweld zijn schedeldak uit wilde. Hij wist dat zijn gezicht er afschuwelijk bleek en afgetrokken uitzag, met blauwe kringen rond de ogen, als dat van een terminale kankerpatiënt aan wie de ziekte alle levenssappen heeft onttrokken.

Die droom over de windmolen was niet de nachtmerrie die hij het vaakst had: niet meer dan een of twee keer per maand. Maar het was wel de allerergste.

Het merkwaardige was dat er vrij weinig in gebeurde. Hij was weer tien jaar oud, zat op de stoffige houten vloer van een kleine kamer op de verdieping boven de grote kamer met de oude maalstenen. Het enige licht kwam van een flikkerende, dikke, gele kaars. De nacht drukte tegen de smalle ramen, die wel kasteelramen leken in de kalkstenen muren. De regen tikte tegen het glas. Opeens begonnen de vier grote, houten wieken van de molen te draaien, met het gekraak van ongeoliede en half verroeste machines, steeds sneller en sneller, de vochtige lucht doorklievend als reusachtige messen. De rechtopstaande schacht, die door het dak naar buiten stak en door een gat in de vloer omlaag ging, begon eveneens te draaien, waardoor even de illusie werd gewekt dat de ronde vloer zelf als een carrousel draaide. Een verdieping onder hem begonnen de oude maalstenen tegen elkaar te rollen, wat een zacht gerommel tot gevolg had, als gedonder in de verte.

Alleen dat. Niets meer. Maar het maakte hem doodsbang.

Hij nam een grote slok koffie.

Het eigenaardigste was misschien nog wel dat de windmolen hem in werkelijkheid nooit angst had ingeboezemd en dat hem er nooit iets was overkomen. Hij had op de boerderij van zijn grootouders gestaan, tussen een vijver en een korenveld. Voor een jonge jongen die in de stad was geboren en opgegroeid, was de grote molen een exotisch en mysterieus bouwwerk geweest, een perfecte plaats om te spelen en te fantaseren, een veilig toevluchtsoord in moeilijke tijden. Hij kon niet begrijpen waarom hij nachtmerries had over een plaats waaraan hij alleen goede herinneringen bewaarde.

Nadat de angstaanjagende droom voorbij was zonder haar wakker te hebben gemaakt, sliep Holly Thorne de rest van die nacht vredig, even bewegingloos als een steen op de bodem van de zee.

3

Die zaterdagmorgen ontbeet Holly in de coffeeshop van het motel. De meeste andere gasten waren duidelijk vakantiegangers: gezinnen die shorts, witte pantalons en felgekleurde shirtjes droegen, alsof het een soort uniform was. Sommige kinderen droegen petjes en T-shirtjes waarop reclame werd gemaakt voor Disneyland, Sea World of Knott’s Berry Farm. Ouders zaten onder het eten over wegenkaarten en brochures gebogen, een route uitstippelend naar een van de toeristenattracties waarover Californië in zo’n ruime mate beschikte. Er waren zoveel felgekleurde poloshirtjes in het restaurant dat een bezoeker van een andere planeet zou hebben aangenomen dat Ralph Lauren een godheid van een belangrijke religie was, of een dictator.

Terwijl Holly at, bestudeerde ze de lijst van mensen wier leven was gered door de goed getimede tussenkomst van Jim Ironheart.

15 mei

Sam (25) en Emily (5) Newsome, Atlanta, Georgia (moord)

7 juni

Louis Andretti (28), Corona, Californië (slangenbeet)

21 juni

Thaddeus Johnson (12), New York, New York (moord)

30 juni

Rachael Steinberg (23), San Francisco, Californië (moord)

5 juli

Carmen Diaz (30), Miami, Florida (brand)

14 juli

Amanda Cutter (30), Houston, Texas (moord)

20 juli

Steven Aimes (57), Birmingham, Alabama (moord)

1 augustus

Laura Lenaskian (28), Seattle, Washington (verdrinking)

8 augustus

Doogie Burkette (11), Peoria, Illinois (verdrinking)

12 augustus

Billy Jenkins (8), Portland, Oregon (dodelijk verkeersongeluk)

20 augustus

Lisa (30) en Susan (10) Jawolski, Mojavewoestijn (moord)

23 augustus

Nicholas O’Conner (6), Boston, Massachusetts (explosie)

Bepaalde patronen waren duidelijk. Onder de veertien mensen die waren gered, waren zes kinderen. Zeven anderen waren tussen de drieëntwintig en de dertig. Slechts één persoon, Steven Aimes, was ouder: zevenenvijftig. Ironheart had een voorkeur voor jongere mensen. Er waren ook enige aanwijzingen dat hij zijn tempo aan het verhogen was. Eén voorval in mei; drie in juni; drie in juli; nu al vijf in augustus, en er restte van die maand nog een volle week. Holly interesseerde zich vooral voor de mensen op de lijst die zonder tussenkomst van Ironheart vermoord zouden zijn. Elk jaar vonden heel wat meer mensen de dood door een ongeluk dan door moord. Per jaar kwamen alleen al meer mensen door een verkeersongeluk om het leven dan door moordenaarshanden. Toch was Jim Ironheart bij heel wat meer moorden dan bij ongelukken tussenbeide gekomen. Acht van de veertien mensen op de lijst waren de boosaardige bedoelingen van een moordenaar bespaard gebleven: meer dan zestig procent.

Misschien hadden zijn voorgevoelens vaker betrekking op moord dan op andere vormen van overlijden, omdat menselijk geweld sterkere vibraties opriep dan een ongeluk …

Holly hield op met kauwen toen ze opeens besefte hoe vreemd dit verhaal was. Zij had keihard doorgewerkt, gedreven door ambitie en nieuwsgierigheid. Haar opwinding en de daarop volgende uitputting hadden voorkomen dat ze alle implicaties van het gedrag van Ironheart onder de loep had genomen. Ze legde haar vork neer en staarde naar haar bord, alsof ze antwoorden en verklaringen kon halen uit de kruimeltjes, zoals zigeuners dat deden met theebladeren en de lijnen in je handpalm.

Wie was Jim Ironheart verdomme? Een helderziende?

Ze had nooit veel belangstelling gehad voor vreemde geestelijke capaciteiten en een buitenzintuiglijk waarnemingsvermogen. Ze wist dat er mensen waren die beweerden een moordenaar te kunnen ‘zien’ door de kleding aan te raken die een slachtoffer had gedragen, die de politie soms hielpen bij het vinden van de lichamen van vermiste personen, die door de National Enquirer goed werden betaald om belangrijke wereldgebeurtenissen te voorspellen, en ontwikkelingen in het leven van beroemdheden, die beweerden dat zij als spreekbuis konden fungeren voor overledenen. Maar haar belangstelling voor het bovennatuurlijke was zo miniem dat ze zich nooit een mening had gevormd over de geloofwaardigheid van zulke beweringen. Ze geloofde niet zonder meer dat al die mensen bedriegers waren; het onderwerp had haar gewoon te zeer verveeld om er eens uitgebreid over na te denken.

Ze veronderstelde dat ze niet zo rationeel en cynisch was dat ze nooit zou kunnen geloven dat een helderziende af en toe echt dat vermogen kon hebben, maar ze was er niet zeker van of dat woord wel van toepassing was op Jim Ironheart. Die man meldde niet in een of ander boulevardblad dat Steven Spielberg het komende jaar een geweldige film zou maken (wat een verrassing!) of dat Schwarzenegger Engels met een accent zou blijven spreken, of dat Tom Cruise zijn huidige vriendinnetje aan de dijk zou zetten of dat Eddie Murphy in de overzienbare toekomst zwart zou blijven. Deze kerel was al in zo’n vroeg stadium op de hoogte van zeer nauwkeurige details rond elk van die dreigende sterfgevallen – wie, wanneer, waar en hoe – dat hij het lot een andere wending kon geven. Hij was middels de kracht van zijn geest geen lepels aan het buigen, sprak niet met de grafstem van de een of andere oude geest die Rama-Lama-Dingdong heette, voorspelde niet de toekomst aan de hand van uitgedrupt kaarsvet of tarokkaarten. Hij redde verdomme levens, hij gaf het lot een andere wending, hij had een grote invloed: niet alleen op diegenen die hij van de dood redde, maar ook op het leven van vrienden en familieleden die ontdaan achtergebleven zouden zijn. Verder strekte zijn macht zich ruim vijfenveertighonderd kilometer uit, van Laguna Niguel tot Boston!

Misschien bleven zijn heldendaden zelfs wel niet beperkt tot de grenzen van het continentale deel van de Verenigde Staten. Misschien redde hij ook wel levens in Italië, Frankrijk, Duitsland, Japan, Zweden of Pago Pago.

Het woord ‘helderziende’ was beslist niet op hem van toepassing. Holly kon zijn gaven niet met één toepasselijk woord beschrijven. Ze werd bevangen door een gevoel van verbazing dat ze sinds haar kinderjaren niet meer had gekend. Nu voelde ze ook ontzag en dat maakte haar aan het rillen. Wie was die man? Wat was hij? Iets meer dan dertig uur geleden, toen ze het verhaal over de jonge Nicholas O’Conner in Boston had gelezen, had ze geweten dat ze een groot verhaal op het spoor was. Toen ze het materiaal had bekeken dat Newsweb voor haar had gevonden, meende ze dat het nog wel eens het belangrijkste verhaal uit haar carrière kon zijn, hoelang ze ook als journaliste zou blijven werken. Nu begon ze te vermoeden dat het nog wel eens het allerbelangrijkste verhaal van dit decennium kon worden.

‘Is alles in orde?’

‘Alles is eigenaardig,’ reageerde Holly voordat het tot haar doordrong dat ze die vraag niet zelf had gesteld.

De serveerster, die volgens de naam die op de blouse van haar uniform was geborduurd Bernice heette, stond bij haar tafeltje en keek bezorgd. Holly besefte dat ze onder het denken aan Jim Ironheart heel gespannen naar haar bord had zitten staren en al geruime tijd geen hap meer had genomen. Dat was Bernice opgevallen en die had verondersteld dat er iets aan de hand moest zijn.

‘Eigenaardig?’ vroeg Bernice met gefronste wenkbrauwen.

‘Ja, het is eigenaardig dat ik in zo’n doodgewone coffeeshop zulke heerlijke pannenkoekjes kan krijgen.’

‘Vindt u ze echt lekker?’ vroeg Bernice aarzelend, misschien bang dat ze in de maling werd genomen.

‘Ze zijn heerlijk,’ zei Holly en nam enthousiast een hap van de koude, met bessensap doorweekte pannenkoekjes.

‘Prettig dat te horen. Wenst u nog iets anders?’

‘Alleen de rekening.’

Ze bleef de pannenkoekjes eten toen Bernice was vertrokken, omdat ze honger had en die dingen toch op haar bord lagen. Onder het eten keek Holly om zich heen naar de kleurrijk geklede vakantiegangers die spraken over leuke dingen die ze al hadden gedaan en die nog zouden komen. Voor het eerst sinds jaren wond het haar weer op een insider te zijn. Zij wist iets dat die anderen niet wisten. Ze was een journaliste die een geheim koesterde. Als ze haar onderzoek volledig had afgerond en het verhaal had opgeschreven in het kristalheldere, directe en toch tot de verbeelding sprekende proza van Hemingway’s beste journalistieke prestaties (in elk geval zou ze pogingen in die richting in het werk stellen), zou het verhaal in alle grote landelijke dagbladen voorpaginanieuws zijn. Zelfs wereldnieuws worden! Het allerprettigst was echter nog wel dat dit niets te maken had met een politiek schandaal, met het dumpen van giftig afval of een van al die andere ellendige angstaanjagende of tragische gebeurtenissen die de motor van de moderne nieuwsmedia van brandstof voorzagen. Haar verhaal zou getuigen van verbazing en verwondering, van moed en hoop. Het zou een verhaal worden over afgewende tragedies, over geredde levens, over een afgewende dood.

Het leven is zo goed, dacht ze, en kon zich er niet van weerhouden naar de andere gasten te grinniken.

Meteen na het ontbijt zocht Holly in de Thomas Guide het adres van Jim Ironheart in Laguna Niguel op. Ze had dat adres gevonden via een computer in Portland, door het controleren van onroerend-goedtransacties in Orange County vanaf het begin van dat jaar. Ze had aangenomen dat eenieder die zes miljoen dollar in een loterij won, daar wel een deel van zou uitgeven aan een nieuw huis, en dat bleek te kloppen. Begin januari had hij de hoofdprijs gewonnen, waarschijnlijk dank zij zijn helderziendheid. Op 3 mei had hij een huis gekocht aan Bougainvillea Way. Omdat uit niets was gebleken dat hij een ander huis had verkocht, moest hij voor die meevaller in een huurhuis hebben gewoond. Het verbaasde haar te zien hoe bescheiden het huis was. Het bevond zich in een nieuwe wijk, vlak bij de Crown Valley Parkway. De straten waren breed en omzoomd met bomen, en de huizen waren alle in een mediterrane stijl opgetrokken, met daken in verschillende nuances rood en geel. Maar zelfs in zo’n aantrekkelijke stad als Laguna Niguel, waar de huizenprijs niet veel kon verschillen van die van de penthouses in Manhattan, had Jim Ironheart zich makkelijk iets beters kunnen veroorloven. Het terrein om het huis heen was niet bijzonder groot, het kleinste in de buurt. Crèmekleurig stucwerk, grote ramen, maar verder niets dat duidelijk op bestelling was vervaardigd. Een fraai maar klein gazon met azalea’s en een paar palmen die in het zachte ochtendzonnetje kantachtige schaduwen wierpen op de muren.

Ze reed er langzaam langs, om het huis heel grondig te kunnen bekijken. Er stond geen auto op de oprijlaan. Voor de ramen waren de gordijnen dichtgetrokken. Ze kon op geen enkele manier vaststellen of Ironheart thuis was, tenzij ze naar zijn voordeur ging en aanbelde. Dat zou ze op een gegeven moment ook doen, maar nu nog niet.

Aan het eind van het huizenblok keerde ze en reed weer langs het huis. Het zag er wel aantrekkelijk uit, maar zo gewoontjes. Het was moeilijk te geloven dat een uitzonderlijke man met verbazingwekkende geheimen tussen die muren woonde.

Het huis van Viola Moreno in Irvine bevond zich in een van die complexen die de Irvine Company in de jaren zestig en zeventig had neergezet. De heggen waren volgroeid en de bomen waren hoog genoeg om zelfs op de meest stralende, wolkeloze dag een rijkdom aan schaduw te kunnen bieden. Het was eerder comfortabel dan stijlvol ingericht: een bank waarin je wegzakte, makkelijke leunstoelen en grote voetenbanken, alles in aardse kleuren, met aan de muren traditionele landschappen die eerder geruststellend werkten dan een uitdaging vormden voor oog en geest. Overal waren stapels tijdschriften en planken vol boeken. Holly voelde zich er thuis zodra ze over de drempel was.

Viola was al even gastvrij en aangenaam als haar huis. Ze was een Mexicaans-Amerikaanse van een jaar of vijftig, met een vlekkeloze huid die de kleur van koper had en ogen die vrolijkheid uitstraalden, al waren ze dan ook inktzwart. Hoewel ze aan de kleine kant was en bij het ouder worden iets in de breedte was uitgedijd, kon je makkelijk zien dat mannen eens hun nek moesten hebben verrekt om haar maar te kunnen zien. Ze was nog steeds een lieflijk ogende vrouw. Bij de deur had ze Holly een hand en vervolgens een arm gegeven om haar door het kleine huis mee te nemen naar de patio, alsof ze goede vriendinnen waren en elkaar niet net de dag daarvoor voor het eerst via de telefoon hadden gesproken. Op de patio, die uitzicht bood op een soort gemeenschappelijk gazon, stonden een karaf met ijskoude limonade en twee glazen op een tafel met een glazen blad. In de rotanstoelen lagen dikke, gele kussens.

‘In de zomer zit ik hier vaak,’ zei Viola zodra ze hadden plaatsgenomen. Het was niet te warm, de lucht was droog en zuiver. ‘Mooi plekje op deze wereld, vind je ook niet?’

Het brede, licht aflopende gazon scheidde deze rij huizen van de volgende. Grote bomen zorgden voor schaduw en her en der waren rode en purperen bloemen geplant. Twee eekhoorntjes waren aan het spelen.

‘Heel mooi,’ zei Holly instemmend, terwijl Viola de limonade inschonk.

‘Mijn man en ik hebben dit huis gekocht toen de bomen nog staken waren en het gazon vrijwel bruin. Maar we konden ons voorstellen hoe het er op een dag zou uitzien en ook toen we nog jong waren, hadden we geduld.’ Ze zuchtte. ‘Soms heb ik slechte momenten en maakt het me bitter dat hij zo jong is gestorven en nooit heeft gezien hoe het hier is geworden. Maar gewoonlijk geniet ik er domweg van, wetend dat Joe ergens is waar het beter is dan op deze wereld en dat hij op de een of andere manier geniet van de vreugde die dit alles mij geeft.’

‘Ik wist niet dat u weduwe was. Wat triest voor u,’ zei Holly.

‘Natuurlijk wist je dat niet, schatje. Hoe had je dat nu kunnen weten? In elk geval is het al lang geleden gebeurd, in 1969, toen ik net dertig was en hij tweeëndertig. Hij was marinier en daar was hij trots op, net als ik. Ik ben er nog steeds trots op, al is hij dan ook in Vietnam gesneuveld.’

Holly schrok toen ze besefte dat zo’n groot deel van de eerste slachtoffers van dat conflict nu de middelbare leeftijd al was gepasseerd. De vrouwen die zij hadden achtergelaten, leefden nu al meer jaren zonder dan met hen. Hoe lang zou het duren voordat de oorlog in Vietnam even langgeleden leek als de kruistochten van Richard Leeuwehart of de Peloponnesische Oorlog?

‘Het was zonde,’ zei Viola even triest, maar toen klonk haar stem meteen weer vrolijker. ‘Het is al zo lang geleden.’

Het leven dat Holly zich voor deze vrouw had voorgesteld, rustig, vredig, warm, gezellig, vol kleine genoegens en veel gelach misschien, was beslist nog niet eens de helft van het verhaal. Het was duidelijk dat Viola haar echtgenoot nooit zou vergeten en dat er na hem geen andere man in haar leven was geweest. Door zijn dood was haar leven aanzienlijk veranderd en beperkter geworden. Hoewel ze duidelijk optimistisch was en van nature extravert, rustte op haar ziel de schaduw van een tragedie.

Een les die alle journalisten al vroeg in hun carrière leerden, was dat mensen zelden alleen waren wat zij leken te zijn en nooit minder ingewikkeld dan het mysterie van het leven zelf.

Viola nam een slokje van haar limonade. ‘Te zoet. Ik doe er altijd te veel suiker bij. Sorry.’ Ze zette haar glas neer. ‘Vertel me nu eens wat meer over de broer naar wie je zoekt. Dat intrigeert me bijzonder.’

‘Zoals ik al heb verteld toen ik u vanuit Portland belde, ben ik als kind geadopteerd. De mensen die me hebben grootgebracht, waren geweldige ouders en ik houd evenveel van hen als ik van mijn eigen ouders zou hebben gehouden. Maar … tja …’

‘Natuurlijk heb je het verlangen je echte ouders te leren kennen.’

‘Het is alsof er ergens diep in me een leegte is, een donkere plek in mijn hart,’ zei Holly, die probeerde het er niet al te dik op te leggen.

Het gemak waarmee ze loog verbaasde haar niet, wel de souplesse die ze aan de dag kon leggen. Bedrog was een handig hulpmiddel om informatie te ontlokken aan een bron die anders misschien niet zo gemakkelijk zou praten. Journalisten die hoog de hemel in waren geprezen, zoals Joe McGinniss, Joseph Wambaugh, Bob Woodward en Carl Bernstein hadden allen wel eens verklaard dat het nodig was om de waarheid te kunnen achterhalen. Maar Holly was er nooit zo bedreven in geweest. In elk geval ergerden de leugens haar en maakten haar verlegen, al lukte het haar die gevoelens goed voor Viola Moreno verborgen te houden.

‘Hoewel de dossiers van het adoptiebureau nauwelijks adequaat te noemen waren, heb ik gehoord dat mijn echte, biologische ouders vijfentwintig jaar geleden zijn gestorven, toen ik acht jaar oud was.’ In feite waren de ouders van Jim Ironheart vijfentwintig jaar geleden overleden, toen hij tien was – een gegeven dat ze had achterhaald op grond van het feit dat hij die loterij had gewonnen. ‘Dus zal ik nooit de kans krijgen hen te leren kennen.’

‘Wat afschuwelijk voor je. Nu heb ik met jóu te doen,’ zei Viola en er klonk oprecht medeleven in haar stem door.

Holly voelde zich beroerd. Door met dat verzonnen verhaal over een persoonlijke tragedie te komen, leek ze de spot te drijven met het echte verlies van Viola. Toch ging ze verder. ‘Maar het is niet zo erg als het zou kunnen zijn, omdat ik heb ontdekt dat ik een broer heb, zoals ik u door de telefoon al heb verteld.’

Viola plantte haar ellebogen op tafel en het was duidelijk dat ze graag het hele verhaal wilde horen, om te weten wat ze kon doen. ‘Kan ik je op de een of andere manier helpen bij het vinden van je broer?’

‘Niet direct. U moet weten dat ik hem al heb gevonden.’

‘Wat geweldig!’

‘Maar … ik ben bang hem te benaderen.’

‘Bang? Waarom?’

Holly slikte een paar keer, alsof ze van emotie dreigde te stikken en moest vechten om zichzelf in de hand te houden. Ze was goed. Hier zou ze een Oscar voor kunnen krijgen. Ze walgde van zichzelf. Toen ze weer begon te spreken, trilde haar stem op een subtiele en overtuigende manier. ‘Voor zover ik weet is hij de enige bloedverwant die ik op deze wereld heb, en de enige band met mijn vader en moeder, die ik nooit zal leren kennen. Hij is mijn broer, mevrouw Moreno, en ik houd van hem. Hoewel ik hem nooit heb ontmoet, houd ik van hem. Maar stel dat ik hem benader en mijn hart voor hem uitstort en hij wenst dat ik nooit bij hem op de stoep had gestaan omdat hij me om de een of andere reden niet aardig vindt?’

‘Mijn hemel! Natuurlijk zal hij je aardig vinden! Waarom zou hij een lieve jonge vrouw zoals jij niet aardig vinden? Waarom zou hij het niet heerlijk vinden iemand als jij als zuster te hebben?’

Hier zal ik voor in de hel moeten branden, dacht Holly ellendig. Ze zei: ‘Misschien klinkt het u dwaas in de oren, maar ik heb me er zorgen over gemaakt. Ik maak op andere mensen nooit een goede eerste indruk.’

‘Op mij heb je anders een uitstekende indruk gemaakt, schatje.’

Waarom zet je de hak van je schoen niet op mijn gezicht? dacht Holly.

Ze zei: ‘Ik wil voorzichtig zijn. Ik wil zoveel mogelijk over hem weten voordat ik aanbel. Ik wil weten waar hij van houdt en waar hij niet van houdt, hoe hij denkt over … o … over van alles en nog wat. Mevrouw Moreno, ik wil dit niet verknallen.’

Viola knikte. ‘Ik neem aan dat je naar mij toe bent gekomen omdat ik je broer ken en hem waarschijnlijk jaren geleden les heb gegeven?’

‘U doceert hier in Irvine toch geschiedenis op een middelbare school?’

‘Dat klopt. Dat deed ik al in de tijd voordat Joe is gesneuveld.’

‘Mijn broer was niet een van uw studenten. Hij doceerde op dezelfde school Engels. Ik heb hem tot hier getraceerd en toen hoorde ik dat u tien jaar lang les heeft gegeven in het lokaal naast het zijne, dus u moet hem goed kennen.’

Viola begon stralend te glimlachen. ‘Je bedoelt Jim Ironheart!’

‘Inderdaad. Mijn broer.’

‘Dit is geweldig, schitterend, perfect!’ zei Viola enthousiast.

De reactie van de vrouw was zo overdreven dat Holly van verbazing met haar ogen knipperde en niet goed wist wat ze nu moest zeggen.

‘Hij is een goede man,’ zei Viola oprecht. ‘Ik zou dolgraag een zoon zoals hij willen hebben. Hij komt hier af en toe wel eens een hapje eten, niet zo vaak als vroeger, en dan bemoeder ik hem. Ik kan je niet zeggen hoeveel genoegen me dat geeft.’ Even zweeg ze nadenkend en afwezig. ‘Schatje, je zou je geen betere broer kunnen wensen. Hij is een van de aardigste mensen die ik ooit heb gekend, een toegewijde docent, zo vriendelijk, aardig en geduldig.’

Holly dacht aan Norman Rink, de psychopaat die een winkelbediende en twee klanten afgelopen mei in een supermarkt in Atlanta had vermoord en die op zijn beurt was gedood door de vriendelijke, aardige Jim Ironheart. Acht kogels afgevuurd, van dichtbij. Vier kogels afgevuurd toen Rink al duidelijk dood was. Viola Moreno mocht die man misschien goed kennen, maar ze had er kennelijk geen idee vanuit hoeveel woede hij kon putten wanneer hij dat nodig had.

‘Ik heb in mijn tijd goede docenten gekend, maar geen van hen was zo bezorgd om zijn leerlingen als Jim Ironheart. Hij gaf echt om hen, alsof ze zijn eigen kinderen waren.’ Ze leunde achterover in haar stoel en schudde haar hoofd, zich dingen herinnerend. ‘Hij gaf zoveel aan hen, wilde hun leven zo graag beter maken, en bijna alle leerlingen reageerden daar goed op, behalve de minst aangepasten. Hij had een relatie met zijn leerlingen waarvoor andere docenten hun ziel zouden willen verkopen, maar toch bleef de afstand tussen hem als docent en zij als kinderen wel degelijk bestaan. Je moet weten dat heel veel docenten proberen goede maatjes met hun leerlingen te worden, maar dat dat nooit een succes wordt.’

‘Waarom is hij opgehouden met lesgeven?’

Viola aarzelde en haar glimlach werd vager. ‘Deels een gevolg van die loterij.’

‘Welke loterij?’

‘Weet je dat niet?’

Holly fronste haar wenkbrauwen en schudde haar hoofd.

‘In januari heeft hij zes miljoen dollar gewonnen,’ zei Viola.

‘Mijn hemel!’

‘Dat was de eerste keer dat hij ooit een lot had gekocht.’

Holly liet verbazing voor bezorgdheid wijken en zei: ‘Dan denkt hij straks dat ik alleen naar hem toe ben gekomen vanwege dat geld.’

‘O nee, Jim denkt nooit het ergste van andere mensen.’

‘Ik ben zelf redelijk welgesteld,’ loog Holly. ‘Ik heb zijn geld niet nodig en ik zou het nog niet aannemen als hij het mij wilde geven. Mijn adoptieouders zijn arts, niet rijk, maar welgesteld, en ik ben zelf advocaat met een behoorlijk lopende praktijk.’

Oké, het is duidelijk dat je zijn geld echt niet wilt hebben, dacht Holly walgend, maar je bent wel een gemene leugenaarster met een angstaanjagend talent voor het verzinnen van details en je zult de eeuwigheid doorbrengen met het poetsen van de laarzen van de duivel, waarbij je tot je middel in de stront staat.

Viola’s stemming veranderde. Ze schoof haar stoel naar achteren, stond op en liep naar de rand van de patio. Ze haalde wat onkruid uit een bak vol begonia’s en andere bloemen. Toen rolde ze het onkruid afwezig tussen de duim en de wijsvinger van haar rechterhand en staarde nadenkend naar het gazon.

De vrouw zweeg lange tijd.

Holly was bang dat ze iets verkeerds had gezegd en zonder het te weten haar tweeslachtigheid had verraden. Met de seconde werd ze zenuwachtiger en ze merkte dat ze zich zo snel mogelijk wilde verontschuldigen voor alle leugens die ze had gedebiteerd.

Op het gras waren eekhoorntjes bezig. Bij de patio vloog een vlinder rond, ging even op de rand van de karaf zitten en vloog toen weer weg.

‘Mevrouw Moreno, is er iets aan de hand?’ vroeg Holly uiteindelijk met trillende stem die geen toneelspel was.

Viola smeet het balletje onkruid op het gras. ‘Ik ben me alleen aan het afvragen hoe ik dit moet verwoorden.’

‘Wat?’ vroeg Holly zenuwachtig.

Viola draaide zich weer naar haar toe en liep op de tafel af. ‘Je vroeg me waarom Jim … je broer … is opgehouden met lesgeven. Ik zei dat dat kwam omdat hij een hoofdprijs in de loterij had gewonnen, maar eigenlijk is dat niet waar. Als hij het lesgeven nog steeds zo heerlijk zou vinden als een paar jaar geleden, of nog maar één jaar geleden, zou hij nog zijn blijven werken wanneer hij honderd miljoen had gewonnen.’

Holly loosde bijna een zucht van opluchting omdat ze niet was doorzien. ‘Waarom heeft hij er dan genoeg van gekregen?’

‘Omdat hij een leerling heeft verloren.’

‘Verloren?’

‘Een dertienjarig joch dat Larry Kakonis heette. Een heel intelligente jongen met een goed hart, maar hij was gestoord. Kwam uit een probleemgezin. Zijn vader sloeg zijn moeder, had dat al gedaan zolang Larry zich dat kon herinneren. Larry had het gevoel dat hij er een eind aan moest maken, maar daar was hij niet toe in staat. Hij had een groot verantwoordelijkheidsgevoel.’

Viola pakte haar glas limonade, liep terug naar de rand van de patio en staarde weer zwijgend in de verte.

Holly wachtte.

Uiteindelijk zei de vrouw: ‘De moeder van dat joch was een slachtoffer van de vader, maar droeg zelf ook tot dat slachtoffer-zijn bij. Op haar manier was ze even gestoord als de vader. Larry kon zijn liefde en respect voor zijn moeder niet verzoenen met het groeiende begrip dat ze het op de een of andere manier prettig vond te worden geslagen en dat ook nódig had.’

Opeens wist Holly welke kant dit verhaal opging en ze wilde de rest niet horen. Toch kon ze niets anders doen dan luisteren.

‘Jim had zo hard met die jongen gewerkt. Ik doel niet alleen op de Engelse lessen, niet alleen op een academisch niveau. Larry had zich voor Jim opengesteld zoals hij dat nog nooit jegens iemand anders had gedaan. Jim begeleidde hem, met hulp van een schoolpsycholoog, dr. Lansing. Larry leek bij te komen, deed zijn uiterste best zijn moeder en zichzelf te begrijpen, en slaagde daar tot op zekere hoogte ook in. Toen, op een avond, de vijftiende mei vorig jaar, nu meer dan vijftien maanden geleden, al is het moeilijk je voor te stellen dat het alweer zo lang geleden is, pakte Larry Kakonis een geweer uit de verzameling van zijn vader, laadde dat, zette de loop in zijn mond en joeg een kogel door zijn hersenen.’

Holly schrok, alsof ze een klap midden in haar gezicht had gekregen. Dat was ook zo, hoewel niet lichamelijk. In de eerste plaats schokte het haar dat een dertienjarige die nog een heel leven voor zich had, zelfmoord pleegde. Op die leeftijd kon een klein probleem heel groot lijken, en een echt serieus probleem catastrofaal en hopeloos. Holly had even intens te doen met Larry Kakonis en was boos in het algemeen omdat de jongen geen tijd genoeg had gekregen om te leren dat je afschuwelijke zaken kon verwerken en dat het leven in zijn totaliteit veel meer vreugde dan wanhoop te bieden had. Maar ze was evenzeer geschrokken van de datum waarop de jongen zelfmoord had gepleegd: 15 mei.

Een jaar later, afgelopen 15 mei, had Jim Ironheart zijn eerste wonderbaarlijke redding gerealiseerd. Sam en Emily Newsome, Atlanta, Georgia. Hij had die mensen gered uit de moordenaarshanden van een sociopaat die naar de naam Norman Rink luisterde.

Holly kon niet langer stilzitten. Ze stond op en ging naast Viola staan, bij de rand van de patio. Ze keken naar de eekhoorntjes.

‘Jim heeft zichzelf dat kwalijk genomen,’ zei Viola.

‘Hij was er toch niet verantwoordelijk voor?’

‘Toch nam hij het zichzelf kwalijk. Zo is hij nu eenmaal. Maar die reactie leek overtrokken, zelfs voor Jim. Na de dood van Larry verloor hij zijn belangstelling voor het onderwijs. Hij geloofde niet langer dat hij iets te betekenen kon hebben. Hij had meer successen geboekt dan alle andere docenten die ik ooit heb gekend, maar dit ene falen werd hem te machtig.’

Holly herinnerde zich de vermetele moed waarmee Ironheart Billy Jenkins voor de aansnellende pick-up had weggetrokken. Op dat moment had hij beslist niet gefaald.

‘Hij is toen steeds somberder geworden en leek zichzelf niet uit die neergaande spiraal omhoog te kunnen trekken,’ zei Viola.

De man die Holly in Portland had ontmoet, had niet depressief geleken. Mysterieus, ja, en eenzelvig. Maar hij had beslist gevoel voor humor en hij had snel geglimlacht.

Viola nam een slokje van haar limonade. ‘Gek, nu smaakt hij zuur.’ Ze zette het glas neer op het beton bij haar voeten en veegde haar vochtige hand aan haar broek af. Ze wilde weer iets zeggen, aarzelde even en zei toen: ‘Daarna … is hij een beetje eigenaardig geworden.’

‘In welk opzicht?’

‘Teruggetrokken. Rustig. Hij ging een opleiding in vechtsporten volgen. Taekwondo. Heel veel mensen hebben daar belangstelling voor, denk ik, maar het leek helemaal niet bij Jim te passen.’

Het leek best te passen bij de Jim Ironheart die Holly kende.

Viola zei: ‘Hij deed het ook niet zomaar voor de grap. Elke dag na school volgde hij lessen op een instituut in Newport Beach. Hij raakte geobsedeerd en ik maakte me zorgen over hem. Dus was ik blij toen hij in januari die hoofdprijs in de loterij won. Zes miljoen dollar! Dat is zo geweldig, zoveel mazzel, dat ik het idee had dat zijn leven er een andere wending door zou krijgen en hij niet langer depressief zou zijn.’

‘Maar dat is niet gebeurd?’

‘Nee. Het leek hem niet te verrassen en hij scheen er ook niet blij mee te zijn. Hij hield op met lesgeven, verhuisde van zijn flat naar een huis … en trok zich nog verder van zijn vrienden terug.’ Ze draaide zich om naar Holly en glimlachte de eerste glimlach sinds geruime tijd. ‘Daarom was ik zo opgewonden toen je me vertelde dat je een zusje van hem was, een zusje van wier bestaan hij niet eens op de hoogte is. Misschien zou jij voor hem kunnen doen wat het winnen van die zes miljoen niet heeft kunnen bewerkstelligen.’

Holly werd opnieuw overmand door schuldgevoelens en begon daardoor hevig te blozen. Ze hoopte dat Viola die blos toeschreef aan genoegen of opwinding. ‘Het zou geweldig zijn wanneer mij dat lukte.’

‘Ik ben er zeker van dat je daartoe in staat bent. Hij is alleen, of heeft althans dat gevoel. Dat is een deel van zijn probleem. Met een zuster zal hij niet langer alleen zijn. Ga vandaag nog naar hem toe. Nu meteen.’

Holly schudde haar hoofd. ‘Ik zal het spoedig doen, maar nu nog niet. Ik moet … mijn zelfvertrouwen nog wat oppeppen. U zult hem toch niets vertellen over mijn bestaan?’

‘Natuurlijk niet, schatje. Jij moet alle lol van dat moment hebben en het zal geweldig voor je zijn.’

Holly glimlachte en had het gevoel dat er een paar plastic lippen aan haar gezicht waren vastgeplakt.

Toen Holly een paar minuten later bij de voordeur stond om weg te gaan, legde Viola een hand op haar arm en zei: ‘Ik wil je geen verkeerd idee geven. Het zal niet makkelijk zijn hem uit zijn depressie te halen en weer op het juiste spoor te zetten. Zolang ik Jim ken, heb ik het gevoel gehad dat hij diep in zijn binnenste heel triest is, iets dat niet kan worden weggenomen. Eigenlijk is dat niet verbazingwekkend wanneer je in aanmerking neemt wat er met zijn ouders is gebeurd. Hij werd op zijn tiende jaar al wees …’

Holly knikte. ‘Hartelijk dank. U heeft me echt goed geholpen.’

Viola omhelsde haar impulsief, gaf haar een kusje op haar wang en zei: ‘Ik wil dat Jim en jij zo spoedig mogelijk bij mij komen dineren. Ik zal tamales maken, met bonen en rijst die zo heet is dat de vullingen in je kiezen ervan smelten.’

Holly voelde zich tegelijkertijd voldaan en geërgerd. Voldaan omdat ze deze vrouw had leren kennen, die binnen zo korte tijd een geliefde, oude tante leek te zijn geworden. Geërgerd omdat ze haar onder valse voorwendsels had leren kennen en door haar was geaccepteerd.

Terwijl Holly terug liep naar de huurauto, vloekte ze binnensmonds. Om scheldwoorden zat ze niet verlegen. Nadat ze twaalf jaar in redactieruimten en het gezelschap van collega-verslaggevers had doorgebracht, kende ze voldoende obscene woorden om haar te verzekeren van een trofee tijdens een wedstrijd in het vloeken en schelden, zelfs wanneer de andere gegadigden daar meesters in zouden zijn.

In de Gele Gids stond slechts één instituut waar taekwondo werd onderwezen. Dat bevond zich in een winkelcentrum achter de Newport Boulevard.

Het heette Dojo, het Japanse woord voor een zaal waarin je je in de vechtsporten kon bekwamen, wat net zoiets was als een restaurant ‘Restaurant’ noemen, of een kledingzaak ‘Kledingzaak’. Holly verbaasde zich over die naam, omdat Aziatische zakenlieden hun ondernemingen vaak poëtische namen gaven.

Drie mensen stonden voor de grote etalage van Dojo op het trottoir gebakjes te eten, omgeven door de heerlijke geuren uit de belendende banketbakkerswinkel. Ze keken naar een klas van zes studenten, die oefenden onder leiding van een gezette maar uitzonderlijk lenige Koreaanse docent, die een zwarte pyjama droeg. Toen de docent een leerling op de mat wierp, trilde het glas ervan. Holly ging naar binnen, de geuren van chocolade, kaneel, suiker en gist verruilend voor die van oude wierook en – vaag – zweet. Omdat ze ooit een verhaal had geschreven over een tiener uit Portland die bij een nationale competitie een medaille had gewonnen, wist ze dat taekwondo een agressieve, Koreaanse vorm van karate is, waarbij men zich bedient van harde slagen, bliksemsnelle uitvallen met de voet en vernietigend krachtige trappen vanuit de lucht. In de verste hoek rechts in de ruimte zat een brunette op een krukje achter een balie de administratie bij te houden. Elk aspect en detail van haar kleding en make-up was een advertentie voor haar seksualiteit. Haar strakke rode T-shirt vestigde de aandacht op haar weelderige borsten en tepels die even groot als kersen waren; haar dikke, warrige bos kastanjebruin haar was voorzien van een opvallende coupe soleil; haar oogschaduw was subtiel maar exotisch; haar mond was met een dieprode lippenstift net iets te fel aangezet; haar huid had exact de juiste gebruinde kleur en onhandig lange vingernagels waren gelakt in dezelfde kleur als haar lippenstift. Verder droeg ze voldoende zilveren sieraden om er een etalage mee te kunnen vullen. Ze zou een perfecte wandelende reclame zijn geweest wanneer vrouwen op elke plaatselijke markt te koop werden aangeboden.

‘Gaat dat gesmijt en gegrom de hele dag door?’ vroeg Holly.

‘Het grootste deel van de dag wel, ja.’

‘Krijg jij er niet de kriebels van?’

‘O ja,’ antwoordde de brunette met een vette knipoog. ‘Ik begrijp wat je bedoelt. Het zijn net een stelletje stieren die op elkaar aan het inrammen zijn. Elke dag hoef ik hier maar een uur te zijn om er hartstikke geil van te worden.’

Daar had Holly niet op gedoeld. Zij had verwacht dat al die herrie hoofdpijnverwekkend en niet lustverwekkend was. Maar ze knipoogde terug, als vrouwen onder elkaar, en vroeg: ‘Is de baas er?’

‘Eddie? Die is een paar honderd trappen aan het lopen,’ reageerde de vrouw cryptisch. ‘Waar kan hij je mee van dienst zijn?’

Holly legde uit dat ze als journaliste bezig was met een verhaal dat iets te maken had met Dojo.

De receptioniste, als ze dat tenminste was, begon te stralen en keek anders zoals dat meestal gebeurde, niet direct zuur. Ze zei dat Eddie graag de publiciteit zocht. Ze kwam van het krukje af en liep naar een deur achter de balie, waardoor te zien was dat ze hooggehakte sandalen droeg en een strak wit short, dat aan haar billen kleefde als een laagje verf.

Holly begon het idee te krijgen dat ze een jongen was.

Zoals de brunette al had gezegd, vond Eddie het heerlijk te horen dat Dojo in een krant zou worden genoemd, ook al zou dat slechts zijdelings gebeuren, maar hij wilde dat ze hem interviewde terwijl hij trappen bleef oplopen. Hij was geen Aziaat, wat misschien de verklaring was voor die prozaïsche naam van zijn etablissement. Hij was lang en blond, had warrig haar en blauwe ogen en ging alleen gekleed in spieren en een zwart, strak fietsbroekje. Hij zat op een StairMaster en klom met vaste tred een trap op, nergens heen.

‘Dit is geweldig,’ zei hij, terwijl hij met zijn schitterend ontwikkelde benen pompte. ‘Nog zes trappen en dan sta ik boven op het Washington Monument.’

Hij hijgde, maar niet zo erg als Holly zou hebben gedaan wanneer ze de zes trappen was opgerend naar haar appartement op de derde verdieping in Portland.

Ze ging in de stoel zitten die hij haar had aangewezen, recht tegenover de StairMaster. Zijn door de zon gebruinde huid glinsterde van het zweet, dat het haar achter in zijn dikke nek donkerder had gemaakt. Het fietsbroekje zat even strak om zijn billen als de witte short om die van de receptioniste. Het leek bijna alsof hij had geweten dat Holly zou komen en de StairMaster en de stoel met opzet zo had neergezet dat hij op zijn voordeligst zou uitkomen. Hoewel Holly opnieuw zou gaan liegen, voelde ze zich daar niet zo beroerd onder als bij Viola Moreno. Dat kwam mede omdat haar verhaal ditmaal wat minder buitensporig was. Ze zou Eddie zeggen dat ze bezig was met een reeks diepgaande artikelen over Jim Ironheart (de waarheid), met de nadruk op het effect dat het winnen van die loterij op zijn leven had gehad (een leugen), en dat ze er zijn toestemming voor had verkregen (een leugen). Drieëndertig procent van het verhaal was dus waar en dat was voldoende om zich niet schuldig te voelen, al veronderstelde ze wel dat dit voor haar geweten niet direct een compliment was.

‘Zorg ervoor dat je Dojo goed spelt,’ zei Eddie. Hij keek naar zijn rechterbeen en voegde er gelukkig aan toe: ‘Kijk eens naar die kuit. Hard als een brok graniet.’

Alsof ze daar niet al voortdurend naar had zitten kijken.

‘De vetlaag tussen mijn huid en de spieren eronder is bijna verdwenen. Helemaal opgebrand.’

Een andere reden waarom ze het niet erg vond tegen Eddie te liegen, was dat hij een zelfingenomen kwast was.

‘Nog drie trappen en dan ben ik boven,’ zei hij. Het ritme van zijn woorden liep synchroon met dat van zijn ademhaling.

‘Nog maar drie? Dan wacht ik wel even.’

‘Nee, nee. Stel je vragen maar. Ik houd boven geen halt, want ik wil kijken tot hoe hoog ik het Empire State Building nog kan beklimmen.’

‘Ironheart is hier een leerling geweest.’

‘Ja. Ik heb hem zelf onderwezen.’

‘Hij is hier al gekomen lang voordat hij die hoofdprijs had gewonnen.’

‘Ja, meer dan een jaar geleden.’

‘Afgelopen jaar mei, geloof ik?’

‘Zou kunnen.’

‘Heeft hij gezegd waarom hij taekwondo wilde leren?’

‘Nee, maar hij was heel fanatiek.’ De volgende woorden schreeuwde hij vrijwel, alsof hij echt een heel hoge trap had beklommen. ‘Ik ben boven!’ Hij versnelde het tempo in plaats van gas terug te nemen.

‘Vond je dat eigenaardig?’

‘Hoezo?’

‘Omdat hij leraar was, bedoel ik.’

‘We krijgen hier wel meer leraren. Allerlei soorten mensen. Iedereen wil zich kunnen verdedigen.’ Hij haalde diep adem en zei: ‘Nu ben ik in het Empire State de trappen aan het beklimmen.’

‘Was Ironheart goed?’

‘Uitstekend. Hij had aan wedstrijden kunnen gaan meedoen.’

‘Kunnen gaan meedoen? Betekent dat dat hij ermee is opgehouden?’

De woorden kwamen door het vluggere ademhalen nu in een sneller ritme. ‘Is hier zeven of acht maanden gekomen. Elke dag. Niets was hem te veel. Gewichtheffen en aerobics, plus de normale training. Hij werd zo gehard dat hij nog met een rots had kunnen neuken. Sorry, maar het is wel de waarheid. Toen hield hij er opeens mee op. Twee weken nadat hij al die poen had gewonnen.’

‘O. Ik begrijp het.’

‘Begrijp me goed, hij is er niet mee opgehouden vanwege die centen.’

‘Waarom dan wel?’

‘Hij zei dat ik hem had gegeven wat hij nodig had en dat hij er nu genoeg van had.’

‘Wat hij nodig had?’ vroeg Holly.

‘Dat hij het taekwondo voldoende beheerste voor wat hij wilde doen.’

‘Heeft hij ook gezegd wat hij wilde doen?’

‘Nee. Iemand een lesje leren, neem ik aan.’

Eddie was nu erg druk in de weer op de StairMaster, pompend en pompend, met zoveel zweet op zijn lichaam dat hij zich in olie gebaad leek te hebben. Er vlogen druppeltjes uit zijn haren wanneer hij zijn hoofd schudde en de spieren van zijn armen en brede rug waren bijna even gespannen als die van zijn dijbenen en kuiten.

Holly had het gevoel dat ze in de een of andere smerige stripteasetent was, waar de rollen waren omgedraaid. Ze stond op.

Eddie staarde recht voor zich uit naar de muur. Zijn gezicht zat onder de rimpels van de inspanning, maar in zijn ogen lag een afwezige, dromerige blik. Misschien zag hij niet de muur, maar de eindeloze trap in het Empire State Building.

‘Heeft hij verder nog wel eens iets verteld dat interessant of ongewoon leek?’ vroeg ze.

Eddie reageerde niet. Hij concentreerde zich op het klimwerk. De aderen in zijn hals waren opgezet en klopten alsof er kleine scholen dikke vissen door zijn bloedbaan zwommen.

Toen Holly bij de deur stond, zei Eddie: ‘Drie dingen.’

Ze draaide zich weer om. ‘Welke?’

Zonder naar haar te kijken, met ogen die nog steeds niet konden focussen en zonder zijn tempo ook maar één seconde te verlagen, zei hij, haar toesprekend vanaf de trap van die wolkenkrabber in het verre Manhattan: Ironheart is de enige vent die ik ooit heb ontmoet die meer geobsedeerd kan zijn dan ik.’

Holly fronste haar wenkbrauwen en dacht daarover na. ‘En verder?’

‘Hij heeft alleen twee weken in september de lessen gemist. Toen is hij naar het noorden gegaan, ergens in Marin County, om een cursus agressief rijden te volgen.’

‘Wat houdt dat in?’

‘Ze geven die cursussen voornamelijk voor chauffeurs van politici, diplomaten en rijke zakenlieden die in wagens als die van James Bond rondrijden. De nadruk wordt gelegd op het vermijden van vallen die zijn uitgezet door terroristen, kidnappers en zo.’

‘Heeft hij je verteld waarom hij behoefte had aan zo’n cursus?’

‘Hij zei alleen dat het hem wel leuk leek.’

‘En het derde dat je je kunt herinneren?’

Hij schudde zijn hoofd. De zweetdruppels vlogen op het tapijt en de meubels. Holly stond net buiten het bereik ervan. Hij keek nog steeds niet haar kant op. ‘Het derde. Hij wilde na deze cursus taekwondo met wapens leren omgaan.’

‘Met wapens leren omgaan?’

‘Hij vroeg me of ik iemand kende die hem alles over wapens kon vertellen en hem kon leren een scherpschutter te worden.’

‘Naar wie heb je hem gestuurd?’

Hij hijgde nu, maar kon toch nog steeds tussen het ademhalen door duidelijk spreken. ‘Naar niemand. Wapens hebben mijn belangstelling niet. Weet je wat ik denk? Ik denk dat hij een van die kerels was die Soldier of Fortune lezen en zo opgaan in zo’n fantasiewereld dat ze bijvoorbeeld huursoldaat willen worden. Hij was zich beslist op een oorlog aan het voorbereiden.’

‘Stoorde het je niet zo iemand te helpen?’

‘Niet zolang hij maar voor de lessen betaalde.’

Ze maakte de deur open, aarzelde, keek zijn kant op. ‘Zit er een teller op dat apparaat?’

‘Ja.’

‘Op welke verdieping ben je nu?’

‘De tiende,’ zei Eddie moeizaam, omdat hij net uitademde. De eerstvolgende keer dat hij weer uitademde, zei hij enthousiast: ‘Jezus, ik heb verdomme benen van graniet. Ik denk dat ik iemand ermee doormidden zou kunnen breken. Zet dat maar in dat artikel van je. Oké? Ik zou een vent zo doormidden kunnen breken.’

Holly ging weg en deed de deur zacht achter zich dicht.

In de grote ruimte waren de leerlingen nog actiever bezig dan toen ze binnen was gekomen.

De brunette had haar zilveren sieraden uitgedaan. Ze had Reeboks aangetrokken, een wijder short, een ander T-shirt en een beha. Nu was ze strekoefeningen aan het doen voor de balie.

‘Het is één uur,’ zei ze tegen Holly. ‘Mijn lunchpauze. Ik ren altijd zes of zeven kilometer in plaats van te eten. Tot ziens.’ Ze jogde naar de deur, liep de warme augustusdag in en sprintte langs de voorkant van het winkelcentrum weg.

Holly liep eveneens naar buiten, bleef even in de heerlijke zonneschijn staan en was zich er opnieuw van bewust hoeveel winkelende mensen die naar hun auto of er juist vandaan liepen, een goede lichamelijke conditie hadden. Nadat ze bijna anderhalf jaar geleden naar het noordwesten was verhuisd, was ze vergeten hoeveel waarde veel mensen in het zuidelijke deel van Californië aan hun gezondheid hechtten en hoezeer ze zich van hun uiterlijk bewust waren.

Je goed voelen en er goed uitzien waren belangrijke elementen van de levensstijl hier. Dat was een van de dingen die ze aan dit deel van Californië zo aantrekkelijk vond. Het was ook een van de dingen die ze haatte.

Ze liep naar de banketbakkerswinkel om te lunchen. Ze nam een roomsoes met chocolade, een stuk taart met plakjes kiwi erbovenop, nog wat andere zoetigheden en een caloriearme cola.

Ze nam het dienblad mee naar een tafeltje bij het raam, waar ze kon kijken naar de langslopende parade slanke, gebruinde lichamen in zomerkleding. De gebakjes waren heerlijk. Ze nam van alles telkens een hapje, van elk ervan genietend, vast van plan de laatste kruimeltjes ook soldaat te maken.

Na een tijdje besefte ze dat iemand haar gadesloeg. Twee tafeltjes verderop staarde een gezette vrouw van een jaar of vijfendertig haar met een mengeling van ongeloof en afgunst aan; zij had alleen een miserabel vruchtengebakje voor haar neus staan.

Holly had er behoefte aan haar gedrag te verklaren en blijk te geven van een zeker medeleven. ‘Ik wou dat ik dit niet deed, maar ik kan er niets aan doen. Als ik geil ben en niets anders kan doen, ga ik altijd vreten.’

De gezette vrouw knikte. ‘Ik ook.’

Ze reed naar het huis van Ironheart aan Bougainvillea Way. Ze wist nu voldoende van hem af om het risico te kunnen nemen hem te benaderen en dat was ze ook van plan. Maar in plaats van de oprijlaan op te draaien, reed ze opnieuw langzaam langs zijn huis. Instinctief voelde ze dat dit het juiste moment niet was. Het beeld dat ze van hem had, léék alleen compleet te zijn. Ergens was nog een leemte. Ze voelde aan dat het gevaarlijk zou zijn hem te benaderen voordat ze die had opgevuld.

Ze keerde terug naar het motel en bracht de rest van de middag en de vroege avond bij het raam in haar kamer door, dronk Alka-Seltzer, toen caloriearme 7-Up, staarde naar het blauwe zwembad midden op het fraaie gazon en dacht na. Dacht na.

Oké, zei ze tegen zichzelf. Het verhaal zoals ik dat nu ken. Ironheart is een man die vanbinnen triest is, waarschijnlijk omdat hij al op tienjarige leeftijd wees is geworden. Laten we zeggen dat hij vaak heeft zitten broeden over de dood, vooral over de onrechtvaardigheid van een vroege dood. Hij wijdt zijn leven aan het onderwijzen en het helpen van jonge mensen, misschien omdat er voor hém niemand was toen hij een jochie was en de dood van zijn vader en moeder moest zien te verwerken. Dan pleegt Larry Kakonis zelfmoord. Ironheart is er totaal door van streek en heeft het gevoel dat hij in staat had moeten zijn die te voorkomen. De dood van de jongen brengt alle weggestopte woede van Ironheart naar boven. Woede ten aanzien van het lot, de biologische breekbaarheid van de mens, woede jegens God. Hij is geestelijk erg van streek, balanceert op het randje van regelrechte onevenwichtigheid en besluit zich te veranderen in een Rambo en de strijd aan te binden met het lot, wat op zijn best een eigenaardige reactie is en op zijn slechtst een krankzinnige. Hij gaat gewichtheffen, doet aan aerobics, volgt lessen in taekwondo en verandert zichzelf in een vechtmachine. Hij leert als een stuntman chaufferen. Hij maakt zich vertrouwd met allerlei soorten wapens. Hij is er klaar voor. Maar er moet nog één ding aan worden toegevoegd. Hij leert zichzelf helderziendheid aan, zodat hij de loterij kan winnen en daarmee heel rijk wordt, zich uitsluitend aan zijn kruistocht kan wijden en weet wanneer iemand een voortijdige dood te wachten staat.

Daar ging het mis. Je kon naar een etablissement als Dojo gaan om je in zo’n vechtsport te bekwamen, maar in de Gele Gids stonden geen instituten die helderziendheid onderwezen. Waar had hij dat vermogen in vredesnaam vandaan gehaald?

Ze bekeek die vraag vanuit elke denkbare hoek. Ze verwachtte niet direct er een antwoord op te zullen vinden, maar ze was wel op zoek naar een manier om mogelijke antwoorden te kunnen onderzoeken. Magie was echter magie en die kon op geen enkele manier wetenschappelijk worden onderzocht.

Ze begon het gevoel te krijgen dat ze door een of ander boulevardblad in de arm was genomen, niet als journaliste, maar als schrijfster van verzonnen artikelen over buitenaardse wezens, over kinderen van amorele vrouwelijke dierenoppassers, die half gorilla en half mens waren, over onverklaarbare regens van kikkers en kippen in Tajikistan. Maar de harde feiten luidden verdomme dat Jim Ironheart veertien mensen van de dood had gered, in alle hoeken van het land, altijd op het laatste nippertje, altijd met een wonderbaarlijke vooruitziende blik.

Om acht uur had ze de sterke neiging met haar hoofd op de tafel te bonzen, tegen de muur, tegen het beton rond het zwembad buiten, tegen alles wat hard genoeg was om een eind te maken aan het mental block, waardoor ze er iets van zou gaan begrijpen. Ze besloot dat het tijd was op te houden met nadenken en een hapje te gaan eten.

Ze at weer in de coffeeshop van het motel: kip met een salade, om de lunch te compenseren. Ze probeerde in de andere gasten geïnteresseerd te zijn, mensen gade te slaan. Maar ze moest telkens weer aan Ironheart en zijn toverkracht denken.

Ook later bleef ze aan hem denken, toen ze in bed lag en probeerde te slapen. Ze staarde naar de schaduwen op het plafond, veroorzaakt door de lantaarns buiten, en was eerlijk genoeg om toe te geven dat hij haar niet alleen beroepsmatig fascineerde. Ja, hij was natuurlijk het belangrijkste verhaal uit haar carrière. Ja, hij was natuurlijk zo mysterieus dat iedereen door hem geïntrigeerd zou raken, journalist of geen journalist. Maar ze voelde zich ook tot hem aangetrokken omdat ze al lange tijd alleen was en de eenzaamheid haar een leeg gevoel vanbinnen had gegeven en Jim Ironheart de meest aantrekkelijke man was die ze in eeuwen had ontmoet.

Wat krankzinnig was.

Omdat hij misschien krankzinnig was.

Zij was niet een van die vrouwen die achter mannen aangingen die helemaal verkeerd voor hen waren en er onbewust naar verlangden te worden gebruikt, gekwetst en in de steek gelaten. Ten aanzien van mannen was ze kieskeurig. Dat was verdomme de reden waarom ze alleen was. Er waren maar weinig mannen die aan haar maatstaven beantwoordden.

Kieskeurig, inderdaad, dacht ze sarcastisch. Daarom ben je gevallen voor die vent die het waanidee heeft Superman te zijn, maar dan zonder maillot en cape. Thorne, ga verdomme eens met beide benen op de grond staan!

Het koesteren van romantische fantasieën over James Ironheart was kortzichtig, onverantwoord, zinloos en regelrecht stom. Maar die ogen.

Holly viel in slaap met een beeld van zijn gezicht voor haar geestesoog, als een portret op een reusachtige vlag die zacht wapperend afstak tegen een hemelsblauwe lucht. Zijn ogen waren nog blauwer dan die hemelse achtergrond.

Na een tijdje kreeg ze die droom weer. Opnieuw was ze in die ronde ruimte. Houten vloer. Geur van vochtig kalksteen. Regen trommelend op het dak. Ritmisch gekraak. Zoef. Iets kwam op haar af, een deel van de duisternis die op de een of andere manier tot leven was gekomen, een monsterlijke présence die ze niet kon horen of zien, maar wel kon voelen. De Vijand. Zoef. Hij kwam meedogenloos dichter op haar af, vijandig en woest, koude uitstralend zoals een kachel warmte afgeeft. Zoef. Ze was dankbaar dat ze blind was, omdat ze wist dat het uiterlijk van het ding zo vreemd, zo angstaanjagend was dat alleen al het zien ervan haar dood zou worden. Zoef. Iets raakte haar aan. Een vochtige, ijskoude tentakel. In haar nek. Een heel dunne tentakel. Ze gilde en de tip van de tentakel boorde zich in haar nek, doorboorde de onderkant van haar schedel …

Zoef.

Met een zachte kreet van doodsangst werd ze wakker. Geen gevoel van desoriëntatie. Ze wist meteen waar ze was: het motel, Laguna Hills.

Zoef.

Het geluid uit de droom hoorde ze nog steeds. Een groot mes dat door de lucht sneed. Maar het was geen droomgeluid. Het was echt. En de kamer was even koud als de pikzwarte ruimte in de nachtmerrie. Ze probeerde zich te bewegen, maar was daar niet toe in staat, alsof haar hart door de angst loodzwaar was geworden. Ze rook het vochtige kalksteen. Onder haar hoorde ze een zacht rommelend geluid, alsof zich onder het motel uitgestrekte ruimten bevonden. Op de een of andere manier wist ze dat het geluid werd veroorzaakt door grote stenen wielen die knarsend langs elkaar draaiden.

Zoef.

Iets onuitsprekelijks was nog bij haar nek, bewoog zich golvend onder haar schedeldak, een afschuwelijke parasiet die haar als gastvrouw had uitgekozen, zich steeds verder naar binnen wurmde, zijn eitjes in haar hersenen wilde leggen. Maar ze kon zich niet bewegen.

Zoef.

Ze kon niets anders zien dan strepen vaag, geel licht op een deel van het plafond, veroorzaakt door de latten van de luiken voor de ramen en de lantarens buiten. Ze verlangde wanhopig naar meer licht.

Zoef.

Ze jammerde pathetisch van angst en minachtte zichzelf zo hevig vanwege haar zwakheid dat ze eindelijk in beweging kon komen. Naar adem snakkend ging ze rechtop zitten. Ze klauwde met haar vingers in haar nek, in een poging het olieachtige, wormachtige ding weg te rukken. Er was niets. Niets. Ze zwaaide haar benen buitenboord. Zocht op de tast naar de lamp. Gooide die bijna om. Vond de schakelaar. Licht.

Zoef.

Ze sprong het bed uit. Voelde nogmaals de achterkant van haar hoofd. Haar nek. Tussen de schouderbladen. Niets. Er was niets. Toch voelde ze het.

Zoef.

Ze was hysterisch en kon zichzelf niet meer onder controle krijgen. Ze maakte dierlijke geluidjes van angst en wanhoop. Vanuit haar ooghoeken nam ze een beweging waar. Ze draaide zich bliksemsnel om. De muur achter het bed. Zwetend. Glanzend. De hele muur bolde haar kant op, alsof die een membraan was waartegen hard en vasthoudend werd geduwd. Hij klopte op een walgelijke manier, als een immens inwendig orgaan in de gloeiend hete ingewanden van een prehistorische kolos.

Zoef.

Ze liep achteruit, weg van de natte, kwaadaardige, levende muur. Draaide zich om. Rende. Moest wegkomen. Snel. De Vijand. Hij kwam dichterbij. Hij was haar gevolgd. De droom uit. De deur. Op slot. Vergrendeld. Koperen veiligheidsketting. Losmaken. Trillende handen. Rammelend los. Deur. Opengerukt. Iets stond op de drempel, vulde de open ruimte, groter dan zij was, iets dat een mens nog nooit had ervaren, tegelijkertijd insectachtig, reptielachtig en spinachtig, trillend, kronkelend, een verwarde massa spinnenpoten en voelsprieten en krulslangen en kakkerlakachtige onderkaken en facetogen en ratelslangachtige tanden en klauwen, een duizendtal nachtmerries tot één verenigd, maar ze was wakker. Het kwam de deur door, greep haar vast, scheurde haar open bij haar zij en ze gilde – een briesje in de nacht.

Dat was het enige dat de deur door kwam: een zomers briesje. Holly stond in de deuropening, trillend en naar adem snakkend, verbaasd kijkend naar het betonnen pad rond het motel. Fraaie palmen, Australische varens en andere bomen en planten bewogen zich sensueel door de streling van het tropische windje. Het water van het zwembad golfde zacht, waardoor ontelbare, telkens wisselende facetten ontstonden door de lampen die op de bodem van het zwembad waren aangebracht, zodat het zwembad wel wat weg had van een gat waarin een piraat een schat van glanzende saffieren had verstopt.

Het wezen dat haar had aangevallen was verdwenen, alsof het nooit had bestaan. Het was niet weggekropen of omhoog geklommen in een of ander web. Het was gewoon binnen een fractie van een seconde opgelost.

Ze voelde niet langer de ijskoude, kronkelende tentakel in haar nek of haar hoofd.

Een paar gasten kwamen te voorschijn uit kamers iets verderop, kennelijk omdat ze haar gegil hadden gehoord.

Holly deed een stap terug, haar kamer in. Ze wilde nu niemands aandacht trekken.

Ze keek over haar schouder. De muur achter het bed was weer gewoon een muur.

Op het klokje dat in het nachtkastje was ingebouwd, zag ze dat het acht minuten over vijf was.

Ze deed de deur zachtjes dicht en opeens moest ze ertegenaan leunen, omdat alle kracht uit haar benen was verdwenen.

In plaats van zich opgelucht te voelen omdat die vreemde beproeving voorbij was, voelde ze zich hondsberoerd. Ze sloeg haar armen om zich heen en rilde zo hevig dat haar tanden ervan klapperden. Ze begon zacht te huilen, niet van angst om de doorstane ervaring, bezorgdheid om haar veiligheid of haar verstandelijke vermogens, maar omdat ze het gevoel had in alle opzichten misbruikt te zijn. Korte tijd, maar wel te lang, was ze een hulpeloos slachtoffer geweest, de slaaf van haar doodsangst, beheerst door een entiteit die ze niet kon begrijpen. Geestelijk was ze verkracht. Iets had haar overweldigd, zich in haar gedrongen, haar eigen vrije wil negerend. Hoewel het nu verdwenen was, had het in haar binnenste sporen achtergelaten, een restant dat haar geest en haar ziel bezoedelde.

Het was maar een droom, hield ze zich bemoedigend voor. Maar het was geen droom geweest toen ze rechtop in bed was gaan zitten en de lamp had aangedaan. De nachtmerrie was haar in de wakende wereld gevolgd.

Het was alleen een droom, zoek er niet te veel achter, zorg ervoor dat je jezelf in de hand krijgt, dacht ze, en probeerde haar evenwicht te hervinden. Je hebt gedroomd dat je in die donkere ruimte was en toen heb je gedroomd dat je rechtop in bed ging zitten en de lamp aandeed en toen heb je in je droom de muur zien opbollen en ben je in je droom naar de deur gerend. Je was aan het slaapwandelen. Je sliep nog altijd toen je de deur opentrok, je was nog altijd in slaap toen je het spook zag en krijste. Op dat moment ben je echt wakker geworden, heb je jezelf wakker geschreeuwd.

Ze wilde die verklaring geloven, maar die was te pasklaar om geloofwaardig te kunnen zijn. Geen nachtmerrie die ze ooit had gehad, was zo gedetailleerd geweest. Bovendien was slaapwandelen haar vreemd.

Iets dat echt bestond had haar te grazen willen nemen. Misschien niet dat ding dat in de deuropening had gestaan: insect-reptiel-spin. Misschien was dat alleen een imago dat een andere entiteit zich had aangemeten om haar schrik aan te jagen. Maar iets was doorgedrongen in deze wereld vanuit …

Waarvandaan?

Dat deed er niet toe. Ergens vandaan. Van buiten deze wereld. En het had haar bijna te pakken gehad.

Nee. Dat was belachelijk. Iets voor een boulevardblad. Zelfs in de National Enquirer werd dergelijke nonsens niet meer gepubliceerd. Mijn geest is verkracht door een buitenaards beest.

Dat was nog grotere nonsens dan Cher geeft toe buitenaards wezen te zijn, of Jezus spreekt een non toe vanuit een magnetron, of Elvis heeft een hersentransplantatie ondergaan en leeft nu verder als Roseanne Barr.

Dergelijke gedachten begon ze steeds dwazer te vinden en daardoor werd ze steeds rustiger. Het verwerken van de ervaring was makkelijker wanneer ze kon geloven dat alles was ontsproten aan haar verbeelding, die veel te sterk was gestimuleerd door die beslist fantastische zaak rond James Ironheart.

Eindelijk konden haar benen haar weer dragen, zonder de steun van de deur. Ze deed de grendel er weer op, en de veiligheidsketting.

Toen ze van de deur vandaan liep, werd ze zich bewust van een brandende, prikkende pijn in haar linkerzij. Die was niet ernstig, maar toch schrok ze er even van en besefte toen dat ze een soortgelijke pijn in haar rechterzij voelde.

Ze trok haar T-shirt omhoog om naar zichzelf te kunnen kijken en zag dat de stof was gescheurd. Links op drie plaatsen, rechts op twee. Verder zag ze bloedvlekjes.

Met hernieuwde angst liep Holly de badkamer in en deed de felle neonlamp aan. Ze ging voor de spiegel staan, aarzelde en trok het kapotte T-shirt over haar hoofd uit.

In haar linkerzij zag ze drie ondiepe sneden waaruit bloed siepelde. De eerste snede bevond zich vlak onder haar borst, de andere zaten er tweeëneenhalf en vijf centimeter onder. Op haar rechterzij zag ze twee schrammen, die minder diep waren en waar geen bloed uit kwam.

De klauwen.

Jim gaf over in het toilet, trok door en spoelde toen tweemaal zijn mond met een vloeistof die naar pepermunt smaakte.

Op het gezicht in de spiegel lag een meer getroebleerde uitdrukking dan hij ooit had gezien. Hij kon niet naar het spiegelbeeld van zijn eigen ogen kijken.

Hij leunde tegen de wasbak. Voor op zijn minst de duizendste keer binnen het afgelopen jaar vroeg hij zich af wat er in vredesnaam met hem aan het gebeuren was.

In zijn slaap was hij weer naar de windmolen gegaan. Het was nog nooit voorgekomen dat hij twee nachten achter elkaar diezelfde nachtmerrie had gehad. Gewoonlijk zaten er weken tussen. Erger was wel dat er een nieuw, angstaanjagend element aan was toegevoegd: meer dan de regen op de smalle ramen, de zacht stralende kaarsvlam en de dansende schaduwen die hij produceerde, het geluid van de grote wieken die buiten draaiden, het lage gerommel van de maalstenen beneden en een onverklaarbare sluier van angst. Ditmaal was hij zich bewust geweest van een kwaadaardige présence, buiten zijn gezichtsveld, maar met de seconde dichterbij komend, iets dat zo kwaadaardig en zo vreemd was dat hij zich de vorm of de bedoelingen ervan niet volledig kon voorstellen. Hij had verwacht dat het dwars door de kalkstenen muur heen zou breken, of door de plankenvloer, of dat het op hem af zou duiken vanaf de zware, houten deur boven aan de trap van de molen. Hij had niet kunnen besluiten naar welke kant hij moest wegrennen. Uiteindelijk had hij de deur opengerukt en was met een gil wakker geworden. Als zich daar iets had bevonden, kon hij zich niet herinneren hoe het er had uitgezien.

Maar desondanks wist Jim hoe hij het moest noemen: de vijand. Met een hoofdletter ‘D’ en een hoofdletter ‘V’, meende hij nu. De Vijand. Het vormloze beest dat hem in zoveel andere nachtmerries had achtervolgd, had zich toegang verschaft tot de droom over de windmolen, waarin het hem nog nooit eerder had geterroriseerd.

Het leek krankzinnig, maar hij voelde aan dat het wezen niet alleen een fantasie was die door zijn onderbewuste werd bedacht terwijl hij sliep. Het was even werkelijk als hijzelf. Vroeg of laat zou het de grens tussen de wereld van de dromen en de wakende wereld overschrijden, even makkelijk als het de grens tussen verschillende nachtmerries had overschreden.

4

Holly dacht er geen seconde over terug naar bed te gaan. Ze wist dat ze toch niet in slaap zou kunnen komen tot ze zo uitgeput was dat ze haar ogen niet kon openhouden, hoeveel sterke koffie ze ook dronk. De slaap was niet langer een veilig toevluchtsoord. Hij was een bron van gevaar geworden, een hoofdweg naar de hel of nog iets ergers, waarop ze een onmenselijke reiziger tegen het lijf kon lopen.

Dat maakte haar boos. Iedereen had behoefte aan een veilig heenkomen in de slaap. Iedereen had daar recht op.

Toen het ochtend werd, nam ze een lange douche en maakte voorzichtig de schrammen in haar zijden schoon, al prikten de zeep en het warme water behoorlijk. Ze was bang dat ze een infectie zou krijgen die even vreemd was als het monsterlijke wezen dat ze heel even had gezien en dat haar die verwondingen had toegebracht. Daardoor werd ze nog bozer.

Van nature was ze een goede padvindster, die op alle eventualiteiten was voorbereid. Als ze op reis ging, had ze altijd een verbandtrommeltje bij zich met jodium, gaasjes, leukoplast, een klein spuitbusje met een desinfecterend middel en een tubetje zalf voor lichte brandwonden. Nadat ze zich had afgedroogd, ging ze naakt op de rand van haar bed zitten, desinfecteerde de schrammen en deed er toen jodium op.

Ze was deels journaliste geworden omdat ze als jongere vrouw had gemeend dat de journalistiek in staat was de wereld te verklaren, betekenis te geven aan gebeurtenissen die soms chaotisch en zinloos leken. Maar nu ze meer dan tien jaar als journaliste werkte, was ze er niet meer zo zeker van dat de menselijke ervaringswereld – geheel of gedeeltelijk – kón worden verklaard. Toch bleef ze haar bureau, haar dossiers en haar aantekeningen keurig op orde houden. In de kasten thuis waren haar kleren opgeborgen conform de seizoenen waarin ze konden worden gedragen, nog weer eens conform de gelegenheden waar ze voor dienden (formeel, semi-formeel, informeel), en vervolgens naar kleur. Als het leven per se chaotisch wilde blijven en de journalistiek voor haar geen middel bleek te zijn om orde in de wereld te scheppen, kon ze in elk geval door routine en gewoonten een klein, eigen wereldje scheppen waarin wel sprake was van stabiliteit, hoe breekbaar dan ook.

De jodium prikte.

Ze werd nog bozer. Woedend.

Het douchewater had de bloedklonters in de diepere schrammen in haar rechterzij opgelost en nu bloedden die weer een beetje. Een tijdlang bleef ze rustig op de rand van haar bed zitten, met een Kleenex tegen de wonden gedrukt, tot het bloeden was opgehouden.

Toen Holly een bruine spijkerbroek en een smaragdgroene blouse had aangetrokken, was het halfacht.

Ze wist al hoe ze deze dag zou beginnen en niets zou haar van de uitvoering van die plannen kunnen weerhouden. Ze had totaal geen trek in een ontbijt. Toen ze naar buiten liep, ontdekte ze dat het matig warm, en de hemel onbewolkt was. Maar het mooie weer was niet in staat haar in een beter humeur te brengen en ze kwam geen seconde in de verleiding even te blijven staan om haar gezicht door het zonnetje te laten koesteren. Ze reed met de huurauto over het parkeerterrein, de straat op, richting Laguna Niguel. Ze zou aanbellen bij Jim Ironheart en antwoord op een fiks aantal vragen eisen.

Ze wilde het volledige verhaal van hem horen, een verklaring voor het feit dat hij wist dat bepaalde mensen zouden sterven, en voor het feit dat hij bereid was extreme risico’s te nemen om volslagen onbekenden van de dood te redden. Maar ze wilde ook weten waarom de nare droom van de afgelopen nacht werkelijkheid was geworden, hoe en waarom de muur van haar slaapkamer was gaan glanzen en kloppen alsof hij iets levends was, en welk wezen uit haar nachtmerrie te voorschijn was gekomen om haar vast te pakken met tentakels die substantiëler waren dan het materiaal waaruit een droom werd opgebouwd.

Ze was ervan overtuigd dat hij de antwoorden op die vragen kende. Gisteravond was ze voor de tweede keer in haar drieëndertig levensjaren in aanraking gekomen met het onbekende, het bovennatuurlijke. De eerste keer was dat gebeurd op 12 augustus, toen Ironheart Billy Jenkins op een wonderbaarlijke manier had gered van een aanrijding met dodelijke afloop voor de McAlbury School, al had ze zich pas later gerealiseerd dat hij regelrecht uit de Schemerzone te voorschijn was gekomen. Hoewel ze bereid was toe te geven dat ze heel wat fouten had, was ze beslist niet stom. Iedereen die niet stom was, moest wel inzien dat er een verband bestond tussen die twee confrontaties met het paranormale, Ironheart en een werkelijkheid geworden nachtmerrie.

Ze was niet alleen boos, ze was pissig.

Terwijl ze over de Crown Valley Parkway reed, besefte ze dat haar woede gedeeltelijk voortkwam uit de ontdekking dat dit belangrijke verhaal, dat naar haar idee zoveel voor haar carrière kon betekenen, anders dan ze had verwacht niet alleen zou gaan over verbazing, verwondering, moed, hoop en triomfen. Net als de overgrote meerderheid van de artikelen die sinds de uitvinding van de drukpers op de voorpagina’s van kranten waren verschenen, had dit verhaal ook een duistere kant.

Jim had een douche genomen en zich aangekleed om naar de kerk te gaan. Hij ging niet meer elke zondag naar de kerk, of naar een dienst van een van de andere godsdienstige stromingen waartoe hij zich in de loop der jaren wel eens sporadisch had bekeerd. Maar omdat hij sinds de afgelopen maand mei, toen hij naar Florida was gevlogen om het leven van Sam en Emily Newsome te redden, werd beheerst door een hogere macht, was hij geneigd meer aan God te denken dan normaal. En sinds pater Geary hem over die stigmata had verteld die hij op zijn lichaam had gezien toen hij bewusteloos op de vloer van Onze Lieve Vrouwe van de Woestijn had gelegen, nog geen week geleden, had hij zich voor het eerst sinds jaren weer sterk aangetrokken gevoeld tot de katholieke Kerk. Hij had niet echt verwacht dat het mysterie van de recente gebeurtenissen kon worden opgelost door antwoorden die hij in de kerk zou vinden, maar hij hoopte er eigenlijk wel op. Terwijl hij zijn autosleutels van het bord aan de keukenmuur pakte, naast de deur naar de garage, hoorde hij zichzelf ‘Reddinglijn’ zeggen. Meteen veranderden zijn plannen voor die dag. Hij bleef doodstil staan, zonder precies te weten wat hij moest doen. Toen kreeg hij weer het bekende gevoel een marionet te zijn en hing hij de sleutels weer aan het bord.

Hij liep terug naar de slaapkamer en verruilde zijn instapschoenen, grijze pantalon, donkerblauw sportjasje en witte overhemd voor een werkbroek en een ruimvallend Hawaïaans shirt dat hij over de broek heen droeg, om zo weinig mogelijk last van zijn kleren te hebben.

Hij moest zich makkelijk en soepel kunnen bewegen. Hij had er geen idee van waarom dat zo wenselijk was, maar toch wist hij dat hij er behoefte aan zou hebben.

Hij ging op de grond voor de kast zitten en zocht een paar schoenen uit: het makkelijkste, goed ingelopen paar Rockports dat hij had. Hij maakte de veters stevig, maar niet te strak vast. Toen ging hij staan. In orde.

Hij stak een hand uit naar de koffer die op de bovenste plank van de kast lag, maar aarzelde toen. Hij was er niet zeker van dat hij bagage nodig had. Twee seconden later wist hij dat hij weinig mee zou nemen. Hij schoof de kastdeur dicht zonder de koffer te hebben gepakt.

Geen bagage betekende gewoonlijk dat zijn plaats van bestemming zich binnen rijafstand bevond en dat het heen en weer reizen, inclusief de tijd die hij nodig had om een hem gegeven opdracht uit te voeren, alles bij elkaar niet meer dan vierentwintig uur zou vergen. Maar toen hij van de kast weg draaide, hoorde hij zichzelf tot zijn verbazing ‘Vliegveld’ zeggen. Natuurlijk waren er heel wat plaatsen waarnaar je op één dag toe kon gaan, inclusief de terugreis.

Hij pakte zijn portefeuille van de ladekast, wachtte of hij de aandrang zou voelen die weer neer te leggen en stopte hem uiteindelijk in zijn achterzak. Hij had kennelijk niet alleen geld nodig, maar ook identiteitspapieren; of in elk geval zou hij niets riskeren door die mee te nemen.

Terwijl hij weer naar de keuken liep en de autosleutels pakte, was hij bang, hoewel niet zo bang als de laatste keer toen hij in verband met een missie van huis was gegaan. Die dag was hem ‘meegedeeld’ dat hij een auto moest stelen, zodat die niet naar hem kon leiden, om de Mojavewoestijn in te rijden. Ditmaal bestond de kans dat hij in aanraking zou komen met nog formidabelere tegenstanders dan de twee mannen in de Roadking, maar hij maakte zich niet zoveel zorgen als die keer. Hij wist dat hij kon sterven. Wanneer je het instrument van een hogere macht was geworden, betekende dat niet automatisch dat je onsterfelijk werd.

Hij was nog altijd gewoon een mens, die verwondingen kon oplopen, wiens botten konden breken en wiens hart door een goedgeplaatste kogel definitief tot stilstand kon worden gebracht. Het feit dat hij nu minder bang was, kon alleen worden verklaard door de ietwat mystieke rit op de Harley, de twee dagen die hij bij pater Geary had doorgebracht, het verhaal over de stigmata en de daaruit voortvloeiende overtuiging dat een goddelijke hand dit alles stuurde.

Holly reed op Bougainvillea Way, een huizenblok van Ironhearts huis vandaan, toen een donkergroene Ford achteruit zijn oprijlaan afreed. Ze wist niet wat voor een auto hij had, maar omdat hij alleen woonde, nam ze aan dat de Ford van hem was.

Ze meerderde vaart, half van plan hem tot stoppen te dwingen en op straat een confrontatie met hem aan te gaan. Toen ging ze weer langzamer rijden, omdat ze meende dat discretie zelden een fatale vergissing was. Ze kon beter afwachten waar hij naartoe ging en zien wat hij van plan was.

Terwijl ze langs zijn huis reed, werd de garagedeur net automatisch gesloten. Even voordat die helemaal dicht was, zag ze dat er in de garage geen andere auto stond. De man in de Ford moest Ironheart zijn.

Omdat ze nooit de opdracht had gekregen artikelen te schrijven over paranoïde handelaren in verdovende middelen, omkoopbare politici of corrupte zakenlieden, was Holly geen expert in het volgen van een andere auto. Je had de vaardigheden en technieken van clandestiene operaties niet nodig wanneer je alleen schreef over Houttrofeeën, artiesten in antistralingspakken, die op de trappen van het stadhuis met levende muizen aan het jongleren waren en dat ‘kunst’ noemden, en wedstrijden wie de meeste gebakjes kon eten. Ze hield zich ook goed voor ogen dat Ironheart in Marin County twee weken lang een cursus agressief rijden had gevolgd; als hij goed genoeg met een auto kon omgaan om achtervolgende terroristen af te schudden, zou hij haar al binnen dertig seconden nadat hij haar had gezien, kwijt zijn.

Ze hield de afstand tussen hen zo groot mogelijk. Gelukkig was er die zondagmorgen voldoende verkeer om haar in staat te stellen zich achter andere wagens schuil te houden. Maar het was ook weer niet zo druk dat ze bang hoefde te zijn dat er zoveel auto’s tussen hen zouden komen dat Ironheart zich uit de voeten kon maken.

Hij reed in oostelijke richting over de Crown Valley Parkway tot de Interstate 5. Toen nam hij de 405, naar het noorden, in de richting van Los Angeles.

Toen ze de hoge wolkenkrabbers rond South Coast Plaza waren gepasseerd, het grote winkel- en kantorencentrum voor de twee miljoen mensen in de hoofdstad van Orange County, was Holly’s humeur wat beter geworden. Ze bleek bedreven te zijn in het volgen van een auto. Ze hield twee tot zes wagens tussen haar en Ironheart in, maar bleef wel voortdurend zo dicht bij hem in de buurt dat ze hem niet kwijt zou raken wanneer hij opeens van de hoofdweg afdraaide. Haar woede nam af door het genoegen dat ze kon putten uit dit onverwachte talent. Af en toe kon ze zelfs bewondering opbrengen voor de helderblauwe lucht en de schitterend in bloei staande roze en witte oleanders die de hoofdweg her en der flankeerden.

Maar toen ze Long Beach passeerden, werd ze bang dat ze de hele dag achter hem aan zou moeten blijven rijden om alleen tot de ontdekking te komen dat de plaats waar hij heen ging, niets te maken had met het raadsel dat haar zo bezighield. Zelfs iemand die zichzelf had gebombardeerd tot een helderziende held, zou een dag zoet kunnen brengen met een bezoekje aan een middagvoorstelling, om zichzelf daarna te trakteren op een lekker hete Chinese maaltijd.

Ze begon zich ook af te vragen of hij zich van haar aanwezigheid bewust zou worden. Het leek heel wat makkelijker haar nabijheid een paar wagens achter hem te voelen, dan de dood te voorzien van een kleine jongen in Boston. Maar aan de andere kant kon helderziendheid iets zijn dat hij bij vlagen had, iets waar hij zelf geen zeggenschap over had. Misschien was hij alleen helderziend ten aanzien van belangrijke zaken, zoals gevaar, vernietiging of dood. Op zich was dat niet zo gek. Je zou waarschijnlijk krankzinnig worden als je van tevoren wist naar welke film je zou gaan, waar je lekker zou gaan eten of een voedselvergiftiging zou oplopen door het eten van die pasta waar je normaalgesproken zo stapel op was. Toch nam ze iets gas terug, tot er nog een auto extra tussen haar en Ironheart in reed.

Toen Ironheart de afslag nam naar het internationale vliegveld van Los Angeles, raakte Holly opgewonden. Misschien moest hij alleen iemand ophalen. Maar het was waarschijnlijker dat hij zelf zou gaan vliegen, als start van een van zijn missies om een mensenleven te redden, net zoals hij op de twaalfde augustus, nu bijna twee weken geleden, naar Portland was gevlogen. Holly had zich niet op een reis voorbereid, ze had niet eens een extra setje kleren bij zich. Maar ze had wel contant geld en een creditcard op zak en ze kon overal een nieuwe blouse kopen. Het vooruitzicht hem helemaal te volgen tot zijn plaats van bestemming was uitermate verleidelijk. Wanneer ze over hem ging schrijven, zou ze dat met meer gezag kunnen doen wanneer ze ooggetuige was geweest van twéé geslaagde reddingoperaties.

De moed zonk haar bijna in de schoenen toen hij een parkeergarage indraaide, omdat ze daardoor geen auto’s meer tussen hen in kon laten. Maar het alternatief was doorrijden, haar wagen in een andere garage neerzetten en hem kwijtraken. Enige seconden na Ironheart pakte ze een parkeerkaartje uit de automaat. Halverwege een rij op de derde laag vond Ironheart een leeg plaatsje. Holly zette haar wagen verderop neer. Toen schoof ze iets onderuit en bleef in haar auto zitten, om hem een voorsprongetje te geven en de kans te verkleinen dat hij achterom zou kijken en haar zou zien.

Bijna had ze te lang gewacht. Toen ze de auto uitstapte, kon ze nog maar net een glimp van hem opvangen, op het moment dat hij naar rechts draaide en om een hoek verdween.

Snel ging ze achter hem aan. Het zachte geluid van haar voetstappen werd vaag weerkaatst door het lage, betonnen plafond van de garage. Onder aan de afrit zag ze hem naar een trappenhuis lopen. Toen zij bij de deur daarheen was gearriveerd, hoorde ze hoe hij de laatste trap afliep en de deur beneden openmaakte.

Dankzij het felgekleurde Hawaïaanse shirt kon ze een heel eind achter hem blijven lopen, te midden van andere reizigers. Hij liep de terminal van United Airlines in. Ze hoopte dat ze niet naar Hawaï zouden gaan. Het verrichten van onderzoek naar een verhaal zonder de financiële steun van de krant was op zich al een kostbare zaak. Als Ironheart vandaag iemands leven ging redden, hoopte ze dat dat in San Diego zou gebeuren en niet in Honolulu.

In de hal hield ze zich schuil achter een groep lange Zweden, terwijl Ironheart enige tijd voor een stel monitoren stond om vertrektijden te bestuderen. Te oordelen naar de frons tussen zijn wenkbrauwen zag hij de vlucht die hij hebben wilde, niet aangekondigd staan. Of misschien wist hij gewoon nog niet welk toestel hij moest nemen. Misschien was helderziendheid iets dat in etappes kwam. Misschien moest hij eraan werken, het visioen koesteren tot hij wist waar hij naartoe moest en wiens leven hij moest redden.

Na een paar minuten liep hij met grote passen van de monitoren naar de balie. Holly bleef hem vanaf een afstand nauwlettend in de gaten houden, tot ze besefte dat ze zijn plaats van bestemming alleen zou kunnen achterhalen wanneer ze hem die tegen de man achter de balie hoorde noemen. Aarzelend liep ze die kant op. Natuurlijk zou ze kunnen wachten tot hij een ticket had gekocht, hem dan volgen om te zien welk toestel hij zou nemen en dan snel zelf een ticket gaan kopen. Maar stel dat het toestel opsteeg terwijl zij zich nog door de eindeloze gangen spoedde? Ze zou ook kunnen proberen de man achter de balie ertoe te verleiden haar te vertellen welke vlucht Ironheart had genomen door te beweren dat zij een creditcard had opgeraapt die hij had laten vallen. Maar dan zou die man kunnen aanbieden hem die terug te geven. Als ze haar verhaal niet vertrouwden, zouden ze er de luchthavenpolitie bij kunnen roepen, en dat kon ze zeker niet gebruiken.

Ze ging in de rij voor de balie staan, met slechts één persoon tussen haar en Ironheart in. Dat was een gezette man met een dikke buik en een niet erg aangename lichaamsgeur, maar ze kon zich achter hem redelijk schuilhouden en daar was ze dankbaar voor. Het ging snel. Toen Ironheart voor de balie stond, boog Holly zich om de dikke man heen iets naar voren en spitste haar oren. Op datzelfde moment klonk door de luidsprekers helaas een zachte, sensuele, maar toch zombie-achtige vrouwenstem die meldde dat een zoekgeraakt kind was gevonden. Tegelijkertijd liep er een groepje lawaaiige New Yorkers langs, dat luid commentaar leverde op de vriendelijkheid van de Californiërs en kennelijk verlangde naar de vijandigheid waaraan het thuis gewend was. Wat Ironheart zei, was niet te horen.

Holly ging nog iets dichter naar hem toe.

De dikke man keek haar nijdig aan en ging kennelijk van de veronderstelling uit dat ze wilde voorpiepen. Ze glimlachte hem vriendelijk toe, om hem duidelijk te maken dat ze geen gemene bedoelingen had, en besefte dat hij zo groot was dat hij haar moeiteloos zou kunnen verpletteren, als een insect.

Als Ironheart nu omkeek, zou hij haar recht aankijken. Ze hield haar adem in en hoorde de man achter de balie zeggen: ‘O’Hare in Chicago, vertrekt over twintig minuten.’ Toen verdween ze weer achter de dikke man, die haar over zijn schouder opnieuw nijdig aankeek.

Ze vroeg zich af waarom ze voor een vlucht naar Chicago naar dit vliegveld waren gegaan. Ze was er zeker van dat je vanaf het vliegveld John Wayne in Orange County regelmatig naar Chicago kon vertrekken. Nu ja. Hoewel Chicago verder weg was dan San Diego, was het nog altijd te verkiezen boven Hawaï, en bovendien was de reis erheen goedkoper.

Ironheart betaalde voor zijn ticket en liep snel verder, zonder ook maar even Holly’s kant op te kijken.

Een mooie helderziende! dacht ze.

Ze was tevreden over zichzelf.

Bij de balie pakte ze haar creditcard en vroeg om een plaatsje in hetzelfde toestel met bestemming Chicago. Even was ze bang dat de man zou zeggen dat het toestel was volgeboekt. Maar er waren nog plaatsen vrij en zij kreeg haar ticket.

Terwijl Holly naar het vliegtuig onderweg was, maakte ze zich zorgen dat Ironheart haar zou zien wanneer ze door het gangpad langs hem heen moest lopen om haar plaats te bereiken. Ze zou net kunnen doen alsof ze hem niet zag, of kunnen voorwenden hem niet te herkennen wanneer hij haar benaderde. Maar ze betwijfelde of hij zou geloven dat haar aanwezigheid in dat toestel op puur toeval berustte. Anderhalf uur geleden had ze hem zo snel mogelijk willen spreken. Nu wilde ze niets anders dan een confrontatie uit de weg gaan. Als hij haar zag, zou hij van zijn reis afzien; dan zou ze misschien nooit meer de kans krijgen getuige te zijn van een redding-op-het-laatste-nippertje.

Het vliegtuig was een dc-10. Elke rij van negen stoelen was in drieën gesplitst: twee bij het raam links, vijf in het midden en twee bij het raam rechts. Holly had een stoel gekregen op de drieëntwintigste rij, plaats H, rechts, één stoel van het raampje vandaan. Terwijl ze erheen liep, keek ze naar de gezichten van haar medepassagiers, hopend dat haar blik die van Jim Ironheart niet zou kruisen. Zij en Ironheart zouden de hele wereld rond kunnen vliegen zonder elkaar tegen te komen, maar de paar uren die de vliegreis naar Chicago in beslag nam, konden nog wel eens heel riskant worden.

Toen zag ze hem. Hij zat op de zestiende rij, in het middelste deel, links, aan de andere kant van het vliegtuig. Hij was een tijdschrift van de luchtvaartmaatschappij aan het doorbladeren en ze bad dat hij pas zou opkijken wanneer ze hem allang was gepasseerd. Haar gebed werd verhoord, ook al moest ze een paar stappen opzij doen voor een stewardess die een kleine jongen begeleidde die kennelijk alleen vloog. Ironheart hield zijn hoofd boven het tijdschrift gebogen tot ze langs hem was gelopen. Ze ging zitten en loosde een zucht van opluchting. Zelfs wanneer hij naar het toilet moest, of alleen zijn benen even wilde strekken, zou hij geen reden hebben om naar de rechterkant van het vliegtuig te lopen. Perfect.

Ze keek naar de man die naast haar zat, bij het raampje. Hij was begin dertig, gebruind, fit, alert. Hij had een donkerblauw kostuum aan met een wit overhemd en een stropdas. Zijn kostuum was keurig geperst en zijn voorhoofd was gefronst. Hij was druk in de weer met een minicomputer. Hij had een koptelefoon op om naar muziek te luisteren, of net te doen alsof, en hij schonk haar een koele glimlach, die haar duidelijk maakte dat hij geen zin had in een gesprekje.

Dat vond ze prima. Net als veel verslaggevers was ze van nature niet bijzonder spraakzaam. Haar baan vereiste dat ze goed kon luisteren en niet per se dat ze goed kon praten. Ze was best blij dat ze de reis kon doorbrengen met het tijdschrift van de luchtvaartmaatschappij en haar eigen gedachten.

Toen het toestel twee uur in de lucht was, had Jim er nog altijd geen idee van waar hij naartoe moest wanneer hij op O’Hare eenmaal uit het toestel was gestapt. Daar maakte hij zich echter geen zorgen over, want hij had geleerd geduld te oefenen. Vroeg of laat zou het hem duidelijk worden, zoals altijd.

Niets in het tijdschrift interesseerde hem en de film die zou worden gedraaid, beloofde even leuk te worden als een vakantie in een Russische gevangenis. De twee stoelen rechts van hem waren leeg, dus hoefde hij geen beleefd gesprekje aan te knopen met een onbekende. Hij boog zijn hoofd iets naar achteren, vouwde zijn handen voor zijn buik, deed zijn ogen dicht en bracht zijn tijd door met broeden over de droom over de windmolen, zich afvragend of die enige betekenis had en zo ja, welke.

In elk geval probeerde hij daarover na te denken. Maar om de een of andere merkwaardige reden moest hij telkens weer denken aan Holly Thorne, de verslaggeefster.

Zo merkwaardig was dat eigenlijk niet, want hij wist heel goed waarom hij, sinds hij haar had leren kennen, regelmatig aan haar had moeten denken. Het was een genoegen naar haar te kijken. Ze was ook intelligent; een enkele blik op haar was al voldoende om vast te stellen dat er een miljoen radertjes in haar hoofd ronddraaiden, alle perfect geolied, geruisloos en productief.

En ze had gevoel voor humor. Hij zou er alles voor over hebben om zijn dagen en lange, door dromen gekwelde nachten te kunnen doorbrengen met een vrouw zoals zij. Wanneer je lachte, gebeurde dat gewoonlijk omdat je iets met iemand kon delen: een observatie, een grap, een moment. Je lachte niet veel wanneer je altijd alleen was. En als je dat wel deed, moest je waarschijnlijk regelingen gaan treffen voor een langdurig verblijf in een etablissement met gecapitonneerde muren.

Hij had nooit soepel met vrouwen kunnen omgaan, dus had hij het vaak zonder hen moeten stellen. En hij moest toegeven dat hij een beetje moeilijke man was om mee te leven, ook al voordat de recente vreemde gebeurtenissen zich hadden aangediend. Hij was niet direct depressief, maar hij was zich er wel maar al te zeer van bewust dat de dood in dit leven je voortdurende metgezel was. Hij was te zeer geneigd te broeden over de naderende duisternis. Hij was te traag om een bepaald moment met beide handen aan te grijpen en gewoon te genieten. Als …

Hij deed zijn ogen open en ging wat meer rechtop zitten, omdat hij opeens de openbaring kreeg waarop hij had gewacht. Hij wist nog altijd niet wat er in Chicago zou gaan gebeuren, maar nu kende hij de namen van de mensen wier leven hij moest redden: Christine en Casey Dubrovek.

Tot zijn verbazing besefte hij dat ze bij hem in het vliegtuig zaten, wat hem tot het vermoeden bracht dat de problemen zich zouden voordoen op het vliegveld O’Hare, of in elk geval kort na de landing. Anders zou zijn pad het hunne niet zo snel hebben gekruist. Gewoonlijk ontmoette hij de mensen die hij redde pas een paar minuten voordat hun leven daadwerkelijk gevaar liep.

Gedreven door die krachten die hem eens in de zoveel tijd sinds afgelopen mei waren gaan sturen, stond hij op, ging naar het voorste deel van het vliegtuig, liep verder naar rechts en staarde naar de stoelen daar. Hij had er geen idee van wat hij deed tot hij bij rij tweeëntwintig bleef staan en naar de moeder en het kind keek die op de stoelen H en I hadden plaatsgenomen. De vrouw was achter in de twintig; ze had een lief gezicht, niet mooi, maar wel vriendelijk en aantrekkelijk. Het kind was vijf, zes jaar oud. De vrouw keek nieuwsgierig naar hem op en Jim hoorde zichzelf zeggen: ‘Mevrouw Dubrovek?’

Ze knipperde met haar ogen. ‘Sorry … moet ik u kennen?’

‘Nee, maar Ed heeft me verteld dat u met dit toestel zou vliegen en me gevraagd even te kijken of alles met u in orde was.’ Toen hij die naam uitsprak, wist hij dat Ed haar echtgenoot was, hoewel hij er geen idee van had waar hij die kennis vandaan had gehaald. Hij ging op zijn hurken naast haar stoel zitten en gaf haar zijn aardigste glimlach. ‘Ik ben Steve Harkman. Ed werkt op de afdeling verkoop en ik houd me bezig met reclame. Dus maken we elkaar tijdens een twaalftal vergaderingen per week met de regelmaat van de klok gek.’

Het madonnagezicht van Christine Dubrovek klaarde op. ‘O ja. Hij heeft het wel eens over u gehad. U bent pas ongeveer een maand geleden voor het bedrijf gaan werken, hè?’

‘Zes weken geleden,’ zei Jim, die er zeker van was dat hij de juiste antwoorden zou geven, ook al wist hij van tevoren verdomme helemaal niet hoe die luidden. ‘En dat moet Casey zijn.’

Het kleine meisje zat in de stoel bij het raam. Ze keek op uit een plaatjesboek. ‘Morgen word ik zes jaar en we gaan naar opa en oma. Ze zijn erg oud, maar wel heel aardig.’

‘Ik weet zeker dat ze trots zijn op zo’n leuke kleindochter.’

Toen Holly hem aan de rechterzijde van het vliegtuig aan zag komen, schrok ze zo hevig dat ze bijna uit haar stoel overeind vloog. In eerste instantie dacht ze dat hij recht naar haar keek. Ze voelde de aandrang alles maar meteen op te biechten: ‘Ja, oké, ik ben je gevolgd, heb navraag naar je gedaan, heb een fikse inbreuk op je privacy gepleegd.’ Nog voordat hij echt bij haar was. Ze wist dat slechts heel weinig andere journalisten zich schuldig zouden hebben gevoeld vanwege dat gewroet in zijn leven, maar zij leek niet definitief te kunnen afrekenen met haar behoefte zich hoe dan ook minstens redelijk fatsoenlijk te gedragen, iets waar ze vanaf het moment van haar afstuderen last van had gehad bij het opbouwen van haar carrière. Bijna had ze er opnieuw alles door verknald, tot ze besefte dat hij niet naar haar keek, maar naar een brunette die recht voor haar zat. Holly slikte en dook wat dieper in haar stoel weg in plaats van op te springen en alles te bekennen. Ze pakte het tijdschrift van de luchtvaartmaatschappij, dat ze even daarvoor opzij had gelegd. Langzaam sloeg ze het open om haar gezicht erachter te verbergen, bang dat een te snelle beweging zijn aandacht zou trekken voordat ze zich achter die glanzende pagina’s had verstopt.

Nu kon ze hem niet meer zien, maar ze kon wel alles horen wat hij zei, evenals de meeste antwoorden die de vrouw hem gaf. Ze hoorde hoe hij zich voorstelde als Steve Harkman, een reclamejongen, en vroeg zich af wat die poppenkast te betekenen kon hebben.

Ze waagde het haar hoofd op te heffen om met een oog om de rand van het tijdschrift heen te gluren. Ironheart zat op zijn hurken naast de stoel van de vrouw, zo dichtbij dat Holly op hem had kunnen spugen, hoewel ze daar al evenmin een expert in was als in het volgen van een auto.

Ze besefte dat haar handen trilden, waardoor het tijdschrift zacht ritselde. Ze boog haar hoofd weer, staarde naar de pagina’s voor haar neus en concentreerde zich erop rustig te blijven.

‘Hoe heeft u me in vredesnaam herkend?’ vroeg Christine Dubrovek.

‘Tja, het is nog net niet zo dat Ed de muren van zijn kantoor met foto’s van jullie beiden heeft behangen,’ antwoordde Jim.

‘Hmmm.’

‘Luister, mevrouw Dubrovek …’

‘Zeg toch Christine …’

‘Dank je. Christine … ik heb ook een eigen reden waarom ik je lastig val. Volgens Ed ben jij een heel goede koppelaarster.’

Dat moest een juiste opmerking zijn geweest. Haar lieve gezicht begon nog meer te stralen. ‘Ik vind het prettig mensen bij elkaar te brengen als ik het idee heb dat ze voor elkaar zijn geschapen, en ik moet toegeven dat ik daar best wel succes mee heb geboekt.’

‘Om je de waarheid te zeggen,’ zei Jim, ‘ken ik Los Angeles nog niet zo goed, want ik woon er pas acht weken, en ik ben het typerende voorbeeld van een eenzame man. Ik houd niet van vrijgezellenbars en wil me ook niet bij een gymnastiekclub aansluiten om maar een vrouw te kunnen ontmoeten. Verder denk ik dat iemand die een computerservice in de arm neemt om een partner te kunnen vinden, even wanhopig en onevenwichtig moet zijn als ik.’

Ze lachte. ‘Je ziet er helemaal niet wanhopig of onevenwichtig uit.’

‘Meneer, het spijt me, maar u mag het gangpad niet blokkeren,’ zei een stewardess vriendelijk maar streng, terwijl ze Jims schouder even aanraakte.

‘O ja, natuurlijk,’ zei hij en ging staan. ‘Geeft u me nog even een minuutje de tijd.’ Toen zei hij tegen Christine: ‘Luister, ik weet dat dit vervelend is, maar ik zou echt graag met je willen praten. Ik wil je het een en ander over mezelf vertellen, waarnaar ik op zoek ben in een vrouw en zo. Misschien zou jij dan iemand voor me weten …?’

‘Dat zou ik heerlijk vinden,’ zei Christine heel enthousiast.

‘De twee stoelen naast de mijne zijn leeg,’ zei Jim. ‘Misschien kunnen jullie de rest van de reis naast me komen zitten?’

Hij verwachtte dat ze zou aarzelen de stoelen bij het raam op te geven en zijn maag verkrampte zich om een onverklaarbare reden van angst terwijl hij op haar antwoord wachtte.

Ze aarzelde echter maar even. ‘Oké. Waarom ook niet?’

De stewardess, die nog in de buurt was, knikte goedkeurend. Tegen Jim zei Christine: ‘Ik dacht dat Casey wel naar buiten zou willen kijken, maar dat lijkt haar niet veel te interesseren. Bovendien zitten we bijna bij de achterkant van de vleugel, waardoor het uitzicht behoorlijk wordt belemmerd.’

Jim kende de reden niet voor het gevoel van opluchting dat zich meester van hem maakte, maar de laatste tijd was er veel dat hem onduidelijk was. ‘Geweldig. Bedankt, Christine.’

Toen hij een stap naar achteren deed om Christine Dubrovek te laten opstaan, zag hij de passagiere in de stoel achter haar. De arme vrouw had kennelijk een grote vliegangst. Ze hield een exemplaar van Vis à Vis voor haar gezicht in een poging aan iets anders te denken dan haar angst door wat te lezen, maar haar handen trilden zo hevig dat het tijdschrift voortdurend ritselde.

‘Waar zit jij?’ vroeg Christine.

‘Andere kant, zestiende rij. Kom mee, dan zal ik het je wijzen.’ Hij pakte haar weekendtas, terwijl Casey en zij wat spulletjes bij elkaar zochten. Toen nam hij hen mee naar zijn plaats. Casey liep rij zestien in, haar moeder volgde.

Voordat Jim ging zitten, dwong iets hem ertoe om te kijken naar de vrouw die ze in rij drieëntwintig hadden achtergelaten. Ze had het tijdschrift laten zakken. Ze hield hem in de gaten. Hij kende haar.

Holly Thorne.

Hij was stomverbaasd.

De journaliste besefte dat Jim haar had gezien. Ze bleef doodstil en met grote ogen zitten, als een hert dat is gevangen in het licht van de koplampen van een auto.

‘Steve?’

Hij keek naar Christine en zei: ‘Christine, wil je me even excuseren? Heel eventjes maar? Ik kom zo terug. Blijf hier op me wachten. Oké? Blijf hier op me wachten.’

Hij liep weer naar de rechterkant van het vliegtuig.

Zijn hart hamerde. Zijn keel was samengeknepen van angst. Maar hij wist niet waarom. Hij was niet bang van Holly Thorne. Hij wist meteen dat haar aanwezigheid geen toeval was, dat ze zijn geheim bij toeval had ontdekt en hem was gevolgd. Maar nu kon hem dat niets schelen. Het feit dat hij kon worden ontmaskerd joeg hem geen angst aan. Hij had er geen idee van waarom hij zich dan wel zoveel zorgen maakte, maar feit was dat hij steeds angstiger werd.

Terwijl hij terugliep door het pad, in de richting van de journaliste, kwam zij net overeind. Toen verscheen er een berustende uitdrukking op haar gezicht en ging ze weer zitten. Ze was inderdaad net zo aantrekkelijk om te zien als hij zich dat had herinnerd, hoewel de huid rond haar ogen iets aan de donkere kant was, alsof ze slaap tekort was gekomen.

Toen hij bij rij drieëntwintig was, zei hij: ‘Kom mee!’ en stak haar zijn hand toe.

Ze pakte die niet aan.

‘We moeten praten,’ zei hij.

‘Dat kunnen we hier doen.’

‘Nee, dat kunnen we niet.’

De stewardess die hem had gevraagd het pad niet te blokkeren, kwam weer dichterbij.

Toen Holly hem geen hand wilde geven, pakte hij haar arm vast en probeerde haar met zachte dwang te laten gaan staan, hopend dat ze hem er niet toe zou dwingen haar met geweld overeind te trekken. De stewardess dacht waarschijnlijk al dat hij de een of andere geperverteerde Svengali was, die de knapste vrouwen aan boord aan het verzamelen was om zich met een harem te kunnen omgeven. Gelukkig kwam de journaliste zonder verdere protesten overeind.

Hij nam haar mee naar een toilet. Dat was niet bezet, dus duwde hij haar naar binnen. Hij keek om in de verwachting dat de stewardess hem wel in de gaten zou houden, maar zij hield zich bezig met een andere passagier. Hij liep achter Holly aan het kleine hokje in en sloot de deur.

Ze ging in de hoek staan, zo ver mogelijk van hem vandaan, maar toch stonden ze nog vrijwel neus aan neus.

‘Ik ben niet bang van je,’ zei ze.

‘Prima, want daar heb je ook geen enkele reden toe.’

Het gedreun van de motoren was hier iets luider dan in de grote cabine en de stalen wanden van het toilet trilden.

‘Wat wil je van me?’ vroeg zij.

‘Je moet precies doen wat ik je zeg.’

Ze fronste haar wenkbrauwen. ‘Luister, ik …’

‘Je moet precies doen wat ik je zeg en verder je mond houden, want we hebben geen tijd voor een discussie,’ zei hij scherp en vroeg zich af waar hij het verdomme over had.

‘Ik weet alles af van jouw …’

‘Het kan me niet schelen wat je weet. Dat is nu niet belangrijk.’

Ze fronste haar wenkbrauwen. ‘Je trilt als een espenblad.’

Hij was niet alleen aan het trillen, maar ook aan het zweten. In het toilet was het behoorlijk koel, maar hij kon zweetdruppeltjes op zijn voorhoofd voelen. Een dun straaltje liep over zijn rechterslaap omlaag, langs zijn ooghoek.

Hij sprak snel. ‘Ik wil dat je voor in het toestel komt zitten, bij mij in de buurt. Er zijn daar nog een paar stoelen vrij.’

‘Maar ik …’

‘Je kunt niet op rij drieëntwintig blijven zitten. Dat kan niet!’ Ze was geen volgzaam type. Ze had een sterke eigen wil en was er niet aan gewend bevelen te krijgen.

‘Dat is mijn plaats. Rij drieëntwintig, stoel H. Je kunt me niet dwingen …’

Ongeduldig zei hij: ‘Als je daar weer gaat zitten, zal het je dood worden.’

Zij keek even verbaasd als hij zich voelde, wat behoorlijk verbaasd was. ‘Mijn dood worden? Hoe bedoel je dat?’

‘Ik weet het niet.’ Toen wist hij het opeens wel. Ongewenst. ‘Jezus, mijn god! We gaan crashen.’

‘Wat zeg je?’

‘Het vliegtuig gaat verongelukken.’ Nu racete zijn hart sneller dan de motoren die hen in de lucht hielden. ‘We zullen crashen.’

Hij zag aan de opeens angstige blik in haar ogen dat ze hem had begrepen. ‘Crashen?’

‘Ja.’

‘Wanneer?’

‘Dat weet ik niet. Spoedig. Bijna niemand van de mensen die verderop zitten dan rij twintig zal het overleven.’ Hij wist pas wat hij zou gaan zeggen toen hij het zei en terwijl hij naar zijn eigen woorden luisterde, joegen die hem doodsangst aan. ‘De mensen op de eerste negen rijen hebben betere overlevingskansen, maar zij zijn niet echt veilig. Je moet bij mij in de buurt komen zitten.’

Het vliegtuig trilde.

Holly verstijfde en keek angstig om zich heen, alsof ze verwachtte dat de muren van het toilet zouden instorten.

‘Turbulentie,’ zei hij. ‘We hebben nog … een paar minuten.’

Ze had kennelijk voldoende vertrouwen in hem om hem op zijn woord te geloven. Twijfels uitte ze niet. ‘Ik wil niet dood.’

Jim pakte dwingend haar schouders vast. ‘Daarom moet je bij mij in de buurt komen zitten. Geen van de mensen die hebben plaatsgenomen op rij tien tot en met rij twintig zal omkomen. Sommigen zullen al dan niet ernstig gewond raken, maar niemand van die groep zal de dood vinden en velen zullen dit ongedeerd overleven. Kom nu in godsnaam mee.’

Hij pakte de deurkruk.

‘Wacht. Je moet het tegen de piloot gaan zeggen.’

Hij schudde zijn hoofd. ‘Dat zou niets uitmaken.’

‘Misschien kan hij iets doen om zo’n ramp te voorkomen.’

‘Hij zou me niet geloven en zelfs wanneer hij dat wel deed … Ik weet niet wat ik tegen hem moet zeggen. We zullen neerstorten, maar waarom weet ik niet. Misschien een botsing midden in de lucht, misschien een structureel falen, misschien is er een bom aan boord. Ik weet het niet.’

‘Maar jij bent helderziend. Je moet meer details kunnen zien als je daar echt je best voor doet.’

‘Als jij gelooft dat ik een helderziende ben, weet je minder van me af dan je denkt.’

‘Je moet het proberen.’

‘Dametje, ik zou het als een gek proberen wanneer ik er iets wijzer van zou worden, maar dat zal niet het geval zijn.’

Haar gezicht drukte een mengeling van doodsangst en nieuwsgierigheid uit, die om de voorrang aan het strijden waren. ‘Als je geen helderziende bent, wat ben je dan wel?’

‘Een werktuig.’

‘Een werktuig?’

‘Iemand of iets gebruikt me.’

De dc-10 trilde weer. Ze bleven stokstijf staan, maar het toestel dook niet omlaag. De drie grote motoren bleven dreunend hun werk doen. Opnieuw alleen turbulentie.

Ze pakte zijn arm vast. ‘Je kunt al die mensen niet laten sterven!’

Zijn borstkas en maag verkrampten zich door de implicatie dat het op de een of andere manier zijn schuld zou zijn dat andere mensen aan boord de dood zouden vinden.

‘Ik ben hier om de vrouw en het meisje te redden en verder niemand,’ zei hij.

‘Dat is afschuwelijk.’

Hij maakte de deur open en zei: ‘Het staat mij evenmin aan als jou, maar zo staan de zaken ervoor.’

Ze liet zijn arm niet los, maar trok er nijdig aan. In haar groene ogen lag een gekwelde blik, waarschijnlijk omdat ze een beeld voor zich zag van lijken die overal op de grond lagen, te midden van de wrakstukken. ‘Je kunt al die mensen niet laten sterven,’ zei ze nogmaals en heel fel.

Ongeduldig reageerde hij: ‘Je komt met mij mee, of je zult sterven, net als de anderen.’

Hij liep het toilet uit en ze kwam achter hem aan, maar hij wist niet of ze met hem mee zou lopen naar zijn plaats. Hij hoopte dat met heel zijn hart. Hij kon echt niet verantwoordelijk worden gesteld voor alle andere mensen die zouden omkomen, omdat zij ook zouden zijn gestorven wanneer hij niet aan boord was gestapt; dat was hun lot en hij was niet hierheen gezonden om hun lot een andere wending te geven. Hij kon niet de hele wereld redden en hij moest zich verlaten op de wijsheid van de hogere macht die hem stuurde. Maar hij zou beslist wel verantwoordelijk zijn voor de dood van Holly Thorne, omdat zij nooit aan boord zou zijn geweest als hij haar, hoe onwetend dan ook, niet naar dit toestel had geleid.

Terwijl hij verder liep, keek hij haar buiten, naar de helderblauwe lucht. Hij kon zich de gapende leegte onder hen maar al te goed voorstellen en zijn maag draaide zich om.

Toen hij zijn stoel in rij zestien had bereikt, waagde hij het over zijn schouder te kijken. Hij voelde zich immens opgelucht toen hij Holly vlak achter zich zag.

Hij wees op een paar lege stoelen, recht achter die van hem en Christine.

Holly schudde haar hoofd. ‘Alleen als je naast me komt zitten. We moeten praten.’

Hij keek naar Christine en toen naar Holly. Hij was zich er gruwelijk van bewust dat de tijd verstreek als water dat door een afvoerpijp spoelt. Het afschuwelijke moment kwam steeds dichterbij. Hij wilde de journaliste optillen, in een stoel kwakken, haar veiligheidsgordel vastmaken en die op slot doen. Maar veiligheidsgordels hadden geen sloten.

Het lukte hem niet zijn grote frustratie verborgen te houden en hij zei tussen opeengeklemde kaken: ‘Ik hoor bij hen.’ Doelend op Christine en Casey Dubrovek.

Hij had zacht gepraat, net als Holly, maar andere passagiers begonnen naar hen te kijken.

Christine keek hem met gefronste wenkbrauwen aan, strekte haar hals om Holly te kunnen zien en zei: ‘Steve, is er iets aan de hand?’

‘Nee, alles is prima,’ loog hij.

Hij keek weer naar buiten. Blauwe lucht. Uitgestrekt. Leeg. Hoeveel kilometer van het toestel tot de aarde?

‘Je ziet er beroerd uit,’ zei Christine.

Hij besefte dat zijn gezicht nog steeds moest glimmen van het zweet. ‘Ik heb het alleen een beetje warm. Luister. Ik ben net een oude vriendin tegen het lijf gelopen. Wil je me vijf minuten de tijd met haar geven?’

Christine glimlachte. ‘Natuurlijk. Ik ben in gedachten nog steeds het lijstje van mogelijk geschikte kandidaten aan het nagaan.’

Even had hij er geen idee van waarover ze het had. Toen herinnerde hij zich dat hij haar had gevraagd voor hem als koppelaarster op te treden. ‘Geweldig. Ik kom zo weer terug en dan kunnen we praten.’

Hij duwde Holly rij zeventien in en nam zelf plaats op de stoel naast het gangpad.

Aan de andere kant van Holly zat een dikke grootmoeder in een bloemetjesjurk, met blauwgeverfd grijs haar dat strak gepermanent was. Ze was diep in slaap en snurkte zacht. Een bril met een goudkleurig montuur hing aan een kralenkettinkje om haar hals, rustte op haar ampele boezem die op en neer ging met elke regelmatige ademhaling.

Holly boog zich dicht naar hem toe en hield haar stem zo laag dat geen van de anderen haar kon horen. Ze sprak echter wel met de overtuigingskracht van een hartstochtelijke politieke redenaar. ‘Je kunt al die mensen niet laten sterven.’

‘Daar hebben we het al eerder over gehad,’ reageerde hij al even zacht.

‘Jij bent verantwoordelijk voor hen.’

‘Ik ben alleen!’

‘Maar je bent wel een heel speciale man.’

‘Ik ben God niet.’

‘Je moet met de piloot gaan praten.’

‘Jezus, wat kun jij vasthoudend zijn!’

‘Waarschuw de piloot,’ fluisterde ze.

‘Hij zal me niet geloven.’

‘Dan moet je de passagiers waarschuwen.’

‘Er zijn in dit deel niet voldoende lege plaatsen om iedereen te kunnen herbergen.’

Ze was razend op hem, met een ingehouden maar zo intense woede dat hij haar moest blijven aankijken en haar woorden niet kon negeren. Ze legde een hand op zijn arm en hield die zo stevig vast dat het pijn deed. ‘Verdomme! Misschien zouden ze iets kunnen doen om hun levens te redden.’

‘Ik zou alleen paniek veroorzaken.’

‘Als je meer mensen zou kunnen redden maar dat niet doet, is dat moord,’ fluisterde ze indringend en met van woede vlammende ogen.

Die beschuldiging trof hem hard, als een hamerslag tegen zijn borstkas. Even snakte hij naar adem. Toen hij weer het woord nam, brak zijn stem herhaalde malen. ‘Ik haat de dood, het sterven van mensen. Ik haat die echt. Ik wil mensen redden, een einde maken aan al het lijden, aan de kant van het leven staan. Maar ik kan niet meer doen dan ik doe.’

‘Moord,’ herhaalde ze.

Wat ze hem aandeed, was krankzinnig. Hij kon de verantwoordelijkheid die ze op zijn schouders wilde leggen, niet dragen. Als hij de Dubroveks kon redden, zou hij twee wonderen hebben verricht: een moeder en kind die het vroege graf bespaard was gebleven dat hun lot had kunnen worden. Maar Holly Thorne wist niet waartoe hij wel of niet in staat was en zij nam geen genoegen met twee wonderen. Ze wilde er drie, vier, vijf, tien, honderd. Hij had het gevoel dat er een ontzettend zware last op hem drukte, het volle gewicht van dat ellendige, grote vliegtuig, dat hem dreigde te verpletteren. Het was niet juist dat ze hem er de schuld van gaf; het was niet eerlijk. Als ze er iemand de schuld van wilde geven, moest ze haar beschuldigingen richten aan het adres van God, die op zulke mysterieuze wijzen werkzaam was dat Hij had bepaald dat dit vliegtuig zou neerstorten.

‘Moord.’ Ze drukte haar nagels nog harder in zijn arm.

Hij voelde haar woede uitstralen, als de hitte van de zon die door een metalen oppervlak wordt weerkaatst. Weerkaatst. Opeens besefte hij dat dat beeld te toepasselijk was om iets anders te kunnen zijn dan Freudiaans. Haar woede wegens zijn gebrek aan bereidheid om iedereen aan boord te redden, was even groot als zijn eigen woede over zijn onvermogen dat te doen. Haar woede was een weerkaatsing, een afspiegeling van de zijne.

‘Moord,’ herhaalde ze, zich kennelijk bewust van het diepgaande effect dat die beschuldiging op hem had.

Hij keek in haar mooie ogen en wilde haar slaan, haar midden in haar gezicht een dreun geven, haar met al zijn kracht in elkaar rammen, haar bewusteloos meppen, zodat ze zijn eigen gedachten niet onder woorden zou brengen. Ze had een te goed opmerkingsvermogen. Hij haatte haar omdat ze gelijk had.

In plaats van haar te slaan, stond hij op.

‘Waar ga je heen?’ vroeg ze op hoge toon.

‘Ik ga praten met een stewardess.’

‘Waarover?’

‘Jij hebt gewonnen. Oké?’

Jim liep naar het achterste deel van het vliegtuig, keek naar de mensen die hij passeerde en voelde de koude rillingen over zijn rug lopen door het besef dat velen van hen spoedig dood zouden zijn. Naarmate zijn wanhoop dieper werd, nam zijn verbeeldingskracht toe en zag hij schedels onder hun huid, beelden van botten die door het vlees heen glansden, want zij waren de levende doden. Hij werd misselijk van angst, niet omwille van zichzelf, maar omwille van hen.

Het vliegtuig trilde en schommelde, alsof het over een groot gat in een wegdek was gereden. Hij pakte een stoelleuning vast om zijn evenwicht niet te verliezen. Maar dit was de grote klap nog niet.

De stewardessen en stewards waren in de pantry bezig met het bereiden van de lunches. Sommigen van hen waren ergens in de twintig, anderen moesten de vijftig al zijn gepasseerd.

Jim liep op de oudste af, die volgens het naamkaartje Evelyn heette.

‘Ik moet met de piloot spreken,’ zei hij zacht, hoewel de eerste passagiers een behoorlijk eind verder naar voren zaten.

Als dat verzoek Evelyn al verbaasde, liet ze daar niets van merken. Ze glimlachte zoals haar was geleerd te glimlachen. ‘Het spijt me, meneer, maar dat is onmogelijk. Ik weet niet wat uw probleem is, maar ik ben er zeker van dat ik u kan helpen.’

‘Luister. Ik was op het toilet en toen heb ik iets gehoord. Een abnormaal geluid,’ loog hij. ‘Niet het normale geluid van een vliegtuigmotor.’

Haar glimlach werd iets breder maar minder gemeend en ze stapte over op de cursus hoe-stel-je-een-zenuwachtige-passagier-gerust. ‘Tijdens een vlucht is het heel normaal dat de motoren soms een ander geluid maken, bijvoorbeeld wanneer de piloot de snelheid verandert of …’

‘Dat weet ik.’ Hij deed zijn best te klinken als een redelijke man naar wie ze behoorde te luisteren. ‘Ik heb vaak gevlogen. Dit was iets anders.’ Hij loog verder. ‘Ik ken vliegtuigmotoren, want ik werk bij McDonnell Douglas. Wij hebben de dc-10 ontworpen en gebouwd. Ik kén dit toestel en wat ik op het toilet heb gehoord, is niet goed.’

Haar glimlach verdween, waarschijnlijk niet omdat ze zijn waarschuwing serieus begon te nemen, maar alleen omdat ze meende dat hij een inventievere figuur met vliegangst was dan de meeste mensen die halverwege een vlucht in paniek raakten.

Het andere cabinepersoneel was opgehouden met de voorbereidingen voor de lunch en staarde hem aan, zich ongetwijfeld afvragend of hij een probleem zou worden.

Evelyn zei voorzichtig: ‘Alles functioneert echt goed. Afgezien van enige turbulentie …’

‘Het gaat om de staartmotor,’ zei hij. Dat was geen leugen. Hij kreeg een openbaring en liet de onbekende bron van die openbaring via hem spreken. ‘De ventilator is bezig het te begeven. Als de bladen afbreken hoeft dat op zich nog geen ramp te zijn, maar als het hele omhulsel het begeeft, kan er god weet wat gebeuren.’

Omdat hij zijn angst zo gedetailleerd onder woorden kon brengen, leek hij niet langer een zenuwachtige passagier met vliegangst, waardoor al het cabinepersoneel hem nu aanstaarde, zo niet met respect dan toch in elk geval wel nadenkend.

‘Alles is in orde,’ zei Evelyn als een uit haar hoofd geleerd lesje. ‘Maar zelfs wanneer een motor uitvalt, houden we er nog twee over.’

Het wond Jim op dat de hogere macht die hem stuurde, kennelijk had besloten hem te geven wat hij nodig had om deze mensen te overtuigen. Misschien kón er inderdaad wel iets worden gedaan om alle mensen aan boord te redden.

Hij deed zijn uiterste best rustig en indrukwekkend te blijven en zei: ‘Die motor heeft een stuwdruk van veertigduizend pond. Hij is een waar monster en als hij explodeert, zou er net zo goed een bom kunnen ontploffen. Er kunnen dan gaten ontstaan in de staart, waardoor het richtingsroer en het hoogteroer niet meer zullen functioneren … Het kan zijn dat de gehele staart afbreekt.’

Een van de mensen van het cabinepersoneel zei: ‘Misschien moet iemand dit toch maar even tegen captain Delbaugh gaan zeggen.’ Evelyn tekende daar niet direct bezwaar tegen aan.

‘Ik ken deze motoren,’ zei Jim. ‘Ik kan het hem uitleggen. U hoeft me niet mee te nemen naar de cockpit. Het is al voldoende wanneer ik hem over de intercom kan spreken.’

‘McDonnell Douglas?’ vroeg Evelyn.

‘Ja. Ik heb daar twaalf jaar als ingenieur gewerkt,’ loog hij.

Ze twijfelde nu duidelijk sterk aan de standaardreactie die ze tijdens haar opleiding had geleerd te geven. Ze was bijna overtuigd. Met snel toenemende hoop zei Jim: ‘Uw captain moet motor nummer twee uitschakelen. Als hij dat doet en dan verder vliegt met één en drie, zullen we dit allemaal overleven.’

Evelyn keek naar haar collega’s. Een paar hunner knikten. ‘Ik neem aan dat het geen kwaad kan wanneer …’

‘Doet u het alstublieft snel,’ zei Jim dringend. ‘Misschien hebben we niet veel tijd meer.’

Hij liep achter Evelyn aan naar voren.

Het toestel schudde door een explosie.

Evelyn werd hard op de grond gesmeten. Jim schoot naar voren en moest een rugleuning vastpakken om niet boven op de vrouw te vallen. Hij viel naar opzij, tegen een passagier aan, en toen op de grond. Op dat moment begon het toestel hevig te trillen. Hij hoorde achter hem dienbladen op de grond vallen. Mensen slaakten kreten van verbazing en schrik. Terwijl hij probeerde overeind te krabbelen, dook de neus van het vliegtuig omlaag en begonnen ze hoogte te verliezen.

Holly kwam overeind uit haar stoel op rij zeventien en ging naast Christine Dubrovek zitten. Ze stelde zich voor als een vriendin van Steve Harkman en werd bijna uit haar stoel gesmeten toen een misselijkmakende schokgolf door het toestel pompte. Een fractie van een seconde later werd die gevolgd door een harde plof, alsof ze door iets waren geraakt.

‘Mamma!’ Casey had haar veiligheidsgordel om, hoewel het lampje daarvoor niet was gaan branden. Ze schoot niet naar voren, maar de plaatjesboeken die op haar schoot hadden gelegen, vielen op de grond. Haar ogen waren groot van angst.

Het vliegtuig begon hoogte te verliezen.

‘Mamma?’

‘Het is in orde,’ zei Christine, die duidelijk haar best deed haar eigen angst voor haar dochter verborgen te houden. ‘Alleen turbulentie. Een luchtzak.’

Ze verloren heel snel hoogte.

‘Jullie zal niets gebeuren,’ zei Holly, die zich voorlangs Christine boog, om er zeker van te kunnen zijn dat het meisje haar eveneens kon horen. ‘Jullie zal niets overkomen wanneer jullie hier blijven zitten, je niet beweegt, gewoon in je stoel blijft zitten.’

Razendsnel naar beneden … duizend voet … tweeduizend … Holly maakte bliksemsnel haar eigen veiligheidsgordel vast.

… drieduizend … vierduizend …

De passagiers werden overspoeld door een golf van doodsangst en paniek. Maar die werd al snel gevolgd door een ademloze stilte. Iedereen hield de armleuningen van de stoelen heel stevig vast en wachtte af of het toestel op tijd weer in balans zou komen of in een nog scherpere hoek verder omlaag zou duiken.

Tot Holly’s verbazing kwam de neus langzaam omhoog. Iedereen loosde tegelijkertijd een zucht van opluchting en er werd her en der geapplaudisseerd.

Holly draaide zich om en keek Christine en Casey grinnikend aan. ‘Alles zal in orde komen. We zullen dit allemaal overleven.’

De stem van de captain klonk over de luidsprekers en hij deelde mee dat een van de motoren was uitgevallen. Ze konden probleemloos verder vliegen met de twee andere motoren, zei hij geruststellend, hoewel hij daar wel aan toevoegde dat ze waarschijnlijk zouden uitwijken naar een geschikt vliegveld dat wat dichterbij was dan O’Hare, gewoon om het zekere voor het onzekere te nemen. Hij klonk rustig en vol zelfvertrouwen en hij bedankte de passagiers voor hun geduld.

Even later ging Jim Ironheart op zijn hurken naast Holly zitten. Bij zijn mondhoek glansde een bloedvlekje.

Ze was zo blij dat ze hem wel had kunnen omhelzen, maar ze zei slechts: ‘Het is je gelukt. Je hebt op de een of andere manier iets kunnen veranderen.’

Hij keek grimmig. ‘Nee.’ Hij boog zich dicht naar haar toe, tot zijn gezicht het hare bijna raakte, zodat ze net als eerder konden fluisteren, hoewel Holly meende dat Christine Dubrovek er wel iets van zou kunnen verstaan. ‘Het is te laat,’ zei hij.

Holly had het idee dat ze een keiharde stomp in haar maag had gekregen. ‘We vliegen nu toch weer recht?’

‘Delen van de geëxplodeerde motor hebben gaten geslagen in de staart. Daardoor zijn de meeste hydraulische verbindingen doorgesneden. In andere zijn gaten ontstaan. Spoedig zullen ze het toestel niet meer kunnen besturen.’

Haar angst was aanvankelijk verdwenen. Nu kwam die terug, als ijskristallen die zich op het grijze oppervlak van een vijver in de winter vormden en aaneensloten.

Ze zouden neerstorten.

‘Jij weet precies wat er is gebeurd. Je zou bij de captain moeten zijn en niet hier,’ zei ze.

‘Het is voorbij. Ik was te laat.’

‘Nee. Nooit …’

‘Ik kan nu niets meer doen.’

‘Maar …’

‘Meneer, wilt u alstublieft teruggaan naar uw plaats?’ zei een steward die er geschrokken uitzag, maar wel kalm klonk.

‘Dat zal ik doen,’ zei Jim. Hij pakte eerst Holly’s hand vast en kneep erin. ‘Niet bang zijn.’ Hij keek langs haar heen naar Christine, en toen naar Casey. ‘Jullie zal niets gebeuren.’

Hij liep terug naar rij zeventien, naar de stoel recht achter Holly.

Ze vond het heel vervelend dat ze hem niet meer kon zien. Haar zelfvertrouwen leek toe te nemen als ze hem wel kon zien.

Zesentwintig jaar lang had Sleighton Delbaugh zijn brood verdiend in de cockpits van vliegtuigen van commerciële luchtvaartmaatschappijen, de laatste achttien jaar als captain. Hij was met een indrukwekkende reeks problemen geconfronteerd en had die succesvol opgelost. Enige daarvan waren ernstig genoeg geweest om een crisis te kunnen worden genoemd. Verder had hij veel baat gehad bij het feit dat United zijn piloten regelmatig en heel rigoureus bijschoolde en testte. Hij had het gevoel voorbereid te zijn op alles wat in een vliegtuig kon gebeuren, maar hij merkte dat het hem moeite kostte te geloven wat er nu met vlucht 246 daadwerkelijk was gebeurd.

Nadat motor nummer twee was uitgevallen, had het toestel hoogte verloren zonder dat dat zijn bedoeling was geweest en was het ook even onbestuurbaar gebleken. Maar ze hadden de vlieghoogte kunnen corrigeren, al was dat hoogteverlies van elfduizend voet dan eigenlijk ook het kleinste probleem waarmee ze werden geconfronteerd.

‘We wijken af naar rechts,’ zei Bob Anilov. Hij was Delbaughs tweede piloot, drieënveertig jaar oud en een uitstekende vlieger. ‘Nog steeds. Slay, de kist wordt weer onbestuurbaar.’

‘Het hydraulische systeem werkt voor een gedeelte niet,’ zei Chris Lodden, hun boordwerktuigkundige. Hij was de jongste van de drie en een favoriet van vrijwel alle stewardessen die met hem vlogen. Gedeeltelijk omdat hij er aantrekkelijk uitzag, als een jongen die zo van een boerderij was geplukt, maar voornamelijk omdat hij een beetje verlegen was, waardoor hij immens verschilde van de zelfverzekerde kerels die normaalgesproken de cockpit bemanden. Chris zat achter Anilov.

‘We draaien nog scherper naar rechts,’ zei Anilov.

Delbaugh probeerde al druk tegenmaatregelen te nemen. ‘Verdomme!’

‘Geen respons,’ zei Anilov.

‘Er moet iets ergers aan de hand zijn,’ zei Chris Lodden, die tegen zijn panelen tikte en instrumenten bijstelde alsof hij niet kon geloven wat die hem vertelden. ‘Hoe is dit mogelijk?’

De dc-10 had drie hydraulische systemen, een uiterst zorgvuldig geconstrueerde back-up. Ze konden niet alles kwijt zijn, maar toch leek dat het geval te zijn.

Pete Yankowski – een kalende instructeur met een rode snor die was verbonden aan het opleidingscentrum van de luchtvaartmaatschappij in Denver – vloog mee in verband met een bezoek dat hij aan zijn broer in Chicago wilde brengen. Hij zat recht achter Delbaugh, in de stoel die voor een observerend bemanningslid was gereserveerd, en keek letterlijk over de schouder van de captain mee. ‘Ik ga naar de staart kijken om de schade vast te stellen,’ zei hij.

Toen Yankowski vertrok, zei Lodden: ‘We kunnen alleen nog iets doen aan het vermogen van de motoren.’

Daar was Delbaugh al mee bezig. Hij gaf de rechtermotor minder vermogen en de linker meer, om hen uit de ongewenste draai te halen. Wanneer ze te ver naar links begonnen te draaien, zou hij de rechtermotor weer wat meer vermogen moeten geven.

Met de hulp van de boordwerktuigkundige stelde Delbaugh vast dat hoogteroeren in en op de staart niet meer functioneerden. Hetzelfde gold voor de rolroeren in en op de vleugels. En voor de flaps en spoilers.

De dc-10 mat van vleugeltip tot vleugeltip meer dan zevenenveertig meter. De romp was ruim vijftig meter lang. Het was meer dan een gewoon vliegtuig. Het was letterlijk een schip dat langs de hemel zeilde en de enige manier waarop ze het nu nog onder controle konden houden, was met behulp van de twee General Electric/Pratt & Whitney-motoren. Wat weinig beter was dan een chauffeur die een onbestuurbaar geworden auto in de hand probeert te houden door eerst de ene kant op te leunen en dan de andere, in de wanhopige hoop de koers ervan te beïnvloeden door het verplaatsen van zijn eigen gewicht.

Er waren een paar minuten verstreken sinds het exploderen van de staartmotor en ze waren nog altijd in de lucht.

Holly geloofde in een god, niet als gevolg van de een of andere levensveranderende geestelijke ervaring, maar vooral omdat het alternatief – niet geloven – te grimmig was. Hoewel ze van huis uit methodistisch was en een tijdje met het idee had gespeeld zich tot het katholicisme te bekeren, had ze nooit besloten aan welk soort god zij de voorkeur gaf – een van de grijs-gekostumeerde protestantse varianten, de gepassioneerdere katholieke godheid of iets totaal anders. In haar dagelijkse leven wendde ze zich niet tot de hemel met het verzoek om hulp bij problemen en ze bad alleen voor het eten wanneer ze bij haar ouders in Philadelphia op bezoek was. Ze zou zich een hypocriet hebben gevoeld wanneer ze nu wel was gaan bidden, maar toch hoopte ze dat god in een genadige stemming was en de dc-10 in de gaten hield, of die god nu een Hij of een Zij was, los van Zijn of Haar voorkeur ten aanzien van gelovigen.

Christine was met Casey een van de plaatjesboeken aan het bekijken en voegde haar eigen amusante commentaar toe aan de avonturen van de dierlijke hoofdfiguren, waarbij ze probeerde haar dochter af te leiden van de herinnering aan de doffe explosie en de daarop volgende duikvlucht. Ze concentreerde zich zo sterk op het kind dat ze daardoor haar eigen gevoelens blootgaf. Ze was bang en wist dat het ergste nog niet voorbij was.

Naarmate de minuten verstreken, kreeg Holly steeds sterker de neiging te ontkennen dat dit alles werkelijk gebeurde, was ze steeds minder bereid te accepteren wat Jim Ironheart haar had verteld. Ze twijfelde er niet aan dat zij het zou overleven, en hij, en de Dubroveks. Hij had bewezen uitzonderlijk succesvol te zijn wanneer hij de strijd met het lot aanbond. Verder was ze er redelijk zeker van dat hun levens veilig waren daar voorin de economy class, zoals hij al had verklaard. Wat ze wilde ontkennen, wat ze móest ontkennen, was dat zoveel anderen in dit toestel wel zouden sterven. Het was onverdraaglijk te bedenken dat de jongeren en de ouderen, mannen en vrouwen, onschuldigen en schuldigen, mensen met en zonder moreel, aardige en gemene lieden, zouden sterven tijdens eenzelfde gebeurtenis, ergens tegen een rots aangesmeten zouden worden, of op een veld vol bloemen terecht zouden komen dat door de brandstof van het vliegtuig in de fik werd gezet, waarbij diegenen die hun leven waardig en met respect voor anderen hadden geleefd, geen gunsten zouden worden verleend.

Boven Iowa werd de verbinding van vlucht 246 met Minneapolis Center verbroken (de verkeerstoren die na Denver Center de jurisdictie in de lucht had) en kon men aan boord alleen contact opnemen met Chicago Center. Omdat captain Delbaugh de hydraulische systemen niet kon herstellen, verzocht hij United en Chicago toestemming om niet op O’Hare te landen, maar op het dichtstbijzijnde grote vliegveld: Dubuque, Iowa. Hij droeg het toestel over aan Anilov, zodat Chris Lodden en hij zich konden concentreren op het vinden van een manier om deze crisis te doorstaan. In eerste instantie belde Delbaugh met System Aircraft Maintenance op het internationale vliegveld van San Francisco. sam was de centrale onderhoudsbasis van United, een immens complex met een staf van meer dan tienduizend mensen.

‘We hebben hier een probleem,’ zei Delbaugh rustig. ‘Het hydraulische systeem werkt totaal niet meer. We kunnen nog een tijdje in de lucht blijven, maar manoeuvreren is onmogelijk.’ Bij sam waren behalve de eigen mensen van United ook vierentwintig uur per etmaal experts aanwezig van fabrikanten van alle modellen vliegtuigen die door de luchtvaartmaatschappij op dat moment werden gevlogen. Onder hen bevonden zich een man van General Electric, waar de cf-6 motoren waren gefabriceerd, en iemand van McDonnell Douglas, waar de dc-10 was ontworpen en in productie genomen. Handboeken en een indrukwekkende hoeveelheid computergegevens over elk type vliegtuig waren voor de staf van sam beschikbaar, naast een bijzonder uitvoerig dossier over de onderhoudsbeurten van elk toestel van de vloot van United. Ze konden Delbaugh en Lodden meedelen welke mechanische problemen hun vliegtuig ooit had gehad, wat er precies tijdens de meest recente onderhoudsbeurt aan was gedaan en zelfs wanneer schade aan de bekleding in het toestel was hersteld – vrijwel alles, behalve hoeveel muntjes uit de zakken van de passagiers het laatste jaar op de stoelen terecht waren gekomen en daar waren achtergelaten.

Delbaugh hoopte dat ze hem ook konden vertellen hoe hij verdomme een toestel kon vliegen dat zo groot was als een flatgebouw zonder de hulp van hoogteroeren, richtingsroeren, rolroeren en andere instrumenten die hem in staat stelden te manoeuvreren. Zelfs de beste trainingsprogramma’s gingen ervan uit dat een piloot minstens enige controle over zijn toestel zou hebben wanneer zich iets catastrofaals voordeed, dank zij de vele ingebouwde back-ups. In eerste instantie kostte het de mensen van sam moeite te geloven dat het volledig hydraulisch systeem was uitgevallen en gingen ze van de veronderstelling uit dat slechts een deel ervan niet meer functioneerde. Hij moest tegen hen snauwen om duidelijk te maken wat er aan de hand was, iets dat hij diep betreurde, omdat hij niet alleen de traditie van rustig, professioneel gedrag in stand wilde houden die was opgebouwd door piloten die voor hem onder moeilijke omstandigheden hadden moeten opereren, maar ook omdat hij zelf behoorlijk schrok van zijn boze stem en het daarna moeilijker vond zichzelf wijs te blijven maken dat hij zich even kalm voelde als hij voorwendde te zijn.

Pete Yankowski, de vlieginstructeur uit Denver, kwam terug en meldde dat hij door een raam een gat van ruim veertig centimeter in het horizontale deel van de staart had gezien. ‘Er zal nog wel meer schade zijn, die ik niet heb kunnen zien. Ik denk dat kartetsen het achterste deel achter het waterdichte schot hebben gescheurd, waar alle hydraulische systemen doorheen gaan. We mogen blij zijn dat de druk niet is weggevallen.’

Delbaugh ergerde zich aan de darmkrampen die hij van angst kreeg en was zich er maar al te zeer van bewust dat tweehonderddrieënvijftig passagiers en tien andere bemanningsleden erop rekenden dat hij hen levend en wel op de grond zou zetten. Hij gaf de informatie van Yankowski door aan sam. Toen vroeg hij om hulp bij het bepalen hoe hij het zwaar beschadigde toestel moest vliegen. Het verbaasde hem niet dat de experts in San Francisco na haastig overleg niet met aanbevelingen konden komen. Hij vroeg hun het onmogelijke te doen: hem vertellen hoe hij deze kolos de baas moest blijven met niets anders tot zijn beschikking dan de knuppels. Hetzelfde oneerlijke verzoek dat hem door God werd gedaan.

Hij bleef ook contact houden met het kantoor van United, dat elk toestel dat in de lucht was, altijd in de gaten hield. Verder was er ook nog een verbinding tot stand gebracht met het hoofdkantoor van United in de buurt van het vliegveld O’Hare in Chicago. Heel wat geïnteresseerde en bezorgde mensen hadden radiocontact met Delbaugh, maar zij konden evenmin als de experts in San Francisco met zinnige suggesties komen.

Delbaugh zei tegen Yankowski: ‘Vraag Evelyn die man van McDonnell Douglas te halen over wie ze ons heeft verteld. Zorg dat hij zo snel mogelijk naar de cockpit komt.’

Toen Pete weer wegging en Anilov tevergeefs pogingen in het werk stelde het toestel op zijn minst enigermate te laten reageren op de knuppels, zei Delbaugh tegen een van de mensen van sam dat ze een ingenieur van McDonnell Douglas aan boord hadden. ‘Hij heeft ons vlak voordat de staartmotor explodeerde, meegedeeld dat daar iets mee aan de hand was. Ik denk dat hij het aan het geluid heeft kunnen horen. We zullen hem hierheen halen, om te kijken of hij kan helpen.’

Bij sam pakte de expert van General Electric de microfoon. ‘Hoe bedoel je dat hij het aan het geluid heeft kunnen horen? Hoe is dat mogelijk? Hoe klonk dat geluid dan?’

‘Dat weet ik niet,’ antwoordde Delbaugh. ‘Wij hebben geen ongewone geluiden gehoord, evenmin als geluidsniveauveranderingen, en hetzelfde geldt voor het cabinepersoneel.’

‘Dat klinkt onzinnig.’

De specialist van McDonnell Douglas reageerde al even stomverbaasd. ‘Hoe heet die vent?’

‘Dat zullen we hem vragen. Op dit moment ken ik alleen zijn voornaam, en die luidt Jim,’ zei Sleighton Delbaugh.

Toen de captain de passagiers meedeelde dat ze wegens mechanische problemen in Dubuque zouden landen, zag Jim Evelyn zijn kant op komen, wankelend, omdat het toestel nu niet meer echt in balans was. Hij wenste dat zij hem niet zou vragen wat ze hem moest vragen.

‘… en het kan een beetje moeizaam gaan,’ zei de captain tot slot. Terwijl de piloten bij de ene motor gas terugnamen en de andere verder opvoerden, wiebelden de vleugels en leek het vliegtuig wel een op zee deinend schip. Elke keer wanneer dat gebeurde, werd er snel gecorrigeerd, maar tussen die wanhopige koerscorrecties door werden ze af en toe met turbulentie geconfronteerd en die kon de dc-10 niet zo rustig doorstaan als het geval was geweest toen ze net uit Los Angeles waren vertrokken.

‘Captain Delbaugh verzoekt u dringend naar de cockpit te komen,’ zei Evelyn toen ze naast hem stond zacht en glimlachend, alsof het een uitnodiging was voor een lekkere lunch.

Hij wilde weigeren. Hij was er niet helemaal zeker van dat Christine en Casey – of Holly – zonder hem aan hun zijde de crash en de eerste periode daarna levend zouden kunnen doorstaan. Hij wist dat op het moment dat het toestel de grond raakte, een groot deel van de romp zou afbreken, achter de eersteklas, en dat dat deel minder zwaar zou worden beschadigd dan het voorste en het achterste deel van het toestel. Voordat hij tussenbeide was gekomen ten aanzien van het lot van vlucht 246, waren alle passagiers die op die favoriete stoelen hadden plaatsgenomen, voorbestemd geweest de ramp te overleven met weinig verwondingen of volkomen ongedeerd. Hij was er zeker van dat diegenen die waren voorbestemd in leven te blijven ook zouden blijven leven, maar hij was er niet zeker van dat het lot van de Dubroveks een andere wending zou krijgen wanneer hij hen alleen liet plaatsnemen in het middelste deel van het vliegtuig dat het minst gevaar liep. Misschien zou hij er na de crash moeten zijn, om hen uit het brandende wrak weg te halen, iets dat hij niet zou kunnen doen wanneer hij in de cockpit was.

Bovendien had hij er geen idee van of de bemanning van de cockpit het zou overleven. Als hij op het moment van de klap bij hen was …

Toch ging hij met Evelyn mee. Hij had geen keus, in elk geval niet meer nadat Holly was blijven volhouden dat hij misschien meer kon doen dan het redden van deze ene vrouw en het ene kind, het lot op een grotere schaal een andere wending zou kunnen geven. Hij herinnerde zich nog maar al te duidelijk de stervende man in de Mojavewoestijn en de drie onschuldige mensen die in die winkel in Atlanta de afgelopen maand mei de dood hadden gevonden. Mensen die samen met de anderen hadden kunnen worden gered als het hem gegeven was geweest op tijd te arriveren om hen te redden.

Toen hij langs rij zestien liep, keek hij naar de Dubroveks, die over een plaatjesboek gebogen zaten, en toen kruiste zijn blik die van Holly. Haar angst was voelbaar.

Jim liep verder achter Evelyn aan naar voren en was zich ervan bewust dat andere passagiers hem onderzoekend opnamen. Hij was een van de hunnen, had een bijzondere status gekregen door de situatie waarmee ze waren geconfronteerd en waarvan ze begonnen te vermoeden dat die ernstiger was dan hun was meegedeeld. Ze vroegen zich duidelijk af welke speciale kennis zijn aanwezigheid in de cockpit gewenst maakte. Als ze dat eens wisten! Het vliegtuig schommelde opnieuw.

Jim nam een handigheidje van Evelyn over. Ze probeerde de bewegingen van het toestel voor te zijn door de tegenovergestelde kant op te leunen en zo haar zwaartepunt te verplaatsen om haar evenwicht niet te verliezen.

Een paar passagiers waren discreet aan het overgeven. Vele anderen deden dat niet, maar zagen wel groen.

Toen Jim de cockpit vol instrumenten inliep, schrok hij erg van wat hij zag. De boordwerktuigkundige bladerde een handboek door, met een wanhopige gezichtsuitdrukking. De twee piloten, Delbaugh en Anilov, vochten met de instrumenten en probeerden het naar rechts trekkende toestel weer op koers te krijgen. Om die twee in staat te stellen zich daarop te concentreren, zat een roodharige, kalende man op zijn knieën tussen de twee piloten in. Hij bediende de knuppels conform de aanwijzingen die hem door de captain werden gegeven.

‘We verliezen weer hoogte,’ zei Anilov.

‘Niet veel,’ antwoordde Delbaugh. Delbaugh was zich ervan bewust dat iemand de cockpit in was gekomen en keek over zijn schouder even naar Jim. Als Jim de captain was geweest, zou hij als een otter hebben gezweet, maar op Delbaughs gezicht zag hij slechts een dun laagje transpiratie, alsof iemand hem met een plantespuit had besproeid. Zijn stem klonk rustig. ‘U bent de man die we zochten?’

‘Ja,’ zei Jim.

Delbaugh keek weer naar voren. ‘We komen in balans,’ zei hij tegen Anilov en de tweede piloot knikte. Delbaugh gaf aan de man die op zijn knieën zat een bevel, dat direct werd opgevolgd. Toen zei de captain tegen Jim, zonder hem aan te kijken: ‘U wist dat dit zou gaan gebeuren?’

‘Ja.’

‘Wat kunt u me verder nog vertellen?’

Jim zette zich schrap toen het toestel weer begon te schommelen en zei: ‘Het hydraulische systeem is volledig uitgevallen.’

‘Ik doel op iets dat ik niet weet,’ reageerde Delbaugh met koel sarcasme. Hij zou alle recht hebben gehad die opmerking snauwend te maken, maar de man had zichzelf bewonderenswaardig onder controle. Toen sprak hij over de radio met de verkeerstoren van Dubuque, die hem nieuwe instructies doorgaf.

Jim besefte onder het luisteren dat de verkeerstoren vlucht 246 naar binnen zou praten via een reeks draaien van 360 graden, in de hoop dat het toestel zo recht op een van de landingsbanen kon aanvliegen. Omdat de piloten het toestel in feite niet meer onder controle hadden, konden ze zelf niet recht aanvliegen. Het toestel bleef de neiging houden naar rechts af te wijken en daar wilde men nu kennelijk gebruik van maken voor de uitvoering van een adembenemend plan dat tot doel had het toestel de schuur te laten vinden als een koppige stier die zich vast heeft voorgenomen op eigen houtje de weg naar huis te bepalen. Wanneer elke draai zorgvuldig werd gepland en men daarbij ook heel nauwkeurig berekende hoe ver het toestel moest dalen, zou vlucht 246 op een gegeven moment recht op een landingsbaan kunnen aanvliegen.

Crash over vijf minuten.

Jim schrok hevig en had de woorden bijna hardop uitgesproken. In plaats daarvan zei hij, zodra de captain het gesprek met de verkeerstoren had beëindigd: ‘Werkt het landingsgestel nog?’

‘Is uitgezet en vergrendeld,’ bevestigde Delbaugh.

‘Dan redden we het misschien wel.’

‘We zúllen het redden,’ zei Delbaugh, ‘tenzij ons nog een andere verrassing te wachten staat.’

‘Dat is ook zo,’ zei Jim.

De captain keek hem bezorgd aan. ‘Welke dan?’

Crash over vier minuten.

‘In de eerste plaats zult u bij het aanvliegen worden geconfronteerd met een plotselinge windhoos. Die zal schuin op het toestel af komen, zodat het er niet door tegen de grond zal worden gesmakt. Maar u zult er wel een paar moeilijke momenten door krijgen. Het zal net zoiets zijn als over een wasbord vliegen.’

‘Waar heeft u het over?’ vroeg Anilov.

‘Als u uiteindelijk op de landingsbaan af gaat en er nog een paar honderd voet vandaan bent, zult u er nog altijd niet recht op aanvliegen. Toch moet u het proberen, want u heeft geen keus,’ zei Jim, die opnieuw de alwetende hogere macht via hem liet spreken.

‘Hoe kunt u dat weten?’ vroeg de boordwerktuigkundige.

Jim negeerde de vraag en ging snel door. ‘Het toestel zal opeens naar rechts duiken en de vleugel zal de grond raken. U zult als een wagenrad de landingsbaan over schuiven, ervan af raken en in een veld terechtkomen. Dit hele verdomde toestel zal uiteen vallen en in brand vliegen.’

De roodharige man in burgerkleding keek vol ongeloof om naar Jim. ‘Wat is dat nu voor geouwehoer? Wie denk je verdomme wel dat je bent?’

‘Hij wist al dat motor nummer twee zou exploderen voordat dat daadwerkelijk gebeurde,’ zei Delbaugh koel.

Jim was zich ervan bewust dat ze zouden beginnen aan de tweede van de drie draaien van 360 graden die ze zouden maken, en dat er weinig tijd restte. Snel zei hij: ‘Geen van de mensen die zich in de cockpit bevinden, zal sterven. Maar jullie zullen wel honderdzevenenveertig passagiers verliezen, plus vier mensen van het cabinepersoneel.’

‘O mijn god,’ zei Delbaugh zacht.

‘Dit kán hij niet weten,’ protesteerde Anilov.

Crash over drie minuten.

Delbaugh gaf nieuwe instructies aan de roodharige man die de knuppels bediende. Het geraas van de ene motor zwol aan, de andere maakte minder herrie. Ze begonnen aan de tweede draai en verloren daarbij iets hoogte.

‘Maar net voordat het toestel naar rechts duikt, komt er een waarschuwing,’ zei Jim.

‘Wat?’ zei Delbaugh, die hem nog altijd niet aankeek.

‘U zult de betekenis ervan niet herkennen. Het is een vreemd geluid dat u beslist nog nooit eerder heeft gehoord, omdat het een bewijs is van een structureel falen op de plaats waar de vleugels aan de romp zijn bevestigd. Als u dat geluid hoort, moet u de rechtermotor direct opvoeren. Op die manier zult u kunnen voorkomen dat het toestel in een soort wagenrad verandert.’

Anilov verloor zijn geduld. ‘Slay, dit is krankzinnig. Ik kan niet nadenken met die kerel in de buurt.’

Jim wist dat Anilov gelijk had. Zowel sam als de verkeerstoren had al enige tijd niets van zich laten horen, omdat ze de concentratie van de cockpitbemanning liever niet wilden verstoren. Als hij hier bleef, ook wanneer hij verder niets zei, zou hij hen onbewust op een cruciaal moment kunnen afleiden. Bovendien voelde hij aan dat hij deze mensen toch niets waardevols meer kon vertellen.

Hij liep de cockpit uit en ging zo snel mogelijk naar rij zestien.

Crash over twee minuten.

Holly bleef kijken of ze Jim Ironheart weer zag verschijnen, in de hoop dat hij zich bij hen zou voegen. Ze wilde hem dicht bij zich in de buurt hebben wanneer het ergste gebeurde. Ze was de bizarre droom van de afgelopen nacht nog niet vergeten, het monsterlijke wezen dat uit haar nachtmerrie de motelkamer binnengekomen leek te zijn. Verder was ze ook niet vergeten hoeveel mensen hij had gedood bij zijn pogingen het leven van onschuldige mensen te beschermen, noch hoe woest hij Norman Rink in die winkel in Atlanta had afgeslacht. Maar de donkere kant van hem was minder belangrijk dan de lichte. Hoewel hij werd omgeven door een aura van gevaar, voelde ze zich in zijn gezelschap merkwaardig veilig, alsof hij een soort beschermengel was.

Via de luidsprekers gaf een van de stewardessen instructies omtrent de procedure bij een noodlanding. Haar collega’s waren her en der in de cabine gaan staan, om er zeker van te kunnen zijn dat de instructies naar behoren werden uitgevoerd.

De dc-10 was weer aan het schommelen. Hoewel er bij de constructie van het toestel absoluut geen hout was gebruikt, leek het te kraken als een zeilschip op een stormachtige zee. De lucht buiten was blauw, maar het scheen behoorlijk te waaien.

Geen van de passagiers maakte zich nu nog enige illusies. Ze wisten dat ze onder de allerberoerdste omstandigheden aan een landing zouden beginnen en dat die nog wel eens fatale gevolgen kon hebben. Overal in het immense toestel waren de mensen verbazingwekkend rustig, alsof ze zich voor een plechtige dienst in een kathedraal bevonden. Misschien beleefden ze in gedachten hun eigen begrafenis wel.

Jim kwam uit de eersteklas te voorschijn. Holly was ontzettend opgelucht hem te zien. Hij bleef alleen even staan om de Dubroveks bemoedigend toe te glimlachen en zijn hand op Holly’s schouder te leggen en daar een geruststellend kneepje in te geven.

Toen ging hij achter haar zitten.

Het vliegtuig werd met een hevige turbulentie geconfronteerd. Ze was er half van overtuigd dat ze niet langer vlogen, maar over golfijzer gleden.

Christine nam Holly’s hand even in de hare, alsof ze oude vriendinnen waren, wat ze om de een of andere merkwaardige reden door de naderende dreiging van de dood, die een band tussen mensen schept, ook waren.

‘Ik hoop voor jou dat het goed gaat, Holly.’

‘Ik ook voor jou.’

Casey leek naast haar moeder heel klein.

Ook het cabinepersoneel was nu gaan zitten, in de positie die de passagiers eveneens hadden moeten innemen. Holly volgde uiteindelijk hun voorbeeld en nam de houding aan die je bij een crash de beste overlevingskansen bood. Veiligheidsgordel om, hoofd tussen de knieën, met de handen om de enkels.

Het vliegtuig had de turbulentie achter zich gelaten en vloog even heel soepel. Maar voordat Holly zich daar opgelucht over kon voelen, leek de hele lucht te trillen, alsof gremlins hem bij de vier hoeken hadden vastgepakt en als een deken aan het uitkloppen waren.

De bagageruimten boven de stoelen vlogen open. Tassen, reistassen, jassen en andere persoonlijke bezittingen regenden op de stoelen. Iets trof Holly midden op haar gebogen rug en werd erdoor afgeketst. Het ding was niet zwaar en het deed nauwelijks zeer, maar ze was opeens bang dat een beautycase vol make-up spullen van de een of andere vrouw precies zo zou vallen dat haar rug erdoor zou breken.

Captain Delbaugh gaf instructies aan Yankowski, die nog altijd op zijn knieën tussen de piloten zat en zich met de knuppels bezighield, zodat de twee piloten zich konden concentreren op de weinige instrumenten die nog wel enigszins werkten. Hij had zich schrap gezet, maar een harde landing zou desondanks pijnlijk zijn.

De derde en laatste draai van 360 graden was bijna voltooid. De landingsbaan lag voor hen, maar inderdaad niet recht voor hen, zoals die Jim – verdomme, hij had de man niet naar zijn achternaam gevraagd – al had voorspeld.

En net zoals die onbekende man had voorzien, werden ze geconfronteerd met een extreme turbulentie, waardoor ze trilden en schudden als een grote, oude bus met een paar verbogen draagassen, die een steile en hobbelige bergweg afreed. Delbaugh had iets dergelijks nog nooit meegemaakt. Zelfs als er met het toestel niets aan de hand was geweest, zou hij zich zorgen hebben gemaakt over het landen met die verraderlijke zijwinden.

Maar hij kon niet nog eens de lucht ingaan, hopend op betere weersomstandigheden bij een ander vliegveld of een nieuwe, geslaagdere poging tot aanvliegen. Sinds de explosie van de staartmotor hadden ze de jumbojet drieëndertig minuten in de lucht gehouden. Dat was een prestatie waar ze trots op konden zijn, maar deskundigheid, slimheid, intelligentie en lef waren niet voldoende om het nog veel langer te kunnen volhouden. Minuut na minuut en nu seconde na seconde was het in de lucht houden van de zwaar beschadigde dc-10 net zoiets als proberen met een reusachtige steen te vliegen.

Ze waren ongeveer tweeduizend meter van het begin van de landingsbaan vandaan en naderden die snel.

Delbaugh dacht aan zijn vrouw en zeventienjarige zoon die thuis waren, in Westlake Village, ten noorden van Los Angeles, en hij dacht aan zijn andere zoon, Tom, die al onderweg was naar Willamette om daar aan zijn eerste studiejaar te beginnen. Hij verlangde ernaar hun gezichten aan te raken en hen dicht tegen zich aan te houden.

Hij was niet bang voor zijn eigen leven. Nu ja, niet zo erg. Zijn verhoudingsgewijs geringe bezorgdheid over zijn eigen veiligheid was geen gevolg van de voorspelling dat de bemanning van de cockpit dit zou overleven, omdat hij niet wist of de uitspraken van die onbekende man altijd juist waren. Het kwam gedeeltelijk omdat hij domweg de tijd niet had om zich zorgen te maken over zijn eigen leven.

Vijftienhonderd meter.

Hij maakte zich voornamelijk zorgen over de passagiers en de bemanning, die hem hun leven hadden toevertrouwd. Als deze crash gedeeltelijk zijn schuld was, omdat hij niet snel genoeg een besluit had genomen of te weinig lef had gehad, zou al het goede dat hij in zijn leven had gedaan en had geprobeerd te doen, niet voldoende zijn om dit ene catastrofale falen te compenseren. Misschien bewees die houding dat hij, zoals sommige vrienden wel eens suggereerden, te hard was voor zichzelf. Maar hij wist dat veel piloten een even groot verantwoordelijkheidsbesef hadden.

Hij herinnerde zich wat de onbekende had gezegd: dat hij honderdzevenenveertig passagiers zou verliezen.

Plus vier mensen van het cabinepersoneel.

Twaalfhonderd meter.

‘Ze wil naar rechts,’ zei Delbaugh.

‘Recht houden!’ schreeuwde Anilov. Nu ze zo laag vlogen en zo dicht bij de landingsbaan waren, was Delbaugh de enige die nog iets kon doen.

Honderdeenenvijftig doden, al die treurende familieleden, talloze andere levens die door een enkele tragedie zouden veranderen.

Elfhonderd meter.

Maar hoe kon die vent verdomme weten hoeveel mensen er zouden omkomen? Dat was niet mogelijk. Wilde hij soms beweren dat hij een soort helderziende was? Geouwehoer, zoals Yankowski had gezegd. Ja, maar hij had al wel van tevoren geweten dat die motor zou exploderen. Hij had die zware turbulentie voorspeld en alleen een idioot zou aan dat alles geen enkele aandacht besteden.

Duizend meter.

‘Daar gaan we,’ hoorde Delbaugh zichzelf zeggen.

Jim Ironheart zat voorovergebogen op zijn stoel en hield zijn enkels met zijn handen stevig vast.

Hij bad dat zijn eigen handelingen de loop van de rivier van het lot niet zodanig hadden verstoord dat die niet alleen hemzelf en de Dubroveks zou meenemen, maar ook andere mensen van vlucht 246 die niet hadden moeten sterven. Door wat hij de piloot had verteld, bestond de kans dat hij de toekomst had veranderd en wat er ging gebeuren, erger in plaats dan beter was dan wat er had móeten gebeuren.

De hogere macht die via hem werkzaam was, leek uiteindelijk zijn goedkeuring te hebben gegeven aan zijn poging meer levens te redden dan alleen die van Christine en Casey. Maar aan de andere kant waren de aard en de identiteit van die macht zo raadselachtig dat alleen een dwaas zou menen de motieven of bedoelingen ervan te begrijpen.

Het vliegtuig trilde en schudde. Het gegil van de motoren leek nog hoger te worden.

Hij staarde naar de vloer en verwachtte dat die voor zijn ogen zou opensplijten.

Hij was het allerbangst voor Holly Thorne. Haar aanwezigheid in dit toestel was een ernstige afwijking van het scenario dat het lot oorspronkelijk had geschreven. Hij werd verteerd door de angst dat hij misschien het leven had gered van meer mensen in dit toestel dan hij aanvankelijk van plan was geweest, maar dat Holly door de klap in tweeën zou worden gebroken.

Toen de dc-10 rammelend naar de aarde dook, deed Holly haar ogen dicht en maakte zich zo klein mogelijk. Voor haar geestesoog leken gezichten rond te zwemmen: van haar vader en moeder, wat te verwachten was; van Lenny Callaway, de eerste jongen van wie ze ooit had gehouden, wat niet te verwachten was, omdat ze hem niet meer had gezien na de tijd dat ze beiden zestien waren; van mevrouw Rooney, een docente op de middelbare school die een speciale belangstelling voor haar aan de dag had gelegd; van Lori Clugar, haar beste vriendin op de middelbare school en tijdens de helft van haar studietijd, voordat het leven hen naar andere delen van het land had gebracht en het contact verloren was gegaan; en dat van meer dan twaalf anderen, van wie ze allen had gehouden en nog hield. Geen van hen kon haar gedachten langer dan een fractie van een seconde hebben vastgehouden, maar toch leek de nabijheid van de dood de tijd te vervormen, zodat ze het gevoel had elk geliefd gezicht lange tijd te zien. Ze zag voor haar geestesoog niet haar leven voorbijvliegen, maar de speciale mensen die ze kende, hoewel dat in zekere zin eigenlijk hetzelfde was. Zelfs boven het gegil, gekraak en gerommel van de jet uit en ondanks haar concentratie op de gezichten die ze zag, hoorde ze Christine Dubrovek vlak voor de landing een feit was tegen haar dochter zeggen: ‘Ik houd van je, Casey.’

Holly begon te huilen.

Driehonderd meter.

Delbaugh hield de neus omhoog.

Alles zag er goed uit. Zo goed als het er onder de gegeven omstandigheden maar kon uitzien.

Ze vlogen niet helemaal recht op de landingsbaan aan, maar misschien zou hij dat zodra ze op de grond waren, kunnen corrigeren. Als hem dat niet lukte, zouden ze in elk geval nog een heel eind over de baan gaan voordat het toestel het veld indraaide, waar kortgeleden een of ander gewas geoogst leek te zijn. Dat was geen verkieslijk eindpunt, maar in elk geval zou hun snelheid dan aanzienlijk afnemen. Het kon nog altijd gebeuren dat het toestel brak, afhankelijk van de aarde onder de wielen, maar de kans dat er sprake zou zijn van een catastrofaal uiteenvallen, was klein. Tweehonderd meter.

Turbulentie verdwenen.

Zwevend, als een veertje.

‘Oké,’ zei Anilov op het moment dat Delbaugh: ‘Rustig, rustig’ zei. Beiden bedoelden hetzelfde. Het zag er goed uit, ze zouden het redden.

Honderd meter.

Neus nog omhoog.

Perfect, perfect.

Grond raken en …

pang!

De banden piepten op het asfalt, precies op hetzelfde moment dat ze het eigenaardige geluid hoorden. Delbaugh herinnerde zich de waarschuwing van de onbekende man, dus gaf hij meteen opdracht motor nummer een meer vermogen te geven, terwijl hijzelf scherp naar links stuurde. Yankowski herinnerde het zich eveneens, ook al had hij het geouwehoer gevonden, en volgde het bevel van Delbaugh onmiddellijk op. De rechtervleugel dook omlaag, zoals hun al was voorspeld, maar door hun snelle actie werd het toestel naar links getrokken en kwam de rechtervleugel weer omhoog. Het gevaar van overcompensatie bestond, dus gaf Delbaugh snel nieuwe bevelen, terwijl hij het toestel naar links bleef sturen. Ze rolden verder en verder, het toestel trillend, en hij gaf opdracht de motoren om te zetten, omdat ze vaart moesten minderen en in groot levensgevaar verkeerden zolang ze zo snel verder bleven gaan, schuin de landingsbaan over. Ze rolden nu langzamer verder, maar het toestel was nog steeds in beweging. De rechtervleugel dook weer omlaag, wat gepaard ging met een hels kabaal en geluiden van scheurend metaal omdat metaalmoeheid – op de plaats waar de vleugels aan de romp waren bevestigd, zoals Jim al had voorspeld – toesloeg na die wilde vlucht en de sterke zijwinden die je normaalgesproken slechts eens per eeuw meemaakte. Het toestel rolde nog steeds verder, maar Delbaugh kon niets aan dat structurele falen doen, kon niet uitstappen om de vleugels weer vast te lassen of bouten vast te draaien. Ze rolden steeds trager voort, maar de rechtervleugel ging steeds verder omlaag. Geen van de genomen tegenmaatregelen sorteerde nu nog enig effect. De vleugel ging steeds verder naar beneden. O, mijn god, de vleugel …

Holly voelde dat het vliegtuig sterker dan voorheen naar rechts overhelde. Ze hield haar adem in, of meende dat te doen, maar tegelijkertijd hoorde ze zichzelf angstig naar adem happen.

Het gekraak en gegil van gekweld metaal, waarvan de echo in de romp enige tijd griezelig hoorbaar was geweest, werden opeens veel luider. Het toestel helde nog verder naar rechts over. Een geluid als dat van een kanonschot weerklonk, het toestel maakte een sprong, klapte weer hard op de grond. Het landingsgestel begaf het.

Ze schoven over de landingsbaan, schommelend, schuddend, en toen begon het vliegtuig te draaien, waardoor Holly’s hart stil leek te blijven staan en haar maag zich verkrampte. Haar veiligheidsgordel drukte als een mes tegen haar middenrif en leek haar doormidden te willen snijden.

Het lawaai was onverdraaglijk, hoewel het gegil van de passagiers nog niet eens het ergste was. Het geluid van hun stemmen ging bijna geheel verloren in het gekrijs van het vliegtuig zelf, waarvan de buik op het asfalt kapotschuurde. Misschien dat dinosaurussen die wegzonken in teerputten in het Mesozoïcum het volume van die doodskreet hadden kunnen evenaren, maar sinds die tijd had niets op deze aarde zo luid en zo hevig tegen het sterven geprotesteerd. Het geluid leek niet uitsluitend machinaal te zijn; het werd voortgebracht door metaal, maar leek op de een of andere manier te leven en het was zo griezelig en angstaanjagend dat het de gecombineerde, gekwelde kreet had kunnen zijn van alle bewoners van de hel, honderden miljoenen wanhopige zielen die tegelijkertijd aan het jammeren waren. Ze was er zeker van dat haar trommelvliezen zouden scheuren.

Ze negeerde de haar gegeven instructies en hief haar hoofd om snel om zich heen te kijken. Langs de ramen zag ze watervallen van witte, gele en turkooizen vonken schieten, alsof het vliegtuig een extravagant vuurwerk passeerde. Zes of zeven rijen voor haar brak de romp open als een eierschaal waarmee tegen de rand van een aardewerken kom was getikt.

Ze had genoeg gezien, teveel. Ze stopte haar hoofd weer tussen haar knieën.

Ze hoorde zichzelf iets zeggen tegen de vloer bij haar voeten, maar ze was zo doodsbang dat ze zich tot het uiterste moest inspannen om boven alle herrie van de crash uit te horen wat ze zei. ‘Niet doen, niet doen, niet doen, niet doen, niet doen …’

Misschien had ze een paar seconden het bewustzijn verloren, of misschien waren haar zintuigen even buiten bedrijf gesteld omdat ze te sterk overbelast waren, maar opeens was alles stil. Ze rook scherpe, zure geuren die haar herstellende zintuigen niet konden identificeren. De beproeving was voorbij, maar ze kon zich niet herinneren dat het vliegtuig tot stilstand was gekomen.

Ze leefde.

Intense vreugde overspoelde haar. Ze hief haar hoofd op, ging rechtop zitten, klaar om te gaan juichen van vreugde omdat ze het had overleefd – en zag de brand.

De dc-10 was niet gaan rollen als een wagenrad. De waarschuwing die captain Delbaugh had gekregen, was wat dat betreft afdoende geweest.

Maar zoals Jim al had gevreesd, was de eerste, chaotische tijd na de crash even gevaarlijk als de crash zelf.

Langs de hele linker zijkant van het vliegtuig, waar brandstof had gelekt, sloegen oranje vlammen tegen de raampjes aan. Het leek alsof het toestel een reis maakte aan boord van een onderzeeër in een zee van vuur in een onbekende wereld. Sommige raampjes waren door de klap van de landing gebroken en door die openingen kwamen de vlammen heen, evenals door de gekartelde scheur in de romp, die nu de economy class van het voorste deel van het vliegtuig scheidde.

Terwijl Jim zijn veiligheidsgordel losmaakte en wankelend ging staan, zag hij rechts in het toestel stoelen in brand vliegen. De passagiers daar probeerden gehurkt of op handen en voeten onder de zich snel verbreidende vlammen door te komen.

Hij stapte het gangpad op, pakte Holly vast en trok haar dicht tegen zich aan. Langs haar heen keek hij naar de Dubroveks. Moeder en kind waren ongedeerd, hoewel Casey wel huilde.

Hij hield Holly’s hand vast, zoekend naar de snelste manier om naar buiten te komen, draaide zich om naar de achterzijde van het vliegtuig en kon even niet begrijpen wat hij zag. Als een vraatzuchtig, klodderig ding uit een stokoude horrorfilm kwam een vormloze massa hun kant op uit het verwrongen achterste deel van de dc-10, zwart, golvend, alles verslindend waar het overheen rolde. Rook. Hij had niet meteen beseft dat het rook was, omdat die zo dik was dat hij de substantie leek te hebben van een muur van olie of modder.

Ze zouden de verstikkingsdood sterven als ze naar achteren gingen. Ze moesten naar voren, ondanks de brand die daar woedde. Vlammen likten aan de opengescheurde stuurboordzijde, kwamen de cabine in. Maar ze zouden aan de linkerzijde het toestel uit kunnen komen, waar nog geen vlammen te zien waren.

‘Snel,’ zei hij tegen Christine en Casey. ‘Zo snel mogelijk naar voren lopen. Lopen!’

Maar andere passagiers uit de eerste zes rijen van de economy class liepen voor hen uit. Iedereen probeerde zo snel mogelijk het toestel uit te komen. Een dappere jonge stewardess deed wat ze kon om te helpen, maar de mensen kwamen niet makkelijk vooruit. Overal op het gangpad lagen bagage, boeken en andere dingen die uit de kleine bagageruimten boven de stoelen waren gevallen. Na een paar stappen struikelde Jim al vrijwel over alle rommel.

De rook kwam van achteren steeds dichterbij, omgaf hen, zo scherp dat er meteen tranen in zijn ogen sprongen. Hij stikte er niet alleen bijna in, maar moest ook van walging kokhalzen en hij wilde niet nadenken over de vraag wat er achter hem in brand zou kunnen staan behalve stoelbekleding, kussens, tapijt en andere elementen van het interieur van het toestel.

Toen de dikke, olieachtige wolk hem passeerde en het voorste deel van het toestel inging, begonnen de passagiers voor hen te verdwijnen. Ze leken door de plooien van een zwartfluwelen gordijn te stappen.

Voordat Jim nog slechts een paar centimeter voor zich uit kon kijken, liet hij Holly los en raakte Christines schouder aan. ‘Ik zal haar dragen,’ zei hij en nam Casey in zijn armen.

Op de grond voor zijn voeten lag een papieren zak van een cadeauwinkeltje op het vliegveld van Los Angeles. Die was opengescheurd omdat mensen erop hadden getrapt. Hij zag een wit T-shirt met i love l.a. erop en roze, gele en lichtgroene palmbomen. Hij raapte het shirtje snel op en duwde het in Casey’s kleine handjes. Iedereen hoestte, Jim ook. Hij zei: ‘Dit moet je tegen je gezichtje drukken, schat, en erdoorheen ademhalen.’

Toen was hij blind. De smerige rookwolk om hem heen was zo donker dat hij het kind dat hij in zijn armen droeg niet kon zien. Hij kon de bewegingen van de rookwolk zelf niet eens zien. De duisternis was intenser dan wanneer hij zijn ogen sloot, want achter zijn oogleden vormden kleine gekleurde vlekjes spookachtige patronen die zijn innerlijke wereld verlichtten.

Ze waren wellicht zo’n meter of zes van het opengebarsten deel van de romp vandaan. Gevaar te verdwalen was er niet, want je kon er alleen via het gangpad komen.

Hij probeerde geen adem te halen. Hij kon zijn adem een minuut inhouden en dat moest lang genoeg zijn. Het enige probleem was dat hij al iets van de bittere rook had ingeademd en dat die in zijn keel brandde alsof hij een of ander zuur had gedronken. Zijn longen piepten en zijn slokdarm verkrampte, hem dwingend te hoesten. Elke hoestaanval eindigde met een onvrijwillige, hoewel gelukkig oppervlakkige ademhaling.

Nu waarschijnlijk nog een meter of vier.

Hij wilde de mensen voor hem toeschreeuwen dat ze verdomme haast moesten maken. Hij wist dat ze zo snel ze konden voortstommelden, omdat ze even graag naar buiten wilden komen als hij, maar hij wilde toch tegen hen schreeuwen, omdat hij innerlijk steeds woedender werd en besefte dat hij op het randje van hysterie balanceerde.

Hij stapte op kleine, cilindervormige voorwerpen, wankelend als iemand die over knikkers moet lopen. Maar hij wist zijn evenwicht te bewaren.

Casey moest eens in de zoveel tijd heel erg hoesten. Hij kon haar niet horen, maar omdat hij haar tegen zijn borstkas aangedrukt hield, kon hij voelen hoe het lichaampje zich verkrampte terwijl ze wanhopig probeerde halfgefilterde lucht door het T-shirt heen op te zuigen.

Er was minder dan een minuut verstreken sinds hij naar voren was gaan lopen, misschien dertig seconden sinds hij het kind in zijn armen had genomen. Maar het leek een lange reis door een eindeloze tunnel.

Hoewel hij geestelijk uit balans was door de angst en de woede, kon hij nog wel helder genoeg nadenken om zich te herinneren dat hij ergens had gelezen dat rook in een brandende ruimte omhoog ging en tegen het plafond bleef hangen. Als ze niet binnen een paar seconden in veiligheid waren, zou hij zich op de grond moeten laten vallen en dan verder moeten kruipen, in de hoop dat hij zo aan de giftige gassen kon ontsnappen en iets zuiverder lucht kon inademen.

Opeens werd het veel heter om hem heen.

Hij verbeeldde zich een fornuis in te stappen, waardoor zijn huid meteen verschroeide, rokend. Zijn hart bonsde al als een razende in zijn ribbenkast, maar nu begon het nog sneller te slaan.

Ze moesten beslist niet meer dan een paar stappen verwijderd zijn van het gat in de romp dat hij eerder had gezien, meende Jim en deed zijn ogen open, die hevig prikten en traanden. De volkomen duisternis had het veld moeten ruimen voor grijze, wervelende rookwolken, onderbroken door kloppende, bloedrode lichtvlekken. Die laatste waren vlammen, die alleen zichtbaar waren zodra ze werden weerkaatst door miljoenen ronddwarrelende asresten. Elk moment kon de brand hem nu vanuit de rook bespringen en hem tot op het bot verschroeien.

Hij zou het niet halen.

De lucht kon niet worden ingeademd.

Het vuur zocht hem, vanaf alle kanten.

Hij zou in brand komen te staan. Hij zou branden als een levende kaars. In een visioen dat eerder werd veroorzaakt door doodsangst dan een hogere macht zag hij zichzelf verslagen op zijn knieën vallen. Het kind in zijn armen. Zich met haar versmeltend in een inferno dat staal nog kon laten smelten.

Opeens voelde hij wind. De rook werd naar links weggezogen. Hij zag daglicht, koel, grijs en makkelijk te onderscheiden van de dodelijke gloed van de brandende vliegtuigbrandstof. Aangespoord door een afschuwelijk beeld van hemzelf en het kind, terwijl ze bijna in veiligheid waren maar toch nog verbrandden, wierp hij zich in de richting van het grijze licht en viel het vliegtuig uit. Gelukkig moest er op het veld net een gewas zijn geoogst, waarna de grond was omgeploegd. Nu was die hard genoeg om hem even de adem te benemen, maar niet zo hard dat zijn botten erdoor braken.

Hij hield Casey heel stevig vast en snakte naar adem. Toen rolde hij op zijn knieën, ging staan, hield haar nog altijd in zijn armen en wankelde de hittecirkel van het brandende vliegtuig uit. Sommige overlevenden renden weg, alsof ze dachten dat de dc-10 met dynamiet was geladen en binnen een paar seconden de hele staat Iowa van de kaart zou blazen. Anderen lagen op de grond, sommigen te verdoofd om zich ook nog maar een centimeter te kunnen verplaatsen, weer anderen waren gewond en misschien waren enkelen dood.

Jim was dankbaar dat hij zuivere lucht kon inademen en hoestte de zure dampen uit zijn longen. Toen keek hij om zich heen, zoekend naar Christine Dubrovek. Hij draaide zich naar links en naar rechts, riep haar naam, maar kon haar nergens zien. Hij begon te denken dat ze in het toestel was omgekomen, dat hij in dat gangpad niet op de bezittingen van andere passagiers had getrapt, maar op een aantal passagiers zelf.

Casey voelde misschien aan dat hij dat dacht en liet het T-shirt met de palmbomen op de grond vallen. Ze klemde zich aan hem vast, hoestte de laatste rookresten uit en begon met een angstig stemmetje om haar moeder te vragen, wat erop wees dat ze het ergste verwachtte.

Hij was zich steeds triomfantelijker gaan voelen, maar nu werd hij bevangen door een nieuwe angst en trilde als ijsblokjes in een hoog glas. Opeens leek hij niet meer te worden verwarmd door de warme augustuszon en de hitte die de dc-10 afgaf. Hij had het gevoel op de noordpool te staan.

‘Steve?’

In eerste instantie reageerde hij niet op die naam.

‘Steve?’

Toen herinnerde hij zich dat hij voor haar Steve Harkman was geweest – iets waar zij en haar echtgenoot en de échte Steve Harkman zich waarschijnlijk de rest van hun leven over zouden blijven verbazen – en draaide zich om. Christine kwam wankelend over de pas omgeploegde aarde zijn kant op, haar gezicht en kleren onder de vlekken van de olieachtige rook, zonder schoenen aan haar voeten, haar armen uitgestrekt naar haar dochtertje. Moeder en dochter omhelsden elkaar hartstochtelijk.

Christine huilde, keek over Casey’s schouder naar Jim en zei: ‘Dank, dank dat je ons eruit hebt gehaald. Mijn hemel, Steve, daar zal ik je nooit genoeg voor kunnen bedanken.’

Hij wilde niet worden bedankt. Het enige dat hij wilde, was Holly Thorne, levend en ongedeerd.

‘Heb je Holly gezien?’ vroeg hij bezorgd.

‘Ja. Ze hoorde een kind om hulp roepen en ze dacht dat het misschien Casey was.’ Christine stond hevig te trillen, alsof ze er helemaal niet zeker van was dat er een einde was gekomen aan de beproeving, alsof ze dacht dat de aarde kon openbarsten en hete lava zou uitspugen, om zo aan een nieuw hoofdstuk van de nachtmerrie te beginnen. ‘Hoe kunnen we elkaar zijn kwijtgeraakt? We liepen achter elkaar aan, toen waren we buiten en kon ik jou en Casey nergens ontdekken.’

‘Waar is Holly naartoe gegaan?’ vroeg hij ongeduldig.

‘Ze wilde het toestel weer ingaan om Casey te zoeken, maar toen besefte ze dat de kreet uit het voorste deel van het toestel kwam.’ Christine hield een handtasje omhoog en sprak verder. ‘Ze had zonder het te weten haar tasje meegenomen. Dat heeft ze aan mij gegeven en is toen teruggegaan. Ze wist dat het Casey niet kon zijn, maar toch is ze teruggegaan.’

Christine wees en toen zag Jim pas dat het voorste deel van de dc-10 volledig was losgescheurd van het deel waarin zij hadden gezeten. Het lag dertig meter verderop in het veld. Hoewel het minder fel brandde dan het middelste deel van het vliegtuig, was het wel heel zwaar beschadigd.

Hij schrok hevig nu hij wist dat Holly een onderdeel van het wrak weer in was gegaan. De cockpit en het voorste deel van het vliegtuig rustten op dat veld in Iowa als een reusachtige steen op een vreemde begraafplaats in een onbekende wereld, volkomen misplaatst en daardoor oneindig vreemd, groot en dreigend, volstrekt onheilspellend.

Hij rende erheen, Holly’s naam roepend.

Hoewel Holly wist dat dit het toestel was waarmee ze een paar uur geleden uit Los Angeles was vertrokken, kon ze nauwelijks geloven dat het voorste deel van de dc-10 eens een onderdeel was geweest van een normaal, naar behoren functionerend vliegtuig. Het leek eerder op de visie die een ernstig gestoorde beeldhouwer van de dc-10 kon hebben: aan elkaar gelaste onderdelen van echte toestellen, maar ook delen van pannen, blikken, vuilnisemmers, stukken pijpleiding, prikkeldraad, spatborden en smeedijzeren hekken. Moeren en bouten waren losgescheurd, glas was verdwenen, stoelen waren als kapotte en ongewenste fauteuils op elkaar gestapeld, alsof ze in een schuur tijdens een fancy-fair bij opbod zouden worden verkocht; metaal was verwrongen en op sommige plaatsen verpulverd als kristal dat met een hamer in aanraking was gekomen. Binnen waren panelen losgeraakt. Op sommige plaatsen waren gaten in de vloer gekomen, ofwel door het glijden op de buik van het toestel, ofwel door een explosie. Het geheel zag eruit als een schroothoop waar net een tornado overheen was gegaan.

Holly probeerde te achterhalen waar het geluid als dat van een jammerend kind vandaan kwam. Ze bleek niet overal rechtop te kunnen lopen. Soms moest ze alleen haar hoofd buigen, soms moest ze bukken. Wanneer ze daartoe in staat was, duwde ze rommel opzij en wanneer er geen beweging in een obstakel te krijgen was, liep ze eromheen, stapte eroverheen of ging eronderdoor. De keurige rijen stoelen en gangpaden waren veranderd in een doolhof.

Ze schrok toen ze gele en rode vlammen langs de vloer zag komen, en in de rechterhoek bij het schot dat de cabine van de cockpit scheidde. Maar er waren minder vlammen dan in het deel van het toestel waarin zij had gezeten. Natuurlijk zou de brand opeens heviger kunnen worden en alles kunnen verslinden wat hij op zijn weg tegenkwam, hoewel hij tot nu toe onvoldoende brandbaar materiaal of zuurstof leek te kunnen vinden om zichzelf aan te wakkeren.

De rook draaide om haar heen in golvende bewegingen, maar dat was eerder ergerlijk dan bedreigend. Er was voldoende lucht die ze veilig kon inademen en ze hoefde zelfs niet zo vaak te hoesten. Ze raakte vooral van streek door het zien van de lijken. Hoewel de crash ogenschijnlijk minder ernstig was dan het geval zou zijn geweest wanneer Jim Ironheart niet tussenbeide was gekomen, had niet iedereen die overleefd. Een aantal overledenen had in dit deel van het toestel gezeten. Ze zag dat een man aan zijn stoel was vastgepind door een stalen buis met een lengte van dertig centimeter en een diameter van tweeënhalve centimeter, die zijn keel had doorboord. Zijn nietsziende ogen waren wijdopen van verbazing. Een bijna onthoofde vrouw hing zijwaarts in haar stoel, nog altijd met haar veiligheidsgordel om, die was losgetrokken uit de vloer waaraan hij met bouten en moeren bevestigd was geweest. Op de plaatsen waar andere stoelen tegen elkaar waren geslagen, zag ze gewonde passagiers en lijken op elkaar gestapeld liggen en de enige manier om te bepalen wie nog in leven en wie dood was, was aandachtig te luisteren naar eventueel gekreun.

Ze sloot haar ogen voor die afschuwelijke taferelen. Ze was zich bewust van het bloed, maar ze keek er eerder doorheen dan ernaar. Ze wendde haar blik af van de meest ernstige verwondingen, weigerde stil te blijven staan bij de nachtmerrieachtige beelden die ze zag. Mensenlichamen werden voor haar abstracte vormen, alsof ze geen werkelijkheid waren, maar alleen blokken met een bepaalde vorm en kleur die door een kubist die Picasso wilde imiteren, op een schilderdoek waren gezet. Als ze het zichzelf toestond na te denken over wat ze zag, zou ze moeten maken dat ze weg kwam, of zich als een foetus moeten opkrullen en gaan huilen.

Ze zag een twaalftal mensen die men uit het wrak zou moeten zagen en die onmiddellijke medische hulp behoefden, maar ze waren allemaal te groot of zaten te zeer bekneld om haar in staat te stellen iets voor hen te doen. Bovendien werd ze in de richting van de cockpit getrokken door het klaaglijke gejammer van een kind, gedreven door het instinctieve weten dat kinderen altijd als eersten moesten worden gered.

In de verte hoorde ze sirenes loeien. Ze had er niet bij stilgestaan dat er professionele hulp aan zou komen. Het deed er niet toe. Ze kon niet teruggaan en af wachten tot zij hier waren en het van haar overnamen. Stel dat leven of overlijden in dit geval een kwestie van minuten was?

Terwijl Holly moeizaam verder liep en af en toe gele, maar toch angstig makende vlammen door de gaten in de romp zag, hoorde ze Jim Ironheart haar naam roepen bij de opening waar het voorste deel van de rest van het toestel was losgescheurd. In de chaos nadat ze uit het middelste deel van de dc-10 waren gevallen, waren ze kennelijk op verschillende plaatsen uit de rook te voorschijn gekomen en een andere kant op gelopen, want ze had hem niet kunnen vinden. Ze was er vrij zeker van geweest dat hij en Casey het hadden overleefd, al was het alleen maar omdat hij kennelijk het talent had problematische situaties te overleven. Toch was het goed zijn stem te horen.

‘Ik ben hier!’ riep ze, al kon ze hem niet zien.

‘Wat ben je aan het doen?’

‘Ik ben op zoek naar een klein jochie. Ik kan hem horen en ik kom dichter bij hem in de buurt, maar ik kan hem nog niet zien.’

‘Kom naar buiten!’ riep hij boven het aanzwellende geloei van de sirenes uit. ‘Er is medisch personeel onderweg, dat hiervoor is opgeleid.’

‘Onzin,’ zei ze en liep verder naar voren. ‘Er zijn hier mensen die nu direct hulp nodig hebben.’

Holly naderde het voorste deel van de eersteklas waar de stalen ribben van de romp naar binnen waren gebogen, zij het niet zover als in het deel achter haar. Maar stoelen, bagage en andere zaken waren naar voren gevlogen toen het toestel landde, waardoor hier meer troep op de grond lag. Ook hier zag ze vele mensen, dood dan wel levend.

Toen ze een kapotte en lege stoel opzij schoof en even bleef staan om op adem te komen, hoorde ze Jim achter haar het wrak inklauteren.

Ze ging op haar zij liggen en wurmde zich een soort smalle gang door, waarna ze het jochie zag wiens gejammer ze had gehoord.

Hij was een jaar of vijf oud en had ontzettend grote, donkere ogen. Hij keek haar verbaasd aan en slikte een snik in, alsof hij nooit had verwacht dat er nog iemand naar hem toe zou komen. ‘Mijn voet zit klem,’ zei hij. Hij was nog steeds bang, maar niet totaal van de kaart. Zodra hij haar zag, was een groot deel van zijn doodsangst verdwenen. Of je hu vijf of vijftig jaar oud was, alleen-zijn was altijd het ergste. ‘Ik kan mijn voet niet lostrekken.’

Hoestend zei ze: ‘Ik zal je bevrijden, schatje. Maak je maar geen zorgen.’ Met haar vingertoppen veegde ze de tranen van zijn wangen. ‘Hoe heet je?’

‘Norwood, maar ik word Norby genoemd. Het doet geen pijn. Mijn voet, bedoel ik.’

Ze was blij dat te horen.

Maar toen ze de rommel om hem heen in ogenschouw nam en probeerde te bedenken wat ze moest doen, zei hij: ‘Ik kan hem niet voelen.’

‘Wat kan je niet voelen, Norby?’

‘Mijn voet. Het is gek. Het is net alsof iets die vasthoudt, omdat ik hem niet kan lostrekken, maar ik kan hem niet vóelen. Begrijpt u? Het is net alsof hij er niet meer is.’

Haar maag draaide zich om door het beeld dat zijn woorden bij haar opriepen. Misschien was het niet zo erg. Misschien zat zijn voet klem en was hij alleen gevoelloos geworden, maar ze moest snel nadenken en snel iets doen, want hij kon met een alarmerende snelheid bloed aan het verliezen zijn.

Ze zag geen kans langs hem heen te komen om zijn voet te zoeken en die los te maken. In plaats daarvan liet ze zich op haar rug rollen, boog haar benen en zette haar schoenzolen schrap tegen de stoelen die boven hem uitstaken.

‘Oké, schatje. Ik ga mijn benen strekken, om te proberen die stoelen iets omhoog te duwen. Zodra me dat lukt, moet jij proberen je voet los te trekken.’

Toen een slang van dunne, grijze rook uit de donkere ruimte achter Norby te voorschijn kwam, nieste het kind en zei: ‘Er zijn hier ook d-dode mensen.’

‘Dat hindert niet, schatje,’ zei ze en spande haar beenspieren. ‘Jij zult hier nu niet lang meer blijven.’

‘Mijn stoel en toen een lege stoel en toen dode mensen,’ zei Norby met een trillend stemmetje.

Ze vroeg zich af hoelang het trauma van deze ervaring hem nachtmerries zou bezorgen en de loop van zijn leven zou veranderen.

‘Daar gaan we!’ zei ze.

Ze probeerde met beide voeten de stoelen omhoog te drukken. De stapel stoelen, rommel en lichamen was op zich al zwaar genoeg, maar het half ingestorte plafond, dat alles omlaag gedrukt hield, leek geen millimeter te willen wijken. Holly zette zoveel mogelijk kracht, tot de stalen romp, alleen bedekt met vast tapijt, pijnlijk in haar rug drukte. Onvrijwillig snikte ze het even uit van de pijn. Toen zette ze nog meer kracht, en nog meer, boos omdat ze er geen beweging in kon krijgen, woedend … en toen kwam er wel beweging in.

Een heel klein beetje maar.

Maar er kwam beweging in.

Holly zette nog meer kracht, puttend uit reserves van het bestaan waarvan ze niet op de hoogte was geweest, dwong haar voeten verder omhoog tot de pijn in haar kloppende benen aanzienlijk heviger was dan die in haar rug. Alles ging twee centimeter omhoog, toen vier.

‘Mijn voet zit nog steeds vast,’ zei de jongen.

Er kwam nog meer rook uit de duisternis om hem heen. Die was nu donkerder, olieachtiger, roetiger, en stonk erger dan voorheen. Ze kon alleen maar hopen dat de vlammen nog niet de stoelen te grazen hadden genomen die de cocon vormden waaruit de jongen weg moest zien te komen.

Haar beenspieren trilden. De pijn in haar rug was doorgetrokken naar haar borstkas. Elke hartslag deed zeer, elke ademhaling was een kwelling.

Ze dacht niet het gewicht nog langer te kunnen dragen, laat staan alles nog iets verder omhoog te kunnen drukken. Maar toen ging de berg nog eens twee centimeter omhoog en zelfs nog iets meer. Norby slaakte een kreet van pijn en opwinding. ‘Ik heb hem losgetrokken. Hij is vrij.’

Holly ontspande langzaam haar benen en besefte dat de jongen hetzelfde had gedacht wat zij waarschijnlijk ook zou hebben gedacht wanneer ze zich als vijfjarig kind in zo’n beangstigende positie had bevonden: dat zijn enkel in een ijzeren greep was gehouden door een hand van een van de overledenen die daar bij hem waren.

Ze schoof opzij, om Norby in staat te stellen zich uit de ruimte onder de stoelen te wurmen. Zodra hem dat was gelukt, drukte hij zich dicht tegen haar aan, zoekend naar troost.

‘Holly!’ riep Jim ergens verder naar achteren.

‘Ik heb hem gevonden.’

‘Ik heb een vrouw gevonden die nog in leven is en ik ga haar uit het wrak halen.’

‘Prima!’ schreeuwde ze.

Buiten zwol het geloei van de sirenes nog even aan. Toen werd het stil. De reddingsploegen waren gearriveerd.

Hoewel er nu nog meer donkere rook uit de ruimte kwam waaruit Norby was ontsnapt, nam Holly de tijd om zijn voet te bekijken. Die hing op een misselijkmakende manier naar opzij, als de voet van een oude lappenpop. De enkel was gebroken. Ze trok de gymschoen van zijn snel dik wordende voet af. Bloed maakte zijn witte sok donkerrood, maar toen ze goed keek, zag ze dat er slechts sprake was van een paar schrammen en kleine snijwonden. Hij zou niet doodbloeden, maar hij zou nu wel spoedig de afschuwelijke pijn in zijn enkel gaan voelen.

‘Laten we maken dat we wegkomen,’ zei ze.

Ze was van plan hem mee te nemen langs dezelfde weg waarlangs zij was gekomen, maar toen ze even naar links keek, zag ze een andere scheur in de romp. Die bevond zich vlak bij het schot dat de cabine van de cockpit scheidde. Het gat was niet groot, maar wel groot genoeg om haar in staat te stellen zich er met het kind doorheen te wurmen.

Terwijl ze balanceerden op de rand van de kapotte romp, verscheen er iemand van de reddingsploegen in het omgeploegde veld onder hen. Hij stak zijn armen naar de jongen uit.

Norby sprong. De man ving hem op en deed een paar stappen naar achteren.

Holly sprong eveneens en kwam op haar voeten terecht.

‘Bent u zijn moeder?’ vroeg de man.

‘Nee. Ik hoorde hem huilen en ben hem gaan zoeken. Hij heeft een gebroken enkel.’

‘Ik was op reis met mijn oom Frank,’ zei de jongen.

‘Oké,’ zei de man, die probeerde zijn stem vrolijk te laten klinken. ‘Laten we oom Frank dan maar eens gaan zoeken.’

‘Oom Frank is dood,’ zei Norby direct.

De man keek naar Holly, alsof zij wel zou weten wat ze daarop moest zeggen.

Holly leek geen woord te kunnen uitbrengen, omdat ze het verschrikkelijk vond dat een vijfjarig jochie zo’n beproeving had moeten doorstaan. Ze wilde hem in haar armen nemen, hem wiegen en hem zeggen dat alles met deze wereld in orde zou komen. Maar niets is op deze wereld in orde, dacht ze, omdat de dood er een deel van is. Adam is ongehoorzaam geweest en heeft van de appel gegeten, heeft de vrucht van de kennis opgeschrokt, waarna God het besluit nam hem met van alles en nog wat kennis te laten maken, met het licht zowel als de duisternis. Adams kinderen hebben geleerd te jagen, het boerenbedrijf uit te oefenen, zich tegen de winter te beschermen en eten op een vuurtje klaar te maken, werktuigen te vervaardigen, schuilplaatsen te bouwen. Omdat God iedereen een goede, allround opleiding wilde geven, heeft hij hun ook geleerd op misschien wel een miljoen verschillende manieren te lijden en te sterven. Hij heeft de mens aangemoedigd een taal te leren, te leren lezen en schrijven, zich vertrouwd te maken met de biologie, de scheikunde, de fysica, de geheimen van de genetische code. En Hij heeft hen ook vertrouwd gemaakt met afschuwelijke zaken zoals hersentumoren, spierdystrofie, de builenpest, kanker die zich door het hele lichaam verspreidt – en vliegtuigongelukken. Als je kennis wilde vergaren, was God zonder meer bereid je daarbij te helpen. Hij was een enthousiaste docent, iemand die kennis heel hoog in het vaandel schreef, die bereid was zoveel te doceren dat je meende onder de last en alle exotische details ervan te zullen bezwijken.

Toen de man zich had omgedraaid en Norby over het veld naar een witte ambulance droeg die bij de rand van de landingsbaan stond geparkeerd, had Holly’s wanhoop het veld moeten ruimen voor woede. Het was een zinloze woede, omdat ze die op niemand anders kon afreageren dan op God, en het afreageren op zich haar niets wijzer zou maken. God zou het mensenras niet bevrijden van de vloek van de dood, domweg omdat Holly Thorne dat uiterst onrechtvaardig vond.

Ze besefte dat ze in de greep van een woede was die wel wat weg had van die welke Jim Ironheart leek te motiveren. Ze herinnerde zich wat hij tegen haar had gezegd tijdens dat fluisterend gevoerde gesprek op rij zeventien, toen ze hem ertoe had willen dwingen niet alleen de Dubroveks te redden, maar iedereen aan boord van vlucht 246. Dat hij de dood, het sterven van mensen haatte. Sommige mensen die hij had gered, hadden soortgelijke opmerkingen van hem geciteerd en Holly herinnerde zich ook dat Viola Moreno had gezegd dat Jim vanbinnen heel triest was, misschien een gevolg van het feit dat hij op tienjarige leeftijd wees was geworden. Hij was opgehouden met lesgeven, had zijn carrière opgegeven omdat de zelfmoord van Larry Kakonis al zijn inspanningen en bezorgdheid zinloos had doen lijken. Holly had die reactie in eerste instantie extreem gevonden, maar nu begreep ze die volkomen. Ze voelde dezelfde aandrang een werelds leven af te zweren en iets te gaan doen dat meer betekenis had, om de tirannie van het lot te verbreken, het universum met geweld een andere vorm te geven dan die waaraan God de voorkeur leek te geven.

Een breekbaar moment lang voelde Holly zich dichter met Jim Ironheart verbonden dan ze zich ooit met een ander menselijk wezen verbonden had gevoeld, daar op dat veld in Iowa, waar de wind de stank van de dood naar haar toe blies. Even keek ze naar de man die wegliep met het kleine jochie dat bijna was gestorven. Toen ging ze Jim zoeken.

Het was rond de verongelukte dc-10 nog chaotischer geworden dan direct na de crash. Brandweerwagens waren het omgeploegde veld op komen rijden. Op het toestel waren stralen wit schuim gericht, waardoor de romp werd bedekt met witte toefjes die wel slagroom leken. De vlammen in de grond om het toestel heen, die met de brandstof was doordrenkt, doofden geleidelijk aan. Uit het middelste deel van het toestel kwam nog rook uit elke scheur en elk kapot raampje. Die rook werd door de telkens draaiende wind alle kanten op meegenomen: een zwarte deken die over hen heen geworpen leek te worden en samen met het erdoor gefilterde zonlicht zorgde voor vreemde, telkens veranderende, griezelige schaduwen. Het deed haar denken aan een grimmige caleidoscoop waarvan alle stukjes glas grijs of zwart waren. Mensen van de reddingsploegen en de ambulances waren bij het wrak op zoek naar overlevenden en ze waren voor die taak met zo weinigen dat sommige passagiers die er vrijwel zonder kleerscheuren vanaf waren gekomen, meteen te hulp snelden. Andere passagiers – sommigen zo onaangedaan door de ervaring dat het leek alsof ze net een douche hadden genomen en zich hadden aangekleed, anderen smerig en gehavend – stonden alleen of in kleine groepen te wachten op de minibussen die hen naar de aankomsthal van Dubuque zouden brengen. Ze rebbelden zenuwachtig of waren nog te verdoofd om ook maar een woord te kunnen uitbrengen. Alleen de stemmen die weerklonken uit radio’s en walkietalkies zorgden voor enige samenhang op de plaats waar zich de ramp had voltrokken.

Hoewel Holly naar Jim Ironheart op zoek was, vond ze in plaats van hem een jonge vrouw in een geel jurkje. Zij was voor in de twintig, slank, met kastanjebruin haar en een porseleinen gezicht. Hoewel ze niet gewond was, had ze hard hulp nodig. Ze stond in de buurt van het nog altijd rokende achterste deel van het vliegtuig en schreeuwde telkens een naam: ‘Kenny! Kenny! Kenny!’ Ze had die zo vaak geschreeuwd dat ze er schor van was geworden. Holly legde een hand op de schouder van de vrouw en zei: ‘Wie is Kenny?’

De ogen van de vrouw hadden exact dezelfde kleur als blauweregen en de blik erin was glazig. ‘Heb jij Kenny gezien?’

‘Wie is dat, schatje?’

‘Mijn man.’

‘Hoe ziet hij eruit?’

‘We waren op huwelijksreis,’ reageerde de andere vrouw half verdoofd.

‘Ik zal je helpen hem te zoeken.’

‘Nee.’

‘Kom mee. Alles zal in orde komen.’

‘Ik wil niet naar hem gaan zoeken,’ zei de vrouw, die het Holly toestond haar mee te nemen, weg van het vliegtuig, naar een van de ambulances. ‘Ik wil hem niet zien. Niet zoals hij er moet uitzien. Helemaal dood. Met al zijn botten gebroken. Verbrand en dood.’

Ze liepen samen over de zachte, pas omgeploegde aarde, waar laat in de winter een nieuw gewas zou worden geplant dat in de lente voor groene, tere loten zou zorgen. Tegen die tijd zouden alle tekenen van de dood zijn uitgewist en zou de natuur weer de illusie wekken dat het leven eeuwigdurend was.

5

Er gebeurde iets met Holly. In haar voltrok zich een fundamentele verandering. Ze begreep nog niet wat die behelsde, wist niet wat die te betekenen zou hebben en hoe anders ze erdoor zou worden, maar ze was zich wel bewust van een intens gebeuren in haar hart, haar geest.

Omdat haar innerlijke wereld zo in beroering was, had ze geen energie genoeg over om zich met de buitenwereld bezig te houden, dus volgde ze samen met de andere passagiers braaf het standaardprogramma dat na een crash werd afgewerkt.

Ze kwam onder de indruk van de emotionele, psychische en praktische steun die werd gegeven aan de overlevenden van vlucht 246. De medische en lekenstaf van Dubuque was kennelijk op dergelijke noodsituaties voorbereid en iedereen reageerde snel en efficiënt. Verder waren er psychologen, psychiaters, dominees, priesters en een rabbijn aanwezig die de niet-gewonde passagiers al enige minuten na hun aankomst in de grote hal terzijde konden staan. Een grote viplounge met mahoniehouten tafels en makkelijke stoelen was voor hen gereserveerd. Tien of twaalf telefoonlijnen waren vrijgemaakt en er liepen verpleegsters rond die goed in de gaten hielden of iemand alsnog in een shocktoestand kwam te verkeren.

Vooral de mensen van United spanden zich tot het uiterste in, hielpen ieder die dat wenste met het vinden van accommodatie voor een nacht en een nieuw reisplan. De mensen die niet gewond waren, werden zo snel mogelijk herenigd met vrienden of verwanten die naar verschillende ziekenhuizen waren vervoerd. Diegenen die een dierbare hadden verloren, werden met veel medeleven bejegend. Hun afschuw en verdriet leken even groot als die van de passagiers. Ze vonden het duidelijk vreselijk en voelden zich schuldig omdat iets dergelijks met een van hun toestellen had kunnen gebeuren. Holly zag een jonge vrouw in een jasje van United zich opeens omdraaien en huilend de lounge uit lopen. Alle anderen, mannen en vrouwen, zagen bleek en trilden. Ze merkte dat zij hén wilde troosten, een arm om hen heen wilde slaan en wilde zeggen dat zelfs de best gebouwde en best onderhouden vliegtuigen vroeg of laat tot falen waren gedoemd, omdat de menselijke kennis niet perfect was en de duisternis in de wereld op hol was geslagen.

Moed, waardigheid en medeleven werden onder deze moeilijke omstandigheden zo universeel betoond dat Holly zich ergerde aan de grootschalige opkomst van de media. Ze wist dat die mensen waardigheid niet hoog in het vaandel geschreven hadden. Natuurlijk moesten ze hun werk doen, en de druk en problemen die daarmee gepaard gingen, kende ze maar al te goed. Maar het percentage verslaggevers dat hun werk naar behoren deed, was niet groter dan het percentage loodgieters dat vakbekwaam was, of het percentage timmerlieden dat deurposten volkomen haaks op elkaar kon zetten. Het verschil was dat ongevoelige, onbekwame of regelrecht vijandige verslaggevers mensen behoorlijk in verlegenheid konden brengen, in sommige gevallen onschuldige mensen belasterden en blijvende schade konden toebrengen aan een reputatie, wat heel wat erger was dan een verstopte afvoer of niet helemaal haakse deurposten.

Verslaggevers van radio, televisie en schrijvende pers zwermden de luchthaven op en kwamen al snel ook op plaatsen die eigenlijk voor hen verboden terrein waren. Sommigen legden respect aan de dag voor de emotionele en psychische toestand van de overlevenden, maar de meesten vielen de mensen van United lastig met vragen over ‘verantwoordelijkheid’ en ‘morele verplichtingen’, of drongen er bij de overlevenden op aan alles te vertellen over hun angsten en alles nog eens opnieuw te beleven ter wille van diegenen die het nieuws verslonden. Hoewel Holly die routine kende en een expert was in het afweren van dergelijke lui, werden haar zesmaal binnen een kwartier door vier verschillende verslaggevers dezelfde vragen gesteld. ‘Hoe voelde u zich?’ ‘Wat voelde u toen u hoorde dat het een crash zou kunnen worden?’ ‘Wat voelde u toen u meende te zullen sterven?’ ‘Wat voelde u toen u zag dat een aantal mensen om u heen daadwerkelijk de dood had gevonden?’

Uiteindelijk verloor ze haar zelfbeheersing, toen ze bij een groot raam stond dat uitzicht bood op de vertrekkende en aankomende toestellen. Dat gebeurde tegenover een enthousiaste en duur gekapte verslaggever van cnn, die naar de naam Anlock luisterde en gewoon niet kon begrijpen dat ze zich door zijn aandacht niet gevleid voelde. ‘Vraag me wat ik heb gezien of vraag me wat ik denk,’ zei ze tegen hem. ‘Vraag me wie, wat, waar, waarom en hoe, maar vraag me in ’s hemelsnaam niet hoe ik me voel, want als jij een mens bent, moet je wéten hoe ik me voel. Als je enigermate met andere mensen bent begaan, moet je dat weten.’

Anlock en zijn cameraman probeerden achteruit van haar weg te lopen, op zoek naar een andere prooi. Ze was zich ervan bewust dat de meeste mensen in de volle lounge zich hadden omgedraaid om te kijken wat er aan de hand was, maar dat kon haar niets schelen. Ze zou Anlock hier niet zo makkelijk vanaf laten komen. Ze bleef bij hem in de buurt.

‘Jullie willen geen feiten horen, alleen dramatische onthullingen. Jullie zoeken sensatie, je wilt dat mensen hun ziel voor jullie blootleggen en dan redigeren jullie dat en geven er meestal een geheel verkeerde interpretatie aan en dat is verdomme net zoiets als een verkrachting.’

Ze besefte dat ze was bevangen door dezelfde woede als op de plaats des onheils en dat ze niet half zo boos was op Anlock als op God, hoe zinloos dat ook mocht zijn. De verslaggever was alleen een handiger doelwit dan de Almachtige, die zich in een donker hoekje van Zijn hemel schuil kon houden. Ze had gedacht dat haar woede was gezakt en het besef dat diezelfde grote woede opnieuw in haar opwelde, maakte haar van streek.

Ze kon zich niet langer beheersen en het kon haar ook niets schelen, tot ze besefte dat cnn live in de lucht was. De glans van een roofdier die ze in de ogen van Anlock zag en de ironische uitdrukking die zijn gezicht kreeg, maakten haar erop attent dat haar uitbarsting hem niet uitsluitend ergerde. Ze gaf hem waar voor zijn geld, eersteklas drama, en hij kon de verleiding om daar gebruik van te maken niet weerstaan, zelfs wanneer het ten koste van hemzelf ging. Later zou hij tegenover de kijkers haar gedrag natuurlijk grootmoedig excuseren en onoprecht getuigen van medeleven met het emotionele trauma dat ze had moeten doorstaan, waardoor hij eruit te voorschijn zou komen als een verslaggever zonder vrees, maar vervuld van medeleven.

Ze was woedend op zichzelf, omdat ze dit spel was gaan meespelen terwijl ze had geweten dat de journalist de enige was die als overwinnaar uit de bus kon komen, en wendde zich van de camera af. Terwijl ze wegliep, hoorde ze Anlock zeggen: ‘… heel begrijpelijk, natuurlijk, gezien alles wat de arme vrouw net heeft meegemaakt …’

Ze wilde teruglopen en hem een klap midden in zijn gezicht geven. Maar dat zou hij natuurlijk nog veel mooier vinden!

Thorne, wat is er met jou aan de hand? vroeg ze zichzelf. Normaalgesproken laat je je nooit zo gaan, maar ditmaal ben je echt, heel beslist, te ver gegaan.

Ze probeerde de journalisten te negeren en haar plotselinge belangstelling voor zelfanalyse te onderdrukken en ging opnieuw op zoek naar Jim Ironheart. Nog steeds kon ze hem niet vinden. Hij bevond zich niet bij de laatste groep die van de plaats des onheils was aangekomen. Geen van de mensen van United kon zijn naam op de passagierslijst vinden, wat Holly niet direct verbaasde.

Ze nam aan dat hij nog altijd buiten was, om de reddingsploegen op elke mogelijke manier te helpen. Ze wilde hem dolgraag spreken, maar ze zou geduld moeten oefenen.

Hoewel sommige verslaggevers haar meden na de manier waarop ze verbaal tegen Anlock in de aanval was gegaan, wist ze hoe ze haar collega’s moest manipuleren. Terwijl ze kleine slokjes van de bittere, zwarte koffie nam – alsof ze cafeïne nodig had om alert te blijven – liep ze rond door de lounge en ging toen de aangrenzende hal in, vroeg collega’s van alles en nog wat zonder te laten merken dat zij één van hen was en verkreeg op die manier interessante brokjes informatie. Zo ontdekte ze bijvoorbeeld dat men al tweehonderd overlevenden had geteld en dat het aantal doden waarschijnlijk niet boven de vijftig uit zou komen, wat een wonderbaarlijk laag aantal was gezien de breuken en de daarop volgende brand. Ze had heel blij moeten zijn met dat goede nieuws, want dat betekende dat de tussenkomst van Jim de captain in staat had gesteld meer levens te redden dan de bedoeling van het lot was geweest. Maar in plaats van zich te verheugen, broedde ze over diegenen die ondanks alles het leven hadden verloren.

Ze hoorde ook dat de bemanningsleden in de cockpit, die het allemaal hadden overleefd, hoopten de passagier te vinden die zo goed had geholpen, een man die werd beschreven als ‘Jim en nog wat, leek op Kevin Costner, met heel blauwe ogen’. Omdat de federale politie ook graag met ‘Jim en nog wat’ wilde praten, gingen de media eveneens naar hem op zoek.

Geleidelijk aan besefte Holly dat Jim zich niet zou laten zien. Hij zou spoorloos verdwijnen, zoals hij dat altijd deed na een van zijn heldendaden. Hij zou ervoor zorgen snel buiten het bereik van verslaggevers en officiële functionarissen te komen. Het enige dat ze ooit over hem te weten zouden komen, was dat zijn voornaam Jim luidde.

Holly was de eerste tegenover wie hij zijn volledige naam had genoemd. Ze fronste haar wenkbrauwen en vroeg zich af waarom hij had besloten haar meer te openbaren dan alle anderen.

Voor de deur naar het dichtstbijzijnde damestoilet kwam ze Christine Dubrovek tegen, die haar haar handtasje teruggaf en vroeg naar Steve Harkman, zonder te beseffen dat hij de mysterieuze Jim was naar wie iedereen op zoek was.

‘Hij moest vanavond per se in Chicago zijn, dus heeft hij een auto gehuurd en is al vertrokken,’ loog Holly.

‘Ik wilde hem nogmaals bedanken,’ zei Christine. ‘Dat zal nu wel moeten wachten tot we beiden terug zijn in Los Angeles. Hij werkt bij hetzelfde bedrijf als mijn man, weet je.’

Casey, die dicht bij haar moeder stond, had het roet van haar gezicht gepoetst en haar haren gekamd. Ze at een chocoladereep, maar leek er niet echt van te genieten.

Zo snel als ze dat fatsoenshalve kon, excuseerde Holly zich en keerde terug naar het hulpcentrum dat United in een van de hoeken van de lounge had ingericht. Ze probeerde een vlucht te bespreken die haar die avond nog terug zou brengen naar Los Angeles, hoe vaak ze er ook voor zou moeten overstappen. Maar Dubuque was niet direct een wereldcentrum en alle plaatsen in de toestellen die naar Zuid-Californië vlogen, waren al geboekt. Het beste dat ze kon doen, was de volgende morgen naar Denver vliegen en vandaar om twaalf uur ’s middags doorgaan naar het internationale vliegveld van Los Angeles.

United regelde een overnachting voor haar en om zes uur was ze in een schone, maar ongezellige kamer in de Best Western Midway Motor Lodge. Misschien was hij toch wel niet zo ongezellig. Door haar huidige gemoedsgesteldheid zou ze nog niet in staat zijn geweest een suite in de Ritz te waarderen.

Ze belde haar ouders in Philadelphia, om hen te laten weten dat ze veilig was, voor het geval ze haar op cnn hadden gezien of de volgende morgen in de krant haar naam zouden zien staan op de lijst van overlevenden van vlucht 246. Ze waren zich niet bewust geweest van het feit dat ze op het randje van de dood had gebalanceerd, maar de schrik achteraf was groot. Ze merkte dat zij hen troostte, in plaats van andersom, wat ontroerend was, omdat daardoor werd bewezen hoeveel ze van haar hielden. ‘Het kan me niet schelen hoe belangrijk het verhaal is waarmee je bezig bent,’ zei haar moeder. ‘Je neemt een bus terug naar huis en naar ons.’ Het weten dat zij van haar hielden, maakte Holly’s humeur er niet beter op.

Hoewel haar haren vreselijk in de war zaten en ze naar rook stonk, liep ze naar een winkelcentrum in de buurt, waar ze met haar Visa-creditcard kleren kocht: sokken, ondergoed, een blauwe spijkerbroek, een witte blouse en een lichtgewicht denim jack. Ze kocht ook nieuwe Reeboks, omdat ze het vermoeden dat de vlekken op het paar dat ze droeg door bloed waren veroorzaakt, niet van zich af kon zetten.

Toen ze weer op haar kamer was, nam ze de langste douche van haar leven en zeepte zich telkens opnieuw in, tot er van het stukje hotelzeep vrijwel niets meer over was. Ze voelde zich nog niet echt schoon, maar uiteindelijk draaide ze de kranen dicht toen ze besefte dat ze iets in haar binnenste niet weg kon poetsen.

Ze bestelde een sandwich, sla en fruit bij de room service. Toen het eten was gebracht, bleek ze geen hap door haar keel te kunnen krijgen.

Een tijdlang bleef ze gewoon naar de muur zitten staren.

Ze durfde de televisie niet aan te zetten. Ze wilde het risico niet lopen een reportage te zien over de crash van de dc-10.

Als ze Jim Ironheart had kunnen bellen, zou ze dat meteen hebben gedaan. Ze zou hem om de tien minuten hebben gebeld, uur na uur, tot hij was thuisgekomen en had opgenomen. Maar ze wist al dat hij een geheim telefoonnummer had.

Uiteindelijk ging ze naar de cocktaillounge, nam plaats aan de bar en bestelde een biertje, wat gevaarlijk was voor iemand die alcohol slecht kon verdragen. Zonder er iets bij te eten, zou een flesje Beck’s haar waarschijnlijk voor de rest van de avond en de nacht bewusteloos maken.

Een vertegenwoordiger uit Omaha probeerde een gesprekje met haar aan te knopen. Hij was ergens midden in de veertig, niet onaantrekkelijk, en leek best aardig, maar ze wilde hem geen illusies geven. Ze zei hem zo vriendelijk mogelijk dat ze niet op zoek was naar een man.

‘En ik ben niet op zoek naar een vrouw,’ zei hij glimlachend. ‘Alleen naar iemand om mee te praten.’

Ze geloofde hem en bleek daar gelijk in te hebben. Enige uren lang zaten ze aan de bar, spraken over films en televisieprogramma’s, toneelspelers en zangers, het weer en over eten. Er werd met geen woord gerept over de politiek, vliegtuigongelukken of de zorgen van deze wereld. Tot haar verbazing dronk ze drie biertjes op en werd daar alleen een beetje licht in haar hoofd van.

‘Howie,’ zei ze heel serieus toen ze opstapte, ‘ik zal je de rest van mijn leven dankbaar blijven.’

Ze ging alleen naar haar kamer terug, kleedde zich uit, kroop tussen de lakens en sliep al bijna toen haar hoofd het kussen raakte. Ze trok de dekens om zich heen, tegen de kou van de airconditioning, moest om de een of andere onverklaarbare reden nog even aan een vlinder denken die bezig was zijn cocon uit te komen en viel toen in slaap.

Zoef, zoef, zoef, zoef, zoef …

Hoewel ze weer in die ruimte met de stenen muur was, was de droom in veel opzichten anders dan de vorige keren. In de eerste plaats was ze niet blind. In een blauw schaaltje stond een dikke gele kaars en het dansende oranje vlammetje erboven liet de stenen muur zien, de zeer smalle ramen, een houten vloer, een ronddraaiende schacht die door het plafond stak en door een gat in de vloer verdween, en een zware deur van houten planken met ijzerbeslag. Om de een of andere reden wist ze dat ze in de bovenkamer van een oude windmolen was en dat het geluid – zoef, zoef, zoef – werd veroorzaakt door de reusachtige wieken van de molen, die door de harde nachtwind sneden, en dat er aan de andere kant van die deur een stenen wenteltrap was die naar beneden leidde. Hoewel ze stond toen de droom begon, veranderden de omstandigheden opeens en zat ze. Niet in een gewone stoel, maar in een vliegtuigstoel, met haar veiligheidsgordel om. Toen ze haar hoofd naar links draaide, zag ze Jim Ironheart naast haar zitten. ‘Deze oude molen zal Chicago niet halen,’ zei hij plechtig. Het leek heel logisch dat ze in dat stenen bouwwerk vlogen, gedragen door de vier reusachtige wieken, zoals een vliegtuig in de lucht werd gehouden door propellers of straalmotoren. ‘Wij zullen het toch wel overleven?’ vroeg ze. Recht voor haar ogen vervaagde Jim en zijn plaats werd ingenomen door een tienjarige jongen. Ze verbaasde zich over die magie. Toen kwam ze tot de conclusie dat het dikke bruine haar van de jongen en de felblauwe ogen betekenden dat ze Jim als jonge jongen zag. Volgens de liberale regels van de droom werd deze transformatie opeens minder magisch en eigenlijk volstrekt logisch. ‘We zullen het overleven wanneer het niet komt,’ zei de jongen. En zij vroeg: ‘Wat is dat het?’ En hij zei: ‘De Vijand.’ Om hen heen leek de molen op die twee laatste woorden te reageren, zich te buigen, zich te verkrampen, te kloppen als vlees, net zoals de muur van haar motelkamer in Laguna Hills de vorige avond boosaardig tot leven was gekomen. Ze meende een glimp op te vangen van een monsterlijk gezicht, een vorm die uit het steen substantie leek te halen. ‘We zullen hier sterven,’ zei de jongen. ‘We zullen hier allemaal sterven.’ Hij leek het wezen dat probeerde de muur uit te komen, bijna te verwelkomen. zoef!

Holly schrok wakker, zoals haar dat de afgelopen drie nachten telkens op een gegeven moment was overkomen. Maar ditmaal volgde haar geen element van de droom naar de werkelijke wereld en was ze niet zo doodsbang als voorheen. Ze was bang, jawel. Maar het was een angst die meer te maken had met onrust dan met hysterie.

Belangrijker was nog dat ze nu het gevoel had te zijn bevrijd. Ze was direct klaarwakker, ging rechtop in bed zitten en leunde tegen de plank bij het hoofdeinde, met haar armen over haar blote borsten gevouwen. Ze rilde, niet van angst of omdat ze het koud had, maar van opwinding.

Eerder die avond, toen ze in bed kroop, had ze moeten denken aan een vlinder die spoedig uit zijn cocon zou komen. Nu wist ze wat dat te betekenen had gehad. Ze begreep welke veranderingen ze had ondergaan vanaf het moment dat ze bij toeval het geheim van Ironheart had ontdekt, veranderingen waarvan ze zich pas vaag bewust was geworden toen ze na het ongeluk in de vip-lounge van de luchthaven was.

Ze zou nimmer teruggaan naar de Portland Press.

Ze zou nooit meer voor een krant werken.

Haar tijd als journaliste was voorbij.

Daarom had ze zo overdreven op Anlock gereageerd, de verslaggever van cnn op het vliegveld. Ze had hem veracht, maar ze had zich in haar onderbewuste ook schuldig gevoeld, omdat hij achter een belangrijk verhaal aan zat dat zij negeerde, hoewel ze er zelf deel van uitmaakte. Als journaliste had ze haar medepassagiers moeten interviewen en alles snel voor de Press moeten uitwerken. Maar dat verlangen had ze helemaal niet gehad, nog geen fractie van een seconde. Toen had ze haar onderbewuste gevoelens van walging jegens zichzelf gelaten voor wat die waren en was woedend geworden. Vervolgens was ze spinnijdig voor de camera van cnn gaan oreren, in een wanhopige poging te ontkennen dat de journalistiek haar niet meer interesseerde en ze zou afzien van een carrière die haar eens het allerbelangrijkste in haar leven had geleken.

Nu stapte ze haar bed uit en begon te ijsberen, te opgewonden om stil te kunnen zitten.

Haar tijd als journaliste was definitief voorbij.

Voorbij.

Ze was vrij. Als kind uit een machteloos, tot de arbeidersklasse behorend gezin was ze bezeten geweest door het verlangen zich belangrijk te voelen, erbij te horen, een echte insider te zijn. Als intelligent meisje dat was uitgegroeid tot een nog intelligentere vrouw had ze zich verbaasd over de ogenschijnlijke wanorde van het leven en had ze zich gedwongen gevoeld het zo goed ze kon uit te leggen met behulp van de ontoereikende werktuigen die de journalistiek haar kon bieden. De ironie wilde dat het zoeken naar acceptatie en verklaringen, dat haar ertoe had gedwongen zeventig tot tachtig uur te werken en te studeren, haar zonder wortels had achtergelaten, zonder een geliefde die er iets toe deed, zonder kinderen, zonder echte vrienden en met niet meer antwoorden op de moeilijke levensvragen dan ze al kende toen ze met werken en studeren was begonnen. Nu was ze opeens bevrijd van dat soort verlangens en obsessies, had ze niet langer de behoefte te behoren tot een eliteclubje, of het menselijk gedrag te verklaren.

Ze had gedacht dat ze de journalistiek haatte. Dat was niet zo. Wat ze haatte, was het feit dat ze op dat terrein had gefaald, en ze had gefaald omdat de journalistiek nooit de juiste roeping voor haar was geweest.

Om zichzelf te begrijpen en de macht der gewoonten te doorbreken, had ze alleen een man hoeven te ontmoeten die wonderen kon verrichten, en een afschuwelijke tragedie met een vliegtuig moeten overleven.

‘Thorne, je bent een bijzonder flexibele vrouw,’ zei ze hardop, de spot met zichzelf drijvend. ‘Je hebt zoveel inzicht!’

Ze trok een deken van het bed, wikkelde die om haar naakte lichaam en ging in een van de twee leunstoelen zitten. Ze trok haar benen onder zich en lachte zoals ze niet meer had gelachen sinds ze een giechelende tiener was geweest.

Nee, dat was het probleem. Ze was nooit een giechelende tiener geweest. Als tiener was ze heel serieus geweest, had ze zich al sterk voor recente gebeurtenissen geïnteresseerd, zich zorgen gemaakt over een mogelijke Derde Wereldoorlog, omdat men haar meedeelde dat de kans groot was dat ze door de ontploffing van een atoombom zou overlijden voordat ze de middelbare school had afgemaakt; ze had zich zorgen gemaakt over de overbevolking, omdat ze haar hadden meegedeeld dat honger in 1990 anderhalf miljard levens zou eisen, waardoor de wereldbevolking zou worden gehalveerd en zelfs in de Verenigde Staten zou worden gedecimeerd; ze had zich zorgen gemaakt omdat door de mens veroorzaakte vervuiling ervoor zorgde dat de temperatuur van de planeet drastisch daalde, waardoor het zeker leek te zijn dat een ijstijd de beschaving nog tijdens haar leven!! zou vernietigen. Ze had haar leven als tiener en jonge volwassene doorgebracht met zich te veel zorgen te maken en te weinig pret te hebben. Omdat ze geen vreugde had gekend, had ze perspectieven uit het oog verloren en zich volledig in beslag laten nemen door elke nieuwe sensatie, sommige gebaseerd op echte problemen, andere totaal verzonnen.

Nu lachte ze als een jong meisje. Tot jonge mensen in de puberteit terechtkwamen en een vloedgolf van hormonen hun meenam naar een nieuw bestaan, wisten zij dat het leven angstaanjagend, donker en vreemd was, maar ze wisten ook dat het dwaas was, dat het de bedoeling was dat je pret maakte, dat het een avontuurlijke reis langs een lange weg van de tijd was, naar een onbekende plaats van bestemming, ver weg en wonderbaarlijk.

Holly Thorne, die haar naam opeens leuk vond, wist waarheen ze onderweg was en waarom.

Ze wist wat ze hoopte van Jim Ironheart te krijgen en dat was niet een goed verhaal, lovende woorden aan haar adres als journaliste, een Pulitzer-prijs. Wat ze van hem hebben wilde, was beter dan dat, blijvender en meer voldoening gevend. Ze verlangde ernaar hem haar verzoek te doen.

Als hij ermee akkoord ging en haar gaf wat ze hebben wilde, bestond de kans dat ze meer zou ervaren dan opwinding, vreugde en een betekenisvol bestaan. Ze wist dat er ook gevaren aan kleefden. Als ze kreeg waarom ze hem zou vragen, kon ze over een jaar na nu dood zijn, over een maand na nu – of de volgende week. Maar op dit moment concentreerde ze zich in elk geval op de komende vreugde en liet ze zich niet weerhouden door de mogelijkheid van een vroege dood en een eindeloze duisternis.

Deel twee

DE WINDMOLEN

Nergens kan een geheim half zo goed
altijd een geheim blijven, donker en diep,
als in het verleden,
diep begraven voor altijd en altijd.

Bewaar het in je eigen donkere hart,
anders gaan de geruchten van start.

Nadat vele jaren de geheimen hebben begraven
waarover jij je zorgen maakte,
kan geen vertrouweling alle woorden
die jij niet hebt uitgesproken, verraden.

Dan ben jij de enige die geheimen kan opgraven
die veilig in het graf lagen
van de herinnering, van de herinnering,
in het graf van de herinnering.

the book of counted sorrows

In de werkelijke wereld
net als in dromen,
is niets echt
zoals het lijkt.

the book of counted sorrows

27 AUGUSTUS TOT EN MET 29 AUGUSTUS

1

In Denver stapte Holly op een ander toestel over en maandagmorgen om elf uur arriveerde ze op het internationale vliegveld van Los Angeles. Ze haalde, niet gehinderd door bagage, de huurauto op uit de parkeergarage, reed langs de kust in zuidelijke richting naar Laguna Niguel en was om halfeen bij het huis van Jim Ironheart.

Ze zette haar auto voor zijn garage neer, liep over het pad naar zijn voordeur en belde aan. Er werd niet opengedaan. Ze belde nogmaals. Nog altijd geen reactie. Ze belde herhaalde malen, tot op haar rechterduim een rode afdruk van de belknop te zien was. Ze deed een paar passen naar achteren en bekeek de ramen op de eerste en de tweede verdieping. Achter alle waren de luiken gesloten. Ze kon de brede latten door het glas heen zien.

‘Ik weet dat je thuis bent,’ zei ze rustig.

Ze liep terug naar haar auto, draaide de raampjes open, ging achter het stuur zitten en wachtte tot hij naar buiten zou komen. Vroeg of laat zou hij eten nodig hebben, of waspoeder, of medicijnen, of toiletpapier, iets. Op dat moment zou ze hem te grazen nemen.

Helaas waren de weersomstandigheden niet geschikt om lang te wachten. De afgelopen paar dagen waren warm, maar mild geweest. Nu was de augustushitte teruggekeerd als een boosaardige draak in een sprookjesboek en verschroeide de aarde met zijn hete adem. De bladeren van de palmbomen hingen slap en bloemen verwelkten snel in de gloeiendhete zon. Achter alle ingewikkelde systemen die de mens had bedacht om de weelderige gazons fraai te houden, wachtte de woestijn tot hij zich opnieuw zou kunnen bevestigen.

Ze bakte even snel en gelijkmatig als een cake in de oven. Op een gegeven moment draaide ze de raampjes dicht, startte de motor en zette de airconditioning aan. De koele lucht was hemels, maar het duurde niet lang voordat de motor oververhit raakte. De naald liep snel naar het rode gedeelte van de temperatuurmeter. Om kwart over een, drie kwartier nadat ze was gearriveerd, reed Holly achteruit de oprijlaan af en keerde terug naar de Laguna Hills Motor Inn. Ze trok een bruine short met een kanariegele calypsobloes aan, die haar buik bloot liet, en haar nieuwe sportschoenen, ditmaal zonder sokken. In een winkel in de buurt kocht ze een vinyl stretcher, een grote badhanddoek, een tube zonnebrandcrème, een koeltas, een zak ijs, drie blikjes caloriearm sodawater en een pocket van John D. MacDonald over Travis McGee. Een zonnebril had ze al.

Voor halfdrie was ze terug bij het huis van Jim Ironheart aan Bougainvillea Way. Ze belde nogmaals aan. Hij weigerde open te doen.

Om de een of andere reden wist ze dat hij thuis was. Misschien was zij ook wel een beetje paranormaal begaafd.

Ze nam de stretcher, de koeltas en alle andere spullen mee naar het gazon achter het huis. Daar zette ze de stretcher op het gras, net buiten de patio. Binnen een paar minuten had ze zich comfortabel geïnstalleerd.

In de roman van MacDonald was Travis McGee aan het braden in Fort Lauderdale, waar zo’n verschrikkelijke hittegolf heerste dat zelfs de mooie meiden zich nauwelijks op het strand lieten zien. Holly had het boek al eens eerder gelezen, maar had besloten het nu te herlezen, omdat ze zich herinnerde dat het plot zich afspeelde tegen een achtergrond van tropische hitte en vochtigheid. Door het levendige proza waarmee MacDonald het stomende Florida beschreef leek de droge lucht van Laguna Niguel minder erg, hoe warm het ook was.

Na ongeveer een half uur keek ze naar het huis en zag Jim Ironheart voor het grote keukenraam staan. Hij keek haar kant op. Ze zwaaide.

Hij zwaaide niet terug.

Hij liep van het raam vandaan, maar kwam niet naar buiten. Ze maakte een blikje sodawater open, pakte het boek weer op en genoot van het voelen van de zon op haar blote benen. Ze was niet bang dat ze zou verbranden. Ze was al een beetje bruin en hoewel ze blond haar en een lichte huid had, verbrandde ze nooit, tenzij ze veel te lang in de zon bleef zitten.

Na een tijdje stond ze op om de stretcher zo te zetten dat ze op haar buik kon liggen en zag Jim Ironheart op de patio staan, vlak voor de glazen schuifpui van zijn woonkamer. Hij droeg een gekreukte broek, met een even gekreukt T-shirt, en had zich niet geschoren. Zijn haar was vet en hing slap. Hij zag er niet goed uit.

‘Wat bent u aan het doen?’ vroeg hij.

‘Aan het bijbruinen.’

‘Juffrouw Thorne, wilt u alstublieft vertrekken?’

‘Ik moet met je praten.’

‘Ha!’

Hij liep weer naar binnen en deed de schuifpui dicht. Ze hoorde hem de grendel erop doen.

Nadat ze bijna een uur op haar buik had liggen doezelen in plaats van lezen, besloot ze dat ze zon genoeg had gehad. Bovendien werd je na halfvier ’s middags toch niet meer mooi bruin.

Ze verhuisde de stretcher, koelbox en de rest van haar spullen naar de overschaduwde patio. Toen maakte ze een nieuw blikje sodawater open en pakte het boek weer.

Om vier uur hoorde ze de schuifpui opengaan. Zijn voetstappen kwamen dichterbij en hij bleef een tijdje achter haar staan, kennelijk naar haar kijkend. Geen van beiden zei iets en zij deed net alsof ze doorging met lezen.

Zijn voortdurend stilzwijgen had iets griezeligs. Ze begon over zijn duistere kant te denken – de acht kogels die hij in Atlanta op Norman Rink had afgevuurd, bijvoorbeeld – en ze werd steeds zenuwachtiger tot ze tot de conclusie kwam dat hij probéérde haar angst aan te jagen.

Toen Holly het blikje sodawater van de koeltas af pakte, een slokje nam, zuchtte van genot en het blikje weer neerzette zonder haar hand ook maar even te laten trillen, liep Ironheart eindelijk naar de andere kant van de stretcher en ging zo staan dat ze hem kon zien. Hij zag er nog altijd onverzorgd en ongeschoren uit. Donkere kringen onder zijn ogen. Een ongezond bleke huid.

‘Wat wil je van me?’ vroeg hij.

‘Het zal enige tijd kosten om dat uit te leggen.’

‘Ik heb weinig tijd.’

‘Hoeveel tijd heb je?’

‘Eén minuut,’ antwoordde hij.

Ze aarzelde en schudde toen haar hoofd. ‘Ik red het niet binnen één minuut. Ik zal hier gewoon blijven wachten tot je meer tijd hebt.’

Hij staarde haar intimiderend aan.

Ze zocht op waar ze in de roman was gebleven.

‘Ik zou de politie kunnen bellen om je te laten verwijderen,’ zei hij.

‘Waarom doe je dat dan niet?’ reageerde zij.

Hij bleef nog een paar seconden staan, onzeker en ongeduldig, en liep toen het huis weer in. Schoof de pui dicht. Vergrendelde die.

‘Doe er geen eeuwigheid over,’ mompelde Holly. ‘Over een uurtje of zo zal ik gebruik moeten maken van je toilet.’

Bij haar in de buurt zogen twee kolibries nectar op uit de bloemen; de schaduwen werden langer en de belletjes in het geopende blikje sodawater maakten soms ploffende geluidjes.

In Florida waren ook kolibries en koele schaduwen, plus ijskoude flesjes Dos Equis in plaats van het caloriearme sodawater, en met elke volgende paragraaf kwam Travis McGee meer in de problemen.

Haar maag begon te rammelen. Ze had op het vliegveld van Dubuque ontbeten, verbaasd dat haar honger niet voor altijd was gestild door de macabere beelden die op de plaats van het vliegtuigongeluk in haar geheugen waren gebrand. Ze had haar lunch gemist door hier te gaan zitten en nu was ze uitgehongerd. Het leven ging door.

Vijftien minuten voordat Holly per se naar de wc wilde gaan, keerde Ironheart terug. Hij had een douche genomen en zich geschoren. Hij had een blauwe trui aan, een witkatoenen broek en witte canvas Top-Siders.

Ze voelde zich gevleid door zijn wens er beter uit te zien.

‘Oké,’ zei hij. ‘Wat wil je?’

‘Ik wil eerst even van je toilet gebruikmaken.’

Zijn gezicht werd lang. ‘Oké, oké, maar dan gaan we praten, om dit achter de rug te hebben, en vertrek jij weer.’

Ze liep achter hem aan de woonkamer in, die grensde aan een open eetgedeelte en een open keuken. De slecht bij elkaar passende meubels leken te zijn gekocht tijdens een uitverkoop in een goedkoop pakhuis, meteen nadat hij was afgestudeerd en zijn eerste baan had gevonden. Alles was schoon, maar behoorlijk versleten. Honderden pockets vulden de losstaande boekenkasten. Maar aan de muren hingen geen kunstwerken en verder zag ze geen vazen of kommen of beelden of kamerplanten die de kamer enige warmte konden geven.

Hij wees haar waar het toilet was, in de buurt van de hal bij de voordeur. Geen behang. Witte verf. Geen dure stukjes zeep in de vorm van rozenknoppen, gewoon een stuk Ivory. Geen kleurrijke of geborduurde handdoeken, gewoon een keukenrol.

Toen ze de deur dichtdeed, keek ze over haar schouder zijn kant op. ‘Misschien zouden we onder het eten kunnen praten? Ik ben uitgehongerd.’

Toen ze weer uit het toilet te voorschijn kwam, bekeek ze even zijn huiskamer. Die was Spartaans ingericht in een stijl die het beste kon worden beschreven als Vroege Rommelmarkt. Het huis was verbazingwekkend bescheiden voor een man die zes miljoen in de loterij had gewonnen.

Ze liep naar de keuken en zag hem aan de ronde ontbijttafel zitten.

‘Ik dacht dat je wel iets aan het klaarmaken zou zijn,’ zei ze en ging tegenover hem zitten.

Het amuseerde hem niet. ‘Wat wil je hebben?’

‘Laat ik beginnen met je te vertellen wat ik niet wil,’ zei ze. ‘Ik wil niet over je schrijven, want ik heb de journalistiek afgezworen. Daar heb ik tabak van. Je kunt het geloven of niet, maar het is de waarheid. Het goede werk dat jij doet, kan alleen maar worden belemmerd als je wordt achtervolgd door de mensen van de media en dan zullen er levens verloren gaan die je anders misschien had kunnen redden. Dat zie ik nu in.’

‘Goed.’

‘Ik wil je ook niet chanteren. Trouwens: te oordelen naar de luxueuze stijl waarin je leeft, denk ik dat je niet meer dan achttien dollar over hebt.’

Hij glimlachte niet. Hij staarde haar alleen aan met die ogen die even blauw waren als een gasvlam.

Ze zei: ‘Ik wil je werk niet belemmeren of op de een of andere manier in gevaar brengen. Ik wil je niet vereren alsof je een soort Christusfiguur bent, ik wil niet met je trouwen, je kinderen geven of van jou horen wat de betekenis van het leven is. In elk geval is Elvis Presley toch de enige die weet wat het leven betekent en die bevindt zich op dit moment in een buitenaardse grot op Mars.’

Zijn gezicht bleef onbeweeglijk. Hij was gehard.

‘Het enige dat ik wil,’ ging Holly verder, ‘is mijn nieuwsgierigheid bevredigen, te weten komen hoe je doet wat je moet doen en waarom je het doet.’ Ze aarzelde en haalde diep adem. Toen maakte ze de belangrijkste opmerking: ‘Ik wil erbij horen.’

‘Hoe bedoel je dat?’

Ze sprak snel, de zinnen aan elkaar rijgend, bang dat hij haar zou onderbreken voordat Ze alles had gezegd wat ze zeggen wilde en haar nooit meer een kans zou geven hem alles uit te leggen. ‘Ik wil met je samenwerken, je helpen, mijn bijdrage leveren aan jouw missie of hoe je het ook noemt. Ik wil mensen redden, of althans jóu helpen mensen te redden.’

‘Je zou niets kunnen doen.’

‘Er moet iets zijn dat ik kan doen,’ hield ze vol.

‘Je zou me alleen voor de voeten lopen.’

‘Luister. Ik ben intelligent …’

‘Nou en?’

‘Ik heb een goede opleiding genoten …’

‘Ik ook.’

‘Ik heb lef.’

‘Maar ik heb je niet nodig.’

‘Ik ben competent en efficiënt.’

‘Sorry.’

‘Verdomme!’ riep ze uit, eerder gefrustreerd dan boos. ‘Laat mij dan je secretaresse zijn, zelfs wanneer je die niet nodig hebt. Laat mij je Vrijdag zijn, je goede rechterhand, op zijn minst een vriendin.’

Haar smeekbede leek hem onberoerd te laten. Hij staarde haar zo lang aan dat ze zich ongemakkelijk begon te voelen, maar ze bleef hem aankijken. Ze voelde dat hij zijn zeer indringende blik gebruikte als een middel om iemand te intimideren, maar ze liet zich niet makkelijk manipuleren. Ze was vastbesloten hem deze discussie niet te laten dicteren voordat die in feite was begonnen.

‘Dus jij wilt mijn Lois Lane zijn,’ zei hij uiteindelijk.

Even had ze er geen idee van waarover hij het had. Toen herinnerde ze het zich: Metropolis, de Daily Planet, Jimmy Olsen, Perry White, Lois Lane, Clark Kent, Superman.

Holly wist dat hij probeerde haar te irriteren. Haar boos maken was een andere manier om haar te manipuleren. Als ze hem kattig ging bejegenen, zou hij een excuus hebben om haar weg te sturen. Ze was vastbesloten rustig en redelijk vriendelijk te blijven, om de deur tussen hen open te houden.

Maar ze kon niet stil blijven zitten en tegelijkertijd kalm blijven. Ze moest een deel van de energie van de woede kwijt die haar batterijen een te grote lading dreigde te geven. ‘Nee, dat is nu precies wat ik niét wil zijn. Ik wil je kroniekschrijfster niet zijn. Ik ben de journalistiek meer dan beu.’ In niet mis te verstane bewoordingen vertelde ze hem waarom. ‘Ik wil geen zwijmelende bewonderaarster van je zijn, of een goedbedoelend maar blunderend grietje dat zichzelf voortdurend in de problemen brengt en zich op jou moet verlaten om haar te redden uit de klauwen van Lex Luthor. Er gebeurt hier iets verbazingwekkends en ik wil daar deel van uitmaken. Het is natuurlijk ook gevaarlijk, maar toch wil ik erbij betrokken zijn, omdat wat je doet zoveel … betekenis heeft. Ik wil er op alle mij mogelijke manieren een bijdrage aan leveren, iets doen dat mijn leven meer de moeite waard maakt dan tot dusverre het geval is geweest.’

‘Mensen die goed willen doen, zijn gewoonlijk zo vol van zichzelf, zo onbewust arrogant, dat ze meer kwaad dan goed doen,’ zei hij.

‘Ik ben niet iemand die goed wil doen. Zo zie ik mezelf niet. Ik ben er helemaal niet in geïnteresseerd te worden geprezen voor mijn vrijgevigheid en zelfopoffering. Ik heb er geen behoefte aan me moreel superieur te voelen. Wel wil ik me nuttig kunnen maken.’

‘Op deze wereld stikt het van de mensen die goed willen doen,’ hield hij vol. ‘Als ik een assistente nodig zou hebben, die ik niet nodig heb, waarom zou ik dan juist jou verkiezen boven alle andere mensen die goed willen doen?’

Hij was onmogelijk. Ze wilde hem een klap geven.

In plaats daarvan bleef ze ijsberen en zei: ‘Toen ik gisteren dat vliegtuig weer inkroop om dat joch te zoeken, stond ik verbaasd over mezelf. Ik wist niet dat ik zoiets in me had. Ik was niet dapper, ik ben steeds doodsbang geweest, maar ik heb hem eruit gehaald en me daardoor prima gevoeld.’

‘De manier waarop mensen naar je kijken wanneer ze weten dat je een held bent, staat je aan.’

Ze schudde haar hoofd. ‘Nee, dat is het niet. Behalve één man van de reddingsploeg wist niemand dat ik Norby had gered. Ik kon alleen met genoegen naar mezelf kijken. Dat is alles.’

‘Dus ben je verslaafd aan het nemen van risico’s, aan heldendom, aan moed.’

Nu wilde ze hem twee keer slaan. In zijn gezicht. Dreun, dreun. Hard genoeg om hem sterretjes te laten zien. Dat zou haar een heel prettig gevoel geven.

Ze hield zich in. ‘Oké, prima. Als je het zo wilt bekijken, ben ik verslaafd aan moed.’

Hij verontschuldigde zich niet. Hij bleef haar aanstaren.

‘Maar dat is beter dan het elke dag opsnuiven van een pond cocaïne, vind je ook niet?’ zei ze.

Hij reageerde niet.

Holly werd wanhopig, maar probeerde daar niets van te laten merken. ‘Weet je wat ik voelde toen het gisteren allemaal achter de rug was en ik Norby aan die man van de reddingsploeg had overgedragen? Meer dan wat dan ook voelde? Geen grote vreugde omdat ik hem had gered. Natuurlijk was ik daar blij om, maar dat was niet alles. Ook was ik niet trots of opgewonden omdat ik de dood had verslagen. Het voornaamste dat ik voelde, was woede. Dat verbaasde me en joeg me zelfs angst aan. Ik was zo woedend omdat dat jochie bijna was gestorven, omdat zijn oom naast hem was overleden, omdat hij onder die stoelen beklemd had gezeten, met lijken om zich heen, omdat al zijn naïviteit was verdwenen en omdat hij nooit meer zo van het leven zou kunnen genieten als een kind dat behoort te doen. Ik wilde iemand een dreun verkopen, wilde dat iemand hem excuses zou aanbieden voor wat hij had moeten meemaken. Maar het lot is geen slonzige figuur in een goedkoop pak. Je kunt er geen arm omheen slaan om het te dwingen te zeggen dat het er spijt van heeft. Het enige dat je kunt doen, is gaar koken in je eigen woede.’

Haar stem klonk niet harder, maar wel steeds intenser. Ze liep sneller te ijsberen, geagiteerder. Ze werd hartstochtelijk in plaats van boos, waardoor maar al te duidelijk werd hoe wanhopig ze zich voelde. Maar ze kon zichzelf niet meer afremmen.

‘Alleen gaar koken in je eigen woede. Tenzij je Jim Ironheart bent. Jij kunt er iets aan doen, een verschil uitmaken, zoals dat nog nooit iemand is gelukt. En nu ik weet wat jij kunt doen, kan ik niet gewoon doorgaan met mijn leven, kan ik niet simpelweg mijn schouders ophalen en weglopen, omdat jij mij de kans hebt gegeven een kracht in mezelf te ontdekken van het bestaan waarvan ik niet op de hoogte was. Jij hebt me hoop gegeven toen ik niet eens besefte dat ik daarnaar verlangde. Jij hebt me de mogelijkheid gewezen tegemoet te komen aan een behoefte waarvan ik gisteren nog niet eens wist dat ik die had. De behoefte om terug te vechten, de dood in het gezicht te spugen. Verdomme, je kunt nu de deur niet dichtdoen en mij in de kou laten staan!’

Hij staarde haar aan.

Gefeliciteerd, Thorne, zei ze nijdig tegen zichzelf. Je hebt jezelf keurig in de hand gehouden, je bent werkelijk een schitterend voorbeeld van zelfbeheersing.

Hij staarde haar alleen maar aan.

Ze had op zijn koele houding gereageerd met verhitte woorden, had zijn hoogst effectieve stilzwijgen beantwoord met een nog grotere waterval van woorden. Ze had slechts één kans gehad en die had ze verknald.

Ze voelde zich ellendig en leek opeens totaal geen energie meer te hebben. Ze ging zitten. Ze plantte haar ellebogen op tafel en legde haar gezicht op haar handen, zonder te weten of ze moest gaan huilen of krijsen. Ze deed geen van beide. Ze loosde alleen een vermoeide, trieste zucht.

‘Wil je een biertje?’ vroeg hij.

‘Dolgraag.’

Als een vlammend penseel kwam de naar het westen draaiende zon door de latten van de luiken voor het raam bij de ontbijttafel en zorgde voor strepen roodgoud vuur op het plafond. Ze staarde hem aan, terwijl hij naar zijn voor de helft leeggedronken blikje Corona staarde.

‘Zoals ik je in het vliegtuig al heb verteld, ben ik geen helderziende,’ zei hij. ‘Ik kan geen dingen voorzien omdat ik dat graag wil. Ik heb geen visioenen. Er is een hogere macht via mij werkzaam.’

‘Zou je dat iets nader kunnen toelichten?’

Hij haalde zijn schouders op. ‘God!’

‘God spreekt tegen jou?’

‘Nee, hij praat niet tegen me. Ik hoor geen stemmen. Noch die van Hem, noch die van iemand anders. Af en toe voel ik me gedwongen op een bepaald moment op een bepaalde plaats te zijn …’

Zo goed hij dat kon probeerde hij haar uit te leggen hoe hij bij de McAlbury School in Portland terecht was gekomen, en op de plaatsen waar hij andere wonderbaarlijke reddingen had verricht. Hij vertelde haar ook dat pater Geary hem op de grond van zijn kerk had gevonden, vlak bij het altaar, met de stigmata van Christus op zijn voorhoofd, handen en zijde.

Het was een eigenaardige vorm van mystiek die kon zijn bedacht door een ketterse katholiek, een Indiaanse medicijnman en een met beide benen stevig op de grond staande smeris van het Clint Eastwood-type. Holly werd erdoor gefascineerd. Maar ze zei: ‘Ik kan je niet in alle oprechtheid zeggen dat ik Gods hand in dit alles zie.’

‘Ik wel,’ zei hij rustig en maakte haar zo volkomen duidelijk dat er aan zijn overtuiging niet te tornen viel en hij geen behoefte had aan haar instemming.

Toch zei ze: ‘Soms heb je verdomd gewelddadig moeten zijn, zoals met die kerels die Susie en haar moeder in de woestijn hadden ontvoerd.’

‘Die hebben gekregen wat ze verdienden. Sommige mensen zijn zo corrupt dat ze door vijf rehabiliterende levens nog niet beter zouden worden. Het kwaad bestaat. Het loopt over deze aarde rond. Soms maakt de duivel gebruik van overtuigingskracht. Soms laat hij alleen sociopaten hun gang gaan, die totaal geen medeleven kennen.’

‘Ik zeg niet dat je in bepaalde situaties niet gewelddadig móést zijn. Voor zover ik weet, had je geen keus. Ik bedoelde alleen dat ik me moeilijk kan voorstellen dat God Zijn boodschapper aanmoedigt een geweer ter hand te nemen.’

Hij nam een paar slokjes bier. ‘Heb je de bijbel wel eens gelezen?’

‘Natuurlijk.’

‘Daarin staat dat God in Sodom en Gomorra de boosaardige mensen heeft uitgeroeid met vulkanen, aardbevingen en regens van vuur. Hij heeft de hele wereld een keer laten overstromen. Hij heeft de Rode Zee de soldaten van de farao laten doden, hen allemaal laten verdrinken. Ik denk niet dat Hij moeilijk zou doen over een klein, oud geweertje.’

‘Ik denk dat ik dacht aan de God uit het Nieuwe Testament. Misschien heb je ook wel eens iets over Hem gehoord? Begrijpend, meelevend en genadig.’

Hij keek haar weer strak aan met die ogen die zo vriendelijk konden kijken dat haar benen haar niet meer leken te kunnen dragen, maar ook zo’n koude blik konden hebben dat ze ervan rilde. Even geleden hadden ze een warme glans gehad; nu waren ze ijskoud. Uit die reactie kon ze opmaken dat hij nog niet had besloten haar in zijn leven toe te laten. ‘Ik heb mensen ontmoet die zo verdorven zijn dat het voor dieren nog een belediging zou zijn hen beesten te noemen. Als ik dacht dat God dat soort mensen altijd genadig was, zou ik niets met God te maken willen hebben.’

Holly stond voor het aanrecht champignons schoon te maken en tomaten te snijden. Jim was eiwitten van eidooiers aan het scheiden, om een redelijk caloriearme omelet te maken.

‘Er zijn heel wat mensen die bij jou in de buurt overlijden, maar vaak reis je het hele land door om één mensenleven te redden.’

‘Ik ben ook een keer naar Frankrijk gegaan,’ zei hij, daarmee haar vermoeden bevestigend dat hij ook wel eens voor een missie het land uit ging. ‘Een keer naar Duitsland, twee keer naar Japan en een keer naar Engeland.’

‘Waarom geeft die hogere macht je niet iets hier in de buurt te doen?’

‘Dat weet ik niet.’

‘Heb je je ooit afgevraagd wat er zo bijzonder is aan de mensen die je redt? Ik bedoel … waarom nu juist zij en niet iemand anders?’

‘Dat heb ik me inderdaad wel eens afgevraagd. Elke week zie ik op het journaal beelden van onschuldige mensen die hier in het zuidelijk deel van Californië worden vermoord of door een ongeluk om het leven komen. Dan vraag ik me af waarom Hij hen niet heeft willen redden, in plaats van een of ander joch in Boston. Ik denk dat het joch in Boston … dat de duivel hem toen voor zijn tijd wilde halen en dat God mij heeft gebruikt om dat te voorkomen.’

‘Zovele van hen zijn jong.’

‘Dat is me ook opgevallen.’

‘Maar je weet niet waarom?’

‘Ik heb er geen flauw idee van.’

Het rook in de keuken naar eieren, uien, champignons en groene pepers. Jim maakte in een enkele pan een grote omelet, die hij later doormidden wilde snijden.

Terwijl Holly bruin brood roosterde, zei ze: ‘Waarom zou God hebben gewild dat je Susie en haar moeder in de woestijn redde, maar niet de vader van het meisje?’

‘Dat weet ik niet.’

‘Die vader was toch geen slechterik?’

‘Nee, dat leek mij niet.’

‘Waarom redt Hij dan niet iedereen?’

‘Als Hij wil dat ik dat weet, zal Hij het me vertellen.’

Jims zekerheid dat hij door een genadige God werd gestuurd en het gemak waarmee hij aanvaardde dat God wilde dat sommige mensen stierven en anderen niet, gaf Holly een onrustig gevoel. Maar hoe zou hij op een andere manier op zijn buitengewone ervaringen kunnen reageren? Het was zinloos met God in discussie te gaan.

Ze herinnerde zich een oud gezegde, een juweeltje dat in de handen van de mensen die de populaire psychologie onderschreven, een cliché was geworden: God geve me de moed die dingen te veranderen die ik niet kan accepteren, die dingen te accepteren die ik niet kan veranderen en de wijsheid het verschil ertussen te onderkennen. Cliché of geen cliché, het was een uiterst zinnig gezegde.

Toen twee boterhammen omhoog sprongen in de broodrooster, haalde ze die eruit. Ze stopte er twee nieuwe sneetjes in en zei: ‘Als God het Nicholas O’Conner had willen besparen levend te verbranden toen die explosie zich voordeed, waarom heeft hij dan die explosie niet gewoon voorkomen?’

‘Dat weet ik niet.’

‘Vind jij het niet eigenaardig dat God jou moet gebruiken, je het hele land door laat reizen om dat joch O’Conner op het allerlaatste nippertje te redden? Waarom kon Hij niet gewoon … O, ik weet het niet … Gewoon op die kabel spugen of zoiets dergelijks. Hem repareren met een beetje goddelijk spuug. Of waarom heeft Hij niet gewoon gezorgd dat Norman Rink een beroerte kreeg door even aan zijn hersenen te sleutelen, in plaats van jou helemaal naar Atlanta te sturen om die man te doden?’

Jim keerde handig de omelet. ‘Waarom heeft Hij muizen geschapen die mensen pesten en katten die de muizen opeten? Waarom heeft Hij bladluizen geschapen die planten eten en vervolgens lieveheersbeestjes om de bladluizen op te eten? Waarom heeft Hij ons geen ogen in ons achterhoofd gegeven, terwijl Hij ons zoveel redenen heeft gegeven om die nodig te hebben?’

Ze was klaar met het beboteren van de geroosterde boterhammen. ‘Ik begrijp wat je wilt zeggen. God werkt op mysterieuze manieren.’

‘Heel mysterieuze.’

Ze aten aan de ontbijttafel. Bij de toost en de omelet hadden ze gesneden tomaten en koud bier.

Het purperen kleed van de schemering gleed over de wereld buiten en de nacht begon zich te laten zien.

‘Je bent in die situaties niet volledig een marionet,’ zei Holly. ‘Dat ben ik wel.’

‘Je hebt het vermogen het eindresultaat te bepalen.’

‘Dat heb ik helemaal niet.’

‘God heeft je met vlucht tweehonderdzesenveertig laten meegaan om alleen de Dubroveks te redden.’

‘Dat klopt.’

‘Maar toen heb je de zaak in eigen hand genomen en meer mensen gered dan alleen Christine en Casey. Hoeveel hadden er moeten sterven?’

‘Honderdeenenvijftig.’

‘Hoeveel mensen zijn er echt om het leven gekomen?’

‘Zevenenveertig.’

‘Oké. Dus heb je honderdtwee meer levens gered dan Hij van je verwachtte.’

‘Honderddrie, het jouwe meegerekend. Maar alleen omdat Hij het me toestond dat te doen en me erbij heeft geholpen.’

‘Wil je zeggen dat God alleen wilde dat je het leven van de Dubroveks redde, maar dat Hij van gedachten is veranderd?’

‘Dat denk ik wel.’

‘Weet God niet zeker wat Hij wil?’

‘Dat weet ik niet.’

‘Is God soms wel eens in de war?’

‘Dat weet ik niet.’

‘Is God een twijfelaar?’

‘Holly, ik weet het gewoon niet.’

‘Lekkere omelet.’

‘Dank je.’

‘Het kost me moeite te begrijpen waarom God ooit van gedachten zou veranderen. Hij is uiteindelijk toch onfeilbaar? Dus kan Hij de eerste keer geen verkeerde beslissing hebben genomen.’

‘Ik houd me niet bezig met dergelijke vragen. Ik denk er gewoon niet over na.’

‘Dat is duidelijk,’ zei ze.

Hij keek haar nijdig en met ijskoude ogen aan. Toen keek hij weer naar zijn eten en zijn biertje en weigerde te reageren op de volgende gespreksonderwerpen die Holly aansneed.

Ze besefte dat ze zijn vertrouwen nog lang niet had gewonnen. Dat hij nog even aarzelend tegenover haar stond als op het moment dat hij haar binnen had gelaten. Hij was haar nog altijd aan het beoordelen en op punten was ze waarschijnlijk aan het verliezen. Ze had een krachtig argument nodig en meende te weten wat dat was, maar ze wilde er pas op het juiste moment mee komen. Toen Jim klaar was met eten, keek hij op van zijn lege bord en zei: ‘Oké, ik heb naar je geluisterd, ik heb je te eten gegeven en nu wil ik dat je weggaat.’

‘Nee, dat wil je niet.’

Hij knipperde met zijn ogen. ‘Juffrouw Thorne …’

‘Je was me al Holly gaan noemen.’

‘Juffrouw Thorne, dwing me er niet toe u mijn huis uit te smijten.’

‘Je wilt eigenlijk niet dat ik wegga,’ zei Holly en probeerde haar stem overtuigender te laten klinken dan ze zich voelde. ‘Op alle plaatsen waar je mensen van de dood hebt gered, heb je alleen je voornaam genoemd. Niemand is iets wijzer over jou geworden. Behalve ik. Je hebt me verteld dat je in het zuidelijk deel van Californië woonde en dat je achternaam Ironheart luidde.’

‘Ik heb nooit gezegd dat je een slechte journaliste was. Je bent goed in het lospeuteren van informatie …’

‘Ik heb niets losgepeuterd. Je hebt me die informatie zelf gegeven. En als je dat niet had willen doen, zou niemand die uit je hebben kunnen peuteren. Ik wil nog een biertje.’

‘Ik heb je gevraagd weg te gaan.’

‘Blijf maar zitten. Ik weet waar het staat.’

Ze stond op, liep naar de ijskast en pakte nog een flesje Corona. Voor haar was dat in feite riskant, maar een derde biertje gaf haar een excuus – hoe slap dan ook – om bij hem te blijven en met hem te discussiëren. Gisteravond had ze ook drie flesjes bier gedronken, in de cocktaillounge van het motel in Dubuque. Maar toen had de adrenaline nog door haar aderen gestroomd en was ze even alert en gespannen geweest als een Siamese kat die benzedrine had gebruikt, waardoor de alcohol haar bloedbaan weer even snel uit was gekomen als hij die was ingegaan. Toch was ze in slaap gevallen als een houthakker met een dozijn borrels achter zijn kiezen. Als ze nu buiten westen raakte, zou Ironheart haar ongetwijfeld naar haar auto dragen en zou ze zijn huis nooit meer inkomen. Ze maakte het flesje bier open en liep ermee terug naar de tafel.

‘Je wilde me vinden,’ zei ze terwijl ze ging zitten.

Hij keek haar aan met alle warmte van een dode pinguïn die in een ijsschots is ingevroren. ‘O ja?’

‘Beslist. Daarom heb je mij je achternaam genoemd, en de plaats waar ik je kon vinden.’

Hij zei niets.

‘Kun je je nog herinneren wat je op het vliegveld van Portland als laatste tegen me hebt gezegd?’

‘Nee.’

‘Het was de fraaiste opmerking die ik ooit uit de mond van een man heb gehoord.’

Hij wachtte.

Ze liet hem nog wat langer wachten en nam een slokje uit de fles. ‘“Dat bent u ook, juffrouw Thorne,” zei je, vlak voordat je het portier dichtdeed en naar de vertrekhal liep.’

‘Wat is er in ’s hemelsnaam zo fraai aan die opmerking?’

‘Die was superromantisch.’

‘“Dat bent u ook, juffrouw Thorne,” heb ik dus gezegd. En wat had jij net tegen mij gezegd? Dat ik een ezel was?’

‘Ho, ho.’ reageerde Holly. ‘Je kunt proberen het te verpesten, maar dat zal je niet lukken. Ik had tegen je gezegd dat je bescheidenheid verfrissend was en toen zei jij dus dat ik dat ook was. Mijn hart gaat als een gek tekeer wanneer ik daar weer aan terugdenk. O, je wist absoluut wat je deed. Je hebt me je achternaam genoemd, me verteld waar je woonde en me vaak met die verdomd opvallende ogen van je aangekeken. Toen kwam die opmerking en ben je als Bogart weggelopen.’

‘Ik geloof niet dat je er verstandig aan doet nog meer bier te drinken.’

‘O nee? Ik denk dat ik hier de hele avond het ene na het andere biertje blijf zitten drinken.’

Hij zuchtte. ‘In dat geval kan ik er zelf ook maar beter een nemen.’

Hij pakte een flesje en ging weer zitten.

Holly meende voortgang te boeken.

Of misschien was hij een val aan het uitzetten. Misschien was dat biertje wel een truc. Hij was inderdaad slim. Misschien wilde hij proberen haar onder tafel te drinken.

‘Jij wilde dat ik je zou vinden,’ zei ze.

Hij zei niets.

‘Weet je waarom je wilde dat ik je zou vinden?’

Hij zei niets.

‘Je wilde dat ik je zou vinden omdat je me echt verfrissend vond en omdat jij de eenzaamste, zieligste kerel bent tussen hier en Hardrock, Missouri.’

Hij zei niets. Daar was hij goed in. Hij was op deze wereld een kampioen in het zwijgen op het juiste moment.

‘Je zorgt ervoor dat ik je wil slaan,’ zei ze.

Hij zei niets.

Het zelfvertrouwen dat het biertje haar had gegeven, was opeens verdwenen. Ze had het gevoel dat ze opnieuw aan het verliezen was. Een paar ronden lang was ze beslist op punten aan de winnende hand geweest, maar nu werd ze teruggeslagen door zijn stilzwijgen.

‘Waarom moet ik denken aan allerlei metaforen die met boksen te maken hebben?’ zei ze. ‘Ik haat boksen.’

Hij nam een paar slokken bier en knikte in de richting van haar flesje, waaruit ze pas een derde had gedronken. ‘Wil je dat echt opdrinken?’

‘Ja.’ Ze was zich ervan bewust dat het bier wellicht een gevaarlijk effect op haar begon te krijgen, maar ze was nog nuchter genoeg om te beseffen dat het moment daar was om met haar meest overtuigende argument te komen. ‘Als je me niets over die plek vertelt, zal ik hier blijven zitten en blijven drinken tot ik een dikke, slonzige, alcoholische ouwe taart ben. Dan zal ik hier op tweeëntachtigjarige leeftijd overlijden, met een lever die even groot is als Vermont.’

‘Plek?’ reageerde hij verbaasd. ‘Welke plek?’

Nu! Zacht, maar duidelijk fluisterend zei ze: ‘De windmolen.’

‘Ben jij in de windmolen geweest?’ vroeg hij.

‘Nee. Wil je zeggen dat die echt bestaat?’

‘Als je zoveel weet, waarom weet je dan niet alles?’

‘Dromen. Dromen over windmolens. De afgelopen drie nachten.’

Hij werd bleek. De lamp boven de tafel brandde niet. Ze zaten in de schaduw, alleen beschenen door het licht van de afzuigkap, de lampjes boven het aanrecht en een schemerlamp in de aangrenzende huiskamer. Toch zag Holly hem bleek worden. Zijn gezicht leek voor haar ogen te zweven, als een grote, sneeuwwitte mot. De buitengewone levendigheid en ongewone substantie van de nachtmerrie, en het feit dat de effecten ervan waren blijven bestaan toen ze in die motelkamer wakker werd, hadden haar aangemoedigd te geloven dat het iets te maken had met Jim Ironheart. Twee ontmoetingen met het paranormale, zo kort na elkaar, móesten verband met elkaar houden. Maar toch was ze opgelucht toen zijn stomverbaasde reactie haar vermoeden bevestigde.

‘Kalkstenen muur,’ zei ze. ‘Houten vloer. Zware, houten deur met ijzerbeslag, die uitkomt op een trap. Een gele kaars in een blauw schaaltje.’

‘Ik heb er al jaren over gedroomd,’ zei hij zacht. ‘Een of twee keer per maand. Nooit vaker. Tot de laatste drie nachten. Maar hoe kunnen we nu dezelfde droom hebben?’

‘Waar bevindt zich die echte windmolen?’

‘Bij de boerderij van mijn grootouders, ten noorden van Santa Barbara. In de Santa Ynez Valley.’

‘Is jou daar iets verschrikkelijks overkomen of zo?’

Hij schudde zijn hoofd. ‘Nee, helemaal niet. Ik was er dol op. Het was een … toevluchtsoord.’

‘Waarom werd je dan bleek toen ik er melding van maakte?’

‘Werd ik dat?’

‘Stel je een albinokat voor die een muis achternazit, een hoek omgaat en dan oog in oog staat met een dobermann. Zo bleek.’

‘Tja, als ik over de molen droom, is dat altijd angstaanjagend …’

‘Dat hoef je mij niet te vertellen. Maar als het voor jou een goed plekje is geweest, een toevluchtsoord zoals jij het noemt, waarom komt hij dan in nachtmerries voor?’

‘Dat weet ik niet.’

‘Daar gaan we weer.’

‘Ik weet het echt niet,’ hield hij vol. ‘Waarom heb jij erover gedroomd wanneer je er nog nooit bent geweest?’

Ze nam nog een slokje bier, waardoor ze niet meer helder kon nadenken. ‘Misschien omdat jij je droom op mij projecteert. Als een manier om een soort connectie tussen ons tot stand te brengen, mij naar je toe te trekken.’

‘Waarom zou ik jou naar me toe willen trekken?’

‘Aardige opmerking.’

‘Zoals ik je al eerder heb gezegd, ik ben geen helderziende. Dergelijke vermogens heb ik niet. Ik ben alleen een instrument.’

‘Dan komt het door die hogere macht,’ zei ze. ‘Die stuurt mij die droom, omdat hij tussen ons een connectie tot stand wil brengen.’

Hij veegde met een hand over zijn gezicht. ‘Dit wordt me op dit moment allemaal teveel. Ik ben zo verdomd moe.’

‘Ik ook, maar het is pas halftien en we hebben nog heel wat te bespreken.’

‘Ik heb de afgelopen nacht maar één uur geslapen,’ zei hij.

Hij zag er echt uitgeput uit. Door de douche en het scheren oogde hij presentabel, maar de kringen om zijn ogen werden donkerder en de kleur was niet in zijn gezicht teruggekomen.

‘We kunnen hier morgen verder over praten,’ zei hij.

Ze fronste haar wenkbrauwen. ‘Geen sprake van. Als ik morgen terugkom, zul jij me niet binnenlaten.’

‘Dat zal ik wel doen.’

‘Dat zeg je nu.’

‘Als jij die droom hebt, hoor je hierbij, of me dat nu aanstaat of niet.’

Zijn stem klonk nu niet meer koel maar koud en het was duidelijk dat het hem in feite helemaal niet aanstond.

Hij was een Einzelgänger, was dat kennelijk altijd geweest. Viola Moreno, die erg op hem was gesteld, had beweerd dat hij in een goed blaadje stond bij de leerlingen en bij zijn collega’s. Ze had echter ook gesproken over een triestheid diep in zijn binnenste, die hem van andere mensen gescheiden hield. En sinds hij was gestopt met lesgeven, had hij Viola en zijn andere vrienden nog maar zelden gezien. Hoewel het nieuwtje dat hij en Holly een droom deelden, hoewel hij haar ‘verfrissend’ had gevonden en zich tot op zekere hoogte tot haar aangetrokken voelde, nam hij het haar duidelijk kwalijk dat ze in zijn leven was gekomen.

‘Onzin. Als ik hier morgen weer voor de deur sta, zul jij zijn verdwenen en dan zal ik niet weten waar je naartoe bent gegaan. Misschien kom je dan wel nooit meer terug.’

Hij miste de energie om daartegen te protesteren. ‘Blijf dan vannacht maar hier slapen.’

‘Heb je een logeerkamer?’

‘Ja, maar geen logeerbed. Je kunt op de bank in de woonkamer slapen, al is die verdomd oud en niet al te comfortabel.’

Ze nam het halflege flesje bier mee naar die kamer en ging zitten op de oude, bruine bank. ‘Die is best.’

‘Zoals je wilt,’ zei hij onverschillig, maar ze voelde aan dat die onverschilligheid gespeeld was.

‘Heb je een pyjama voor me?’

‘Jezus!’

‘Het spijt me, maar ik heb er geen meegenomen.’

‘De mijne is te groot voor jou.’

‘Hindert niet. Dan zal hij des te makkelijker zitten. Ik wil ook graag douchen. Ik plak door de zonnebrandcrème en een hele middag zonnen.’

Met het air van een man die zijn minst favoriete familielid opeens onaangekondigd voor de deur ziet staan nam hij haar mee naar boven, wees haar de badkamer voor de gasten en pakte een pyjama en een paar handdoeken voor haar.

‘Probeer zo min mogelijk herrie te maken,’ zei hij. ‘Ik ben van plan binnen vijf minuten te slapen.’

Holly genoot van het hete water en de wolken stoom, maar was blij dat ze zich een beetje dizzy van het bier bleef voelen. Hoewel ze de afgelopen nacht beter had geslapen dan Ironheart beweerde te hebben gedaan, had ze de afgelopen dagen niet één keer acht uur geslapen en ze verheugde zich op de oude bank. Tegelijkertijd maakte ze zich ook zorgen over het feit dat ze nog altijd dizzy was. Ze moest helder kunnen nadenken. Ze was uiteindelijk in het huis van een onbekende man, die voor een groot deel nog een lopend mysterie, een raadsel was. Ze begreep weinig van wat er in zijn hart omging, iets dat geheimen en schaduwen in een grotere hoeveelheid dan bloed door zijn lichaam leek te pompen. Ondanks de koelheid die hij jegens haar aan de dag legde, leek hij in wezen een goede man met goedwillende intenties en het was moeilijk te geloven dat hij een bedreiging voor haar kon vormen. Maar aan de andere kant las je ook regelmatig verhalen in de kranten over een krankzinnige massamoordenaar die na zijn vrienden, familieleden en medewerkers op brute wijze te hebben vermoord, door zijn verbaasde buren werd beschreven als ‘een echt aardige vent’. Ondanks zijn bewering dat hij een instrument van God was, bestond de kans dat Jim Ironheart overdag zijn leven riskeerde om het leven van anderen te redden en ’s nachts met een maniakaal genoegen jonge katjes martelde.

Nadat ze zich had afgedroogd met de lekker ruikende, donzige badhanddoek, nam ze nog een grote slok van haar Corona. Ze was tot de conclusie gekomen dat een lekker nachtje slapen, zonder te dromen, het risico van in bed te worden afgeslacht wel waard was.

Ze trok de pyjama aan en rolde de mouwen en broekspijpen op.

Toen nam ze het flesje Corona, waarin nog een paar slokken zaten, mee de gang op. Het was griezelig stil in het huis.

Ze liep naar de trap, langs de grote slaapkamer, en keek naar binnen. Op de muur aan weerszijden van het bed waren koperen leeslampen aangebracht en een daarvan zorgde voor een smalle streep amberkleurig licht op de gekreukte lakens. Jim lag op zijn rug, met zijn armen om de twee kussens onder zijn hoofd, en leek wakker te zijn.

Ze aarzelde en liep toen naar de openstaande deur. ‘Bedankt,’ zei ze zacht, voor het geval hij sliep. ‘Ik voel me een stuk beter.’

‘Fijn voor je.’

Holly liep de kamer in, tot ze zijn blauwe ogen zag schitteren in het licht van de lamp achter hem. Hij had de dekens opgetrokken tot boven zijn navel en droeg geen pyjamajasje. Zijn borstkas en armen waren slank, maar goed gespierd.

‘Ik dacht dat je inmiddels wel zou slapen,’ zei ze.

‘Dat wil ik ook en dat moet ik ook, maar ik kan niet stoppen met nadenken.’

Ze keek op hem neer en zei: ‘Viola Moreno zei dat je diep in je binnenste heel triest was.’

‘Wat ben jij druk bezig geweest.’

Ze nam een slokje Corona. Nog ééntje over. Ze ging op de rand van het bed zitten. ‘Hebben je grootouders die boerderij met de windmolen nog?’

‘Ze zijn dood.’

‘Dat spijt me.’

‘Mijn grootmoeder stierf vijf jaar geleden en mijn grootvader acht maanden later, alsof hij niet verder wilde leven zonder haar. Ze hebben een goed, afgerond leven gehad, maar ik mis hen wel.’

‘Heb je nog iemand anders?’

‘Twee neven in Akron,’ antwoordde hij.

‘Heb je contact met ze?’

‘Ik heb ze al in twintig jaar niet meer gezien.’

Ze nam het laatste slokje Corona. Toen zette ze het lege flesje op het nachtkastje neer.

Enige minuten lang zwegen ze beiden. De stilte was niet onaangenaam. Integendeel.

Ze stond op en liep naar de andere kant van het bed. Ze sloeg de dekens terug, ging naast hem liggen en legde haar hoofd op de andere twee kussens.

Het scheen hem niet te verbazen. Haar ook niet.

Na een tijdje hielden ze elkaars hand vast en lagen naast elkaar naar het plafond te staren.

‘Het moet erg geweest zijn je ouders te verliezen toen je pas tien was.’

‘Heel erg.’

‘Wat is er met hen gebeurd?’

Hij aarzelde. ‘Een verkeersongeluk.’

‘En toen ben je bij je grootouders gaan wonen?’

‘Ja. Het eerste jaar was het moeilijkst. Ik was er … slecht aan toe. Ik heb heel wat tijd in die windmolen doorgebracht. Het was mijn speciale plekje, waar ik ging spelen, waar ik alleen kon zijn.’

‘Ik wou dat we elkaar als kind hadden gekend.’

‘Waarom?’

Ze dacht aan Norby, de jongen die ze uit het graf onder de stoelen van de dc-10 had getrokken. ‘Dan zou ik hebben geweten hoe je was toen je ouders nog leefden, hoe je was toen je nog niets verschrikkelijks had meegemaakt.’

Weer zwegen ze geruime tijd.

Toen hij sprak, klonk zijn stem zo laag dat Holly hem nauwelijks boven het gehamer van haar eigen hart uit kon horen. ‘Viola heeft vanbinnen ook iets triests. Ze ziet eruit als de gelukkigste vrouw van de wereld, maar ze heeft haar echtgenoot in Vietnam verloren en daar is ze nooit overheen gekomen. Pater Geary, de priester over wie ik je heb verteld, ziet eruit als elke toegewijde pastoor die je je kunt herinneren uit die sentimentele katholieke films die in de jaren dertig en veertig werden gemaakt. Maar toen ik hem ontmoette, was hij moe en niet meer zeker van zijn roeping. En jij … Tja, je bent aantrekkelijk en amusant en je straalt efficiëntie uit, maar ik zou nooit hebben geraden dat je zo meedogenloos was als je bent. Je wekt de indruk een vrouw te zijn die zich makkelijk door het leven beweegt, geïnteresseerd is in haar leven en haar werk, maar nooit tegen de stroom ingaat, zich altijd laat meevoeren, soepel. Toch ben je in feite een terriër als je je tanden eenmaal in iets hebt gezet.’

Holly dacht daar even over na en staarde naar het spel van licht en schaduw op het plafond, terwijl ze zijn sterke hand bleef vasthouden. ‘Wat wil je daarmee zeggen?’

‘Dat mensen altijd ingewikkelder in elkaar zitten dan je denkt.’

‘Is dat alleen een observatie … of een waarschuwing?’

Die vraag leek hem te verbazen. ‘Een waarschuwing?’

‘Misschien waarschuw je me dat je niet bent wie je lijkt te zijn.’

Na een lange stilte zei hij: ‘Misschien wel.’

Ze bleef eveneens lange tijd zwijgen en zei toen: ‘Ik denk dat me dat niets kan schelen.’

Hij draaide zich naar haar toe. Ze kwam zijn kant op met een verlegenheid die ze in vele jaren niet meer had gevoeld. Zijn eerste kus was zacht en maakte haar meer dronken dan drie flesjes of drie kratten Corona.

Holly besefte dat ze zichzelf een rad voor ogen had gedraaid. Ze had het bier niet nodig gehad om haar zenuwen tot bedaren te brengen, niet om zeker te zijn van een nachtje ononderbroken slapen, maar om haar de moed te geven hem te verleiden – of door hem te worden verleid. Ze had aangevoeld dat hij verschrikkelijk eenzaam was, en dat had ze ook tegen hem gezegd. Nu begreep ze dat haar eenzaamheid nog groter was geweest dan de zijne en dat alleen een heel klein deel van haar depressieve gevoelens afgeschreven kon worden op haar teleurstelling ten aanzien van de journalistiek. Het merendeel ervan was een gevolg van het feit dat ze bijna haar gehele volwassen leven lang alleen was geweest. Twee pyjamabroeken en een pyjamajasje leken op te lossen, zoals dat met kleren in een erotische droom soms kan gebeuren. Ze liet haar handen met toenemende opwinding over zijn lichaam glijden, zich verbazend over het feit dat een aanraking zo’n schitterend verlangen kon oproepen.

Ze had een belachelijk romantisch idee over het vrijen met hem, de fantasie van een meisje met dromerige ogen over een ongeëvenaarde hartstocht, over zoete tederheid en zuivere seks die volkomen met elkaar in evenwicht waren, elke spier zich bewegend in perfecte harmonie of soms in een ademloos contrapunt, elke stoot een getuigenis van wederzijdse overgave, twee mensen die één werden, de buitenwereld van de rede overweldigd door de innerlijke wereld van gevoel, geen fout woord geuit, geen zucht verkeerd getimed, lichamen die zich bewogen en versmolten in precies hetzelfde mysterieuze ritme waarin de grote, onzichtbare krachten van het universum aanzwollen en afnamen, de daad uittillend boven het zuiver biologische, waardoor hij een mystieke ervaring werd. Natuurlijk bleken haar verwachtingen belachelijk te zijn. In werkelijkheid was het tederder, woester en veel beter dan haar fantasie.

Ze vielen in slaap als lepeltjes in een doosje, haar buik tegen zijn rug, haar lendenen tegen zijn warme achterste. Uren later, in die uren van de nacht die gewoonlijk, maar nu niet langer, de aller-eenzaamste waren, werden ze wakker met een hernieuwd verlangen naar elkaar. Hij nam haar in zijn armen en zij verwelkomde hem. Ditmaal bewogen ze zich nog feller, alsof die eerste keer hun verlangen niet had doen afnemen, maar het had aangescherpt zoals een dosis heroïne het verlangen naar een volgende bij een verslaafde alleen doet toenemen.

Holly keek in Jims prachtige ogen en had het gevoel dat ze in het zuivere vuur van zijn ziel staarde. Hij pakte haar met beide handen bij haar zijden en tilde haar half van de matras op toen hij diep in haar kwam. Ze voelde de schrammen in haar zijden branden en herinnerde zich de klauwen van het ding dat op een magische manier uit haar droom was gestapt. Even veranderde door de pijn haar waarnemingsvermogen en had ze het eigenaardige idee dat ze naar een koud, blauw vuur staarde, dat brandde zonder hitte af te geven. Maar dat was alleen een reactie op de stekende schrammen en de herinnering aan de nachtmerrie. Toen hij zijn handen onder haar rug liet glijden, kwam ze omhoog om hem te verwelkomen. Nu was hij een en al warmte, zonder een sprankje koude. Samen gaven ze voldoende warmte af om dat korte beeld van een ziel-op-ijs te verschroeien.

De bleke glans van de ongeziene maan verlichtte koolzwarte wolken die langs de nachtelijke hemel raceten.

Anders dan in recente dromen stond Holly op een grindpad dat tussen een vijver en een korenveld door naar de deur bij de voet van de oude windmolen liep. Het kalkstenen gebouw torende in een scherpe hoek boven haar uit, als molen herkenbaar, maar toch een vreemde plaats, onaards.

De immense wieken staken als silhouetten af tegen de dreigende lucht, als een scheefhangend kruis. Hoewel een stevige wind af en toe voor strepen zilver maanlicht op de inktzwarte vijver zorgde en de korenhalmen in de buurt ratelend in beweging bracht, stonden de wieken stil. De molen werd duidelijk al vele jaren lang niet meer gebruikt en het mechanisme was waarschijnlijk te roestig om de wieken nog echt te kunnen laten draaien.

Een moddergeel licht flikkerde achter de smalle ramen van de bovenste kamer. Achter het glas bewogen zich vreemde schaduwen over de kalkstenen muren.

Ze wilde niet dichter naar de molen toe lopen, was nog nooit van haar leven zo bang voor een bepaalde plaats geweest, maar was niet in staat zichzelf tot staan te dwingen. Ze werd voorwaarts getrokken, alsof ze in de ban van een heel sterke tovenaar was.

In de vijver links van haar was er iets mis met de door de maan veroorzaakte afspiegeling van de windmolen. Ze draaide zich om, om ernaar te kijken. Het patroon van licht en schaduw op het water was het omgekeerde van wat het had moeten zijn. De schaduw van de molen was geen donkere, geometrische vorm op het water. In plaats daarvan was het beeld van de molen feller dan de vijver eromheen, alsof de molen licht uitstraalde, het felste licht in de nacht was, terwijl de stenen in feite heel donker en onuitnodigend oogden. In de echte molen was het licht achter de ramen, maar die leken in het onmogelijke spiegelbeeld zwarte rechthoeken, als lege oogkassen in een vleesloze schedel.

Zoef … zoef … zoef.

Ze keek op.

De massieve wieken trilden in de wind en begonnen te bewegen, de verroeste raderen tot draaien dwingend.

Terwijl ze niets anders wilde dan wakker worden of, als dat niet lukte, terugvluchten over het grindpad waarover ze was gekomen, liep Holly verder. De reusachtige wieken draaiden met de klok mee, kregen meer snelheid, maakten minder lawaai toen het mechanisme enige tijd werkte. Ze had de indruk dat het de vingers van een monsterlijke hand waren.

Ze had de deur bereikt.

Ze wilde niet naar binnen. Ze wist dat zich daar de een of andere hel bevond, even afschuwelijk als de martelputten die werden beschreven door een prediker in het oude Salem. Als ze naar binnen ging, zou ze nooit meer levend naar buiten komen.

De wieken kwamen haar kant op, passeerden ruim een meter boven haar hoofd. Het gesplinterde hout leek haar te willen pakken.

Zoef, zoef, zoef, zoef.

In de greep van een trance die nog sterker was dan haar doodsangst maakte ze de deur open. Ze ging de drempel over. De deur trok zich uit haar hand los, boosaardig zoals dingen in een droom konden zijn, en sloeg achter haar dicht.

Voor haar lag de donkere onderste kamer van de molen, waar de stenen wielen kermend langs elkaar draaiden.

Links zag ze net de trap naar boven. Boven hoorde ze spookachtige kreten, als een nachtconcert dat ten gehore werd gebracht door de dieren in een oerwoud, behalve dan dat geen van de stemmen die van een panter, een aap, een vogel of een hyena was. Er behoorden ook elektronische geluiden toe en iets dat leek op het krijsen van insecten, dat door stereoapparatuur werd versterkt. De kakofonie werd ondersteund door een monotoon basrefrein, dat uit drie tonen was opgebouwd en door de stenen muren bij de trap werd weerkaatst, alsook door Holly’s botten toen ze halverwege de trap was.

Links van haar passeerde ze een smal raam. In de nachtlucht zag ze een reeks bliksemflitsen en de donkere vijver leek daardoor transparant te worden. Ze kon tot op de bodem kijken, alsof het onder water weerlichtte, en op de bodem zag Holly een oneindig vreemde vorm. Ze kneep haar ogen tot spleetjes om het ding beter te kunnen zien. Toen hield het weerlichten op.

Maar de glimp die ze van het ding had opgevangen, was al voldoende om een ijskoude wind door haar botten te jagen.

Ze wachtte, hopend op nieuwe bliksemflitsen, maar de nacht bleef even donker als teer en opeens spetterde een zwarte regen tegen het raam. Omdat ze halverwege de trap was, zag ze meer modderachtig oranje en geel licht om zich heen flikkeren dan toen ze nog onder aan de trap had gestaan. Het glas van het raam, waarachter het nu volkomen donker was, diende als een soort spiegel waarin ze zichzelf vaag kon zien.

Maar het gezicht dat ze in haar droom had, was niet het hare. Het was van een vrouw die twintig jaar ouder was dan Holly en op wie ze totaal niet leek.

Ze had nog nooit een droom gehad waarin ze het lichaam had van een andere vrouw. Maar nu begreep ze waarom ze niet van de molen had kunnen weglopen toen ze buiten was, en waarom ze zich er niet van kon weerhouden de trap op te gaan, hoewel ze op een bepaald niveau wist dat ze droomde. Haar onvermogen haar eigen bewegingen te bepalen was niet de gebruikelijke hulpeloosheid die dromen in nachtmerries veranderde, maar het gevolg van het feit dat ze in het lichaam van een onbekende huisde.

De vrouw draaide zich van het raam weg en liep verder de trap op, naar het gegil en gefluister en de onaardse kreten die door de muren bij de trap werd weerkaatst. Om haar heen hoorde ze het drietonige basrefrein, alsof de molen leefde en een indrukwekkend hart met drie kamers had.

‘Stop! Draai om! Daarboven zul je sterven!’ riep Holly, maar de vrouw kon haar niet horen. Holly was slechts een waarnemer in haar eigen droom, geen actieve deelnemer, en ze was niet in staat de gebeurtenissen te beïnvloeden.

Tree voor tree. Steeds hoger.

De houten deur met ijzerbeslag stond open.

Ze liep de drempel over, de hoge kamer in.

Het eerste dat ze zag, was de jongen. Hij stond midden in de kamer, doodsbang. Zijn handjes, die tot vuisten waren gebald, hield hij langs zijn lichaam. Een kaars met een diameter van ruim zeven centimeter stond in een blauw schaaltje bij zijn voeten. Naast het schaaltje lag een boek met een harde kaft en op de kleurrijke omslag zag ze het woord ‘molen’ staan.

De jongen draaide zich naar haar om, met zijn mooie blauwe ogen donker van doodsangst, en zei: ‘Ik ben bang. Help me. De muren. De muren!’

Ze besefte dat de merkwaardige gloed in de kamer niet alleen door het kaarslicht werd veroorzaakt. Ander licht flikkerde in de muren, alsof ze niet van kalksteen waren, maar van halfdoorschijnende en op een magische wijze stralende kwarts, met amberen kleurnuances. Meteen zag ze dat er in het steen iets levends was, iets lichtgevends, dat zich door solide materie even makkelijk kon bewegen als een zwemmer door het water.

De muur bolde en klopte.

‘Het komt,’ zei de jongen met duidelijke angst, maar ook met iets dat een perverse opwinding kon zijn, ‘en niemand kan het tegenhouden!’

Opeens kwam het de muur uit. De gebogen steenblokken sprongen open, als het sponsachtige membraan van het ei van een insect. Het kreeg vorm uit een kern van smerige mest, op de plaats waar zich kalksteen had moeten bevinden …

‘Néé!’

Holly stikte bijna in die kreet en werd wakker.

Ze ging rechtop in bed zitten. Iets raakte haar aan en ze rukte zich los. Omdat het al heel licht in de kamer was, zag ze dat het Jim maar was.

Een droom. Alleen een droom.

Maar het wezen uit de droom probeerde zich met geweld een weg te banen naar de werkelijke wereld, net zoals dat twee nachten geleden was gebeurd in de Laguna Hills Motor Inn. Ditmaal kwam het niet door een muur, maar door het plafond. Recht boven het bed. Het witgeschilderde plafond was niet langer wit en droog, maar beige en bruin, halfdoorschijnend en lichtgevend, als het steen in de droom dat was geweest, een stinkend vocht uitstotend, opbollend omdat de een of andere duistere entiteit vocht om in de slaapkamer te worden geboren.

Het basachtige, drietonige geklop leek door het huis te trillen. Tik-tik-tak, tik-tik-tak.

Jim liet zich uit het bed rollen en ging staan. In de nacht had hij zijn pyjamabroek weer aangetrokken, net zoals Holly het pyjamajasje weer had aangetrokken dat tot halverwege haar dijbenen reikte. Ze kwam naast hem staan. Ze staarden vol doodsangst naar de kloppende, zwangere baarmoeder waarin het plafond was veranderd, en naar de donkere, kronkelende vorm die zijn uiterste best deed naar buiten te komen.

Het meest angstaanjagende was nog wel dat dit bij daglicht gebeurde. De luiken voor de ramen waren niet volledig gesloten en in de kamer waren strepen zonlicht te zien. Wanneer iets uit een andere wereld je diep in de nacht vond, verwachtte je dat half. Maar zonneschijn werd geacht alle monsters te verdrijven.

Jim legde een hand op Holly’s rug en duwde haar naar de openstaande deur naar de gang. ‘Schiet op, weglopen!’

Toen ze pas twee stappen in die richting had gezet, viel de deur uit zichzelf met een klap dicht. Alsof een uitzonderlijk sterke poltergeist aan het werk was, kwam een mahoniehouten ladekast, oud en veelgebruikt, zoals alles in het huis, los van de muur naast haar en sloeg haar bijna tegen de grond. Hij vloog door de slaapkamer en klapte tegen de deur. Een toilettafel en een stoel volgden die grote kast, waardoor de enige uitgang effectief werd gebarricadeerd.

De ramen in de verste muur boden een ontsnappingsmogelijkheid, maar ze zouden moeten bukken om onder het steeds verder bollende middelste deel van het plafond door te kunnen komen. Nu Holly het onlogische van een wakende nachtmerrie eenmaal had aanvaard, voelde ze er weinig voor onder die dikke, obsceen kloppende zak door te kruipen, bang dat die zou openbarsten wanneer zij er recht onder was en dat het wezen erin haar zou vastgrijpen.

Jim trok haar mee de aangrenzende badkamer in. Hij trapte de deur dicht.

De badkamer was nog niet beroerd door de organische transformatie die de slaapkamer had ondergaan, maar toch hoorde ze nog steeds het drietonige basgeluid van de onmenselijke hartslag.

‘Wat is dat verdomme?’ vroeg hij.

‘De Vijand,’ zei ze meteen, verbaasd dat hij dat niet wist. ‘De Vijand, uit de droom.’

Boven hun hoofd begon het plafond van de badkamer, op de plaats waar dat aan het plafond van de slaapkamer grensde, te verkleuren alsof het opeens was doordrenkt met rode wijn en bruine gal. Het begon te kloppen, op de maat van de keiharde hartslag.

Jim trok haar een hoek in en ze drukte zich hulpeloos dicht tegen hem aan. Achter de zwangere uitstulping van het steeds lager komende plafond zag ze walgelijke bewegingen, als het krankzinnige gekrioel van een miljoen maden.

De donderende hartslag werd nog luider, raasde om hen heen. Ze hoorde een nat, scheurend geluid. Niets van dit alles kon gebeuren, maar toch gebeurde het, en dat geluid maakte het werkelijker dan de dingen die ze met haar eigen ogen zag, omdat het zo’n smerig geluid was, zo afschuwelijk intiem, te écht om een waandenkbeeld of een droom te kunnen zijn.

De deur vloog open en het plafond boven hen begaf het, waardoor ze terechtkwamen in een regen van rommel.

Maar toen was de nachtmerrie uitgeput en keerde de werkelijkheid eindelijk volledig terug. Er kwam niets monsterlijks door de openstaande deur; alleen de zonnige slaapkamer lag erachter. Hoewel het plafond volkomen organisch had geleken toen het openbarstte, was er geen spoor meer van die transformatie te bekennen. Het was weer gewoon een plafond. Tot de regen van troep behoorden stukken beschot, houtsplinters en isolatiemateriaal, maar niets levends.

Holly vond het gat op zich al heel verbazingwekkend.

Hoewel de muur in het motel twee nachten geleden was uitgestulpt en had getrild alsof die leefde, was hij weer veranderd in een muur, zonder één enkel scheurtje. Er was geen bewijsmateriaal van het binnendringen van het droomwezen achtergebleven, behalve de schrammen in haar zij, waarvan een psychiater nog wel eens zou kunnen zeggen dat zij die zichzelf had toegebracht. Toen het stof was gaan liggen, had het een fantastisch gedetailleerd waandenkbeeld kunnen zijn.

Maar de troep waarin ze nu stonden, was geen waandenkbeeld. De witte stofwolken waren echt.

Jim verkeerde in een shocktoestand toen hij haar hand pakte en haar meenam, de badkamer uit. Er was geen gat ontstaan in het plafond van de slaapkamer. Dat was nog net zoals het de avond daarvoor was geweest: glad, wit. Maar de meubels stonden tegen de deur opgestapeld, alsof ze er door een overstroming naartoe waren vervoerd.

Krankzinnigheid had een voorkeur voor de duisternis, maar licht vertegenwoordigde het koninkrijk van de rede. Als de wakende wereld geen veilig heenkomen bood tegen nachtmerries, als het daglicht geen veilige schuilplaats was om je te beschermen tegen het onredelijke, dan was er nergens en nooit een veilig heenkomen voor wie dan ook.

2

Het licht op de zolder, een enkel peertje dat aan een balk bengelde, verlichtte niet alle hoeken van die volle, stoffige ruimte. Jim bescheen de donkerder delen met een zaklantaarn, liep voorzichtig om verwarmingsbuizen heen, keek achter de twee schoorstenen, zoekend naar … het iets dat het plafond van de badkamer had opengereten. Hij had er geen idee van wat hij verwachtte te vinden. Behalve de zaklantaarn had hij ook een geladen revolver bij zich. Het ding dat het plafond had verwoest, was niet afgedaald naar de badkamer, dus moest het op de zolder zijn. Omdat Jim heel weinig spullen had, stond er bijna niets op de zolder, waardoor het aantal schuilplaatsen daar beperkt was. Hij was er al snel zeker van dat de zolder alleen werd bewoond door spinnen en een kleine kolonie wespen, die tussen de dakspanten een nest hadden gebouwd.

Het was ook onmogelijk om van die zolder te ontsnappen. Behalve het luik waren er alleen ventilatiegaten, waarvoor roosters waren aangebracht die slechts met een schroevendraaier konden worden verwijderd. Beide roosters waren niet aangeraakt.

Een deel van de zolder had een plankenvloer, maar op sommige plaatsen zag je alleen balken en isolatiemateriaal. Jim stapte voorzichtig van de ene balk op de andere en naderde het gat boven de grote badkamer. Hij keek naar de vloer, naar de plaats waar Holly en hij hadden gestaan.

Wat was er verdomme gebeurd?

Eindelijk was hij bereid toe te geven dat hij daarboven geen antwoorden op zijn vragen zou vinden. Hij liep terug naar het luik en klauterde de vlizotrap af, die uitkwam in de linnenkast op de tweede verdieping. Toen vouwde hij de trap weer op.

Holly stond in de gang op hem te wachten. ‘En?’

‘Niets,’ zei hij.

‘Dat wist ik al wel.’

‘Wat is hier in vredesnaam gebeurd?’

‘Net zoiets als in de droom.’

‘Welke droom?’ wilde hij weten.

‘Je zei toch dat jij ook over de windmolen hebt gedroomd?’

‘Inderdaad.’

‘Dan weet je het dus van die hartslag in de muur.’

‘Nee.’

‘En de manier waarop die muur verandert?’

‘Nee, daar weet ik verdorie niets van! In mijn droom ben ik in de bovenste kamer van de windmolen. Er brandt een kaars en de regen tikt tegen de ruiten.’

Ze herinnerde zich hoe verbaasd hij was geweest toen hij het plafond van de slaapkamer had zien opbollen.

Hij zei: ‘In die droom heb ik het gevoel dat er iets aankomt, iets angstaanjagends en afschuwelijks.’

‘De Vijand,’ zei ze.

‘Ja. Wat die dan ook mag zijn. Maar in mijn eigen dromen komt hij nooit. Ik word altijd wakker voor hij komt.’

Hij liep met grote passen de gang door en zijn slaapkamer in. Zij kwam achter hem aan. Hij stond bij de kapotte meubelstukken die hij bij de deur had weggeschoven en staarde verbaasd naar het plafond, waarmee niets aan de hand was.

‘Ik heb het gezien,’ zei hij, alsof ze hem net voor leugenaar had uitgemaakt.

‘Dat weet ik,’ zei ze. ‘Ik heb het ook gezien.’

Hij draaide zich naar haar om en keek nog wanhopiger dan aan boord van de tot verongelukken gedoemde dc-10. ‘Vertel me over jouw dromen. Ik wil alles horen, elk detail.’

‘Later zal ik je alles vertellen. Laten we eerst maar eens een douche nemen en ons aankleden. Ik wil hier weg.’

‘Ja, goed. Ik ook.’

‘Ik neem aan dat je beseft waar we naartoe moeten?’

Hij aarzelde.

‘De windmolen,’ zei ze, namens hem.

Hij knikte.

Ze namen samen een douche in de andere badkamer. Om tijd te besparen, maar ook omdat ze beiden te gespannen waren om alleen te kunnen zijn. Ze nam aan dat ze de ervaring onder andere omstandigheden aangenaam erotisch zou hebben gevonden. Maar het was verbazingwekkend platonisch, gezien de hartstocht van de nacht ervoor.

Hij raakte haar alleen aan toen ze onder de douche vandaan waren gestapt en zich snel afdroogden. Hij boog zich naar haar toe, gaf haar een kusje op haar mondhoek en zei: ‘Holly Thorne, waar heb ik je bij betrokken?’

Toen Jim later snel een koffer pakte, liep Holly de studeerkamer in, die aan zijn slaapkamer grensde. Hij zag er ongebruikt uit. Op het bureaublad lag een dun laagje stof.

Net als de rest van het huis was de kamer heel eenvoudig ingericht. Het bureau was waarschijnlijk tijdens een opheffingsuitverkoop gekocht. Verder zag ze alleen twee lampen, een draaifauteuil, twee boekenkasten vol veelgelezen boeken en een werktafel die even leeg was als het al in lange tijd niet gebruikte bureau. Alle tweehonderd of meer boeken gingen over religies. Dikke boeken over de islam, het judaïsme, het boeddhisme, het Zenboeddhisme, het christendom, het hindoeïsme, het taoïsme, het shintoïsme en andere godsdiensten. Verder zag Holly het verzamelde werk van de heilige Thomas van Aquino en Maarten Luther, Scientists and Their Gods, verschillende versies van de bijbel, de koran, de Thora, het Oude Testament en de Talmoed; de Tripitaka van het boeddhisme, de agama van het hindoeïsme, de Zend-Avesta van de leer van Zoroaster en de Veda van het brahmanisme.

Ondanks het feit dat dat deel van zijn persoonlijke bibliotheek zo merkwaardig compleet was, was het meest interessante in die kamer een reeks foto’s die twee muren in beslag nam: alles bij elkaar een stuk of dertig. Sommige waren in kleur, andere waren zwartwit. Op alle stonden dezelfde drie mensen: een opvallend lieflijke brunette, een aantrekkelijk ogende man met een leuk gezicht en dun wordend haar, en een kind dat Jim Ironheart moest zijn. Die ogen. Op één foto stond Jim met het stel – duidelijk zijn ouders – als baby in een deken gewikkeld. Op de andere was hij niet veel jonger dan een jaar of vier, en nergens was hij ouder dan tien. Natuurlijk: zijn ouders waren gestorven toen hij tien was.

Op sommige foto’s zag Holly Jim met zijn vader, op andere Jim met zijn moeder en ze nam aan dat degene die niet op zo’n foto stond, degene was die hem had genomen. Op een paar foto’s stonden alle drie de Ironhearts. De moeder was met het klimmen der jaren alleen maar mooier geworden; het haar van de vader was steeds dunner geworden, maar hij leek wel steeds gelukkiger.

Jim werd ook steeds leuker om te zien, net als zijn moeder. Vaak was de foto genomen tegen een achtergrond van een beroemd plekje, of een bord dat daarheen wees. Jim met zijn beide ouders voor Radio City Music Hall, toen hij een jaar of zes was. Jim en zijn vader in Atlantic City, toen hij een jaar of vier, vijf was. Jim en zijn moeder bij een richtingaanwijzer naar Grand Canyon National Park, met een vergezicht als achtergrond. Alle drie de Ironhearts voor het kasteel van Doornroosje in Disneyland, toen Jim een jaar of zeven, acht was. Beale Street in Memphis. Het zonovergoten Fontainebleau Hotel in Miami Beach. Mount Rushmore. Buckingham Palace in Londen. De Eiffeltoren. Het Tropicana Hotel in Las Vegas. Niagara Falls. Ze leken overal te zijn geweest.

Op alle foto’s zagen ze er gelukkig uit. Op geen enkele foto was een onoprecht glimlachje te zien, of een ongeduldige blik omdat de foto nog steeds niet was genomen. Vaak lachten ze in plaats van alleen te glimlachen. Ze raakten elkaar ook aan. Alle drie. Gewoonlijk hielden ze een arm om elkaars schouders geslagen. Af en toe gaven ze elkaar een kusje op de wang of lieten op een andere manier ongedwongen affectie blijken.

Aan de jongen op de foto’s was absoluut niet te zien dat hij als volwassene soms zwaar kon broeden en Holly zag in dat de vroegtijdige dood van zijn ouders hem diepgaand had veranderd. Het onbezorgde, grinnikende joch op de foto’s was voor altijd verloren gegaan.

Eén zwart-witfoto hield haar aandacht gevangen. Daarop zat Ironheart senior op een stoel met een rechte rugleuning. Jim, die een jaar of zeven oud moest zijn, zat bij zijn vader op schoot. Ze hadden een smoking aan. Mevrouw Ironheart stond achter haar echtgenoot, gekleed in een nauwsluitende cocktailjurk die haar schitterende figuur nog eens benadrukte. Ze keken recht in de camera. Anders dan voor de andere foto’s hadden ze voor deze geposeerd tegen de achtergrond van een kunstig gedrapeerd gordijn. De foto was ongetwijfeld door een beroepsfotograaf genomen.

‘Ze waren geweldig,’ zei Jim, die in de deuropening stond. Ze had hem niet aan horen komen. ‘Geen kind heeft betere ouders gehad.’

‘Jullie hebben veel gereisd.’

‘Ja. Ze waren altijd onderweg. Ze vonden het heerlijk me van alles en nog wat te laten zien en te leren. Ze zouden geweldige docenten zijn geweest. Dat kan ik je verzekeren.’

‘Wat voor werk deden ze?’

‘Mijn vader was accountant bij Warner Brothers.’

‘De filmstudio?’

‘Ja.’ Jim glimlachte. ‘We woonden in Los Angeles. Mijn moeder wilde actrice worden, maar ze heeft nooit veel rollen aangeboden gekregen. Dus werkte ze meestal als gastvrouw in een restaurant aan Melrose Avenue, niet ver van het terrein van Paramount.’

‘Jij was in die tijd gelukkig, hè?’

‘Altijd.’

Ze wees op de foto waarop ze alle drie zo keurig netjes waren aangekleed. ‘Speciale gelegenheid?’

‘Wanneer ze dingen te vieren hadden die ze eigenlijk samen moesten vieren, zoals hun trouwdag, werd ik er altijd bij betrokken. Ze gaven me altijd het gevoel speciaal, gewenst en bemind te zijn. Ik was zeven toen die foto werd genomen en ik kan me herinneren dat ze voor die avond grootse plannen hadden gemaakt. Ze zouden honderd jaar getrouwd blijven, zeiden ze, en elk jaar gelukkiger worden dan het jaar daarvoor. Ze zouden nog een heleboel kinderen krijgen, een groot huis kopen en alle hoeken van de wereld bekijken voordat ze samen in hun slaap zouden overlijden. Maar drie jaar later … waren ze er niet meer.’

‘Ik vind het heel triest voor je, Jim.’

Hij haalde zijn schouders op. ‘Het is al lang geleden. Vijfentwintig jaar.’ Hij keek op zijn horloge. ‘Kom, laten we maar opstappen. Het duurt vier uur voordat we bij de boerderij zijn en het is al negen uur.’

In de Laguna Hills Motor Inn trok Holly snel een spijkerbroek en een blauwgeruite blouse aan. Toen pakte ze de rest van haar spullen in. Jim zette haar koffer in de kofferbak van zijn auto. Terwijl zij de sleutel inleverde bij de balie van het motel en de rekening betaalde, was ze zich ervan bewust dat Jim haar vanachter het stuur van zijn Ford gadesloeg. Ze zou zich natuurlijk teleurgesteld hebben gevoeld wanneer hij niet graag naar haar keek. Maar elke keer wanneer zij naar hem keek, zag ze hem zo bewegingloos en koel zitten, met zo’n uitdrukkingsloos gezicht ook, dat ze zijn onverdeelde aandacht niet helemaal aangenaam vond. Ze vroeg zich af of ze er goed aan deed met hem naar de Santa Ynez Valley te gaan. Wanneer ze naast hem in de auto stapte, zou hij de enige persoon ter wereld zijn die wist waar zij was. Al haar aantekeningen over hem zaten in haar koffer en zij zouden samen met haar kunnen verdwijnen. Dan zou ze niets anders zijn dan een alleenstaande vrouw die tijdens een vakantie spoorloos was verdwenen.

Terwijl de receptionist nog met haar creditcard bezig was, dacht Holly erover haar ouders in Philadelphia te bellen om hun te laten weten waar ze naartoe ging en met wie. Maar daar zouden ze alleen maar van schrikken en dan zou ze een half uur nodig hebben om hen te verzekeren dat er niets met haar kon gebeuren. Bovendien had ze al besloten dat de duistere kant van Jim minder belangrijk was dan de lichte en had ze zich aan hem gebonden. Als hij haar af en toe een onrustig gevoel gaf, moest ze niet vergeten dat ze zich daardoor in eerste instantie tot hem aangetrokken had gevoeld. De kans op gevaar maakte hem voor haar aantrekkelijker. In wezen was hij een goed mens.

Het was onzin zich zorgen te maken over haar eigen veiligheid nu ze zich al aan hem had gegeven. Anders dan voor een man was de eerste nacht waarop een vrouw zich seksueel volledig overgaf, binnen een relatie een moment waarop zij uitermate kwetsbaar was. Aannemend natuurlijk dat ze zich niet alleen aan hem had overgegeven uit een lichamelijk verlangen, maar ook omdat ze van hem hield. En Holly hield van Jim.

‘Ik houd van hem,’ zei ze hardop, verbaasd omdat ze zichzelf ervan had overtuigd dat ze hem voornamelijk aantrekkelijk vond vanwege zijn uitzonderlijke mannelijke gratie, zijn dierlijke aantrekkingskracht en het mysterieuze waas dat hem omgaf.

De receptionist, die tien jaar jonger was dan Holly en daardoor meer geneigd aan te nemen dat liefde iets onvermijdelijks was, grinnikte haar toe. ‘Dat is toch zeker geweldig?’

Holly tekende en zei: ‘Geloof jij in liefde op het eerste gezicht?’

‘Waarom niet?’

‘Tja, het is eigenlijk niet op het eerste gezicht. Ik ken die vent al sinds de twaalfde augustus en dat is dus … zestien dagen.’

‘En je bent nog niet getrouwd?’ grapte de man.

Toen Holly naar de Ford liep en naast Jim ging zitten, zei ze: ‘Als we op onze plaats van bestemming zijn, zul je me toch niet aan stukken snijden met een kettingzaag en me daarna begraven onder de windmolen?’

Hij begreep kennelijk hoe kwetsbaar ze zich voelde en was daardoor niet beledigd, want hij zei gespeeld plechtig: ‘O nee. Onder de molen liggen al zoveel lijken. Ik zal alle stukjes van jou her en der op de boerderij moeten begraven.’

Ze lachte. Ze was gek geweest om bang van hem te zijn.

Hij boog zich naar haar toe en kuste haar. Het was een heerlijke, lange kus.

Toen zijn lippen de hare loslieten, zei hij: ‘Ik neem een even groot risico als jij.’

‘Laat me je verzekeren dat ik nog nooit iemand met een bijl in mootjes heb gehakt.’

‘Ik meen het. Ik ben nooit gelukkig in de liefde geweest.’

‘Ik ook niet.’

‘Ditmaal zal het anders voor ons zijn.’

Hij kuste haar nogmaals, korter en zoeter nog dan de eerste keer, startte de auto en reed weg.

Holly nam zich heldhaftig voor niet al haar cynisme kwijt te raken en bracht zichzelf in herinnering dat hij niet letterlijk had gezegd dat hij van haar hield. Hij had zijn woorden zorgvuldig en indirect gekozen. Het kon zijn dat hij niet betrouwbaarder was dan de andere mannen die ze door de jaren heen haar vertrouwen had geschonken.

Maar aan de andere kant had zij ook niet rechtstreeks tegen hem gezegd dat zij van hem hield. Zij had haar woorden ook zorgvuldig gekozen. Ze had het makkelijker gevonden openhartig te zijn tegenover de receptionist van het motel dan tegenover Jim, misschien omdat ze nog steeds de behoefte had zichzelf tot op zekere hoogte te beschermen.

Nadat ze onderweg zwarte koffie en een broodje hadden genomen, reden ze door naar het noorden, over de San Diego Freeway. De ochtendspits was voorbij, maar op sommige plaatsen waren nog files en kropen ze als slakken naar een restaurant voort.

Holly vertelde Jim over haar vier nachtmerries, zoals ze hem had beloofd. Ze begon met haar eerste droom, die vrijdag, waarin ze blind was geweest, en eindigde met de meest bizarre en angstaanjagende nachtmerrie van de afgelopen nacht.

Het fascineerde hem duidelijk dat ze over de molen had gedroomd zonder van het bestaan ervan op de hoogte te zijn. En die zondagnacht, nadat ze het ongeluk met vlucht 246 had overleefd, had ze over hem gedroomd als een tienjarig jochie, op een moment dat ze nog niet kon weten dat de molen voor hem een bekend plekje was, of dat hij er rond zijn tiende jaar veel tijd had doorgebracht.

Maar het merendeel van zijn vragen had betrekking op de laatste nachtmerrie. Hij bleef naar het verkeer voor hem kijken en zei: ‘Wie was die vrouw in je droom, als jij het zelf niet was?’

‘Dat weet ik niet. Ik heb er geen idee van.’

‘Kun je haar beschrijven?’

‘Ik heb haar alleen in dat raam gezien, dus ik ben bang dat ik je niet veel kan vertellen.’ Even dacht ze na. Het was makkelijker zich die droombeelden voor de geest te halen dan eigenlijk het geval had moeten zijn, want dromen verdwenen gewoonlijk snel uit je geheugen. De beelden van deze droom kwamen direct terug, alsof ze die in het werkelijke leven had gezien. ‘Ze had een breed, gaaf gezicht, eerder knap dan echt aantrekkelijk. Ver uit elkaar staande ogen, volle mond. Een moedervlekje hoog op haar rechterwang, klein en rond. Ik denk niet dat het een vlekje op het raam was. Krullende haren. Herken je haar?’

‘Dat geloof ik niet. Vertel me eens wat je op de bodem van de vijver zag toen het weerlichtte?’

‘Ik weet niet zeker wat dat was.’

‘Beschrijf het dan maar zo goed mogelijk.’

Ze dacht even na en schudde toen haar hoofd. ‘Dat kan ik niet. Ik kon me het gezicht van die vrouw vrij makkelijk voor de geest halen, omdat ik het in de droom herkende als een gezicht, een menselijk gezicht. Maar wat op de bodem van de vijver lag, was … vreemd. Het leek op niets dat ik al eens eerder heb gezien. Ik wist niet waar ik naar keek en ik heb er maar even een glimp van opgevangen en … Nu kan ik het me niet meer herinneren. Bevindt zich in werkelijkheid iets ongewoons onder in die vijver?’

‘Niet dat ik weet,’ zei hij. ‘Kan het een gezonken roeiboot of zo zijn geweest?’

‘Nee,’ zei ze. ‘Daar leek het helemaal niet op. Het was veel groter. Is daar wel eens een boot gezonken?’

‘Niet dat ik weet, maar toch is dat water bedrieglijk. Je verwacht van zo’n vijver dat hij ondiep is. Deze is heel diep, komt nooit droog te staan en blijft ook bij grote droogte hetzelfde waterpeil behouden.’

Het werd minder druk op de weg, maar Jim maakte geen volledig gebruik van de mogelijkheid van baan te veranderen en zo langzamer rijdend verkeer te passeren. Hij had meer belangstelling voor haar antwoorden op zijn vragen dan voor een snelle rit.

‘In de droom liep je de trap op,’ zei hij. ‘Toen je boven was, of toen die vrouw boven was, zag je een tienjarig joch in die kamer staan en wist je om de een of andere reden dat ik dat was.’

‘Ja.’

‘Ik zie er nu heel anders uit dan toen, dus hoe heb je me kunnen herkennen?’

‘Voornamelijk door je ogen,’ antwoordde Holly. ‘Die zijn in al die jaren niet veel veranderd. Daarin kun je je niet vergissen.’

‘Heel veel mensen hebben blauwe ogen.’

‘Meen je dat serieus? Schat, het ene paar blauwe ogen verhoudt zich tot het andere als de stem van Sinatra tot die van Donald Duck.’

‘Jij bent bevooroordeeld. Wat heb je in de muur gezien?’

Ze beschreef het nogmaals.

‘Levend in het steen? Dit wordt steeds vreemder.’

‘Ik heb me al in dagen niet meer verveeld,’ bevestigde ze. Voorbij de afslag naar de Interstate 10 werd het verkeer op de San Diego Freeway nog rustiger en toen begon Jim eindelijk een beetje te laten zien waartoe hij als chauffeur in staat was. Hij ging met de wagen om als een jockey die met een volbloed een race gaat winnen. De Ford was een gewoon model, maar hij reageerde op Jim alsof hij het liefst een Porsche had willen zijn.

Na een tijdje begon Holly zelf vragen te stellen. ‘Hoe komt het dat je miljonair bent maar toch verhoudingsgewijs eenvoudig leeft?’

‘Ik heb een huis gekocht, ben uit mijn appartement getrokken en ben opgehouden met werken.’

‘Ja, maar het is een bescheiden huis en je meubels staan op instorten.’

‘Ik had een eigen huis nodig om te kunnen mediteren en tussen … opdrachten … uit te rusten. Ik had geen behoefte aan fraaie meubels.’

Na een stilte van een paar minuten zei ze: ‘Vond jij mij daar in Portland meteen even aantrekkelijk als ik jou?’

Hij glimlachte, maar bleef naar de weg kijken. ‘Dat bent u ook, juffrouw Thorne.’

‘Dus je geeft het toe,’ zei Holly tevreden. ‘Je wilde me op die manier versieren.’

Ze reden in een snel tempo verder, maar bij Ventura minderde Jim weer vaart. Met de kilometer reed hij minder agressief. Aanvankelijk dacht Holly dat het met het uitzicht op de schitterende kuststrook te maken had. Ze passeerden Pitas Point, Rincon Point, de stranden van Carpinteria. De blauwe zee kwam omhoog, de blauwe lucht leek te zakken, het gouden land was ertussen geklemd en de serene zomerdag leek alleen te worden verstoord door de witte schuimkoppen van de golven die op het strand sloegen.

Jim Ironheart werd echter zelf onrustig en dat besefte Holly pas toen het tot haar doordrong dat hij geen enkele aandacht aan de schitterende omgeving besteedde. Hij was niet langzamer gaan rijden om van het uitzicht te genieten, vermoedde ze, maar om de aankomst bij de boerderij uit te stellen.

Toen ze de hoofdweg af draaiden en landinwaarts naar Santa Barbara reden, die stad doorgingen en toen koers zetten naar het Santa Ynez Gebergte, was Jims stemming duidelijk somberder geworden. Hij reageerde steeds korter en afweziger op de opmerkingen die ze maakte.

Ze reden door een fraai landschap vol lage heuvels en velden die door het droge zomergras een gouden kleur hadden gekregen. Ze zagen eiken en paardenfokkerijen met keurige witte hekken.

‘We zullen even in New Svenborg moeten stoppen om een paar dingen te kopen voordat we naar de boerderij gaan,’ zei Jim.

‘Zoals wat?’

‘Ik weet het niet. Maar als we stoppen, zal ik het weten.’

Ze passeerden het Cachumameer en reden verder naar het oosten. Ze passeerden de weg naar Solvang en reden toen om Santa Ynez heen. Voor Los Olivos namen ze een andere hoofdweg, in oostelijke richting, en reden uiteindelijk New Svenborg binnen, de stad die het dichtst bij de boerderij van de Ironhearts was.

In het begin van de twintigste eeuw hadden groepen Deens-Amerikanen zich vanuit het Middenwesten in de Santa Ynez Valley gevestigd, velen met het vaste voornemen leefgemeenschappen te stichten die de Deense volkskunsten en gewoonten zouden bewaren, en de algehele Deense levensstijl. Solvang was de meest succesvolle van die leefgemeenschappen en Holly had er eens een verhaal over geschreven. Het was een grote toeristenattractie geworden door de eigenaardige Deense architectuur, de winkels en de restaurants.

New Svenborg, met een inwonertal van minder dan tweeduizend, was niet langer even grondig, authentiek en uitsluitend Deens als Solvang. Deense en Amerikaanse bouwstijlen zag je er naast elkaar en er stonden een stuk of zes windmolens waarvan de wieken als silhouetten tegen de augustuslucht afstaken. Alles bij elkaar had het een van die bijzondere mengelingen kunnen zijn die in Californië soms resulteren in een fraai en onverwacht harmonieus geheel. Maar voor New Svenborg ging dat niet op. Het stadje leek disharmonie uit te stralen.

‘Ik heb het laatste deel van mijn jeugd en mijn hele puberteit hier doorgebracht,’ zei Jim terwijl hij langzaam door de rustige, overschaduwde hoofdstraat reed.

Ze nam aan dat zijn somberheid evenzeer moest worden toegeschreven aan New Svenborg als aan zijn tragische familiegeschiedenis. Tot op zekere hoogte was dat oneerlijk. Langs de straten stonden grote bomen, de fraaie straatlantarens leken te zijn geïmporteerd uit Europa en de meeste trottoirs hadden een fraai gebogen vorm. Ongeveer twintig procent van de stad kwam zo uit het Middenwesten zoals dat in romans van Bradbury werd beschreven, maar de rest hoorde nog altijd thuis in een film van David Lynch.

‘Laten we hier eerst een rondritje maken,’ zei Jim.

‘We moeten naar de boerderij toe.’

‘Die ligt maar anderhalve kilometer ten noorden van dit stadje. Het is niet meer dan een paar minuten rijden.’

Reden te meer om erheen te gaan, wat Holly betrof. Ze had genoeg van het rijden.

Maar ze voelde aan dat hij haar om de een of andere reden het stadje wilde laten zien en niet alleen hun aankomst bij de boerderij wilde uitstellen. Holly tekende geen protest aan. Ze luisterde zelfs met belangstelling naar wat Jim haar te vertellen had. Ze had gemerkt dat hij het moeilijk vond over zichzelf te praten en dat hij persoonlijker opmerkingen soms in een indirect of nonchalant jasje stak.

Hij reed langs de apotheek van Handahl, bij het oostelijke uiteinde van de hoofdstraat, waar de plaatselijke bevolking naartoe ging met een recept, tenzij ze er de voorkeur aan gaven dertig kilometer verder te rijden naar Solvang. Handahl was ook de naam van een van de twee restaurants in de stad en in hetzelfde gebouw waren ook een postkantoor en een kiosk gevestigd.

Zonder de motor af te zetten zette Jim de auto neer aan de overkant van de bibliotheek aan Copenhagen Lane, die was ondergebracht in een van de kleinere Victoriaanse huizen. Het gebouw was net geschilderd en de struiken eromheen waren goed onderhouden. Aan een lange, koperen vlaggenstok wapperden de Amerikaanse en de Californische vlag. Toch zag het geheel eruit als een kleine, armetierige bibliotheek.

‘In een stad van deze afmetingen is het verbazingwekkend een bibliotheek aan te treffen,’ zei Jim. ‘Ik dank God ervoor. Ik ben op de fiets zo vaak hierheen gegaan … Als je alle kilometers bij elkaar telde, zou je waarschijnlijk tot de conclusie komen dat ik de halve wereld over ben gefietst. Nadat mijn ouders waren gestorven, waren boeken mijn vrienden, raadgevers en psychiaters. Boeken hebben ervoor gezorgd dat ik niet krankzinnig werd. Mevrouw Glynn, de bibliothecaresse, was een geweldige vrouw. Ze wist hoe ze moest praten tegen een verlegen, verward jongetje zonder neerbuigend te doen. Ze was mijn gids naar de meest exotische gebieden ter wereld, en naar het verleden. Dat alles zonder ook maar even daadwerkelijk bij haar boeken vandaan te gaan.’

Holly had hem nog nooit zo liefhebbend of ook maar half zo lyrisch over iets horen praten. De bibliotheek van Svenborg en mevrouw Glynn hadden kennelijk een blijvende en gunstige invloed op zijn leven gehad.

‘Waarom gaan we niet naar binnen om haar goeiendag te zeggen?’ stelde Holly voor.

Jim fronste zijn wenkbrauwen. ‘Ik ben er zeker van dat zij niet langer bibliothecaresse is. Ze leeft waarschijnlijk niet eens meer. Vijfentwintig jaar geleden kwam ik hier voor het eerst en achttien jaar geleden ben ik vertrokken om te gaan studeren. Daarna heb ik haar nooit meer gezien.’

‘Hoe oud was ze?’

Hij aarzelde. ‘Behoorlijk oud,’ zei hij toen en maakte een eind aan dat nostalgische bezoekje door de auto in de eerste versnelling te zetten en weg te rijden.

Ze reden langs Tivoli Gardens, een klein park op de hoek van Main en Copenhagen, dat er lachwekkend anders uitzag dan zijn naamgenoot. Geen fonteinen, geen musici, geen dansende mensen, geen spelletjes, geen cafeetjes. Alleen een paar rozen en een paar andere zomerbloemen, weinig fraaie gazons, twee bankjes en een goed onderhouden windmolen in de verste hoek.

‘Waarom draaien de wieken niet?’ vroeg Holly. ‘Er staat toch een beetje wind?’

‘Geen van de molens pompt nog water of maalt nog koren,’ legde hij uit. ‘Omdat ze dus eigenlijk alleen een decoratieve functie hebben, heeft het geen zin te moeten leven met de herrie die zij maken. Lange tijd geleden zijn de mechanismen al vastgezet. Ze hebben hier ooit een film gemaakt,’ zei hij toen ze de bocht om gingen, bij het eind van het park.

‘Wie?’

‘Een van de studio’s.’

‘Uit Hollywood?’

‘Ik ben vergeten welke.’

‘Hoe heette die film?’

‘Weet ik niet meer.’

‘Wie speelden er een hoofdrol in?’

‘Geen beroemde figuren.’

Holly besloot dit te onthouden, omdat ze het idee had dat de film voor Jim en het stadje belangrijker was geweest dan hij had gesuggereerd. Omdat hij er zo nonchalant melding van had gemaakt en zo kortaf op haar daaropvolgende vragen had gereageerd, had ze het sterke vermoeden dat er meer achter zat.

Bij de zuidoostelijke hoek van Svenborg draaide hij langzaam langs de garage van Zacca, een grote loods, opgetrokken uit roestende staalplaten op een fundering van cementblokken, waarvoor twee stoffige auto’s stonden. Hoewel het gebouw tijdens zijn bestaan enige keren moest zijn geschilderd, was dat al in vele jaren niet meer gebeurd. De talloze verflagen waren veranderd in een soort lappendeken vol roestplekken, waardoor onbewust een camouflage-effect werd bereikt. Het gescheurde asfalt voor de garage zat vol kuilen die met los grint waren opgevuld en iets verderop zag Holly droog gras en onkruid.

‘Ik heb met Ned Zacca op school gezeten,’ zei Jim. ‘Vernon, zijn vader, had in die tijd de garage. Rijk is hij er nooit van geworden, maar toen zag dit alles er beter uit dan nu.’

De grote schuifdeuren stonden open en binnen was het vrij donker. Ze zagen de achterbumper van een oude Chevrolet dof glanzen. Hoewel de garage smerig was, suggereerde niets gevaar. Toch voelde Holly de koude rillingen om de een of andere eigenaardige reden over haar rug lopen toen ze naar binnen keek.

‘Ned was een gemeen joch, dat iedereen tiranniseerde,’ zei Jim. ‘Als hij dat wilde, kon hij het leven van een medescholier tot een hel maken. Ik was bang van hem.’

‘Jammer dat je toen nog geen taekwondo kende, want dan had je hem eens stevig op zijn nummer kunnen zetten.’

Hij glimlachte niet, staarde alleen langs haar naar de garage. Zijn gezichtsuitdrukking was eigenaardig en verontrustend. ‘Ja, dat is inderdaad heel jammer.’

Toen ze weer naar het gebouw keek, zag ze een man in een spijkerbroek en een T-shirt uit het donkerste gedeelte naar voren komen, het grijze halflicht in. Hij liep langs de Chevy en veegde zijn handen aan een lap af. Hij stond net niet in het zonlicht, dus kon ze niet zien hoe hij eruitzag. Met een paar stappen was hij om de auto heen gelopen en weer in de schaduwen verdwenen, bijna even vaag als een geestverschijning die je op een door de maan beschenen kerkhof meent te zien.

Om de een of andere reden wist ze dat dat Ned Zacca moest zijn. Hoewel hij voor Jim een bedreigende figuur was geweest, en niet voor haar, voelde Holly hoe haar maag zich verkrampte en haar handpalmen vochtig werden.

Toen trapte Jim op het gaspedaal en reden ze langs de garage, terug richting stad.

‘Wat heeft Zacca je precies aangedaan?’

‘Alles wat hij maar kon bedenken. Hij was een regelrechte sadist. Sinds die tijd heeft hij een paar keer in de gevangenis gezeten. Ik vermoedde echter al dat hij terug was.’

‘Hoezo?’

Hij haalde zijn schouders op. ‘Dat voelde ik gewoon aan. Bovendien is hij een van die kerels die nooit voor een groot vergrijp worden opgepakt. Af en toe wordt hij gevangengezet, maar nooit voor lang. Hij is stom, maar slim tegelijkertijd.’

‘Waarom wilde je erheen?’

‘Herinneringen.’

‘De meeste mensen geven de voorkeur aan goede herinneringen wanneer ze op de nostalgische toer gaan.’

Jim reageerde daar niet op. Al voordat ze in Svenborg waren gearriveerd, was hij zich gaan gedragen als een schildpad die zich geleidelijk aan terugtrekt onder zijn schild. Nu was hij bijna weer in diezelfde broedende, afstandelijke stemming waarin ze hem gistermiddag had aangetroffen.

De korte rondrit had haar niet het gevoel gegeven dat dit kleine stadje veilig en vriendelijk was. Nee, ze had eerder het idee in een soort achterland van de verdere buitenwereld afgesloten te zijn. Ze was nog altijd in Californië, de dichtstbevolkte staat van de Verenigde Staten, niet veel verder dan negentig kilometer van Santa Barbara vandaan. Svenborg had bijna tweeduizend inwoners, waardoor het groter was dan een fiks aantal dorpen langs de hoofdweg. Het gevoel geïsoleerd te zijn was eerder psychisch dan werkelijkheid, maar toch werd ze erdoor bevangen.

Jim hield halt bij The Central, een welvarend bedrijf waartoe een tankstation behoorde, een kleine winkel in sportartikelen voor vissers en kampeerders, en een goed bevoorrade supermarkt waar je ook wijn en bier kon kopen. Holly vulde de tank van de Ford en liep toen naar Jim, die de sportwinkel in was gegaan.

Daar waren zoveel spullen te koop dat ze bijna van de planken af rolden. Andere koopwaar hing aan het plafond, of was op het zeil op de grond neergezet. Het rook er naar rubberlaarzen.

In de buurt van de kassa had Jim al een paar lichte slaapzakken neergelegd, een Coleman-lantaarn met de daarbij behorende brandstof, een koelbox, twee grote zaklantarens, batterijen en een paar andere dingen. Achter de kassa stond een gebaarde man met een bril met zeer dikke glazen alles op te tellen. Jim wachtte, met een geopende portefeuille in zijn hand.

‘Ik dacht dat we naar de molen gingen,’ zei Holly.

‘Dat gaan we ook, maar tenzij je op een houten vloer wilt slapen, zonder enig comfort, zullen we deze dingen nodig hebben.’

‘Ik had niet beseft dat we hier een nacht zouden blijven.’

‘Ik ook niet. Tot ik hier naar binnen liep en mezelf om die dingen hoorde vragen.’

‘Kunnen we niet in een motel logeren?’

‘Het dichtstbijzijnde is in Santa Ynez.’

‘Dat is een leuk ritje,’ zei ze omdat ze daar veel liever naartoe ging dan een nacht in de molen blijven slapen.

Haar aarzeling sproot gedeeltelijk voort uit het feit dat de oude molen oncomfortabel beloofde te zijn. Hun beider nachtmerries speelden zich er uiteindelijk af. Bovendien voelde ze zich vaag bedreigd sinds ze in Svenborg was gearriveerd.

‘Er zal iets gebeuren,’ zei hij. ‘Wat weet ik niet. Iets … In de molen. Ik voel het. We zullen … enige antwoorden krijgen. Maar het kan een tijdje duren. We moeten bereid zijn te wachten en geduld te oefenen.’

Hoewel Holly degene was die had voorgesteld naar de molen te gaan, wilde ze opeens geen antwoorden op vragen krijgen. Ze voorzag vaag een naderende, niet nader gedefinieerde tragedie, bloed, dood en duisternis.

Maar Jim leek de loden last van de angst van zich afgeschud te hebben en was weer vrolijk. ‘Wat we doen en waar we naartoe gaan … is goed. Holly, dat vóel ik. Begrijp je wat ik bedoel? Ik krijg te horen dat we er juist aan hebben gedaan hierheen te komen, dat ons inderdaad iets angstaanjagends wacht, iets dat ons doodsbang zal maken, misschien een heel groot gevaar, maar ook iets waardoor we een stuk wijzer zullen worden.’ Zijn ogen glansden en hij was opgewonden. Ze had hem nog nooit zo gezien, ook niet wanneer ze met elkaar aan het vrijen waren. Die hogere macht had nu kennelijk contact met hem, op welke duistere manier dan ook. Ze kon zien hoe betoverd hij was. ‘Ik voel een … een eigenaardig soort jubelstemming aankomen, een wonderbaarlijke ontdekking, openbaringen …’

De gebrilde man kwam vanaf de kassa aangelopen om het totaalbedrag te laten zien. Grinnikend zei hij: ‘Zijn jullie pas getrouwd?’

In de supermarkt ernaast kochten ze sinaasappelsap, caloriearme frisdranken, brood, mosterd, olijven en voorverpakte plakken kaas.

Verder pakte Jim nog chocoladebroodjes en chips. Hij bleef heel opgewekt. Holly had hem zo nog nooit meegemaakt: jongensachtig, ogenschijnlijk zonder een zware last die op zijn schouders drukte. Hij had zo aan een kleine kampeertocht kunnen beginnen, een avontuurtje met vrienden.

Ze vroeg zich af hoe terecht haar eigen onrustige gevoel was. Jim was uiteindelijk iemand wiens voorgevoelens in het verleden al meerdere malen juist waren gebleken. Misschien zouden ze inderdaad bij de molen iets schitterends ontdekken, zouden ze het mysterie kunnen ontrafelen achter de reddingen-op-het-laatste-nippertje. Misschien zouden ze zelfs die hogere macht ontmoeten waaraan hij nu al meermalen had gerefereerd. Misschien was De Vijand ondanks zijn vermogen uit een droom naar de werkelijke wereld over te stappen, toch wel minder formidabel dan het leek. Nadat de man hun aankopen had ingepakt en het wisselgeld te voorschijn haalde, zei Jim: ‘Even wachten. Ik mis nog één ding.’

Toen hij terugkwam, had hij twee gelinieerde gele schrijfblokken bij zich en een zwarte viltstift. ‘Die zullen we straks nodig hebben,’ zei hij tegen Holly.

Toen ze alles in de auto hadden geladen en van het parkeerterrein naar de boerderij van de Ironhearts reden, wees Holly op het schrijfgerei, dat in een aparte zak was gedaan, en vroeg: ‘Waar hebben we dat voor nodig?’

‘Daar heb ik geen flauw idee van. Ik weet alleen dat we het moeten hebben.’

‘Je klinkt als God. Altijd mysterieus en onduidelijk.’

Na een stilte zei hij: ‘Ik ben er niet meer zeker van dat God degene is die tegen me praat.’

‘O? Waarom ben je van gedachten veranderd?’

‘Bijvoorbeeld door de punten die jij gisteravond hebt aangesneden. Als God niet had gewild dat die kleine Nick O’Conner daar in Boston zou sterven, had Hij inderdaad die explosie kunnen voorkomen. Waarom moest Hij mij het hele land door laten reizen om dat joch te redden? En waarom zou Hij van gedachten zijn veranderd ten aanzien van de mensen in dat vliegtuig, zou Hij hebben besloten meer passagiers de ramp te laten overleven omdat ik had besloten dat dat moest gebeuren? Die vragen had ik mezelf ook al gesteld, maar jij was niet bereid genoegen te nemen met de gemakkelijke antwoorden waar ik wel vrede mee had.’

Toen ze de rand van de stad hadden bereikt, keek hij haar even aan, glimlachte en herhaalde een van de vragen die zij hem de avond daarvoor had gesteld. ‘Is God een twijfelaar?’

‘Ik zou hebben verwacht …’

‘Wat?’

‘Jij was er zo zeker van dat je overal Gods hand in kon zien dat het min of meer een teleurstelling moet zijn minder verheven mogelijkheden in overweging te nemen. Ik neem aan dat dit je niet echt lekker zit.’

Hij schudde zijn hoofd. ‘Dat is niet zo. Je moet weten dat het me altijd moeite heeft gekost te aanvaarden dat God via mij werkzaam was. Het leek zo’n krankzinnig idee. Maar ik heb ermee geleefd, omdat ik er geen betere verklaring voor kon bedenken. Ik heb er nog altijd geen betere verklaring voor, maar er is een andere mogelijkheid bij me opgekomen en die is zo vreemd en schitterend dat ik het niet erg zou vinden God niet langer in mijn team te hebben.’

‘Welke andere mogelijkheid?’

‘Ik wil er nog niet over praten,’ zei hij, terwijl het zonlicht en de schaduwen van bomen over de stoffige voorruit en zijn gezicht speelden. ‘Ik wil er nog eens diep over nadenken, om te kijken of het kan kloppen, voordat ik jou er deelgenoot van maak, omdat ik weet dat jij moeilijk te overtuigen zult zijn.’

Hij leek gelukkig. Echt gelukkig. Holly had hem vanaf hun eerste kennismaking al heel aardig gevonden, ondanks zijn sombere buien. Ze had aangevoeld dat hij ondanks alles hoopvol was gestemd, dat hij ondanks zijn weerbarstige gedrag teder kon zijn, dat er een betere man onder het uiterlijk van een minder goede man schuilging. Maar nu hij zo vrolijk was, kostte het haar nog minder moeite hem aardig te vinden.

Ze kneep speels in zijn wang.

‘Wat is er?’ vroeg hij.

‘Ik vind je leuk.’

Terwijl ze Svenborg uit reden, besefte Holly dat de huizen en andere gebouwen waren neergezet volgens een patroon dat eerder bij een nederzetting van pioniers hoorde dan bij een moderne leefgemeenschap. In de meeste steden waren het centrum en de directe omgeving dichter bebouwd dan de buitenwijken, die geleidelijk aan moesten wijken voor het platteland. Maar toen ze bij de stadsgrens van Svenborg kwamen, leek de scheidingslijn tussen stad en platteland vrijwel met een liniaal te zijn getrokken. De bebouwing hield opeens op en het platteland begon. Holly moest denken aan pioniers in het oude Westen, die hun nederzettingen zo hadden gebouwd dat ze zich zo goed mogelijk konden beschermen tegen de gevaren van het terrein om hen heen.

Als je in de stad was, leek die dreigend, vol donkere geheimen. Maar zodra je hem van de buitenkant kon zien – Holly draaide zich om toen ze een glooiende heuvel opreden – zag hij er niet dreigend maar bedreigd uit, alsof de inwoners diep in hun hart wisten dat er in het gulden landschap om hen heen iets dreigends wachtte tot het hen allemaal kon opeisen.

Misschien waren ze allemaal bang voor brand. Zoals een groot deel van Californië was het land uitgedroogd op die plaatsen waarheen mensen geen water hadden gebracht.

Het dal was tussen het Santa Ynez Gebergte in het westen en het San Rafael Gebergte in het oosten zo breed en diep dat er in geografisch opzicht sprake was van een grotere verscheidenheid dan in sommige staten in het oosten van Amerika in hun geheel, hoewel het merendeel ervan nu bruin en dor was, omdat het sinds de vroege lente niet meer had geregend. Ze reden over goudkleurige heuvels en door bruine weiden. Op hoger gelegen punten zagen ze dalen in het dal, waar eiken bloeiden en kleine groene wijngaarden zich te midden van uitgestrekte velden bevonden.

‘Het is prachtig,’ zei Holly, kijkend naar de heuvels en de weiden. De eiken, die in groepjes op plaatsen stonden waar de waterspiegel verhoudingsgewijs hoog moest zijn, hadden geen groene, maar een zilvergroene kleur. ‘Prachtig, maar uiterst brandbaar. Hoe zouden ze hier iets kunnen doen aan een brand?’

Toen ze die vraag stelde, kwamen ze net een bocht door en zag ze een stuk zwartgeblakerd land rechts van de landweg. Struiken en gras waren gereduceerd tot aderen grijswitte as en koolzwart roet. De brand moest pas een paar dagen geleden hebben gewoed, want je kon hem in de augustuslucht nog ruiken.

‘Die brand is redelijk binnen de perken gehouden,’ zei Jim. ‘Op zijn hoogst tien acres verbrand. Ze zijn hier snel. Ze komen meteen in actie bij de eerste tekenen van rook. In de stad is een groep vrijwilligers altijd beschikbaar en verder staan mensen van het station van de boswachterij altijd op de uitkijk. Als je hier woont, vergeet je het brandgevaar nimmer, maar na een tijdje besef je dat je er wat aan kunt doen.’

Jim klonk behoorlijk overtuigend en hij had hier zeven of acht jaar gewoond, dus probeerde Holly haar angst voor een brand te onderdrukken. Maar zelfs toen ze het verschroeide land waren gepasseerd en niets abnormaals meer roken, had Holly een beeld voor ogen van het immense dal terwijl dat ’s nachts brandde van het ene tot het andere uiteinde, waarbij draaikolken van rood-oranje-wit vuur als tornado’s ronddraaiden en alles opvraten dat tussen de grenzen van de twee gebergten lag.

‘De boerderij van de Ironhearts,’ zei hij en daar schrok ze van. Terwijl Jim langzamer ging rijden, keek Holly naar rechts.

Een boerderij stond zo’n dertig meter van de geasfalteerde weg vandaan, achter een bruin gazon. Hij was niet in een bepaalde stijl opgetrokken. Het was gewoon een eenvoudig, maar gezellig ogende boerderij met een verdieping, een rood dak en een brede veranda aan de voorzijde. Hij zou zo ergens uit het Middenwesten kunnen zijn overgeplaatst, want er waren duizenden boerderijen zoals deze in die staten waar koren werd verbouwd. Misschien zo’n honderd meter links van de boerderij stond een rode schuur met een windwijzer in de vorm van een paard en wagen op de top van het puntdak. Die schuur was niet groot, ongeveer de helft kleiner dan de al weinig imposante boerderij zelf. Achter de boerderij en de schuur, zichtbaar ertussenin, was de vijver. Het gebouw aan de andere kant ervan was het meest opvallende op het gehele terrein. De windmolen.

3

Jim hield halt op de rondrit van de oprijlaan tussen het huis en de schuur en stapte uit de Ford. Hij moest uitstappen omdat het zien van de oude boerderij hem harder trof dan hij had verwacht. Zijn maag verkrampte zich van de koude, terwijl zijn gezicht tegelijkertijd opeens erg warm aanvoelde. Ondanks het feit dat er koude lucht de auto in werd geblazen, leek die toch te warm en te zuurstofarm om het erin uit te kunnen houden. Hij stond in de frisse zomerlucht, haalde enige keren diep adem en probeerde zijn zelfbeheersing niet te verliezen.

Het huis had hem niet in zijn macht. Toen hij ernaar keek, voelde hij alleen een zoete melancholie die na verloop van tijd zou kunnen veranderen in een meer verontrustende triestheid of zelfs wanhoop. Maar hij kon ernaar staren, normaal ademhalen en zich omdraaien zonder de sterke aandrang te voelen zich weer om te draaien om er nogmaals naar te kijken.

De schuur deed hem in emotioneel opzicht niets, maar de windmolen was een ander verhaal. Toen hij naar die kegel van kalksteen achter de grote vijver keek, had hij het gevoel zelf in steen te veranderen, zoals dat was gebeurd met de ongelukkige slachtoffers van de mythologische Medusa, die versteenden wanneer ze haar met slangen omringde gezicht hadden gezien.

Jaren geleden had hij over Medusa gelezen. In een van de boeken van mevrouw Glynn. In die tijd had hij met heel zijn hart gewenst dat hij die vrouw ook zou zien en in gevoelloos steen zou veranderen …

‘Jim?’ zei Holly, die aan de andere kant naast de auto stond. ‘Is alles met jou in orde?’

De molen telde twee – zeer hoge – verdiepingen. In Jims ogen zag hij er op dat moment echter nog veel hoger uit, even imposant als een twintig verdiepingen tellende toren. Het steen, dat eens een lichte kleur had gehad, was in de loop van een eeuw bruin geworden. Klimop, waarvan de wortels water opzogen uit de vijver, kroop over het ruwe stenen oppervlak omhoog. Omdat er niemand was om het noodzakelijke onderhoud te plegen, had de plant de helft van de molen bedekt en een smal raam op de begane grond, in de buurt van de deur, zelfs volledig. De houten wieken zagen er verrot uit. Elke wiek had een lengte van een meter of tien en een breedte van ruim een meter vijftig. Ze stonden niet stil in de vorm van een kruis, maar als een X. Twee reikten naar de vijver, twee naar de hemel. Zelfs in het hete, felle daglicht vond Jim de molen bedreigend. Hij leek een monsterlijke vogelverschrikker, die met skeletachtige handen naar de lucht klauwde.

‘Jim?’ zei Holly en raakte zijn arm aan.

Hij schrok, alsof hij niet wist wie ze was. Toen hij naar haar keek, zag hij in feite even niet alleen Holly, maar een gezicht van iemand die allang dood was, het gezicht van …

Maar het moment van desoriëntatie ging voorbij. Nu was ze weer alleen Holly. Haar identiteit was niet langer verweven met die van een andere vrouw, zoals dat de vorige nacht in haar droom het geval was geweest.

‘Alles met jou in orde?’ vroeg ze nogmaals.

‘Ja, natuurlijk. Ik word alleen overspoeld door … herinneringen.’

Jim was dankbaar toen Holly zijn aandacht afleidde van de windmolen naar de boerderij. ‘Was je gelukkig bij je grootouders?’ vroeg ze.

‘Lena en Henry Ironheart. Geweldige mensen. Ze hebben me bij hen in huis genomen. Ze hebben omwille van mij zoveel geleden.’

‘Geleden?’ herhaalde ze.

Hij besefte dat dat een te sterk woord was en vroeg zich af waarom hij het had gebruikt. ‘Opgeofferd, bedoel ik. Op veel manieren. Kleine dingen, maar alles bij elkaar was het heel wat.’

‘Niemand zal licht denken over het in huis nemen en opvoeden van een tienjarig jochie,’ zei ze. ‘Maar tenzij je destijds om kaviaar en champagne hebt gevraagd, denk ik niet dat ze zich omwille van jou veel hebben moeten ontzeggen.’

‘Na de dood van mijn ouders was ik … teruggetrokken, slecht in vorm, weinig mededeelzaam. Ze hebben veel tijd in me gestoken. Ze hebben me veel liefde gegeven en geprobeerd me weg te trekken van de rand van de afgrond.’

‘Wie woont daar tegenwoordig?’

‘Niemand.’

‘Je grootouders zijn toch vijf jaar geleden overleden?’

‘De boerderij is niet verkocht. Geen kopers.’

‘Wie is er dan nu de eigenaar van?’

‘Ik. Ik heb hem geërfd.’

Ze keek met duidelijke verbazing om zich heen. ‘Het is hier zo mooi. Als het gazon werd besproeid en het onkruid zou worden verwijderd, zou het hier prachtig zijn. Waarom was hij zo moeilijk te verkopen?’

‘In de eerste plaats is het hier heel stil. Zelfs diegenen die grote voorstanders zijn van het teruggaan naar de natuur en erover dromen op een boerderij te wonen, denken dan aan een boerderij in de buurt van talrijke bioscopen, boekhandels, goede restaurants en betrouwbare monteurs om hun Europese wagens draaiend te houden.’

Daar moest ze om lachen. ‘Er schuilt een amusante cynicus in jou!’

‘Verder valt het niet mee om met een boerderij als deze in je levensonderhoud te voorzien. Er horen maar honderd acres bij. Niet groot genoeg om melkkoeien te kunnen houden, of vee dat voor de vleeshandel is bestemd. Niet groot genoeg om één bepaald gewas te kunnen kweken. Mijn grootouders hielden kippen en verkochten de eieren. Verder konden ze dankzij het milde weer twee oogsten binnenhalen. In februari kwamen de aardbeien in bloei en die konden ze tot in mei plukken. Die brachten geld op. Verder kweekten ze graan en tomaten. Echte tomaten, niet die plastic dingen die ze in supermarkten verkopen.’

Hij zag dat Holly nog altijd was betoverd. Ze stond met haar handen op haar heupen om zich heen te kijken, alsof ze erover dacht de boerderij zelf te kopen.

‘Maar zijn er geen mensen die andere dingen doen en hier gewoon zouden willen wonen omdat het zo vredig en rustig is?’ vroeg ze.

‘Deze streek is niet zo rijk als Newport Beach of Beverly Hills. De mensen die hier wonen, hebben geen geld over dat ze aan een bepaalde levensstijl kunnen uitgeven. Als je een boerderij als deze wilt verkopen, maak je de meeste kans wanneer je een rijke film-of platenproducent uit Los Angeles tegen het lijf loopt die hem wil kopen vanwege de grond. Die alle gebouwen laat slopen en er dan een duur huis op laat bouwen, zodat hij kan beweren een lekker buitenhuis te hebben in de Santa Ynez Valley. Zoiets is tegenwoordig in de mode.’

Terwijl ze praatten, werd hij steeds onrustiger. Het was drie uur en het zou nog lang licht blijven. Maar opeens was hij bang voor de schemering.

Holly trapte tegen wat onkruid dat door een van de scheuren in de geasfalteerde oprijlaan omhoog was gekomen. ‘Er moet het een en ander worden schoongemaakt en opgeruimd, maar alles ziet er nog behoorlijk goed uit. Je zei dat ze vijf jaar geleden zijn gestorven? Het huis en de schuur zien er nog fatsoenlijk uit, alsof ze pas een jaar of twee geleden zijn geschilderd.’

‘Dat is ook zo.’

‘Heb je het gedaan om het verkoopbaar te houden?’

‘Inderdaad. Waarom niet?’

De hoge bergen in het westen zouden de zon sneller verslinden dan de oceaan in Laguna Niguel deed. Het zou hier eerder schemerig worden dan daar, hoewel die schemering wel langer zou duren. Jim merkte dat hij de langer wordende purperen schaduwen bestudeerde met de angst van een man in een vampierfilm die zich naar een veilige schuilplaats haast voordat de deksels van de lijkkisten openspringen.

Wat is er met me aan de hand? vroeg hij zich af.

‘Denk je dat je hier ooit zelf zou willen wonen?’ vroeg Holly.

‘Nooit!’ Hij zei het zo scherp en explosief dat hij er niet alleen Holly mee aan het schrikken maakte, maar ook zichzelf. Hij keek nogmaals naar de windmolen, alsof hij er door een duistere magneet naartoe werd getrokken. Hij rilde even over zijn hele lichaam en was zich ervan bewust dat ze naar hem staarde.

‘Jim,’ zei ze zacht, ‘wat is hier met jou gebeurd? Wat is er vijfentwintig jaar geleden in vredesnaam in die molen gebeurd?’

‘Ik weet het niet,’ antwoordde hij met een trillende stem en veegde met een hand langs zijn gezicht. Zijn hand voelde warm aan, zijn gezicht koud. ‘Ik kan me niets speciaals herinneren, niets eigenaardigs. Ik heb er gespeeld. Het was er … koel en … stil. Een leuk plekje. Er is daar niets gebeurd. Niets.’

‘Er moet iets zijn gebeurd,’ hield ze vol.

Holly kende hem nog niet lang en goed genoeg om te weten of hij in emotioneel opzicht vaak even wisselvallig was als hij dat was geweest vanaf het moment dat ze Orange County verlieten, of dat dit in feite iets abnormaals was. In The Central was hij bij het inkopen doen opeens over de somberheid die hem had bevangen toen ze door het Santa Ynez Gebergte reden, heen geweest. Maar het zien van de boerderij was voor hem kennelijk een soort koude douche. Het zien van de windmolen leek het equivalent te zijn van het vallen in een ijsspleet.

Hij leek even getroebleerd als getalenteerd te zijn en ze wenste dat ze iets kon doen om hem wat op zijn gemak te stellen. Ze vroeg zich af of ze er verstandig aan had gedaan er bij hem op aan te dringen naar de boerderij te gaan. Haar mislukte carrière in de journalistiek had haar geleerd te midden van zich ontwikkelende gebeurtenissen te gaan staan, het moment te pakken en ermee weg te lopen, maar misschien vereiste deze situatie meer voorzichtigheid, terughoudendheid, nadenken en planning.

Ze stapten weer in de Ford en reden tussen de boerderij en de schuur door om de grote vijver heen. Het grindpad, dat ze zich herinnerde uit de droom van de afgelopen nacht, was zo breed dat er in vroegere tijden een paard en wagen overheen hadden gekund. De Ford had er geen moeite mee, zodat ze hem bij de windmolen konden parkeren.

Toen ze weer uit de auto stapte, stond ze naast een korenveld, waar slechts een paar kale sprieten uit de braakliggende grond omhoog kwamen. Ze liep om de auto heen, achterlangs, over het grindpad, en voegde zich bij Jim, die bij de vijver stond.

Het water, dat een blauw-groen-grijze kleur had, leek op een stuk leisteen met een diameter van een meter of zes. Het was ook bijna even bewegingloos als een stuk leisteen. Waterjuffers en andere insecten, die even op het wateroppervlak neerstreken, zorgden af en toe voor een rimpeltje. Langs de rand van de vijver zag Holly groen onkruid en groepjes pampasgras met witte pluimen weelderig bloeien.

‘Kun je je nog altijd niet precies herinneren wat je in je droom hebt gezien?’ vroeg Jim.

‘Nee, maar waarschijnlijk doet het er ook niets toe. Niet alles in een droom is belangrijk.’

Met een lage stem, bijna alsof hij tot zichzelf sprak, zei hij: ‘Het was wel belangrijk.’

Het water was niet modderig, maar ook niet echt helder. Holly meende slechts enige tientallen centimeters onder het wateroppervlak te kunnen kijken. Als het meer in het midden echt vijftien tot achttien meter diep was, zoals Jim had verklaard, was er heel wat ruimte waarin iets zich verborgen kon houden.

‘Laten we de molen gaan bekijken,’ zei ze.

Jim pakte een van de nieuwe zaklantarens uit de auto en deed er batterijen in. ‘Zelfs bij daglicht kan het daar behoorlijk donker zijn.’

De deur bevond zich in een soort antichambre die was vastgebouwd aan de kegelvormige molen zelf, net zoiets als de toegang tot een iglo. Hij was niet op slot, maar klemde wel, en de scharnieren waren verroest. Even kreeg Jim hem niet open. Toen draaide hij met veel gepiep en droog, splinterend gekraak naar binnen open.

De kleine antichambre kwam uit op de voornaamste kamer van de molen, die een diameter had van een meter of twaalf. Vier ramen, op gelijke afstand van elkaar, filterden het zonlicht door hun smerige ruiten. De vrolijk gele zomerkleur werd eraan onttrokken tot er niets anders overbleef dan een winterachtige grijze tint, die alles er nog somberder deed uitzien. In het licht van Jims grote zaklantaarn zagen ze door stof en spinnenwebben bedekte machinerieën die Holly even vreemd voorkwamen als de turbinekamer van een atoomonderzeeboot. Het waren machines die uit de vorige eeuw dateerden, toen de technologie nog geen hoge vlucht had genomen: imposante houten raderen, kamraderen, schachten, slijpstenen, katrollen, oude, rottende touwen. Zo groot en ingewikkeld dat het niet alleen het werk leek van mensen uit een andere eeuw, maar van een minder ontwikkeld mensenras. Omdat Jim in de buurt van molens was opgegroeid, hoewel ze voor zijn geboorte al niet langer werden gebruikt, kende hij overal de naam van. Hij wees dingen aan met de lichtstraal van zijn zaklantaarn, probeerde uit te leggen hoe de molen had gefunctioneerd, sprak over het spoorwiel en de tandwielen, over het bovenwiel en het onderwiel. ‘Normaalgesproken kon je niet zo ver omhoog kijken naar alle mechanismen. Maar zoals je kunt zien, is de vloer van de zolder waarop het spoorwiel is aangebracht, verrot en de vloer van de maalzolder heeft het begeven toen de grote stenen afbraken en vielen.’

Hoewel hij de molen toen ze buiten stonden met angst in ogenschouw had genomen, was zijn stemming na binnenkomst veranderd. Tot Holly’s verbazing begon Jim bij het vertellen hoe de molen werkte, weer iets van het jongensachtige enthousiasme aan de dag te leggen dat ze had gezien toen ze in The Central in Svenborg inkopen hadden gedaan. Het deed hem kennelijk goed zoveel te weten en hij wilde met die kennis een beetje pronken, net zoals een jonge jongen altijd graag liet zien wat hij in de bibliotheek aan de weet was gekomen terwijl leeftijdgenootjes buiten honkbal aan het spelen waren.

Hij liep naar de trap links van hen en ging die zonder te aarzelen op, waarbij hij met een hand licht over de ronde muur streek. Op zijn gezicht speelde een half glimlachje terwijl hij om zich heen keek, alsof hij nu alleen door aangename herinneringen werd overspoeld.

Holly liep ietwat aarzelend achter hem aan naar wat hij ‘de hoge kamer’ had genoemd. Ze verbaasde zich over zijn sterk wisselende stemmingen en probeerde zich voor te stellen hoe de molen hem tegelijkertijd angst kon aanjagen en zoveel vreugde kon schenken. Zij had geen plezierige herinneringen aan deze molen, alleen de angstaanjagende beelden uit haar nachtmerries, en die kwamen terug toen ze achter Jim aan naar boven liep. Dankzij haar droom kwam de smalle trap haar bekend voor, hoewel ze hem voor de eerste keer opliep. Dat gaf haar een veel griezeliger gevoel dan een déjà vu-effect kon veroorzaken.

Halverwege de trap bleef ze bij het raam staan dat uitzicht bood op de vijver. Op het glas zat aangekoekte stof. Ze veegde met een hand een stukje schoon en keek met samengeknepen ogen naar de vijver beneden. Even meende ze iets vreemds te zien onder het rustige wateroppervlak. Toen besefte ze dat het slechts een weerspiegeling was van een wolk die langs de lucht dreef.

‘Wat is er?’ vroeg Jim met jongensachtig enthousiasme. Hij was een paar treden boven haar blijven staan.

‘Niets. Een schaduw.’

Ze liepen door naar de bovenste kamer, die niets bijzonders leek te zijn. Hij had een diameter van zo’n drieënhalve tot vier meter en was op het hoogste punt niet meer dan een kleine vijf meter hoog. De muren waren rond, bogen zich om het plafond te vormen, zodat je de indruk had in de gewelfde neuskegel van een raket te staan. Het steen was niet zo half doorzichtig als het in haar droom was geweest en er speelde geen merkwaardig amberkleurig licht in. In de koepel was een mechanisme aangebracht waardoor de beweging van de door de wind gestuurde wieken buiten in een horizontale beweging werd vertaald, die een verticale houten schacht aanslingerde. De dikke schacht verdween door een gat in het midden van de vloer.

Holly stapte aarzelend de houten vloer op, omdat ze zich herinnerde dat ze van beneden recht naar boven had kunnen kijken. De planken en de balken leken hier stevig te zijn.

‘Veel stof,’ zei Jim, die met elke stap stofwolkjes deed ontstaan.

‘En spinnen,’ vulde Holly aan.

Haar gezicht rimpelde zich van walging terwijl ze naar de lijkjes van leeggezogen insecten keek, die in de ingewikkelde webben hingen die waren geweven rond het allang tot stilstand gebrachte mechanisme boven haar hoofd. Ze was niet bang van spinnen, maar ze hield er ook niet van.

‘We zullen wat moeten schoonmaken voordat we hier ons kamp kunnen opslaan,’ zei Jim.

‘We hadden in de stad een bezem en wat schoonmaakspullen moeten kopen,’ merkte Holly op.

‘Die zijn wel in de boerderij. Ik zal ze gaan halen, terwijl jij de auto uitlaadt.’

‘Het huis!’ Holly kreeg opeens een heerlijk idee. ‘Toen we naar de molen gingen, wist ik nog niet dat dit alles nog steeds jouw eigendom was en dat er geen andere mensen woonden. We kunnen de slaapzakken in het huis leggen, daar slapen en hier zo vaak naartoe gaan als dat nodig is.’

‘Leuk idee, maar zo makkelijk is het niet,’ zei Jim. ‘Holly, er gaat hier iets gebeuren, iets dat ons antwoorden zal geven of ons op het juiste spoor zal zetten om die te vinden. Maar we kunnen het tijdstip voor die openbaring niet zelf bepalen. Zo werkt het niet. We kunnen God – of wie hier dan ook achter zit – niet vragen alleen tijdens de normale werkuren met openbaringen te komen. We moeten hier blijven en geduld oefenen.’

‘Oké, als jij …’ begon ze met een zucht.

Ze werd onderbroken door geklingel, als dat van een klok. Het was een lief, zilverachtig geklingel, niet zwaar, niet luid, aangenaam muzikaal, en het duurde maar twee of drie seconden. In feite was het zo licht en vrolijk dat het een frivool geluid had kunnen zijn tegen de achtergrond van die indrukwekkende stenen structuur. Maar frivool was het allerminst, omdat het bij Holly onbewust serieuze associaties opriep – gedachten aan zonde en boetedoening en vergiffenis.

Het geklingel vervaagde toen ze zich omdraaide, zoekend naar de bron. Maar voordat ze Jim kon vragen wat het was geweest, hoorde ze het opnieuw.

Ditmaal begreep Holly waarom ze het geluid met geestelijke kwesties in verband bracht. Het leek op het geklingel van het belletje waarmee een van de misdienaars tijdens de mis rinkelde. Ze moest denken aan de laatste jaren van de middelbare school, aan de geur van wierook, toen ze had gespeeld met het idee zich tot het katholicisme te bekeren.

Weer vervaagde het geklingel.

Ze draaide zich om naar Jim en zag hem grinniken.

‘Wat is dat?’ vroeg ze.

‘Ik was dit helemaal vergeten,’ zei hij verbaasd. ‘Hoe heb ik dit nu kunnen vergeten?’

Weer het geklingel, zuiver, zilverachtig.

‘Wat was je vergeten?’ vroeg ze. ‘Wat zijn dat voor klokken?’

‘Het zijn geen klokken,’ zei hij, toen het geluid opnieuw wegstierf. Hij aarzelde en toen ze het geklingel voor de vierde keer hoorden, zei hij: ‘Het geluid wordt door de stenen veroorzaakt.’

‘Door de stenen?’ vroeg ze verbaasd.

Toen de klokken opnieuw tweemaal rinkelden, liep ze de kamer door en hield haar hoofd schuin, alle kanten op, tot ze inderdaad het idee kreeg dat de muziek uit de kalkstenen muur kwam, niet vanaf één bepaalde plek, maar uit elk stuk steen van die ronde muur, op de ene plaats niet luider dan elders.

Ze hield zich voor dat het onmogelijk was, dat stenen niet konden zingen, dat ze zeker niet zo’n zoet geluid konden voortbrengen. Een windmolen was een bijzonder bouwwerk en kon een eigenaardige akoestiek hebben. Toen ze nog op de middelbare school zat, had ze met haar klas een schoolreisje naar Washington gemaakt en toen had een gids in het Capitool op een plaats gewezen waarvandaan zelfs een gefluisterd gesprek door de architectuur van de koepel zodanig werd weerkaatst dat het elders makkelijk hoorbaar was. Misschien was hier iets dergelijks aan de hand. Als klokken werden geluid of andere geluiden werden geproduceerd in een verre hoek op de eerste verdieping van de molen, zou een vreemde akoestiek ervoor kunnen zorgen dat het langs alle muren van alle verdiepingen even luid en duidelijk werd getransporteerd. Die verklaring was logischer dan het idee van magische, rinkelende stenen – tot ze zich probeerde voor te stellen wie stiekem een klokje aan het luiden kon zijn en waarom.

Ze legde een hand tegen de muur.

De kalksteen was koud. Ze voelde vage trillingen.

Het geklingel hield op.

De vibraties in de muur verdwenen.

Ze wachtten.

Toen het duidelijk was dat het geklingel niet zou worden hervat, zei Holly: ‘Wanneer heb je dat eerder gehoord?’

‘Toen ik tien was.’

‘Wat is er daarna gebeurd? Wat had dat geklingel te betekenen?’

‘Dat weet ik niet.’

‘Maar je zei daarnet dat je het je herinnerde.’

Zijn ogen glansden van opwinding. ‘Ja, ik kan het me ook herinneren. Maar niet wat er de reden van was of wat er daarna is gebeurd. Ik denk echter wel … dat het een goed teken is, Holly.’ Zijn stem kreeg een zeer enthousiaste ondertoon. ‘Het betekent dat er iets heel moois zal gebeuren … iets geweldigs.’

Holly was gefrustreerd. Ondanks het mystieke aspect van die missies van Jim die het doel hadden een mensenleven te redden, en ondanks haar eigen paranormale ervaringen met dromen en de wezens daarin, was ze naar de boerderij gegaan in de hoop logische verklaringen te vinden voor alles wat er was gebeurd. Ze had er geen idee van hoe die antwoorden konden luiden. Maar ze had een onuitgesproken geloof in wetenschappelijke methoden van onderzoek. In combinatie met zorgvuldig nadenken en deductief en inductief redeneren moesten die tot oplossingen leiden. Nu leek alle logica overboord te zijn gezet. Jims interesse voor het mystieke verontrustte haar, hoewel ze moest toegeven dat hij het onlogische van het begin af aan had aanvaard en geen moeite had gedaan dat verborgen te houden. Had hij het niet regelmatig over God gehad?

‘Jim, hoe kun je nu zoiets eigenaardigs als rinkelende steen zijn vergeten, of de rest van wat er hier met je is gebeurd?’ vroeg ze.

‘Ik denk dat ik het niet zomaar ben vergeten, maar dat ervoor is gezorgd dat ik het vergat.’

‘Door wie?’

‘Door diegene die of datgene dat de stenen opnieuw heeft laten klingelen, die of dat achter alle recente gebeurtenissen zit.’ Hij liep naar de openstaande deur. ‘Kom, laten we gaan schoonmaken. We moeten klaar zijn voor wat er verder zal gebeuren.’

Ze liep achter hem aan naar de trap, maar bleef daar staan en keek toe hoe hij met twee treden tegelijk naar beneden ging, als een kind dat zich op een avontuur verheugt. Al zijn angsten ten aanzien van de molen en De Vijand leken te zijn verdampt als een paar druppels water op een gloeiend hete kookplaat. Hij leek zich in emotioneel opzicht nog nooit zo goed te hebben gevoeld. Holly keek op, omdat ze aanvoelde dat er iets boven haar hoofd was. Boven de deur was een groot web geweven, bij de ronding waar de muur plafond werd. Een dikke spin met een lijf zo groot als haar duimnagel en de poten bijna even lang als haar pink, vet als een kloddertje was en donker als een druppel bloed, was hebberig het bleke, trillende lijfje van een mot aan het verorberen.

4

Met een bezem, stoffer en blik, emmer water en een paar dweilen hadden ze de kleine bovenste kamer binnen korte tijd bewoonbaar gemaakt. Jim had in de boerderij zelfs wat spul gevonden om de ramen schoon te maken, zodat er wat meer licht naar binnen kon komen. Holly doodde niet alleen de spin boven de deur, maar ook zeven andere. Ze controleerde de donkere hoekjes met de zaklantaren, tot ze er zeker van was dat ze er allemaal geweest waren. Natuurlijk waren er beneden in de molen nog talloze andere spinnen, maar ze besloot daar niet aan te denken.

Om zes uur werd het daglicht minder, maar ook zonder de Coleman-lantaarn bleef het licht genoeg in de kamer. Ze zaten met gekruiste benen op de slaapzakken, die waren voorzien van een opblaasbare matras, met de koelbox tussen hen in. Ze gebruikten de gesloten deksel als tafel en maakten brood klaar, openden de zakken chips en de blikjes drinken. Hoewel Holly de lunch had overgeslagen, had ze tot dat moment niet aan eten gedacht. Nu bleek ze hongeriger te zijn dan ze gegeven de omstandigheden zou hebben verwacht. Alles was heerlijk, beter dan een maaltijd in een sterrenrestaurant.

Onder het eten zeiden ze niet veel. Geen van beiden voelde zich ongemakkelijk door die stilte en ze genoten zo intens van de maaltijd dat die er door een conversatie, hoe geestig dan ook, toch niet beter op had kunnen worden. Maar dat was maar een van de redenen van hun wederzijdse stilzwijgen. Holly wist in elk geval niet goed wat ze moest zeggen onder deze bizarre omstandigheden: wachtend in de hoge kamer van een oude windmolen op een ontmoeting met iets bovennatuurlijks. Gesprekken over koetjes en kalfjes leken voor dit moment niet geschikt en een serieuze discussie over wat dan ook leek belachelijk.

‘Ik voel me een beetje dwaas,’ zei Holly op een gegeven moment.

‘Ik ook,’ gaf hij toe. ‘Een klein beetje.’

Toen ze om zeven uur de doos met chocoladebroodjes openmaakte, besefte ze opeens dat er in de molen geen toilet was. ‘Wat moet ik doen als ik naar de wc moet?’

Hij pakte een sleutelbos van de grond en gaf die aan haar. ‘Ga maar naar de boerderij. De riolering functioneert. Vlak naast de keuken is een toilet.’

Ze besefte dat de kamer gevuld raakte met schaduwen en toen ze naar het raam keek, zag ze dat de schemering was ingetreden. ‘Ik ga snel, voordat het buiten echt donker is.’

‘Ga je gang,’ zei Jim en stak een hand op, alsof hij trouw aan de vlag moest zweren. ‘Ik zweer bij alles wat me heilig is dat ik minstens één broodje voor je zal overlaten.’

‘Als ik terug ben, moet zeker de helft nog over zijn, want anders zal ik je zo’n harde trap tegen je achterste geven dat je minstens in Svenborg belandt.’

‘Je meent het serieus.’

‘Reken maar. Ik ben dol op die broodjes.’

Hij glimlachte.

Ze pakte een zaklantaarn, stond op en liep naar de deur. ‘Je moet die Coleman nu maar aansteken.’

‘Dat zal ik doen. Als je terugkomt, zal dit een gezellig kampeerplaatsje zijn geworden.’

Holly liep de smalle trap af en begon zich zorgen te maken over het feit dat Jim niet bij haar was. Stap voor stap nam haar onrust toe. Ze was niet bang alleen te zijn. Wat haar wel dwarszat, was het feit dat ze hem alleen had achtergelaten. Dat was belachelijk. Hij was een volwassen man, die zichzelf veel beter kon verdedigen dan de gemiddelde mens.

Beneden in de molen was het nu veel donkerder. Voor de smerige ramen zaten zoveel spinnenwebben dat het zwakke licht van de schemering er bijna niet doorheen kon komen.

Toen ze naar de antichambre liep, had ze het griezelige gevoel te worden gadegeslagen. Ze wist dat ze alleen waren in de molen en ze gaf zichzelf een standje voor haar zenuwachtigheid. Toch kon ze de verleiding niet weerstaan zich om te draaien en het licht van de zaklantaarn te richten op de kamer achter haar. Over de oude machines speelden schaduwen die wel van zwarte crêpe leken te zijn. Ze schoven opzij voor het licht van de zaklantaarn en vielen weer op hun plaats terug zodra de lichtstraal ergens anders op werd gericht. In geen van de hoeken was een spion te zien. Maar op andere plaatsen zou iemand zich wel schuil kunnen houden en ze dacht er even over alles te onderzoeken.

Opeens had ze echter het gevoel een dwaas te zijn die zich al te gemakkelijk angst liet aanjagen. Ze vroeg zich af wat er was gebeurd met de onverschrokken journaliste die ze eens was geweest en ze liep de molen uit.

De zon was verdwenen achter de bergen. De lucht was purper en die diepblauwe kleur deed haar denken aan schilderijen van Maxfield Parrish. Langs de vijver waren een paar padden herrie aan het maken in hun schaduwrijke schuilplaatsen.

De hele weg langs het water, langs de schuur, naar de achterdeur van de boerderij, bleef Holly het gevoel houden te worden gadegeslagen. Maar hoewel het mogelijk was dat iemand zich in de molen schuilhield, was het niet waarschijnlijk dat een bataljon spionnen zich had gestationeerd in de schuur, op de omliggende velden en in de verre heuvels, vast van plan elke beweging van haar in de gaten te houden.

‘Idioot,’ zei ze spottend tegen zichzelf en maakte met een van Jims sleutels de achterdeur open.

Hoewel ze de zaklantaarn bij zich had, probeerde ze zonder erbij na te denken toch de lichtschakelaar om te draaien. Het verbaasde haar te merken dat de elektriciteit nog was aangesloten. Maar wat ze zag, verbaasde haar nog meer: een volledig ingerichte keuken. Een ontbijttafel en vier stoelen stonden bij het raam. Koperen potten en pannen hingen aan een rek dat aan het plafond was bevestigd en rekken met messen en andere keukenbenodigdheden hingen aan een muur in de buurt van het fornuis. Een broodrooster en een mixer stonden op het aanrecht. Op de ijskast was met een magneetje in de vorm van een blikje Budweiser een boodschappenlijst bevestigd met zo’n vijftien dingen erop.

Had Jim de spullen van zijn grootouders niet opgeruimd toen ze vijf jaar geleden waren gestorven?

Holly streek met een vinger over het aanrecht, trok een lijntje door de dunne laag stof die zich eerder in drie maanden dan in vijf jaar kon hebben verzameld.

Nadat ze gebruik had gemaakt van het aan de keuken grenzende toilet, liep ze door de gang, door de eetkamer en de huiskamer, die volledig waren ingericht en waar op de meubels maar een dun laagje stof lag. Sommige schilderijen hingen scheef. Antimakassars beschermden de rug- en armleuningen van de stoelen en banken. In de huiskamer stond een krantenbak vol tijdschriften en in een mahoniehouten vitrinekast zag ze allerlei snuisterijen dof onder een laagje stof glanzen.

Haar eerste gedachte was dat Jim het huis gemeubileerd had gehouden om het te kunnen verhuren terwijl hij naar een koper op zoek was. Maar aan een muur in de huiskamer hingen ingelijste foto’s die beslist niet zouden zijn overgeleverd aan de genade van een huurder: Jims vader als jongeman van een jaar of eenentwintig; Jims vader en moeder in hun trouwkleding; Jim als vijf- of zesjarig jochie, met zijn beide ouders.

Op de vierde en laatste foto zag ze de hoofden en schouders van een echtpaar van ergens in de vijftig. De man was aan de gezette kant, met een opvallend, vierkant gezicht, maar wel herkenbaar als een Ironheart; de vrouw was knapper om te zien, op een vrouwelijke manier, en delen van haar gezicht waren herkenbaar in Jim en zijn vader. Holly twijfelde er niet aan dat het Jims grootouders van vaderskant waren: Lena en Henry Ironheart.

Lena Ironheart was de vrouw in wier lichaam Holly als een geest was meegegaan tijdens de droom van de vorige nacht. Breed, open gezicht. Ver uit elkaar staande ogen. Volle mond. Krullend haar. Hoog op de rechterwang een moedervlekje.

Hoewel Holly de vrouw accuraat voor Jim had beschreven, had hij haar niet herkend. Misschien was hij van mening dat haar ogen niet ver uit elkaar stonden, of dat haar mond niet vol was. Misschien had ze slechts tijdens een deel van haar leven krullend haar gehad. Maar dat moedervlekje moest hem toch bekend zijn voorgekomen, ook vijf jaar na de dood van zijn grootmoeder. Zelfs toen Holly het huis in was gegaan, was ze heel vaag het gevoel blijven houden te worden gadegeslagen. Nu ze naar het gezicht van Lena Ironheart op de foto staarde, werd dat gevoel zo sterk dat ze zich snel omdraaide en om zich heen keek.

Ze was alleen.

Snel liep ze naar de hal bij de voordeur. Daar was niemand. Een donkere, mahoniehouten trap leidde naar boven. Op de trapleuning was het laagje stof onberoerd: geen vingerafdrukken, geen afdrukken van een handpalm.

Ze keek naar de bovenverdieping en riep: ‘Hallo?’ Haar stem klonk in het lege huis eigenaardig vlak.

Niemand reageerde.

Aarzelend begon ze de trap op te lopen.

‘Is daar iemand?’ riep ze.

Het bleef stil.

Ze fronste haar wenkbrauwen en bleef op de derde trede staan. Toen keek ze naar de hal beneden, en naar de rest van de trap naar boven.

De stilte was te intens, onnatuurlijk. Zelfs in een verlaten huis hoorde je altijd wel een paar geluiden: gekraak of getik van oud hout dat kromp of uitzette, het gerammel van een loszittende ruit die door de wind even in beweging werd gebracht. Maar in het huis van de Ironhearts was het zo stil dat Holly de indruk had kunnen krijgen dat ze doof was geworden wanneer ze de geluiden die ze zelf maakte, niet had kunnen horen.

Ze liep nog twee treden hoger en bleef weer staan.

Ze had nog altijd het gevoel in de gaten te worden gehouden. Het was alsof het oude huis zelf haar met kwaadwillende belangstelling gadesloeg door middel van een duizendtal ogen die waren verborgen in het houtwerk en het patroon van het behang.

In het licht van de lamp op het portaal boven aan de trap zag ze stofdeeltjes dansen.

De schemering drukte zijn purperen gezicht tegen de ramen.

Ze stond vier treden onder het portaaltje boven, deels onder de tweede trap die naar een ongezien portaal daarboven leidde, en raakte ervan overtuigd dat iets op de tweede etage op haar wachtte. Het hoefde niet noodzakelijkerwijs De Vijand te zijn, niet eens iets levends of vijandigs, maar iets afschuwelijks, waarvan de ontdekking haar volledig van de kaart zou brengen.

Haar hart hamerde. Toen ze slikte, voelde ze een brok in haar keel. Ze haalde geschrokken en raspend diep adem.

Het gevoel te worden gadegeslagen en op de rand van een monsterlijke ontdekking te balanceren werd zo overweldigend dat ze zich omdraaide en snel de trap afliep. Ze vluchtte niet stante pede het huis uit; ze deed eerst alle lichten uit, maar treuzelen was er niet bij.

Buiten was de lucht purperzwart bij de bergen in het oosten, purperrood bij de bergen in het westen en blauw als een saffier ertussenin. De gouden velden en heuvels hadden nu een lichtgrijze kleur gekregen, alsof er een brand had gewoed terwijl zij in het huis was.

Toen ze het erf over liep, langs de schuur, werd de overtuiging dat ze werd gadegeslagen nog intenser. Ze keek angstig naar de openstaande hooizolder, de ramen aan weerszijden van de grote, rode dubbele deuren. Het gevoel was zo sterk en zo primitief dat het meer was dan zuiver instinctief. Ze had het gevoel een proefkonijn in een laboratorium te zijn, met draden aan haar hersenen bevestigd, terwijl wetenschappelijke onderzoekers stroomstoten toedienden aan het hersenweefsel dat de angstreflexen reguleerde en kon zorgen voor paranoïde waandenkbeelden. Iets dergelijks had ze nog nooit ervaren. Ze wist dat ze balanceerde op het randje van paniek en deed haar uiterste best zichzelf weer onder controle te krijgen.

Toen ze de oprijlaan had bereikt die om de vijver heen liep, rende ze. Ze hield de zaklantaarn vast als een knots, bereid met alle kracht uit te halen naar iets dat haar pad zou kruisen.

De klokken klingelden. Boven haar hijgende ademhaling uit hoorde ze het zuivere, zilverachtige geluid van klepels die snel tegen de binnenkant van perfect gestemde klokken sloegen.

Even verbaasde het haar dat het fenomeen buiten de molen hoorbaar was, en van zo’n afstand. Voordat het eerste geklingel was verstomd, zag ze echter al iets vanuit haar ooghoeken en richtte haar blik niet langer op de windmolen, maar op de vijver. Kloppend bloedrood licht verspreidde zich vanuit het midden van de vijver naar de oevers in gesloten, concentrische cirkels, net zoals dat zou gebeuren wanneer je een steen in diep water smeet. Toen Holly dat zag, bleef ze staan en viel bijna struikelend op het grint op haar knieën.

Toen de klokken zwegen, verdween het rode licht in de vijver meteen. Het water was nu veel donkerder dan toen ze het midden op de middag had gezien. Het was inktzwart, glanzend.

De klokken klingelden opnieuw en het rode licht verscheen weer kloppend in het hart van de vijver, verspreidde zich in de richting van de oevers. Ze kon zien dat het licht niet aan het wateroppervlak ontstond, maar ergens in de diepte, aanvankelijk vaag, maar al snel feller en in de buurt van het wateroppervlak vrijwel veranderend in een oververhitte lamp, die golven van licht naar de oever dirigeerde.

Het geklingel hield op.

Het water werd donker.

De padden bij de oever maakten geen lawaai meer. De altijd mompelende wereld van de natuur was even stil geworden als het huis van de Ironhearts. Geen prairiehond jankte, geen insect piepte, geen uil kraste, geen vleermuis krijste of klapperde met zijn vleugels, niets ritselde in het gras.

De klokken klingelden opnieuw en het licht kwam terug, maar ditmaal was het niet bloedrood, maar eerder oranjerood, hoewel feller dan voorheen. Bij de rand van het water vingen de witte pluimen van het pampasgras het merkwaardige licht op en gloeiden als gasvlammen.

Iets kwam omhoog vanaf de bodem van de vijver.

Toen de klokken weer ophielden met klingelen en het licht vager werd, was Holly vervuld van ontzag en angst. Ze wist dat ze weg moest rennen, maar was niet in staat in beweging te komen. Klokgelui.

Licht. Modderig oranje ditmaal. Helemaal niet rood. Feller dan ooit.

Holly verbrak de ketenen van angst en sprintte naar de molen. Overal om haar heen verlevendigde het pulserende licht de saaie schemering. Schaduwen sprongen ritmisch, als Apachen die rond een oorlogsvuur dansen. Buiten het hek bewogen dode korenstaken zich even walgelijk als de dunne poten en met schubben bedekte torso’s van bidsprinkhanen. De windmolen leek magisch te veranderen van steen naar koper of zelfs goud.

Het geklingel hield op en het licht doofde toen ze de openstaande deur van de molen bereikte.

Ze rende naar binnen en bleef toen in het donker staan, op de drempel van de onderste kamer. Nu kwam er helemaal geen licht meer door de ramen naar binnen. De duisternis leek op klevend teer. Terwijl ze naar de knop zocht om de zaklantaarn aan te doen, kostte het ademhalen haar moeite, alsof de duisternis haar longen instroomde en dreigde haar te verstikken.

De zaklantaarn ging aan op het moment dat de klokken zich weer lieten horen. Ze keek onderzoekend om zich heen, om er zeker van te zijn dat er niets op de loer lag dat haar vast kon grijpen. Toen vond ze de trap en liep snel naar boven.

Toen ze het raam halverwege de trap had bereikt, drukte ze haar gezicht tegen het deel van de ruit dat ze eerder die dag met haar hand had schoongeveegd. In de vijver beneden was het licht nu nog feller, nu amberkleurig.

Holly riep Jim en rende de rest van de trap op.

Onder het lopen moest ze denken aan dichtregels van Edgar Allan Poe, die ze een eeuw geleden op de middelbare school had bestudeerd. Ze had gemeend die te zijn vergeten, maar nu speelden ze als een gek door haar hoofd.

Hoort toch hoe de tijd, de tijd
Met Runische wetmatigheid,
Schone muziek weet te ontlokken
Aan de klokken, klokken, klokken,
Klokken, klokken …

Ze racete de hoge kamer in, waar Jim in de zachte winterwitte gloed van de Coleman-lantaarn glimlachend in een kring rondliep en verwachtingsvol naar de muren om hem heen keek.

Toen de klokken zwegen, zei ze: ‘Jim, kom snel kijken. Snel. Er is iets in de vijver.’

Ze rende naar het dichtstbijzijnde raam, maar vandaar kon ze de vijver net niet zien. De twee andere ramen waren nog verder van de vijver vandaan, dus liep ze daar niet eens naartoe.

‘Het geklingel in de stenen,’ zei Jim dromerig.

Holly liep terug naar de trap en toen lieten de klokken zich opnieuw horen. Ze bleef staan en keek net lang genoeg achterom om zeker te weten dat Jim achter haar aan kwam, want hij leek ietwat verdoofd.

Ze liep snel de trap af en hoorde in haar gedachten nog meer dichtregels van Poe weerklinken.

Hoort de luide noodklokken …
Hardkoperen klokken!
Welk een gruwel draagt nu hun misbaar uit …

Ze was nooit het type vrouw geweest dat meteen aan passende dichtregels voor een bepaald moment moest denken. Ze kon zich niet herinneren dat ze sinds haar studententijd een dichtregel had geciteerd of gelezen, behalve dan die nonsens van Louise Tarvohl. Toen ze bij het raam was, maakte ze nog een stuk van de ruit schoon met haar hand, om beter te kunnen zien wat er beneden gebeurde. Ze zag dat het licht weer bloedrood, maar vager was, alsof hetgeen in het water naar boven was gekomen, nu weer wegzonk.

O, de klokken, klokken, klokken!
Welk een gruwel … hun verhaal …

Het leek krankzinnig om in gedachten dichtregels te citeren te midden van die wonderbaarlijke en angstaanjagende gebeurtenissen, maar ze was nog nooit aan zoveel spanning blootgesteld geweest. Misschien werkte je geest op die manier, haalde hij lang-vergeten kennis naar boven wanneer je op het punt stond te worden geconfronteerd met een hogere macht. Want ze voelde dat een ontmoeting met een hogere macht zou plaatsvinden; misschien met God, maar hoogstwaarschijnlijk niet. Ze dacht niet dat God in een vijver woonde, hoewel een dominee of een priester haar waarschijnlijk zou vertellen dat God overal woonde, in alle dingen. God was net de gorilla van achthonderd pond, die overal kon wonen waar hij wilde.

Toen Jim bij haar stond, zwegen de klokken en vervaagde het rode licht in de vijver snel. Hij kwam dicht naast haar staan en drukte zijn gezicht tegen het glas.

Ze wachtten.

Twee seconden verstreken, en nog eens twee.

‘Nee,’ zei ze. ‘Ik wil verdomme dat jij het ziet.’

Maar de klokken bleven zwijgen en de vijver bleef donker in het snel afnemende schemerlicht. Binnen een paar minuten zou het buiten helemaal donker zijn.

‘Wat was het?’ vroeg Jim, die zich van het raam afwendde.

‘Het leek iets uit een film van Spielberg,’ antwoordde ze opgewonden. ‘Het kwam omhoog uit het water, uit de diepte van de vijver, en licht pulseerde op het ritme van de klokken. Ik denk dat het geklingel van het ding uit de vijver komt en dat het op de een of andere manier wordt overgebracht door de muren van de molen.’

‘Een film van Spielberg?’ Hij keek verbaasd.

Ze probeerde het uit te leggen. ‘Geweldig en angstaanjagend, ontzagwekkend en vreemd, griezelig en tegelijkertijd verschrikkelijk opwindend.’

‘Net zoiets als in Close Encounters bedoel je? Heb je het over een ruimtevaartuig?’

‘Ja. Nee. Ik ben er niet zeker van. Ik weet het niet. Misschien iets eigenaardigers dan dat.’

‘Eigenaardiger dan een ruimtevaartuig?’

Haar verbazing en zelfs haar angst moesten het veld ruimen voor frustratie. Ze was er niet aan gewend dat ze met haar mond vol tanden stond wanneer ze iets wilde beschrijven dat ze had gevoeld of gezien. Maar nu ze kennis had gemaakt met deze man en de onvergelijkelijke ervaringen die zijn deel waren geworden, leek ze de juiste woorden niet te kunnen vinden, hoe goed en soepel ze normaalgesproken ook van de tongriem gesneden was.

‘Verdomme, ja,’ zei ze uiteindelijk. ‘Eigenaardiger dan een ruimtevaartuig. In elk geval eigenaardiger dan die ze in films laten zien.’

‘Kom mee,’ zei hij en liep de trap weer op. Toen zij aarzelend bij het raam bleef staan, liep hij terug en pakte haar hand vast. ‘Het is nog niet voorbij. Ik denk dat het pas net is begonnen. Wij moeten in de bovenste kamer zijn. Dat wéét ik. Kom mee, Holly.’

5

Ze zaten weer op de slaapzakken met opblaasbare matras.

De lantaarn zorgde voor een parelachtig-zilveren glans, die de geelbeige blokken kalksteen wit maakte. Het gas brandde in het lampenglas met een zacht gesis, zodat het leek alsof fluisterende stemmen door de plankenvloer van de hoge kamer omhoog kwamen.

Jim had in emotioneel opzicht een piek bereikt, was vervuld van kinderlijke, vreugdevolle verwachting, en ditmaal ging Holly met hem mee. Het licht in de vijver had haar doodsangst aangejaagd, maar had haar ook op andere manieren geraakt. Diep in haar onderbewustzijn had het primitieve, intense psychische reacties opgeroepen, had het verbazing en hoop gewekt die onstuitbaar tot een of andere bijzonder gewenste explosie van geloof, een emotionele catharsis, leken te leiden.

Ze had aanvaard dat Jim niet de enige getroebleerde persoon in die ruimte was. Misschien was hij in zijn hart onrustiger dan zij, maar op haar eigen manier voelde zij zich even leeg van binnen als hij. Toen ze elkaar in Portland hadden ontmoet, was zij een opgebrande cynicus geweest die haar leven als een automaat leefde en niet eens de moeite nam de lege plaatsen in haar hart te identificeren en te vullen. Zij had, anders dan hij, geen grote tragedie en het daaropvolgende verdriet meegemaakt, maar nu besefte ze dat ook een leven zonder tragedies én zonder vreugde wanhoop kon veroorzaken. Dagen, weken en jaren had ze doelen nagestreefd die voor haar in wezen niet belangrijk waren, gedreven door een doelstelling die ze niet werkelijk tot de hare had gemaakt, zonder iemand te hebben met wie ze zich echt verbonden voelde. Geleidelijk aan was dat van binnenuit aan haar gaan vreten. Zij en Jim waren twee stukken van een yin yangpuzzel, elk zo gevormd dat de leegte van de ander erdoor kon worden gevuld, elkaar genezend alleen al door het contact. Ze pasten verbazingwekkend goed bij elkaar en hun samenkomen leek iets onvermijdelijks te zijn. Maar de puzzel was misschien nooit opgelost als de helften niet op dezelfde plaats op hetzelfde moment bij elkaar waren gebracht.

Nu wachtte ze met zenuwachtige opwinding op het contact met de macht die Jim naar haar toe had geleid. Ze was klaar voor God of iets heel anders, maar even goedaardigs. Ze kon niet geloven dat ze De Vijand in de vijver had gezien. Dat wezen was iets anders, hoewel er wel een connectie moest bestaan. Zelfs wanneer Jim haar niet had verteld dat er iets moois en goeds zou gebeuren, zou ze op een gegeven moment ook zelf hebben beseft dat het licht in het water en het klingelen van de stenen geen bloed en dood aankondigden, maar iets betoverends.

Eerst spraken ze gespannen met elkaar, bang dat een uitgebreide conversatie het de hogere macht zou beletten over te gaan tot het volgende contactstadium.

‘Hoe lang is die vijver er al?’ vroeg ze.

‘Lang.’

‘Voordat de Ironhearts hier kwamen wonen?’

‘Ja.’

‘Voordat de boerderij zelf bestond?’

‘Daar ben ik zeker van.’

‘Is hij er misschien altijd al geweest?’

‘Mogelijk.’

‘Zijn er plaatselijke legendes over?’

‘Hoe bedoel je dat?’

‘Verhalen over geesten. Zoals rond Loch Ness.’

‘Niet dat ik ooit heb gehoord.’

Ze zwegen en wachtten.

‘Wat is jouw theorie?’ vroeg Holly op een gegeven moment.

‘Wat bedoel je daarmee?’

‘Eerder op de dag zei je dat je een theorie had, iets vreemds en geweldigs, maar dat je er niet over wilde praten tot je er nog eens diep over had nagedacht.’

‘O ja. Nu is het misschien meer dan een theorie. Toen jij zei dat je in je droom iets onder in de vijver had gezien, ben ik gaan denken over een ontmoeting. Waarom weet ik niet.’

‘Een ontmoeting?’

‘Ja, met iets … buitenaards.’

‘Iets dat niet van deze wereld is,’ zei Holly en dacht aan het geklingel van de klokken en het licht in de vijver.

‘Ze zijn daar ergens in het universum,’ zei hij met rustig enthousiasme. ‘Dat is zo groot dat ze daar ergens wel moeten zijn. Op een dag zullen ze komen en zal iemand hen ontmoeten. Dus waarom zou ik dat niet zijn? En jij?’

‘Maar het moet al in de vijver zijn geweest toen jij tien was.’

‘Misschien wel.’

‘Waarom zou het daar al die tijd zijn gebleven?’

‘Dat weet ik niet. Misschien is het er al veel langer. Honderden jaren. Duizenden.’

‘Maar waarom een ruimtevaartuig op de bodem van een vijver?’

‘Misschien is het een observatiestation, een plaats vanwaar ze de menselijke beschaving in de gaten houden, als een buitenpost die wij in Antarctica zouden kunnen opzetten.’

Holly besefte dat ze klonken als kinderen die op een zomeravond onder de sterrenhemel zaten en zich net als alle leeftijdgenoten aangetrokken voelden tot het bestuderen van het onbekende en het fantaseren over exotische avonturen. Op één niveau vond ze hun overpeinzingen absurd, zelfs lachwekkend, en ze was niet in staat te geloven dat recente gebeurtenissen zo keurig netjes konden worden verklaard. Maar op een ander niveau, waarop ze nog een kind was en dat ook altijd zou blijven, verlangde ze er wanhopig naar dat de fantasie werkelijkheid zou worden.

Er gingen twintig minuten voorbij zonder dat zich een nieuwe ontwikkeling voordeed en geleidelijk aan namen bij Holly de opwinding en de zenuwachtigheid af die door het licht in de vijver waren ontstaan en tot grote hoogte gevoerd. Ze was nog altijd verbaasd, maar niet langer verdoofd, en ze kon zich herinneren wat haar was overkomen kort voordat ze het licht in de vijver had gezien. Het overweldigende, buitengewone gevoel te worden gadegeslagen, waardoor ze bijna volledig in paniek was geraakt. Net toen ze dat tegen Jim wilde zeggen, herinnerde ze zich andere vreemde dingen waarmee ze in de boerderij was geconfronteerd.

‘Het woonhuis is volledig ingericht,’ zei ze. ‘Je hebt het nooit leeggehaald na het overlijden van je grootvader.’

‘Dat heb ik gedaan om het eventueel te kunnen verhuren voordat ik een koper had gevonden.’

Dat was vrijwel dezelfde verklaring die zij ervoor had bedacht toen ze in het huis was. ‘Maar je hebt al hun persoonlijke bezittingen eveneens laten staan.’

Hij keek niet naar haar maar naar de muren, wachtend op een of ander teken van een bovenmenselijke aanwezigheid. ‘Als ik ooit een huurder had gevonden, zou ik dat allemaal hebben weggehaald.’

‘Je hebt dat alles bijna vijf jaar lang in dat huis gelaten?’

Hij haalde zijn schouders op.

‘Sinds die tijd is het huis vrij regelmatig schoongemaakt, hoewel niet recentelijk,’ zei ze.

‘Er kan zich altijd een huurder aandienen.’

‘Jim, het is een beetje griezelig.’

Hij keek haar eindelijk aan. ‘Hoezo?’

‘Het is net een mausoleum.’

De blik in zijn blauwe ogen liet zich op geen enkele manier interpreteren, maar Holly had het gevoel dat ze hem ergerde, misschien omdat dit wereldse gepraat over huurders en schoonmaken en onroerend goed hem afleidde van het aangenamere idee van een ontmoeting met een buitenaards wezen.

Hij zuchtte en zei: ‘Ja, het is inderdaad een beetje griezelig.’

‘Waarom …?’

Hij draaide het gaskraantje van de lantaarn iets verder dicht. Het harde licht veranderde in een maanbleke glans en de schaduwen kropen dichter naar hen toe. ‘Om je de waarheid te zeggen kon ik het niet verdragen de spullen van mijn grootvader in te pakken. Nog maar acht maanden eerder hadden we samen de spulletjes van mijn grootmoeder gesorteerd en dat was al heel moeilijk geweest. Toen hij zo snel na haar overleed, werd het me teveel. Ze waren zo lang alles geweest wat ik had. Toen had ik hen opeens niet meer.’

Een gekwelde blik maakte zijn blauwe ogen donkerder.

Holly werd overspoeld door een gevoel van medeleven en over de koelbox heen pakte ze zijn hand vast.

Hij zei: ‘Ik heb het uitgesteld en ben het blijven uitstellen en hoe langer ik zijn spullen niet uitzocht, hoe moeilijker het werd het óóit nog eens te doen.’ Hij zuchtte nogmaals. ‘Als ik een huurder of een koper had gevonden, zou dat me hebben gedwongen orde op zaken te stellen, hoe onaangenaam ik het ook zou hebben gevonden. Maar deze oude boerderij is even onverkoopbaar als een lading zand midden in de Mojavewoestijn.’

Het was vreemd dat hij het huis van zijn grootvader na diens dood had afgesloten, er vier jaar en vier maanden lang niets in had aangeraakt, behalve af en toe om schoon te maken. Holly kon het niets anders dan vreemd, excentriek vinden. Maar tegelijkertijd ontroerde het haar ook. Zoals ze van het begin af aan had geweten, was hij ondanks de woede die hem kon bevangen, ondanks het imago van een harde superheld, een aardige man. Ook dat aspect van hem stond haar aan.

‘We zullen het samen doen,’ zei Holly. ‘Wanneer we hebben achterhaald wat er in vredesnaam met ons aan het gebeuren is, waar we naartoe moeten gaan en hoe, zullen we de tijd hebben om de spullen van je grootvader uit te zoeken. Het zal niet zo moeilijk zijn wanneer we het samen doen.’

Hij glimlachte en kneep in haar hand.

Ze herinnerde zich nog iets anders. ‘Jim, kun je je de beschrijving herinneren die ik je heb gegeven van die vrouw in mijn droom van de afgelopen nacht, de vrouw die de trap van de molen op kwam?’

‘Zo ongeveer.’

‘Je zei dat je haar niet herkende.’

‘Nou en?’

‘Maar er hangt in het huis een foto van haar.’

‘Werkelijk?’

‘In de huiskamer. Die foto van een echtpaar van voor in de vijftig. Dat zijn toch Lena en Henry, je grootouders?’

‘Ja, dat klopt.’

‘Lena was de vrouw in mijn droom.’

Hij fronste zijn wenkbrauwen. ‘Wat eigenaardig.’

‘Misschien wel. Maar eigenaardiger is dat jij haar niet hebt herkend.’

‘Ik denk dat je haar niet al te best hebt beschreven.’

‘Heb je me dan niet horen zeggen dat ze een moedervlekje hoog op haar …’

Zijn ogen vernauwden zich en zijn hand hield de hare steviger vast. ‘Snel, die schrijfblokken.’

Verward zei ze: ‘Wat zeg je?’

‘Ik voel dat er iets gaat gebeuren en we zullen de schrijfblokken nodig hebben die we in The Center hebben gekocht.’

Hij liet haar hand los en ze haalde de twee gele gelinieerde schrijfblokken en de viltstift uit de plastic tas die naast haar op de grond lag. Hij nam ze van haar over, aarzelde, keek naar de muren en de schaduwen boven hen, alsof hij afwachtte tot hem zou worden meegedeeld wat hij nu moest doen.

De klokken klingelden.

Die muzikale ‘tintinnabulation’, dat muzikale geklingel, maakte Jim uitermate opgewonden. Hij wist dat hij op het punt stond niet alleen de betekenis van de gebeurtenissen van het afgelopen jaar, maar tevens die van de afgelopen vijfentwintig jaar te ontdekken. Maar niet alleen dat. Veel, veel meer. Het geklingel kondigde de komst aan van een nog groter begrip, van bovenzinnelijke waarheden, een verklaring van de fundamentele betekenis van zijn hele leven, verleden en toekomst, oorsprong en lot, en de betekenis van het bestaan op zich. Hij voelde aan dat de geheimen van de beschaving hem zouden worden geopenbaard voordat hij de molen weer verliet, hoe krankzinnig dat idee ook mocht lijken, en dat hij de staat van verlichting zou bereiken waarnaar hij binnen talloze religies tevergeefs op zoek was geweest.

Toen het geklingel werd hervat, wilde Holly opstaan.

Jim nam aan dat ze van plan was weer naar het raam bij de trap te gaan om naar de vijver te kijken. ‘Nee, wacht,’ zei hij. ‘Ditmaal zal het hier gebeuren.’

Ze aarzelde en ging weer zitten.

Toen het geklingel opnieuw ophield, voelde Jim zich geroepen de koelbox opzij te schuiven en een van de gele schrijfblokken tussen hem en Holly op de grond te leggen. Hij was er niet zeker van wat hij met het andere schrijfblok en de stift moest doen, maar na een korte aarzeling hield hij die bij zich.

Toen het melodieuze geklingel zich voor een derde keer liet horen, werd dat vergezeld van een kloppend licht in de kalkstenen muren. De rode gloed leek te ontstaan ergens in het steen, recht voor hen. Toen racete het opeens de kamer door, hen omgevend met een kloppende band van licht.

Holly uitte een woordeloze kreet van angst en Jim herinnerde zich wat ze hem over haar laatste droom had verteld. De vrouw – of die nu zijn grootmoeder was geweest of niet – was de trap naar de hoge kamer opgegaan, had een amberkleurig licht uit de muren zien komen, alsof de molen van gekleurd glas was gemaakt, en was er getuige van geweest dat iets onvoorstelbaar vijandigs uit die blokken steen was geboren.

‘Het is in orde.’ Hij wilde haar dolgraag geruststellen. ‘Dit is De Vijand niet. Het is iets anders. Er dreigt geen gevaar. Dit is een ander licht.’

Hij deelde met haar slechts de geruststellingen die hem werden gegeven door die hogere macht. Hij kon alleen maar hopen dat hij gelijk had, dat er geen direct gevaar dreigde, want hij herinnerde zich maar al te goed de afschuwelijke biologische transformatie van het plafond van zijn eigen slaapkamer in Laguna Niguel, iets meer dan twaalf uur geleden. Het licht had geklopt in die olieachtige, insectachtige zak die uit een gewone stenen muur tevoorschijn was gekomen en de vage vorm erin, die zich hevig kronkelde, was niet iets geweest dat hij van dichterbij had willen zien. De klokken klingelden tweemaal achter elkaar en het licht werd amberkleurig. Maar verder leek het in geen enkel opzicht op het dreigende, felle licht in het plafond van zijn slaapkamer. Dat had een heel andere kleurnuance gehad – het smerige geel van donkere pus. Verder was de drievoudige hartslag nu niet hoorbaar. Toch leek Holly erg bang te zijn.

Hij wilde dat hij haar dicht naar zich toe kon trekken, zijn armen om haar heen kon slaan. Maar hij moest al zijn aandacht geven aan de hogere macht die zijn uiterste best deed hem te bereiken. Het geklingel hield op, maar het licht verdween niet. Het trilde, vervaagde, werd weer feller. Het bewoog zich door de verder donkere muren in tientallen amoebeachtige vormen die voortdurend samensmolten en zich dan weer in een andere vorm van elkaar scheidden. Het was net een ééndimensionale afspiegeling van een caleidoscopisch beeld in een van die oude Lava-lampen. Ze zagen de steeds wisselende patronen overal om hen heen, van het onderste deel van de muur tot het hoogste punt van het koepelplafond.

‘Ik heb het gevoel in een bathysfeer te zijn, alles glas, ver, ver onder het oppervlak van de oceaan,’ zei Holly. ‘Grote scholen lichtgevende vissen duiken en zwemmen en draaien aan alle kanten langs ons, door het diepe, zwarte water.’

Hij hield van haar, omdat zij de ervaring beter kon verwoorden dan hij, met woorden die hem de beelden die ze beschreven niet zouden laten vergeten, zelfs al werd hij honderd jaar.

Het leed geen enkele twijfel dat het licht uit de stenen kwam, niet alleen vanaf het oppervlak ervan. Hij kon die nu doorschijnende substantie inkijken. Het amberkleurige licht verlichtte de kamer meer dan de lantaarn die hij op een laag pitje had gezet. Zijn trillende handen leken de kleur van goud te hebben, net als Holly’s gezicht.

Maar er bleven donkere plekken bestaan en het zich voortdurend bewegende licht verlevendigde de schaduwen eveneens.

‘Wat nu?’ vroeg Holly zacht.

Jim zag dat er iets was gebeurd met het gele schrijfblok tussen hen in. ‘Kijk eens.’

Er waren woorden verschenen op het bovenste derde deel van de eerste bladzijde. Ze leken te zijn geschreven door een vinger die in inkt was gedoopt.

Ik ben bij jullie.

6

Holly was afgeleid geweest – en dat is nog zachtjes uitgedrukt! – door de lichtshow, maar ze dacht niet dat Jim de woorden met de stift of iets anders had kunnen neerschrijven zonder haar aandacht te trekken. Toch kon ze moeilijk geloven dat een of andere lichaamloze présence de boodschap had doorgegeven.

‘Ik denk dat we worden aangemoedigd vragen te stellen,’ zei Jim.

‘Vraag dan wat het is,’ zei ze meteen.

Hij schreef een vraag op het andere schrijfblok, dat hij in zijn hand hield, en liet het haar zien.

Wie bent u?

Terwijl ze toekeken, verscheen het antwoord op het eerste blok dat tussen hen in en iets voor hen lag, in zo’n hoek dat ze beiden konden lezen wat er werd geschreven. De woorden werden niet op het papier gebrand en niet geschreven met inkt die op een wonderbaarlijke manier uit de lucht drupte. In plaats daarvan verschenen de onregelmatige, bibberige letters als grijze vormen en werden ze donkerder terwijl ze uit het papier omhoog leken te komen, alsof dat een meters diepe poel was. Holly besefte meteen dat dit een soortgelijk effect was als dat van de ballen licht die naar het midden van de vijver omhoog waren gekomen, voordat ze zich in concentrische cirkels in de richting van de oever hadden voortbewogen. Op dezelfde manier was het licht ook tevoorschijn gekomen in de kalkstenen muren, voordat de steenblokken geheel doorschijnend waren geworden.

De vriend.

Wie bent u? De Vriend.

Het leek een eigenaardige beschrijving. Niet ‘uw vriend’ of ‘een vriend’ maar De Vriend.

Voor een buitenaards wezen, zo het dat was, had die naam merkwaardige implicaties, die deden denken aan iets goddelijks. De mens had God vele namen gegeven: Jehova, Allah, Brahma, Zeus, maar nog meer titels. God was de Almachtige, het Eeuwig Leven, de Oneindige, de Vader, de Redder, de Schepper, het Licht. De Vriend scheen zo in dat lijstje te passen.

Jim schreef snel een andere vraag op en liet die aan Holly zien.

Waar komt u vandaan?

Een andere wereld.

Wat alles kon betekenen, van de hemel tot Mars.

Bedoelt u van een andere planeet?

Ja.

‘Mijn hemel,’ zei Holly haars ondanks vol ontzag.

Dat was het einde van het geweldige hiernamaals.

Ze keek op van het blok en haar blik kruiste die van Jim. Zijn ogen leken feller te glanzen dan ooit, hoewel het gele licht hun een uitzonderlijke groene tint had gegeven.

Rusteloos door de opwinding ging ze op haar knieën zitten en liet haar billen toen op haar kuiten rusten. De eerste bladzijde van het schrijfblok was gevuld met de antwoorden van de entiteit. Holly aarzelde slechts even, scheurde het vel toen los en legde het opzij, zodat ze het tweede vel konden zien. Ze keek heen en weer tussen de vragen van Jim en de snel verschijnende antwoorden.

Uit een ander zonnestelsel?

Ja.

Uit een ander melkwegstelsel?

Ja.

Is het voertuig dat we in de vijver hebben gezien, van u?

Ja.

Hoe lang bent u hier al?

10 000 jaar.

Toen Holly naar dat cijfer staarde, had ze de indruk dat dit meer een droom was dan de echte dromen die ze de laatste tijd had gehad. Na zoveel mysteries kwamen er nu antwoorden, maar te gemakkelijk, leek het wel. Ze wist niet wat ze had verwacht, maar in elk geval niet dat het duister zo snel zou verdwijnen.

‘Vraag haar waarom ze hier is,’ zei Holly, die het tweede vel losscheurde en dat boven op het eerste legde.

‘Zíj?’ fluisterde Jim.

‘Waarom niet?’

Zijn gezicht klaarde op. ‘Ja, waarom ook niet?’

Hij pakte een schoon vel van zijn eigen schrijfblok. Waarom bent u hier?

Om te observeren, te studeren, de mensheid te helpen, kwam uit het papier naar boven drijven.

‘Weet je waar dit op lijkt?’ vroeg Holly.

‘Nou?’

‘Een aflevering van Outer Limits.’

‘Dat oude televisieprogramma?’

‘Ja.’

‘Was dat niet voor jouw tijd?’

‘Het wordt op de kabel uitgezonden.’

‘Wat bedoel je precies met die opmerking?’

Ze fronste haar wenkbrauwen, om te observeren, te studeren, de mensheid te helpen. ‘Vind je dat niet een beetje … banaal?’ vroeg ze.

‘Banaal?’ Hij was geïrriteerd. ‘Nee, dat vind ik niet. Omdat ik er geen idee van heb hoe een contact met een buitenaards wezen behoort te zijn. Ik heb er weinig ervaring mee en zeker niet genoeg om er bepaalde verwachtingen van te hebben of me blasé te voelen.’

‘Het spijt me. Ik weet het niet … Oké, laten we maar eens afwachten waar dit toe leidt.’

Ze moest toegeven dat ze evenzeer van ontzag was vervuld als toen ze het licht voor het eerst in de muren had gezien. Haar hart bleef hard en snel hameren en ze kon niet echt diep ademhalen. Ze had nog steeds het gevoel dat er iets bovenmenselijks bij hen was, misschien inderdaad de een of andere hogere macht, en dat stemde haar nederig. Gezien alles wat ze bij de vijver had gezien, het kloppende licht dat ook nu nog door de muren zwom en de woorden die telkens weer naar boven kwamen op het schrijfblok, zou ze wel ontzettend dom zijn wanneer ze niet met ontzag werd vervuld.

Het viel echter niet te ontkennen dat het gevoel van verwondering werd getemperd door het idee dat deze entiteit een ontmoeting ensceneerde zoals je die kon zien in een oude film of een aflevering van een televisieserie. Met een sarcastische ondertoon in zijn stem had Jim gezegd dat hij te weinig ervaring met buitenaardse wezens had om van zo’n ontmoeting verwachtingen te koesteren die konden worden teleurgesteld. Maar dat was niet waar. Hij was opgegroeid in de jaren zestig en zeventig en was door de media evenzeer met dergelijke beelden overvoerd als zij. Ze hadden dezelfde televisieprogramma’s en films gezien, dezelfde tijdschriften en boeken gelezen. Sciencefiction had hun hele leven lang een belangrijke invloed gehad op de populaire cultuur. Hij moest wel degelijk gedetailleerde verwachtingen koesteren ten aanzien van contacten met een buitenaards wezen, en de entiteit in de muur leek daaraan tegemoet te willen komen. Holly had alleen verwacht dat een ‘close encounter of the third kind’ heel anders zou zijn dan de roman- en scenarioschrijvers zich in hun meest wilde fantasieën voorstelden, omdat buitenaards ook echt buitenaards betekende wanneer je refereerde aan leven uit een andere wereld en zoiets zich niet makkelijk liet vergelijken of begrijpen.

‘Oké,’ zei ze. ‘Misschien zijn die vertrouwde woorden wel met opzet gekozen. Het kan zijn dat die entiteit onze moderne mythen gebruikt als een makkelijke manier om zich aan ons te presenteren, als een manier om zichzelf voor ons begrijpelijk te maken. Omdat het waarschijnlijk zo radicaal anders is dat we de ware aard en het ware voorkomen ervan toch nooit zouden kunnen begrijpen.’

‘Inderdaad,’ zei Jim. Hij schreef een andere vraag op.

Wat is het licht dat we in de muren zien?

Dat licht ben ik.

Holly wachtte niet tot Jim de volgende vraag had opgeschreven. Ze richtte zich rechtstreeks tot de entiteit. ‘Hoe kunt u zich door een muur bewegen?’

Omdat het buitenaardse wezen zo formeel was, verbaasde het haar ietwat dat het er niet op stond het antwoord op te schrijven. Ze kreeg rechtstreeks antwoord: Ik kan een deel van alles worden, erin bewegen, er een vorm aan ontlenen wanneer ik dat verkies.

‘Klinkt een beetje opschepperig,’ zei ze.

‘Ik begrijp niet hoe je op een moment als dit sarcastisch kunt zijn,’ zei Jim ongeduldig.

‘Ik ben niet sarcastisch. Ik probeer het alleen te begrijpen.’

Hij keek twijfelend.

Tegen de buitenaardse présence zei ze: ‘U begrijpt de problemen die ik hiermee heb, hè?’

Op het schrijfblok: Ja.

Holly scheurde de bladzijde af. Ze werd steeds rustelozer en zenuwachtiger, zonder precies te weten waarom. Ze ging staan, liep in een kringetje rond, keek naar het lichtspel in de muren en formuleerde de volgende vraag. ‘Waarom wordt uw komst aangekondigd door het geklingel van klokken?’

Er verscheen geen antwoord op het schrijfblok.

Ze herhaalde de vraag.

Het papier bleef wit.

‘Een vakgeheim, neem ik aan,’ zei Holly.

Ze voelde een druppeltje koud zweet uit haar rechteroksel omlaag glijden, onder haar blouse. Ze was nog steeds kinderlijk verwonderd, maar begon ook weer bang te worden. Er was iets mis, en dat niet alleen met het clichématige verhaal dat de entiteit hun vertelde. Ze kon er echter de vinger niet op leggen.

Jim schreef snel een andere vraag op. Holly boog zich naar hem toe om die te kunnen lezen.

Bent u in deze kamer voor mij verschenen toen ik tien jaar oud was?

Ja, vaak.

Heeft u ervoor gezorgd dat ik dat weer vergat?’

Ja.

‘Je hoeft de moeite niet te nemen je vragen op te schrijven,’ zei Holly. ‘Stel ze maar gewoon zoals ik dat doe.’

Jim schrok kennelijk van haar suggestie en het verbaasde haar dat hij in de weer bleef met papier en viltstift nadat hij had gemerkt dat de vragen die zij hardop stelde, werden beantwoord. Toch legde hij het schrijfgerei nu aarzelend weg. ‘Waarom heeft u me het laten vergeten?’

Omdat je er nog niet aan toe was het te onthouden.

‘Onnodig cryptisch,’ zei ze. ‘Je hebt gelijk. Het moet mannelijk zijn.’

Jim scheurde de gebruikte bladzijde af, legde die bij de andere, kauwde op zijn lip en wist kennelijk niet zeker wat hij nu moest vragen. Toen zei hij: ‘Bent u mannelijk of vrouwelijk?’

Ik ben mannelijk.

‘Waarschijnlijk is het geen van beide,’ zei Holly. ‘Het is uiteindelijk buitenaards en de kans dat het zich aseksueel voortplant, is heel groot.’

Ik ben mannelijk, herhaalde het.

Jim bleef zitten, met gekruiste benen en een constante blik van verwondering op zijn gezicht, jongensachtiger dan ooit. Holly begreep niet waarom zij zich steeds meer zorgen ging maken terwijl Jim vrijwel letterlijk van enthousiasme en vreugde leek te dansen.

‘Hoe ziet u er uit?’ vroeg hij.

Ik kan kiezen hoe ik er uit wil zien.

‘Zou u voor ons kunnen verschijnen als een man of een vrouw?’ vroeg Jim.

Ja.

‘Als een hond?’

Ja.

‘Als een kat?’

Ja.

‘Als een kever?’

Ja.

Zonder de zekerheid van schrijfblok en pen leek Jim alleen stomme vragen te kunnen stellen. Holly verwachtte half dat hij de entiteit zou vragen wat zijn lievelingskleur was, en of hij de voorkeur gaf aan Cola of aan Pepsi, en of hij van de muziek van Barry Manilow hield.

Maar hij zei: ‘Hoe oud bent u?’

Ik ben een kind.

‘Leeft uw ras dan heel erg lang?’ vroeg Jim.

Wij zijn onsterfelijk.

‘Wauw!’

‘Het liegt,’ zei Holly.

‘Jezus, Holly!’ reageerde Jim hevig geschrokken door die belediging.

‘Het is de waarheid.’

En dát was de bron van haar hernieuwde angst: het feit dat het niet eerlijk tegenover hen was, een spel speelde, bedrog pleegde. Ze had het gevoel dat het met ontzettende minachting op hen neerkeek. In dat geval zou ze waarschijnlijk haar mond moeten houden, de macht van het wezen tam moeten bewonderen. In dat geval moest ze niet proberen het boos te maken.

Ze zei echter: ‘Als het echt onsterfelijk was, zou het zichzelf niet als een kind zien. Dan zou het niet zo over zichzelf kunnen denken. Babytijd, jeugd, puberteit, volwassenheid zijn categorieën waarmee een soort zich bezighoudt als het leven begrensd is. Als je onsterfelijk wordt geboren kun je onwetend en onschuldig zijn, maar je wordt niet jong geboren, omdat je nooit echt oud zult worden.’

‘Ben je nu niet aan het haarkloven?’ vroeg Jim bijna kribbig. ‘Dat denk ik niet. Het liegt tegen ons.’

‘Misschien heeft het het woord “kind” alleen gebruikt om zijn buitenaardse natuur begrijpelijker te maken.’

Ja.

‘Geouwehoer!’ zei Holly.

‘Holly!’

Jim scheurde een vel weer keurig netjes uit het blok, terwijl Holly naar de muur liep en de lichtpatronen bekeek die er kolkend doorheen gingen. Van dichtbij waren ze heel mooi en vreemd, niet als een soepel stromende, lichtgevende vloeistof of woeste lavastromen, maar als fonkelende zwermen vuurvliegjes, miljoenen met lovertjes versierde punten die wel wat overeenkomsten vertoonden met haar beeld van een school lichtgevende vissen.

Holly verwachtte half dat de muur voor haar opeens zou uitstulpen, zou opensplijten, een monsterlijke vorm zou baren.

Ze wilde een stap naar achteren doen. In plaats daarvan liep ze dichter op de muur af. Haar neus was er slechts een paar centimeter vanaf. De bewegingen van de miljoenen felle cellen kregen iets duizelingwekkends. De muur straalde geen hitte af, maar ze meende het spel van licht en schaduwen op haar gezicht te kunnen voelen.

‘Waarom wordt uw komst aangekondigd door het geklingel van klokken?’ vroeg ze.

Na een paar seconden zei Jim, die achter haar zat: ‘Geen antwoord.’

De vraag leek heel onschuldig. Logischerwijze kon van hen worden verwacht dat ze die stelden. De onwilligheid van de entiteit om er antwoord op te geven, wees haar erop dat het geklingel op de een of andere manier heel erg belangrijk moest zijn. Het begrijpen van die klokken zou nog wel eens de eerste stap kunnen zijn om echt iets over dit wezen aan de weet te komen, iets dat de waarheid was.

‘Waarom wordt uw komst aangekondigd door het geklingel van klokken?’ vroeg ze nogmaals.

Jim meldde: ‘Geen antwoord. Holly, ik geloof niet dat je die vraag nog eens moet stellen. Het wil er duidelijk geen antwoord op geven en we zullen er niets wijzer van worden als we het tegen ons in het harnas jagen. Dit is De Vijand niet. Dit is …’

‘Dat weet ik, ja. De Vriend.’

Ze bleef bij de muur staan en had het gevoel oog in oog te staan met een buitenaards wezen, hoewel die niets had dat je met een oog zou kunnen vergelijken. Het wás er.

‘Waarom wordt uw komst aangekondigd door het geklingel van klokken?’ vroeg ze nogmaals.

Instinctief wist ze dat haar onschuldige vraag en niet zo naïeve herhalingen ervan haar in groot gevaar hadden gebracht. Haar hart bonsde zo luid dat ze zich afvroeg of Jim het kon horen. Ze meende dat De Vriend over zoveel vermogens beschikte dat hij niet alleen haar hamerende hart kon horen, maar het ook als een angstig konijn op en neer zag wippen in haar borstkas. Het wezen wist dat ze bang was. Misschien kon het zelfs wel gedachten lezen. Ze moest laten zien dat ze zich door angst nergens van zou laten weerhouden.

Ze legde een hand op de stenen vol licht. Als die lichtgevende wolken niet alleen een projectie waren van het bewustzijn van het wezen, niet alleen een illusie die was geschapen omwille van hen, als het ding inderdaad in de muur leefde, zoals het beweerde, was het steen nu zijn vlees en hield ze haar hand op zijn lichaam.

Ze voelde vage trillingen. Dat was alles wat ze voelde. Geen hitte. Het vuur in de stenen was duidelijk koud.

‘Waarom wordt uw komst aangekondigd door het geklingel van klokken?’

‘Holly, niet doen!’ zei Jim. Voor de eerste keer klonk zijn stem bezorgd. Misschien begon ook hij te voelen dat De Vriend niet in alle opzichten een vriend was.

Maar zij werd gedreven door het vermoeden dat wilskracht bij deze confrontatie belangrijk was en dat het tonen van een onbuigzame wil een nieuwe fase in de relatie met De Vriend zou betekenen. Ze had niet kunnen verklaren waarom ze dat gevoel zo sterk had. Het was puur instinctief, niet typerend voor haar als vrouw, maar wel voor haar als ex-journaliste.

‘Waarom wordt uw komst aangekondigd door het geklingel van klokken?’

Ze meende een kleine verandering te bespeuren in de trillingen tegen haar handpalm, maar dat had ze zich kunnen verbeelden, want ze waren sowieso al nauwelijks voelbaar. Ze moest even denken aan een beeld van stenen die openbraken tot een grote mond die haar hand afbeet, van spuitend bloed, van botten die uit het stompje van haar pols staken.

Hoewel ze onbedaarlijk trilde, zette ze geen pas naar achteren en haalde haar hand ook niet van de muur weg.

Ze vroeg zich af of De Vriend haar dat angstaanjagende beeld had toegezonden.

‘Waarom wordt uw komst aangekondigd door het geklingel van klokken?’

‘Holly, in godsnaam!’ Jim zweeg even en zei toen: ‘Wacht, er komt antwoord.’

Wilskracht wás dus inderdaad belangrijk. Maar waarom in vredesnaam? Waarom zou een almachtige buitenaardse kracht uit een ander melkwegstelsel zich laten intimideren door haar onwankelbare vastbeslotenheid?

Jim meldde het antwoord. ‘“Om dramatische redenen?” zegt het.’

‘Om dramatische redenen?’ herhaalde ze.

‘Ja, en daar is een vraagteken aan toegevoegd.’

Tegen het ding in de muur zei ze: ‘Wilt u me zeggen dat die klokken alleen een stukje theater zijn om uw verschijningen te dramatiseren?’

‘Geen antwoord,’ zei Jim na een paar seconden.

‘En waarom dat vraagteken?’ vroeg ze aan De Vriend. ‘Weet u zelf niet wat die klokken betekenen, waar het geluid vandaan komt, wat het veroorzaakt en waarom? Bent u alleen aan het raden als u zegt dat het om dramatische redenen gebeurt? Hoe kunt u nu niet weten wat het is wanneer het u altijd vergezelt?’

‘Niets,’ zei Jim.

Ze staarde de muur in. De kolkende scholen cellen zorgden ervoor dat ze steeds gedesoriënteerder raakte, maar ze deed haar ogen niet dicht.

‘Een nieuwe boodschap. “Ik ga weg”,’ zei Jim.

‘Lafaard!’ zei Holly zacht tegen het vormloze gezicht van het ding in de muur. Maar het koude zweet brak haar nu overal uit.

Het amberkleurige licht werd donkerder, oranje.

Holly liep eindelijk van de muur vandaan, wankelend. Bijna viel ze. Ze ging terug naar haar slaapzak en liet zich vallen.

Nieuwe woorden verschenen. Ik kom terug.

‘Wanneer?’ vroeg Jim.

Wanneer het getijde van mij is.

‘Welk getijde?’

Er is een getijde in het vaartuig, eb en vloed, duisternis en licht. Ik kom omhoog met het lichte getijde, maar hij komt omhoog met het donkere.

‘Hij?’ vroeg Holly.

De vijand.

Het licht in de muren was nu rood-oranje, vager, maar het vormde nog steeds wisselende patronen om hen heen.

‘Jullie delen het ruimtevaartuig?’ vroeg Jim.

Ja. Twee krachten. Twee entiteiten.

Het liegt, dacht Holly. Net als die klokken en de rest van het verhaal is dit niets anders dan een goed stukje theater.

Wacht op mijn terugkeer.

‘We zullen wachten,’ zei Jim.

Ga niet slapen.

‘Waarom kunnen we niet gaan slapen?’ vroeg Holly, die het spel meespeelde.

Jullie zouden kunnen dromen.

De bladzijde was vol. Jim scheurde hem af en legde hem bij de andere op de stapel.

Het licht in de muren was nu bloedrood en het werd steeds vager.

Dromen zijn deuren.

‘Wat wilt u ons vertellen?’

Weer dezelfde drie woorden: Dromen zijn deuren.

‘Het is een waarschuwing,’ zei Jim.

Dromen zijn deuren.

Nee, dacht Holly, het is een dreigement.

7

De windmolen was weer gewoon een windmolen. Stenen en hout. Cement en spijkers. Opdwarrelend stof, rottend hout, roestend ijzer, spinnen die op geheime plekjes hun web weefden.

Holly zat recht voor Jim, met opgetrokken knieën die die van Jim raakten. Ze hield zijn beide handen in de hare, gedeeltelijk omdat ze kracht kon putten uit zijn aanraking en gedeeltelijk omdat ze hem gerust wilde stellen en de scherpe kantjes van wat ze hem te zeggen had, wilde afhalen.

‘Jim, je bent de meest interessante man die ik ooit hebt ontmoet. Je bent heel sexy en ik denk dat je diep in je hart ook de aardigste man bent die ik ooit heb leren kennen. Maar een interview afnemen gaat je beroerd af. Je vragen zijn door de bank genomen niet goed doordacht en je gaat niet door tot de kern van een kwestie. Je gaat nader in op onbelangrijke opmerkingen en gewoonlijk laat je de belangrijkere antwoorden liggen zonder er verder iets mee te doen. Verder ben je als journalist zo naïef dat je denkt dat degene met wie je spreekt, altijd open kaart speelt. Dat is bijna nooit het geval, dus stel je geen vragen die indringend genoeg zijn.’

Hij leek zich niet beledigd te voelen. Hij glimlachte en zei: ‘Ik zag mezelf niet als een journalist die een interview aan het afnemen was.’

‘Tja, maar daar was de situatie nu juist wel naar. De Vriend, zoals hij zich noemt, heeft informatie, en wij hebben informatie nodig om te weten waar we staan, om ons werk te kunnen doen.’

‘Ik zag het eerder als een soort … ik weet het niet … een plotselinge openbaring. Toen God met de tien geboden naar Mozes kwam, zal hij Mozes wel gewoon hebben gezegd hoe die luidden. En als Mozes nog het een en ander te vragen had, zal hij wel hebben gemeend dat hij de Grote Man het vuur niet te na aan de schenen moest leggen.’

‘Wij zijn niet met God geconfronteerd.’

‘Dat weet ik. Dat idee heb ik nu achter me gelaten. Maar het was een buitenaardse intelligentie die zo superieur was ten opzichte van ons dat hij bijna net zo goed God had kunnen zijn.’

‘Dat weten we niet,’ zei ze geduldig.

‘Natuurlijk weten we dat wel. Wanneer je de hoge graad van intelligentie in aanmerking neemt, in combinatie met de millennia die nodig zijn om een beschaving op te bouwen die door verschillende melkwegstelsels kan reizen, zijn wij met hen vergeleken verdorie niets anders dan apen!’

‘Daar heb ik het nu juist over. Hoe weet je dat hij uit een ander melkwegstelsel komt? Omdat je zijn verhaal hebt geloofd. Hoe weet je dat er een ruimtevaartuig op de bodem van de vijver ligt? Omdat je zijn verhaal hebt geloofd.’

Nu werd Jim ongeduldig. ‘Waarom zou hij tegen ons liegen? Wat zou hij daarbij kunnen winnen?’

‘Dat weet ik niet. Maar we kunnen er niet zeker van zijn of het ons niet manipuleert. En als het terugkomt, zoals het heeft beloofd, wil ik daar klaar voor zijn. Ik wil het eerstvolgende uur, of de eerste twee of drie uren, een vragenlijst opstellen, zodat we een zorgvuldig geplande inquisitie kunnen houden. We moeten een strategie bedenken om echte informatie te achterhalen, feiten, geen fictie, en onze vragen moeten die strategie ondersteunen.’

Toen hij zijn wenkbrauwen fronste, ging ze snel verder, voordat hij haar kon onderbreken. ‘Oké, misschien is het niet tot liegen in staat, misschien is het nobel en zuiver, misschien is alles wat het ons heeft verteld wel de waarheid en niets dan de waarheid. Maar luister, Jim. Dit is geen plotselinge openbaring geweest. De Vriend heeft de regels vastgesteld door jou die schrijfblokken en viltstift te laten kopen. Hij heeft bepaald dat het een vraag-en-antwoordspel zou worden. Als hij niet had gewild dat we daar een optimaal gebruik van maakten, zou hij tegen je hebben gezegd dat je je mond moest houden en dan zou hij ons hebben toegesproken vanachter een brandende struik!’

Hij staarde haar aan en kauwde nadenkend op zijn lip.

Toen keek hij naar de muur, waar het wezen van licht in de stenen had rondgezwommen.

Holly ging verder. ‘Je hebt hem nooit gevraagd waarom hij mensenlevens wil redden, of waarom hij dat van sommigen wel en van anderen niet wil redden.’

Hij keek haar aan en besefte met duidelijke verbazing dat hij de allerbelangrijkste vraag niet had gesteld. Zijn ogen waren in het licht van de zacht sissende gaslantaarn weer blauw in plaats van groen. Hij keek bezorgd.

‘Oké, je hebt gelijk,’ zei hij. ‘Ik denk dat ik van dat alles te veel onder de indruk was. Holly, wat het ook is … het is meer dan verbazingwekkend.’

‘Inderdaad,’ bevestigde ze.

‘We zullen een lijst van doordachte vragen samenstellen. Als hij of het terugkomt, moet jij alle vragen stellen, omdat jij beter bent in het bedenken van aanvullende vragen wanneer er nader op iets moet worden ingegaan.’

‘Oké,’ zei ze, blij dat hij met dat voorstel was gekomen zonder dat ze hem onder druk had hoeven zetten.

Zij was beter getraind in interviewen dan hij, maar ze was binnen deze bijzondere situatie ook meer te vertrouwen dan Jim. De Vriend onderhield al een langdurige relatie met hem en hij had zelf toegegeven dat hij met Jims geheugen had geknoeid door hem de ontmoetingen van vijfentwintig jaar geleden te laten vergeten. Holly moest wel aannemen dat Jim tot de club of hoe je het dan ook mocht noemen was gaan behoren, dat hij tot op zekere hoogte was gecorrumpeerd, hoewel hij dat zelf niet kon beseffen. De Vriend was in zijn geest geweest, misschien wel honderden keren, toen hij nog op een leeftijd was dat hij werd gevormd, bijzonder kwetsbaar was geweest door het verlies van zijn ouders en daardoor nog gevoeliger voor manipulatie dan andere jongens van een jaar of tien. Het kon zijn dat Jim Ironheart in zijn onderbewuste zo was geprogrammeerd dat hij de geheimen van De Vriend eerder zou beschermen dan er zijn steentje toe zou bijdragen die te openbaren.

Holly wist dat ze balanceerde op een slap koord tussen verstandige voorzichtigheid en paranoia en dat de paranoia overheersend kon zijn. Maar gegeven de omstandigheden kon dat nog wel eens van vitaal belang zijn om dit alles te overleven.

Toen hij echter zei dat hij naar buiten ging om even te plassen, bleef ze liever bij hem dan alleen in die kamer. Ze liep achter hem aan naar beneden en bleef bij de Ford staan, terwijl hij tegen het hek bij het korenveld waterde.

Ze staarde naar de diepzwarte vijver.

Ze luisterde naar de padden, die weer aan het zingen waren, net als de krekels. De gebeurtenissen van die dag hadden haar van streek gemaakt. Nu leken zelfs de geluiden van de natuur boosaardig.

Ze vroeg zich af of ze in aanraking waren gekomen met iets dat te vreemd en te krachtig was om te kunnen worden afgehandeld door een mislukte journaliste en een ex-docent. Ze vroeg zich af of ze niet stante pede van de boerderij weg moesten gaan. Ze vroeg zich af of ze weg zouden mógen gaan.

Sinds het vertrek van De Vriend was Holly’s angst niet minder geworden. Integendeel. Die was toegenomen. Ze had het gevoel dat een last van duizend ton op de een of andere magische manier aan één enkele mensenhaar boven hun leven hing, maar dat uit die ene haar nu bijna alle rek was verdwenen.

Om middernacht hadden ze zes chocoladebroodjes genuttigd en zeven vellen vragen samengesteld voor De Vriend. Suiker gaf energie en kon je in moeilijke tijden troosten, maar het deed niets voor zenuwen die al tot het uiterste gespannen waren.

Holly liep rond met een schrijfblok in haar hand en zei: ‘Ditmaal zullen we geen genoegen nemen met geschreven antwoorden. Dat vertraagt de wisselwerking tussen verslaggever en geïnterviewde alleen maar. We zullen erop staan dat hij tegen ons praat.’

Jim lag op zijn rug, met zijn handen achter zijn hoofd gevouwen. ‘Het kan niet praten.’

‘Hoe weet jij dat?’

‘Ik neem aan dat het dat niet kan, want anders zou het van het begin af aan wel hebben gesproken.’

‘Je moet niets aannemen,’ zei ze. ‘Als hij of het zijn moleculen met de muur kan vermengen, door steen kan zwemmen, overal doorheen kan zwemmen, zoals hij beweert, en als hij elke vorm kan aannemen die hij wenst, kan hij beslist ook een mond en stembanden vormen en praten als een zichzelf respecterende hogere macht.’

‘Ik denk dat je gelijk hebt,’ zei hij onrustig.

‘Hij heeft al gezegd dat hij aan ons kan verschijnen als een man of een vrouw, nietwaar?’

‘Ja.’

‘Ik vraag niet eens om een materialisatie. Alleen om een stem, een stem zonder lichaam, een beetje geluid bij die lichtshow.’

Terwijl Holly naar zichzelf luisterde, besefte ze dat ze haar gespannenheid gebruikte om een agressieve manier van spreken op te bouwen die haar goed van pas zou komen wanneer De Vriend terugkeerde. Het was een oud trucje dat ze had geleerd toen ze mensen interviewde die ze imposant of intimiderend vond.

Jim ging rechtop zitten. ‘Oké, als hij dat zou willen, zou hij kunnen praten, maar misschien wil hij dat niet.’

‘Jim, we hebben al besloten dat we hem niet alle regels kunnen laten vaststellen.’

‘Maar ik begrijp niet waarom we hem tegen ons in het harnas moeten jagen.’

‘Dat doe ik ook niet.’

‘Ik vind dat we minstens een beetje respect moeten tonen.’

‘Ik heb ontzettend veel respect voor hem.’

‘Die indruk wek je anders niet.’

‘Ik ben ervan overtuigd dat hij ons als insecten zou kunnen verpletteren als hij daar zin in had, en dat zorgt voor een geweldig gevoel van respect.’

‘Dat is niet het soort respect waar ik op doel.’

‘Het is de enige vorm van respect die hij wat mij betreft tot dusverre heeft verdiend,’ zei ze en liep nu om hem heen te ijsberen, in plaats van heen en weer. ‘Als hij ophoudt met die pogingen mij te manipuleren en ophoudt te proberen mij de doodschrik op het lijf te jagen, wanneer hij me antwoorden begint te geven die de waarheid lijken te zijn, dan zal ik hem misschien om andere redenen gaan respecteren.’

‘Je wordt een beetje spookachtig.’

‘Ik?’

‘Je doet zo vijandig.’

‘Dat ben ik niet.’

Hij keek haar met gefronste wenkbrauwen aan. ‘Op mij komt het over als blinde vijandigheid.’

‘Ik bedien me van de toon en de technieken van een moderne journalist. Je stelt een persoon geen vragen om hem later tegenover je lezers te kunnen verklaren, je gaat in de aanval. Je hebt een bepaalde versie van de waarheid voor ogen waarvan je melding wilt maken, ongeacht de vraag of het de volledige waarheid is of niet, en aan die versie houd je vast. Ik heb die manier van doen nooit onderschreven en ik heb me er ook nooit van bediend, en dat is de reden waarom ik goede verhalen altijd ben misgelopen en bij promoties ben gepasseerd. Maar nu, vanavond, zal ik in de aanval gaan. Het grote verschil is dat ik hoe dan ook de waarheid wil achterhalen en die niet mijn eigen vorm wil geven. Ik wil uit dat buitenaardse wezen van jou enige feiten lospeuteren.’

‘Misschien komt hij niet.’

‘Hij heeft gezegd van wel.’

Jim schudde zijn hoofd. ‘Waarom zou hij dat doen wanneer jij vast van plan bent je zo agressief te gaan gedragen?’

‘Wil je zeggen dat hij báng van me kan zijn? Wat voor een hogere macht zou dat nu zijn?’

De klokken klingelden en ze maakte een sprongetje van schrik. Jim stond op. ‘Blijf alsjeblieft rustig.’

De klokken zwegen, klingelden weer, zwegen. Toen ze zich voor de derde keer lieten horen, verscheen er op een plaats in de muur een dof, rood licht. Het werd intenser, feller en barstte opeens in de koepelkamer los als een schitterend vuurwerk. Daarna zwegen de klokken en smolt de veelheid vonken samen tot de kloppende, zich voortdurend bewegende amoebe-achtige vormen die ze al eerder hadden gezien.

‘Heel dramatisch,’ zei Holly. Toen het licht snel van kleur veranderde, van rood via oranje naar amber, nam zij het initiatief. ‘We zouden het prettig vinden wanneer u afzag van de omslachtige manier waarop u onze vragen tot dusverre heeft beantwoord en gewoon rechtstreeks het woord tot ons richtte.’

De Vriend reageerde niet.

‘Bent u bereid rechtstreeks het woord tot ons te richten?’

Geen reactie.

Holly keek op het schrijfblok dat ze in een hand vasthield en las de eerste vraag voor. ‘Bent u de hogere macht die Jim eropuit stuurt om mensenlevens te redden?’

Ze wachtte.

Stilte.

Ze probeerde het nogmaals.

Stilte.

Koppig herhaalde ze de vraag.

De Vriend zei niets, maar Jim zei: ‘Holly, kijk eens.’

Ze draaide zich om en zag hem het andere schrijfblok bekijken. Hij hield het naar haar toe en bladerde de eerste tien, twaalf bladzijden door. Het griezelige, wisselende licht uit de stenen was fel genoeg om haar de bekende letters van De Vriend te laten zien. Ze nam het blok van hem over en keek naar de eerste regel op de bovenste bladzijde.

Ja, die macht ben ik.

‘Hij heeft alle opgestelde vragen al beantwoord,’ zei Jim.

Holly smeet het blok de kamer door. Het kwam tegen het raam aan de andere kant aan, zonder het glas te breken. Toen viel het kletterend op de grond.

‘Holly, je kunt niet …’

Met een scherpe blik bracht ze hem tot zwijgen.

Het licht bewoog zich geagiteerder dan voorheen door het kalksteen.

Tegen De Vriend zei Holly: ‘God heeft Mozes de tien geboden gegeven op stenen tafelen. Dat klopt. Maar Hij was ook zo beleefd tegen hem te praten. Als God zich zo nederig kan opstellen dat Hij rechtstreeks met mensen spreekt, kunt u dat ook.’

Ze keek niet naar Jim om te zien hoe die reageerde op haar agressieve tactiek. Het enige dat haar interesseerde, was dat hij haar niet onderbrak.

Toen De Vriend bleef zwijgen, herhaalde ze de eerste vraag op haar lijst. ‘Bent u de hogere macht die Jim eropuit stuurt om mensenlevens te redden?’

‘Ja, die macht ben ik.’ De stem was zacht en zoet, een bariton. Net als het geluid van de klokken leek hij van alle kanten te komen. De Vriend kwam niet in een menselijke gedaante de muur uit, beeldhouwde geen gezicht uit het steen, maar produceerde alleen uit het niets een stem.

Ze stelde de tweede vraag op haar lijst. ‘Hoe kunt u weten dat die mensen op het punt staan te sterven?’

‘Ik ben een entiteit die in alle aspecten van de tijd leeft.’

‘Wat bedoelt u daarmee?’

‘Het verleden, het heden en de toekomst.’

‘Kunt u in de toekomst kijken?’

‘Ik woon in de toekomst, net als in het verleden en in het heden.’

Het licht bewoog zich nu rustiger door de muur, alsof de buitenaardse wezen haar voorwaarden had geaccepteerd.

Jim kwam naast haar staan. Hij legde een hand op haar arm en kneep er even in, alsof hij haar te kennen wilde geven dat ze goed werk had verricht.

Ze besloot geen verdere vragen te stellen over zijn vermogen in de toekomst te kijken, uit angst dat er ruzie zou ontstaan en het wezen zijn vertrek zou aankondigen voordat ze andere vragen had kunnen stellen. ‘Waarom wilt u dat juist die mensen worden gered?’

‘Om de mensheid te helpen,’ klonk het sonoor. Het klonk misschien ook een beetje pompeus, maar dat liet zich moeilijk vaststellen, omdat de stem weinig gemoduleerd was, als die van een robot.

‘Maar wanneer elke dag zoveel mensen sterven – het merendeel hunner onschuldig – waarom heeft u dan die mensen uitgekozen om te worden gered?’

‘Omdat zij bijzondere mensen zijn.’

‘In welk opzicht zijn zij bijzonder?’

‘Als het hun wordt toegestaan in leven te blijven, zal ieder van hen een belangrijke bijdrage leveren aan de verbetering van het mensenras.’

‘Wel heb je me ooit!’ zei Jim.

Holly had dat antwoord niet verwacht. Het kon de waarheid zijn, maar ze was er niet zeker van of ze dat geloofde. In de eerste plaats zat het haar dwars dat de stem van De Vriend haar steeds bekender in de oren klonk. Ze was er zeker van dat ze die eerder had gehoord en binnen een context die zijn geloofwaardigheid nu ondermijnde, hoe diep en gezaghebbend hij ook klonk. ‘Wilt u zeggen dat u niet alleen de toekomst kunt zien zoals die zal worden, maar ook zoals die had kunnen worden?’

‘Ja.’

‘Zijn we nu weer terug bij de vraag of u God bent?’

‘Nee, ik kan alles niet even duidelijk zien als God, maar zien kan ik het wel.’

Jim was weer jongensachtig goedgehumeurd, glimlachte naar de caleidoscopische lichtpatronen en was duidelijk opgewonden over en blij met alles wat hij hoorde.

Holly draaide zich van de muur af, liep de kamer door, ging op haar hurken naast haar koffer zitten en maakte die open.

Jim keek haar kant op. ‘Wat doe je?’

‘Hiernaar zoeken,’ zei ze en pakte het aantekenboekje waarin ze had genoteerd wat ze had ontdekt terwijl ze onderzoek naar Jims doen en laten verrichtte. Ze stond op en sloeg het boekje open bij de lijst van de mensen die hij had gered voor vlucht 246. Ze richtte het woord tot de entiteit die zich kloppend in het kalksteen bewoog en zei: ‘Vijftien mei. Atlanta, Georgia. Sam Newsome en zijn vijfjarig dochtertje Emily. Welke bijdrage zullen zij leveren die hen belangrijker maakt dan alle andere mensen die die dag zijn gestorven?’

Er kwam geen antwoord.

‘Nou?’ zei ze.

‘Emily zal een groot geleerde worden en een geneeswijze ontdekken voor een belangrijke ziekte.’ Nu klonk de stem beslist ietwat pompeus.

‘Welke ziekte?’

‘Juffrouw Thorne, waarom gelooft u me niet?’ De Vriend sprak even formeel als een Engelse butler, maar toch meende Holly onder het waardige, gereserveerde oppervlak de stem van een mokkend kind te horen.

‘Zeg me welke ziekte en misschien zal ik u dan geloven,’ zei ze.

‘Kanker.’

‘Welke vorm van kanker? Er zijn allerlei vormen van kanker.’

‘Alle vormen van kanker.’

Ze keek weer in haar aantekenboekje. ‘Zeven juni. Corona, Californië. Louis Andretti.’

‘Hij zal een kind verwekken dat een groot diplomaat wordt.’

Beter dan sterven als gevolg van verscheidene slangenbeten, dacht ze.

‘Eenentwintig juni,’ zei ze. ‘De stad New York. Thaddeus …’

‘Hij zal een groot kunstenaar worden, wiens werk miljoenen mensen hoop zal geven.’

‘Hij leek een aardige jongen,’ zei Jim, die zich gelukkig voelde en alles geloofde. ‘Ik vond hem aardig.’

Holly negeerde hem en zei: ‘De dertigste juni. San Francisco …?’

‘Rachael Stemberg zal het leven schenken aan een kind dat een groot geestelijk leider wordt.’

Die stem bleef haar dwarszitten. Ze wist dat ze hem eerder had gehoord. Maar waar?

‘Vijf juli …’

‘Miami, Florida. Carmen Diaz. Zij zal het leven schenken aan een kind dat president van de Verenigde Staten wordt.’

Holly wuifde zich met het aantekenboekje koelte toe en zei: ‘Waarom geen president van de wereld?’

‘Veertien juli, Houston, Texas. Amanda Cutter. Zij zal het leven schenken aan een kind dat een groot vredestichter wordt.’

‘Waarom geen tweede Christus?’ vroeg Holly.

Jim was van haar vandaan gelopen. Hij leunde tegen de muur tussen de twee ramen en het licht explodeerde rustig om hem heen. ‘Wat is er met jou aan de hand?’ vroeg hij.

‘Het wordt me allemaal een beetje teveel.’

‘Wat?’

‘Het feit dat hij speciale mensen wil redden.’

‘Om de mensheid te helpen,’ zei de entiteit.

‘Natuurlijk,’ zei Holly tegen de muur.

Tegen Jim zei ze: ‘Vind je niet dat al die mensen net iets te speciaal zijn? Misschien ligt het aan mij, maar ik vind het allemaal nogal opgeblazen, overdreven. Niemand groeit op om alleen een verdomd goede arts te worden, of een zakenman die een nieuwe industrie begint en daarmee misschien tienduizend banen schept, of een eerlijke en moedige smeris, of een geweldige verpleegster. Nee, ze worden grote diplomaten, grote geleerden, grote politici, grote vredestichters. Groot, groot, groot.’

‘Is dit nog steeds een onderdeel van die agressieve techniek?’

‘Inderdaad.’

Hij duwde zich van de muur af, streek met beide handen het dikke zwarte haar van zijn voorhoofd weg en hield zijn hoofd schuin terwijl hij naar haar keek. ‘Ik begrijp dat jij weer de indruk begint te krijgen dat dit op een aflevering van Outer Limits lijkt, maar laten we hier eens wat dieper over nadenken. Het is een krankzinnige, buitengewone situatie. Een wezen uit een andere wereld, met vermogens die ons goddelijk voorkomen, besluit mij te gebruiken om de kansen van het mensenras te verbeteren. Is het dan niet logisch dat hij mij eropuit stuurt om bijzondere, echt bijzondere mensen te redden in plaats van jouw theoretische superzakenman?’

‘O, logisch is het beslist,’ zei ze. ‘Maar het klinkt mij niet als de waarheid in de oren en ik heb een redelijk ontwikkelde neus voor bedrog.’

‘Ben je daarom als journaliste zo’n groot succes geworden?’

Ze had kunnen lachen om het beeld van een buitenaards wezen dat bovenmatig superieur aan mensen was, maar zich toch verlaagde om gewoon te gaan kibbelen. Maar het ongeduld en de neiging tot mokken die ze had gemeend te bespeuren in een aantal eerdere antwoorden waren nu onmiskenbaar aanwezig en het idee van een hypergevoelig, beledigd wezen met een goddelijke macht was op dat moment te verontrustend om geestig te kunnen zijn.

‘Wat vind je nu van die hogere macht?’ vroeg Holly aan Jim. ‘Zo meteen gaat hij me nog een kreng noemen.’

De Vriend zei niets.

Ze raadpleegde opnieuw haar aantekenboekje en zei: ‘Twintig juli, Steven Aimes. Birmingham, Alabama.’

Scholen licht zwommen door de muren. De patronen waren minder gratievol en sensueel dan daarvoor; als de lichtshow eerst het visuele equivalent was geweest van een van Brahms’ meest vredige symfonieën, was het nu eerder dat van het valse gejammer van slechte progressieve jazz.

‘Hoe zit het met Steven Aimes?’ vroeg ze op hoge toon, bang, maar zich herinnerend dat wilskracht al eerder met respect was beantwoord.

‘Ik ga nu weg.’

‘Dat was een kort getijde,’ reageerde ze.

Het licht werd donkerder.

‘De getijden in het vaartuig zijn niet regelmatig en duren niet alle even lang. Maar ik zal terugkomen,’ werd er geantwoord.

‘Hoe zit het met Steven Aimes? Hij was zevenenvijftig, nog altijd in staat om een geweldig persoon te verwekken, maar toch. Waarom heeft u Steve gered?’

De stem werd iets dieper, vergleed van bariton tot bas en werd harder. ‘Het zou niet verstandig zijn wanneer jullie proberen te vertrekken.’

Daar had ze op gewacht. Zodra ze die woorden hoorde, wist ze dat ze zich in afwachting daarvan had gespannen.

Jim was echter stomverbaasd. Hij draaide zich om en keek naar de donkere vormen die versmolten en zich weer scheidden, alsof hij de biologische geografie van het ding wilde bepalen, om het in de ogen te kunnen kijken. ‘Hoe bedoelt u dat? We zullen weggaan wanneer we daar zin in hebben.’

‘Jullie moeten wachten op mijn terugkeer. Jullie zullen sterven wanneer jullie proberen weg te gaan.’

‘Wilt u de mensheid niet meer helpen?’ vroeg Holly scherp.

‘Ga niet slapen.’

Jim liep naar Holly. De vervreemding die tussen haar en Jim was ontstaan doordat ze zich zo agressief tegenover De Vriend had opgesteld, leek te zijn verdwenen. Hij sloeg beschermend een arm om haar heen.

‘Jullie mogen niet gaan slapen.’

Het kalksteen had nu een dieprode gloed.

‘Dromen zijn deuren.’

Het bloedrode licht verdween.

De lantaarn was de enige lichtbron. En in de diepere duisternis die volgde op het vertrek van De Vriend was het zachte gesis van het brandende gas het enige geluid.

8

Holly stond boven aan de trap en bescheen met de zaklantaarn het sombere duister beneden. Jim nam aan dat ze probeerde vast te stellen of het hun echt zou worden belet de molen te verlaten en zo ja, met hoeveel geweld.

Hij zat op zijn slaapzak en kon niet begrijpen waarom het allemaal opeens zo beroerd werd.

Hij was naar de molen gegaan omdat de bizarre en angstaanjagende gebeurtenissen in zijn slaapkamer in Laguna Niguel, meer dan achttien uur geleden, het onmogelijk hadden gemaakt de donkere kant van het mysterie waarbij hij betrokken was geraakt, te blijven negeren. Tot dat moment was hij bereid geweest zich te laten meevoeren, te doen waartoe hij werd gedwongen, mensen op het laatste moment te redden – een verbaasde maar makke superheld die een vliegtuig nodig had wanneer hij moest vliegen en die zijn eigen was moest doen. Maar het toenemende binnendringen van De Vijand – wie of wat die verdomme dan ook mocht zijn – diens onmiskenbare kwaadaardigheid en grote vijandigheid, hadden Jim de luxe van onwetendheid ontnomen. De Vijand deed zijn uiterste best vanuit de een of andere plaats, vanuit een andere dimensie wellicht, te voorschijn te komen, en met elke poging leek hij dichterbij te komen. Het achterhalen van de waarheid omtrent de hogere macht achter al zijn activiteiten had niet boven aan zijn prioriteitenlijst gestaan, omdat hij het gevoel had dat het hem op een gegeven moment wel duidelijk zou worden gemaakt, maar nu leek meer kennis omtrent De Vijand van essentieel belang te zijn voor zijn eigen overlevingskansen, en die van Holly.

Toch was hij naar de boerderij gereden in de verwachting dat hij met het goed zowel als het kwaad zou worden geconfronteerd, vreugde zowel als angst zou kennen. Door een sprong in het onbekende te wagen, had hij gedacht, zou hij in elk geval een groter begrip krijgen van zijn heilige missie om mensenlevens te redden en de bovennatuurlijke krachten die daarachter zaten. Maar nu was hij verwarder dan voor zijn komst hier. Sommige ontwikkelingen hadden hem inderdaad de verwondering en de vreugde geschonken waarnaar hij verlangde: het geklingel in de stenen, bijvoorbeeld; en het mooie, bijna goddelijke licht dat de essentie van De Vriend was. Hij was vrijwel in extase geraakt toen hij had gehoord dat hij niet alleen levens redde, maar mensen die zo bijzonder waren dat hun overleven het lot van het gehele mensenras zou verbeteren. Maar die geestelijke extase was hem ontnomen door het groeiende besef dat De Vriend hem niet de gehele waarheid vertelde, of dat hij in het ergste geval helemaal de waarheid niet sprak. Het kinderlijke gemok van het wezen was uiterst vervelend en nu was Jim er niet zeker van dat ook maar iets dat hij had gedaan sinds hij de afgelopen maand mei het leven van de Newsomes had gered, eerder in dienst van het goede dan in dienst van het kwade was geweest.

Toch werd zijn angst nog getemperd door hoop. Hoewel een splinter van wanhoop zijn hart in was gekomen en daar was gaan zweren, werd die geestelijke infectie binnen de perken gehouden door de kern van optimisme, hoe breekbaar dan ook, die hij altijd had gehad.

Holly deed de zaklantaarn uit en liep terug naar haar eigen matras. ‘Ik weet het niet. Misschien was het een loos dreigement, maar dat kunnen we alleen vaststellen door te proberen weg te gaan.’

‘Wil je dat?’

Ze schudde haar hoofd. ‘Wat heeft het voor zin hier weg te gaan? Uit alles wat we weten, kunnen we opmaken dat hij ons overal kan bereiken, waar we ook naartoe gaan. Hij heeft je in Laguna Niguel bereikt, heeft je weggestuurd met die opdrachten, heeft je in Nevada bereikt en je naar Boston gestuurd om Nicholas O’Conner te redden.’

‘Soms heb ik zijn aanwezigheid gevoeld, waar ik ook was. In Houston, in Florida, in Frankrijk, in Engeland. Hij of het leidde me, liet me weten wat er zou gaan gebeuren zodat ik de opdracht kon uitvoeren die moest worden uitgevoerd.’

Holly zag er uitgeput uit. Ze was bleker en afgetrokkener dan het licht van de lantaarn rechtvaardigde en om haar ogen zaten kringen van vermoeidheid. Even deed ze haar ogen dicht en kneep met duim en wijsvinger in de brug van haar neus, met een gespannen gezichtsuitdrukking, alsof ze een opkomende hoofdpijn probeerde te onderdrukken.

Jim had er met heel zijn hart spijt van dat hij haar hierbij had betrokken. Maar net als zijn angst en wanhoop was zijn spijt niet helemaal zuiver, werd die getemperd door het grote genoegen dat hij aan haar aanwezigheid beleefde. Hoewel dat een egoïstische houding was, was hij blij dat ze bij hem was, waar deze vreemde nacht hen ook naartoe zou leiden. Hij was niet langer alleen.

Holly kneep nog altijd in haar neus en de lijntjes in haar voorhoofd waren diep toen ze zei: ‘Dat wezen houdt zich niet alleen op in de buurt van de vijver en beperkt zich niet tot geestelijk contact op grote afstand. Het kan zich overal manifesteren, te oordelen naar de krabben die het op mijn zijden heeft achtergelaten en de manier waarop het vanmorgen het plafond van je slaapkamer in is gegaan.’

‘Wacht eens even!’ zei hij. ‘We weten dat De Vijand zich op een aanzienlijke afstand kan materialiseren, maar we weten niet of De Vriend dat kan. De Vijand is jouw droom uit gekomen en De Vijand heeft vanmorgen geprobeerd ons te grazen te nemen.’

Holly deed haar ogen open en liet haar hand zakken. Ze keek triest. ‘Ik geloof dat ze een en dezelfde zijn.’

‘Wat zeg je?’

‘De Vijand en De Vriend. Een en dezelfde. Ik geloof niet dat er twee entiteiten in de vijver in dat ruimtevaartuig leven, als er een ruimtevaartuig is, en dat denk ik wel. Ik denk dat er slechts één entiteit is. De Vriend en De Vijand zijn niets anders dan verschillende aspecten ervan.’

De implicatie van haar bewering was duidelijk, maar zo angstaanjagend dat Jim het niet meteen kon accepteren. ‘Dat kun je toch niet serieus menen?’ zei hij. ‘Je zou net zo goed kunnen zeggen … dat het of hij krankzinnig is.’

‘Dat zeg ik ook. Het lijdt aan het buitenaardse equivalent van een gespleten persoonlijkheid. Beide persoonlijkheden komen in activiteiten aan bod, hoewel het zich daar niet van bewust is.’ Jim had de bijna wanhopige behoefte De Vriend als een afzonderlijk en volkomen goedwillend wezen te beschouwen en dat moest aan zijn gezicht te zien zijn geweest, want Holly pakte zijn rechterhand, hield die tussen haar beide handen en ging snel verder voordat hij haar kon onderbreken. ‘Het kinderlijke gemok, de grootse bewering dat hij het lot van ons mensenras een andere wending aan het geven is, de opvallende manieren waarop hij verschijnt, het plotseling veranderen van mierzoete vriendelijkheid in mokkende woede, het zo doorzichtige liegen in combinatie met de eigen overtuiging slim te zijn, de geheimzinnigheid ten aanzien van kwesties waarover eigenlijk niet geheimzinnig hoeft te worden gedaan … Dat alles is te verklaren wanneer je ervan uitgaat dat we met een onevenwichtige geest te maken hebben.’

Hij zocht naar een fout in haar redenatie en vond er een. ‘Je kunt toch zeker niet geloven dat een krankzinnige persoon, een buitenaards krankzinnig individu, een onvoorstelbaar ingewikkeld ruimtevaartuig door lichtjaren heen kan sturen, door talloze gevaren, terwijl hij echt volkomen idioot is?’

‘Zo hoeft het niet te zijn. Misschien is die krankzinnigheid begonnen nadat hij hier was gearriveerd. Of misschien heeft hij het ruimtevaartuig niet zelf hoeven te besturen. Misschien gebeurt dat automatisch: een robot-mechanisme. Of misschien waren er soortgenoten aan boord die de besturing voor hun rekening hebben genomen. Misschien zijn die nu allemaal dood. Jim, hij heeft nooit melding gemaakt van een bemanning, alleen van De Vijand. En wanneer je aanneemt dat hij van buitenaardse origine is, kun je toch niet werkelijk geloven dat slechts twee wezens aan een verkenning van andere melkwegstelsels zijn begonnen? Misschien heeft hij de anderen gedood.’

Alles wat ze zei, kon waar zijn, maar datzelfde gold voor ontelbare andere theorieën. Ze hadden te maken met het Onbekende, met een hoofdletter, en de mogelijkheden in een oneindig universum waren oneindig in aantal. Hij herinnerde zich ergens te hebben gelezen dat alles wat de mens zich kon verbeelden, hoe groot de verbeeldingskracht ook was, ergens in het universum zou kunnen bestaan, omdat de oneindige aard van de schepping betekende dat die niet minder soepel, niet minder vruchtbaar was dan de dromen van een mens. Hij wist ook dat veel geleerden dat geloofden. Jim bracht die gedachte voor Holly onder woorden en zei toen: ‘Maar wat me dwarszit, is dat je nu iets doet dat je eerder van de hand hebt gewezen. Je bent je uiterste best aan het doen het fenomeen in menselijke termen te verklaren, terwijl het voor ons te vreemd kan zijn om er ook maar iets van te begrijpen. Hoe kun je aannemen dat een buitenaards ras net zo krankzinnig kan zijn als wij, of dat iemand die ertoe behoort, een gespleten persoonlijkheid kan hebben? Dat zijn allemaal menselijke begrippen.’

Ze knikte. ‘Je hebt natuurlijk gelijk. Maar op dit moment is het de enige theorie die me zinnig voorkomt. Tot er iets gebeurt dat er de poten onder vandaan haalt, zal ik moeten uitgaan van de veronderstelling dat we niet met een rationeel wezen te maken hebben.’

Met zijn vrije hand draaide hij de gaslantaarn iets hoger. ‘Jezus, ik heb het behoorlijk benauwd,’ zei hij.

‘Ik ook.’

‘Als het wezen schizofreen is en de identiteit van De Vijand aanneemt en dan niet meer terug kan … Wat zou het ons dan kunnen aandoen?’

‘Daar wil ik niet eens over nadenken,’ zei Holly. ‘Als het intellectueel zo superieur aan ons is als het lijkt te zijn, als het uit een heel oud ras komt dat een ervaringswereld en een kennis heeft die de ervaring van het mensenras in zijn totaliteit op een kort verhaal doen lijken, kent het absoluut ook enige martelingen en wreedheden die Hitler, Stalin en Pol Pot op docenten van een zondagsschool zouden doen lijken.’

Daar dacht hij even over na, ook al probeerde hij dat niet te doen. De chocoladebroodjes lagen loodzwaar op zijn maag.

‘Als hij terugkomt …’ begon Holly.

‘In godsnaam geen agressieve tactieken meer!’ onderbrak hij haar.

‘Ik heb het verknald,’ gaf ze toe, ‘maar mijn benadering was juist. Ik ben alleen te ver gegaan. Als hij terugkomt, zal ik mijn tactiek aanpassen.’

Hij nam aan dat hij haar theorie dat ze met een krankzinnige te maken hadden, veel meer had aanvaard dan hij bereid was toe te geven. Het koude zweet brak hem nu uit wanneer hij zich bedacht wat De Vriend zou kunnen doen wanneer die door hun gedrag zou overstappen op zijn andere, duistere identiteit. ‘Waarom zien we niet gewoon van een confrontatie af, spelen we het spel niet mee, door zijn ego te strelen en hem zo gelukkig te houden als we …’

‘Dat heeft geen zin. Je kunt krankzinnigheid niet in de hand houden door er aan toe te geven. Dan wordt het alleen maar erger. Ik vermoed dat elke verpleegster in een krankzinnigengesticht je zal vertellen dat je het beste met een mogelijk gewelddadige, paranoïde persoon kunt omgaan door hem aardig en respectvol, maar vastberaden tegemoet te treden.’

Hij trok zijn hand uit de hare, omdat zijn handpalmen klam waren. Hij veegde ze af aan zijn shirt.

Het leek onnatuurlijk stil in de molen, alsof die zich in een vacuüm bevond waarin geluid zich niet kon verplaatsen, alsof hij was opgesloten in een grote glazen pot, tentoongesteld in een museum in een land van reuzen. Op een ander moment had Jim die stilte wellicht verontrustend gevonden, maar nu was hij er blij mee, omdat het waarschijnlijk betekende dat De Vriend sliep, of zich in elk geval bezighield met andere zaken.

‘Hij wil goed doen,’ zei hij. ‘Hij kan krankzinnig zijn, hij kan gewelddadig zijn en het kwade kan zelfs zijn tweede identiteit zijn. Een ware Dr. Jekyll en Mr. Hyde. Maar net als Dr. Jekyll wil hij in feite goed doen. In elk geval hebben we dat mee.’

Daar dacht ze even over na. ‘Oké. Ik ben bereid dat toe te geven. Maar als hij terugkomt, zal ik mijn uiterste best doen iets van de waarheid uit hem te peuteren.’

‘Ik vind de vraag of we van hem echt iets kunnen horen waar we wijzer van worden, nog wel de meest angstaanjagende. Zelfs als hij de volledige waarheid zou spreken, zal hij vroeg of laat irrationeel geweld gaan gebruiken als hij echt krankzinnig is.’

Ze knikte. ‘Toch moeten we het proberen.’

Er viel een ongemakkelijke stilte.

Toen Jim op zijn horloge keek, zag hij dat het tien over een ’s nachts was. Hij had geen slaap. Hij hoefde niet bang te zijn weg te doezelen en te gaan dromen, waardoor hij een deur zou openen, maar lichamelijk was hij wel de uitputting nabij. Hoewel hij niets anders had gedaan dan in een auto zitten en rijden, en daarna in de hoge kamer zitten of staan wachten op openbaringen, deden zijn spieren zo zeer dat het leek alsof hij tien uur zwaar handwerk had verricht. Zijn gezicht was slap van vermoeidheid en zijn ogen brandden. Extreme stress kon even erg zijn als zware lichamelijke arbeid.

Hij merkte dat hij wenste dat De Vriend nooit meer terug zou keren, met heel zijn hart, zoals een jonge jongen kan wensen dat een afgesproken bezoek aan de tandarts geen doorgang zal vinden. Elke vezel van zijn lichaam zette hij achter die wens, alsof hij ervan overtuigd was dat die dan zou uitkomen, net zoals kleine kinderen dat soms kunnen zijn.

Hij herinnerde zich een citaat van Chazal, dat hij had gebruikt toen hij lesgaf over de bovennatuurlijke fictie van Poe en Hawthorne. Extreme doodsangst geeft ons de gebaren van onze jeugd terug. Als hij ooit weer zou gaan doceren, zou hij die lessen heel wat beter kunnen geven, dank zij de gebeurtenissen hier in de oude windmolen.

Om vijf voor half twee bewees De Vriend dat wensen niet altijd uitkwamen door opeens te verschijnen. Ditmaal kondigden klokken zijn komst niet aan. Er verscheen een rood licht in de muur. Holly krabbelde overeind.

Jim deed hetzelfde. Hij kon niet langer ontspannen blijven zitten wanneer dat mysterieuze wezen er was, omdat hij er meer dan half van overtuigd was dat het elk moment met genadeloze bruutheid in de aanval kon gaan.

Het licht deelde zich in vele golven, die de hele kamer door stroomden en toen van rood amberkleurig werden.

De Vriend nam het woord zonder op een vraag te wachten. ‘De eerste augustus. Seattle, Washington. Laura Lenaskian, gered van de verdrinkingsdood. Zij zal het leven schenken aan een kind dat een groot componist zal worden en wiens muziek veel mensen in moeilijke tijden troost zal geven. De achtste augustus. Peoria, Illinois. Doogie Burkette. Hij zal in Chicago ambulancebroeder worden, veel goed doen en veel levens redden. De twaalfde augustus, Portland, Oregon. Billy Jenkins. Hij zal een briljant medisch-technoloog worden, die een revolutie teweeg zal brengen in de medische verzorging ….’

Jim keek Holly aan en hoefde zich niet eens af te vragen wat zij dacht. Zij dacht hetzelfde als hij. De Vriend was in een opschepperige bui en gaf details die naar zijn idee zijn bewering dat hij het lot van de mensheid aan het veranderen was, geloofwaardiger moesten maken. Het was echter onmogelijk om vast te stellen of hij de waarheid sprak, of alleen met fantasieën kwam die hij had bedacht om zijn verhaal te ondersteunen. Wellicht was het belangrijkste gegeven dat hij het kennelijk erg belangrijk vond dat ze hem geloofden. Jim had er geen idee van waarom zijn mening, of die van Holly, belangrijk kon zijn voor een wezen dat ten opzichte van hen even superieur was als zij ten opzichte van een veldmuisje. Maar het feit dat het er echt iets toe leek te doen, werkte in hun voordeel.

De Vriend ging verder. ‘Twintig augustus. De Mojavewoestijn, Nevada. Lisa en Susan Jawolski. Lisa zal haar dochter de liefde, affectie en raad geven die het meisje in staat zullen stellen het ernstige geestelijke trauma van de moord van haar vader te boven te komen. Zij zal uitgroeien tot de grootste politica uit de geschiedenis, iemand die zich volledig inzet voor de verlichting en een milde politiek. Drieëntwintig augustus. Boston, Massachusetts. Nicholas O’Conner, gered van een explosie. Hij zal een priester worden die zijn leven wijdt aan het verzorgen van de allerarmsten in de sloppenwijken van India.’

De poging van De Vriend om te reageren op Holly’s kritiek en een minder grandioze vorm van zijn werk te presenteren, was kinderlijk doorzichtig. De jonge Burkette zou heus de wereld niet redden. Hij zou alleen een goede ziekenbroeder worden. Nicholas O’Conner zou uitgroeien tot een nederige man die een zelfopofferend bestaan leidde te midden van de armen. Maar de rest was nog altijd groot, briljant of op een andere manier verbazingwekkend getalenteerd. De entiteit zag nu in dat diens verhaal over al die grandeur enige geloofwaardigheid behoefde, maar hij kon zich er niet toe brengen zijn prestaties beduidend af te zwakken.

Verder zat Jim nog iets anders dwars: die stem. Hoe langer hij ernaar luisterde, hoe meer hij ervan overtuigd raakte dat hij hem al eerder had gehoord, maar niet vijfentwintig jaar geleden in deze kamer, en ook niet binnen de huidige context. De Vriend moest zich de stem hebben toegeëigend, omdat hij waarschijnlijk niets had dat je met de menselijke stembanden kon vergelijken. Maar de stem die hij imiteerde, was die van iemand die Jim eens had gekend, al kon hij hem nog niet echt identificeren.

De Vriend ging weer verder. ‘Zesentwintig augustus. Dubuque, Iowa. Christine en Casey Dubrovek. Christine zal aan nog een kind het leven schenken, dat een van de grootste genetici van de volgende eeuw zal worden. Casey zal een uitzonderlijk docente worden, die een ontzettend grote invloed zal hebben op het leven van haar leerlingen en nóóit een van hen zo erg in de steek zal laten dat een zelfmoord daar het gevolg van is.’

Jim had het gevoel dat hem met een moker een dreun op zijn borstkas was gegeven. Die beledigende beschuldiging aan zijn adres, die refereerde aan Larry Kakonis, bracht het restje geloof dat De Vriend in wezen goed was, behoorlijk aan het wankelen.

‘Dat was verdomd gemeen,’ zei Holly.

Het amberkleurige licht danste door de muren heen, alsof De Vriend zeer blij was met het effect van de gegeven dreun.

Jim voelde zich zo wanhopig dat hij zich even durfde af te vragen of de entiteit op de bodem van de vijver helemaal niet goedaardig, maar uitsluitend kwaadaardig was. Misschien waren de mensen die hij sinds de vijftiende mei had gered, wel helemaal niet voorbestemd om het mensenras vooruit te helpen, maar juist om dat omlaag te halen. Misschien zou Nicholas O’Conner een seriemoordenaar worden. Misschien zou Billy Jenkins piloot van een bommenwerper worden, die een paar atoombommen liet vallen op een grote stad. Misschien zou Susie Jawolski uitgroeien tot een radicale activiste die bommen in directiekamers plaatste en diegenen met wie ze het niet eens was, met een machinegeweer neerknalde.

Maar toen Jim gevaarlijk op de rand van die zwarte afgrond balanceerde, zag hij in gedachten het gezichtje van Susan Jawolski weer voor zich, dat de essentie van de onschuld leek te zijn geweest. Hij kon niet geloven dat zij iets anders zou worden dan een positieve kracht in het leven van haar familie en buren. Hij had wel degelijk goed werk verricht en daarom had De Vriend goed werk verricht, of die nu gek was of niet, en ondanks het feit dat hij het vermogen had wreed te zijn.

Holly richtte zich tot de entiteit in de muur. ‘We hebben nog meer vragen.’

‘Stel die dan. Stel die dan.’

Holly keek naar haar aantekeningen en Jim hoopte dat ze niet zou vergeten minder agressief te zijn. Hij voelde aan dat De Vriend minder stabiel was dan op alle andere momenten van die avond. ‘Waarom heeft u Jim als uw instrument uitgekozen?’ vroeg ze.

‘Omdat dat makkelijk was.’

‘U bedoelt omdat hij op de boerderij woonde?’

‘Ja.’

‘Heeft u wel eens via iemand anders gewerkt, net zoals u dat via Jim doet?’

‘Nee.’

‘In al die tienduizend jaar niet?’

‘Is dit een strikvraag? Denkt u dat u mij te grazen kunt nemen? Gelooft u me ook niet wanneer ik de waarheid spreek?’

Holly keek naar Jim en hij schudde zijn hoofd, om haar duidelijk te maken dat ze nu niet aan een discussie moest beginnen, dat discretie hun beste hoop op overleven was.

Toen vroeg hij zich af of de entiteit niet alleen in zijn gedachten kon doordringen en hem aanwijzingen kon geven, maar soms ook gedachten kon lezen. Waarschijnlijk niet. Als hij dat kon, zou hij nu woedend worden, omdat ze hem nog steeds krankzinnig vonden en neerbuigend tegen hem spraken.

‘Het spijt me, maar dat was helemaal geen strikvraag,’ zei Holly. ‘We willen alleen meer over u te weten komen. U fascineert ons. Als we vragen stellen die u als beledigend ervaart, vraag ik u te begrijpen dat we dat niet opzettelijk doen, maar uit onwetendheid.’

De Vriend reageerde niet.

Het licht ging trager kloppend door het kalksteen en hoewel Jim wist dat het gevaarlijk was buitenaardse acties in menselijke termen te verklaren, voelde hij aan dat de verandering van patronen en tempo aangaf dat De Vriend in een beschouwende stemming was. Hij was aan het herkauwen wat Holly net had gezegd, om te bepalen of ze het meende of niet.

Toen kwam de stem weer, vriendelijker dan voorheen. ‘Stel jullie vragen maar.’

‘Zult u Jim ooit ontslaan van deze werkzaamheden?’ vroeg Holly.

‘Wil hij ermee ophouden?’

Holly keek Jim vragend aan.

Gezien alles wat hij de laatste maanden had meegemaakt, verbaasde zijn antwoord hemzelf een beetje. ‘Niet als ik echt goed werk aan het doen ben.’

‘Dat doe je. Hoe kun je daar aan twijfelen? Maar ik zou je er nooit van ontslaan, of je nu gelooft dat mijn bedoelingen goed of kwaad zijn.’

De dreigende toon waarop die laatste zin werd geuit, temperde de opluchting die Jim voelde toen hem nog eens werd verzekerd dat hij niet het leven had gered van toekomstige moordenaars en dieven.

‘Waarom heeft u …’ begon Holly.

De Vriend onderbrak haar. ‘Er is nog een andere reden waarom ik Jim Ironheart voor dit werk heb uitgekozen.’

‘Welke?’ vroeg Jim.

‘U had het nodig.’

‘O ja?’

‘Een doel.’

Jim begreep het. Zijn angst voor De Vriend was nog altijd even groot, maar hij voelde zich ontroerd door de impliciete mededeling dat De Vriend hem had willen redden. Door betekenis te geven aan zijn gebroken, lege leven had hij hem evenzeer gered als Billy Jenkins, Susie Jawolski en alle anderen, hoewel die waren gered van een nabijere dood dan de dood van de ziel die Jim had bedreigd. De bewering van De Vriend leek blijk te geven van een vermogen tot medelijden. Jim wist dat hij medelijden had verdiend toen hij na de dood van Larry Kakonis in een steeds diepere, onredelijke depressie was weggezakt. Dit medelijden, zelfs al was het een leugen, raakte Jim dieper dan hij zou hebben verwacht en even brandden er tranen in zijn ogen.

‘Waarom heeft u tienduizend jaar gewacht alvorens de beslissing te nemen iemand als Jim te gebruiken om het lot van bepaalde mensen een andere wending te geven?’ vroeg Holly.

‘Ik moest de situatie eerst bestuderen, gegevens verzamelen, analyseren. Toen moest ik bepalen of mijn interventie verstandig zou zijn.’

‘Heeft u tienduizend jaar over het nemen van die beslissing gedaan? Waarom? Dat is langer dan onze geschiedschrijving.’

Geen antwoord.

Ze stelde de vraag nog eens.

Uiteindelijk zei De Vriend: ‘Ik ga nu weg.’ Toen voegde hij er aan toe, alsof hij niet wilde dat ze zijn recentelijke vertoon van medeleven als een teken van zwakte zouden beschouwen: ‘Als u probeert weg te gaan, zult u sterven.’

‘Wanneer komt u terug?’ vroeg Holly.

‘Ga niet slapen.’

‘Het is twee uur in de nacht,’ zei ze.

‘Dromen zijn deuren.’

Holly werd woedend. ‘We kunnen verdomme niet altijd wakker blijven!’

Het licht in het kalksteen doofde.

De Vriend was weg.

Ergens lachten mensen. Ergens werd muziek gemaakt en dansten mensen en ergens probeerden geliefden hun hoogtepunt te bereiken.

Maar in de hoge kamer van de molen, die als opslagruimte bedoeld was geweest en waar nu geweld dreigde, was de stemming beslist grimmig.

Holly verafschuwde het zo hulpeloos te zijn. Haar leven lang was ze snel in actie gekomen, ook al waren die acties vaak eerder vernietigend dan opbouwend geweest. Wanneer een baan minder bevredigend bleek te zijn dan ze had gehoopt, had ze nooit geaarzeld ontslag te nemen en iets anders te proberen. Als een relatie vervelend werd of gewoon niet interessant genoeg bleek te zijn, had ze er altijd snel een eind aan gemaakt. Als ze problemen uit de weg was gegaan, bijvoorbeeld toen ze haar baan als gewetensvolle journaliste had opgegeven toen ze had ontdekt dat de journalistiek even corrupt was als wat dan ook – was dat ook een vorm van actie geweest. Nu werd die mogelijkheid haar zelfs onthouden.

De Vriend had in elk geval één goed effect op haar. Dit probleem zou ze niet uit de weg kunnen gaan.

Enige tijd lang bespraken Jim en zij de meest recente visitatie en namen de resterende vragen op haar lijst nog eens door, waarin veranderingen werden aangebracht en waar het een en ander aan werd toegevoegd. De laatste visitatie van De Vriend had wat interessante en mogelijk bruikbare informatie opgeleverd. Maar het was alleen mogelijk bruikbaar, omdat ze beiden het gevoel hadden er niet zeker van te kunnen zijn dat iets van wat De Vriend had gezegd, ook echt waar was.

Om kwart over drie ’s nachts waren ze te moe om te kunnen staan en was hun achterste te beurs om te kunnen blijven zitten. Ze trokken hun slaapzakken naast elkaar en lagen op hun rug naar het koepelplafond te staren.

Ze lieten de gaslantaarn in zijn hoogste stand branden, om op die manier mede te voorkomen dat ze in slaap zouden vallen. Terwijl ze wachtten op de terugkeer van De Vriend, bleven ze praten, niet over belangrijke dingen, maar over van alles en nog wat. Het was moeilijk om midden onder een gesprek in slaap te vallen. En als de een wegdoezelde, zou de ander dat weten omdat er geen reactie meer kwam. Ze hielden ook elkaars hand vast – haar rechterhand in zijn linkerhand – omdat de ander eventueel inslapen dan direct zou merken aan het ontspannen van de spieren.

Holly verwachtte geen problemen te krijgen met het wakker blijven. Toen ze nog studeerde, had ze vaak een nacht lang doorgewerkt voor een examen en daardoor wist ze dat ze zonder al te veel moeite zesendertig uur kon opblijven. Tijdens haar eerste jaren als journaliste, toen ze nog geloofde dat de journalistiek voor haar belangrijk was, was ze vaak een nacht lang met een verhaal bezig geweest, artikelen lezend, nog eens naar banden luisterend of zwetend over de woordkeuze voor een bepaalde paragraaf. Soms was ze wel eens een nacht wakker gebleven door een aanval van slapeloosheid. Verder was ze van nature een nachtmens, dus moest dit een fluitje van een cent zijn.

Maar hoewel ze nog geen vierentwintig uur wakker was sinds ze gistermorgen het bed in Laguna Niguel uit was gevlogen, voelde ze het zandmannetje nu steeds dichterbij komen. De afgelopen dagen had ze veel gedaan en was ze als persoon sterk veranderd en beide gegevens eisten natuurlijk hun tol. Sommige nachten had ze ook te weinig rust gekregen, deels vanwege die dromen. Dromen zijn deuren. Slapen was gevaarlijk. Ze moest wakker blijven. Verdomme, ze zou slaap nu nog niet zo hard nodig moeten hebben, aan hoeveel stress ze de laatste tijd ook had blootgestaan. Ze deed haar uiterste best haar bijdrage te blijven leveren aan het gesprek met Jim, hoewel ze soms besefte dat ze er niet zeker van was waar ze het over hadden en de woorden die over haar lippen kwamen, zelf niet helemaal begreep. Dromen zijn deuren. Het leek wel alsof ze was verdoofd, alsof De Vriend, die voor slapen had gewaarschuwd, stiekem op de slaapknop in haar hersenen aan het drukken was. Dromen zijn deuren. Ze vocht tegen de oprukkende slaap, maar merkte dat ze niet de kracht of de wil had om rechtop te gaan zitten … of haar ogen open te doen. Haar ogen waren dicht. Dromen zijn deuren. Paniek kon haar niet wekken. Ze bleef dieper wegzinken in de betovering van de zandman, hoewel ze haar hart steeds harder en sneller hoorde slaan. Ze voelde dat haar hand die van Jim los begon te laten en ze wist dat hij op die waarschuwing zou reageren, haar wakker zou maken. Maar ze voelde ook dat zijn hand de hare minder stevig vasthield en ze besefte dat ze tegelijkertijd voor de zandman aan het bezwijken waren.

Ze zweefde in het duister.

Ze voelde dat ze werd gadegeslagen.

Dat was zowel geruststellend als angstaanjagend.

Er zou iets gebeuren. Dat voelde ze.

Maar een tijdlang gebeurde er niets. Er was niets anders dan de duisternis.

Toen werd ze zich ervan bewust dat ze een opdracht moest uitvoeren.

Maar dat kon niet. Jim was daarvoor uitgekozen, niet zij.

Een opdracht. Haar opdracht. Ze zou zelf een opdracht moeten vervullen. Het was van levensbelang. Haar leven hing af van de vraag hoe goed ze het zou doen. Jims leven hing daar ook van af. Het voortbestaan van de hele wereld hing ervan af.

Maar de duisternis bleef.

Ze zweefde. Dat was een prettig gevoel.

Ze sliep en sliep.

Op een gegeven moment droomde ze. Dit was een krankzinnige nachtmerrie, maar heel anders dan haar recente dromen over de molen en De Vijand. Deze was erger, omdat hij zo ongelooflijk gedetailleerd was en ze werd geconfronteerd met een doodsangst waarop niets in haar ervaringswereld haar had kunnen voorbereiden, niet eens het ongeluk met vlucht 246.

Ze lag op een tegelvloer, onder een tafel. Op haar zij. Recht voor haar een stoel. Ronde metalen poten en oranje plastic. Onder de stoel patat en een cheeseburger, het vlees half uit het broodje gegleden op een glijbaan van sla met ketchup. Toen een vrouw, een oude dame, die ook op de grond lag, met haar gezicht naar Holly toe. De dame staarde haar aan, over de frietjes en de cheeseburger heen. Een blik van verbazing, starende, starende ogen. Toen zag Holly dat het oog van de vrouw dat het dichtst bij de grond had moeten zijn, er niet meer was. Een leeg gat, met bloed dat eruit druppelde. O, mevrouw, wat verschrikkelijk voor u. Wat verschrikkelijk. Holly hoorde een afschuwelijk geluid. Tak-tak-tak-tak-tak-tak-tak. Ze herkende het niet, hoorde mensen schreeuwen, veel mensen, tak-tak-tak-tak-tak, nog steeds geschreeuw, maar niet meer zo erg als daarvoor, een man brulde als een beer, heel boos, brulde, tak-tak-tak-tak-tak-tak-tak-tak. Nu wist ze dat het geluid van een wapen afkomstig was, het zware, ritmische schieten van een automatisch wapen. Ze wilde weg. Dus draaide ze de andere kant op, omdat ze niet langs de oude dame wier oog was weggeschoten, wilde of kon kruipen. Maar achter haar lag een klein meisje van een jaar of acht, gekleed in een roze jurk en met zwarte lakschoentjes en witte sokjes aan haar voeten, een klein meisje met, een klein meisje met, een klein meisje met zwarte lakschoentjes, een klein meisje met, een klein meisje met, een klein meisje met witte sokjes, een klein meisje met, een klein meisje met, een klein meisje met met met een gezicht dat voor de helft was weggeschoten. Een rode glimlach. Kapotte witte tanden in een rode, scheve glimlach. Gesnik, gegil, en nog meer tak-tak-tak-tak, dat nooit zou ophouden, dat voor altijd zou doorgaan, dat verschrikkelijke geluid, tak-tak-tak. Toen kwam Holly in beweging, op handen en knieën, weg van de oude dame en het kleine meisje met een half gezicht. Het was onvermijdelijk dat haar handen sloegen op, uitgleden over, schaatsten door de warme frietjes, een warm broodje met vis, een plasje mosterd. Ze bleef in beweging, onder de tafels, tussen de stoelen door. Haar hand kwam neer in een ijskoude Colaplas en toen ze de grote papieren beker met daarop Dixie Duck zag, waaruit die Cola was gemorst, wist ze waar ze was. In een Dixie Duck Burger Palace, waar ze zelf zo graag naartoe ging. Niemand schreeuwde nu, misschien waren ze tot het besef gekomen dat je in een Dixie Duck niet behoort te schreeuwen. Maar iemand snikte en kreunde, en iemand anders zei telkens weer alstublieft, alstublieft, alstublieft. Holly kroop onder een andere tafel vandaan en zag een verklede man dicht bij haar in de buurt staan, half van haar afgewend. Ze dacht dat het gezichtsbedrog moest zijn, maar dat was het niet. Toch was de man verkleed. Hij had legerlaarzen aan, een camouflagebroek en een zwart T-shirt en een baret. Geen groene baret, maar een zwarte. Hij moest verkleed zijn, want hij was geen soldaat. Hij kon geen soldaat zijn met die dikke buik die over zijn broek hing en een baard van een week. Soldaten moesten zich elke dag scheren, dus moest hij alleen een soldatenpak hebben aangetrokken. Een meisje zat op de grond voor hem geknield, een van de tieners die in Dixie Duck werkten, het aantrekkelijke meisje met het rode haar. Ze had Holly een knipoog gegeven toen ze haar bestelling opnam. Nu zat ze geknield voor de man in het soldatenpak, met haar hoofd gebogen alsof ze aan het bidden was, maar ze zei alstublieft-alstublieft-alstublieft. De man schreeuwde opmerkingen over hersenspoelingen en spionagenetwerken die vanuit de voorraadkamer van Dixie Duck werden geleid. Toen hield de man op met schreeuwen en keek enige tijd naar het roodharige meisje, keek alleen naar haar. Toen zei hij dat ze naar hem moest kijken en smeekte ze hem haar met rust te laten. Weer zei hij dat ze naar hem moest kijken. Ze hief haar hoofd op en keek naar hem en hij vroeg denk-je-dat-ik-stom-ben? Het meisje was zo bang, zo bang, en ze zei ik-weet-er-echt-niets-van-af en hij zei dat-zal-verdomme-wel. Toen liet hij het grote geweer zakken en richtte dat recht op haar gezicht, een paar centimeter ervandaan. Mijn god-mijn god, zei ze en hij zei dat ze een van de verraders was. Holly was er zeker van dat de man zijn wapen nu zou wegsmijten en zou gaan lachen, dat alle mensen die voor dood hadden gespeeld zouden opstaan en eveneens zouden lachen en dat de manager van het restaurant naar voren zou komen om het applaus voor de voorstelling in ontvangst te nemen. Maar het was geen voorstelling. Toen haalde de man de trekker over, tak-tak-tak-tak-tak en het roodharige meisje was er niet meer. Holly draaide om en ging terug naar de plaats waar ze vandaan was gekomen, snel, hopend dat ze weg zou zijn voordat de man haar zag, omdat hij gek was. Gek. Holly kroop weer verder, langs het kleine meisje in de roze jurk en dwars door het bloed van het meisje, biddend dat de krankzinnige man niet zou horen dat ze zich voor hem uit de voeten maakte. tak-tak-tak-tak-tak-tak. Maar hij moest andere kanten op aan het schieten zijn, want bij haar in de buurt sloegen geen kogels in. Dus ging ze verder, dwars over een dode man wiens darmen naar buiten kwamen. Nu hoorde ze sirenes, sirenes buiten, jammerende sirenes. De politie zou die krankzinnige man te grazen nemen. Toen hoorde ze achter haar een klap van een tafel die omver werd gegooid. Het klonk van zo dichtbij dat ze omkeek en hem zag, de krankzinnige man die recht op haar af kwam, tafels omverschoppend, stoelen omverschoppend. Hij had haar gezien. Ze kroop over een andere dode man heen, in een hoek. Ze lag op de schoot van de dode man, in de armen van de dode man, en ze kon niet weg omdat de krankzinnige man eraan kwam. De krankzinnige man zag er zo angstaanjagend uit, zo boosaardig en angstaanjagend dat ze niet kon toekijken hoe hij haar kant op kwam, niet kon afwachten dat hij zijn wapen op haar gezicht richtte, net als bij het roodharige meisje. Dus draaide ze haar hoofd om, in de richting van de dode man …

Ze werd wakker uit de droom zoals ze nog nooit uit een droom wakker was geworden. Niet gillend, niet eens met een kreet in haar keel, maar kokhalzend. Ze had zich opgekruld tot een balletje, met haar armen om zichzelf heen geslagen, moeizaam ademend, stikkend van walging.

Jim lag op zijn zij met zijn knieën opgetrokken, waardoor zijn houding op die van een foetus leek. Hij was nog vast in slaap. Toen ze weer normaal kon ademen, ging ze rechtop zitten. Ze trilde zo hevig dat ze meende haar botten tegen elkaar te kunnen horen rammelen.

Ze was blij dat ze na de broodjes van gisteravond niets meer had gegeten. Ze boog zich naar voren en bedekte haar gezicht met haar handen. Zo bleef ze zitten tot het rammelen minder werd en ze alleen nog licht trilde.

Toen ze opkeek, was het daglicht achter de smalle ramen van de kamer het eerste dat ze zag. Het was grijsroze, eerder een zachte gloed dan het blauwwitte licht van de zon, maar toch was het daglicht. Toen ze dat zag, besefte ze dat ze er niet van overtuigd was geweest dat ze het daglicht ooit nog zou zien.

Ze keek op haar horloge. Tien over zes. Het moest net dag zijn geworden. Ze kon slechts twee tot tweeënhalf uur hebben geslapen. Het was erger dan wanneer ze helemaal niet had geslapen; ze voelde zich totaal niet uitgerust.

De droom. Ze vermoedde dat De Vriend zijn telepathisch vermogen had gebruikt om haar tegen haar wil in slaap te brengen. En vanwege de ongewoon intense aard van de nachtmerrie was ze ervan overtuigd dat De Vriend die had veroorzaakt.

Maar waarom?

Jim mompelde en bewoog zich, haalde toen weer diep en rustig adem. Hij moest een andere droom hebben dan zij, anders had hij liggen woelen en krijsen als een man die op de pijnbank is gelegd.

Ze bleef een tijdje over de droom zitten nadenken en vroeg zich af of die een profetisch visioen was geweest. Had De Vriend haar willen waarschuwen dat ze op een gegeven moment in een Dixie Duck Burger Palace te midden van etensresten en bloed voor haar leven zou vechten, achtervolgd door een krankzinnige man met een automatisch geweer? Ze had zelfs nog nooit van Dixie Duck gehoord en ze kon zich geen belachelijker plaats indenken om te sterven.

Ze leefde in een maatschappij waarin heel wat mensen het slachtoffer werden van oorlogen tussen drugsbendes, waarin sommigen zo krankzinnig waren dat het heel goed mogelijk was dat ze een geweer pakten en op zoek gingen naar de verraders die voor de cia werkten, die spionagenetwerken draaiende hielden vanuit een Burger Palace. Ze had haar hele volwassen leven lang voor kranten gewerkt. Ze had verhalen gehoord die niet minder tragisch en niet minder vreemd waren.

Na ongeveer een kwartier kon ze het niet langer verdragen over de nachtmerrie na te denken, in elk geval even niet. Tot zorgvuldig analyseren was ze niet in staat. Hoe langer ze erover nadacht, hoe verwarder ze raakte. De beelden van de slachtpartij vervaagden niet in haar herinnering, zoals dat gewoonlijk gebeurde wanneer je een droom had gehad, maar werden duidelijker. Ze had er geen behoefte aan er nu een oplossing voor te zoeken.

Jim sliep en ze wilde hem wakker maken. Maar hij had zijn rust even hard nodig als zij. Niets wees erop dat De Vijand een droom als een deur gebruikte. Aan de kalkstenen muren en de plankenvloer was niets bijzonders te zien, dus liet ze Jim slapen.

Toen ze in de kamer om zich heen had gekeken en de muren had bestudeerd, had ze het schrijfblok op de grond bij het raam zien liggen. Daar had zij het gisteravond naartoe gesmeten toen De Vriend had geweigerd zijn antwoorden mondeling te geven en in plaats daarvan had geprobeerd al haar vragen tegelijkertijd op schrift te beantwoorden, nog voordat ze die had kunnen stellen. Ze had de kans niet gekregen alle vragen op haar lijstje af te werken en nu vroeg ze zich af welke antwoorden er op dat schrijfblok stonden.

Ze ging zo geruisloos mogelijk staan en liep voorzichtig de kamer door, om te voorkomen dat een van de vloerplanken kraakte wanneer ze er haar volle gewicht op zette.

Toen ze zich boog om het schrijfblok op te rapen, hoorde ze een geluid waardoor ze leek te bevriezen. Als een hartslag, met een extra klop erbij.

Tik-tik-tak, tik-tik-tak.

Ze keek naar de muren, naar het koepelplafond. De gloed van de brandende gaslantaren en het licht van buiten waren voldoende om haar in staat te stellen te constateren dat het kalksteen niets anders dan kalksteen was, het hout niets anders dan hout.

Het was een vaag geluid, alsof iemand ver weg ritmisch op een trommel sloeg. Ergens buiten de molen, ergens in de droge, bruine heuvels.

Maar ze wist wat het was. Geen trommel. De drievoudige hartslag die altijd de komst van De Vijand aankondigde. Net zoals de klokken op de laatste keer na altijd de komst van De Vriend hadden aangekondigd.

Terwijl ze luisterde, werd het geluid vager.

Ze spitste haar oren.

Weg.

Opgelucht maar nog altijd trillend pakte ze het schrijfblok op. De vellen waren gekreukt.

Jims hartslag werd zacht door de muren weerkaatst. Het ritme ervan veranderde niet.

Holly las de antwoorden op het eerste velletje papier, toen die op het tweede. Ze zag dat het dezelfde antwoorden waren die De Vriend ook mondeling had gegeven – maar zonder de antwoorden op de vragen die ze spontaan had willen stellen en dus niet had opgeschreven. Ze bekeek snel het derde en het vierde vel, waarop De Vriend een lijst had geschreven van de mensen die Jim had gered: Carmen Diaz, Amanda Cutter, Steven Aimes, Laura Lenaskian, met daarachter tot welke grootse prestaties ieder van hen zou komen.

Tik-tik-tak, tik-tik-tak, tik-tik-tak.

Snel keek ze op.

Het geluid kwam nog altijd van ver, was niet luider dan daarnet. Jim kreunde in zijn slaap.

Holly deed een stap van het raam vandaan, van plan hem wakker te maken, maar toen verdween het gevreesde geluid weer. Het was duidelijk dat De Vijand in de buurt was, maar nog geen deur naar Jims droom had gevonden. Hij móést slapen, zonder dat kon hij niet functioneren. Ze besloot hem met rust te laten.

Holly liep weer naar het raam en hield het schrijfblok naar het licht. Ze sloeg het vijfde velletje op en voelde de huid in haar nek even koud en rimpelig worden als het vel van een bevroren kalkoen.

Ze bekeek het zesde vel, het zevende en het achtste, voorzichtig omslaand, om geritsel zoveel mogelijk te voorkomen. Op alle stond hetzelfde, geschreven in het bibberige handschrift dat De Vriend had gebruikt toen hij letters op het papier had doen verschijnen alsof die op de een of andere magische manier uit water omhoog kwamen. Maar dit waren geen antwoorden op vragen van haar. Het waren twee opmerkingen. Interpunctie ontbrak. Elke opmerking werd driemaal per vel herhaald.

hij houdt van je holly
hij zal je doden holly
hij houdt van je holly
hij zal je doden holly
hij houdt van je holly
hij zal je doden holly

Ze staarde ernaar en wist dat die ‘hij’ niemand anders kon zijn dan Jim. Ze richtte haar aandacht uitsluitend op de kreet hij zal je doden holly en probeerde die te begrijpen.

Opeens meende ze dat ook te doen. De Vriend waarschuwde haar dat hij, als hij krankzinnig was, tegen haar in actie zou komen, misschien omdat hij haar haatte omdat ze Jim naar de molen had gebracht, hem ertoe had aangezet naar antwoorden te zoeken, hem had afgeleid van zijn missie. Als De Vriend, de zinnige helft van het buitenaardse bewustzijn, Jims geest kon binnendringen om hem eropuit te sturen het leven van iemand te redden, was het dan ook mogelijk dat de Vijand, de duistere helft, zijn geest kon binnendringen met een opdracht tot moord? Was het mogelijk dat de krankzinnige persoonlijkheid had besloten geen monsterlijke gestalte aan te nemen, zoals dat vrijdagnacht even in het motel was gebeurd en gisteren in Jims slaapkamer was geprobeerd, maar Jim te gebruiken tegen haar, om Jim nog meer in de hand te krijgen dan het De Vriend ooit was gelukt, om hem in een moordmachine te veranderen? Het krankzinnig-kinderlijke aspect van de entiteit zou daar een pervers genoegen in kunnen scheppen.

Ze schudde zich, alsof ze een lastige wesp kwijt moest raken. Nee. Het was onmogelijk. Oké, Jim was tot moord in staat wanneer onschuldige mensen moesten worden verdedigd. Maar hij kon niet iemand vermoorden die onschuldig was. Geen enkel buitenaards bewustzijn, hoe sterk ook, kon hem tegen zijn ware aard in laten gaan. In zijn hart was hij goed en vriendelijk, en bezorgd. Zijn liefde voor haar kon door die buitenaardse kracht geen andere wending worden gegeven, hoe sterk die ook was.

Maar hoe wist ze dat? De wens leek de vader van de gedachte te zijn. Het vermogen van De Vijand om de geest van een mens te beheersen, kon zo groot zijn dat hij nu in haar geest kon binnendringen om haar te zeggen dat ze zich in de vijver moest verdrinken en zij zou dat nog doen ook.

Ze herinnerde zich Norman Rink. De supermarkt in Atlanta. Jim had heel wat kogels op die kerel afgevuurd toen hij allang dood was.

Tik-tik-tak, tik-tik-tak.

Nog ver weg.

Jim kreunde zacht.

Ze liep weer van het raam vandaan om hem wakker te maken en had bijna zijn naam geroepen voordat ze besefte dat De Vijand al bezit van hem kon hebben genomen. Dromen zijn deuren. Ze had er geen flauw idee van wat De Vriend daarmee had bedoeld, of het meer was dan franje, zoals die klokken. Maar misschien had De Vriend bedoeld te zeggen dat De Vijand een droom binnen kon gaan en daarmee de geest van degene die aan het dromen was. Misschien was De Vijand ditmaal niet van plan uit de muur te voorschijn te komen, maar uit Jim, in de persoon van Jim, die hij volledig in zijn macht had, om te moorden.

Tik-tik-tak, tik-tik-tak, tik-tik-tak.

Iets luider. Iets dichterbij?

Holly had het gevoel gek te worden. Paranoïde, schizofreen, regelrecht gek. Niet beter dan De Vriend en zijn andere helft. Ze deed haar uiterste best een volstrekt vreemd bewustzijn te begrijpen en hoe meer ze over de mogelijkheden nadacht, hoe vreemder en gevarieerder die werden. In een oneindig universum kan van alles gebeuren en kan elke nachtmerrie werkelijkheid worden. In een oneindig universum was het leven daardoor in essentie hetzelfde als een droom. Als je daar eens wat dieper over nadacht terwijl je je in een situatie bevond waarbij leven en dood in het spel waren, moest je wel volkomen gek worden.

Tik-tik-tak, tik-tik-tak …

Ze kon zich niet bewegen.

Ze kon alleen wachten.

De drievoudige hartslag werd weer vager.

Ze ademde uit en ging met haar rug tegen de muur bij het raam staan, omdat ze nu minder bang van het kalksteen was dan van Jim Ironheart. Ze vroeg zich af of ze hem wakker kon maken wanneer ze die driedubbele hartslag niet hoorde. Misschien was De Vijand alleen in zijn droom, en in hem, aanwezig wanneer die hartslag wel hoorbaar was.

Ze was bang om iets te doen en bang om niets te doen. Ze keek naar het schrijfblok in haar hand. Er waren enige bladzijden dichtgevallen en ze zag niet langer de litanie van hij houdt van je holly/hij zal je doden holly. In plaats daarvan zag ze de lijst met de namen van de mensen die Jim had gered, met de verklaring erachter die De Vriend voor hun redding had gegeven.

Ze zag ‘Steven Aimes’ en besefte meteen dat hij de enige was over wie De Vriend tijdens de gesprekken van de avond daarvoor niets naders had gezegd. Ze herinnerde zich hem, omdat hij de enige oudere persoon op die lijst was, een man van zevenenvijftig. Ze las de woorden onder zijn naam en voelde direct werkelijk ijskoude rillingen over haar rug lopen.

Steven Aimes was niet gered omdat hij een kind zou verwekken dat een groot diplomaat of een groot kunstenaar of een groot arts zou worden. Hij was niet gered omdat hij een blijvende bijdrage zou leveren aan het welzijn van de mensheid. De reden voor zijn redding werd gegeven in maar elf woorden, de meest angstaanjagende elf woorden die Holly ooit had gelezen of hoopte te lezen: Omdat hij op mijn vader lijkt, die ik niet heb gered. Niet ‘op Jims vader’, zoals De Vriend zou hebben gezegd. Niet ‘die hij niet heeft gered’ zoals het buitenaardse wezen zonder enige twijfel zou hebben gezegd. mijn vader. mijn. ik.

Het oneindige universum werd steeds groter en nu werd ze geconfronteerd met een heel nieuwe mogelijkheid, geopenbaard in die veelzeggende woorden over Steven Aimes. Er was geen ruimtevaartuig in de vijver. Er had zich geen tienduizend jaar, tien jaar of tien dagen lang een buitenaards wezen op de boerderij verborgen gehouden. De Vriend en De Vijand waren werkelijkheid; ze vormden elk een derde en niet de helft van dezelfde persoonlijkheid, een drie-eenheid, een eenheid met geweldige en schitterende en doodsangst aanjagende vermogens, een eenheid die iets goddelijks had, maar tegelijkertijd ook even menselijk was als Holly. Jim Ironheart. Die op tienjarige leeftijd door een tragedie helemaal van slag was geraakt. Die zichzelf met veel pijn en moeite weer heel had gemaakt met behulp van een ingewikkelde fantasie over goden die door het heelal reisden. Die even krankzinnig en gevaarlijk was als hij gezond van geest en liefhebbend was.

Ze begreep niet waar hij de vermogens vandaan had gehaald die hij duidelijk had, of waarom hij zich er totaal niet van bewust was dat die kracht eerder uit hemzelf voortkwam dan dat die hem werd doorgegeven door een verbeelde buitenaardse présence. Het besef dat hij alles was, dat het einde en het begin van dit mysterie alleen in hem te vinden waren en niet op de bodem van de vijver, riep meer vragen op dan erdoor werden beantwoord. Ze begreep niet hoe zoiets waar kon zijn, maar ze wist dat ze nu eindelijk de waarheid kende. Later, als ze dit overleefde, zou ze misschien de tijd hebben om tot een beter begrip te komen.

Tik-tik-tak, tik-tik-tak.

Dichterbij, maar niet dichtbij.

Holly hield haar adem in, wachtend tot het geluid luider zou worden.

Tik-tik-tak, tik-tik-tak.

In zijn slaap ging Jim verliggen. Hij snurkte zacht en smakte met zijn lippen, net zoals iemand die normaal droomt.

Maar hij was drie persoonlijkheden in een en minstens twee ervan beschikten over een ongelooflijke kracht en minstens een ervan was dodelijk. En het kwam dichterbij.

Tik-tik-tak.

Holly drukte zich nog dichter tegen het kalksteen aan. Haar hart sloeg zo hard dat het haar keel half dichtgetimmerd leek te hebben; het slikken kostte haar moeite.

De drievoudige hartslag vervaagde.

Stilte.

Ze liep langs de ronde muur. Kleine stapjes. Naar opzij. Naar de houten deur met ijzerbeslag. Ze boog zich net ver genoeg voorover om haar handtas bij de riem te kunnen pakken.

Hoe dichter ze bij de trap in de buurt kwam, hoe zekerder ze leek te weten dat de deur dicht zou slaan voordat ze die had bereikt, waarna Jim wakker zou worden en haar zou aankijken. Zijn blauwe ogen zouden niet mooi zijn, maar koud, zoals ze die tweemaal had gezien, vol woede, koud.

Achteruit liep ze de deur door, de eerste traptrede op, zonder haar blik van Jim af te wenden. Maar als ze probeerde achteruit de trap af te lopen, zou ze zeker vallen, een arm of een been breken.

Dus draaide ze zich om en liep zo snel ze durfde de trap af, zo geruisloos mogelijk.

Hoewel de ramen door het fluweelgrijze ochtendlicht duidelijk te zien waren, was het in de benedenkamer verraderlijk donker. Ze had geen zaklantaarn bij zich. Ze kon zich niet herinneren of er rommel langs de muren stond, die lawaai zou kunnen maken als ze ertegen opbotste. Langzaam liep ze langs de gebogen muur, met haar rug ernaartoe, weer zijwaarts. Rechts van haar was ergens de voorkamer. Toen ze naar links keek, kon ze de voet van de trap die ze net was afgelopen, al nauwelijks meer zien.

Met haar rechterhand streek ze langs de muur voor haar, tot ze de doorgang naar de voorkamer had bereikt. Die liep ze in. Hoewel hij de vorige avond pikdonker was geweest, was hij nu lichter, omdat de buitendeur openstond.

Het was een bewolkte ochtend. Aangenaam koel voor augustus. Het water in de vijver was strak en grijs.

Insecten zorgden voor een vaag, bijna onhoorbaar gezoem, als de vage statische geluiden op een radio waarvan de volumeknop vrijwel op de laagste stand staat.

Ze liep snel naar de Ford en opende zacht het portier.

Ze raakte weer in paniek zodra ze aan de sleutels dacht. Toen voelde ze die in de zak van haar spijkerbroek, waar ze ze de vorige avond had opgeborgen nadat ze het toilet in de boerderij had gebruikt. Een sleutel van de boerderij, een sleutel van het huis in Laguna Niguel, twee sleutels van de auto, alles aan een koperen kettinkje.

Ze smeet haar handtas en het schrijfblok op de achterbank en ging achter het stuur zitten. Het portier deed ze niet dicht, omdat ze bang was dat hij daar wakker van zou worden. Ze was nog niet in veiligheid. Hij zou de windmolen uit kunnen komen rennen, beheerst door De Vijand, over het grindpad kunnen racen en haar de auto uit kunnen sleuren.

Haar handen trilden toen ze rommelde met de sleutels. Het kostte haar moeite de juiste sleutel in het contact te steken. Maar het lukte haar. Snel draaide ze het contactsleuteltje om en drukte het gaspedaal in. Ze snikte bijna van opluchting toen de motor meteen aansloeg.

Ze trok het portier dicht, zette de Ford in zijn achteruit en reed over het pad rond de vijver. Het grind spatte tegen de auto op. Toen ze de weg tussen de schuur en het woonhuis had bereikt, waar ze kon keren om de rest van de oprijlaan in zijn vooruit af te rijden, trapte ze opeens op de rem. Ze staarde naar de windmolen, aan de andere kant van het water.

Ze kon nergens heen. Hij zou haar vinden, waar ze ook naartoe ging. Hij kon in de toekomst kijken, in elk geval tot op zekere hoogte, en wellicht even gedetailleerd als De Vriend had beweerd dat te kunnen. Hij kon een muur veranderen in een monsterlijk, levend organisme, hij kon kalksteen veranderen in een doorschijnende substantie, gevuld met golvend licht, hij kon haar laten dromen over een afschuwelijk gevormd beest, dat zelfs in de deuropening van haar motel had gestaan. Hij zou haar kunnen opsporen, haar kunnen vinden, haar in de val kunnen laten lopen. Hij had haar zijn krankzinnige fantasiewereld ingetrokken en zou naar alle waarschijnlijkheid willen dat ze haar rol daarin bleef spelen. De Vriend in Jim – en Jim zelf – zouden haar misschien loslaten. Maar de derde persoonlijkheid – het moordlustige deel van hem, De Vijand – zou haar bloed willen zien. Misschien zou ze geluk hebben en misschien zouden de twee goedwillende delen van hem het derde verhinderen de overhand te krijgen en achter haar aan te gaan. Maar dat betwijfelde ze. Bovendien kon ze niet de rest van haar leven blijven wachten tot een muur zich onverwacht uitstulpte, een mond vormde en haar hand afbeet.

En er was nog een ander probleem.

Ze kon hem niet in de steek laten. Hij had haar nodig.

Deel drie

DE VIJAND

Vanaf mijn jeugd
Ben ik niet zo geweest
Als anderen waren …
Heb ik niet gezien
Zoals anderen zagen.
alone, Edgar Allan Poe

Trillingen in een draad.
IJskristallen
in een kloppend hart.
Koud vuur.

Een frigide geest:
bevroren staal,
donkere woede, morbiditeit.
Koud vuur.

Verdediging tegen
een wreed leven
dood en vechten:
Koud vuur.

The book of counted sorrows

DE REST VAN 29 AUGUSTUS

1

Holly zat in de Ford naar de oude windmolen te staren, bang en tegelijkertijd dol verheugd. Die grote vreugde verbaasde haar. Misschien voelde ze zich zo goed omdat ze voor het eerst van haar leven iets had gevonden waaraan ze bereid was zich te wijden. Volledig. Niet iets waar ze mee wilde doorgaan tot het haar weer begon te vervelen. Ze was bereid hier haar leven voor op het spel te zetten, voor Jim en voor wie hij zou kunnen worden wanneer hij was genezen, voor wat ze samen zouden kunnen worden. Zelfs wanneer hij tegen haar had gezegd dat ze weg kon gaan, en zelfs wanneer ze had geweten dat hij dat oprecht meende, zou ze hem niet in de steek hebben gelaten. Hij kon haar redden en zij hem.

De molen stak als een wachtpost tegen de asgrauwe lucht af. Jim was niet in de deuropening verschenen. Misschien was hij nog niet wakker geworden.

Binnen dit mysterie waren nog altijd veel andere mysteries, maar nu was zoveel pijnlijk duidelijk. Soms lukte het hem niet mensenlevens te redden, zoals dat van de vader van Susie Jawolski, omdat hij niet echt bezig was namens een onfeilbare god of een alwetend buitenaards wezen; hij reageerde conform zijn eigen fenomenale, maar niet perfecte visioenen; hij was een mens, een bijzonder mens, maar gewoon een mens, en zelfs de allerbeste mensen hadden hun grenzen. Hij had duidelijk het gevoel dat hij op de een of andere manier tegenover zijn ouders had gefaald. Hun dood drukte zwaar op zijn geweten en hij was aan het proberen daar wat aan te doen door anderen te redden. Omdat hij op mijn vader lijkt, die ik niet heb gered.

Het was nu ook duidelijk waarom De Vijand alleen kon doordringen wanneer Jim sliep. Hij was doodsbang van dat duistere aspect van hemzelf, de belichaming van zijn woede, en die onderdrukte hij met al zijn kracht wanneer hij wakker was. In zijn huis in Laguna was De Vijand de slaapkamer ingekomen toen Jim sliep en hij was nog enige tijd aanwezig gebleven toen Jim wakker was, maar toen hij door het plafond van de badkamer was gekomen, was hij opgelost, als de nog vaag resterende droom die hij was. Dromen zijn deuren, had De Vriend gewaarschuwd, en dat was een waarschuwing van Jim zelf geweest. Dromen waren inderdaad deuren, maar niet voor boosaardige, vreemde monsters die je geest in bezit namen; dromen waren deuren naar je onderbewuste en wat eruit kwam, was maar al te menselijk.

Ze kende nu ook andere stukjes van de legpuzzel, maar ze wist alleen nog niet hoe ze die in elkaar moest passen.

Holly was boos op zichzelf omdat ze die maandag niet de juiste vragen had gesteld, toen Jim eindelijk de deur van zijn patio open had gemaakt en haar in zijn leven had gelaten. Hij had volgehouden dat hij alleen een instrument was, dat hij geen eigen vermogens had. Dat had ze te snel aanvaard. Ze had dieper moeten graven, lastiger vragen moeten stellen. Ze was als interviewster even amateuristisch te werk gegaan als Jim toen De Vriend voor het eerst aan hen verscheen.

Zij had zelf soortgelijke redenen waarom ze hem die maandagavond het vuur niet zo na aan de schenen had gelegd als had gemoeten. Hij was voor haar een droom die ze nodig had om in leven te blijven. Hij was in haar leven gekomen als een heroïsche figuur in een droom. Hij had Billy Jenkins met een droomachtige gratie en zwier gered. Tot ze hem had gezien, had ze niet beseft hoezeer ze iemand als hij nodig had. In plaats van indringende vragen te stellen, zoals een goede journalist dat zou hebben gedaan, had ze hem laten zijn wat hij wilde voorwenden te zijn, omdat ze hem niet graag wilde verliezen.

Ze had zich geërgerd aan zijn bereidheid alles wat De Vriend zei, direct te aanvaarden. Nu begreep ze dat hij De Vriend om dezelfde redenen had geschapen als andere mensen die aan een meervoudigepersoonlijkheidsstoornis leden, versplinterde persoonlijkheden schiepen: om zich te kunnen redden in een wereld die hen in verwarring bracht en angstig maakte. Op tienjarige leeftijd was hij alleen en bang geweest en had zijn toevlucht gezocht tot een fantasiewereld. Hij had De Vriend geschapen, een magisch wezen, als een bron van troost en hoop. Toen Holly er bij De Vriend op had aangedrongen met een logische verklaring voor zijn bestaan te komen, had Jim zich daartegen verzet, omdat haar indringende vragen een bedreiging vormden voor een fantasie die hij wanhopig hard nodig had om in leven te kunnen blijven.

Nu was het achterhalen van de volledige waarheid hun enige hoop. Hij kon niet genezen tot ze begrepen waarom deze bizarre fantasie van hem was ontstaan en hoe hij in godsnaam de bovenmenselijke vermogens had ontwikkeld die die fantasie in stand konden houden.

Ze zat met haar handen op het stuur, bereid om tot handelen over te gaan, maar zonder er een idee van te hebben wat ze moest doen. Er leek niemand te zijn tot wie ze zich om hulp kon wenden. Ze had antwoorden nodig die alleen in het verleden of in Jims onderbewuste te vinden waren, twee terreinen die op dit moment even ontoegankelijk waren.

Toen besefte ze opeens dat Jim haar al een set sleutels had gegeven om de resterende mysteries te ontsluiten. Toen ze New Svenborg hadden bereikt, had hij haar door die stad rondgereden. Op dat moment had ze de indruk gehad dat het een tactiek was geweest om hun aankomst bij de boerderij uit te stellen. Nu besefte ze echter dat hij haar tijdens die rit belangrijke dingen had geopenbaard. Elk nostalgisch plekje was een sleutel naar het verleden en de resterende mysteries. Zodra die laatste waren ontsloten, zou ze in staat zijn hem te helpen.

Hij wilde hulp hebben. Een deel van hem besefte dat hij ziek was, vastzat in een schizofrene fantasie, waaraan hij wilde ontsnappen. Ze kon alleen maar hopen dat hij De Vijand zou onderdrukken tot ze de tijd hadden gehad om te weten te komen wat ze weten moesten. Dat meest duistere deel van zijn geest wilde niet dat zij zou slagen; succes zou de dood van De Vijand betekenen en om zichzelf te redden zou hij haar doden wanneer hij daar de kans voor kreeg.

Als zij en Jim samen een leven wilden hebben, of ieder afzonderlijk verder wilden leven, lag hun toekomst in het verleden, en het verleden lag in New Svenborg.

Ze draaide het stuur hard naar rechts, wilde de oprijlaan afrijden naar de landweg en trapte toen weer op de rem. Nogmaals keek ze naar de windmolen.

Jim moest bij zijn eigen genezingsproces betrokken zijn. Zij kon niet de waarheid achterhalen en hem er dan toe dwingen die te geloven. Hij moest die zelf onder ogen zien.

Ze hield van hem.

Ze was bang van hem.

Aan die liefde kon ze niets doen; die was nu een deel van haarzelf, als bloed, botten of spieren. Maar je kon bijna alle angsten overwinnen door de oorzaak ervan onder ogen te zien.

Ze verbaasde zich over haar eigen moed en reed over het grindpad terug naar de windmolen. Ze toeterde drie keer, en nog eens drie keer, wachtte een paar seconden, toeterde nogmaals en nogmaals. Jim verscheen in de deuropening. Hij kwam het grijze ochtendlicht in en keek met samengeknepen ogen haar kant op.

Holly maakte het portier open en stapte uit de auto. ‘Ben je wakker?’

‘Lijk ik te slaapwandelen?’ vroeg hij en liep naar haar toe. ‘Wat is er aan de hand?’

‘Ik wil er verdomd zeker van kunnen zijn dat je helemaal wakker bent.’

Hij bleef een eindje van haar vandaan staan. ‘Waarom doe je de motorkap niet open? Dan zal ik mijn hoofd eronder steken en kun je twee minuten achter elkaar toeteren, zodat je er echt zeker van kunt zijn. Holly, wat is er aan de hand?’

‘We moeten praten. Stap in.’

Met een frons op zijn voorhoofd ging hij naast haar zitten en zei: ‘Dit zal geen aangenaam gesprekje worden, hè?’

‘Nee, niet direct.’

De wieken van de molen begonnen langzaam te draaien, met veel gekletter en gekraak, waardoor splinters verrot hout in het rond vlogen.

‘Hou daarmee op,’ zei ze tegen Jim, bang dat het draaien van de wieken op de naderende komst van De Vijand wees. ‘Ik weet dat je niet wilt horen wat ik je te zeggen heb, maar probeer me niet af te leiden of me tegen te houden.’

Hij reageerde niet. Gefascineerd staarde hij naar de molen, alsof hij haar niet had gehoord.

De wieken gingen sneller draaien.

‘Jim, verdomme!’

Nu keek hij haar aan, echt verbaasd over de woede die door haar angst heen klonk. ‘Wat zeg je?’

Rond en rond, rond-rond-rond, rondrondrond. Het leek wel een reuzenrad op een kermis voor verdoemden.

‘Verdomme!’ zei ze en haar angst nam met de snelheid van de wieken toe. Ze zette de auto in zijn achteruit, keek over haar schouder en reed met hoge snelheid langs de vijver.

‘Waar gaan we naartoe?’ vroeg hij.

‘Niet ver weg.’

Omdat de windmolen de kern van Jims waandenkbeelden was, meende Holly dat hij die beter niet kon zien wanneer ze praatten. Ze reed de oprijlaan af en zette de auto toen neer, met zijn neus richting landweg.

Ze draaide haar raampje open en hij volgde haar voorbeeld. Toen zette ze de motor af en draaide zich naar hem toe. Ondanks alles wat ze nu over hem wist – of vermoedde – wilde ze zijn gezicht aanraken, zijn haar gladstrijken, hem in haar armen nemen. Hij riep bij haar een moederinstinct op, waarvan ze het bestaan niet eens wist, net zoals hij bij haar erotische reacties en een hartstocht opriep die ze nog nooit eerder had ervaren.

Ja, en hij roept bij jou kennelijk ook zelfmoordneigingen op, dacht ze. Jezus, Thorne, die vent heeft vrijwel letterlijk tegen je gezegd dat hij je zal vermoorden.

Maar hij had ook gezegd dat hij van haar hield.

Waarom was niets makkelijk?

‘Jim, voordat ik begin, wil ik dat je weet dat ik van je houd,’ begon ze. Dat was de stomste opmerking ter wereld. Het klonk zo onoprecht. Woorden konden het werkelijke gevoel niet beschrijven, deels omdat dat dieper was dan ze ooit voor mogelijk had gehouden en deels omdat het gevoel was vermengd met andere gevoelens, zoals angstige bezorgdheid en hoop. ‘Ik houd echt van je,’ zei ze toch nogmaals.

Hij pakte haar hand en glimlachte haar met duidelijk genoegen toe. ‘Holly, je bent geweldig.’

Dat was iets anders dan ik-houd-ook-van-jou-Holly, maar dat was niet erg. Ze hechtte weinig geloof aan verwachtingen zoals die in romantische boekjes werden beschreven. Houden van Jim Ironheart was net zoiets als tegelijkertijd houden van de gekwelde Max de Winter uit Rebecca, Superman en Jack Nicholson in alle rollen die hij ooit had gespeeld. Makkelijk was het niet, maar saai al evenmin.

‘Toen ik gisterochtend de motelrekening betaalde en jij vanuit de auto naar mij zat te kijken, besefte ik dat je niet had gezegd dat je van me hield. Ik ging samen met jou weg, legde mezelf in jouw handen, maar jij had die woorden niet uitgesproken. Toen besefte ik dat ik dat evenmin had gedaan. Ik hield me ook in, om mezelf te beschermen. Nu doe ik dat niet meer. Ik ga het slappe koord op, zonder een vangnet onder me, voornamelijk omdat je gisteravond tegen me hebt gezegd dat je van me houdt. Dus hoop ik dat je dat echt meende.’

Hij keek verbaasd en vragend.

‘Ik weet dat je je niet herinnert dat je dat hebt gezegd,’ ging ze verder, ‘maar dat heb je wel gedaan. Je hebt daar duidelijk problemen mee. Misschien komt het omdat je je ouders hebt verloren toen je nog zo jong was. Je bent bang je te sterk aan iemand te hechten, omdat je zo’n persoon ook zou kunnen verliezen. Analyse van de koude grond. Holly Freud. In elk geval heb je tegen me gezegd dat je van me houdt en ik zal dat zo meteen bewijzen, maar voordat ik verderga, wil ik dat je weet dat ik me nooit heb kunnen voorstellen dat ik zoveel voor iemand zou voelen als ik voor jou voel. Dus wanneer wat ik je de komende minuten ga zeggen moeilijk te verwerken is, moet je weten dat die woorden voortkomen uit liefde voor jou en niets anders.’

Hij staarde haar aan. ‘Oké. Maar Holly, dit …’

‘Straks ben jij aan de beurt.’ Ze boog zich naar hem toe, kuste hem en ging toen weer rechtop zitten. ‘Nu moet je luisteren.’

Ze zette haar hele theorie uiteen, vertelde hem waarom ze toen hij sliep de molen uit geslopen was en waarom ze was teruggekeerd. Hij luisterde met groeiend ongeloof en ze maakte herhaalde malen een eind aan opkomende protesten door in zijn hand te knijpen, een hand tegen zijn mond te drukken of hem snel een kusje te geven. Het schrijfblok met de antwoorden, dat ze van de achterbank pakte, deed hem stomverbaasd staan en maakte zijn protesten minder hevig. Omdat hij op mijn vader lijkt, die ik niet heb gered. Zijn handen trilden toen hij naar die ongelooflijke regel staarde. Hij bekeek de andere verbazingwekkende boodschappen, bladzijde na bladzijde herhaald. Hij houdt van je Holly/Hij zal je doden Holly. Zijn handen begonnen nog heviger te trillen.

‘Ik zou je nooit kwaad kunnen doen,’ zei hij met bevende stem. ‘Nooit.’

‘Ik weet dat je dat nooit zou willen.’

Dr. Jekyll had nimmer de moordzuchtige Mr. Hyde willen zijn.

‘Maar jij denkt dat ik die boodschap heb doorgegeven en niet De Vriend.’

‘Ik weet dat jij het hebt gedaan, Jim. Het klopt.’

‘Maar als De Vriend die boodschap heeft doorgegeven en ik De Vriend ben, hij een onderdeel van me is, dan geloof je ook echt dat ik van je houd?’

‘Ja,’ zei ze zacht.

Hij keek haar aan. ‘Als je gelooft dat ik van je houd, waarom geloof je dan niet dat ik je zal doden?’

‘Dat is het probleem. Ik geloof dat een klein, duister deel van jou me wel degelijk wil doden.’

Hij schrok alsof ze hem had geslagen.

‘De Vijand wil me dood hebben,’ zei ze. ‘Hij wil me heel erg graag dood hebben, omdat ik je heb gedwongen hetgeen achter de recente gebeurtenissen schuilt, onder ogen te zien, omdat ik je hierheen heb gesleept en je heb gedwongen een confrontatie aan te gaan met de bron van je fantasie.’

Hij wilde ontkennend zijn hoofd schudden.

Maar ze sprak verder. ‘In feite wilde je ook dat ik dat zou doen, daarom heb je me in eerste instantie naar je toegetrokken.’

‘Nee, dat is niet waar.’

‘Dat is wel waar.’ Het was heel erg gevaarlijk hem te dwingen alles echt onder ogen te zien. Maar het was haar enige hoop om hem te redden. ‘Jim, als je kunt begrijpen wat er is gebeurd en het bestaan van de twee andere persoonlijkheden kunt accepteren, of op zijn minst de mogelijkheid van hun bestaan, zal dat misschien het begin van het einde van De Vriend en De Vijand betekenen.’

Hij schudde nog steeds zijn hoofd en zei: ‘De Vijand zal niet vredig weggaan.’ Meteen knipperde hij verbaasd met zijn ogen over de woorden die over zijn lippen waren gekomen.

‘Verdomme,’ zei Holly. Er ging een trilling door haar heen omdat hij net haar hele theorie had bevestigd, of hij dat nu wilde toegeven of niet, maar ook omdat die zes woorden het bewijs waren dat hij weg wilde uit de Byzantijnse fantasiewereld waartoe hij zijn toevlucht had genomen.

Hij was even bleek als een man die net te horen heeft gekregen dat hij kanker heeft. Hij hád ook een kwaadaardig gezwel, maar dat was eerder mentaal dan fysiek.

Door de openstaande portierraampjes kwam een briesje naar binnen en dat leek Holly nieuwe hoop te geven.

Maar dat gevoel was maar van korte duur, omdat er opeens nieuwe woorden verschenen op het schrijfblok dat Jim nog altijd vasthield. Jij gaat dood.

‘Dat heb ik niet geschreven,’ zei hij gemeend, ondanks de subtiele manier waarop hij daarnet alles had toegegeven. ‘Holly, dit kan ik niet hebben geschreven.’

Ik kom eraan. Jij gaat dood.

Holly had het gevoel dat de wereld een spookhuis was geworden op een kermis, vol geesten. Elk moment zou er vanuit de schaduwen iets op haar af kunnen springen – of vanuit het klaarlichte daglicht. Holly trok Jim het schrijfblok uit handen en smeet het de auto uit. ‘Die onzin zal ik niet lezen. Jim, luister naar me. Als ik gelijk heb, is De Vijand de belichaming van jouw woede over de dood van je ouders. Toen je tien jaar was, was je woede zo groot dat je er doodsbang van werd en hem buiten jezelf hebt geplaatst, in een andere identiteit. Maar jij bent een uniek slachtoffer van een meervoudigepersoonlijkheidsstoornis, omdat jouw vermogens je in staat stellen fysieke vormen te geven aan je andere identiteiten.’

Hoewel hij een beetje bereid was dat te accepteren, deed hij nog steeds zijn uiterste best de waarheid te ontkennen. ‘Waar hebben we het over? Zeggen we dat ik krankzinnig ben, een soort in maatschappelijk oogpunt functionerende idioot?’

‘Niet krankzinnig,’ zei ze snel. ‘Laten we zeggen gestoord, getroebleerd. Je zit opgesloten in een psychische kist die je zelf hebt gebouwd en je wilt eruit, maar je kunt de sleutel niet vinden.’

Hij schudde zijn hoofd. Bij zijn haargrens parelden zweetdruppeltjes en hij was nog bleker geworden. ‘Nee, zo wordt het te fraai verwoord. Als wat jij denkt waar is, Holly, ben ik ver heen en zou ik in een gecapitonneerde kamer opgesloten moeten zitten en vol met thorazine moeten worden gepompt.’

Ze nam zijn beide handen opnieuw heel stevig in de hare. ‘Nee. Hou daarmee op. Je kunt een uitweg vinden, daar ben ik zeker van. Je kunt jezelf genezen.’

‘Hoe kun jij dat nu weten? Jezus, Holly, ik …’

‘Omdat je geen gewone, maar een bijzondere man bent,’ zei ze scherp. ‘Je hebt dat vermogen, die ongelooflijke kracht in je, en je zou er als je dat wenst zoveel goeds mee kunnen doen. Dat vermogen is iets dat andere mensen niet hebben en het kan genezend werken. Begrijp je het dan niet? Als jij ervoor kunt zorgen dat klokken gaan klingelen en buitenaardse hartslagen hoorbaar zijn en stemmen uit het niets te voorschijn komen, als je muren van vlees en bloed kunt maken, beelden in mijn droom kunt projecteren, in de toekomst kunt kijken om levens te redden, kun je jezelf ook genezen.’

Op zijn gezicht was duidelijk ongeloof te lezen. ‘Hoe zou een mens, wie dan ook, het vermogen kunnen hebben waar jij over spreekt?’

‘Dat weet ik niet, maar je hebt het wel.’

‘Het moet van een hoger wezen komen. Ik ben verdomme Superman niet.’

Holly sloeg met een vuist op de claxon en zei: ‘Je bent telepathisch, telekinetisch, tele-verdomme-alles. Oké, je kunt niet vliegen, dus heb je geen röntgenogen, je kunt staal niet met je blote handen buigen en je kunt niet sneller rennen dan een kogel door de lucht schiet. Maar je benadert Superman wel zo dicht als een mens dat ooit zal kunnen. In sommige opzichten versla je hem zelfs, omdat jij in de toekomst kunt kijken. Misschien zie je er slechts delen van, maar je kunt in de toekomst kijken.’

Hij schrok van haar overtuiging. ‘Waar heb ik al die magie dan vandaan gehaald?’

‘Dat weet ik niet.’

‘Daarmee valt je theorie in duigen.’

‘Hij valt niet in duigen omdat ik het niet weet,’ zei ze gefrustreerd. ‘Geel houdt niet op geel te zijn omdat ik niet weet waarom ogen verschillende kleuren zien. Jij hebt het vermogen en je bent het vermogen. Er komt geen God of een buitenaards wezen uit de vijver aan te pas.’

Hij trok zijn handen uit de hare en keek naar de landweg en de droge velden daarachter. Hij leek bang te zijn het immense vermogen dat hij had onder ogen te zien. Misschien omdat het verantwoordelijkheden met zich meebracht waarvan hij niet zeker wist of hij die op zich kon nemen.

Ze voelde dat hij zich ook schaamde voor het mogelijke gestoord-zijn. Hij leek haar niet langer te kunnen aankijken. Hij was zo stoïcijns, zo sterk, zo trots op zijn kracht dat hij de gesuggereerde zwakheid in hemzelf niet kon aanvaarden. Hij had een leven opgebouwd dat veel waarde hechtte aan zelfbeheersing en het vermogen alles zelfstandig te doen, dat van zelfopgelegde eenzaamheid een deugd had gemaakt, als een monnik die niemand anders nodig heeft dan zichzelf en God. Nu zei ze hem dat zijn beslissing om een man van ijzer te worden, en een Einzelgänger, geen weloverwogen keuze was geweest, maar een wanhopige poging om de emotionele chaos te verwerken die had gedreigd hem te vernietigen en dat zijn behoefte zelf dingen ter hand te nemen, hem over de grens van rationeel gedrag heen had getrokken.

Ze dacht aan de woorden op het schrijfblok: ik kom eraan, jij gaat dood.

Ze startte de motor.

‘Waar gaan we heen?’ vroeg hij.

Terwijl ze de auto in zijn eerste versnelling zette, de landweg opdraaide, rechtsaf, richting New Svenborg, gaf ze hem geen antwoord. ‘Had je als jongen al iets bijzonders?’ vroeg ze in plaats daarvan.

‘Nee,’ zei hij iets te snel, iets te scherp.

‘Heb je nooit een aanwijzing gehad dat je over bijzondere vermogens beschikte of …’

‘Nee, verdomme, niets van dat alles.’

Jims plotselinge zenuwachtigheid, verraden door rusteloze bewegingen en trillende handen, overtuigde Holly ervan dat ze raak had geschoten. Hij had als kind iets bijzonders gehad. Nu ze hem daaraan had herinnerd, zag hij daar het zaad in van de krachten die in zijn binnenste waren gegroeid. Maar hij wilde die niet onder ogen zien. Ontkenning was voor hem een schild.

‘Wat heb je je net herinnerd?’

‘Niets.’

‘Kom nu, Jim.’

‘Echt niets.’

Ze wist niet of ze er verstandig aan deed er verder op door te gaan, dus kon ze alleen zeggen: ‘Het is waar. Jij hebt die speciale vermogens. Geen buitenaardse wezens, maar jij.’

Hij werd onzekerder door wat hij zich net had herinnerd, dat hij niet bereid was met haar te delen. ‘Ik weet het niet.’

‘Het is waar.’

‘Misschien.’

‘Het is waar. Kun je je nog herinneren dat De Vriend ons gisteravond heeft verteld dat hij naar de maatstaven van zijn soort gemeten een kind was? Dat komt omdat hij ook een kind is, een eeuwig kind, voor altijd eenzelfde leeftijd behoudend die jij hem hebt gegeven: tien jaar. Dat verklaart het kinderlijke gedrag, de behoefte om op te scheppen, de neiging tot mokken. De Vriend gedroeg zich niet als een tienduizend jaar oud buitenaards kind, maar als een tien jaar oud menselijk wezen.’

Hij deed zijn ogen dicht en leunde achterover, alsof het denken over wat ze hem vertelde, uitputtend was. Maar innerlijk bleef hij tot het uiterste gespannen, wat duidelijk te zien was aan zijn tot vuisten gebalde handen die hij in zijn schoot hield.

‘Holly, waar gaan we heen?’

‘Een eindje rijden.’ Terwijl ze langs de gulden velden en heuvels reden, bleef ze voorzichtig in de aanval gaan. ‘Daarom is de manifestatie van De Vijand net een combinatie van elke monsterfilm die een tienjarig jochie ooit angst heeft aangejaagd. Het ding waarvan ik in mijn motelkamer een glimp heb opgevangen, was geen écht wezen. Dat zie ik nu in. Het had geen zinnige, biologische structuur, het was niet eens buitenaards. Het was zoals een tienjarig jochie zich een griezelig spook voorstelt.’

Hij reageerde niet.

Ze keek even zijn kant op. ‘Jim?’

Zijn ogen waren nog steeds dicht.

Haar hart begon te hameren. ‘Jim!’

Toen hij de schrik in haar stem hoorde, ging hij meer rechtop zitten en deed zijn ogen open. ‘Wat is er?’

‘Doe in godsnaam je ogen niet zo lang dicht. Je had in slaap kunnen vallen en dan zou ik dat pas hebben beseft …’

‘Denk je dat ik nu kan slapen?’

‘Ik weet het niet, maar ik wil dat risico niet nemen. Houd je ogen open. Oké? Het is duidelijk dat je De Vijand onderdrukt wanneer je wakker bent en die alleen helemaal kan doorkomen wanneer je slaapt.’

In het glas van de voorruit verschenen woorden van links naar rechts, in letters van tweeënhalve centimeter hoog. dood dood dood dood dood dood.

Ze was bang, maar niet bereid daar iets van te laten merken, en zei: ‘Stik.’ Ze zette de ruitenwissers aan, alsof het dreigement stof was dat kon worden weggeveegd. Maar de woorden bleven zichtbaar en Jim staarde er met duidelijke angst naar.

Toen ze een kleine ranch passeerden, roken ze de geur van vers hooi.

‘Waar gaan we heen?’ vroeg hij nogmaals.

‘Op ontdekkingstocht.’

‘Waarnaar?’

‘Het verleden.’

‘Ik heb dit scenario nog niet geaccepteerd. Dat kan ik niet. Hoe zou ik dat verdomme nu kunnen? En hoe zullen we ooit kunnen bewijzen of het waar is of niet?’

‘We gaan naar de stad,’ zei ze. ‘We gaan die rondrit nog eens maken. Dezelfde als gisteren. Svenborg – stad vol mysterie en romantiek. Wat een nonsens. Maar Svenborg heeft wel iets. Jij wilde me die plekjes laten zien. Je onderbewuste was me aan het vertellen dat antwoorden in Svenborg te vinden zijn. Dus gaan we die samen zoeken.’

Er verschenen nieuwe woorden onder de eerste zes. dood dood dood dood dood dood.

Holly wist dat ze nog maar weinig tijd had. De Vijand wilde doorbreken, wilde haar ingewanden uit haar lichaam trekken, wilde haar armen en benen afhakken, wilde haar achterlaten in een stomende berg van haar eigen darmen voordat ze de kans had gekregen Jim van de juistheid van haar theorie te overtuigen. En hij wilde niet wachten tot Jim sliep. Ze was er niet zeker van dat hij dat duistere aspect van hemzelf kon beheersen als ze hem steeds dichter naar een confrontatie met de waarheid duwde. Het was mogelijk dat hij zichzelf dan niet meer onder controle kon houden en dat zijn goedaardige persoonlijkheden zouden bezwijken onder de opkomende duistere kracht.

‘Holly, als ik die bizarre multipele persoonlijkheid had, zou ik dan niet genezen kunnen zijn zodra je me alles hebt uitgelegd? Zouden de schellen dan niet meteen van mijn ogen vallen?’

‘Nee. Je moet het gelóven voordat je ook maar kunt hopen ermee af te rekenen. Geloven in een abnormale geestesgesteldheid is de eerste stap in de richting van begrip en begrip is slechts een eerste pijnlijke stap naar genezing.’

‘Praat niet tegen me als een psychiater. Dat ben je niet.’

Hij nam zijn toevlucht tot woede, tot die ijskoude blik. Hij probeerde haar te intimideren, zoals hij dat al eerder had geprobeerd toen hij niet had gewild dat ze dichter bij hem in de buurt zou komen. Toen had hij er geen succes mee gehad en nu zou hij er ook geen succes mee hebben. Soms konden mannen er zulke rare denkbeelden op nahouden.

‘Ik heb ooit een psychiater geïnterviewd,’ zei ze.

‘Geweldig. Daardoor ben je zeker een gediplomeerd therapeut geworden?’

‘Misschien wel. Die psychiater was zelf hartstikke krankzinnig, dus wat doet een universitaire graad ertoe?’

Hij zoog de lucht diep in zijn longen en ademde trillend uit. ‘Oké. Stel dat je gelijk hebt en we een onomstotelijk bewijs vinden dat ik inderdaad hartstikke krankzinnig ben …’

‘Je bent niet gek. Je bent …’

‘Ja, ja, dat weet ik. Gestoord, getroebleerd, in een psychische kist opgesloten. Je mag het noemen zoals je wilt. Als we er op de een of andere manier een bewijs van vinden – en ik kan me niet voorstellen hoe – wat zal er dan met mij gebeuren? Misschien ga ik dan wel alleen glimlachen en zeg dat ik alles heb verzonnen, dat ik met een waandenkbeeld heb geleefd, dat het nu veel beter met me gaat en dat we maar eens een hapje moeten gaan eten. Ik denk echter niet dat dat zal gebeuren. Ik denk dat ik dan in een miljoen stukjes uit elkaar zal vallen, met een reusachtige klap.’

‘Ik kan je niet beloven dat de waarheid, als we die vinden, voor jou een soort verlossing zal zijn. Tot dusverre heb je mijns inziens verlossing gevonden in een fantasie en niet in de waarheid. Maar we kunnen zo niet verder gaan, omdat De Vijand een hekel aan me heeft en me vroeg of laat zal doden. Daar heb je me zelf voor gewaarschuwd.’

Hij keek naar de woorden op de voorruit en zei niets. Hij had bijna geen argumenten meer en leek bereid zijn verzet op te geven. De woorden vervaagden snel en verdwenen toen.

Misschien was dat een goed teken, een aanwijzing dat zijn onderbewuste haar theorie aan het verwerken was. Of misschien was De Vijand tot de conclusie gekomen dat ze met dreigementen niet te intimideren was en deed hij zijn uiterste best door te breken en definitief met haar af te rekenen.

‘Wanneer hij me heeft gedood, zul je beseffen dat hij een deel van jou is,’ zei ze. ‘En als je van me houdt, zoals je me dat gisteravond via De Vriend hebt meegedeeld, wat zouden de gevolgen daarvan dan voor jou zijn? Zal dat de Jim van wie ik houd niet verwoesten? Zul je dan niet nog slechts één persoonlijkheid hebben, de duistere? De Vijand? Ik denk dat die kans heel erg groot is. Dus hebben we het hier over mijn overlevingskansen en de jouwe. Als je een toekomst wilt hebben, zullen we dit tot op de bodem moeten uitzoeken.’

‘Misschien kunnen we graven en blijven graven zonder de bodem ooit te bereiken. Wat dan?’

‘Dan graven we nog iets dieper.’

Toen ze de stad inreden, uit het dood-bruine land naar de dichte bebouwing van de nederzetting van pioniers, zei Holly opeens hardop: ‘Robert Vaughn.’

Jim keek verbaasd, niet omdat ze iets mysterieus had gezegd, maar omdat de naam direct betekenis voor hem had.

‘Mijn god, dat was de stem,’ zei hij.

‘De stem van De Vriend,’ zei ze en keek even zijn kant op. ‘Dus jij hebt ook beseft dat die iets bekends had.’

Robert Vaughn, de schitterende acteur, was de held geweest in de televisieserie The Man from U.N.C.L.E. De geoliede, gladde boef uit ontelbare films. Hij had een stem met zo’n rijk timbre dat die even vaderlijk en geruststellend, of dreigend, kon klinken als hij hem maken wilde.

‘Robert Vaughn,’ zei Holly. ‘Maar waarom? Waarom niet Orson Welles of Paul Newman of Sean Connery of Fred Flintstone? Het is zo’n eigenaardige keuze dat hij wel betekenis moet hebben.’

‘Ik weet het niet,’ reageerde Jim nadenkend, maar hij had het verontrustende gevoel dat hij het wel zou moeten weten. De verklaring lag voor hem binnen handbereik.

‘Denk je nog steeds dat het een buitenaards wezen is?’ vroeg Holly. ‘Zou zo’n wezen niet zorgen voor een onopvallende stem? Waarom zou hij een bepaalde acteur imiteren?’

‘Ik heb Robert Vaughn een keer gezien,’ zei Jim, verbaasd door een vage herinnering die bij hem opkwam. ‘Ik bedoel niet op de televisie of in de bioscoop, maar in het echt, van dichtbij. Heel lang geleden.’

‘Waar en wanneer?’

‘Ik kan me … Ik kan het me maar niet herinneren.’

Jim had het gevoel op een smalle richel tussen twee afgronden te staan, beide zijden onveilig. Aan de ene kant was het leven dat hij had geleefd, vol kwellingen en wanhoop die hij had geprobeerd te negeren, maar die hem soms toch hadden overweldigd, zoals die keer toen hij een spirituele reis in de Mojavewoestijn had gemaakt, op zoek naar een uitweg, zelfs wanneer die de dood betekende. Aan de andere kant lag een onzekere toekomst die Holly probeerde af te schilderen, een toekomst die volgens haar nadrukkelijke bewering hoopvol was, maar die in zijn ogen chaotisch en krankzinnig leek. En de smalle richel waarop hij stond, brokkelde met de minuut af.

Hij herinnerde zich een gesprek, toen ze naast elkaar in zijn bed hadden gelegen, twee nachten geleden, voordat ze voor het eerst de liefde met elkaar bedreven. Mensen zijn altijd ingewikkelder dan je denkt, had hij gezegd.

Holly had gevraagd of het een constatering of een waarschuwing was, had gemeend dat hij haar misschien waarschuwde voor het feit dat hij anders was dan hij leek te zijn.

Na een korte stilte had hij die mogelijkheid toegegeven en had zij gezegd dat het haar eigenlijk niets kon schelen.

Nu was hij er zeker van dat hij haar had gewaarschuwd. Een klein stemmetje in zijn binnenste zei hem dat haar analyse klopte, dat de entiteiten in de molen slechts verschillende aspecten van hemzelf waren. Maar als hij het slachtoffer van een meervoudigepersoonlijkheidsstoornis was, geloofde hij niet dat zijn conditie zomaar kon worden beschreven als getroebleerd, zoals zij dat had genoemd. Krankzinnig was in dat geval het enige passende woord. Ze reden Main Street in. De stad zag er merkwaardig donker en dreigend uit, misschien omdat hij de waarheid herbergde die hem zou dwingen van de smalle richel af te stappen en een chaotische wereld te betreden.

Hij herinnerde zich ergens te hebben gelezen dat alleen krankzinnige mensen volkomen zeker wisten dat ze geestelijk volstrekt normaal waren. Hij was nergens volkomen zeker van, maar dat gaf hem geen troost. Hij vermoedde dat krankzinnigheid de essentie van onzekerheid was, een wanhopig maar vruchteloos zoeken naar antwoorden, naar vaste grond onder de voeten. Gezond verstand betekende een plaats boven de kolkende chaos, waar je je veilig kon voelen.

Holly zette de auto neer langs de stoeprand voor Handahl’s winkelcentrum-annex-apotheek. ‘Laten we hier maar beginnen.’

‘Waarom?’

‘Omdat je hier het eerst bent gestopt toen je me de plekjes liet zien die voor jou als kind belangrijk waren geweest.’

Hij stapte uit de Ford, onder een Wilsonmagnolia, een van de magnolia’s die te midden van andere bomen de hoofdstraat omzoomden. Die bomen haalden de scherpe kantjes van de straat af, maar droegen ook bij tot een onnatuurlijk aanzien en het gevoel dat er disharmonie in de stad heerste.

Toen Holly de toegangsdeur van het in Deense stijl opgezette gebouw openduwde, glinsterden de ramen als juwelen en klingelde boven hun hoofd een bel. Samen gingen ze naar binnen.

Jims hart hamerde. Niet omdat de apotheek een plaats leek te zijn waar hem in zijn jeugd iets belangrijks was overkomen, maar omdat hij voelde dat het de eerste steen was van een pad dat naar de waarheid zou leiden.

Het café was links van hen en Jim zag daar een paar mensen zitten ontbijten. Vlak bij de toegangsdeur was de kleine kiosk waar de kranten hoog opgestapeld lagen, voornamelijk het plaatselijke ochtendblad van Santa Barbara; er waren ook tijdschriften en een draairek vol pockets.

‘Vroeger kocht ik hier pockets,’ zei hij. ‘In die tijd was ik dol op boeken. Ik kon er niet genoeg van krijgen.’

De apotheek was iets verderop. Hij leek op een doodgewone, moderne Amerikaanse apotheek, waar ook kosmetische artikelen werden verkocht. De inrichting was echter anders. Houten planken in plaats van metalen rekken; glanzende granieten toonbanken, een aangenaam aroma van Bayberry-kaarsen, goedkoop snoep, sigarentabak en sporen van ethylalcohol, in combinatie met allerlei geneesmiddelen.

Hoewel het nog vroeg was, stond de apotheker zelf in de zaak. Het was Corbett Handahl in hoogsteigen persoon, een zwaargebouwde man met een witte snor en wit haar, die een pasgestreken blauw overhemd onder zijn gesteven witte laboratoriumjas droeg. Hij keek op en zei: ‘Jim Ironheart, mijn hemel! Hoe lang is dat niet geleden? Minstens drie, vier jaar?’

Ze gaven elkaar een hand.

‘Vier jaar en vier maanden,’ zei Jim en had er bijna sinds de dood van mijn grootvader aan toegevoegd, maar hij hield zich in, zonder precies te weten waarom.

Corbett veegde de afhaalbalie van het apotheekgedeelte schoon. Hij glimlachte Holly toe. ‘Ik heb er geen idee van wie jij bent, maar ik ben je eeuwig dankbaar omdat je op deze grijze ochtend schoonheid hebt gebracht.’

Corbett was een perfecte apotheker-van-een-kleine-stad. Joviaal genoeg om ogenschijnlijk bij de gewone mensen te horen, ondanks het feit dat hij door zijn beroep tot de bovenlaag van de maatschappij behoorde, plaaggeest genoeg om enige lokale bekendheid te genieten, maar met een onmiskenbaar air van competentie en rechtschapenheid dat je het gevoel gaf dat de medicijnen die hij maakte, altijd veilig zouden zijn. Vaak liepen mensen even binnen om hem gedag te zeggen, zonder dat ze iets nodig hadden, en zijn gemeende belangstelling voor anderen kwam zijn zaak beslist ten goede. Hij werkte nu drieëndertig jaar in de apotheek en was er zevenentwintig jaar geleden, na de dood van zijn vader, de eigenaar van geworden.

Handahl was een in geen enkel opzicht bedreigende man, maar toch voelde Jim zich opeens door hem bedreigd. Hij wilde de apotheek uit voordat …

Voordat wat?

Voordat Handahl een verkeerde opmerking maakte, te veel openbaarde.

Maar wat zou hij kunnen openbaren?

‘Ik ben Jims verloofde,’ zei Holly, enigszins tot Jims verbazing.

‘Gefeliciteerd, Jim,’ zei Handahl. ‘Je boft. Jongedame, ik hoop dat je weet dat de familie waaruit hij komt, heel koppig is.’ Hij knipoogde en lachte.

‘Jim laat me de stad en zijn favoriete plekjes zien,’ zei Holly. ‘Ik denk dat je het een soort sentimentele reis zou kunnen noemen.’

Handahl keek Jim met gefronste wenkbrauwen aan. ‘Ik zou nooit hebben gedacht dat jij heimwee zou hebben naar deze stad.’

Jim haalde zijn schouders op. ‘Een mens kan veranderen.’

‘Blij dat te horen.’ Handahl wendde zich weer tot Holly. ‘Kort nadat hij bij zijn grootouders was gaan wonen, begon hij hierheen te komen. Elke dinsdag en vrijdag, wanneer de nieuwe boeken en tijdschriften werden afgeleverd door de distributeur uit Santa Barbara.’ Hij was nu kleine rekken met diverse soorten kauwgum, pepermunt, wegwerpaanstekers en zakkammen aan het rechtzetten. ‘In die tijd las Jim heel veel. Doe je dat nog, Jim?’

‘Ja,’ zei Jim, die zich steeds onrustiger begon te voelen en doodsbang was voor wat Handahl zo meteen kon gaan zeggen.

‘Ik kan me herinneren dat je smaak nogal beperkt was.’ Tegen Holly: ‘Hij gaf al zijn zakgeld uit aan elke sciencefictionpocket of pocket met griezelverhalen die maar binnenkwam. Natuurlijk kon je in die tijd met twee dollar per week als zakgeld een eind komen, want toen kostte een boek ongeveer vijfenveertig tot vijftig dollarcent.’

Claustrofobie leek Jim te bedekken als een zwaar kleed. De apotheek begon angstaanjagend klein te lijken, te vol met koopwaar, en hij wilde weg.

Hij komt, dacht hij opeens geschrokken. Hij komt eraan.

Handahl zei: ‘Misschien heeft hij zijn belangstelling voor eigenaardige fictie wel geërfd van zijn vader en moeder.’

‘Hoezo?’ vroeg Holly met gefronste wenkbrauwen.

‘Ik heb Jamie, de vader van Jim, niet zo goed gekend, maar op de middelbare school zat ik maar één klas lager dan hij. Jim, ik hoop dat je je niet beledigd voelt, maar je vaders belangstelling kon in sommige opzichten beslist exotisch worden genoemd. Hoewel die nu, in deze zo sterk veranderde wereld, misschien niet zo exotisch zou lijken als destijds.’

‘Exotisch?’ vroeg Holly.

Jim keek om zich heen, vroeg zich af waar hij vandaan zou komen, welke ontsnappingsroute zou kunnen worden geblokkeerd en welke wellicht vrij zou blijven. Hij werd heen en weer geslingerd tussen een aarzelend accepteren van Holly’s theorie en een verwerping ervan en op dit moment was hij er zeker van dat ze het mis had. Het was geen kracht die uit zijn binnenste kwam. Het was een geheel afzonderlijk wezen, net als De Vriend. Het was een kwaadaardig buitenaards wezen, net zoals De Vriend goedaardig was, en hij kon overal heen gaan, overal vandaan komen, elk moment. En hij was onderweg. Hij wist dat De Vijand onderweg was en hen allen wilde vermoorden.

‘Toen hij nog een jongen was,’ zei Handahl, ‘kwam Jamie hier vaak – in die tijd was deze zaak nog van mijn vader – en dan kocht hij die tijdschriften met robots, monsters en schaars geklede vrouwen op de omslag. Hij zei vaak dat we op een dag in staat zouden zijn mensen op de maan te zetten en iedereen vond hem daardoor een beetje vreemd, maar achteraf bezien had hij gelijk. Het verbaasde me niet te horen dat hij niet langer als accountant werkzaam was, een vrouw had gevonden die in de showbizz werkte en zijn brood verdiende met een act.’

‘Een act?’ herhaalde Holly en keek even naar Jim. ‘Ik dacht dat je vader accountant was, en je moeder actrice.’

‘Dat waren ze ook, voordat ze met die act begonnen.’

Hij was die act bijna vergeten en dat verbaasde hem. Hoe had hij die kunnen vergeten? Er hingen zoveel foto’s van de tournees aan zijn muren. Hij keek er elke dag naar, maar toch was hij bijna vergeten dat ze waren genomen tijdens reizen tussen optredens door.

De Vijand kwam nu heel snel.

Dichtbij. Hij was heel dichtbij.

Hij wilde Holly waarschuwen. Hij kon niet spreken.

Iets leek zijn tong te hebben gegapt, zijn kaken te hebben vergrendeld.

Hij kwam.

Hij wilde niet dat Jim haar zou waarschuwen. Hij wilde haar onverwacht te grazen nemen.

‘Wat er met hen is gebeurd, was inderdaad een tragedie,’ zei Handahl. ‘Jim, toen jij hier net bij je grootouders was komen wonen, was je zo teruggetrokken dat niemand ook maar twee woorden uit je kon krijgen.’

Holly hield eerder Jim in de gaten dan Handahl. Ze leek aan te voelen dat hij het erg moeilijk had.

‘Het tweede jaar, na de dood van Lena,’ ging Handahl verder, ‘zei Jim vrijwel helemaal niets meer. Het leek wel alsof hij stom was geworden en zijn hele leven lang nooit meer iets zou zeggen. Kun je je dat nog herinneren, Jim?’

Verbaasd draaide Holly zich om naar Jim en zei: ‘Is je grootmoeder al overleden toen je hier net een jaar was? Toen je elf jaar oud was?’

Ik heb tegen haar gezegd dat dat vijf jaar geleden was gebeurd, dacht Jim. Waarom heb ik dat gezegd terwijl ze in werkelijkheid vierentwintig jaar geleden is gestorven?

De Vijand kwam.

Hij voelde het.

Kwam.

De Vijand.

‘Sorry, maar ik heb behoefte aan wat frisse lucht,’ zei hij. Hij liep snel naar buiten en stond naast de auto naar lucht te happen. Hij keek om en zag dat Holly niet achter hem aan was gekomen. Hij zag haar, door de etalageruit heen, verder praten met Handahl.

Hij kwam eraan.

Holly, praat niet met hem, dacht Jim. Luister niet naar hem. Kom naar buiten.

Hij kwam.

Jim leunde tegen de auto en dacht: de enige reden waarom ik bang ben voor Corbett Handahl, is dat hij meer van mijn leven in Svenborg weet dan ik me kan herinneren.

Tik-tik-tak.

Hij was er.

Handahl staarde Jim nieuwsgierig na.

‘Ik denk dat hij nooit heeft verwerkt wat er met zijn ouders is gebeurd … of met Lena,’ zei Holly.

Handahl knikte. ‘Wie zou zoiets afschuwelijks nu ook kunnen verwerken? Hij was zo’n aardige jongen; je hart brak.’ Voordat Holly nog iets meer over Lena kon vragen, vroeg Handahl: ‘Gaan jullie op de boerderij wonen?’

‘Nee, we logeren er alleen een paar dagen.’

‘Ik heb er natuurlijk niets mee te maken, maar het is een schande dat dat land niet wordt bebouwd.’

‘Tja, Jim is zelf natuurlijk geen boer,’ zei ze, ‘en als er dan niemand geïnteresseerd is in het land …’

‘Niemand geïnteresseerd? Nou, jongedame, ze zouden in de rij staan om het te kopen als Jim het op de markt zou brengen.’

Ze keek hem met knipperende ogen aan.

Hij ging verder: ‘Op dat terrein bevindt zich een schitterende artesische put, die altijd water levert. Ik zal je uitleggen hoe zoiets werkt. Als die grote oude vijver helemaal vol water staat, drukt het gewicht van al dat water op de natuurlijke bron, waardoor er minder nieuw water wordt aangevoerd. Maar als je water wegpompt om je gewassen te irrigeren, wordt er meer water aangevoerd. De vijver is bijna altijd helemaal vol, als de toveremmer in dat oude sprookje.’ Hij hield zijn hoofd schuin en keek haar met samengeknepen ogen aan. ‘Heeft Jim je verteld dat hij het niet kon verkopen?’

‘Tja, ik heb aangenomen …’

‘Misschien is die verloofde van je toch wel sentimenteler dan ik dacht. Misschien wil hij de boerderij niet verkopen omdat er te veel herinneringen aan verbonden zijn.’

‘Misschien, maar er zijn kwade en goede herinneringen.’

‘Dat klopt.’

‘Zoals de dood van zijn grootmoeder,’ zei ze en probeerde hem zo voorzichtig terug te brengen op dat gespreksonderwerp. ‘Die was …’

Ze werd onderbroken door een rammelend geluid. Ze draaide zich om en zag flessen shampoo, bussen haarlak, potten vitamines en medicijnen op hun planken trillen.

‘Een aardbeving,’ zei Handahl en keek bezorgd naar het plafond, alsof dat elk moment kon instorten.

Holly wist dat er iets ergers aan de hand moest zijn dan een aardbeving. Ze werd gewaarschuwd dat ze Handahl verder geen vragen moest stellen.

Tik-tik-tak, tik-tik-tak.

Het gezellige wereldje van de apotheek begon uiteen te vallen. De flessen explodeerden op de planken, regelrecht haar kant op. Ze draaide zich snel om en hield haar armen boven haar hoofd. De bussen en potten sloegen tegen haar aan, vlogen langs haar heen en stuitten af op Handahl. De voorraadkast voor sigaren, die achter de toonbank stond, trilde. Instinctief liet Holly zich op de grond vallen. Terwijl ze dat deed, vloog de glazen deur van de kast aan barrels. Glasscherven sneden door de lucht op de plaats waar zij had gestaan. Achter haar viel de zware kassa met een klap van de granieten toonbank af, miste haar net, had haar bijna een gebroken rug bezorgd. Voordat de muren konden gaan barsten, uitstulpen en een buitenaards wezen produceren, was ze bij de deur van de apotheek, vloog langs de kiosk en holde de straat op, Handahl achterlatend te midden van de puinhopen van wat naar zijn idee een aardbeving moest zijn.

Uit het stenen trottoir weerklonk de drievoudige hartslag.

Ze zag Jim tegen de auto geleund staan, hevig trillend en lijkbleek, met de gezichtsuitdrukking van een man die op de rand van een afgrond balanceert en ernaar verlangt daarin te springen. Hij leek op het punt te staan zich over te geven aan de duistere kracht die jarenlang in zijn binnenste aanwezig was geweest en was gevoed, en nu zijn vrijheid opeiste.

Ze trok hem weg van de auto, sloeg haar armen om hem heen, hield hem dicht tegen zich aan, nog dichter, herhaalde telkens zijn naam, verwachtte dat het trottoir de lucht in zou vliegen, verwachtte te worden vastgegrepen door nijptangen, tentakels of koude, vochtige handen met een onmenselijke vorm. Maar de drievoudige hartslag vervaagde. Na een tijdje sloeg Jim zijn armen om haar heen.

De Vijand was weer verdwenen.

Maar het was maar tijdelijk.

Het Memorial Park van Svenborg grensde aan Tivoli Gardens.

De begraafplaats werd van het park gescheiden door een gietijzeren hek met scherpe punten en een mengeling van boomsoorten – voornamelijk witte ceders en Californische peperbomen.

Jim reed langzaam over de verharde weg over de begraafplaats heen. ‘Hier,’ zei hij en bracht de auto tot stilstand.

Toen hij uit de Ford stapte, was het claustrofobische gevoel bijna even sterk als in de apotheek. De donkere lucht, die de kleur van leisteen had, leek steeds verder omlaag te komen naar de grijze, granieten monumenten, terwijl die rechthoeken en vierkanten en torentjes zich naar de lucht leken uit te strekken als de knoken van oude, door de tijd verkleurde beenderen die half in de aarde waren begraven. In dat vage licht zag het gras er grijsgroen uit. Ook de bomen waren grijsgroen en leken dreigend ver voorover te hellen, alsof ze elk moment boven op hem konden vallen.

Hij wees in noordelijke richting. ‘Daar.’

Ze gaf hem een hand. Daar was hij haar dankbaar voor.

Samen liepen ze naar het graf van zijn grootouders. Dat bevond zich op een heuveltje op de verder vlakke begraafplaats. Beide graven werden gemarkeerd door een enkele rechthoekige granieten zuil.

Jims hart klopte snel en het slikken kostte hem moeite.

Haar naam was uitgehakt in de rechterkant van de zuil. Lena Louise Ironheart.

Aarzelend keek hij naar de geboorte- en sterfdatum. Ze was drieënvijftig geweest toen ze overleed. En ze was al vierentwintig jaar dood.

Dit gevoel moest je na een hersenspoeling hebben, wanneer je geheugen anders was gekleurd en onjuiste herinneringen de lege plekken hadden opgevuld. Zijn verleden leek een mistig landschap dat alleen af en toe werd verlicht door het griezelige licht van de maan, wanneer die even achter de wolken vandaan te voorschijn kwam. Opeens kon hij niet door de jaren heen terugkijken met eenzelfde helderheid als een uur eerder en hij kon er niet zeker van zijn dat alles wat hij nog wel zag, de realiteit was. Duidelijke herinneringen zouden bij een directe confrontatie niets anders kunnen blijken te zijn dan een truc van mist en schaduw. Hij was bang en gedesoriënteerd en hield Holly’s hand stevig vast. ‘Waarom heb je hierover gelogen? Waarom heb je tegen mij gezegd dat het vijf jaar geleden was?’ vroeg ze zacht.

‘Ik heb niet gelogen. In elk geval … heb ik niet beseft dat ik loog.’ Hij staarde naar het graniet alsof het glanzende oppervlak een venster naar het verleden was, en deed zijn uiterste best zich dingen te herinneren. ‘Ik kan me herinneren dat ik op een morgen wakker werd en wist dat mijn grootmoeder dood was. Vijf jaar geleden. Ik woonde toen in een appartement in Irvine.’ Hij luisterde naar zijn eigen stem alsof die van iemand anders was en de gekwelde toon ervan bezorgde hem koude rillingen. ‘Ik heb me aangekleed … ben naar het noorden gereden … heb in de stad bloemen gekocht … ben toen hierheen gegaan.’

Toen hij na een tijdje niet verder sprak, zei Holly: ‘Kun je je een begrafenis op die dag herinneren?’

‘Nee.’

‘Andere rouwenden?’

‘Nee.’

‘Andere bloemen op het graf?’

‘Nee. Ik kan me alleen herinneren dat ik met de bloemen die ik voor haar had meegenomen bij het graf knielde … en huilde … Ik heb heel lang gehuild. Ik kon er niet mee ophouden.’

Mensen die onderweg waren naar andere graven hadden eerst meelevend naar hem gekeken, hadden zich vervolgens met hun houding niet goed raad geweten toen ze beseften hoe slecht hij er emotioneel aan toe was en waren zich ten slotte hoogst ongemakkelijk gaan voelen toen ze in hem een verdriet zagen dat zo woest was dat hij er geestelijk door uit zijn evenwicht leek te zijn. Ook nu kon hij zich nog herinneren hoe wild en woest hij die dag was geweest. Hij had nijdig gekeken naar diegenen die hem aanstaarden, had niets anders willen doen dan met zijn handen een kuil in de grond graven en daar in wegzinken, om de aarde als een deken weer over zich heen te trekken en in hetzelfde gat te rusten als zijn grootmoeder. Maar hij kon zich niet herinneren waaróm hij dat gevoel had gehad, of waarom hij dat gevoel nu opnieuw begon te krijgen.

Hij keek nogmaals naar de datum waarop ze was overleden – 25 september – en was nu te bang om te kunnen huilen.

‘Wat is er aan de hand? Vertel het me,’ zei Holly dringend.

‘Toen ben ik hier met die bloemen gekomen, de enige keer dat ik hier ben geweest, de dag die ik me herinner als de dag waarop ze is overleden. De vijfentwintigste september … Maar vijf jaar geleden en geen vierentwintig. Ze was toen al negentien jaar dood, maar toen en nu had en heb ik het idee dat ze toen pas is gestorven.’

Ze zwegen beiden.

Twee grote kraaien vlogen langs de sombere lucht, krijsend, en verdwenen over de boomtoppen.

Uiteindelijk zei Holly: ‘Kan het zijn dat je haar dood hebt ontkend, hebt geweigerd die te accepteren toen het werkelijk was gebeurd, vierentwintig jaar geleden? Misschien kon je het pas negentien jaar later aanvaarden, op de dag dat je met die bloemen hierheen bent gegaan. Daarom is ze in je herinnering pas veel korter dood dan in werkelijkheid. Jij gaat uit van de dag waarop je haar dood eindelijk hebt kunnen accepteren.’

Hij wist meteen dat ze de spijker op de kop had geslagen, maar daardoor voelde hij zich niet beter. ‘Holly, dat duidt er toch op dat ik echt gek ben?’

‘Nee,’ zei ze rustig. ‘Het is iets dat te maken heeft met zelfverdediging, een onderdeel van alle maatregelen die je hebt genomen om veel te vergeten van dat jaar waarin je tien was.’ Ze zweeg, haalde diep adem en zei: ‘Jim, hoe is je grootmoeder gestorven?’

‘Ze …’ Het verbaasde hem dat hij zich de reden van Lena Ironhearts dood niet kon herinneren. Nog een met mist gevuld gat. ‘Ik weet het niet.’

‘Ik denk dat ze in de molen is gestorven.’

Hij keek haar aan, geschrokken, gespannen, hoewel hij niet wist waarom. ‘In de windmolen? Hoe? Wat is er dan gebeurd? Hoe kun jij dat weten?’

‘De droom waarover ik je heb verteld. Het oplopen van de trap, het door het raam naar de vijver beneden kijken, de afspiegeling in het raam van het gezicht van een andere vrouw, het gezicht van je grootmoeder.’

‘Dat was maar een droom.’

Holly schudde haar hoofd. ‘Nee, ik denk dat het een herinnering was, een herinnering van jou die je uit jouw slaap naar de mijne hebt overgebracht.’

Zijn hart klopte onregelmatig door een gevoel van paniek dat hij niet helemaal kon plaatsen. ‘Hoe kan het een herinnering van mij zijn geweest als ik me nu niets kan herinneren?’

‘Je herinnert je het wel.’

Hij fronste zijn wenkbrauwen. ‘Dat is beslist niet zo.’

‘Deze herinnering is opgesloten in je onderbewuste en je hebt er alleen toegang toe wanneer je droomt, maar zij is er wel.’

Als ze hem had verteld dat de hele begraafplaats op een draaimolen stond en dat ze langzaam ronddraaiden onder de grijze lucht, zou hij dat makkelijker hebben aanvaard dan de herinnering die ze probeerde bij hem naar boven te halen. Hij had het gevoel rond te draaien door licht en duisternis, angst en intense woede.

Met veel moeite zei hij: ‘Maar in je droom … was ik in de hoge kamer toen mijn grootmoeder daar arriveerde.’

‘Ja.’

‘En als ze daar is gestorven …’

‘Ben jij daar getuige van geweest.’

Hij schudde heel gedecideerd het hoofd. ‘Nee. Dat zou ik me toch zeker wel herinneren?’

‘Nee. Ik denk dat je daarom negentien jaar nodig hebt gehad om voor jezelf toe te geven dat ze dood was. Ik denk dat je haar hebt zien sterven en dat je dat als zo’n schok hebt ervaren dat je aan langdurig geheugenverlies bent gaan lijden, dat je camoufleerde met fantasieën, steeds meer fantasieën.’

Er kwam een briesje opzetten en iets ritselde rond zijn voeten. Hij was er zeker van dat de benige handen van zijn grootmoeder uit de grond te voorschijn kwamen om hem vast te pakken, maar toen hij omlaag keek, zag hij slechts verdorde bladeren die een ritselend geluid maakten toen ze door de wind werden meegenomen. Elke hartslag was nu als een dreun. Jim wendde zich van het graf af, wilde terug naar de auto.

Holly legde een hand op zijn arm. ‘Wachten.’

Hij trok zich los, duwde haar bijna van zich af. Hij keek haar nijdig aan en zei: ‘Ik wil hier weg.’

Ze liet zich daardoor niet uit het veld slaan, pakte zijn arm en hield hem opnieuw staande. ‘Jim, waar is je grootvader? Waar is hij begraven?’

Jim wees op het graf naast dat van zijn grootmoeder. ‘Daar natuurlijk. Bij haar.’

Toen zag hij de linkerhelft van het granieten monument. Hij had zich zo op de rechterhelft geconcentreerd, op de onmogelijke datum van het overlijden van zijn grootmoeder, dat het hem niet was opgevallen dat er op de linkerhelft iets ontbrak. De naam van zijn grootvader stond er: Henry James Ironheart. Plus zijn geboortedatum. Maar dat was alles. De datum van zijn overlijden was er niet.

De grijze lucht leek nog lager te komen hangen.

De bomen leken dichter op hem af te komen, zich over hem heen te buigen.

‘Heb je niet gezegd dat hij acht maanden na Lena is overleden?’ vroeg Holly.

Zijn mond was droog. Hij kon nauwelijks voldoende speeksel aanmaken om te kunnen spreken en de woorden klonken als droog gefluister, als zand dat tegen woestijnstenen wordt aangeblazen. ‘Wat wil je verdomme van me? Ik heb je gezegd … acht maanden … De vierentwintigste mei volgend jaar …’

‘Hoe is hij gestorven?’

‘Ik … dat … dat kan ik me niet herinneren.’

‘Een ziekte?’

Houd je bek, houd je bek!

‘Ik weet het niet.’

‘Een ongeluk?’

‘Ik … ik … geloof dat het een beroerte was.’

Grote delen van het verleden waren mistflarden in mistflarden. Hij besefte nu dat hij zelden aan het verleden dacht. Hij leefde geheel in het heden. Hij had nooit beseft dat er in zijn herinneringen immense leemten waren, eenvoudigweg omdat hij nooit had geprobeerd zich een groot aantal zaken te herinneren.

‘Was jij niet de meest naaste bloedverwant van je grootvader?’ vroeg Holly.

‘Ja.’

‘Heb jij zijn begrafenis dan niet geregeld?’

Hij aarzelde, fronste zijn wenkbrauwen. ‘Dat denk ik wel …’

‘En je bent gewoon vergeten zijn sterfdatum in het graniet te laten uithakken?’

Hij staarde naar de lege plek op het graniet, zocht als een gek naar een even lege plek in zijn geheugen, kon haar geen antwoord geven op haar vraag. Hij voelde zich misselijk. Hij wilde zich opkrullen, zijn ogen sluiten, gaan slapen, nooit meer wakker worden, iemand anders in zijn plaats laten ontwaken …

‘Of heb je hem ergens anders begraven?’ vroeg ze.

Langs de as van de uitgebrande lucht verschenen de krijsende kraaien weer, gaven kalligrafische boodschappen door met hun vleugels, hun betekenis evenmin te ontcijferen als de herinneringen die in de diepere grijsheid van Jims geest rondschoten.

Holly reed de hoek om, naar Tivoli Gardens.

Toen ze de apotheek hadden verlaten, had Jim naar de begraafplaats willen rijden. Hij had zich zorgen gemaakt over wat hij daar zou vinden, maar had er tegelijkertijd ook naar verlangd een confrontatie aan te gaan met foutieve herinneringen aan het verleden en zo de waarheid te achterhalen. De ervaring bij het graf had hem uit zijn evenwicht gebracht en nu had hij geen haast meer om te ontdekken welke verrassingen hem nog meer te wachten stonden. Hij liet Holly rijden en ze vermoedde dat hij gelukkiger zou zijn als ze gewoon de stad uit reed, in zuidelijke richting, en New Svenborg nooit meer ter sprake bracht.

Het park was zo klein dat er geen weg doorheen liep. Ze zetten de auto neer en gingen lopen.

Holly vond Tivoli Gardens er van dichtbij nog minder uitnodigend uitzien dan toen ze het park de dag daarvoor vanuit de auto even had gezien. Dat kwam niet alleen door de zwaarbewolkte lucht. Het gras was half verschroeid door een felle zomerzon van weken achtereen. De rozestruiken hadden uitlopers die niet op tijd waren gesnoeid en de bladeren van de paar resterende bloemen waren al aan het verwelken en uitvallen. Ook de andere bloemen waren aan het verwelken en de twee banken hadden hard een verfje nodig.

Alleen de windmolen was goed onderhouden. Hij was groter en imposanter dan die op de boerderij, hoger ook, met ongeveer op een derde van de hoogte een soort gaanderij.

‘Waarom zijn we hier?’ vroeg ze.

‘Dat moet je mij niet vragen. Jij wilde hierheen.’

‘Maak je niet druk, schat,’ zei ze.

Ze wist dat aandringen in feite gelijk stond met spelen met een brok dynamiet, maar ze had geen keus. Vroeg of laat zou hij toch ontploffen. Ze zou dit alleen kunnen overleven wanneer ze hem ertoe kon dwingen in te zien dat hij De Vijand was voordat die persoonlijkheid blijvend bezit van hem zou nemen. Ze voelde aan dat ze nog maar weinig tijd had.

‘Jij hebt me dit park gisteren laten zien,’ zei ze. ‘Je zei dat hier ooit een film is opgenomen.’ Die woorden maakten haar even aan het schrikken. ‘Hé, heb je Robert Vaughn soms hier gezien? Speelde hij mee in die film?’

Met een verbaasde gezichtsuitdrukking die geleidelijk aan moest wijken voor een frons draaide Jim zich om en bekeek het park. Toen liep hij naar de windmolen. Holly ging achter hem aan. Naast het pad dat naar de molen leidde, stonden twee lezenaars, met glas afgedekt. Op de linkse stond achtergrondinformatie over het gebruik van windmolens om graan te malen, water te pompen en elektriciteit te produceren, gevolgd door een korte samenvatting van de historie van de molen, die de New Svenborg Mill werd genoemd.

Het was allemaal knap saai en Holly liep alleen naar de andere lezenaar omdat ze als journaliste had geleerd dat feitenkennis belangrijk was. Meteen werd haar aandacht getrokken door de eerste woorden: de zwarte windmolen: het boek en de film.

‘Jim, kijk eens!’

Hij kwam naast haar staan.

Er stond een foto bij van de omslag van een boek: De zwarte windmolen van Arthur J. Willott en de illustratie was duidelijk gebaseerd op de windmolen van New Svenborg. Holly las de tekst met groeiende verbazing. Willott, die in de Santa Ynez Valley woonde, in Solvang, niet in Svenborg, was een succesvolle auteur geweest van boeken voor pubers. Voordat hij in 1982 op tachtigjarige leeftijd overleed, had hij tweeënvijftig boeken geschreven. Zijn meest populaire boek was een verzonnen avonturenverhaal rond een oude molen waarin het spookte en een jongen die ontdekte dat de spoken in feite buitenaardse wezen waren en dat zich op de bodem van de vijver een ruimtevaartuig bevond, al tienduizend jaar lang.

‘Nee,’ zei Jim zacht maar met enige woede. ‘Dit is onzin. Dit kan niet kloppen.’

Holly herinnerde zich de droom waarin ze in het lichaam van Lena Ironheart de trap van de windmolen op was gegaan. Toen ze boven was, had ze de kleine Jim met gebalde vuistjes zien staan. Hij had zich naar haar toegedraaid en gezegd dat ze hem moest helpen, omdat hij bang was van de muren. Bij zijn voeten had een gele kaars in een blauw schaaltje gestaan. Tot dit moment was ze bijna vergeten dat er naast de kaars een boek met harde kaft had gelegen, met een kleurrijke omslag. Die omslag zag ze hier nu weer. Hij hoorde bij het boek.

‘Nee,’ zei Jim weer en draaide zich om, weg van de lezenaar. Hij keek bezorgd om zich heen naar de bomen waarvan de bladeren door het briesje in beweging werden gebracht.

Holly las verder en ontdekte zo dat er vijfentwintig jaar geleden, toen de tienjarige Jim Ironheart naar dit stadje was gekomen, een film was gemaakt van De zwarte windmolen. De filmmaatschappij had rond de New Svenborg Mill een ondiepe, maar natuurgetrouw ogende vijver gegraven. Na afloop van de opnamen had diezelfde maatschappij de vijver weer laten dichtgooien en geld geschonken om het huidige parkje aan te leggen.

Jim keek nog steeds met gefronste wenkbrauwen om zich heen, naar bomen en struiken en de schaduwen eronder die door de bewolkte dag niet konden worden verdreven. ‘Er komt iets aan,’ zei hij.

Holly zag niets en meende dat hij haar aandacht alleen probeerde af te leiden van de tekst op de lezenaar. Hij wilde de implicaties van de daarop gegeven informatie niet onder ogen zien.

De film moest een flop zijn geworden, want Holly had er nooit van gehoord. Het leek een productie die alleen in New Svenborg groot nieuws was geweest en dan nog alleen omdat hij was gebaseerd op een boek dat door een van de bewoners van het dal was geschreven. Ze las de namen van de vijf belangrijkste spelers. Van de eerste vier herkende ze alleen M. Emmet Walsh, die een persoonlijke favoriet van haar was. De vijfde was de jonge en toen nog onbekende Robert Vaughn.

Ze keek omhoog naar de dreigende molen.

‘Wat gebeurt hier?’ vroeg ze hardop. Ze keek naar de grijze lucht en toen weer naar de omslag van Willotts boek. ‘Wat is er verdomme aan het gebeuren?’

‘Hij komt,’ zei Jim met een stem die trilde van angst, maar ook een eigenaardige, verlangende ondertoon had.

Ze keek naar de plaats waar hij naar staarde en zag aan de andere kant van het kleine park een beweging in de aarde, alsof iets hun kant op kwam kruipen, snel, recht op hen af.

‘Ophouden!’ riep ze en greep Jims arm vast.

‘Hij komt,’ zei hij met grote ogen.

‘Jim, jij bent het. Het is niets of niemand anders dan jij.’

‘Nee, ik ben het niet. Het is De Vijand.’ Hij leek half in trance.

Holly keek om en zag het ding onder het cementen pad door komen, dat daardoor openbarstte.

‘Verdomme, Jim!’

Hij staarde met angst maar ook met een soort verlangen, meende Holly, naar de aankomende moordenaar.

Een van de banken viel om toen de aarde eerst omhoog werd geduwd en daarna wegzakte.

De Vijand was nog maar een meter of twaalf van hen verwijderd en kwam snel dichterbij.

Ze pakte Jims shirt vast, schudde hem door elkaar, probeerde hem te dwingen haar aan te kijken. ‘Als kind heb ik deze film gezien. Hoe heette hij ook al weer? Was het niet Invaders from Mars of zoiets dergelijks? Buitenaardse wezens maakten deuren in het zand en zogen je naar beneden.’

Ze keek om. De Vijand was nog negen meter van hen verwijderd. ‘Zullen we daardoor de dood vinden, Jim? Door iets dat een deur in het zand openmaakt en ons omlaag zuigt, iets uit een film die tienjarige jochies nachtmerries bezorgt?’

Zes meter weg.

Jim zweette en trilde hevig. Hij leek niets te kunnen horen van wat Holly zei.

Toch schreeuwde ze naar hem. ‘Ben je van plan mij én jezelf te vermoorden? Zelfmoord, net als Larry Kakonis? Wil je gewoon ophouden met sterk zijn, en er een eind aan maken? Ben je bereid je de grond in te laten trekken door een van je eigen nachtmerries?’

Drie meter.

Tweeënhalve meter.

‘Jim!!!’

Een meter vijfenzeventig.

Een meter vijfentwintig.

Ze hoorde een monsterlijk gekraak van kaken onder de grond, tilde een voet op, schraapte met de hak van haar schoen over Jims scheenbeen, zo hard ze kon. Hij slaakte een kreet van pijn toen de grond onder haar in beweging kwam en Holly keek vol doodsangst naar de omhoog geworpen aarde. Maar tegelijkertijd met Jims kreet hield het gegraaf op. De grond opende zich niet. Er kwam niets te voorschijn, ze werd niet omlaag gezogen.

Holly deed trillend een stap naar achteren.

Jim keek haar dodelijk geschrokken aan. ‘Dat heb ik niet gedaan. Dat kan ik niet hebben gedaan.’

In de auto hing Jim op de voorbank.

Holly legde haar armen op het stuur en haar voorhoofd op haar armen.

Hij keek door het zijraampje naar het park. Het reusachtige spoor, als dat van een mol, was er nog. Het pad was opengebarsten. De bank lag op zijn kant.

Hij kon gewoon niet geloven dat het ding onder het park slechts in zijn verbeelding was ontstaan en slechts door zijn geest vorm had gekregen. Zijn hele leven lang had hij zichzelf onder controle gehouden, een Spartaans leven geleid waarin boeken en werk de belangrijkste plaats innamen, zonder ondeugden, zonder zich over te geven aan bepaalde genoegens. (Met uitzondering dan van een angstaanjagend gemakkelijke vergeetachtigheid, dacht hij zuur.) Niets van Holly’s theorie was voor hem moeilijker te aanvaarden dan dat een wild, woest deel van hem, waar hij geen bewuste controle over kon uitoefenen, het enige gevaar was waarmee ze werden geconfronteerd.

Normale angst kende hij nu niet meer. Hij zweette en trilde niet langer. Hij bevond zich in de greep van een oerangst die hem ijskoud en verstijfd maakte.

‘Ik heb het niet gedaan,’ zei hij.

‘Jawel.’ Holly was verbazingwekkend vriendelijk, gezien haar overtuiging dat hij haar bijna had vermoord. Ze verhief haar stem niet; die werd eerder verzacht door een zeer tedere ondertoon.

‘Jij denkt nog steeds aan een gespleten persoonlijkheid,’ zei hij.

‘Ja.’

‘Dus het was mijn duistere kant.’

‘Ja.’

‘Belichaamd in een reusachtige worm of zoiets dergelijks,’ zei hij in een mislukte poging tot fel sarcasme. ‘Maar jij zei dat De Vijand alleen kon doorbreken wanneer ik sliep en ik was nu niet aan het slapen. Dus hoe heb ik nu dat ding in het park kunnen zijn, zelfs wanneer ik De Vijand bén?’

‘Nieuwe regels. Onbewust begin je wanhopig te worden. Je kunt die persoonlijkheid niet meer zo makkelijk onder controle houden als voorheen. Hoe dichter je de kant van de waarheid op wordt gedwongen, hoe agressiever De Vijand zich zal verdedigen.’

‘Als ik het was, waarom was er dan geen buitenaardse hartslag, zoals de vorige keren?’

‘Die is telkens alleen uit dramatisch effectbejag gekomen, net als de klokken die de komst van De Vriend aankondigden.’ Ze hief haar hoofd en keek hem aan. ‘Je hebt ervan afgezien omdat je er geen tijd voor had. Ik stond die tekst te lezen en je wilde me zo snel mogelijk tegenhouden. Je had een afleidingsmanoeuvre nodig.’

Hij keek weer naar buiten, naar de windmolen en de lezenaar met de informatie over De zwarte windmolen.

Holly legde een hand op zijn schouder. ‘Toen je ouders waren overleden, ben je in een zwart gat van wanhoop gevallen. Je moest kunnen ontsnappen. Kennelijk heeft een schrijver die naar de naam Arthur Willott luisterde, je een fantasie gegeven die perfect bij je behoeften paste. Vanaf die tijd heb je in die fantasiewereld geleefd, soms in meerdere, soms in mindere mate.’

Hoewel hij het tegenover haar niet kon toegeven, moest hij voor zichzelf wel toegeven dat hij een steeds groter begrip van zijn situatie kreeg, dat hij op het punt stond zijn verleden vanuit een nieuw perspectief te bekijken, waardoor alle mysterieuze lijnen en hoeken een nieuwe en begrijpelijke vorm zouden krijgen. Als een selectief geheugenverlies, zorgvuldig geconstrueerde onjuiste herinneringen en zelfs meervoudige persoonlijkheden niet op krankzinnigheid wezen, maar alleen de kapstokken waren geweest die hem in staat stelden zijn gezonde verstand niet te verliezen, zoals Holly bleef volhouden, wat zou er dan met hem gebeuren wanneer hij die kapstokken losliet? Als hij de waarheid omtrent zijn verleden opdiepte en de dingen onder ogen zag die hij had geweigerd onder ogen te zien toen hij als kind zijn toevlucht had genomen tot een fantasiewereld, zou de waarheid hem deze keer dan wel krankzinnig maken? Waar hield hij zich voor schuil?

‘Luister,’ zei ze. ‘Het belangrijkste is dat je er de rem op hebt gezet voordat het ons echt kwaad kon doen.’

‘Mijn scheenbeen doet verdomd veel pijn,’ zei hij.

‘Dat is goed,’ zei ze vrolijk.

Ze startte de motor.

‘Waar gaan we nu naartoe?’ vroeg hij.

‘Naar de bibliotheek, natuurlijk.’

Holly parkeerde op Copenhagen Lane, voor het kleine Victoriaanse huis waarin de bibliotheek van New Svenborg was ondergebracht.

Het deed haar genoegen dat haar handen niet trilden, dat haar stem vlak en rustig klonk en dat ze vanaf Tivoli Gardens in een rechte lijn hierheen had kunnen rijden. Na het incident in het park verbaasde het haar dat ze het niet in haar broek had gedaan van angst. Ze was doodsbang geweest – een zuivere, intense emotie die niet met andere emoties vermengd was geweest. Nu was dat laatste wel gebeurd, maar bang was ze nog steeds en ze wist dat dat zo zou blijven tot ze dit griezelige oude bos achter zich hadden gelaten, of dood waren. Maar ze had zich vast voorgenomen Jim niet te laten merken hoe bang ze was, omdat hij er nog erger aan toe moest zijn dan zij. Zijn leven bleek uiteindelijk een collage van leugens te zijn geweest. Hij had haar steun nodig. Toen Jim en zij over het pad naar de ingang liepen (Jim hinkend), zag Holly dat hij aandachtig naar het gazon keek, alsof hij meende dat iets onder de grond hun kant op kon kruipen.

Ik hoop van niet, dacht ze, want anders heb je straks twee bloedende scheenbenen.

Maar toen ze naar binnen liepen, vroeg ze zich af of plotselinge pijn een tweede keer ook nog het gewenste resultaat zou hebben. In de gelambriseerde hal stond een bordje met non-fictie eerste etage. Een pijl wees op een trap rechts van haar.

De hal kwam uit op een gang waaraan twee grote kamers grensden, beide vol boekenplanken. In de kamer links waren ook leestafels en stoelen, en er stond een groot eiken bureau.

De vrouw die achter dat bureau zat, was een goede reclame voor het leven op het platteland: vlekkeloze huid, glanzend kastanjebruin haar, heldere bruine ogen. Ze leek een jaar of vijfendertig, maar ze was waarschijnlijk twaalf jaar ouder.

Op het naambordje stond Eloise Glynn.

Toen Holly er gisteren op had aangedrongen naar binnen te gaan om te zien of de zozeer bewonderde mevrouw Glynn er was, had Jim volgehouden dat ze met pensioen moest zijn en vijfentwintig jaar geleden al behoorlijk oud was geweest, terwijl het nu duidelijk was dat ze toen net moest zijn afgestudeerd en aan haar eerste baan was begonnen.

Vergeleken met de eerdere ontdekkingen had dit bij Holly slechts een lichte verbazing tot gevolg. Jim had haar gisteren niet naar de bibliotheek willen laten gaan, dus had hij gewoon gelogen. Aan zijn gezichtsuitdrukking te zien verbaasde hij zich ook niet over de jeugd van Eloise Glynn. Gisteren had hij geweten dat hij loog, hoewel hij misschien niet had begrepen waaróm.

De bibliothecaresse herkende Jim niet. Hij kon een van die kinderen zijn geweest die weinig indruk maken, maar de kans was groter dat hij de waarheid had gesproken toen hij zei dat hij niet meer in de bibliotheek was geweest sinds hij achttien jaar geleden was afgestudeerd.

‘Willott?’ zei Eloise in antwoord op Holly’s vraag. ‘O ja, we hebben heel veel boeken van hem.’ Kwiek kwam ze uit haar stoel overeind. ‘Ik zal u laten zien waar die staan.’ Met snelle pas liep ze om haar bureau heen en nam Holly en Jim mee naar de andere kamer. ‘Hij kwam hier uit de buurt, zoals u ongetwijfeld wel zult weten. Is tien jaar geleden overleden, maar tweederde van zijn boeken is nog altijd verkrijgbaar.’ Ze bleef staan voor een immense hoeveelheid boeken voor pubers en wees op drie lange planken vol werken van Willott. ‘Artie Willott is een druk baasje geweest, zo druk dat bevers hun kop beschaamd lieten hangen wanneer hij langsliep.’

Ze keek Holly grinnikend aan en dat werkte aanstekelijk. Holly grinnikte terug. ‘We zijn op zoek naar De zwarte windmolen.’

‘Dat is een van zijn meest populaire boeken. Ik moet het eerste kind nog ontmoeten dat er niet stapel op is.’ Mevrouw Glynn pakte het boek van de plank, bijna zonder te kijken waar het stond, en gaf het aan Holly. ‘Is dit voor een kind van u?’

‘Nee, voor mezelf. Ik heb erover gelezen op de lezenaar in Tivoli Gardens.’

‘Ik heb het boek gelezen,’ zei Jim, ‘maar zij is er nieuwsgierig naar.’

Holly liep met Jim terug naar de grootste ruimte en ging aan een tafel zitten die het verst van het bureau vandaan was. Met het boek tussen hen in lazen ze de eerste twee hoofdstukken door. Ze bleef hem aanraken, zijn hand, schouder, knie, om hem zo rustig mogelijk te houden. Op de een of andere manier moest ze ervoor zorgen dat hij niet instortte voordat hij de waarheid kende en daardoor kon genezen, en liefde was het enige bindmiddel dat ze kon bedenken. Ze had zichzelf ervan overtuigd dat elke kleine uiting van liefde – elke aanraking, glimlach, liefhebbende blik of liefhebbend woord – zou kunnen voorkomen dat hij volledig instortte.

De roman was goed en boeiend geschreven. Maar wat die over het leven van Jim Ironheart openbaarde was zo verbazingwekkend dat Holly delen oversloeg, sommige passages fluisterend voorlas, druk op zoek was naar een volgende opzienbarende openbaring. De hoofdpersoon heette Jim, niet Ironheart maar Jamison. Jim Jamison woonde op een boerderij met een vijver en een oude windmolen. Men dacht dat het in die molen spookte, maar nadat Jim getuige was geweest van een aantal spookachtige voorvallen, kwam hij tot de ontdekking dat een buitenaardse présence, en niet een geest, zich in de molen manifesteerde. Hij liet zich aan Jim zien in de gedaante van een zacht licht dat gloeide in de muren van de molen. Communicatie tussen Jim en het buitenaardse wezen werd gerealiseerd door het gebruik van twee gelinieerde, gele schrijfblokken – een voor de vragen van Jim en een voor de antwoorden van het buitenaardse wezen, die op een magische manier verschenen. Volgens het buitenaardse wezen bestond hij uitsluitend uit energie. Hij deelde mee dat hij naar de aarde was gekomen om ‘te observeren, te studeren, de mensheid te helpen’.

Hij noemde zichzelf de vriend.

Holly bladerde de rest van het boek door, om te zien of De Vriend die onhandige schrijfblokken tot het einde toe als communicatiemiddel bleef gebruiken. Dat bleek het geval te zijn. In het verhaal waarop Jim Ironheart zijn fantasie had gebaseerd, sprak het buitenaardse wezen nimmer.

‘Daarom twijfelde je er aan of jóúw buitenaardse wezen wel kon spreken en daarom verzette je je tegen mijn voorstel het spel met de schrijfblokken niet langer mee te spelen.’

Jim kon nu niets meer ontkennen. Verbaasd staarde hij naar het boek.

Door die reactie van Jim kreeg Holly weer hoop. Op de begraafplaats was hij er zo beroerd aan toe geweest, hadden zijn ogen zo koud gestaan dat ze was gaan betwijfelen of hij zijn fenomenale kracht op zijn innerlijk kon richten, om zichzelf te genezen. En in het park had ze één afschuwelijk moment gedacht dat de breekbare schaal van zijn gezonde verstand zou breken, waardoor de dooier van de krankzinnigheid naar buiten kon komen. Maar hij was niet ingestort en nu leek zijn nieuwsgierigheid zijn angst te overwinnen.

Mevrouw Glynn was ergens anders naartoe gegaan. Er waren verder geen mensen aan het rondneuzen.

Holly las snel verder. Midden in het verhaal, kort nadat Jim en het buitenaardse wezen elkaar voor de tweede keer hadden ontmoet, legde die laatste uit dat hij een entiteit was die ‘in alle aspecten van de tijd’ leefde, die in de toekomst kon kijken en het leven wilde redden van een man die gedoemd was te sterven.

‘Wel heb je ooit,’ zei Jim zacht.

Zonder voorafgaande waarschuwing kreeg Holly een visioen dat zo sterk en stralend was dat de bibliotheek even verdween en haar innerlijke wereld de enige werkelijkheid werd: ze zag zichzelf naakt aan een muur gespijkerd, in een obscene parodie op de kruisiging. Het bloed stroomde uit haar handen en voeten (en een stem fluisterde: sterf, sterf, sterf). Ze deed haar mond open om te schreeuwen, maar in plaats van een geluid kwamen er zwermen kakkerlakken over haar lippen en ze besefte dat ze al dood was (sterf, sterf, sterf) en dat het in haar verrottende ingewanden wemelde van het ongedierte …

Het afschuwelijke visioen verdween weer even snel als het was gekomen en met een schok was ze terug in de bibliotheek.

‘Holly?’ Jim keek haar bezorgd aan.

Een deel van hem had haar dat visioen gegeven. Dat leed geen twijfel. Maar de Jim naar wie ze nu keek, was niet de Jim die dat had gedaan. Het duistere kind in hem, De Vijand, vol haat en moordzuchtig, was met een nieuw wapen tegen haar in de aanval gegaan.

‘Het is in orde,’ zei ze.

Maar ze voelde zich niet goed. Het visioen had haar misselijk en lichtelijk gedesoriënteerd gemaakt.

Het kostte haar moeite zich te concentreren op De zwarte windmolen:

De man die Jim Jamison moest redden, legde De Vriend uit, was een kandidaat voor het presidentschap van de Verenigde Staten, die binnenkort Jims woonplaats zou aandoen, waar hij zou worden vermoord. Het buitenaardse wezen wenste dat hij in leven zou blijven, omdat ‘hij een groot staatsman en vredestichter zal worden en de wereld zal behoeden voor een grote oorlog’. Omdat De Vriend zijn aanwezigheid op aarde geheim moest houden, wilde hij de moordenaars via Jim Jamison een halt toeroepen. ‘Jim, jij zult hem een reddinglijn toegooien.’

In de roman kwam geen boosaardig buitenaards wezen voor. De Vijand was geheel door Jim verzonnen, de belichaming van zijn woede en haatgevoelens jegens zichzelf, die hij had moeten afscheiden van zijn eigen persoon.

Opeens kreeg ze een ander visioen, dat gepaard ging met statisch, innerlijk gekraak en zo intens was dat de werkelijke wereld er opnieuw door werd buitengesloten. Ze lag in een kist, dood, maar op de een of andere manier functioneerden al haar zintuigen nog. Ze kon de wormen in haar voelen rondkruipen (sterf, sterf, sterf), kon de stank van haar eigen rottende lichaam ruiken, kon haar wegrottende gezicht weerspiegeld zien in het deksel van de kist, alsof dat een verlichte spiegel was. Ze hief skeletachtige vuisten op en bonkte op het deksel, hoorde de slagen weerkaatst worden door de compacte aarde boven haar …

Weer de bibliotheek.

‘Holly, wat is er in vredesnaam aan het gebeuren?’

‘Niets.’

‘Holly?’

‘Niets,’ herhaalde ze, omdat ze voelde dat het verkeerd zou zijn toe te geven dat De Vijand haar in verwarring bracht.

Ze keek snel het laatste deel van De zwarte windmolen door. Toen Jim Jamison aan het eind van de roman de toekomstige president had gered, verdween De Vriend in de vijver, na hem te hebben opgedragen te vergeten dat hun ontmoeting ooit had plaatsgevonden en zich alleen te herinneren dat hij de politicus op eigen initiatief had gered. Als ooit een onderdrukte herinnering aan het buitenaardse wezen tot zijn bewustzijn zou doordringen, moest hij zich hem ‘alleen herinneren als een droom, een entiteit in een droom die je ooit hebt gehad’. Tegelijk met het buitenaardse licht in de muren verdwenen ook de boodschappen op het schrijfblok, waardoor geen spoor van het contact restte.

Holly deed het boek dicht.

Zij en Jim zaten een tijdje naar de omslag te staren.

Om haar heen waren duizenden tijden en plaatsen, mensen en werelden, van Mars tot Egypte tot Yoknapatawpha County opgesloten in boeken. Ze kon bijna voelen dat die op het moment wachtten dat ze de lezer met hun eerste bladzijde konden betoveren, tot leven konden komen met schitterende kleuren en scherpe geuren en heerlijke aroma’s, met gelach en gehuil, kreten en gefluister. Boeken waren verpakte dromen.

‘Dromen zijn deuren,’ zei ze tegen Jim, ‘en het verhaal van een roman is een soort droom. Door de droom van Arthur Willott over contacten en avonturen met een buitenaards wezen heb jij een deur gevonden waardoor je aan je wanhoop kon ontsnappen, kon ontsnappen aan het verstikkende gevoel te hebben gefaald tegenover je moeder en je vader.’

Sinds ze hem het schrijfblok met de antwoorden van De Vriend had laten zien, was hij voortdurend heel bleek geweest, hij houdt van je Holly/hij zal je doden Holly. Nu had hij weer wat kleur in zijn gezicht. De blik in zijn ogen was nog gekweld en bezorgdheid omgaf hem als een nachtelijke schaduw, maar hij leek een manier te vinden om af te rekenen met de leugens die zijn leven waren geweest.

Dat maakte De Vijand in hem bang. En wanhopig.

Mevrouw Glynn was teruggekeerd en zat achter haar bureau te werken.

Holly liet haar stem nog verder dalen en zei tegen Jim: ‘Maar waarom neem jij jezelf het verkeersongeluk dat hun dood heeft betekend, kwalijk? Hoe kan een kind van die leeftijd zo’n ontzettend groot verantwoordelijkheidsgevoel hebben?’

Hij schudde zijn hoofd. ‘Dat weet ik niet.’

Holly herinnerde zich wat Corbett Handahl haar had verteld, legde een hand op Jims knie en zei: ‘Nadenken, schat. Heeft dat ongeluk zich voorgedaan toen ze op tournee waren met die act?’

Hij aarzelde, fronste zijn wenkbrauwen. ‘Ja, tijdens een tournee.’

‘Jij was toen bij hen, hè?’

Hij knikte.

‘Jij deed mee aan die act,’ zei Holly, die zich de foto herinnerde waarop zijn moeder in een glitterjapon stond, en Jim en zijn vader in een smoking.

Er kwamen bij hem kennelijk enige herinneringen boven, als de kringen van licht die omhoog waren gekomen in de vijver. Het spel van emoties op zijn gezicht kon geen toneelspel zijn; het verbaasde hem echt te voorschijn te komen uit een leven van duisternis.

Holly voelde haar opwinding eveneens toenemen. ‘Wat deed jij in die act?’ vroeg ze.

‘Het was … een soort magie op het toneel. Mijn moeder nam van mensen uit het publiek bepaalde voorwerpen mee. Mijn vader en ik werkten samen. Ik hield die voorwerpen op het toneel omhoog en deed dan net alsof ik als paranormaal begaafd figuur visioenen kreeg. Dan vertelde ik die mensen dingen over henzelf die ik normaalgesproken niet had kunnen weten.’

‘Deed je net alsof?’

Hij knipperde met zijn ogen. ‘Misschien niet. Het is zo vreemd. Ook als ik er mijn uiterste best voor doe, kan ik me er maar zo weinig van herinneren.’

‘Het was geen truc. Je was er werkelijk toe in staat. Daarom zijn je ouders met die act begonnen. Je was als kind paranormaal begaafd.’

Hij streek met een vinger over de omslag van De zwarte windmolen. ‘Maar …’

‘Maar?’

‘Er is nog zoveel dat ik niet begrijp …’

‘Ik ook. Maar we komen dichter in de buurt en ik moet geloven dat dat een goede zaak is.’

Een schaduw gleed weer over zijn gezicht, opkomend vanuit zijn binnenste.

Omdat Holly niet wilde dat hij weer somber zou worden, zei ze: ‘Kom mee.’ Ze pakte het boek en nam het mee naar het bureau van de bibliothecaresse. Jim kwam achter haar aan.

De energieke mevrouw Glynn was druk bezig met pennen en viltstiften tekeningen aan het maken van jongens en meisjes die als ruimtevaarders gekleed gingen, grotten verkenden, zeilden, acrobatische toeren uithaalden en in de wildernis rondzwierven. dit is een bibliotheek, stond erboven, kinderen en avonturiers welkom. alle anderen moeten wegblijven!

‘Leuk,’ zei Holly en wees op de poster. ‘U stort zich kennelijk helemaal in dit werk.’

‘Het houdt me van de straat,’ zei mevrouw Glynn met een grijns die duidelijk maakte waarom alle kinderen haar aardig moesten vinden.

‘Mijn verloofde heeft u vrijwel de hemel in geprezen,’ ging Holly verder. ‘Misschien herinnert u zich hem na vijfentwintig jaar niet meer?’

Mevrouw Glynn keek Jim onderzoekend aan.

‘Ik ben Jim Ironheart, mevrouw Glynn,’ zei hij.

‘Natuurlijk herinner ik me jou! Je was een heel bijzonder joch.’ Ze stond op, boog zich over het bureau heen en stond erop Jim te omhelzen. Toen liet ze hem weer los, draaide zich om naar Holly en zei: ‘Dus jij gaat trouwen met mijn Jimmy. Dat is geweldig! Sinds ik hier ben gaan werken heb ik heel wat kinderen gezien, zelfs voor een kleine stad als deze, en ik zal niet zeggen dat ik me ieder van hen kan herinneren. Maar Jimmy was een bijzonder kind, een heel bijzondere jongen.’

Holly kreeg opnieuw te horen dat Jim onverzadigbaar was geweest waar het fantasieverhalen betrof, dat hij het eerste jaar dat hij in de stad woonde zo verschrikkelijk stil was geweest en dat hij het tweede jaar, na de plotselinge dood van zijn grootmoeder, helemaal zijn mond niet had opengedaan.

Daar maakte Holly gebruik van. ‘Mevrouw Glynn, een van de redenen waarom Jim me hierheen heeft meegenomen, was om te bekijken of we het prettig zouden vinden op de boerderij te gaan wonen, in elk geval voor een tijdje …’

‘Het is een leuker stadje dan zo op het eerste gezicht lijkt,’ zei mevrouw Glynn. ‘Ik kan je garanderen dat je hier gelukkig zult zijn. Zal ik jullie dan alvast maar een paar bibliotheekkaarten geven?’ Ze ging zitten en trok een lade van het bureau open.

Terwijl de bibliothecaresse twee kaarten uit de la pakte, zei Holly: ‘Het punt is dat hij aan die boerderij evenveel goede als slechte herinneringen heeft en Lena’s dood behoort tot een van de allerslechtste.’

‘Ik was pas tien toen ze overleed,’ ging Jim verder, ‘nu ja, bijna elf, en ik denk dat ik mezelf ertoe heb gedwongen een deel van wat er toen is gebeurd, te vergeten. Ik ben er niet zeker van hoe ze precies is gestorven. Ik vroeg me af of u zich kon herinneren …’

Holly kwam tot de conclusie dat hij uiteindelijk toch een fatsoenlijke interviewer zou kunnen worden.

Mevrouw Glynn zei: ‘Details kan ik me niet meer herinneren en ik denk dat niemand ooit zal weten wat ze midden in de nacht in vredesnaam in die oude molen deed. Henry, je grootvader, zei dat ze er soms naartoe ging om gewoon even afstand van alles te kunnen nemen. Het was er vredig en koel. Ze kon er breien of mediteren. Natuurlijk was de molen in die tijd nog niet zo vervallen als nu. Toch leek het idee dat ze daar om twee uur ’s nachts aan het breien was, vreemd.’

De bibliothecaresse vertelde alles wat ze zich over de dood van Lena herinnerde en bevestigde daarmee dat Holly’s droom was voortgekomen uit Jims geheugen. Holly voelde zich bang en misselijk worden. Wat Eloise Glynn niet wist, wat niemand misschien wist, was dat Lena niet alleen in die molen was geweest.

Jim was er ook geweest.

En alleen Jim had het overleefd.

Holly keek zijn kant op en zag dat hij weer lijkbleek was geworden, in feite even asgrauw als de lucht buiten.

Mevrouw Glynn had de kaarten ingevuld en vroeg Holly om haar rijbewijs. Hoewel Holly die bibliotheekkaart helemaal niet wilde hebben, haalde ze toch haar rijbewijs tevoorschijn.

De bibliothecaresse zei: ‘Jim, ik denk dat boeken je meer dan wat dan ook hebben geholpen je verdriet te verwerken. Je hebt je toen in jezelf teruggetrokken en was voortdurend aan het lezen. Ik denk dat je je fantasie als een soort pijnstiller hebt gebruikt.’ Ze gaf Holly het rijbewijs en de kaart en zei tegen haar: ‘Jim was een verschrikkelijk intelligent jochie. Hij kon helemaal in een boek kruipen en dan werd dat werkelijkheid voor hem.’

Ja, dacht Holly. Dat klopt.

‘Toen hij net in de stad was en ik hoorde dat hij nooit op een normale school had gezeten maar onderwijs van zijn ouders had gekregen, vond ik dat verschrikkelijk, zelfs wanneer ze inderdaad aldoor met die act van hen op reis moesten zijn …’

Holly herinnerde zich de foto’s aan de muur van Jims studeerkamer in Laguna Niguel: Miami, Atlantic City, New York, Londen, Chicago, Las Vegas …

‘… maar ze bleken dat heel goed te hebben gedaan. In elk geval hadden ze ervoor gezorgd dat hij dol was op boeken en daar heeft hij later veel baat bij gehad.’ Ze wendde zich tot Jim. ‘Ik neem aan dat je je grootvader niet naar de dood van Lena vraagt omdat je bang bent hem daardoor van streek te maken. Maar volgens mij is hij niet zo breekbaar als jij denkt en natuurlijk weet hij er meer van dan wie dan ook.’ Mevrouw Glynn richtte zich weer tot Holly. ‘Liefje, voel je je wel goed?’

Holly besefte dat ze er, met de blauwe bibliotheekkaart in de hand, als een standbeeld bij stond, als een van de figuren uit een van de boeken op de planken die wachtten tot ze gereanimeerd werden. Even was ze niet tot reageren in staat.

‘Ja, ik voel me prima. Ik besefte alleen hoe laat het al is en …’

Statische geluiden, een visioen. Haar afgehakte hoofd krijsend, haar afgehakte handen als spinnen over een vloer kruipend, haar onthoofde lichaam spastische bewegingen makend van de pijn. Hoofd en handen waren afgehakt, maar ze was niet dood, ze leefde nog, hoe onmogelijk dat ook was, een afgrijselijke situatie die niet te verdragen was …

Holly schraapte haar keel en keek met knipperende ogen naar mevrouw Glynn, die haar nieuwsgierig aanstaarde. ‘Het is al erg laat en we hadden afgesproken voor de lunch naar Henry toe te gaan. Het is al tien uur. Ik heb hem nog nooit ontmoet.’ Ze was nu aan het rebbelen en kon niet meer ophouden. ‘Ik verheug me er echt op.’

Tenzij hij vier jaar geleden echt was overleden, zoals Jim haar had verteld. In dat geval verheugde ze zich er helemaal niet op. Maar mevrouw Glynn leek geen spiritiste die met een vrolijk gezicht zou voorstellen de doden tot leven te wekken voor een gesprekje.

‘Hij is een aardige man,’ zei Eloise Glynn. ‘Ik weet dat hij het afschuwelijk moet hebben gevonden toen hij na die beroerte weg moest van de boerderij, maar hij mag dankbaar zijn dat hij er zo goed vanaf is gekomen. Mijn moeder, God hebbe haar ziel, heeft ook een beroerte gehad en toen kon ze niet meer lopen of praten. Verder was ze aan een oog blind en zo in de war dat ze haar eigen kinderen niet altijd herkende. In elk geval is Henry nog goed bij zijn verstand, heb ik me laten vertellen. Hij kan praten en ze zeggen dat hij de aanvoerder is van de mensen die in Fair Haven aan een rolstoel zijn gekluisterd.’

‘Dat heb ik ook gehoord,’ zei Jim met een doods stemgeluid. ‘Fair Haven is een heel aantrekkelijke tehuis,’ zei mevrouw Glynn. ‘Jim, het is ontzettend aardig van je dat je hem daar laat blijven. Tegenwoordig zijn veel tehuizen in feite niet beter dan slangenkuilen.’

In de Gele Gids in een telefooncel vonden ze het adres van Fair Haven, aan de rand van Solvang. Holly reed het dal door, eerst naar het zuiden en toen naar het westen.

‘Ik kan me die beroerte van hem herinneren,’ zei Jim. ‘Ik ben vanuit Orange County naar het ziekenhuis gegaan en heb hem op de intensive care opgezocht. Ik had hem al dertien jaar of langer niet meer gezien.’

Dat verbaasde Holly en de vernietigende blik die ze Jim toezond, maakte hem diep beschaamd. ‘Had je je eigen grootvader in dertien jaar niet meer gezien?’

‘Er was een reden voor.’

‘Welke?’

Hij staarde een tijdje naar de weg voor hen en gromde toen van frustratie en walging. ‘Ik weet het niet. Er was een reden voor, maar die kan ik me niet herinneren. In elk geval ben ik hem gaan opzoeken toen hij die beroerte had gehad en in het ziekenhuis stervende was. Ik kan me verdomme herinneren dat hij dood was.’

‘Kun je je dat duidelijk herinneren?’

‘Ja.’

‘Kun je je herinneren dat je hem dood in een ziekenhuisbed hebt zien liggen, met monitoren die geen enkel levensteken meer registreerden?’ vroeg Holly.

Hij fronste zijn wenkbrauwen. ‘Nee.’

‘Kun je je herinneren dat een arts je heeft meegedeeld dat hij was overleden?’

‘Nee.’

‘Kun je je herinneren dat je regelingen hebt getroffen voor zijn begrafenis?’

‘Nee.’

‘Hoe kun je je dan zo duidelijk herinneren dat hij dood was?’

Jim dacht daar even diep over na, terwijl zij met de Ford over de bochtige weg reed, tussen zachtglooiende heuvels door waarop her en der een huis stond, langs witte hekken rond groene weiden waarin paarden rondliepen. Dit deel van het dal was groener dan de omgeving van New Svenborg. Maar de lucht was nog donkerder grijs geworden en de wolken kregen een blauwzwarte tint, alsof ze waren gekneusd.

Uiteindelijk zei hij: ‘Ik herinner me het helemaal niet duidelijk nu ik er eens wat dieper over nadenk. Alleen een vage indruk, geen echte herinnering.’

‘Betaal jij voor Henry’s plekje in Fair Haven?’

‘Nee.’

‘Heb je zijn bezittingen geërfd?’

‘Hoe zou ik nu iets kunnen erven wanneer hij nog in leven is?’

‘Ben je dan tot bewindvoerder benoemd of zoiets dergelijks?’

Hij wilde dat ontkennen, maar toen herinnerde hij zich opeens een hoorzitting, een rechter. De verklaring van een arts. De advocaat van zijn grootvader, die namens Henry verklaarde dat hij bij zijn gezonde verstand was en wenste dat zijn kleinzoon zijn bezittingen zou beheren.

‘Mijn hemel, ja,’ zei Jim, die geschokt was omdat hij niet alleen gebeurtenissen uit het verre verleden kon vergeten, maar ook van recentere datum, zoals van vier jaar geleden. Toen Holly een langzaam rijdende tractor passeerde en daarna het gaspedaal nog verder intrapte omdat ze een recht stuk weg voor zich had, vertelde Jim haar wat hij zich net had herinnerd, hoe vaag dan ook.

‘Hoe kan ik dit doen? Hoe kan ik zo leven? Hoe kan ik mijn verleden zo volledig herschrijven wanneer me dat van pas komt?’

‘Uit zelfverdediging,’ zei ze, zoals ze dat al eens eerder had opgemerkt. ‘Ik durf te wedden dat je je ongelooflijk veel details herinnert over je werk als docent, over je leerlingen, je collega’s.’

Dat was waar. De jaren die hij voor de klas had gestaan, herinnerde hij zich heel gedetailleerd, alsof alles wat zich in die periode had afgespeeld, pas gisteren was gebeurd.

‘… omdat dat leven geen bedreiging voor je vormde. Toen kende je vrede en had je een doel. De enige dingen die je vergeet, die je meedogenloos zo ver mogelijk in je geheugen wegstopt, zijn die welke te maken hebben met de dood van je ouders, de dood van Lena Ironheart en de jaren die jij in New Svenborg hebt doorgebracht. Henry Ironheart maakt daar deel van uit, dus blijf je hem uit je gedachten zetten.’

De lucht was gekneusd.

Hij zag kraaien langs de wolken scheren, nu meer dan op de begraafplaats. Vier, zes, acht. Ze leken met de auto mee te vliegen naar Solvang.

Hij herinnerde zich om de een of andere merkwaardige reden de droom waaruit hij was ontwaakt op de ochtend dat hij naar Portland was gegaan om Billy Jenkins te redden, waar hij Holly had ontmoet. In de nachtmerrie had een grote schare vogels met klapperende vleugels om hem heen gefladderd, aan hem gepikt met scherpe snavels, even scherp als een chirurgisch instrument.

‘Het ergste moet nog komen,’ zei hij.

‘Hoe bedoel je dat?’

‘Dat weet ik niet.’

‘Je doelt op wat we in Fair Haven te weten zullen komen?’

Boven hen vlogen de kraaien door de hoge, koude luchtstromingen.

Zonder er ook maar een idee van te hebben wat hij ermee bedoelde, zei Jim: ‘Er komt iets heel donkers aan.’

2

Fair Haven was ondergebracht in een grote, U-vormige bungalow buiten de stadsgrenzen van Solvang, en de architectuur ervan liet geen Deense invloeden zien. Het was een functioneel gebouw, niet aantrekkelijker dan het moest zijn: crèmekleurig stucwerk, dakpannen van beton, vlakke muren, als een doos, geen bijzondere details. Maar het was wel net geschilderd en verkeerde in goede staat.

Holly vond het er leuk uitzien. Ze wenste bijna dat zij er woonde, een jaar of tachtig was, elke dag naar de televisie kon kijken en zich alleen maar zorgen hoefde te maken over de vraag waar ze haar gebit had neergelegd toen ze dat de vorige avond uit haar mond had gehaald.

Binnen waren de gangen breed en licht, met gele vinyltegels op de vloer. Anders dan in vele verzorgingstehuizen stonk het hier niet omdat incontinente patiënten niet op tijd werden verzorgd, en de geur van desinfecterende middelen om zo’n stank te camoufleren, was al evenmin aanwezig. De kamers waarlangs Jim en zij liepen zagen er aantrekkelijk uit, met grote ramen die uitzicht boden op het dal of de tuin. Sommige patiënten lagen in bed of hingen in een rolstoel, met uitdrukkingsloze of treurige gezichten, maar zij waren de ongelukkige slachtoffers van een ernstige beroerte of de laatste stadia van de ziekte van Alzheimer, opgesloten in herinneringen of kwellingen, vrijwel los van de wereld om hen heen. Alle anderen leken gelukkig te zijn. Ze konden patiënten zelfs horen lachen en dat kwam in een tehuis maar zelden voor.

Volgens de dienstdoende hoofdverpleegster woonde Henry Ironheart al meer dan vier jaar in Fair Haven.

Mevrouw Danforth, de directrice in wier kantoor ze werden ontvangen, was later gekomen dan Henry Ironheart. Ze was ietwat mollig, goed verzorgd en op een niet beledigende manier overtuigd van haar eigen kunnen, zodat ze wel de echtgenote van een dominee met een welvarende gemeente leek. Hoewel ze niet begreep waarom ze iets wilden verifiëren dat Jim al wist, keek ze het dossier na en liet zien dat de maandelijkse rekening voor Henry Ironheart altijd prompt werd betaald door James Ironheart uit Laguna Niguel, met een cheque.

‘Ik ben blij dat u eindelijk eens op bezoek komt en ik hoop dat u het gezellig zult hebben,’ zei mevrouw Danforth met een licht verwijt in haar stem, dat ten doel had hem een schuldig gevoel te geven omdat hij zijn grootvader niet vaker kwam bezoeken, maar zonder hem echt te beledigen.

Nadat ze het kantoor van mevrouw Danforth uit waren, bleven ze in een hoek van de grote gang staan, uit de weg van de druk heen en weer lopende verpleegsters en aan rolstoelen gekluisterde patiënten.

‘Ik kan niet zomaar naar hem toe gaan. Niet na al die tijd,’ zei Jim beslist. ‘Ik heb kramp in mijn maag. Holly, ik ben bang van hem.’

‘Waarom?’

‘Daar ben ik niet zeker van.’ Aan paniek grenzende wanhoop maakte de blik in zijn ogen zo verontrustend dat ze hem niet recht aan wilde kijken.

‘Heeft hij je ooit pijn gedaan toen je klein was?’

‘Dat geloof ik niet.’ Hij spande zich in om door de wolken van zijn geheugen heen te kijken, maar dat lukte hem niet. ‘Ik weet het niet.’

Voornamelijk omdat ze bang was Jim alleen te laten, probeerde Holly hem ervan te overtuigen dat het beter zou zijn wanneer ze samen naar de oude man toe gingen.

Maar hij stond erop dat zij als eerste ging. ‘Vraag hem het meeste van wat wij weten moeten, zodat we als ik binnenkom niet erg lang hoeven te blijven als we dat niet willen … Als het onaangenaam of beroerd wordt. Holly, bereid hem alsjeblieft voor op mijn komst.’

Omdat de kans groot was dat hij zou wegrennen wanneer ze hem niet zijn zin gaf, ging Holly er uiteindelijk mee akkoord. Maar toen ze hem de tuin in zag lopen, had ze er al spijt van dat ze hem uit haar gezichtsveld liet verdwijnen. Als hij de controle over zichzelf weer zou verliezen, als De Vijand begon door te breken, zou niemand bij hem zijn om hem aan te moedigen zich daartegen te verzetten.

Een vriendelijke verpleegster hielp Holly met het zoeken naar Henry Ironheart toen die niet in zijn kamer bleek te zijn. Ze wees hem aan bij een tafeltje in de recreatieruimte.

Henry was aan het pokeren. Ze zaten met z’n vieren aan een tafeltje dat speciaal voor rolstoelen was ontworpen en ze hadden geen van allen de gebruikelijke pyjama aan. Behalve Henry zag Holly twee breekbaar ogende oudere mannen. De ene had een pantalon en een rood poloshirt aan; de andere een pantalon met een wit overhemd en een vlinderdasje. De vierde was een vogelachtige vrouw met sneeuwwit haar, die een felroze broekpak droeg. Ze waren halverwege een enerverend spel en er lag een flinke hoeveelheid blauwe chips in de pot, dus aarzelde Holly hen te storen. Toen lieten ze met veel gevoel voor drama één voor één hun kaarten zien en met een kreet van vreugde incasseerde de vrouw, die Thelma bleek te heten, de winst, terwijl de mannen gekscherend betwijfelden of ze wel eerlijk had gespeeld.

Toen liep Holly verder op het tafeltje af en stelde zich voor aan Henry Ironheart, al zei ze er niet bij dat ze Jims verloofde was. ‘Ik zou u graag even willen spreken als dat kan.’

‘Jezus, Henry,’ zei de man in het poloshirt, ‘ze is niet half zo oud als jij!’

‘Hij is altijd al geperverteerd geweest,’ zei de man met het vlinderdasje.

‘Stewart, hou toch op,’ zei Thelma tegen meneer Vlinderdas. ‘Henry is een heer en dat is hij altijd al geweest.’

‘Jezus, Henry, je zult vandaag vast nog getrouwd zijn voordat je deze ruimte verlaat.’

‘Wat jou beslist niet zal overkomen, George,’ zei Thelma. ‘Voor mij hoeft er zolang het Henry betreft geen huwelijk te worden gesloten,’ voegde ze er met een knipoog aan toe.

Ze brulden allemaal van de lach en Holly zei: ‘Ik denk dat ik dit zal gaan verliezen.’

George zei: ‘Thelma krijgt inderdaad meestal wat ze hebben wil.’

Holly zag dat Stewart de kaarten aan het schudden was en zei: ‘Ik wil uw spel niet onderbreken …’

‘Maak je daar maar geen zorgen over,’ zei Henry ietwat onduidelijk, als gevolg van zijn beroerte, maar wel goed verstaanbaar. ‘We lassen even een kleine plaspauze in.’

‘In orde,’ zeiden de anderen en reden met hun rolstoel weg. Holly trok een stoel bij om naast Henry Ironheart te kunnen zitten. Hij was niet de vitaal ogende man met het vierkante gezicht die ze de vorige avond op de foto in de huiskamer van de boerderij had gezien, en zonder hulp zou ze hem niet hebben herkend. Door de beroerte was zijn rechter lichaamshelft slap, maar niet verlamd, en hij hield zijn rechterarm tegen zijn borst gedrukt, zoals een gewond dier een poot kan koesteren. Hij was veel afgevallen. Zijn gezicht was nog net niet broodmager, hoewel zijn huid een gezonde kleur had. Zijn gezichtsspieren waren aan de rechterkant onnatuurlijk ontspannen.

Zijn uiterlijk, in combinatie met die ietwat onduidelijke stem, zou Holly depressief hebben kunnen maken ten aanzien van de onvermijdelijke kant die elk mensenleven op ging, wanneer zijn ogen geen blijk hadden gegeven van een ongebroken ziel. Verder sprak hij als een intelligente en humoristische man die het lot niet de voldoening van zijn wanhoop gunde. Als hij zijn verraderlijke lichaam al vervloekte, deed hij dat alleen wanneer er geen anderen bij waren.

‘Ik ben een vriendin van Jim,’ zei ze tegen hem.

Zijn scheve mond vormde de letter ‘O’ en ze besloot dat als een teken van verbazing te interpreteren. In eerste instantie leek hij niet te weten wat hij moest zeggen. Toen vroeg hij: ‘Hoe is het met Jim?’

Ze besloot voor de waarheid te kiezen. ‘Niet zo goed, Henry. Hij heeft het heel erg moeilijk.’

Hij keek naar de stapel pokerchips op de tafel. ‘Ja,’ zei hij zacht.

Holly had half verwacht dat hij een monster zou zijn dat kinderen mishandelde en minstens gedeeltelijk verantwoordelijk was voor het feit dat Jim zich uit de werkelijkheid had teruggetrokken. Hij leek dat echter allerminst te zijn.

‘Henry, ik wilde je ontmoeten en met je praten omdat Jim en ik meer zijn dan vrienden. Ik houd van hem en hij zegt dat hij van mij houdt en ik hoop dat we heel, heel lang bij elkaar zullen zijn.’

Tot haar verbazing drupten tranen op Henry’s wangen, als kraaltjes in de zachte plooien van zijn oude gezicht.

‘Het spijt me,’ zei ze. ‘Heb ik je van streek gemaakt?’

‘Mijn hemel nee,’ zei hij en droogde zijn tranen met zijn linkerhand. ‘Het spijt me dat ik zo’n oude dwaas ben.’

‘Dat ben je beslist niet.’

‘Het komt omdat ik nooit had gedacht … Ik dacht dat Jim zijn hele leven alleen zou blijven.’

‘Waarom dacht je dat?’

‘Tja …’

Hij leek het heel vervelend te vinden een negatieve opmerking over zijn kleinzoon te maken, waardoor ze definitief afrekende met het idee dat hij een tiran kon zijn.

Holly hielp hem. ‘Hij heeft de gewoonte mensen op een afstand te houden. Bedoel je dat?’

Hij knikte. ‘Zelfs mij. Ik houd van hem met heel mijn hart, al deze jaren, en ik weet dat hij op zijn manier ook van mij houdt, hoewel het hem altijd veel moeite heeft gekost dat te laten merken en hij het nooit heeft kunnen zeggen.’ Toen Holly op het punt stond hem een vraag te stellen, schudde hij opeens heftig zijn hoofd en kwam er op zijn gezicht een zo gekwelde uitdrukking dat ze even dacht dat hij weer een beroerte kreeg. ‘God weet dat het niet alleen zijn schuld is. Ik moet het feit onder ogen zien dat een deel van de afstand tussen ons mijn schuld is. Ik heb hem iets kwalijk genomen dat ik hem nooit kwalijk had mogen nemen.’

‘Waar heb je het over?’

‘Over Lena.’

Even werd ze bang en haar borst verkrampte zich alsof ze last had van angina pectoris.

Ze keek even naar het raam, dat uitzicht bood op een hoek van de tuin. Het was niet de hoek waar Jim naartoe was gegaan. Ze vroeg zich af waar hij was, hoe het met hem was … wíé hij was.

‘Lena? Dat begrijp ik niet,’ zei ze, hoewel ze bang was dat ze het wel begreep.

‘Wat ik toen heb gedaan en gedacht, lijkt nu on vergeeflijk.’ Hij zweeg, keek haar niet aan, maar dwars door haar heen, naar een verre tijd en een verre plaats. ‘Maar hij was toen zo vreemd, zo anders dan het kind dat hij was geweest. Voordat je ook maar kunt hopen te begrijpen wat ik heb gedaan, moet je weten dat hij na Atlanta ontzettend vreemd was, zich helemaal in zichzelf had opgesloten.’

Holly moest meteen denken aan Sam en Emily Newsome, wier leven Jim had gered in een supermarkt in Atlanta – en aan Norman Rink, op wie hij in blinde woede was blijven schieten nadat die man allang dood was. Maar Henry had het duidelijk niet over een recente gebeurtenis in Atlanta. Hij refereerde aan een eerder incident, veel verder in het verleden.

‘Weet je niets over Atlanta?’ vroeg Henry, die haar verbazing zag.

Er weerklonk een vreemd geluid in de kamer, waar Holly van schrok. Even kon ze het niet identificeren. Toen besefte ze dat een aantal vogels aan het krijsen was om hun nest te beschermen. Er waren geen vogels in de kamer en ze nam aan dat ze op het dak zaten en hun gekrijs via de schoorsteen omlaag kwam. Gewoon vogels. De herrie vervaagde.

Ze wendde zich weer tot Henry Ironheart. ‘Atlanta? Nee, ik denk dat ik daar niets over weet.’

‘Dat dacht ik al wel. Het zou me hebben verbaasd wanneer hij erover had gesproken, zelfs tegenover jou, zelfs als hij van je houdt. Hij praat er gewoon niet over.’

‘Wat is er in Atlanta gebeurd?’

‘Het is gebeurd in een etablissement dat de Dixie Duck heette …’

‘Mijn hemel,’ fluisterde ze. Ze was er gewéést, in een droom. ‘Dus je weet er iets van,’ zei hij met oneindig trieste ogen.

Ze voelde haar gezicht zich verkrampen van verdriet, niet om Jims ouders, die ze nooit had gekend, niet eens om Henry, die waarschijnlijk van hen had gehouden, maar om Jim. ‘Mijn hemel,’ zei ze nogmaals en kon toen geen woord meer uitbrengen omdat haar keel was dichtgeknepen door de opkomende tranen. Henry stak een hand naar haar uit en ze hield die vast, wachtend tot ze weer tot spreken in staat was.

Jims ouders waren niet omgekomen door een verkeersongeval. Dat verhaal was zijn manier om de afschuwelijke waarheid niet te hoeven vertellen.

Ze had het geweten. Ze had het geweten, maar geweigerd het te weten.

Haar meest recente droom was niet voorspellend en waarschuwend geweest, maar een andere herinnering die Jim op haar had overgedragen toen ze beiden sliepen. Ze was in die droom niet zichzelf geweest, maar Jim. Net zoals ze twee nachten geleden in haar droom Lena was geweest. Als ze in een spiegel had kunnen kijken, zou ze Jims gezicht hebben gezien in plaats van het hare, zoals ze het gezicht van Lena had gezien in het raam van de windmolen. Ze zag nu weer heel levendige beelden van het afschuwelijke, met bloed doordrenkte restaurant, die ze niet kon wegduwen. Ze trilde hevig.

Ze keek naar het raam, de tuin, bang om hem.

‘Ze zouden een week optreden in een club in Atlanta,’ zei Henry. ‘Ze gingen lunchen in Jimmy’s favoriete restaurant, dat hij zich herinnerde van de laatste keer dat ze daar waren geweest.’

Met trillende stem vroeg Holly: ‘Wie was de moordenaar?’

‘Gewoon een krankzinnige. Dat maakte het allemaal zo moeilijk. Het had geen enkele betekenis. Alleen een krankzinnige man.’

‘Hoeveel mensen zijn toen gestorven?’

‘Veel.’

‘Hoeveel, Henry?’

‘Vierentwintig.’

Ze dacht aan Jim Ironheart. Hij had die verschrikking meegemaakt en was voor zijn leven aan het kruipen geweest te midden van de lijken van andere klanten, terwijl overal kreten van pijn en doodsangst weerklonken, alles doortrokken was van de stank van bloed en braaksel, gal en urine van afgeslachte mensen. Ze hoorde weer het geluid van het automatische wapen en het gesmeek van de jonge serveerster. Zelfs als droom was het al bijna niet te verdragen geweest: alle denkbare doodsangst en wreedheid gecondenseerd binnen één afschuwelijke ervaring, een beproeving waarvan zelfs een volwassene tijdens zijn leven nog niet psychisch volledig kon herstellen. Voor een tienjarige jongen zou herstel onmogelijk kunnen lijken, de werkelijkheid onverdraaglijk, ontkenning noodzakelijk, en fantasie het enige middel om nog een beetje gezond van geest te blijven.

‘Jimmy was de enige overlevende,’ zei Henry. ‘Als de politie een paar seconden later was gearriveerd, zou hij ook zijn gedood. Zij hebben die man neergeknald.’ Henry hield Holly’s hand iets steviger vast. ‘Ze hebben Jim in een hoek gevonden, op Jamies schoot, op de schoot van zijn vader, in de armen van zijn vader, volledig onder … het … het bloed van zijn vader.’

Holly herinnerde zich het einde van de droom. De krankzinnige man die regelrecht op haar af kwam, waardoor ze in een hoek kroop, boven op een lijk, terwijl hij steeds dichterbij kwam, zijn wapen hief. Het feit dat ze niet naar hem kon kijken zoals de serveerster naar hem had gekeken en toen was gestorven, waarna ze haar gezicht naar het lijk had gewend … Ze herinnerde zich ook dat ze met een schok wakker was geworden, stikkend van walging.

Als ze de tijd had gehad om naar het gezicht van het lijk te kijken, zou ze Jims vader hebben gezien.

Weer hoorde ze in de recreatieruimte het geschreeuw van vogels. Luider ditmaal. Een paar lopende patiënten gingen naar de open haard om te kijken of onder in de schoorsteen soms vogels klem zaten.

‘Onder het bloed van zijn vader,’ zei Henry zacht. Het was duidelijk dat het zelfs na al die jaren nog ondraaglijk pijnlijk voor hem was om aan dat moment te denken.

De jongen had niet alleen in de armen van zijn dode vader gelegen, maar moest ook hebben geweten dat zijn moeder eveneens dood was en dat hij een wees was, alleen.

Jim zat op een houten bank in de tuin van Fair Haven. Hij was alleen.

Voor een dag laat in augustus, wanneer de droogte zijn hoogtepunt moest hebben bereikt, was de lucht ongewoon vochtig. Toch zag de hemel eruit als een omgekeerde kom vol as. Bloemblaadjes die uit plantenbakken op de brede betonnen wandelpaden terechtkwamen, waren al de helft van hun kleur kwijt omdat de zon er niet op scheen. De bomen trilden alsof ze het koud hadden door het milde augustusbriesje.

Iets kwam eraan. Iets slechts.

Hij hield zich vast aan Holly’s theorie, zei tegen zichzelf dat niets zou komen tenzij hij ervoor zorgde dat het kwam. Hij moest zichzelf alleen onder controle houden en dan zouden ze het allemaal overleven.

Maar toch voelde hij het komen.

Iets.

Hij hoorde het gekrijs van vogels.

De vogels zwegen.

Na een tijdje liet Holly de hand van Henry Ironheart los, pakte een papieren zakdoekje uit haar tas, snoot haar neus en depte haar ogen. Toen ze weer wat kon zeggen, zei ze: ‘Hij geeft zichzelf de schuld van wat er met zijn vader en moeder is gebeurd.’

‘Dat weet ik. Dat heeft hij altijd gedaan. Hij heeft er nooit over gepraat, maar op bepaalde manieren was het duidelijk, hoe hij het zichzelf kwalijk nam, hoe hij dacht dat hij hen had moeten redden.’

‘Maar waarom? Hij was toen pas tien jaar oud, een klein jochie. Hij had niets kunnen ondernemen tegen een volwassen man met een automatisch geweer. Hoe kon hij zich er nu in vredesnaam verantwoordelijk voor voelen?’

Even stonden Henry’s ogen dof. Het rechterdeel van zijn gezicht werd door een verdriet waaraan hij geen uitdrukking kon geven, nog verder omlaag getrokken.

Uiteindelijk zei hij: ‘Ik heb er heel vaak met hem over gesproken. Dan nam ik hem op mijn schoot en sloeg mijn armen om hem heen en praatte met hen. Lena heeft dat ook gedaan. Maar hij had zich zo in zichzelf opgesloten dat hij zich niet open kon stellen. Hij wilde niet zeggen waarom hij het zichzelf kwalijk nam, zichzelf haatte.’

Holly keek op haar horloge.

Ze had Jim al te lang alleen gelaten.

Maar ze kon Henry Ironheart niet onderbreken midden in een verhaal dat ze wilde horen.

‘Ik heb er al deze lange jaren over nagedacht,’ ging Henry verder. ‘Misschien begrijp ik er nu iets meer van. Maar toen ik het begon te begrijpen, was Jim volwassen en spraken we niet meer over wat er zoveel jaren geleden in Atlanta was gebeurd. Om helemaal eerlijk te zijn spraken we toen helemaal nergens meer over.’

‘Wat meen je dan nu te begrijpen?’

Henry legde zijn zwakke rechterhand op zijn sterke linkerhand en staarde naar de magere knokkels, bedekt door huid die in de loop der jaren dunner was geworden. Uit de houding van de oude man maakte Holly op dat hij er niet zeker van was of hij haar kon vertellen wat hij dolgraag wilde vertellen.

‘Henry, ik houd van hem.’

Hij keek haar recht aan.

‘Eerder zei je dat ik hierheen was gekomen om je het een en ander over Atlanta te vragen, omdat Jim er niet over wilde praten,’ zei Holly. ‘In zekere zin was dat ook zo. Ik ben hierheen gekomen om een aantal dingen aan de weet te komen, omdat hij bepaalde delen van zijn leven voor me weghoudt. Henry, hij houdt echt van me. Daar twijfel ik niet aan. Maar hij heeft zich gebald als een vuist en kan me van bepaalde dingen geen deelgenoot maken. Als ik met hem ga trouwen, als het ooit zo ver komt, moet ik alles over hem weten, want anders zullen we geen kans krijgen gelukkig te worden. Je kunt een leven niet op mysteries bouwen.’

‘Je hebt natuurlijk gelijk.’

‘Vertel me waarom Jim het zichzelf kwalijk neemt. Henry, hij gaat eraan onderdoor. Ik moet weten wat jij weet. Misschien kan ik hem dan op de een of andere manier helpen.’

Hij zuchtte en nam een besluit. ‘Wat ik ga zeggen, zal je wel als belachelijke nonsens in de oren klinken, maar dat is het niet. Ik zal het kort en eenvoudig houden, omdat het nog gekker klinkt als ik er veel woorden aan spendeer. Mijn vrouw, Lena, had een bepaalde gave. Een voorgevoel zou je het kunnen noemen, denk ik. Niet dat ze in de toekomst kon kijken en je kon vertellen welk paard een race zou winnen of waar jij over een jaar zou zijn of zoiets dergelijks. Maar soms … Je kon haar bijvoorbeeld uitnodigen voor een picknick de volgende zondag en dan zei zij zonder erbij na te denken dat het dan ontzettend hard zou regenen. Dat klopte dan ook. Soms was een buurvrouw zwanger en dan begon Lena het over de baby te hebben als een “hij” of een “zij”. Zonder dat ze dat kon weten. Ook in zo’n geval had ze altijd gelijk.’

Holly had het gevoel dat een aantal van de laatste stukjes van de puzzel op zijn plaats aan het vallen was. Toen Henry haar aankeek met een blik die haar vroeg of ze dacht dat hij een oude dwaas was, pakte ze zijn zwakke hand en hield die geruststellend vast.

Nadat hij even aandachtig naar haar had gekeken, zei hij: ‘Jij hebt bij Jim ook iets speciaals geconstateerd, hè? Iets als magie.’

‘Ja.’

‘Dus misschien weet jij waar dit alles toe zal leiden.’

‘Misschien wel.’

De vogels begonnen weer te krijsen. De mensen die naar de televisie hadden zitten kijken, draaiden het geluid weg en keken om zich heen in een poging de bron van het gekrijs te identificeren.

Holly keek naar het raam met uitzicht op de tuin. Geen vogels te zien daar. Maar ze wist waarom het gekrijs de haren in haar nek recht overeind deed staan. Het had op de een of andere manier iets met Jim te maken. Ze herinnerde zich hoe hij op de begraafplaats naar de kraaien had gekeken, hoe hij ze in hun vlucht had bestudeerd toen ze onderweg waren naar Solvang.

‘Jamie, onze zoon, leek veel op zijn moeder,’ zei Henry alsof hij de vogels niet eens had gehoord. ‘Soms wist hij bepaalde dingen gewoon. In feite was hij in dat opzicht nog iets beter dan Lena. En nadat Jamie een tijdje met Cara getrouwd was en zij zwanger raakte, stond Lena op een dag op en zei: “De baby zal heel bijzonder worden, een echte magiër.” ’

‘Magiër?’

‘Zo noemden we hier in de buurt iemand die paranormaal begaafd was, zoals Lena en Jamie. Maar zij bedoelde dat Jimmy echt heel bijzonder zou worden. Jim werd geboren en toen hij een jaar of vier was, kon hij … bepaalde dingen doen. Op een keer raakte hij bijvoorbeeld mijn zakkammetje aan, dat ik bij de kapper had gekocht, en begon te praten over dingen in die zaak. Hij was er nog nooit geweest, want hij woonde met Jamie en Cara in Los Angeles.’

Hij zweeg en haalde een paar maal diep adem. Zijn stem begon onduidelijker te worden en zijn rechterooglid hing over zijn oog. Het praten leek hem te vermoeien alsof het zware lichamelijke arbeid was.

Bij de open haard was een verpleger met een zaklantaarn in de weer. Hij probeerde te zien of er vogels in de schoorsteen klem zaten.

Het gekrijs werd nu gecombineerd met een fanatiek vleugelgeklapper.

‘Jimmy kon iets aanraken en dan wéten waar het was geweest. In zo’n geval kon hij je bepaalde dingen over de eigenaar ervan vertellen. Niet alles, begrijp me goed. Hij wist bepaalde dingen gewoon. Dat was alles. Als hij een persoonlijke bezitting van je aanraakte, kon hij bijvoorbeeld de namen van je ouders noemen, of zeggen wat voor werk je deed. Wanneer hij daarna iets van iemand anders aanraakte, wist hij waar ze op school hadden gezeten, hoe hun kinderen heetten. Niet meer. Altijd andere dingen. Hij kon er zelf geen controle over uitoefenen. Maar als hij zijn best deed, had hij altijd wel iets te melden.’

De verpleger was van de open haard vandaan gelopen, gevolgd door drie patiënten die hem raad gaven, en keek met een frons naar de buizen van de airconditioning. Het ruziënde geluid van vogels werd nog altijd door de muren van de kamer weerkaatst.

‘Laten we naar de tuin gaan,’ zei Holly en ging staan.

‘Wacht,’ zei Henry. ‘Ik wil eerst dit verhaal afmaken.’

Jim, houd het in godsnaam nog een paar minuten vol, dacht Holly.

Aarzelend ging ze weer zitten.

Henry zei: ‘Dat Jim bijzonder was, was een familiegeheim. Hetzelfde gold voor Lena en Jamie. We wilden niet dat anderen het wisten, kwamen rondneuzen, ons voor gek zouden verklaren en god weet wat nog meer. Maar Cara had altijd al dolgraag de wereld van de showbusiness in gewild. Jamie werkte bij Warner Brothers, waar hij haar had leren kennen, en hij wilde wat Cara wilde. Ze besloten met Jimmy een act te gaan opvoeren, zonder iemand ooit te vertellen dat hij echt paranormaal begaafd was. Ze deden net alsof het een truc was, knipoogden vaak naar het publiek, daagden dat uit te achterhalen hoe het in werkelijkheid werd gerealiseerd. Terwijl het al die tijd echt was. Ze verdienden er een heel fatsoenlijke boterham mee en als gezin waren ze dag in dag uit bij elkaar. Voor de act waren ze al heel nauw met elkaar verbonden geweest, maar die band werd nog veel sterker vanaf het moment dat ze op tournee gingen. Geen enkel ouderpaar heeft meer van een kind gehouden dan Jamie en Cara van Jim, en geen enkel ouderpaar heeft er van een kind zoveel liefde voor teruggekregen. Ze stonden elkaar zo na … Het was onmogelijk je voor te stellen dat ze niet bij elkaar zouden zijn.’

Vogels vlogen door de grijze lucht.

Jim zat op het houten bankje en staarde ernaar.

Ze verdwenen bijna in de wolken in het oosten, draaiden toen scherp om en kwamen terug.

Een tijdje zweefden ze boven zijn hoofd rond.

Die donkere vormen tegen de winterachtige lucht zorgden voor een beeld dat uit een gedicht van Edgar Allan Poe gehaald had kunnen zijn. Als kind was hij gek op Poe geweest en had alle macabere gedichten uit zijn hoofd geleerd. Morbiditeit had iets fascinerends.

Het gekrijs van de vogels hield opeens op. De daaropvolgende stilte was een zegen, maar het eigenaardige was dat die stilte Holly banger maakte dan het griezelige gekrijs van de vogels.

‘Die begaafdheid werd groter,’ ging Henry verder, zacht, vrij onduidelijk. Hij verschoof iets in zijn rolstoel, maar zijn rechterkant weigerde een nieuwe positie aan te nemen. Voor het eerst gaf hij blijk van enige frustratie over zijn door de beroerte veranderde lichaam. ‘Toen Jim zes was, kon je een muntje op tafel leggen en kon hij dat in beweging brengen door eenvoudigweg te willen dat het in beweging kwam. Hij kon zo’n muntje heen en weer laten schuiven, of op zijn kant laten staan. Toen hij acht was, kon hij het de lucht in laten gaan en laten zweven. Toen hij tien was, kon hij hetzelfde doen met een grotere munt, een grammofoonplaat, een koekblik. Het was het meest verbazingwekkende dat ik ooit heb gezien.’

Je zou eens moeten zien wat hij op vijfendertigjarige leeftijd allemaal kan, dacht Holly.

‘Daar hebben ze voor hun act echter nooit gebruik van gemaakt,’ ging Henry verder. ‘Ze bleven zich beperken tot persoonlijke bezittingen van mensen uit het publiek, waardoor Jim dingen kon vertellen waar ze regelrecht verbaasd over stonden. Jamie en Cara waren van plan op een gegeven moment gebruik te maken van zijn vermogen dingen te laten opstijgen en zweven, maar ze hadden nog geen manier bedacht om dat te doen zonder de waarheid te openbaren. Toen zijn ze naar die Dixie Duck in Atlanta gegaan en dat was het einde van alles.’

Niet het einde van alles. Het was het einde van de ene fase geweest en het begin van een volgende, donkere periode.

Ze besefte waarom het ophouden van het gekrijs verontrustender was dan het geluid zelf. De kreten waren geweest als het gesis van een brandende lont die met een explosieve lading is verbonden. Zolang ze het geluid hoorde, kon de explosie nog worden voorkomen.

‘Ik denk dat Jim daardoor dacht dat hij hen had kunnen redden,’ zei Henry. ‘Omdat hij met zijn geest die dingen kon doen, denk ik dat hij dacht dat hij de kogels in het wapen van die krankzinnige man had kunnen tegenhouden, de trekker had kunnen blokkeren, de veiligheidspal klem had kunnen zetten. Of iets dergelijks.’

Holly herinnerde zich het moordende geluid van het wapen.

‘Toen we hem uit Atlanta hadden opgehaald, zei hij nauwelijks iets. Alleen af en toe een paar woorden. Hij weigerde je recht aan te kijken. Iets in hem was met Jamie en Cara gestorven en dat hebben wij nooit kunnen terughalen, hoeveel we ook van hem hielden en hoe hard we er ook ons best voor hebben gedaan. Ook zijn begaafdheid was verdwenen, of in elk geval leek dat zo te zijn. Hij deed nooit meer een van de trucjes en na een flink aantal jaren was het soms moeilijk te geloven dat hij toen hij klein was, die vreemde dingen ooit had gedaan.’

Henry Ironheart was een man van tachtig jaar en daar had hij ook naar uitgezien, maar nu leek hij opeens veel ouder.

‘Jimmy was zo vreemd na Atlanta,’ zei hij, ‘zo onbereikbaar en zo vol woede. Soms was het zo dat we veel van hem hielden en tegelijkertijd toch ook een beetje bang van hem waren. Later verdacht ik hem ervan … Moge God het me vergeven …’

‘Ik weet het,’ zei Holly.

Zijn gezicht verstrakte en hij keek haar scherp aan.

‘Je vrouw Lena,’ zei ze. ‘De manier waarop zij is gestorven.’

‘Jij weet zo veel,’ zei hij en hij was nu nog moeilijker te verstaan.

‘Te veel,’ zei ze. ‘En dat is gek, want ik heb mijn hele leven lang te weinig geweten.’

Henry keek weer naar zijn handen. ‘Hoe heb ik kunnen geloven dat een tienjarig jochie, ook als dat gestoord was, haar van de trap in de molen af heeft kunnen duwen wanneer hij zo veel van haar hield? Te laat heb ik ingezien dat ik jegens hem zo verdomd wreed was geweest, zo ongevoelig, zo oerstom. Toen gaf hij me de kans niet meer hem mijn verontschuldigingen aan te bieden voor wat ik had gedaan, wat ik had gedacht. Nadat hij was gaan studeren, is hij nooit meer teruggekomen. Meer dan dertien jaar lang niet, tot ik die beroerte kreeg.’

Hij is een keer teruggekomen, dacht Holly, negentien jaar na de dood van Lena, om die onder ogen te zien en bloemen op haar graf te leggen.

Henry zei: ‘Als ik het hem op de een of andere manier had kunnen uitleggen, als hij me er de kans voor had gegeven …’

‘Hij is nu hier,’ zei Holly, die weer opstond.

De angst op het gezicht van de oude man maakte dat nog magerder dan het was. ‘Hier?’

‘Hij is gekomen om je die kans te geven,’ was het enige dat Holly kon zeggen. ‘Wil je dat ik je meeneem, naar hem toe?’

De zwermen vogels waren er weer. Achttien kraaien cirkelden nu boven zijn hoofd door de lucht.

Op een sombere midnacht, ’t stormde, ’wijl ik moe gedachten vormde,
over menig vreemd en zeldzaam boekwerk met vergeten leer –
’wijl ik slaperig ’t hoofd liet knikken, kwam er plotseling een tikken,
’t was of iemand lichtjes tikte, tikte aan mijn kamerdeur.

Tegen de echte vogels boven hem fluisterde Jim: ‘“En de Raaf zei, Nimmermeer.”’

Hij hoorde een zacht, ritmisch gekraak, als dat van een wiel dat maar bleef ronddraaien, en voetstappen. Toen hij opkeek, zag hij Holly zijn grootvader in een rolstoel over het pad naar de bank duwen.

Achttien jaren waren verstreken sinds hij was weggegaan om te studeren en in al die tijd had hij Henry slechts één keer hiervoor gezien. In het begin had hij nog wel een paar keer opgebeld, maar daar was hij al snel mee opgehouden en op een gegeven moment had hij ook zijn grootvader niet meer te woord willen staan wanneer die hem belde. Dat alles herinnerde hij zich nu, en hij begon zich ook te herinneren waarom.

Hij wilde overeind komen. Zijn benen konden hem niet dragen. Hij bleef op de bank zitten.

Holly zette de rolstoel tegenover Jim neer en ging toen naast hem zitten. ‘Hoe is het met je?’

Zonder iets te zeggen knikte hij, keek naar de vogels die rondcirkelden langs de asgrijze wolken, weigerde naar zijn grootvader te kijken.

De oude man kon ook niet naar Jim kijken. Hij bestudeerde de bloemperken aandachtig, alsof hij grote haast had gehad om naar buiten te komen om die te bekijken, en verder niets.

Holly wist dat dit niet makkelijk zou zijn. Ze leefde met beide mannen mee en wilde haar uiterste best doen om hen eindelijk weer bij elkaar te brengen.

Eerst moest ze het verwarde onkruid wegbranden van de laatste leugen die Jim haar had verteld en die hij zichzelf bewust of onbewust ook met succes had voorgehouden. ‘Schat, het was geen verkeersongeval,’ zei ze en legde een hand op zijn knie. ‘Zo is het niet gegaan.’

Jim keek haar vol zenuwachtige verwachting aan. Ze kon zien dat hij ernaar verlangde de waarheid te horen en er tegelijkertijd doodsbang voor was.

‘Het is gebeurd in een restaurant …’

Jim schudde langzaam ontkennend zijn hoofd.

‘In Atlanta, Georgia.’

Hij schudde nog steeds zijn hoofd, maar zijn ogen werden groter. ‘Jij was bij hen …’

Hij schudde niet langer zijn hoofd en zijn gezichtsuitdrukking drukte afschuw uit.

‘In de Dixie Duck,’ zei ze.

Toen de herinnering in zijn binnenste keihard tot een explosie kwam, boog hij zich naar voren alsof hij moest overgeven, maar dat deed hij niet. Hij balde zijn handen op zijn knieën tot vuisten en hij maakte onduidelijke geluidjes die het verdriet en de afschuw voorbij waren.

Ze sloeg een arm om zijn gebogen schouders heen.

Henry Ironheart keek haar aan en zei: ‘O, mijn god,’ toen hij begon te beseffen in welke extreme mate zijn kleinzoon alles had ontkend. ‘O, mijn god.’ Toen Jims kreten van pijn en verdriet geleidelijk aan voor snikken moesten wijken, keek Henry Ironheart weer naar de bloemen, toen naar zijn oude handen, toen naar zijn voeten op het plankje van de rolstoel, naar alles, behalve naar Jim en Holly. Maar uiteindelijk keek hij Holly toch weer aan. ‘Hij is in therapie geweest,’ zei hij, in een poging af te rekenen met zijn schuldgevoelens. ‘We wisten dat hij therapie nodig kon hebben. We hebben hem meegenomen naar een psychiater in Santa Barbara. Verscheidene keren. We hebben alles gedaan wat we konden doen. Maar de psychiater – Hemphill heette hij – zei dat alles met Jim in orde was, dat we geen reden meer hadden om hem mee te nemen. Na zes consulten zei hij dat alles met Jim in orde was.’

‘Psychiaters weten nooit iets,’ zei Holly. ‘Wat zou Hemphill hebben kunnen doen? Hij hield niet van de jongen, hij kende hem niet.’

Henry Ironheart schrok, alsof ze hem had geslagen, hoewel ze hem met die opmerking niet had willen veroordelen.

Ze ging snel verder, hopend dat hij haar zou geloven. ‘Ik bedoel te zeggen dat het geen mysterie is dat ik met Jim verder ben gekomen dan dat Hemphill ooit zou zijn gelukt. Ik houd van hem. Dat is het enige dat ooit een genezingsproces in gang kan zetten.’ Ze streelde Jims haar en zei: ‘Schat, je had hen niet kunnen redden. Toen had je de begaafdheid nog niet die je nu hebt. Je hebt geboft. Je hebt het overleefd. Geloof me, schat. Luister naar me en geloof me.’

Even bleven ze zwijgend zitten, alle drie vervuld van pijn en verdriet.

Holly zag dat zich meer vogels in de lucht hadden verzameld. Nu waren er een stuk of twaalf, meende ze. Ze wist niet hoe Jim ze hierheen trok, of waarom, maar ze wist dat hij het deed en ze sloeg hem met toenemende angst gade.

Ze legde een hand op Jims arm, om hem aan te moedigen zich te ontspannen. Hoewel het huilen langzaam ophield, bleven zijn handen zo stevig tot vuisten gebald dat ze uit steen gehouwen leken.

Tegen Henry zei ze: ‘Nu heb je je kans. Leg hem uit waarom je je van hem hebt afgewend, waarom je … wat je hem ook hebt aangedaan.’

Henry schraapte zijn keel, streek zenuwachtig met zijn zwakke rechterhand over zijn mond en begon in eerste instantie te spreken zonder een van beiden aan te kijken. ‘Tja … je moet weten … hoe het was. Een paar maanden nadat hij uit Atlanta was teruggekomen, was er een filmmaatschappij in de stad, die een film aan het opnemen was …’

‘De zwarte windmolen,’ zei Holly.

‘Ja. Hij was voortdurend aan het lezen …’ Henry zweeg en deed zijn ogen dicht, alsof hij kracht moest verzamelen. Toen hij ze weer open deed, staarde hij naar Jims gebogen hoofd en leek bereid hem aan te kijken als hij opkeek. ‘Jij was altijd aan het lezen, werkte alle planken van de bibliotheek een voor een af, en vanwege die film heb je toen ook het boek van Willott gelezen. Een tijdlang werd het een … ik denk dat je zou kunnen zeggen dat het een obsessie voor je werd, Jim. Je kroop alleen uit je schulp wanneer je over dat boek praatte. Dus hebben we je aangemoedigd naar de opnamen te gaan kijken. Kun je je dat nog herinneren? Na een tijdje begon je ons te vertellen dat er een buitenaards wezen op de bodem van onze vijver was, en in de molen, net als in het boek en de film. Eerst dachten we dat je dat alleen speelde.’ Hij zweeg even.

De stilte duurde voort.

Ongeveer twintig vogels in de lucht boven hen.

Cirkelend. Stil.

Tegen Henry zei Holly: ‘Toen begon je je er zorgen over te maken.’

Henry streek met een trillende hand over zijn diepdoorgroefde gezicht, niet zozeer in een poging de vermoeidheid weg te vegen, maar eerder in een poging jaren te laten verdwijnen en het verleden dichterbij te halen. ‘Jim, je bracht steeds meer uren in de molen door. Soms was je er een hele dag. Vaak ook ’s avonds. Soms moesten we midden in de nacht naar het toilet en zagen we een licht in de molen branden, om twee of drie uur. Dan was je niet in je kamer.’

Henry zweeg nu vaker. Hij was niet moe. Hij wilde alleen niet graven in dit deel van het verre verleden.

‘Als het midden in de nacht was, ging ik je uit de molen halen, of Lena. Dan vertelde je ons over De Vriend in de molen. Wij kregen er de kriebels van. We wisten niet wat we moesten doen en ik denk dat we daarom … niets hebben gedaan. In elk geval … De avond toen ze is gestorven, kwam er onweer …’

Holly herinnerde zich de droom: een frisse wind die waaide toen ze over het grindpad liep.

‘Lena maakte me niet wakker. Ze ging zelf naar de molen, de trap op naar de hoge kamer.’

De droom: ze ging de trap op.

‘Het onweerde behoorlijk, maar vroeger kon ik overal doorheen slapen.’

De droom: het weerlichtte toen ze langs het raam bij de trap liep en toen zag ze door het glas een voorwerp in de vijver beneden. ‘Jim, ik denk dat je gewoon aan het doen was wat je daar ’s nachts altijd deed: bij kaarslicht een boek lezen.’

De droom: onmenselijke geluiden boven, die haar hart sneller deden slaan. Ze liep verder naar de hoge kamer, bang, maar ook nieuwsgierig en bezorgd om Jim.

‘Ik werd uiteindelijk wakker van een keiharde donderslag.’

De droom: ze was boven en zag hem staan, met zijn handen langs zijn zijden tot vuisten gebald, een gele kaars in een blauw schaaltje op de grond, het boek naast de kaars.

‘Ik besefte dat Lena weg was, keek uit het slaapkamerraam en zag in de molen een vaag licht.’

De droom: de jongen draaide zich naar haar om en smeekte om hulp, omdat hij bang was van de muren.

‘Ik kon mijn ogen niet geloven, want de wieken van de molen draaiden en zelfs toen hadden ze dat al tien, vijftien jaar lang niet meer gedaan.’

De droom: ze zag het amberkleurige licht in de muren, de schaduwen van pus en gal; het kalksteen begon uit te stulpen en ze besefte dat er iets levends in het steen was, hoe onmogelijk dat ook leek.

‘Maar ze draaiden rond als de propellers van een vliegtuig, dus trok ik snel een broek aan en haastte me de trap af.’

De droom: angstig maar met een perverse opwinding zei de jongen dat het eraan kwam en dat niemand het tegen kon houden. ‘Ik heb toen een zaklantaarn gepakt en ben naar buiten gerend, de regen in.’

De droom: de stenen barstten open als het sponsachtige membraan van het ei van een insect. De belichaming van de immense woede van de jongen op de wereld en de onrechtvaardigheid ervan kreeg vorm uit een kern van smerige drek, op de plaats waar kalksteen had moeten zijn. De haatgevoelens jegens zichzelf werden iets levends. Zijn eigen verlangen te sterven nam een boosaardige en brute vorm aan, zo solide dat die op zich een entiteit werd, totaal los van hem …

‘Ik arriveerde bij de molen en kon niet geloven dat die oude wieken echt ronddraaiden.’

Daar was Holly’s droom geëindigd, maar haar verbeeldingskracht kwam moeiteloos met een versie van wat er daarna was gebeurd. Lena was zich doodgeschrokken toen ze De Vijand zag, stomverbaasd dat de wilde verhalen van de jongen over buitenaardse wezens in de molen waar waren. Ze was achterovergevallen, de stenen trap af, niet in staat haar val te stuiten omdat er geen leuning was die ze kon vastpakken. Ergens onderweg had ze haar nek gebroken.

‘Ik ben de molen ingegaan en heb haar onderaan de trap gevonden, met haar nek in een totaal verkeerde stand … dood.’

Henry zweeg en slikte moeizaam. Tijdens zijn verhaal over die nacht had hij niet één keer naar Holly gekeken. Zijn blik was strak op het gebogen hoofd van Jim gericht geweest. Nu ging hij verder, minder onduidelijk, alsof het heel erg belangrijk voor hem was de rest zo helder mogelijk onder woorden te brengen. ‘Jimmy, ik ben de trap opgelopen en vond je in de hoge kamer. Kun je je dat herinneren? Je zat bij de kaars en hield het boek zo stevig vast dat ik het pas uren later uit je handen kon trekken. Je weigerde iets te zeggen.’ De stem van de oude man trilde nu. ‘God moge het me vergeven, maar ik kon aan niets anders denken dan aan de dood van Lena, mijn lieve Lena. Jij was het hele jaar al zo’n vreemd kind geweest en dat was je ook op dat moment nog, met dat boek en je weigering iets tegen me te zeggen. Ik denk … ik denk dat ik toen een tijdje heel erg boos ben geweest. Jimmy, ik dacht dat jij haar misschien de trap af had geduwd. Ik dacht dat je misschien weer in de war was geweest en haar een duw had gegeven.’

Alsof het voor hem te moeilijk werd zich tot zijn kleinzoon te richten, keek Henry naar Holly. ‘Dat jaar, na Atlanta, was hij een vreemde jongen geweest … bijna een jongen die we niet kenden. Hij was heel stil, zoals ik al heb gezegd, maar hij was innerlijk ook woedend – een woede die geen enkel kind behoort te kennen. Die liet hij alleen blijken in zijn slaap … dromend … We hoorden hem soms schreeuwen en dan gingen we naar zijn kamer en zagen we hem tegen de matras en de kussens trappen, er met zijn vuisten op bonken, aan de lakens klauwen, woedend, afreagerend op iets in zijn droom. In zo’n geval konden we niets anders doen dan hem wakker maken.’

Henry zweeg, keek Holly niet aan, richtte zijn blik op zijn rechterhand, die half nutteloos op zijn schoot lag.

‘Jimmy, je hebt Lena of mij nooit vijandig bejegend. Je bent een goede jongen geweest die nooit voor problemen heeft gezorgd. Maar die nacht in de molen heb ik je vastgepakt en door elkaar geschud, Jimmy. Ik heb geprobeerd je te laten toegeven dat jij haar de trap af had geduwd. Er is geen enkel excuus te bedenken voor wat ik heb gedaan en voor mijn houding van destijds. Wel is het zo dat ik gek was van verdriet door de dood van Jamie, Cara en Lena. Iedereen om me heen leek dood te gaan. Ik had alleen jou nog en jij was zo vreemd, zo vreemd en zo opgesloten in jezelf dat je me bang maakte. Daardoor ben ik tegen je uitgevallen terwijl ik je in mijn armen had moeten nemen. Die avond heb ik me tegen jou gekeerd en pas jaren later heb ik beseft wat ik had gedaan en toen was het te laat.’

De vogels vlogen nu in een kleinere, gesloten cirkel. Recht boven hen.

‘Niet doen,’ zei ze zachtjes tegen Jim. ‘Doe het alsjeblieft niet.’

Tot Jim reageerde kon Holly niet weten of deze openbaringen een wending ten goede of ten kwade zouden veroorzaken. Als hij zichzelf alleen de schuld gaf van de dood van zijn grootmoeder omdat Henry hem dat schuldgevoel had gegeven, zou hij dit van zich af kunnen zetten. Als hij zichzelf er de schuld van gaf omdat Lena naar de hoge kamer was gekomen, De Vijand uit de muur had zien komen en uit doodsangst achterover de trap af gevallen was, zou hij het verleden ook nog van zich af kunnen zetten. Maar als De Vijand uit de muur was gekomen en haar een duw had gegeven …

‘De eerste zes jaar daarna heb ik je als een moordenaar bejegend, tot je wegging om te studeren,’ zei Henry. ‘Toen je weg was, kon ik na verloop van tijd beter nadenken en besefte ik wat ik had gedaan. Je had je tot niemand om troost kunnen wenden. Je vader en moeder waren dood, je grootmoeder ook. Je ging naar de stad om boeken te halen, maar je kon je niet bij de andere kinderen aansluiten vanwege die rotzak van een Ned Zacca, die tweemaal zo groot was als jij en je nooit met rust wilde laten. Alleen boeken konden je vrede geven. Ik heb geprobeerd je op te bellen, maar je wilde niet aan de telefoon komen. Ik heb je geschreven, maar ik denk dat je die brieven nooit hebt gelezen.’

Jim bleef onbeweeglijk zitten.

Henry Ironheart gaf Holly weer zijn aandacht. ‘Hij is uiteindelijk teruggekomen toen ik die beroerte had gehad. Op de intensive care heeft hij naast me gezeten. Ik kon niet goed praten, kon niet duidelijk maken wat ik wilde zeggen. Telkens kwamen de verkeerde woorden over mijn lippen, onzin.’

‘Afasie,’ zei Holly. ‘Een gevolg van die beroerte.’

Henry knikte. ‘Ik was verbonden met allerlei apparaten en één keer heb ik geprobeerd hem te vertellen wat ik al bijna dertien jaar wist: dat hij geen moordenaar was en dat ik wreed jegens hem was geweest.’ Er stroomden weer tranen over zijn wangen. ‘Maar de woorden die over mijn lippen kwamen, klopten helemaal niet. Ik bedoelde iets heel anders te zeggen en hij interpreteerde het verkeerd. Hij dacht dat ik hem een moordenaar had genoemd en dat ik bang van hem was. Hij is weggegaan en dit is de eerste keer dat ik hem weer zie. Na meer dan vier jaar.’

Jim zat met gebogen hoofd.

De handen tot vuisten gebald.

Wat had hij zich herinnerd over die nacht in de molen, het deel dat niemand anders kon weten, behalve hij?

Holly stond op van de bank omdat ze het wachten op Jims reactie niet langer kon verdragen. Ze stond daar, zonder er een idee van te hebben waar ze naartoe kon gaan. Op een gegeven moment ging ze weer zitten. Ze legde een hand op zijn vuist, zoals ze dat al eerder had gedaan.

Ze keek op.

Meer vogels. Misschien een stuk of dertig nu.

‘Ik ben bang,’ zei Jim, maar dat was alles.

‘Na die nacht is hij nooit meer naar de molen gegaan,’ zei Henry. ‘Hij heeft nooit meer gesproken over De Vriend of het boek van Willott. In eerste instantie dacht ik dat het goed was dat hij die obsessie de rug had toegekeerd … Hij leek minder vreemd. Maar later heb ik me afgevraagd of hij daarmee niet de enige troost had verloren die hij had.’

‘Ik ben bang het me te herinneren,’ zei Jim.

Ze wist wat hij bedoelde. De laatste, lang en diep weggestopte herinnering wachtte op openbaring. Of zijn grootmoeder door een ongeluk om het leven was gekomen. Of dat De Vijand haar had gedood. Of hij, als De Vijand, haar had gedood.

Holly kon het niet verdragen nog een seconde naar het gebogen hoofd van Jim te kijken, noch naar het gezicht van Henry Ironheart waarvan ze schuld en een sprankje hoop kon aflezen. Ze keek weer naar de vogels en zag die aankomen. Het waren er nu meer dan dertig. Donkere messen die door de sombere lucht sneden, nog steeds hoog in de lucht, maar recht op de tuin afkoersend.

‘Jim, nee!’

Henry keek op.

Jim keek ook omhoog, maar niet om te zien wat er aankwam. Hij wist wat er kwam. Hij hief zijn gezicht om zijn ogen aan hun scherpe bekken en grote klauwen aan te bieden.

Holly sprong overeind, om zichzelf tot een duidelijker doelwit te maken dan hij. ‘Jim, zie het onder ogen. Herinner het je, verdomme!’

Ze kon het gekrijs van de snel omlaag komende vogels horen. ‘Zelfs als De Vijand het heeft gedaan,’ zei ze, terwijl ze Jims gezicht tegen haar borst drukte, om hem zo te beschermen, ‘kun je dat op de een of andere manier verwerken en verder gaan.’

Henry Ironheart slaakte een kreet van schrik en de vogels vlogen nu vlak boven Holly, sloegen met hun vleugels tegen haar aan, vlogen even weg, keerden terug, klapwiekend, pogend langs haar heen te komen, naar Jims gezicht, naar zijn ogen.

Ze pikten haar niet met hun bekken, staken hun klauwen niet naar haar uit, maar ze wist niet hoe lang ze haar zouden sparen. Zij waren uiteindelijk De Vijand, die zich op een heel nieuwe manier manifesteerde, en De Vijand haatte haar even intens als hij Jim haatte.

De vogels vlogen de tuin weer uit, de lucht in, weg als evenzovele bladeren die door een sterke wind worden meegenomen.

Henry Ironheart was bang maar ongedeerd. ‘Ga weg,’ zei ze tegen hem.

‘Nee,’ zei hij. Hulpeloos stak hij een hand uit naar Jim, die dat gebaar niet beantwoordde.

Toen Holly omhoog durfde te kijken, wist ze dat de vogels nog niet klaar waren. Ze waren alleen naar de rand van de gebaarde grijze wolken gevlogen, waar zich al nieuwe vogels hadden verzameld. Nu waren er vijftig of zestig, donker, hongerig en snel. Ze was zich ervan bewust dat er mensen voor de ramen en de schuifpuien stonden die uitkeken op de tuin. Twee verplegers kwam naar buiten via dezelfde schuifpui die zij had gebruikt toen ze Henry in zijn rolstoel de tuin inreed.

‘Binnen blijven!’ schreeuwde ze, omdat ze er niet zeker van was hoeveel gevaar zij zouden lopen.

Jims woede was op hemzelf gericht, en misschien op God vanwege het bestaan van de dood, maar hij zou zo sterk kunnen worden dat hij ook jegens onschuldige mensen werd geventileerd. Haar geschreeuwde waarschuwing moest de verplegers bang hebben gemaakt, want ze deden een stap naar achteren en bleven in de deuropening staan.

Ze keek weer omhoog. De grotere zwerm vogels dook omlaag. ‘Jim,’ zei ze dringend, terwijl ze zijn gezicht tussen haar beide handen hield en in zijn mooie blauwe ogen keek, koud nu door een ijskoud vuur van haat jegens zichzelf. ‘Nog maar één stap, nog slechts één herinnering.’ Hoewel hun ogen heel dicht bij elkaar waren, geloofde ze niet dat hij haar zag. Hij leek door haar heen te kijken, zoals hij dat eerder had gedaan in Tivoli Gardens, toen het wezen zich al gravend snel een weg hun kant op had gebaand.

De neerkomende zwerm vogels krijste demonisch.

‘Jim, verdomme! Wat er met Lena is gebeurd, zou een zelfmoord wel eens niet waard kunnen zijn!’

Het vleugelgeklapper werd sterker. Ze trok Jims gezicht tegen haar lichaam aan. Net als de vorige keer verzette hij zich daar niet tegen, en dat gaf haar hoop. Ze boog haar hoofd en deed haar ogen zo stijf mogelijk dicht.

Ze kwamen: zijden veren; gladde koude snavels tikkend, pikkend, zoekend; klauwen die zacht en toen minder zacht krabden, maar nog geen bloed te voorschijn haalden. De vogels zwermden om haar heen alsof ze hongerige ratten waren, draaiend, snel vooruitschietend, klapwiekend, cirkelend rond haar armen en benen, tussen haar dijbenen, langs haar romp, pogend tussen zijn gezicht en haar boezem te komen, waar ze hem konden openscheuren. De vleugels sloegen tegen haar hoofd. En aldoor het gekrijs, even schel als de kreten van krankzinnige vrouwen die een psychopathische woedeaanval hebben, krijsend in haar oren, woordeloos bloed eisend, bloed, bloed, bloed. Ze voelde een scherpe pijn in haar arm toen een vogel een scheur in haar mouw trok en in haar huid pikte.

‘Nee!’

Ze gingen de lucht weer in. Holly besefte niet dat ze weg waren, omdat haar eigen hartslag en trillende ademhaling in haar oren als het razende geklapwiek van vleugels bleven klinken. Toen hief ze haar hoofd, deed haar ogen open en zag dat de vogels teruggingen naar de loodgrijze lucht, waar ze zich bij een heel grote zwerm andere vogels voegden, een massa donkere lijven en vleugels, misschien zo’n zestig meter boven hen.

Ze keek even naar Henry Ironheart. De vogels hadden een van zijn handen bloedend gepikt. Tijdens de aanval had hij in zijn rolstoel weggedoken gezeten. Nu boog hij zich weer naar voren, stak een hand uit en riep smekend Jims naam.

Holly keek in Jims ogen terwijl hij op de bank voor haar zat. Hij was er nog steeds niet. Waarschijnlijk was hij in de molen, die nacht dat het zo zwaar had geonweerd, keek hij naar zijn grootmoeder vlak voordat zij de trap afviel, bevroren in dat moment, niet in staat een beeld van zijn herinnering verder te gaan.

De vogels kwamen weer.

Ze waren nog ver weg, net door het wolkendek heen gebroken, maar ze waren nu met zoveel dat het geraas van hun vleugels over een veel grotere afstand hoorbaar was.

‘Jim, je kunt de weg kiezen die Larry Kakonis heeft gekozen. Je kunt jezelf doden. Ik kan je niet tegenhouden. Denk echter niet dat ik gespaard zal blijven wanneer De Vijand alleen nog maar jou wil hebben en niet mij. Als jij doodgaat, Jim, ga ik ook dood. Dan zal ik doen wat Larry Kakonis heeft gedaan en zelfmoord plegen en dan zal ik samen met jou in de hel rotten, als ik je nergens anders kan krijgen.’

De ontelbare onderdelen van De Vijand kwamen weer naar haar toe toen ze Jims gezicht voor een derde keer tegen zich aandrukte. Ze verborg haar eigen gezicht ditmaal niet en sloot haar ogen al evenmin. Ze bleef staan in de maalstroom van snavels, vleugels en klauwen. Ze keek in de tientallen kleine, glinsterende, inktzwarte oogjes die zonder te knipperen om haar heen cirkelden, elk even nat en diep als de nacht die wordt weerkaatst door het oppervlak van de zee, elk even genadeloos en wreed als het universum zelf en alles wat te vinden is in een mensenhart. Starend in die ogen wist ze dat ze in een deel van Jim staarde, het meest geheime, allerduisterste deel van hem, dat ze op geen andere manier kon bereiken. Ze liet zijn naam over haar lippen komen. Ze schreeuwde niet, ze krijste niet, ze smeekte niet, ze ventileerde geen angst of woede, maar zei zacht zijn naam, telkens weer, met alle tederheid die ze voor hem voelde, met alle liefde die ze in zich had. Ze sloegen zo hard tegen haar aan dat vleugelpunten braken, ze sperden hun snavels open en krijsten in haar gezicht, pikten dreigend naar haar kleren en haren, pikten, trokken nog niet, gaven haar nog een laatste kans om te vluchten. Ze probeerden haar met hun ogen te intimideren, de koude, onverschillige ogen van roofdieren, maar ze liet zich niet intimideren, ze bleef zijn naam herhalen, beloofde hem telkens weer van hem te houden, tot …

… ze weg waren.

Ze vlogen niet omhoog, zoals de vorige keren. Ze verdwenen. Het ene moment was de lucht nog gevuld met hun lijven en felle kreten, het volgende moment waren ze verdwenen alsof ze er nooit waren geweest.

Holly hield Jim nog even tegen zich aan en liet hem toen los. Hij keek nog steeds eerder door haar heen dan dat hij haar aankeek, en leek in trance te verkeren.

‘Jim,’ zei Henry Ironheart smekend en hield zijn hand nog altijd naar zijn kleinzoon uitgestoken.

Na een korte aarzeling liet Jim zich van de bank glijden en ging voor de oude man op zijn knieën zitten. Hij nam de oude hand in de zijne en kuste die.

Zonder naar Holly of Henry te kijken zei Jim: ‘Grootmoeder zag De Vijand door de muur te voorschijn komen. De eerste keer dat het gebeurde. De eerste keer ook dat ik hem zag.’ Zijn stem klonk van ver weg, alsof een deel van hem nog in het verleden was en dat gevreesde moment opnieuw beleefde, dankbaar dat er niet zoveel reden was om er bang voor te zijn dan hij had gedacht. ‘Ze zag dat en het joeg haar angst aan en toen liep ze wankelend terug naar de trap, struikelde en viel …’ Hij drukte de hand van zijn grootvader tegen zijn wang. ‘Ik heb haar niet gedood.’

‘Ik weet dat je dat niet hebt gedaan, Jim,’ zei Henry Ironheart. ‘Mijn god, ik weet dat je dat niet hebt gedaan.’

De oude man keek Holly aan met een duizendtal vragen in zijn ogen over vogels en vijanden en dingen in muren. Maar ze wist dat hij op de antwoorden zou moeten wachten tot een later tijdstip, zoals zij had gewacht en zoals Jim ook had gewacht.

3

Tijdens de rit over de bergen en omlaag, naar Santa Barbara, zat Jim onderuitgezakt in zijn stoel, met zijn ogen dicht. Hij leek diep in slaap te zijn. Ze nam aan dat hij slaap zo wanhopig nodig had als een mens die maar nodig kon hebben, want in de afgelopen vijfentwintig jaar had hij bijna nooit echt kunnen rusten.

Ze was niet langer bang hem te laten slapen. Ze was er zeker van dat De Vijand was verdwenen, evenals De Vriend, en dat er in zijn lichaam nu slechts één persoonlijkheid huisde. Dromen waren niet langer deuren.

Voorlopig wilde ze niet terugkeren naar de molen, al hadden ze daar ook wat spullen achtergelaten. Ze had ook genoeg van Svenborg en alles wat die plaats in Jims leven vertegenwoordigde. Ze wilde genezen op een andere plek, waar ze geen van beiden ooit waren geweest, waar een nieuw begin kon worden gemaakt dat niet werd bezoedeld door het verleden.

Terwijl ze door dat verschroeide landschap reed, onder de loodgrijze lucht, maakte ze de puzzel af en overwoog het resultaat:

… een ontzettend begenadigde jongen, veel begenadigder dan hij zelf weet, overleeft de slachtpartij in de Dixie Duck, maar komt daaruit te voorschijn met een verwoeste ziel. Hij verlangt er wanhopig naar weer goed over zichzelf te kunnen denken en leent de fantasie van Arthur Willott. Hij maakt van zijn bijzondere vermogens gebruik om De Vriend te scheppen, een belichaming van zijn meest nobele aspiraties, en De Vriend deelt hem mee dat hij in dit leven een missie heeft.

Maar de jongen is zo wanhopig dat De Vriend niet voldoende is om hem te genezen. Hij heeft een derde persoonlijkheid nodig, in wie hij al zijn negatieve gevoelens kan stoppen, al het duistere in hemzelf dat hem angst aanjaagt. Dus schept hij De Vijand, conform de verhaalstructuur van Willott. Wanneer hij alleen in de molen is, voert hij heerlijke gesprekken met De Vriend en vindt een uitlaatklep voor zijn woede door de komst van De Vijand. Tot Lena Ironheart op een verkeerd moment naar binnen komt. Ze wordt bang en valt achterover …

Jim verkeert in een shocktoestand om wat De Vijand heeft gedaan, zuiver door zijn aanwezigheid, en dwingt zichzelf zijn fantasiewereld te vergeten, zowel De Vriend als De Vijand, net zoals Jim Jamison zijn ontmoeting met een buitenaards wezen vergeet nadat hij het leven heeft gered van de toekomstige president van de Verenigde Staten. Vijfentwintig jaar lang doet hij zijn uiterste best om het deksel op die gefragmenteerde persoonlijkheden stevig gesloten te houden, waarbij hij zowel zijn allerslechtste als zijn allerbeste kwaliteiten onderdrukt. Hij leidt een verhoudingsgewijs rustig en kleurloos leven, omdat hij geen beroep durft te doen op zijn sterkere gevoelens.

Het lesgeven geeft hem een doel in zijn leven en in zekere zin knapt hij daar echt van op, tot Larry Kakonis zelfmoord pleegt. Daarna lijkt zijn leven geen doel meer te hebben en hij heeft het gevoel ten opzichte van Larry Kakonis evenzeer te hebben gefaald als ten opzichte van zijn ouders en nog meer ten opzichte van zijn grootmoeder. Onbewust verlangt hij ernaar het dappere en verlossende leven van Jim Jamison te leven, wat het bevrijden van De Vriend betekent.

Maar wanneer hij De Vriend bevrijdt, bevrijdt hij ook De Vijand. Zijn woede is alleen toegenomen, opgesloten als die jaren in zijn binnenste is geweest. Die woede is zwarter en bitterder geworden, volkomen onmenselijk in zijn intensiteit. De Vijand is nu, vijfentwintig jaar later, veel kwaadaardiger dan toen – een wezen dat qua uiterlijk en temperament alleen op moorden uit lijkt te zijn.

Dus was Jim vergelijkbaar met elk slachtoffer van een meervoudigepersoonlijkheidsstoornis. Met uitzondering van één klein gegeven. Hij had niet-menselijke entiteiten geschapen om aspecten van zichzelf te belichamen, geen andere menselijke identiteiten, en hij had het vermogen gehad die vlees en bloed te geven. Hij was anders geweest dan Sally Field in de rol van Sybil – zestien personen in één lichaam. Hij was drie wezens in een lichaam geweest, een van hen een moordenaar.

Holly zette de verwarming van de auto aan. Het moest buiten heel behaaglijk zijn, maar toch had ze het koud.

De klok achter de balie wees elf minuten over een ’s middags aan toen Holly hen inschreef in een motel in Santa Barbara, het formulier invulde en haar creditcard overhandigde. Jim lag nog altijd in de Ford te slapen.

Toen ze terugkwam met de sleutel, kon ze hem genoeg wakker maken om hem uit de auto te laten stappen en mee te nemen naar hun kamer. Hij ging meteen op bed liggen, waar hij zich opkrulde en opnieuw in een diepe slaap viel.

Ze haalde caloriearme frisdranken, ijs en chocoladerepen uit een automaat in de buurt van het zwembad.

Toen ze terug was in de kamer, trok ze de gordijnen dicht. Ze deed één lamp aan en at chocolade terwijl ze keek hoe Jim sliep. Het ergste was voorbij. De fantasiewereld was opgebrand en hij had een duik moeten nemen in de koude werkelijkheid.

Maar ze wist niet wat de directe toekomst zou brengen. Ze had hem nooit gekend zonder zijn waandenkbeelden en ze wist niet hoe hij zou zijn wanneer hij die niet meer had. Ze wist niet of hij nu optimistischer zou zijn of pessimistischer. Ze wist niet of hij nog over de bovenmenselijke vermogens zou beschikken die hij voorheen had gehad. Hij had die vermogens alleen bij zichzelf opgeroepen omdat hij ze nodig had gehad om zijn fantasiewereld in stand te houden en zijn kostbare gezonde verstand niet te verliezen. Misschien zou hij nu alleen even begaafd zijn als hij dat was geweest voordat zijn ouders waren gestorven – in staat een pan op te tillen, een muntje om te draaien, alleen met behulp van zijn geest, maar verder niets. Het ergste was dat ze niet wist of hij nog steeds van haar zou houden.

Rond een uur of zes, zeven ’s avonds sliep hij nog steeds.

Ze ging nieuwe snoep halen. Als ze zich niet zou beteugelen, zou ze nog even mollig worden als haar moeder.

Om elf uur sliep hij nog. Om middernacht eveneens.

Ze dacht erover hem wakker te maken. Maar ze besefte dat hij een soort pop was, wachtend tot hij naar een nieuw leven kon overgaan. Een rups had tijd nodig om in een vlinder te veranderen. Ergens tussen twaalf en een uur ’s nachts viel Holly in slaap in haar stoel. Ze droomde niet.

Hij maakte haar wakker.

Ze keek in zijn prachtige ogen, die in het vage licht van de lamp, waar ze een handdoek omheen had gedaan, helemaal niet koud waren, maar nog wel mysterieus.

Hij stond over haar stoel gebogen en schudde haar zacht heen en weer. ‘Holly, wakker worden. We moeten gaan.’

Ze was meteen klaarwakker en ging rechtop zitten. ‘Waarheen?’

‘Scranton, Pennsylvania.’

‘Waarom?’

Hij pakte een van de chocoladerepen, haalde de wikkel eraf, nam een hap en zei: ‘Morgenmiddag, half vier, zal een roekeloze chauffeur proberen op het allerlaatste nippertje een spoorwegovergang over te rijden. Zesentwintig kinderen zullen sterven wanneer wij er niet op tijd zijn.’

Ze kwam overeind en zei: ‘Weet je alles en niet alleen een deel?’

‘Natuurlijk,’ zei hij met een mond vol chocolade. Hij grinnikte. ‘Holly, ik wéét die dingen. Kom nu! Ik ben immers iemand die paranormaal begaafd is.’

Ze grinnikte direct terug.

‘Holly, we zullen een bijzonder stel worden,’ zei hij enthousiast. ‘Waarom heeft Superman in vredesnaam zoveel tijd verspild door het aanhouden van een baan bij een krant terwijl hij in die tijd zoveel goeds had kunnen doen?’

Met een stem die brak van opluchting en liefde voor hem zei Holly: ‘Dat heb ik me ook altijd al afgevraagd.’

Jim gaf haar een chocoladezoen. ‘De wereld heeft nog nooit mensen gezien zoals wij, meisje. Natuurlijk zul jij je moeten trainen in vechtsporten, leren omgaan met allerlei wapens, en nog een paar dingen. Maar je zult er goed in worden. Dat weet ik zeker.’

Ze sloeg haar armen om hem heen en omhelsde hem vurig, met ongetemperde vreugde. Een doel.